Raadsvoorstel 202655817 (bijlage) Jaarstukken 2025 Gemeente Brunssum

GEMEENTE BRUNSSUM

JAARSTUKKEN 2025

1

INHOUDSOPGAVE Voorwoord

4

Leeswijzer

5

JAARVERSLAG 2025

6

Inleiding

7

Algemeen financiële verslaggeving

10

Terugblik op de Programma’s

16

PROGRAMMA 1 BESTUUR EN BURGER

17

PROGRAMMA 2 VEILIGHEID

22

PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN

28

PROGRAMMA 4 VOLKSGEZONDHEID

35

PROGRAMMA 5 ONDERWIJS EN EDUCATIE

38

PROGRAMMA 6 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT

43

PROGRAMMA 7 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

46

PROGRAMMA 8 MILIEU EN DUURZAAMHEID

54

PROGRAMMA 9 ECONOMIE EN TOERISME

62

PROGRAMMA 10 VOLKSHUISVESTING, LEEFOMGEVING EN STEDELIJKE VERNIEUWING

68

PROGRAMMA 11 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN

78

Paragraaf 1 Lokale Heffingen

85

Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

93

paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

101

Paragraaf 4 Financiering

111

Paragraaf 5 Bedrijfsvoering

115

Paragraaf 6 Verbonden Partijen

123

Paragraaf 7 Grondbeleid

160

Paragraaf 8 Openbaarheidsparagraaf

166

JAARREKENING 2025

167

1. Overzicht van baten en lasten

168

2. Overzicht incidentele baten en lasten

176

3. Structurele onttrekkingen en stortingen in reserves

182

4. Balans en toelichting

183

5. Gebeurtenissen na balansdatum

214

6. Wet Normering Topinkomens (WNT) verantwoording

215

7. Sisa-bijlage

217

Bijlage 1 Overzicht restantkredieten

232

Bijlage 2 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld/programma

233

Bijlage 3 Subsidieregister

237

2

Bijlage 4 Overzicht wettelijke indicatoren Kerngegevens

240

Bijlage 5 Kerngegevens per 1 januari

242

Bijlage 6 Overzicht Crisis- en Herstelfonds

243

Bijlage 7 Rechtmatigheidsverantwoording

244

Bijlage 8 Overzicht gebruikte afkortingen

246

OVERIGE GEGEVENS

250

Controleverklaring

251

3

VOORWOORD Geachte raadsleden, Bij deze bieden wij u de jaarstukken 2025 aan. Hierin leggen wij verantwoording af over de uitvoering van het door de raad vastgestelde beleid dat is vastgelegd in de programmabegroting 2025 en is bijgesteld bij de 1e en 2e bestuursrapportage 2025. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. De jaarrekening 2025 is door de accountant gecontroleerd. In het jaarverslag is de programmaverantwoording (11 programma’s) opgenomen. Over elk voorgenomen resultaat uit de begroting wordt in de programmaverantwoording verantwoording afgelegd. In de jaarstukken kijken we vooral terug. Het (financieel) resultaat heeft echter ook betekenis voor de toekomst. Brunssum, 26 mei 2026. Burgemeester en wethouders van Brunssum

4

LEESWIJZER De jaarstukken bestaan uit het Jaarverslag en de Jaarrekening alsmede een aantal bijlagen. Het Jaarverslag is ingedeeld in een aantal onderdelen. Inleiding Hierin leest u de algemene inleiding. Algemene financiële verslaglegging U treft hier de financiële verslaglegging op hoofdlijnen aan en het algemene beeld over de vermogenspositie c.q. de Reserves en Voorzieningen. Duiding van positieve/negatieve getallen Wat betreft de duiding van de + en de – in de jaarstukken, er wordt geredeneerd vanuit kosten. Daarom is een – een voordeel voor de gemeente en een + een nadeel. Terugblik op de programma’s Dit hoofdstuk bevat de programmaverantwoording. Deze is als volgt opgebouwd: - Per programma een algemene inhoudelijke terugblik en verantwoording over het uitgevoerd beleid; - Binnen een programma per taakveld een terugblik en verantwoording voor elk resultaat dat we wilden gaan realiseren in 2025; - Een verklaring van de belangrijkste financiële afwijkingen per taakveld (afwijkingenrapportage). In de optellingen kunnen afrondingsverschillen voorkomen vanwege verslaglegging in duizendtallen. Paragrafen De in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voorgeschreven verplichte paragrafen zijn hierin opgenomen. De analyse en verantwoording van de salarissen gebeurt op concernniveau in de paragraaf Bedrijfsvoering en niet in de terugblik op de programma’s.

Jaarrekening 2025 In het onderdeel Jaarrekening treft u de volgens het BBV verplichte onderdelen aan, die ook aan goedkeuring van de accountant onderhevig zijn. Meer specifiek gaat het om de Balans, het overzicht van Baten en Lasten en de Single information, Single audit (SiSa)-bijlage. Bijlagen In de bijlagen treft u nog een aantal overzichten aan waaronder het Subsidieregister, Kerngegevens van Brunssum en een afkortingenlijst.

5

JAARVERSLAG 2025

6

INLEIDING Onze plannen voor 2025 waren behoorlijk ambitieus. In de Begroting voor 2025 schreven we dat we voor de forse opgave staan om Brunssum voor de toekomst grondig te verbouwen. Dat betekent investeren in oplossingen voor de korte termijn. En tegelijkertijd investeren in ontwikkelingen voor de langere termijn. Concreet: we gingen aan de slag met investeren in betaalbare woningen. In een fijn centrum voor winkelen en uitgaan. In toeristische parels. En we beloofden te investeren in een betere samenleving die voor iedereen werkt. Een samenleving waar we omkijken naar mensen die bedreigd worden in hun bestaanszekerheid. Naar mensen die kwetsbaar zijn, eenzaam zijn, of het thuis niet redden zonder ondersteuning. Complexe uitdaging Terugblikkend op 2025 kunnen we vaststellen dat we stevige stappen hebben gezet in de realisatie van deze bestuurlijke ambities. Brunssum staat in de steigers, letterlijk en figuurlijk. De investeringen werpen vrucht af. En niet alleen de financiële investeringen, maar ook de investeringen in het opbouwen van sterke netwerken en samenwerkingsverbanden. Want ook dat was één van de specifieke speerpunten voor 2025: komen tot een manier van (samen)werken die past bij de huidige tijdsgeest en waaraan zowel de samenleving als dit bestuur behoefte heeft.

Tegelijk lag er nóg een opdracht: doe dit op een financieel verantwoorde wijze, op basis van een financieel gezond beleid en met een structureel sluitende begroting. Dat is gelukt, want 2025 sluiten we af met een positief resultaat – een resultaat dat is beïnvloed door enkele specifieke ontwikkelingen, waaronder ontwikkelingen in het sociaal domein (specifiek de jeugdzorg) en incidentele baten. Dat resultaat is zonder meer bijzonder te noemen, omdat we voor dat jaar voor een uitzonderlijk complexe uitdaging stonden: namelijk het vertalen van een miljoenenbezuiniging in een sluitende begroting, met beperkte lastenstijging voor onze inwoners, en tegelijkertijd ruimte voor investeringen. We zijn bijzonder trots dat het ons is gelukt om binnen de kaders van de Programmabegroting 2025 te blijven, en dat het zelfs is gelukt om de tussentijdse bijstellingen, via de bestuursrapportages, ook binnen die kaders op te vangen. Dit resultaat laat zien dat we, ondanks schommelingen, financieel koersvast blijven. Het verstevigt daarmee onze basis en bevestigt dat Brunssum beschikt over een solide financiële uitgangspositie om toekomstige opgaven op te vangen, en ook gericht de benodigde investeringen te blijven doen, ten behoeve van ons KoersKompas. Blauwdruk Het noemen van ons KoersKompas in de vorige alinea doen we hier niet zomaar. Want 2025 was ook in andere opzichten een cruciaal jaar.

In dat jaar kwamen we tot een blauwdruk voor de nabije en verre toekomst van Brunssum. Die blauwdruk, in juni 2025 door de gemeenteraad vastgesteld, is ons KoersKompas, een strategische visie voor de lange termijn, tot 2050. Een visie die de route schetst naar een haalbaar en toekomstbestendig perspectief voor de gemeenschap Brunssum. Brunssum staat voor grote uitdagingen. Daarbij gaat het om thema’s als duurzaamheid, gezondheid, wonen en werk, kansen voor jongeren en méér. Het KoersKompas biedt een basis waarop de gemeente beleid kan bouwen en keuzes kan maken die richting geven aan de toekomst van Brunssum op allerlei terreinen, van wonen en energie tot mobiliteit en welzijn.

7

Het KoersKompas is een belangrijke mijlpaal. Om een aantal redenen. Richtinggevend Het KoersKompas geeft richting, ook aan de inzet van onze financiële middelen. We hebben in financieel opzicht roerige, grillige jaren achter de rug. Lange tijd gold het jaar 2026 als een ‘ravijnjaar’. Met de Voorjaarsnota ontstond tijdelijk meer financiële ruimte voor gemeenten en verschoof de grootste druk rond het ravijnjaar richting 2028. Het risico van deze sterke schommelingen in financieel perspectief is dat we beleid gaan maken voor de korte termijn, wat leidt tot onzekerheden en kan leiden tot korte-termijn keuzes. Dat is niet goed voor de bestuurbaarheid van onze gemeente. Ons financiële beleid moet bij voorkeur solide zijn, gebaseerd op een structurele balans tussen onze strategische inzet en de resultaten die we willen behalen. Die balans vraagt blijvende zorgvuldigheid. Dan helpt het als je richting vastligt, met duidelijke doelen, voor de lange termijn – inderdaad, zoals we gedaan hebben in ons KoersKompas. We kunnen dan structureel strak en solide begroten. En we kunnen dan beter bepalen wat een gezonde reservepositie is, alsmede wat een gewenste financiële buffer zou zijn, zodanig dat er ruimte blijft voor het nieuwe beleid dat voortvloeit uit de opgaven in het KoersKompas. Participerend Het KoersKompas is ook een voorbeeld van onze nieuwe manier van werken.

Voor een deel kwam de visie, die aan de basis ligt van het KoersKompas, tot stand op basis van ruimtelijke en sociaal-maatschappelijke analyses. Voor een deel vergeleken we ons bestaand beleid met andere gemeenten om cijfers, feiten en ontwikkelingen beter te duiden. Maar de belangrijkste input haalden we uit gesprekken die we 2 jaar lang voerden met inwoners, ondernemers, organisaties en andere betrokkenen. We organiseerden bijeenkomsten, online enquêtes, persoonlijke gesprekken en werksessies. Dit leverde een helder en compleet beeld op van wat er leeft in de Brunssumse gemeenschap. Daarmee gaven we invulling aan een belangrijke ambitie uit de afgelopen bestuursperiode, namelijk de belofte van een nieuwe manier van werken. Een nieuwe manier van samenwerken, gekenmerkt door een goed, constructief samenspel tussen bewoners, maatschappelijke partners, ambtenaren en politiek/bestuur. Hieruit ontstaat een participerende werkwijze, mét oog voor nieuwe samenwerkingen met strategische partners, en mét meer ruimte voor innovatie en vernieuwing, zodanig dat we ook daadwerkelijk kunnen komen tot een integrale en programmatische aanpak van de maatschappelijke opgaven die zijn vastgelegd in ons KoersKompas. Innoverend Uit het bovenstaande vloeit ook een omslag in denken en doen binnen onze organisatie voort.

De maatschappelijke ambities uit het KoersKompas leggen een extra druk op onze middelen, want ze gaan extra inspanningen en investeringen vergen. Daar ligt dus een duidelijke opdracht voor onze eigen organisatie, voor de wijze waarop we ons werk organiseren. Die opdracht is níet dat we daarom minder gaan doen. Die opdracht is níet dat we onze inwoners en ondernemers onbeperkt gaan belasten. Nee, de opdracht is deze: we moeten het anders gaan doen. We moeten anders leren denken en werken, zodat we met dezelfde middelen meer kunnen bereiken. We moeten slimmer gaan werken, door het efficiënter inrichten van processen, door bestaande structuren, patronen en processen te doorbreken en daarmee de voorwaarden te creëren om met innovatieve en duurzame oplossingen te komen, juist voor de grote opgaven waar we, als organisatie maar ook als samenleving, voor staan.

8

En ja, het kan anders. Dat het anders kan, bewijst het Programma Noord-Oost waar ruimte wordt gegeven aan nieuwe werkbanden vanuit het echte leven van inwoners en aan samenwerking met hen. Ruimte om, waar nodig, maatwerk te leveren, in plaats van alleen regels toe te passen. Dat het anders kan, bewijst de herijking van ons sociaal domein, met daarin belangrijke principes als maatwerk en mensgericht werken. Hierdoor kunnen meervoudige hulpvragen beter, want integraal, aangepakt worden, en kunnen we langdurig investeren in versterking van de veerkracht van inwoners. Dat het anders kan, gaan we ook aantonen in de aanpak waarmee we in de komende jaren, en decennia, uitvoering geven aan al die uiteenlopende ambities zoals verwoord in ons KoersKompas. De fundering voor dit alles? Die leggen we met een gezonde financiële basis. Een basis die het mogelijk maakt om te kunnen blijven investeren in een Brunssum dat zich steeds opnieuw uitvindt in antwoord op de uitdagingen van de 21e eeuw. In deze Jaarstukken leggen we daarover verantwoording af.

9

ALGEMEEN FINANCIËLE VERSLAGGEVING FINANCIEEL RESULTAAT EN ANALYSE Resultaat Het financieel resultaat over 2025 is € 306.601 positief. In 2024 was het financieel resultaat € 482.678 positief. Resultaat analyse Het jaarrekeningresultaat 2025 werd in belangrijke mate beïnvloed door de dotatie aan de pensioenvoorziening. Deze is ultimo 2025 geactualiseerd. Op het Sociaal Domein worden de hogere uitgaven voor jeugd deels geneutraliseerd door de lagere kosten op het gebied van de inkomensregelingen. Tot slot heeft de aanvraag van de subsidie Realisatiestimulans een flink voordeel gerealiseerd. Resultaatbestemming 2025 Het resultaat 2025 voor resultaatbestemming bedraagt € 306.601 positief. Voorgesteld wordt om het positieve resultaat te storten in de algemene reserve. BELANGRIJKSTE AFWIJKINGEN TEN OPZICHTE VAN DE BIJGESTELDE BEGROTING

Omschrijving (- = voordeel, + = nadeel) Dotatie aan pensioenvoorziening (APPA) actualisering Resultaat Oekraïne Hogere uitgaven Jeugd Lagere lasten inkomensregelingen Realisatiestimulans woningbouwimpuls Voor- en nadelen over de jaarrekening verspreid Totaal

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Taakveld XT-01 XT-11 div. XT-63 XT-83 div.

Bedrag x €1 mln. € 0,7 € -0,3 € 0,9 € -0,4 € -0,7 € -0,5 €

Paraaf: PBO

-0,3

10

RESERVES EN VOORZIENINGEN Per 31-12-2025 is de vermogenspositie van de gemeente als volgt weer te geven (bedrag x € 1.000):

Omschrijving Algemene Reserve Resultaat 2025 Bestemmingsreserves Reserve ter dekking van kapitaallasten Voorzieningen Voorzieningen negatief onder activa Voorziening Dubieuze debiteuren algemeen Voorziening Dubieuze debiteuren belastingen Voorziening Oninbare verhaalsdebiteuren soza Voorziening Toekomstige verliezen GREX Totaal Incl. resultaat boekjaar

Vreemd vermogen

Eigen vermogen 21.353 307 17.239 9.291

11.678 201 121 464 11.483 23.946

48.190

Eigen vermogen en voorzieningen bij elkaar bedragen per 31-12-2025 totaal € 72.137.000 (afgerond bedrag). Voor een meer gedetailleerd overzicht van de reserves en voorzieningen wordt verwezen naar de balans en de toelichting daarop.

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

11

FINANCIEEL Ingevolge artikel 3 lid 3 van de financiële verordening wordt hieronder het verloop van de begrotingscijfers weergegeven. Progr Omschrijving UITGAVEN 1 Bestuur en burger 2 Veiligheid 3 Sociaal Domein 4 Volksgezondheid 5 Onderwijs en educatie 6 Verkeer, vervoer en waterstaat 7 Sport, cultuur en recreatie 8 Milieu en duurzaamheid 9 Economie en toerisme 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing 11 Algemene Dekkingsmiddelen Totaal uitgaven INKOMSTEN 1 Bestuur en burger 2 Veiligheid 3 Sociaal Domein 4 Volksgezondheid 5 Onderwijs en educatie 6 Verkeer, vervoer en waterstaat 7 Sport, cultuur en recreatie 8 Milieu en duurzaamheid 9 Economie en toerisme 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing 11 Algemene Dekkingsmiddelen Totaal inkomsten Saldo uitgaven / inkomsten

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Oorspronkelijke Begroting 2025

Wijziging 1

Wijziging 2

Wijziging 3

Wijziging 4

Wijziging 5

Wijziging 6

Wijziging 7

Wijziging 8

Wijziging 9

Wijziging 10

Wijziging 11

Wijziging 12

4.088.531 5.021.565 63.899.494 1.950.338 5.150.377 4.912.335 8.337.779 9.766.149 1.181.331 10.103.377 26.424.901

390.000 247.000 348.000 143.170 417.000 175.000

70.200 -

-

-124.544 124.544

-228.787 228.787

-

1.196.116 4.201.533 152.025 44.000 275.180 1.739.215 132.000 196.014 -471.830

250.000 -250.000

709.395 305.072

-

90.654 2.699.734 -

-

140.836.177

1.720.170

70.200

-

-

-

-

7.464.253

-

1.014.467

-

2.790.388

-

-510.235 -1.596.526 -14.364.400 -289.624 -2.382.468 -395.117 -1.011.822 -10.952.214 -399.662 -6.934.029 -102.000.080 -1.720.170

-70.200

-

-

-

-

-1.200.000 -3.929.331 -12.025 -49.078 36.660 -6.194 -2.304.285

-

-1.014.467 -

-

-90.654 -2.699.734 -

-

-140.836.177 -1.720.170

-70.200

-

-

-

-

-7.464.253

-

-1.014.467

-

-2.790.388

-

-

-

-

-

-

-

Paraaf: PBO

-

-

-

-

-

-

-

12

Progr Omschrijving

Wijziging 13

Wijziging 14

Wijziging 15

Wijziging 16

Wijziging 17

Wijziging 18

Wijziging 19

Wijziging 20

Wijziging 21

Wijziging 22

Wijziging 23

Wijziging 24

Bijgestelde raming

-

-

482.678

-

100.000 -

1.995.577

315.000 -315.000

64.277 324.339 459.025 -6.628 75.000 277.300 132.637 1.480.396 50.671 606.223 387.774

-

354.318 488.910

-477.490 477.490

-211.444 -131.774 -81.000 -559.000 3.127.936

4.152.808 6.542.020 69.221.500 2.095.735 5.769.803 5.464.815 10.557.631 11.521.715 1.241.656 13.563.348 33.181.839

-

-

482.678

-

100.000

1.995.577

-

3.851.014

-

843.228

-

2.144.718

163.312.870

-

-

-482.678

-

-100.000 -1.995.577

-

-17.000 -377.650 1.278.836 -22.290 -250.000 -298.212 -1.527.000 13.556 -835.569 -1.815.685

-

-843.228 -

-

-527.235 -3.174.176 -18.872.590 -301.649 -2.404.758 -645.117 -1.359.112 -12.479.214 -440.100 -10.475.526 -2.144.718 -112.633.393

Totaal inkomsten

-

-

-482.678

-

-100.000 -1.995.577

-

-3.851.014

-

-843.228

-

-2.144.718 -163.312.870

Saldo uitgaven / inkomsten

-

-

-

-

-

-

-

UITGAVEN 1 Bestuur en burger 2 Veiligheid 3 Sociaal Domein 4 Volksgezondheid 5 Onderwijs en educatie 6 Verkeer, vervoer en waterstaat 7 Sport, cultuur en recreatie 8 Milieu en duurzaamheid 9 Economie en toerisme 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing 11 Algemene Dekkingsmiddelen Totaal uitgaven INKOMSTEN 1 Bestuur en burger 2 Veiligheid 3 Sociaal Domein 4 Volksgezondheid 5 Onderwijs en educatie 6 Verkeer, vervoer en waterstaat 7 Sport, cultuur en recreatie 8 Milieu en duurzaamheid 9 Economie en toerisme 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing 11 Algemene Dekkingsmiddelen

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

-

-

-

-

-

-

13

Begrotingswijzigingen met datum Raadsbesluit Oorspronkelijke begroting 2025 inclusief amendementen Raadsbesluit 2024/79 d.d. 5 november 2024 1e begrotingswijziging 2025: Overhevelingen 2024 naar 2025 Raadsbesluit 2024/83 d.d. 10 december 2024 2e begrotingswijziging 2025: VSV budget 2025 2026 Raadsbesluit 2025/5 d.d. 28 januari 2025 3e begrotingswijziging 2025: Investering lifestyle park Raadsbesluit 2025 d.d. 15 april 2025 4e begrotingswijziging 2025: Begroting 2026, 1e Begrotingswijziging 2025 en meerjarenraming 2027-2029 GR WOZL Raadsbesluit 2025 d.d. 15 april 2025 5e begrotingswijziging 2025: Begroting 2026, 1e Begrotingswijziging 2025 en meerjarenraming 2027-2029 GR WSP Raadsbesluit 2025 d.d. 15 april 2025 6e begrotingswijziging 2025: Realisatie Talentenhub (=jongerencentrum) in het lifestylepark Raadsbesluit 2025 d.d. 15 april 2025 7e begrotingswijziging 2025: 1e Bestuursrapportage 2025 Raadsbesluit 2025 d.d. 3 juni 2025 8e begrotingswijziging 2025: Herzien indicaties Hulp bij het Huishouden Raadsbesluit 2025 d.d. 3 juni 2025 9e begrotingswijziging 2025: ISD BOL 1e Bestuursrapportage 2025 Raadsbesluit 2025 d.d. 1 juli 2025 10e begrotingswijziging 2025: Samenspeelplek Speeltuin Treebeek Raadsbesluit 2025 d.d. 1 juli 2025 11e begrotingswijziging 2025: Meerjaren Prognose Grondexploitatie 2025 (MPG) Raadsbesluit 2025 d.d.

1 juli 2025 12e begrotingswijziging 2025: Solido Raadsbesluit 2025 d.d. 1 juli 2025 13e begrotingswijziging 2025: Renovatie badhokjes Brunssummerheide en aanbouw pergola Raadsbesluit 2025 d.d. 1 juli 2025 14e begrotingswijziging 2025: Vervallen 15e begrotingswijziging 2025: Jaarstukken 2024 Raadsbesluit 2025 d.d. 1 juli 2025 16e begrotingswijziging 2025: Vervallen 17e begrotingswijziging 2025: Vaststellen Programmaplan Brunssum Noord en Oost Raadsbesluit 2025 d.d. 1 juli 2025 KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

14

18e begrotingswijziging 2025: Integraal Raadsvoorstel Volkshuisvestingsfonds Raadsbesluit 2025 d.d. 9 december 2025 19e begrotingswijziging 2025: Plan Onderwijsachterstandenbeleid Gemeente Brunssum 2025-2030 Raadsbesluit 2025 d.d. 16 september 2025 20e begrotingswijziging 2025: 2e Bestuursrapportage 2025 Raadsbesluit 2025 d.d. 28 oktober 2025 21e begrotingswijziging 2025: Realisatie Uni-locatie tennisparken Raadsbesluit 2025 d.d. 9 december 2025 22e begrotingswijziging 2025: ISD BOL 2e Bestuursrapportage 2025 Raadsbesluit 2025 d.d. 9 december 2025 23e begrotingswijziging 2025: 2e Begrotingswijziging 2025 GR WOZL en GR WSP Raadsbesluit 2025 d.d. 9 december 2025 24e begrotingswijziging 2025: Overhevelingen 2025-2026 Raadsbesluit 2025 d.d. 9 december 2025

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

15

TERUGBLIK OP DE PROGRAMMA’S

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

16

PROGRAMMA 1 BESTUUR EN BURGER TERUGBLIK 2025 was een dynamisch jaar. Met de Voorjaarsnota ontstond tijdelijk meer financiële ruimte voor gemeenten en verschoof de grootste druk rond het ravijnjaar richting 2028. Kort daarna leidde de val van het kabinet-Schoof in juli tot vervroegde Tweede Kamerverkiezingen in oktober. Ondanks de tijdsdruk zijn deze verkiezingen in Brunssum zorgvuldig georganiseerd en goed en ordelijk verlopen. De landelijke ontwikkelingen hebben niet tot stilstand geleid in onze bestuurlijke ambities en de uitvoering van onze maatschappelijke opgaven. Integendeel: in juni stelde de gemeenteraad unaniem het KoersKompas 2050 vast. Het KoersKompas is de strategische koers waarmee Brunssum - samen met haar partners en inwoners - richting geeft aan keuzes en investeringen tot 2050 om de gewenste toekomst van Brunssum stap voor stap te realiseren. De regionale samenwerking leverde opnieuw zichtbare resultaten op en is verder verstevigd binnen Parkstad, Zuid-Limburg en de Euregio. Vanuit het Rijk zijn wederom middelen beschikbaar gekomen om in regionaal verband gezamenlijke opgaven aan te pakken met effect op onder meer wonen, bereikbaarheid, economie en leefbaarheid. Daarnaast is gestart met het verder uitbouwen van de grensoverschrijdende samenwerking met Kreis Heinsberg.

Veel gemeenschappelijke regelingen hebben het verzoek om een structurele taakstelling van 5% opgevolgd en dit geheel of gedeeltelijk verwerkt in hun ontwerpbegroting 2026. Daarmee is een bijdrage geleverd aan het beheersen van de kostenontwikkeling van verbonden partijen. Burgerbetrokkenheid is verder verankerd binnen de organisatie. Er is gewerkt aan de burgerparticipatieverordening en de kwartiermaker Participatie is structureel opgenomen in het Programma Noord-Oost, waar “Samen voor Brunssum” verder wordt uitgewerkt en uitgevoerd. Tevens is verkend welke participatievormen - online, fysiek of gecombineerd - het meest passend en effectief zijn. Leerpunten uit lopende trajecten zijn verwerkt in nieuwe werkwijzen, met als doel inwoners beter te betrekken en besluiten te nemen met breed draagvlak. Integriteit had in 2025 blijvend aandacht. De aanpak is verdiept met een vervolgmeting, de ontwikkeling van scholing voor leidinggevende functies en een eerste stap richting het inventariseren van functies met verhoogde integriteitsrisico’s, inclusief bijbehorende beheersmaatregelen.

Om de verbinding te blijven leggen tussen de verschillende betrokkenen in ons bestuur - de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders, de ambtelijke organisatie, inwoners en maatschappelijke partners - kwam de werkgroep Verbinden regelmatig bijeen om relevante maatschappelijke thema’s te bespreken. Daarnaast zijn, door communicatiekanalen te verbeteren, de eerste stappen gezet om het contact tussen de raad en inwoners te versterken en beter aan te sluiten bij wat er leeft in de samenleving. Tot slot is een mensgerichte visie op dienstverlening vastgesteld, afgestemd op de behoeften van inwoners, digitale ontwikkelingen en de maatschappelijke opgaven. Deze visie draagt bij aan het vertrouwen tussen overheid en samenleving en ondersteunt een inclusieve dienstverlening, zodat iedere Brunssumer kan meedoen.

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

17

WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN?

1

1.1

Doel: Wat wilden we bereiken Uitvoeringsprogramma 3 & 8: Gedragscodes en besturingsfilosofie Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan Monitoring en duiding van gedrag Uit de 0-meting van 2024 kwamen twee actiepunten naar door de integriteitsfunctionaris via het voren. In 2025 zijn hiervoor de volgende stappen aangeschafte kwaliteitssysteem voor uitgewerkt: monitoring Framework Ethiek & - Risicoanalyse integriteit functiehuis: In 2025 is Integriteit. uitgewerkt dat de risicoanalyse wordt gericht op het in kaart brengen van hoog-risicofuncties. Daarbij zal inzichtelijk worden gemaakt welke integriteitsrisico’s zich kunnen voordoen en welke beheersmaatregelen mogelijk zijn. - Organiseren training moreel leiderschap: Voor functies waarbij leiderschap een relevante rol speelt, is in 2025 een training ontwikkeld. Deze training bestaat uit integriteitstheater en gesprektraining integriteit. Daarnaast is in 2025 de 1-meting uitgevoerd via het kwaliteitssysteem. De resultaten van deze meting zijn inzichtelijk gemaakt in het Framework Ethiek & Integriteit.

1.2

2

2.1

3

3.1

Het onder regie van de directie, samen met bestuur, griffie en ambtelijke organisatie, opstellen van en uitvoering geven aan de nieuwe besturingsfilosofie, waarbij rol, taken en gedragskenmerken worden geënt op de veranderende vraag vanuit de maatschappij. We pakken dit op middels het proces van organisatieontwikkeling.

Het traject rond de besturingsfilosofie is in 2025 bewust niet als afzonderlijk onderdeel uitgewerkt. Hiervoor is gekozen omdat een integrale benadering wenselijk is, waarbij dit onderwerp wordt verbonden met andere onderdelen van de organisatieontwikkeling. De werkgroep organisatieontwikkeling heeft het thema daarom opgenomen in het bredere organisatie-ontwikkeltraject, in samenhang met de uitwerking van het opdrachtgeveropdrachtnemerschap en de visie op dienstverlening. De verdere uitwerking vindt plaats in de volgende fase van de organisatieontwikkeling.

Doel: Wat wilden we bereiken Uitvoeringsprogramma 4: Herijken strategische visie Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan Vaststellen van de omgevingsvisie Met de vaststelling van het KoersKompas op 4 juni 2025 is (met daarin geïncorporeerd de het strategisch kader gelegd voor de verdere uitwerking strategische visie voor Brunssum). van de omgevingsvisie. Doel: Wat wilden we bereiken Uitvoeringsprogramma 5: Burgerbetrokkenheid Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan De 'kwartiermaker participatie' wordt De rol van kwartiermaker participatie is in 2025 geïntegreerd in (de ontwikkeling van) geïntegreerd in het programma Noord-Oost. Binnen dit

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

18

het programma Noord-Oost waarbij de ontwikkeling van burgerparticipatie al lerend wordt verbeterd. Het in het uitvoeringsprogramma genoemde 'Samen voor Brunssum' krijgt haar opzet en uitvoer vanuit het programma Noord-Oost.

programma wordt de verdere ontwikkeling van burgerparticipatie vormgegeven op basis van opgedane praktijkervaringen. Het in het uitvoeringsprogramma benoemde traject ‘Samen voor Brunssum’ krijgt daarbij zijn nadere uitwerking en uitvoering binnen het programma Noord-Oost.

3.2

De 'kwartiermaker participatie' draagt zowel intern als extern zorg voor meer bewustwording wat betreft burger- en overheidsparticipatie en zorgt voor verdere inbedding van deze thema’s. Deze rol heeft de kwartiermaker eveneens in de raadswerkgroep verbinden.

De inzet van de kwartiermaker participatie heeft bijgedragen aan een bredere bewustwording van burgeren overheidsparticipatie, zowel binnen de organisatie als richting externe partijen. Bij de raadswerkgroep Verbinden was de kwartiermaker participatie incidenteel betrokken, in situaties waarin burgerparticipatie aan de orde kwam. In dit kader is de burgerparticipatieverordening tot stand gekomen en is burgerparticipatie verder verankerd in beleid en werkwijzen.

3.3

Door het aannemen van de wet ‘Versterking participatie op decentraal niveau’ wordt een start gemaakt met het opstellen van een participatieverordening.

Naar aanleiding van de inwerkingtreding van de Wet Versterking participatie op decentraal niveau is een burgerparticipatieverordening opgesteld en vastgesteld. Hiermee is de basis gelegd voor verdere borging van burgerparticipatie binnen de gemeentelijke besluitvorming.

3.4

Onderzoeken welke diversiteit aan participatievormen (bijv. online i.c.m. fysieke vormen) goed werkbaar en effectief zijn zodat deze kunnen worden uitgebouwd en ingebed.

Er is in 2025 een verkenning uitgevoerd naar verschillende vormen van burgerparticipatie, waaronder een combinatie van online en fysieke mogelijkheden, met het oog op werkbaarheid en effectiviteit.

3.5

Bij lopende en komende participatietrajecten worden verbeterpunten meegenomen naar nieuwe trajecten en worden werkprocessen geïncorporeerd met verbeterpunten.

Verbeterpunten uit lopende burgerparticipatietrajecten zijn verwerkt in nieuwe trajecten en in de bijbehorende werkprocessen. De evaluatie van burgerparticipatieprocessen vindt plaats met betrokkenheid van de gemeenteraad.

4

4.1

4.2

Doel: Wat wilden we bereiken Uitvoeringsprogramma 6 & 9: Verbinden en reflecteren Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan De uitvoering van het In 2025 is gestart met werving voor het uitvoeren van het communicatieplan volgen en meer beleidsplan raadscommunicatie. Hoewel een medewerker verbondenheid creëren tussen de in maart is gestart, kreeg deze snel een nieuwe baan. Door interne wereld van de gemeenteraad omstandigheden is pas tegen het einde van het jaar een en de externe wereld van de vervanging aangetreden. Deze is direct gestart met interne Brunssumse burger. Daarbij wordt op overleggen en het opzetten en vullen van (online) gepaste wijze en in goed overleg communicatiekanalen. samengewerkt met de ambtelijke organisatie. Door het periodiek inplannen van reflectiemomenten toetsen we het ambtelijk-bestuurlijk samenspel in de

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

In 2025 is de Werkgroep Verbinden regelmatig samengekomen om verschillende thema’s te bespreken, waaronder het thema burgerparticipatie. Samenwerking

19

praktijk regelmatig aan hetgeen we met elkaar hebben afgesproken.

5

5.1

5.2

6

6.1

6.2

tussen inwoner, college, raad en ambtelijke organisatie blijft centraal staan.

Doel: Wat wilden we bereiken Uitvoeringsprogramma 10 & 11: Regionale samenwerking Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan We zetten de deelname aan de Binnen de regionale werkgroep ‘Samen Grip op Verbonden regionale werkgroep Partijen’ hebben in 2025 geen activiteiten plaatsgevonden. ‘gemeenschappelijke regelingen’ om Niettemin heeft Brunssum binnen de regionale meer grip te krijgen op de samenwerking, met name via de Stadsregio Parkstad verschillende verbonden partijen Limburg (SPL), concrete resultaten geboekt. Zo is aan SPL voort. De focus zal in 2025 liggen op een derde en laatste Regio Deal toegekend, waarmee een goede balans tussen onze regionale opgaven op het gebied van wonen, economie en strategische inzet en de te behalen leefbaarheid gezamenlijk worden opgepakt. Daarnaast is resultaten. de regionale woningbouwopgave versterkt met rijksmiddelen voor woningbouw en de bereikbaarheid van nieuwe woningen in Brunssum. De samenwerking in ZuidLimburg en de uitvoering van de Agenda Zuid-Limburg zijn verder uitgebouwd, onder meer door via de Regio Deal samen te werken aan een grensoverschrijdende kenniseconomie. Tot slot zijn in 2025 de eerste stappen gezet om de samenwerking met het aangrenzende Kreis Heinsberg te versterken op thema’s zoals economie, duurzaamheid, mobiliteit en landschapsontwikkeling.

We streven ernaar dat kostenverhogingen binnen een gemeenschappelijke regeling, waar mogelijk, in de eigen begroting worden opgevangen, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van de op te leveren resultaten.

In 2025 hebben veel gemeenschappelijke regelingen de gevraagde structurele bezuiniging van 5% geheel of gedeeltelijk verwerkt in hun begroting 2026. Bij het aanbieden van de ontwerpbegrotingen 2026 van de gemeenschappelijke regelingen aan de raad is dit jaar voor het eerst gewerkt met een gestandaardiseerd en uniform proces.

Doel: Wat wilden we bereiken Uitvoeringsprogramma 7: Komen tot een burgergerichte dienstverlening Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan Opstellen Visie op Dienstverlening. In de zomer van 2025 is een gezamenlijke visie op de dienstverlening vastgesteld. De belangrijkste uitgangspunten zijn: mensgericht, niet klantgericht, iedereen moet gebruik kunnen maken van onze dienstverlening, die samenhangend, samenwerkend en betrouwbaar is. Vertalen resultaten nulmeting klanttevredenheidsonderzoek naar een uitvoeringsplan dienstverlening en de activiteiten uit het uitvoeringsplan dienstverlening (verbeterplan) uitvoeren.

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

Doordat de visie op de dienstverlening later is vastgesteld dan voorzien, is ook pas later gestart met het opstellen van een uitvoeringsplan dienstverlening. Deze is daarom nog niet vastgesteld en uitgevoerd.

20

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Taakvelden (x € 1.000) LASTEN XT-01 – Bestuur XT-02 – Burgerzaken Totaal LASTEN

Begroting 2025 Realisatie 2025 2.354 1.735 4.089

Afwijking

2.909 1.766 4.675

556 31 587

BATEN XT-01 – Bestuur XT-02 – Burgerzaken Totaal BATEN

-3 -507 -510

-613 -613

3 -105 -103

RESULTAAT

3.578

4.063

484

Toelichting belangrijkste afwijkingen LASTEN XT-01 - Bestuur (€ 556.000 nadeel) De afwijking wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de jaarlijkse toevoeging (dotatie) aan de APPAvoorziening (Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers). Deze voorziening is bedoeld om toekomstige verplichtingen te kunnen betalen die voortkomen uit deze regeling. De hoogte van deze voorziening wordt jaarlijks opnieuw berekend, gebaseerd op de contante waarde van de benodigde middelen. In 2025 blijkt deze contante waarde hoger te zijn dan bij de begroting was geraamd, onder andere door bijstellingen in actuariële uitgangspunten (rente, levensverwachting en indexatie) en de actuele verplichtingen binnen de voorziening. De dotatie aan de voorziening is berekend conform de geldende financiële richtlijnen en betreft een bijstelling om de voorziening op het juiste niveau te brengen. Deze afwijking heeft geen gevolgen voor de reguliere operationele uitgaven van de gemeente. Vanwege het verplichte karakter van deze voorziening en de jaarlijkse bijstelling ervan is dit een ontwikkeling die zich landelijk voordoet. In 2025 is gestart met het thema raadscommunicatie. Vanwege opstartproblemen en het snelle vertrek van de geworven medewerker i.v.m. een baan elders, is eigenlijk pas in december daadwerkelijk gestart met de werkzaamheden.

Dit heeft tot resultaat dat het grootste gedeelte van het budget niet is benut in 2025. BATEN XT-02 – Burgerzaken (€105.000 voordeel) Er zijn meer reisdocumenten aangevraagd dan voorzien. Hierdoor zijn meer leges binnengekomen dan begroot en verklaart hierdoor het grootste deel van de positieve afwijking.

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

21

PROGRAMMA 2 VEILIGHEID TERUGBLIK In Brunssum staat het creëren van een veilige leefomgeving centraal. Het is van groot belang dat inwoners veilig kunnen wonen, opgroeien, verblijven, werken en ondernemen én zich daadwerkelijk veilig voelen. Het gemeentelijke veiligheidsbeleid richt zich op zowel preventie als repressie van uiteenlopende vormen van criminaliteit en overlast, variërend van jeugdcriminaliteit en -overlast, drugs- en ondermijnende criminaliteit, tot mensenhandel en (woning)inbraken. Voor een effectieve aanpak wordt intensief samengewerkt met ketenpartners binnen en buiten de gemeente, ondersteund door team VTH. In 2025 is de multidisciplinaire en integrale aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit verder versterkt, zowel binnen Brunssum als Parkstad-breed. Er is gewerkt aan een samenhangende strategie met ketenpartners, gericht op eenduidige beleidsafstemming, betere informatie-uitwisseling en gezamenlijke prioritering van interventies. Het uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag is volledig geïmplementeerd; de interventies worden lokaal en regionaal uitgevoerd en periodiek geëvalueerd om effectiviteit te borgen. Daarnaast zijn meerdere binnen- en buitenontmoetingsplekken voor jongeren gerealiseerd. In de wijk West blijft behoefte bestaan aan aanvullende plekken; samen met het team Vergunningen en ROV wordt gewerkt aan passende oplossingen.

Voor het handhavingsbeleid is in 2025 de basis gelegd voor een wijkgericht handhavingsarrangement, waarmee de inzet van boa’s en politie beter kan worden afgestemd op lokale prioriteiten en behoeften. Boa’s waren zichtbaar aanwezig in de openbare ruimte en werkten intensiever samen met de politie, wat bijdroeg aan een hogere zichtbaarheid. Tegelijkertijd blijft verdere afstemming noodzakelijk om de effectiviteit van toezicht en handhaving verder te optimaliseren. Het nieuwe beleidskader cameratoezicht is vastgesteld en biedt duidelijke richtlijnen voor de inzet van camera’s in de openbare ruimte. In samenwerking met politie en Openbaar Ministerie is verkend hoe livecameratoezicht en intergemeentelijke samenwerking toekomstbestendig kunnen worden ingezet. De aanpak van ondermijning is in 2025 intensief voortgezet via de regionale ondermijningstafel SVBBL en het ACT! Interventieteam Parkstad. Thema’s zoals spookbewoning en de autobranche zijn opgepakt en gecontroleerd. Het Regionaal Informatieknooppunt Parkstad levert een integraal veiligheidsbeeld en analyses, waardoor gerichte interventies in kwetsbare wijken en sectoren mogelijk zijn. De weerbaarheid van gemeentelijke partners tegen criminele invloeden is verder versterkt door ondersteuning van het RIEC en structureel overleg met burgemeesters.

Regionaal is tevens ingezet op bewustwording en weerbaarheid van burgers en ondernemers tegen cybercrime. Kinderen zijn via speciale programma’s geïnformeerd over digitale risico’s, waarmee vroegtijdige preventie wordt bevorderd. Brunssum vervult een cruciale rol in rampen- en crisisbestrijding. In 2025 is gewerkt aan de verdere uitbouw van de crisisorganisatie, inclusief de opleiding van sleutelrollen en verslagleggers binnen de gemeente. Deze ontwikkeling sluit aan bij de regionale crisisstructuur en versterkt de organisatorische weerbaarheid bij calamiteiten. Het BIBOB-beleid is in 2025 herijkt, met aandacht voor actuele wet- en regelgeving, jurisprudentie en uitvoeringspraktijk. Het Damoclesbeleid is ongewijzigd voortgezet, met lopende verkenningen naar eventuele actualisatie. Daarnaast is verkend hoe regionaal prostitutiebeleid kan worden ontwikkeld, wat het uitgangspunt vormt voor toekomstige beleidsontwikkeling.

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

22

WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN?

1

1.1

1.2

2

2.1

2.2

Doel: Wat wilden we bereiken Uitvoeringsprogramma 13: Straatcoaches/jeugdboa’s en jongerenwerk Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan Samen met jeugd en partners kijken In Brunssum zijn, door de gemeente en het CMWW, we naar de realisatie en invulling van meerdere binnen- en buitenontmoetingsplekken voor hangplekken voor zowel binnen als jongeren gerealiseerd. In de wijk West bestaat nog altijd buitenlocaties. een aantoonbare behoefte aan dergelijke voorzieningen. Om hierin te voorzien wordt intern onderzocht welke oplossingsrichtingen en invullingen mogelijk zijn. In Parkstadverband continueren wij de samenwerking met onze ketenpartners en zetten wij in op meer eenduidigheid in ons beleid, betere informatie-uitwisseling en een effectievere aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit.

In 2025 is de samenwerking met ketenpartners binnen Parkstadverband voortgezet en verder verdiept. Daarbij is ingezet op het versterken van de eenduidigheid in beleid en uitvoering, het optimaliseren van de onderlinge informatie-uitwisseling en het door-ontwikkelen van een gezamenlijke aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. Deze thema’s stonden structureel op de agenda van de Parkstad-driehoek, wat heeft bijgedragen aan bestuurlijke afstemming en gezamenlijke prioritering. In samenspraak met de betrokken partners is gewerkt aan een meer samenhangende en integrale benadering van deze problematiek.

Doel: Wat wilden we bereiken Uitvoeringsprogramma 14: Boa’s en politie meer zichtbaar in de wijken Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan De lokale prioriteiten worden In 2025 is een start gemaakt met de voorbereiding van een opgenomen in een uitvoeringsplan. handhavingsarrangement, waarin de lokale prioriteiten per wijk worden opgenomen. Dit arrangement is bedoeld om de inzet van boa’s en politie wijkgericht te structureren en beter te laten aansluiten op de specifieke behoeften van bewoners en de kenmerken van de leefomgeving. Hoewel het handhavingsarrangement in 2025 nog niet is afgerond, is hiermee een belangrijke eerste stap gezet richting een wijkgerichte aanpak. De verdere uitwerking en implementatie vinden in de komende jaren plaats. Samenwerking op verschillende thema’s tussen politie en boa's (denk aan jeugd, handhaving Alcoholwet, (verkeers-)veiligheid bij scholen en evenementen).

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

In 2025 is ingezet op een wijkgerichte aanpak, waarbij boa’s zichtbaarder aanwezig waren in de openbare ruimte en intensiever samenwerkten met de politie. De inzet van middelen, zoals herkenbare vervoermiddelen en uitrusting, heeft bijgedragen aan een betere zichtbaarheid in de wijken. Niettemin blijkt echter dat de samenwerking tussen wijkboa’s en wijkagenten in 2025 niet volledig optimaal is verlopen. Verdere afstemming en versterking zijn gewenst om de gezamenlijke effectiviteit van toezicht en handhaving te vergroten.

23

2.3

3

3.1

Continuering van de lobby van de burgemeesters richting Den Haag om meer politiecapaciteit in Limburg te krijgen.

In 2025 is de lobby voor extra politiecapaciteit in Limburg voortgezet. Binnen het Regionaal Beleidsoverleg (RBO), waarin Limburgse burgemeesters participeren, is structureel aandacht besteed aan de verdeling en inzet van politie. Daarbij zijn regionale veiligheidsgegevens en de resultaten van gezamenlijke programma’s met politie en ketenpartners meegenomen om de noodzaak van extra capaciteit te onderbouwen.

Doel: Wat wilden we bereiken Uitvoeringsprogramma 15: Kiezen voor humaan Damoclesbeleid, met maatwerk door de burgemeester. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan Voortzetting van het huidige In 2025 is het Damoclesbeleid, zoals vastgesteld in 2020, Damoclesbeleid. ongewijzigd voortgezet. Hiermee werd continuïteit gewaarborgd en is het beleid consistent toegepast. Daarnaast is binnen het SVBBL-verband op ambtelijk niveau overleg gevoerd over een mogelijke actualisering van het beleid, mede in het licht van recente jurisprudentie. Deze gesprekken waren gericht op het verkennen van de noodzaak en de mogelijke richting van eventuele aanpassingen. Doel: Wat wilden we bereiken

4

4.1

4.2

Uitvoeringsprogramma 12: Cameratoezicht/knelpunten veiligheid Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan Doorontwikkeling van de visie op de In 2025 is de visie op de inzet van cameratoezicht binnen inzet van cameratoezicht als het integraal veiligheidsbeleid verder uitgewerkt. Hierbij is onderdeel van het integraal rekening gehouden met actuele ontwikkelingen, juridische veiligheidsbeleid. kaders en de effectiviteit van cameratoezicht in de openbare ruimte. Daarnaast is onderzocht hoe cameratoezicht kan worden ingezet in samenhang met andere veiligheidsinstrumenten, inclusief de mogelijkheden voor live-cameratoezicht en samenwerking met andere gemeenten. Het opstellen van een beleidskader Begin 2025 is het nieuwe beleidskader voor cameratoezicht cameratoezicht op openbare plaatsen. op openbare plaatsen vastgesteld. Het kader biedt heldere richtlijnen voor de inzet en eventuele uitbreiding van cameratoezicht. In overleg met politie en Openbaar Ministerie is daarnaast verkend op welke specifieke locaties cameratoezicht kan worden uitgebreid. Tevens zijn de mogelijkheden voor live-cameratoezicht en samenwerking met andere gemeenten in kaart gebracht, ter voorbereiding op toekomstige besluitvorming.

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

24

5

5.1

6

6.1

6.2

6.3

Doel: Wat wilden we bereiken Overige speerpunten: Openbare orde, veiligheid en crisisbeheersing Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan Naast een vakbekwaamheidstraject In het kader van het vakbekwaamheidstraject zijn in 2025 worden verschillende thema’s meerdere sleutelrollen binnen de lokale crisisorganisatie opgepakt om met name de lokale opgeleid en getraind, waaronder het Hoofd crisisorganisatie organisatie-breed te Taakorganisatie Ondersteuning, Teamleider Nafase en borgen en daarmee te laten aansluiten verslagleggers. Door deze functies organisatie-breed te op de regionale samenwerking. beleggen, is de crisisorganisatie beter verankerd binnen de Daarnaast wordt het Bibob-beleid gemeentelijke organisatie. De opzet en uitvoering van het herijkt. traject zijn regionaal afgestemd, zodat aansluiting bij de regionale crisisstructuur en samenwerking gewaarborgd is. Daarnaast is gewerkt aan de herijking van het Bibob-beleid. In dit kader is een start gemaakt met het herschrijven van het bestaande beleid, waarbij actuele wet- en regelgeving, jurisprudentie en de uitvoeringspraktijk zijn betrokken. Uit het traject is gebleken dat de ontwikkeling en implementatie van het nieuwe Bibob-beleid meer inzet vergen dan aanvankelijk voorzien. Voor een zorgvuldige besluitvorming en effectieve uitvoering is aanvullende capaciteit noodzakelijk.

Doel: Wat wilden we bereiken Overige speerpunten: Preventie met gezag Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan Een uitvoeringsprogramma Preventie Het uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag is in 2025 met Gezag opstellen. vastgesteld en geïmplementeerd. De in het programma opgenomen interventies zijn inmiddels uitgerold en worden conform de gemaakte afspraken uitgevoerd. Dit loopt nog door in 2026. In samenwerking met verschillende Met ketenpartners is in 2025 structurele samenwerking tot partijen (Openbaar Ministerie en stand gebracht bij de uitvoering en doorontwikkeling van gemeenten Heerlen, Kerkrade en interventies. Deze interventies zijn zowel lokaal als Landgraaf) wordt uitvoering gegeven Parkstad-breed toegepast, wat heeft bijgedragen aan een aan gerichte interventies om zodoende samenhangende en effectieve aanpak van de jeugdcriminaliteit te verminderen en jeugdcriminaliteit op zowel lokaal als Parkstadniveau. de jongeren een positieve toekomst te kunnen bieden. De brede preventieve aanpak van Voor elke interventie vinden periodieke evaluaties plaats, (georganiseerde en ondermijnende) waarbij waar mogelijk kwantitatieve gegevens worden jeugdcriminaliteit is een groeiende en gebruikt om de effecten te meten. Deze evaluaties worden lerende aanpak.

Samen met gekoppeld aan wetenschappelijke inzichten, wat bijdraagt wetenschap, beleid en praktijk wordt aan een continue verbetering en onderbouwing van de voortdurend gereflecteerd op de aanpak. voortgang en effectiviteit van interventies. Hierdoor kunnen we steviger inzetten op interventies die goede resultaten opleveren, maar ook stoppen met interventies of werkwijzen die niet werken.

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

25

7

7.1

Doel: Wat wilden we bereiken Overige speerpunten: Ondermijning Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan We zetten in op regionale samenwerking middels de ondermijningstafel en het informatieknooppunt Parkstad.

Terugblik De ondermijningstafel SVBBL (Simpelveld, Voerendaal, Beekdaelen, Brunssum en Landgraaf) komt iedere zes weken samen om casussen van ondermijnende activiteiten te bespreken. Het Regionaal Informatieknooppunt Parkstad (RIK-P) maakt integraal onderdeel uit van het ACT! Interventieteam Parkstad. In 2025 leverde RIK-P bij elk overleg van de Driehoek Parkstad een regionaal veiligheidsbeeld en drie keer per jaar een veiligheidsanalyse voor de afzonderlijke lokale driehoeken. Daarnaast gaf het knooppunt gevraagd en ongevraagd advies over branches en geografische gebieden in de regio of individuele gemeenten met een verhoogd risico op ondermijnende criminaliteit. Ook ondersteunde RIK-P de analyses ten behoeve van de vierjaarlijkse kadernota’s Veiligheid en Leefbaarheid.

7.2

Er is een regionaal interventieteam (het Act!) geformeerd dat (integrale) acties uitvoert op aangedragen (ondermijnings-) casuïstiek en thema’s. In elke Parkstad gemeente vinden 25 integrale actiedagen per jaar plaats. Het streven is een veilig en passend woon- en leefklimaat met actieve en vitale leefgemeenschappen en om criminele processen te verstoren.

Het ACT! Interventieteam Parkstad is sinds het tweede kwartaal van 2025 operationeel. Het eerste themagebied betrof spookbewoning, een onderwerp dat gezamenlijk door de gemeenten is gekozen. De bijbehorende controles zijn inmiddels uitgevoerd. Daarnaast is het thema autobranche opgestart en zal dit in de komende periode verder worden uitgerold.

7.3

De (bestuurlijke) weerbaarheid van de partners tegen ondermijnende en criminele invloeden wordt verhoogd.

In 2025 is de (bestuurlijke) weerbaarheid van gemeentelijke partners tegen ondermijnende en criminele invloeden verder versterkt. Het RIEC ondersteunde hierbij, onder meer via structureel overleg met alle Limburgse burgemeesters, dat elk kwartaal heeft plaatsgevonden. Daarnaast werkte de gemeente in 2025 samen met politie, toezichthouders en andere partners aan preventieve maatregelen, het verbeteren van informatie-uitwisseling en gerichte interventies in kwetsbare wijken en sectoren.

7.4

We onderzoeken de mogelijkheid om prostitutiebeleid op te stellen en zorgen voor regionale afstemming hieromtrent.

In 2025 is de mogelijkheid tot het opstellen van prostitutiebeleid verkend, met nadrukkelijke aandacht voor regionale afstemming. In dit kader heeft een eerste regionale bijeenkomst plaatsgevonden, waarin gezamenlijk is onderzocht of en op welke wijze regionaal beleid kan worden ontwikkeld. Deze bijeenkomst heeft duidelijk gemaakt welke uitgangspunten en aandachtspunten gedeeld worden. De verkenning vormt het uitgangspunt voor het vervolgproces, dat gericht is op eventuele verdere beleidsontwikkeling.

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

26

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Taakvelden (x € 1.000) LASTEN XT-11 – Crisisbeheersing en brandweer XT-12 – Openbare orde en veiligheid Totaal LASTEN

Begroting 2025 Realisatie 2025

Afwijking

3.656 1.365 5.022

3.830 1.428 5.258

174 62 236

BATEN XT-11 – Crisisbeheersing en brandweer XT-12 – Openbare orde en veiligheid Totaal BATEN

-1.253 -344 -1.597

-1.729 -372 -2.101

-477 -28 -505

RESULTAAT

3.425

3.156

-269

Toelichting belangrijkste afwijkingen LASTEN XT-11 – Crisisbeheersing en brandweer (nadeel € 174.000) Voor de post Opvang Oekraïne is er in de 1e Bestuursrapportage 2025 vanuit voorzichtigheidsprincipe een prognose gemaakt aan zowel de inkomstenkant als uitgavenkant. Het betreft hier een SPUK regeling. Gezien de voortdurende fluctuaties in aantallen en prijsschommelingen wijken de uitgaven en inkomsten af van de begroting. Het verschil bij de uitgaven wordt met name veroorzaakt door prijsstijgingen en huurverhogingen van de diverse opvanglocaties. XT-12 – Openbare orde en veiligheid (nadeel € 62.000) Deze overschrijding wordt veroorzaakt door meerdere posten die samenhangen met de versterking van toezicht en handhaving in de openbare ruimte. In 2025 is het cameratoezicht op het Lindeplein en in de binnenstad geïntensiveerd. Dit was noodzakelijk vanwege aanhoudende signalen van overlast en veiligheidsincidenten. De uitbreiding en het operationeel houden van het cameratoezicht hebben geleid tot hogere kosten voor beheer, monitoring en onderhoud dan vooraf begroot. Daarnaast is het aantal opgelegde tijdelijke huisverboden hoger uitgevallen dan geraamd. Dit heeft geleid tot extra kosten voor crisisinterventie, begeleiding en administratieve afhandeling.

Deze ontwikkeling past binnen de intensivering van de aanpak van huiselijk geweld en de prioriteit om vroegtijdig in te grijpen bij onveilige thuissituaties. Tot slot is er in 2025 extra geïnvesteerd in de vervanging en aanvulling van kleding en uitrusting van Boa’s. Dit was noodzakelijk om te blijven voldoen aan veiligheidsvoorschriften, professionele uitstraling en inzetbaarheid van de BOA-capaciteit. BATEN XT-11 – Crisisbeheersing en brandweer (voordeel € 477.000) Voor de post Opvang Oekraïne is er in de 1e Bestuursrapportage 2025 vanuit voorzichtigheidsprincipe een prognose gemaakt aan zowel de inkomstenkant als uitgavenkant. Het betreft hier een SPUK regeling. Gezien de voortdurende fluctuaties in aantallen en prijsschommelingen wijken de uitgaven en inkomsten af van de begroting. De inkomsten zijn hoger als gevolg van meer beschikbare opvangplekken.

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

27

PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN TERUGBLIK In 2025 is het plan om te komen tot de herijking van het sociaal domein unaniem aangenomen door de gemeenteraad. Hieraan voorafgaand is een grondige analyse uitgevoerd om te komen tot aanbevelingen voor verbetering van onze werkwijze ten behoeve van de ondersteuningsvraag van inwoners. Het heeft ertoe geleid dat we aan de slag gaan met 3 pijlers: 1. Strategische visie sociaal domein c.q. richtinggevend denk- en doekader. 2. Versterken van de toegang (integrale toegang). 3. Versterken van opdrachtgeverschap, monitoring en toezicht. Na het raadsbesluit zijn er stappen gezet om deze 3 pijlers verder concreet vorm te geven en het sociaal domein in samenhang te versterken, in goede verbinding met programma Noord en Oost. Waarbij het KoersKompas richting geeft en een kapstok is voor hetgeen we willen bereiken. We maken nadrukkelijk een beweging naar de leefwereld van de inwoner en zetten in op het versterken van de sociale basis. Het versterken van de sociale basis gaat over het omzien naar elkaar in wijken en buurten. Maar ook over zelfstandig kunnen leven met eigen regie en het netwerk als basis. Bij de Wmo blijft het aantal meldingen hoog. Dit kan verklaard worden door de vergrijzing en het landelijke beleid dat mensen langer thuis blijven wonen. Dit vraagt veel van onze uitvoering.

Afgelopen jaar is door de afdeling Zorg ingezet op het efficiënter inrichten van werkprocessen waardoor er meer tijd ontstaat voor het afhandelen van meldingen. Om mee te kunnen doen in de samenleving is bestaanszekerheid een voorwaarde en tevens een randvoorwaarde voor het welzijn van mensen. Een bestaan met voldoende en voorspelbaar inkomen, een woning, toegang tot onderwijs en zorg en een buffer voor onverwachte uitgaven. Voor veel mensen in Brunssum is dit niet vanzelfsprekend en ontstaan er problematische gevolgen op meerdere levensdomeinen. Armoedebeleid is een belangrijk onderdeel van bestaanszekerheid, één van de pijlers van het KoersKompas en gaat over twee lagen. Een daarvan is de beschikbaarheid van regelingen voor minimahuishoudens; het verlichten van armoede. De andere is het voorkomen van armoede; preventie. In 2025 is het pakket van minimaregelingen verder aangevuld met incidentele en structurele middelen en maatregelen. Ten gunste van zowel volwassenen als kinderen. Vroegsignalering biedt de mogelijkheid om het bereik van de doelgroep te verbeteren. In 2025 hebben we daarvoor aparte acties ingezet, zoals het inzetten van de tweeweekse campertour in Brunssum met de slogan: ‘Dat geldt voor mij’. We blijven zoeken naar innovatieve manieren om inwoners te verleiden in gesprek te gaan en hulp te zoeken. Participatie is ook een onderdeel van bestaanszekerheid.

Voor de doorontwikkeling van de ‘werkhub’ Betere Buren is een plan van aanpak opgesteld voor de implementatie van het Sociaal Ontwikkelbedrijf. Hier vinden inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt hun leer/werk- of ontwikkelplek. Uiteraard met het doel om met begeleiding uit te stromen naar betaald werk, maar als dat niet kan met een zinvolle bijdrage door vrijwilligerswerk of andere vormen van participatie. Het Rijk heeft dit in 2025 gestimuleerd met een impulsbudget. In 2025 heeft onze uitstroomketen (Betere Buren, ISD BOL en WSP) de doelstelling m.b.t. de stabilisatie van het aantal bijstandsgerechtigden wederom gerealiseerd.

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

28

WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN?

1

1.1

2

2.1

3

3.1

Doel: Wat wilden we bereiken Uitvoeringsprogramma 19 & 24: Vernieuwing en verbinding Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan In 2025 krijgt de ontwikkelrichting, op In juni 2025 heeft de raad unaniem ingestemd met de basis van een gedegen analyse, vorm analyse en vervolgaanpak van de herijking sociaal domein, en wordt de implementatie hiervan in inmiddels Brunssum Mijn Thuis genoemd. Na dit gang gezet. raadsbesluit zijn we aan de slag gegaan om de 3 pijlers (richtinggevend denk- en doekader, versterken van de toegang en versterken van opdrachtgeverschap) concreet vorm en inhoud te geven. Ten aanzien van het versterken van de toegang resulteert dit in de ontwikkeling van een nieuwe werkwijze via de pilot integrale toegang. Doel: Wat wilden we bereiken Uitvoeringsprogramma 16: Inclusie-agenda Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan Uitvoeren van de lokale inclusie De actiepunten van de uitvoeringsagenda van de lokale agenda gericht op fysieke-, sociale- en inclusie agenda heeft in 2025 vervolg gekregen. Denk informatietoegankelijkheid. hierbij aan zaken als het toetsen van gebouwen in gemeentelijk beheer, het realiseren van de MKBtoegankelijke route, stappen gezet voor het aanschaffen van een programma om gemeentelijke teksten te toetsen op B1-niveau, een wijkschouw rondom de fysieke toegankelijkheid van Brunssum-Noord en meerdere bewustwordingsmomenten.

Voor een volledig overzicht van de voortgang per actiepunt zal er medio 2026 opnieuw een evaluatie naar uw Raad komen. Doel: Wat wilden we bereiken Uitvoeringsprogramma 28: Gemeentebreed vrijwilligersplatform Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan Samen met het CMWW versterken we Via de opdracht versterken sociale basis is er extra de sociale basis met als doel het capaciteit gecreëerd voor het opbouwwerk bij het CMWW. vergroten van de zelf- en Dit is ingezet om ontmoeting & elkaar vrijwillig helpen samenredzaamheid waar aandacht is verder te bevorderen en daarmee verbinding tussen voor het stimuleren van inwoners, wijkgericht werken, buurtnetwerken en andere laagdrempelige vrijwillige inzet en organisaties verder te versterken. 'omzien naar elkaar'. Daarnaast zorgen we via vrijwillige energie dat goede ideeën van inwoners om iets voor hun buurt/wijk te organiseren gestimuleerd en gefaciliteerd worden.

KSG Audit & Assurance B.V. Behorende bij onze verklaring d.d. 17 juni 2026

Paraaf: PBO

29

4

4.1

Doel: Wat wilden we bereiken Uitvoeringsprogramma 17: Versterken van (kinder-)armoedebestrijding Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan In de aanpak van vroegsignalering Er zijn minder signalen betalingsachterstand gemeld in wordt meer ingezet op het bereiken 2025, het daadwerkelijk bereiken van de inwoners in 2025 van de doelgroep met een score van is procentueel beter dan in 2024, nl.: in 2025 is van de 833 minimaal 15% in de benchmark. meldingen 300 keer succesvol contact gelegd met inwoners t.o.v. 143 van de 998 meldingen in 2024.

4.2

Bevorderen dat 75% van het aantal kinderen uit een minimagezin (120% inkomensgrens) een aanvraag doet bij Stichting Leergeld.

In 2025 is er wederom een toename geweest in het aantal aanvragen. In de cijfers van 2024 zijn er ca. 600 kinderen die opgroeien in een gezin met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. Daarvan hebben er in 2025 552 een aanvraag gedaan in bij St Leergeld. Dat is ruim 90%.