Jaarstukken 2020 gemeente Brunssum (voor accountantscontrole).docx

Realisatie Begroting 0 1 -4 -27 4 8 -2 0 -21 0 0 0 -5 -5 -26

Toelichting belangrijkste afwijkingen Het product Criminaliteitspreventie heeft per saldo een voordeel van circa € 27.000,-. Dit wordt veroorzaakt doordat we van het RIEC een bedrag van € 50.000,- hebben

32

120006 - Integrale Veiligheid

ontvangen t.b.v. een speciaal project. De daadwerkelijk gemaakte kosten t.b.v. dit project bedragen echter aanzienlijk minder dan de ontvangen bijdrage van het RIEC. De reguliere bijdrage aan het RIEC (441200), die alle gemeenten overigens doen, was daarnaast minder hoog dan begroot. De inzet van straatcoaches (vanaf augustus 2020) was niet voorzien in de begroting 2020. De overschrijding van € 7.820,- op dit product wordt veroorzaakt doordat de gemeente vanwege het coronavirus preventieve maatregelen heeft genomen om verspreiding van het virus te voorkomen. Te denken valt hierbij o.a. aan spandoeken en materialen die 1,5 meter afstand aanduiden.

33

PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN TERUGBLIK Vanuit het sociaal domein waren er drie aanbestedingen: Hulp bij het Huishouden, Wmo – begeleiding en Jeugd Ambulant. Hiermee geven we verder uitvoering aan onze visie voor het sociaal domein van Brunssum. De aanbesteding Hulp bij het Huishouden heeft met 4 gemeenten plaatsgevonden, Landgraaf, Simpelveld en Voerendaal. Ten aanzien van het programma van eisen is er bij Hulp bij het Huishouden nauwelijks iets aangepast. Echter, het reële uurtarief blijft wel een gevoelig punt. MeanderGroep heeft een kort geding aangespannen tegen de 4 gemeenten. De rechter heeft de gemeenten in het gelijk heeft gesteld en de aanbesteding kon verder afgerond worden. Maar desalniettemin zal de komende jaren de kostprijs onderwerp van gesprek blijven. De aanbesteding begeleiding Wmo is gedaan samen met de gemeente Landgraaf. De 5 pijlers van het masterplan Sociaal Domein vormden de basis voor het programma van eisen. Het samenwerkingsverband Samenkracht heeft de opdracht gegund gekregen. Samenkracht bestaat uit de reeds gecontracteerde aanbieders waardoor de inwoners de zorg blijven ontvangen van de vertrouwde aanbieders. De aanbesteding ambulante Jeugdhulp resulteerde in 30 contracten met 21 contractpartijen op zeven verschillende percelen.

De aanbesteding heeft een initiële looptijd van twee jaar, zodat er qua data wordt aangesloten bij de regionale inkoop van de jeugdhulp in de regio Zuid-Limburg. Nieuw in de aanbesteding is het perceel ‘1001-kritieke dagen’ dat handelt over de ondersteuning aan jeugdigen in de vroegste stadia van het leven. Tijdens de coronacrisis was het uitgangspunt dat zoveel mogelijk zorg en dienstverlening, met inachtneming van de geldende maatregelen, door gaat. Dat was niet gemakkelijk en vroeg om denk en aanpassingskracht van al onze stakeholders. In de meeste gevallen is het dan ook gelukt om (een vorm van) ondersteuning door te laten gaan bijvoorbeeld dagbesteding in kleinere groepen en ambulante begeleiding op afstand. Door beperkingen zijn er minder kosten gemaakt dan voorzien werd én zijn de Rijksbijdragen verhoogd. Dat maakt dat we geld over houden. Tegelijk maken we ons zorgen over de toekomst. Uit landelijke onderzoeken blijkt dat inwoners, zowel jong als oud, het moeilijk hebben. Veel mensen kampen met eenzaamheid en psychische problemen. Vanaf de tweede Lock down zag team Jeugd een toename van jeugdigen met zwaardere problematiek zoals depressies en druk/stress in gezinssituaties.

Gezien deze problematiek, kan het zijn dat op een later moment in 2021 / 2022 of later meer ondersteuning aan inwoners noodzakelijk is waardoor meer financiële middelen nodig zijn om de ondersteuning te leveren. Ook voor de uitvoering van schuldhulpverlening, armoedebestrijding, re-integratie en participatie heeft de corona-pandemie invloed gehad. Het fysieke contact met klanten werd beperkt. Later in het jaar werd weliswaar meer op afspraak gewerkt, maar de spontane inloop en contacten die burgers en medewerkers op prijs stellen was lange tijd niet mogelijk. Voor de schuldhulpverlening resulteerde dit in minder uitvraag naar dienstverlening. Tegelijk constateren we dat de integrale werkwijze van het loket 'Sociaal Centraal' vroeg schakelt in trajecten. We stelden een coördinator Integrale Toegang aan om de integrale werkwijze verder kracht bij te zetten. Met het preventieve en outreachende karakter van deze aanpak proberen we zo vroeg mogelijk in te grijpen, waar dat nodig is, en vragen we uit op andere leefgebieden dan alleen de enkelvoudige vraag van een burger. De wijze waarop we in de pilot 'Noorderhuis' voor en met burgers werken is hier een verlengde van. We willen dicht bij de burger en naar diens wens hulp organiseren. Het adagium is "iedereen doet mee". De initiatieven en activiteiten zijn voortvarend van start gegaan.

Ook onze partners zijn goed vertegenwoordigd in het Noorderhuis en zij dragen enthousiast bij aan onze ambitie en de resultaten. Voor de re-integratieopdracht; zoveel als mogelijk uitstroom naar werk realiseren, waren de baanopeningen beperkt of werden arbeidscontracten beëindigd en burgers daarmee werkloos.

34

De uiteindelijke en feitelijke consequenties zijn in 2020 echter, anders dan verwacht, redelijk beperkt gebleven. De instroom in de uitkering volgde niet de tendens van de WW. Na afloop van WW-uitkeringen bleek het merendeel van de werkzoekenden níet door te vallen naar een uitkering van de Participatiewet. Het resultaat in de BUIG laat dan ook een ruim overschot zien. Ondanks de situatie rondom Corona waren er minder uitgaven dan verwacht. Ook de gevolgen van terugval in inkomen heeft zich in 2020 (nog) niet doorvertaald in een hausse aan schuldhulpvragen. Vermoedelijk hebben de vele steunmaatregelen, zowel van het Rijk als van de gemeente Brunssum, in elk geval voor de korte termijn, daarbij geholpen. Ook wordt er geanticipeerd door op ZuidLimburgs niveau af te stemmen en initiatieven op te zetten. We denken dat de gevolgen pas na de coronacrisis goed zichtbaar worden en bereiden alle onderdelen in de keten daar op voor. De uittreding van Onderbanken bij ISD BOL is intensief aangezet en wordt verder uitgewerkt volgens de vastgestelde uitgangspunten. De Wet Verplichte GGZ gold per 1 januari 2020. Tot nu toe hebben wij weinig met dez wet van doen gehad. Er waren weinig meldingen.

35

Taakveld: Inkomensregelingen (XT-63) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Uitvoering geven aan de wettelijke taken onder de Participatiewet, zoals het verstrekken van uitkeringen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Uitkeringen worden rechtmatig, doelmatig en tijdig verstrekt.

Terugblik De uitkeringen zijn rechtmatig, doelmatig en tijdig verstrekt.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Een effectieve ketenaanpak met ISD BOL, WSP en Betere Buren realiseren waardoor het aantal uitkeringsgerechtigden verder daalt. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 2.1 Het aantal uitkeringsgerechtigden daalt Hoewel geen 2% is er ondanks Corona toch een met minimaal 2%. daling gerealiseerd in 2020. Voor de Participatiewet: een daling van 0,9% op 31 december ten opzichte van 1 januari 2020. Het betreft 7 mensen minder. Voor de IOAW: een daling van 19%, namelijk 5 mensen minder. 2.2 Uitvoering en evaluatie van het De 1e evaluatie is opgeleverd in 2020. De 2e impuls amendement "2e impuls innovatieve en loopt door, onder invloed van Corona. De middelen onorthodoxe toeleiding van cliënten worden eveneens overgeheveld. naar de arbeidsmarkt. Doel: Wat wilden we bereiken 3 Een efficiënte uitvoering van de Participatiewet. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 3.1 Het effect voor de keten van het De besprekingen over uittreding naderen het einde, uittreden van de gemeente men is het eens over de uitgangspunten. Onderbanken is inzichtelijk gemaakt. 3.2 Er staat een nieuwe uitvoeringstructuur ISD BOL is verantwoordelijk voor de poort en de per 1 januari 2021. doelgroep 0-30%.

Betere Buren is verantwoordelijk voor de doorstroom van mensen met 30-100% arbeidsfitheid en het Werkgevers Servicepunt Parkstad draagt zorg voor de uitstroom naar werk.

Doel: Wat wilden we bereiken 4 Regeling bijdrage eigen risico Zorgverzekeringwet (voorheen regeling Chronisch Zieken en Gehandicapten): het compenseren van chronisch zieken, gehandicapten en mensen die langdurig hoge zorgkosten hebben.

36

Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 4.1 Inwoners met een laag inkomen, die al 3 Op 22 juni 2020 werd de uitvoeringsregeling 'bijdrage jaar het eigen risico o.g.v. de ZVW eigen risico Zorgverzekeringswet Gemeente gebruikt hebben, kunnen een Brunssum 2020' vastgesteld. tegemoetkoming van € 150 per jaar krijgen. Doel: Wat wilden we bereiken 5 Armoede structureel terugdringen.

5.1

5.2

5.3

5.4

Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan Voor kinderen in minimagezinnen wordt De evaluatie van het armoedebeleid, de MER extra geïnvesteerd. Naar aanleiding van (Minima-effectrapportage) en de nieuwe evaluatie in 2019 stellen we het beleidsuitgangspunten zijn opgeleverd en in armoedebeleid in 2020 bij. Het accent december 2020 door de raad vastgesteld. Door verschuift naar preventie. sluiting van de scholen was er minder vraag naar kindregelingen. We zetten fors in op preventie en vroegsignalering en hebben systemen die dat ondersteunen aangeschaft. Er is een start gemaakt met de ontwikkeling van de nieuwe procedures voor vroegsignalering en schuldhulp, samen met de ketenpartners. Verder blijft het vergroten van het bereik van de doelgroep een aandachtspunt. Incidentele aanbieders van Gedurende 2020 zijn diverse initiatieven voor minima minimaregelingen kunnen ingezet ingezet, ook in relatie tot de gevolgen van Corona en worden ter aanvulling op het bestaande de lock-down voor kwetsbare burgers. Te denken valt beleid. aan het verstrekken van mondkapjes, het doneren van geld voor extra voedselpakketten. Daarnaast werd gekozen voor het instrument van Zorgweb, de Voorzieningenwijzer, die een extra impuls gaat geven aan inkomensverruiming bij burgers met een minimuminkomen. Na alle voorbereidingen start dit instrument in 2021.

Ook individuele burgers meldden zich om een bijdrage te leveren aan de crisis. Zij werden merendeels in contact gebracht met CMWW om zodoende de coördinatie op alle initiatieven op het gebied van armoede te bestendigen. Regelingen voor minima zijn breed Uit de evaluatie Armoede en specifiek de aanvragen bekend en toegankelijk bij het van de kindregelingen zien we dat het gebruik steeg maatschappelijk middenveld en de in de afgelopen jaren. Tijdens de sluiting van de minima. scholen en vrijetijdslokaties i.v.m Corona stagneerden de aanvragen. In december werd het gratis bibliotheekabonnement voor volwassenen geïntroduceerd. Daarmee kunnen minima gebruik maken van alle faciliteiten bij de bibliotheek, zoals lenen, internet, workshops, studeren, leesonderwijs en digitaal onderwijs. In de keten rondom schuldhulpverlening Het instrument Mobility Mentoring is doorgezet in doen we steeds meer ervaring op met 2020. Door Corona steeg het aantal trajecten minder

37

de methodiek Mobility Mentoring (een methodiek die uitgaat van stress reducerende dienstverlening aan klanten; centraal staat het prioriteren van de probleemvelden die de klant ervaart in zijn situatie en deze samen stapsgewijs oplossen). De locatie "Os Hoes" heeft hierin een spilfunctie. 5.5 De Klijnsmagelden worden volledig besteed.

dan eerder verwacht. Een groot deel van het jaar werd gewerkt op afspraak. De werkwijze en het gedachtengoed wordt doorgezet in de komende jaren.

In 2020 blijft uiteindelijk budget over. Door Corona zijn aanvragen uitgesteld en konden initiatieven niet doorgaan, zoals de dag van de armoede en de week van het geld. Scholen waren dicht en sportclubs gesloten, ook voor kinderen. De concrete besteding zal in 2021 weer stijgen.. 5.7 Burgers in Brunssum praten mee over In de evaluatie van het armoedebeleid in december de aard en inzet van de 2020 is weergegeven hoe burgers en minimaregelingen. ervaringsdeskundigen hierbij werden betrokken. Een aantal initiatieven, zoals een markstand en de dag van de armoede in oktober, kon vanwege de Coronamaatregelen niet doorgaan. 5.8 Het convenant met de bewindvoerders Vanwege de Coronamaatregelen kon hier nog niet in de regio wordt geëvalueerd. aan worden voldaan. Een nieuwe bijeenkomst wordt gepland zodra de omstandigheden dit mogelijk maken. 5.9 In 2020 wordt opnieuw een bedrag van Voor 2019 en 2020 bedraagt het gebruik van de € 25.000 beschikbaar gesteld regeling samen ruim € 32.000. Op basis van de om onvoorziene noden in het kader van evaluatie heeft de Raad besloten dit instrument armoede te financieren. Dit initiatief structureel in te zetten. wordt geëvalueerd.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Inkomensregelingen (XT-63) exploitatie (x € 1.000) 630000 - Salarislasten inkomensregelingen 630001 - BUIG (ISD- BOL) 630002 - Kwijtschelding Belastingen 630003 - Armoedebeleid TOTAAL LASTEN 630000 - Salarislasten inkomensregelingen 630001 - BUIG (ISD- BOL) 630002 - Kwijtschelding Belastingen 630003 - Armoedebeleid TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2020 Realisatie 2020

Realisatie Begroting

18 525 243 15.925 16.711

18 443 202 17.496 18.159

0 -82 -41 1.571 1.448

-11.339

-14.356

-3.017

-171 -11.510 5.201

-291 -14.647 3.512

-120 -3.137 -1.689

38

TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 630001 - BUIG (ISD- BOL)

630002 - Kwijtschelding Belastingen

630003 - Armoedebeleid

Toelichting belangrijkste afwijkingen Op de BUIG is in 2020 er een positief resultaat van € 3.098.000,- gerealiseerd. De belangrijkste afwijkingen betreffen: - € 422.000 voordeel, meer baten wegens ontvangen BUIG gelden. - € 74.000,- voordeel, minder uitgaven IOAW uitkeringen. - € 8.000,- voordeel, minder uitgaven BBZ uitkeringen. - € 13.000,- nadeel, minder restitutie BBZ uitkeringen. - € 7.000,- voordeel, meer subsidie Rijk BBZ - € 2.601.000 ontvangen baten Rijksbijdrage TOZO-regeling (incl. nog terug te betalen aan het Rijk € 584.000 wegens minder benodigd dan bevoorschotting); geen voor- of nadeel wegens doorbetaling voorschotten TOZO naar uitvoeringsgemeente Maastricht. De kwijtschelding belastingen komt € 41.000,- lager uit en worden via het BSGW berekend conform de geldende regeling. Zie verder Paragraaf Lokale Heffingen. De uitgaven Armoedebeleid 2020 komen per saldo € 1.571.000,- voordeliger uit. De voornaamste afwijkingen betreffen: - De uitgaven ABW: ISD BOL heeft in 2020 de ten doel gestelde reductie van 2% van het cliëntenbestand niet gerealiseerd. Ondanks de Corona crisis is er echter toch een uitstroom van 0,9% gerealiseerd. Omdat vanuit de scenario analyses in de 2e begrotingswijziging 2020 gerekend was met een stijging in het cliëntenbestand, is er een voordeel van € 698.000,- betreffende minder betaald aan uitkeringen.

- In het kader van de Corona crisis is van het Rijk een voorschot voor de TOZO regeling ontvangen ad. € 3.185.000. Brunssum heeft de uitvoering van deze regeling ondergebracht bij de gemeente Maastricht. Voor Brunssum zijn in 2020 599 besluiten voor aanvragen levensonderhoud toegekend en 73 besluiten voor aanvragen kapitaalverstrekking. Aan uitgaven betekent dit € 2.601.000,- (€ 2.273.000,- uitkeringen en € 328.000,uitvoeringskosten Maastricht); waardoor naar verwachting € 584.000,- in 2021 zal moeten worden terugbetaald aan het Rijk ter afrekening van de voorschotten TOZO. De TOZO veroorzaakt aldus geen voor- of nadeel. - De kosten voor bedrijfsvoering zijn € 217.000,voordeliger uitgekomen als gevolg van het afnemende cliëntenbestand én doordat werkzaamheden (re-integratie coaches) zijn overgeheveld naar Betere Buren en de Stichting Leergeld. - De kosten voor de bijdragen Kinderopvang waren ten onrechte afgeraamd en komen totaal € 36.000,- nadeliger uit. - Ter dekking van mogelijke oninbaarheid van uitstaande

39

vorderingen van ISD-BOL (stand "verhaalsdebiteuren" 2020 € 1.395.000,-) bestaat een voorziening "Dubieuze Debiteuren" ad.€ 736.000,-. De toevoeging aan deze voorziening “wegens verwachte oninbaarheid” veroorzaakt een nadeel van € 26.000,- over 2020. - Aanvragen voor Bijzondere Bijstand waren € 98.000,voordeliger doordat gedurende de lockdown en andere Corona maatregelen minder uitvraag blijkt te zijn gedaan. Noodzakelijke kinderopvang (noodopvang) werd eveneens gecompenseerd door het Rijk. - Op de post Klijnsma gelden resteert een voordeel van € 74.000,-. Een aantal nieuwe initiatieven uit het najaar, zoals bijvoorbeeld een gratis bibliotheekabonnement en het informatieboekje voor minima, worden pas uitgevoerd in 2021. - Het noodfonds minima ad. € 25.000,- is niet geheel benut en komt € 7.000,- voordeliger uit. - De uitgaven voor innovatie armoedebeleid zijn beperkt gebleven tot de bijdrage Voorzieningenwijzer en komt daardoor € 12.000,- voordeliger uit. - Vooruitlopend op de nieuwe gemeentelijke taak 'vroegsignalering Schulhulpverlening’ zijn voor € 15.000,uitgaven gerealiseerd inzake systeem applicatie RIS Matching. - De baten Armoedebeleid komen € 120.000,- voordeliger uit wegens meer terugvorderingen restitutie uitkeringen.

Taakveld: Begeleide participatie (XT-64) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 WOZL: Het aantal mensen in een beschutte werkomgeving wordt zoveel mogelijk gereduceerd en het aantal (groep)detacheringen stijgt. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 1.1 Het aantal medewerkers in een In december 2020 waren nog 233,47 Fte werkzaam beschutte werkomgeving is gereduceerd binnen Beschut 2.0. Dit betrof 241,68 arbeidsjaren. tot 300. 1.2 Voor uitvoering van de motie 2e impuls Door de duur van de Coronacrisis zijn de re-integratie arbeidsmarkttoeleiding 2016-2018 is € initiatieven beperkt gebleven en lopen de activiteiten 150.000, als verwacht door. restsaldo, overgeheveld vanuit 2019 ter dekking van de laatste reintegratie projecten.

40

Doel: Wat wilden we bereiken 2 De WSP uitstroomdoelstelling behalen met Betere Buren en ISD BOL en WSP, via uitstroomteam Brunssum. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 Het aantal klanten dat is uitgestroomd bedraagt 299 (op BOL niveau).

Terugblik

Het aantal klanten dat is uitgestroomd naar werk bedraagt: 193. Door de Coronacrisis nam het aantal vacatures bij werkgevers af en zijn er meer mensen werkloos geworden. De uitstroom van klanten uit de uitkering is daardoor gestagneerd. 2.2 Per 2021 is er 1 uitvoeringsorganisatie Betere Buren is de uitvoeringsorganisatie voor voor uitstroom cliënten participatiewet uitstroom van cliënten uit de Participatiewet. breed. Doel: Wat wilden we bereiken 3 Banen afspraak: quotum 2020 voor werkgever gemeente Brunssum realiseren. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 3.1 Van het totale personeelsbestand van de gemeente Brunssum bedraagt het aantal medewerkers in een Banenafspraak 5%.

Terugblik Het aantal medewerkers vanuit de Banenafspraak is gelijk gebleven, namelijk 8 personen en vormt daarmee bijna 5% van het totale personeelsbestand.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Begeleide participatie (XT-64) exploitatie (x € 1.000) 640000 - Sal.lasten Soc.werkvoorziening 640001 - Sociale Werkvoorziening WOZL 640002 - Sociale Werkvoorziening WSP 650001 - Begeleide participatie 650004 - Uitvoering Banenafspraak TOTAAL LASTEN 640001 - Sociale Werkvoorziening WOZL 640002 - Sociale Werkvoorziening WSP TOTAAL BATEN Resultaat

TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 640001 - Sociale Werkvoorziening WOZL

Begroting 2020

Realisatie 2020

100 10.186 1.535 1.794 165 13.780 67 -189 -121 13.659

100 9.868 1.121 1.674 219 12.982 67 -189 -121 12.861

Realisatie Begroting 0 -318 -414 -120 54 -798 0 0 0 -798

Toelichting belangrijkste afwijkingen De door te betalen Rijksbijdrage viel in 2020 hoger uit dan begroot, (€ 27.712,- in plaats van € 25.548,- per Arbeidsjaar SW (AJ) evenals de Loonprijsontwikkeling (LPO) (€ 883 per AJ) en is ook in de decembercirculaire niet bijgesteld. Minder afroep door GR WOZL van de door Brunssum ontvangen Rijksbijdrage wegens lagere realisatie AJ's

41

(Arbeidsjaren SW) t.o.v. de statistische blijfkans berekening (totaal voordeel van € 212.000,-). Inclusief extra compensatie Corona door het Rijk welke tevens is doorbetaald naar GR WOZL (€ 489.000). De bijdrage exploitatie tekort kom op basis van de definitieve cijfers 2020 -€ 106.000 lager uit dan begroot. 640002 - Sociale Werkvoorziening WSP De bijdrage aan GR WSP is op basis van de definitieve cijfers 2020 lager uitgevallen dan begroot (voordeel van € 414.000,-) wegens een hogere Rijksbijdrage per Arbeidsjaar van € 27.712,- in plaats van € 25.548,- en extra compensatie van het Rijk ten gevolge van corona. (€1350,per AJ). 650001 - Begeleide participatie De uitgaven re-integratiekosten komen totaal -€ 120.000 lager uit, waarbij het Werk-deel in 2020 op basis van de septembercirculaire is verhoogd. Dit leidt tot een overschot van € 118.000,-. Ten gevolge van corona konden minder mensen naar uitstroom uit de uitkering begeleid worden, waardoor er ook minder kosten zijn gemaakt. De uitgaven inzake de 2e impuls arbeidsmarkttoeleiding 2019 kwamen -€ 2.000 lager uit. 650004 - Uitvoering Banenafspraak De 8 medewerkers in de Banenafspraak zijn in de loop van 2020 in vaste dienst gekomen van Betere Buren en volgen de daar geldende arbeidsvoorwaarden. Daardoor valt de loonsom hoger uit, o.a. door een indexering op de Cao.

Tevens heeft de verplichte loonwaarde meting van de medewerkers effect op de loonkostensubsidie, namelijk als deze hoger of lager uitvalt. In 2020 zijn de totale loonkosten daardoor hoger uitgevallen (nadeel van € 54.000,-).

Taakveld: Arbeidsparticipatie (XT-65) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De re-integratietaken worden door Betere Buren uitgevoerd, Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 1.1 Alle klanten met arbeidsvermogen Dit is gerealiseerd. worden overgeheveld van ISD BOL naar Betere Buren. 1.2 Betere Buren is werkgever voor de Betere Buren is werkgever voor 21 mensen uit de mensen uit de Participatiewet, ter Participatiewet vervanging van de uitstroom van medewerkers uit de Sociale Werkvoorziening. En Betere Buren is de werkgever voor de medewerkers die een contract voor onbepaalde tijd

42

hebben in het kader van de Banenafspraak.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Inwoners Brunssum uit de Participatiewet begeleiden naar werk. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 Het aantal inwoners met een Participatiewet-uitkering via ISD BOL neemt jaarlijks met 2% af.

Terugblik De stand op 1 januari 2020 was 743. De stand op 31 december 2020 is 736. Dat is 0,9 % minder dan op 1 januari 2020.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Arbeidsparticipatie (XT-65) exploitatie (x € 1.000) 650000 - Salarislasten Arbeidsparticipatie 650002 - Inburgering 650003 - Betere Buren Brunssum BV TOTAAL LASTEN 650002 - Inburgering TOTAAL BATEN Resultaat TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 650002 - Inburgering

650003 - Betere Buren Brunssum BV

Begroting 2020 Realisatie 2020 83 115 540 738 0 0 738

83 18 457 558

558

Realisatie Begroting 0 -97 -83 -181 0 0 -180

Toelichting belangrijkste afwijkingen Als gevolg van de Corona-maatregelen, zijn er in 2020 weinig tot geen mogelijkheden geweest om activiteiten aan te bieden. Daardoor lagere uitgaven. Betere Buren heeft minder uitgaven gedaan dan begroot. Het gaat onder andere om lagere scholingskosten en reintegratiekosten ten gevolge van Corona. Door minder groepslessen en gemiddeld minder dienstverlening dan beoogd. En uitstel van investeringen. Ook zijn de personele kosten lager, maar werd tevens de uitvoering efficiënter. Per saldo is er een bedrag van € 83.300,- terugbetaald aan de gemeente.

43

Taakveld: Maatwerkvoorzieningen (WMO) (XT-66) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De Brunssumse burger woont zo lang mogelijk in de eigen omgeving. De Brunssumse burgers zo goed mogelijk maatschappelijk te laten participeren (samenredzaam zijn). De zelfredzaamheid van de Brunssumse burger te stimuleren en waar nodig op maat te ondersteunen.

1.1

1.2

1.3

1.4

Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan De dienstverlening door de maatwerker In 2020 startten we met een continue-onderzoek, in als onderdeel van toegang tot plaats van een periodiek cliëntervaringsonderzoek. ondersteuning, wordt door de cliënt als Tijdens dit continue-onderzoek heeft de cliënt, goed ervaren. snel na het contact met de gemeente, gevraagd wordt naar de ervaringen. In de eerste helft van 2021 worden de eerste resultaten verwacht. De klant van de Medipoint is de hulpmiddelenleverancier van hulpmiddelenleverancier waardeert de Brunssum. De vestiging Parkstad, die de dienstverlening als bovengemiddeld dienstverlening voor de Brunssumse inwoners goed. verzorgd, heeft goede resultaten laten zien in 2020. De cliënten beoordeelden de leveringen met een 8,7 en de reparatie met een 8,5. De klant van het De klanttevredenheid over de dienstverlening van doelgroepenvervoer ervaart de Omnibuzz is al jaren hoog. De klanttevredenheid is dienstverlening als goed. door de Corona maatregelen beperkt gemeten door het sterk verminderde vervoer. De dienstverlening wordt gewaardeerd met een 8.2 (in 2019 was dat 8,1). De cliënten ervaren het effect van de Zie bij 1.1. ondersteuning, uitgevraagd in het cliëntervaringsonderzoek, als goed.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Maatwerkvoorzieningen (WMO) (XT-66) exploitatie (x € 1.000) 660000 - Salarislasten Maatwerk WMO 660001 - Wonen en hulpmiddelen 660002 - Gehandicapten parkeerkaart 660003 - Doelgroepenvervoer TOTAAL LASTEN

Begroting 2020 Realisatie 2020 522 701 14 790 2.027

522 746 16 708 1.993

Realisatie Begroting 0 46 2 -82 -34 44

660002 - Gehandicapten parkeerkaart -13 -10 3 660003 - Doelgroepenvervoer 0 0 660004 - Eigen bijdrage Doelgroepenvervoer -64 -62 2 TOTAAL BATEN -77 -72 5 Resultaat 1.949 1.921 -29 TOELICHTING AFWIJKINGEN Product Toelichting belangrijkste afwijkingen 660001 - Wonen en hulpmiddelen Zoals in de 2e Bestuursrapportage 2020 werd aangekondigd, is er een tekort van € 46.000,- op het product Wonen en Hulpmiddelen. Dit tekort wordt grotendeels veroorzaakt door de woningaanpassingen (€ 26.000,-). Het aantal woningaanpassingen neemt toe als gevolg van invoering van het Wmo abonnementstarief. Mensen kunnen nu relatief goedkoop een woningaanpassing aanvragen. 660003 - Doelgroepenvervoer Het overschot van € 82.000,- wordt veroorzaakt door het effect dat corona heeft gehad op het doelgroepenvervoer. Sinds maart 2020 is het vervoer drastisch lager uitgekomen (fluctuerend tussen -10% en -60%). Het Brunssumse vervoersvolume daalde in 2020 totaal circa 41% (€ 375.806,- t.o.v. de begrote begroot € 638.275,00). De vervoerders zijn, conform de VNG afspraken, gecompenseerd tot 75% van de verwachtte omzet (op basis van realisatie 2019). Voor Brunssum betekent dit een Corona compensatie van € 181.012,- (638.275 - 375.806 181.012 = 82.000).

660004 - Eigen bijdrage Door het sterk verminderde doelgroepenvervoer als gevolg Doelgroepenvervoer van Corona zijn de inkomsten uit de eigen bijdrage van de cliënt gedaald met 43,3% (€ 47.000,- minder dan initieel begroot voor 2020 en € 2.000,- minder dan de laatste begrotingswijziging 2020).

Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18+ (XT-671) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De Brunssumse burger woont zo lang mogelijk in de eigen omgeving. De Brunssumse burgers zo goed mogelijk maatschappelijk te laten participeren (samenredzaam zijn). De zelfredzaamheid van de Brunssumse burger te stimuleren en waar nodig op maat te ondersteunen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 1.1 De dienstverlening door de maatwerker In 2020 is gestart met een nieuwe vorm van het als onderdeel van toegang tot meten van de cliëntervaring. Er is gestart met een ondersteuning, wordt door de cliënt als continue-onderzoek waarbij de cliënt, veel eerder na goed ervaren. het contact met de gemeente, gevraagd wordt naar de ervaringen. In de eerste helft van 2021 worden de eerste resultaten verwacht. 45

1.2 De cliënten ervaren het effect van de ondersteuning, uitgevraagd in het cliëntervaringsonderzoek, als goed.

Bij het nieuwe cliëntervaringsonderzoek wordt de cliënt op 2 verschillende tijdstippen gevraagd naar de kwaliteit van de ondersteuning en het effect van deze ondersteuning op de zelfredzaamheid. In de eerste helft van 2021 worden de eerste resultaten verwacht. 1.3 In verband met invoering Zoals aangegeven in de Berap, had het CAK (Centraal abonnementstarief betalen inwoners Administratie Kantoor) in 2020 moeite met het innen een vaste eigen bijdrage ad. € 19,50 per van de eigen bijdrage. De achterstand is nog niet maand voor Wmo ingehaald wat uiteindelijk resulteert in minder maatwerkvoorzieningen. De extra ontvangen eigen bijdrage dan geraamd. kosten als gevolg van de verwachte stijging zorgvragen en lagere eigen bijdragen zijn doorvertaald in de begroting en daarom is er € 378.000 bijgeraamd. FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Maatwerkdienstverlening 18+ (XT-671) exploitatie (x € 1.000) 43001 - Hulp bij het huishouden 671000 - Salarislasten Maatwerk 18plus 671001 - Hulp bij het huishouden 671002 - Begeleiding WMO 671004 - Tegemoetkoming eigen risico 671005 - Schuldhulpverlening TOTAAL LASTEN 671003 - Eigen bijdrage WMO TOTAAL BATEN Resultaat TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 671001 - Hulp bij het huishouden

671002 - Begeleiding WMO

Begroting 2020 Realisatie 2020

565 3.250 3.345 230 299 7.690 -340 -340 7.350

565 3.120 3.128 194 275 7.283 -254 -254 7.028

Realisatie Begroting 0 -130 -217 -36 -25 -407 86 86 -322

Toelichting belangrijkste afwijkingen In 2020 is minder Hulp bij het Huishouden geleverd als gevolg van de Corona-pandemie. Zorg in Natura is grotendeels doorbetaald vanwege de continuïteitsregeling van de overheid en komt € 10.000,- lager uit. Bij PGB'ers is naar verwachting ook minder zorg geleverd (-€ 50.000,t.o.v. 2019) en dus gedeclareerd met een overschot van € 120.000,- tot gevolg. In 2020 is minder Begeleiding (-€ 53.000,-) geleverd als gevolg van de Corona-pandemie. Zorg in Natura is grotendeels doorbetaald vanwege de continuïteitsregeling van de overheid. Bij PGB'ers is naar verwachting ook minder zorg geleverd (-€ 129.000,- t.o.v. 2019) en dus gedeclareerd met een overschot van € 164.000,- tot gevolg.

46

671003 - Eigen bijdrage WMO

Het CAK is later gestart met het innen van de eigen bijdrage in 2020, waarbij vanuit het Rijk besloten is om de eigen bijdragen over april en mei 2020 niet te incasseren. De gemeenten zijn hiervoor deels gecompenseerd via de Algemene Uitkering. Hierdoor is in 2020 € 86.000,- minder eigen bijdrage ontvangen dan geraamd. 671004 - Tegemoetkoming eigen risico De regeling tegemoetkoming eigen risico is gewijzigd ten aanzien van de looptijd. De looptijd overstijgt nu het kalenderjaar waardoor ook de uitgaven het boekjaar overstijgen. Voor 2020 resteert echter nog een overschot van € 36.000,671005 - Schuldhulpverlening De bijdrage aan KBL valt € 25.000,- lager uit dan begroot. De uitvraag naar dienstverlening, vooral schuldhulpverlening, is lager uitgevallen als gevolg van corona.

Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18- (XT-672) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Het gezin en haar omgeving, waar de jeugdige zorgvrager deel van uit maakt, is in staat toekomstige problemen te voorkomen of op te lossen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Bij inventarisatie van de hulpvraag middels 1G1P én gedurende inzet ondersteuning altijd de mogelijkheden van het eigen systeem meenemen.

Terugblik Bij het beoordelen van de hulpvraag van een jeugdige kijkt team jeugd niet alleen of er problematiek speelt op meerdere beleidsterreinen, maar kijkt team Jeugd ook(met behulp van het maatschappelijk werk) naar de zelfredzaamheid van de cliënt en diens systeem.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Een opvoedkundig klimaat in gezinnen: demedicaliseren, ontzorgen en normaliseren. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 2.1 Via samenwerking investeren we in het Elke maatwerker van team Jeugd is gekoppeld aan opvoedkundig klimaat in gezinnen, een school. Elke 6 weken is er op de scholen een wijken, scholen, de kinderopvang knooppunt waarbij de intern begeleider, de jeugdarts en peuterspeelzalen. en sinds 2020 het maatschappelijk werk aansluit. 2.2 Informatiebijeenkomsten om kennis op In verband met de Covid-19 maatregelen hebben er specifieke thema’s te vergroten en korte in 2020 geen grote informatiebijeenkomsten lijnen met het voorliggend veld. plaatsgevonden. Er is in kleinere samenstellingen aandacht besteed aan '1001-kritieke dagen' (samenhangend met het perceel 1001-kritieke dagen in de aanbesteding van de ambulante jeugdhulp per 1 januari 2021) en de aanpak van huiselijk geweld ('civil care').

47

Doel: Wat wilden we bereiken 3 Vroegtijdig signaleren en op het juiste moment op- en afschalen van zorg. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 3.1 Doorverwijzers informeren en instrueren over mogelijkheden voorliggend veld, sociale kaart en de toegang tot gemeentelijke voorzieningen.

Terugblik De doorverwijzers (huisartsen en gecertificeerde instellingen) zijn geïnformeerd over de nieuwe aanbesteding (en de uitgangspunten) van de ambulante jeugdhulp per 1 januari 2021 en de per 1 januari 2021 gecontracteerde jeugdhulpaanbieders.

Doel: Wat wilden we bereiken 4 Het bieden van integrale hulp aan gezinnen volgens het uitgangspunt ‘één gezin, één plan, één regisseur’. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 4.1 Jeugdhulp wordt ingezet in afstemming De werkwijze zoals beschreven wordt nog steeds tussen betrokken partijen waarbij 1G1P uitgevoerd. Daarnaast hebben er 'startgesprekken' een middel is om o.a. het totale systeem plaatsgevonden met alle per 1 januari 2021 gegunde van een jeugdige met al haar jeugdhulpaanbieders voor de ambulante jeugdhulp. mogelijkheden in kaart te brengen, om In deze startgesprekken zijn niet alleen de gezamenlijk doelen te formuleren en uitgangspunten van de aanbesteding aan bod resultaten te bewaken. gekomen, maar is ook de werkwijze van team Jeugd besproken. Doel: Wat wilden we bereiken 5 Meer doen (kwaliteitsverbetering) voor minder geld (op termijn). Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 5.1 Harmonisatie van de administratieve afhandeling van ambulante jeugdhulp middels het "berichtenverkeer". 5.2 Verschuiving van individuele – naar groepsarrangement en meervoudige problematiek integraal benaderen. Als mindset hanteren we de “omgekeerde toets”. 5.3 Verschuiving van zorgarrangementen naar mogelijkheden via voorliggend veld.

Terugblik In het laatste kwartaal van 2020 zijn de laatste voorbereidingen getroffen om per 1 januari 2021, ook voor de ambulante jeugdhulp, over te stappen op het berichtenverkeer. De doelgroep arrangementen Jeugd zijn in 2020 op scholen in de regio Limburg als pilot ingezet; deze arrangementen kunnen worden ingezet om leerlingen en groepen extra te ondersteunen naast de onderwijsondersteuning die door de school al wordt geboden. Het schoolmaatschappelijk werk is vanaf 2020 aangesloten bij de knooppunten in de scholen, daardoor is het voorliggend veld eerder betrokken bij mogelijke problematiek.

Doel: Wat wilden we bereiken 6 Bij ambulante jeugdhulp zoveel mogelijk met gecontracteerde aanbieders werken. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 6.1 Bij ambulante jeugdhulp (eigen inkoop) gebruik maken van onze gecontracteerde partners

Terugblik In 2020 is aan dit uitgangspunt uitvoering gegeven door in de aanbesteding van de ambulante jeugdhulp met ingangsdatum 1 januari 2021 het uitgangspunt 48

(23 aanbieders). Alleen als maatwerk aan de orde is, ook andere aanbieders inzetten.

'exclusiviteit' te verankeren. Dit uitgangspunt houdt in dat de jeugdhulp -in principe- wordt geleverd door de gecontracteerde jeugdhulpaanbieders. Slechts in uitzonderlijke gevallen kan er worden uitgeweken naar niet-gecontracteerde jeugdhulpaanbieders. Dit is een belangrijk verschil ten opzichte van de voorgaande aanbesteding, waarin het uitgangspunt van exclusiviteit niet verankerd lag in de aanbestedingsstukken.

Doel: Wat wilden we bereiken 7 Doorontwikkelen inkoop Zuid-Limburg, o.a. verblijf, crisis en doelgroepenarrangementen (kwaliteitsverbetering methodiek / beleid inkoop). Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 7.1 Verwerving ambulante jeugdhulp (eigen De verwerving van de ambulante jeugdhulp per 1 inkoop) met ingang van 2021. januari 2021 is in 2020 afgerond. Dit heeft geresulteerd in 30 overeenkomsten met 21 contractpartijen. Er zijn meer overeenkomsten afgesloten dan dat er contractpartijen zijn, omdat sommige contractpartijen op meerdere percelen zijn gegund. 7.2 Verwerving Jeugdhulp voor het Ingangsdatum van het contract van verblijf -dat onderdeel "verblijf" via Zuid-Limburg regionaal wordt ingekocht- is (onder andere in met ingang van 2020-21. verband met Corona) verplaatst naar 1 januari 2022. Doel: Wat wilden we bereiken 8 Tekorten jeugdhulp terug brengen, idealiter tot op het niveau van rijksinkomsten, rekening houdend met eventuele bezuinigingen en extra uitgaven zoals o.a. de verlengde pleegzorg van 18 naar 21 jaar.

Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 8.1 Kritische triage vanuit de eigen toegang Doorverwijzers (huisartsen en gecertificeerde van de gemeente en de overige instellingen) zijn na afronding van de aanbesteding doorverwijzers voor de ambulante jeugdhulp per 1 januari 2021 (huisartsen, Gecertificeerde geïnformeerd over de uitgangspunten van deze Instellingen) naar jeugdhulp én een aanbesteding en de gecontracteerde goede samenwerking met jeugdhulpaanbieders. jeugdhulpaanbieders (korte, efficiëntere lijnen). Gemeente Brunssum wil de regie op het proces van toegang tot Jeugdzorg en de daarmee gepaard gaan financiële middelen, dus op de I en U van het In- door en Uitstroomproces (IDU). Dit is een belangrijk uitgangspunt bij de te bepalen inkoopstrategie. FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

49

Maatwerkdienstverlening 18- (XT-672) exploitatie (x € 1.000) 672000 - Salarislasten Maatwerk 18 min 672002 - Ambulante jeugdhulp (DU jeugd) 672010 - Jeugdhulp TOTAAL LASTEN 672010 - Jeugdhulp TOTAAL BATEN Resultaat

TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 672010 - Jeugdhulp

Begroting 2020 Realisatie 2020 662 9.202 9.864 0 0 9.864

662 0 9.162 9.824 -28 -28 9.796

Realisatie Begroting 0 0 -40 -40 -28 -28 -68

Toelichting belangrijkste afwijkingen De uitgaven Jeugdhulp komen per saldo € 40.000,- lager uit dan begroot; de belangrijkste afwijkingen betreffen: - De uitgaven adviesbureaus hangen samen met de inhuur van een adviseur in het kader van de aanbesteding van de ambulante jeugdhulp en veroorzaakt een nadeel van € 32.000,-; - De post 'stelpost uitgaven' houd verband met de extra middelen 'Voogdij 18+, waarvan de uitgaven op de overige posten specialistische jeugdhulp verantwoord zijn, waardoor een voordeel ad. € 186.000,- is veroorzaakt. - PGB Jeugdhulp een nadeel van € 19.000,- wegens meer verstrekkingen en 89% verzilveringspercentage; - De overschrijding op ambulante jeugdhulp veroorzaakt een nadeel van € 283.000,- en is te verklaren door enerzijds een toename van de gemiddelde arrangementsprijs (ca. +2,6% t.o.v. 2019) en anderzijds een overloop uit de voorgaande jaren 2018 en 2019. - Vooralsnog komen specialistische jeugdhulp, jeugdzorg plus en jeugdbescherming lager uit dan begroot en veroorzaken totaal een voordeel van € 243.000,-. De definitieve cijfers die vanuit Maastricht worden aangeleverd (deze vormen van jeugdhulp worden namelijk via de centrumgemeente Maastricht ingekocht) zijn nog niet bekend. De financiële resultaten in deze jaarrekening zijn daarom gebaseerd op de laatst bekende cijfers.

Dit kan tot gevolg hebben dat er een bijstelling op deze kosten gaat plaatsvinden in de definitieve jaarrekening 2020; - De overschrijding op Ambulante jeugdhulp diversen bestaat uit kosten die niet binnen het reguliere budget voor ambulante jeugdhulp vallen en veroorzaakt een nadeel van € 56.000,-. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan tolkkosten, groepsarrangementen zonder persoonlijke beschikking en aan kosten voor verlengde kraamhulp. Omdat vooraf nog niet geheel duidelijk was hoeveel budget hiervoor benodigd was, is op basis van de realisatie 2019 een indicatief budget ad.€ 120.000,- vastgesteld welke ontoereikend bleek te zijn. - Aan incidentele baten is een voordeel ad € 28.000,-

50

verantwoord inzake bijdragen Transformatiefonds Jeugd lokaal en de SJP2019 via de gemeente Heerlen.

Taakveld: Geëscaleerde zorg 18+ (XT-681) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Ook kwetsbare burgers wonen in een stabiele woonomgeving in de wijk, midden in de samenleving. We werken toe naar kleinschalige woonvormen met persoonsgerichte zorg met focus op herstel en participatie. Iedereen telt en doet mee. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Veilig Thuis voert het vastgestelde beleid, conform de GR, uit. 1.2 De aangescherpte meldcode, die vanaf 2019 geldt, implementeren en monitoren.

1.3 Sturen op de beheersbaarheid van de wachtlijsten.

Terugblik Veilig Thuis (VT) voert conform het vastgestelde beleid uit. Gemeente Brunssum werkt sinds geruime tijd als een van de eerste gemeentes met de routeertafel. Hierin worden alle zorgmeldingen en VT meldingen getriageerd samen met VT, Team Jeugd het Veiligheidshuis en het CMWW. De nieuwe meldcode is geïntegreerd in deze werkwijze. VT houdt overzicht over alle zaken waarin structureel of acuut huiselijk geweld speelt. Alle partners samen bepalen de route in het oppakken van de meldingen. VT heeft in het laatste kwartaal te kampen gehad met lange wachtlijsten. Oorzaak verloop van medewerkers bij VT. Eind december is de wachtlijst bij VT ingelopen. Voor gemeente Brunssum speelt de routeertafel hierin een grote rol. De meldingen komen z.s.m. op tafel, meestal de week na het incident al. Team Jeugd ondervangt door het twee wekelijks screenen van jeugdmeldingen daarbij casussen die tussen wal en schip dreigen te raken.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Een goede overgang van Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen van de centrumgemeente Heerlen naar de eigen gemeente Brunssum per 1 januari 2022. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 In 2020 zal het actieplan, behorend bij de uitvoeringsagenda Beschermd

Terugblik De uitvoeringsagenda met bijbehorend actieplan is voor een groot deel uitgevoerd in 2020. In de eerste 51

Wonen en Opvang, uitgevoerd helft van 2021 volgt een evaluatie van dit actieplan worden zodat per 1 januari met daarbij een nieuwe uitvoeringsagenda, ter 2022 maatschappelijke opvang en voorbereiding op de doordecentralisatie per 1 januari beschermd wonen uitgevoerd 2022. wordt passend bij de visie. 2.2 Opstellen uitvoeringsagenda Beschermd Zie bij 2.1 Wonen en Maatschappelijke Opvang ter voorbereiding op de afschaffing van deze centrumregelingen.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Geëscaleerde zorg 18+ (XT-681) exploitatie (x € Begroting 2020 Realisatie 2020 1.000) 681000 - Maatschappelijke Zorg 112 82 681001 - Veilig thuis 305 307 TOTAAL LASTEN 417 389 TOTAAL BATEN Resultaat 417 389 TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 681000 - Maatschappelijke Zorg

Realisatie Begroting -30 2 -28 -28

Toelichting belangrijkste afwijkingen 2020 was het eerste jaar van de Wet verplichte GGZ. Voor de uitvoering van deze wet, zoals de uitvoering van het verkennend onderzoek, was € 33.000,- geraamd. Echter, in 2020 is het aantal meldingen ver onder de raming gebleven waardoor de kosten ook € 29.000,- lager uitkomen dan begroot.

52

PROGRAMMA 4 VOLKSGEZONDHEID TERUGBLIK Het ervaren van een positieve gezondheid van onze inwoners stond in 2020 zwaar onder druk ten gevolge van Covid-19. Desondanks hebben we ons ingespannen om de kinderen zo goed mogelijk, gezond en veilig te laten opgroeien. De organisatie omtrent het uitbreiden of starten met het concept van de "Gezonde basisschool van de Toekomst" op 2 Brunssumse basisscholen is doorgegaan, zodat het komend schooljaar beide scholen het programma kunnen uitbreiden of opstarten. De GGD voerde, ondanks de enorme opdracht om de verspreiding van de infectieziekte Covid 19 tegen te gaan, weer snel de reguliere taken uit, waaronder seksuele gezondheid en infectieziektebestrijding in het kader van de Wet publieke gezondheid. De vaccinatieprogramma’s liepen door, zij het in een andere setting. Het nieuwe basispakket voor de jeugdgezondheidszorg is samengesteld in samenwerking met de Zuid-limburgse gemeenten en de ketenpartners. Veilig Thuis had samen met haar partners, waaronder het Toegangsteam Jeugd, extra aandacht voor een veilige omgeving van de kinderen. (Volks)gezondheid is van strategisch belang. Vanuit de Rijksoverheid en provinciaal beleid zetten wij sterk in op het bevorderen van de gezondheid in ZuidLimburg. Dat zien we terug in het programma Trendbreuk. Brunssum doet en deed al veel op dit gebied.

Soms is er een overlap met het regionaal inrichten van programma’s. Anderzijds gebruiken we de Trendbreuk om de lokale initiatieven te intensiveren (bijv. 1001 kritieke dagen verbinden met het knooppunt Kansrijke start). Op lokaal niveau verbinden wij gezondheid steeds nadrukkelijker met Onderwijs en Sport (GBT en JOGG), Veiligheid (regiovisie Geweld Hoort Nergens Thuis en handhaving bij alcohol- drugs gebruik minderjarigen) en het Sociaal domein.

53

Taakveld: Volksgezondheid (XT-71) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Het positief beïnvloeden van de gezondheid van onze burgers op basis van het regionale gezondheidsbeleid. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 De GGD voert het vastgestelde gezondheidsbeleid uit, conform de Gemeenschappelijke Regeling.

Terugblik Dit thema voerde de GGD uit in 2020.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Groter aantal inwoners die hun gezondheid als positief ervaren en daardoor een betere levensverwachting hebben. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 2.1 Deelnemen aan het Zuid-Limburgse De onderdelen Nu Niet zwanger, Voorzorg en Stevig programma "Kansrijke Start" als eerste ouderschap voerden we in 2020 in. onderdeel van het programma "Trendbreuk". Op basis van het programma Kansrijke start worden slechtere c.q. minder goede gezondheidssituaties rondom zwangerschap en geboorte teruggedrongen in samenwerking met GGD, team Jeugd, verloskundigen en gynaecologen.

Doel: Wat wilden we bereiken 3 Verbeteren van de motorische vaardigheden van kinderen en verminderen van obesitas in het primair onderwijs. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 3.1 Er is een sluitende ketenaanpak en een gevarieerd aanbod voor kinderen met overgewicht en obesitas 3.2 Uitvoeren gezondheidsprogramma's met voorscholen, kinderopvang en basisonderwijs m.b.t. gezonde leefstijl en gezond gewicht (o.a. Jongeren op Gezond Gewicht en Gezonde Basisschool van de Toekomst). Waar nodig aanbieden van aanvullende

Terugblik Kinderen met overgewicht en obesitas leiden we door naar het programma Your-coach-next-door, een belangrijk onderdeel van de ketenaanpak voor kinderen met overgewicht. Als gevolg van de Covid 19 maatregelen was het niet mogelijk het volledige concept van de Gezonde Basisschool van de Toekomst (GBT) op de 2 Brunssumse basisscholen in te voeren. Ook de JOGG activiteiten zijn hierdoor niet structureel uitgevoerd.

54

interventies op het gebied van leefstijl en/of motorische achterstanden.

Doel: Wat wilden we bereiken 4 Verlagen van maatschappelijke bedreigingen voor kinderen (zoals kinderarmoede, kindermishandeling en schoolverzuim). Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 4.1 Uitvoeren programma "Veilig thuis" op basis van het vastgestelde handelingsprotocol en de aangescherpte Meldcode. 4.2 De GGD stimuleert het onderwijs aandacht te geven aan een gezonde leefstijl voor kinderen (waaronder verslavingsproblematieken en seksueel overdraagbare aandoeningen).Via het JOGG programma worden kinderen gestimuleerd te bewegen en gezond te eten en drinken.

Terugblik Dit programma voerden we in 2020 uit.

Binnen de Covid19 maatregelen voerden we dit zoveel mogelijk uit.

Doel: Wat wilden we bereiken 5 Er komt geen geweld meer voor in afhankelijkheidssituaties. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 5.1 Ontwikkelen en Deze ambitie realiseerden we in 2020 met de implementeren Regiovisie Zuid-Limburg betrokken partners. "Geweld hoort nergens thuis", waarmee geweld snel in beeld komt en voor altijd stopt, met aandacht voor specifieke doelgroepen. Doel: Wat wilden we bereiken 6 Per 1/1/2020 één JGZ-organisatie van start voor alle kinderen van 0-18 jaar. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 6.1 Per 1/1/2020 is JGZ 0-4 jarigen van 1 JGZ Zuid-Limburg realiseerden we per 1/1/2020. Meander overgeheveld naar de GGD, en valt de JGZ in de Gemeenschappelijke Regeling van de GGD. FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Volksgezondheid (XT-71) exploitatie (x € 1.000) Begroting 2020 Realisatie 2020 710000 - Salarislasten Volksgezondheid 710001 - Preventieve en Curatieve Zorg 710002 - Burgernoodhulp / AED

97 609 12

97 608 8

Realisatie Begroting 0 -1 -4

55

710004 - Gezondheidsbeleid 710005 - Volksgezondheid TOTAAL LASTEN TOTAAL BATEN Resultaat

299 10 1.027

299 6 1.018

0 -4 -9

1.027

1.018

-9

56

PROGRAMMA 5 ONDERWIJS EN EDUCATIE TERUGBLIK Voor het onderwijs en de kinderopvang was 2020 een vreemd jaar vanwege Covid19. Gedurende 2 lange perioden waren de scholen en de kinderopvang gesloten. Samen met het onderwijs, kinderopvang, JGZ en team Jeugd hebben wij gezorgd voor de noodopvang voor kinderen van ouders met een cruciaal beroep. Dit gold ook voor kwetsbare kinderen en kinderen met een zorgvraag. De kinderopvang zorgde met alle kindpartners gezamenlijk voor 24 uursopvang gedurende 7 dagen per week. Dit is goed verlopen, dankzij de inzet van iedereen. Ondanks de Corona-crisis realiseerden we diverse thema's uit het Onderwijsachterstandenbeleid. Hierover bent u tijdens de Raadsinformatiebijeenkomst in november 2020 geïnformeerd. Voorbeelden hiervan zijn: de verdere ontwikkeling van 2 Integrale Kindcentra in Brunssum, de voorbereiding van de Gezonde Basisschool van de Toekomst, de startklas, voor alle leerlingen muziekles op school, in gebruik name van de nieuwe Nipia VVE-monitor en een warme overdracht van alle peuters vanuit de Peuteropvang naar de basisschool.

57

Taakveld: Openbaar basisonderwijs (XT-41) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Kinderen zijn bij schoolverlaten voldoende redzaam om een volgende stap te zetten naar studeren of naar werken.

1.1

1.2

1.3

1.4

1.5

Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan Alle jongeren een startkwalificatie. Bureau VSV voerde ook in 2020 de taken uit met Daarom vroeg signaleren en vroeg betrekking tot leerplicht en het behalen van een aanpakken startkwalificatie. Tijdens de 1e lockdown schakelden van ontwikkelingsproblematieken bij we bureau VSV ook in om kinderen/ouders te alle initiatieven in en rondom het benaderen (soms via een huisbezoek) als het onderwijs, de voorscholen en de onderwijs geen contact kon krijgen met de gezinnen. kinderopvang. Er zijn geen vroegtijdige schoolverlaters Bureau VSV zette in op geen vroegtijdig c.q. thuiszitters. schoolverlaters c.q. thuiszitters. De aanpak hiervan is toegelicht tijdens de raadsinformatieavond in november 2020. (zie cijfers in jaarverslag VSV). Alle schoolverlaters hebben een In 2020 voerde bureau VSV de taken uit m.b.t. het startkwalificatie. behalen van een startkwalificatie voor alle Brunssumse schoolverlaters. De aanpak hiervan is toegelicht tijdens de raadsinformatieavond in november 2020. Stimuleren verdergaande samenwerking Vrijwel alle basisscholen in Brunssum werken samen tussen Compass van LVO en het met Compass. Het specifieke onderwijsconcept van Brunssums basisonderwijs. Compass wordt op basisscholen toegelicht. Ook kunnen basisschoolleerlingen meelopen met leerlingen van Compass.

Wij voeren de wettelijke taken ten De Openbare Basisschool in Brunssum (Trampoline) aanzien van openbaar onderwijs uit. voert de taken uit conform de Bestuursovereenkomst met Movare.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Openbaar basisonderwijs (XT-41) exploitatie (x Begroting 2020 Realisatie 2020 € 1.000) 410000 - Salarislasten Openbaar Onderwijs 8 8 TOTAAL LASTEN 8 8 Resultaat 8 8

Realisatie Begroting 0 0 0

58

Taakveld: Onderwijshuisvesting (XT-42) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Duurzame huisvesting voor alle Brunssumse scholen waarin onderwijs, kinderopvang en peuteropvang in één gebouw gehuisvest worden (Brede Maatschappelijke Voorziening) en toegewerkt wordt naar Integrale Kind Centra. Resultaat: Wat hebben we daarvoor Terugblik gedaan 1.1 Uitvoering Meerjaren Onderhoudsplan In het kader van het onderhoud aan de diverse Onderwijshuisvesting. schoolgebouwen kunnen schoolbesturen aanvragen indienen. Voor de gebouwen die de gemeente in stand houdt, wordt het geplande onderhoud uitgevoerd en bekostigd uit de hiervoor beschikbare middelen,. 1.2 Opstellen Integraal Huisvestings Plan Het IHP is recentelijk afgerond en heeft de (IHP) voor het Brunssumse goedkeuring ontvangen van alle betrokken basisonderwijs, waarin de toekomst van schoolbesturen, kindpartners en organisaties die het onderwijs en de ontwikkeling van hieraan mee werkten. De Raad besluit in april 2021 Integrale Kind Centra (IKC) worden over het IHP. meegenomen. Inzet is om op 2 locaties in Brunssum een IKC vorm te geven. 1.3 Naast Compass (LVO) in het gebouw van Het gebouw van het voormalig Romboutscollege is het Romboutscollege huisvesten we formeel overgedragen aan de gemeente. Wij zijn nu andere partners uit het sociale, verantwoordelijk hiervoor.

In het afgelopen jaar is er maatschappelijke domein, waardoor gezocht naar nieuwe gebruikers voor het gebouw. Dit nieuwe dynamiek in het gebouw én heeft ertoe geleid dat het grootste deel van het pand tussen de partners in het gebouw nu verhuurd is aan verschillende gebruikers. ontstaat. Momenteel zijn nog slechts 2 klaslokalen en enkele kantoorruimten niet in gebruik/verhuurd.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? Onderwijshuisvesting (XT-42) exploitatie (x € 1.000) 420000 - Salarislasten Onderwijshuisvesting 420002 - Financiering Basisonderwijs 420003 - Financiering Voortgezet Onderwijs 420004 - Exploitatie Romboutsgebouw 612022 - B.M.V. Bronsheim 612023 - Brede School Langeberg 612024 - Brede School Treebeek 612025 - Brede school Centrum TOTAAL LASTEN 420002 - Financiering Basisonderwijs 420004 - Exploitatie Romboutsgebouw 612022 - B.M.V. Bronsheim

Begroting 2020 Realisatie 2020 180 387 45 329 391 200 505 523 2.560 -23 -218 -271

180 396 46 429 413 213 510 509 2.697 -24 -262 -273

Realisatie Begroting 0 9 1 100 22 13 5 -13 137 -1 -44 -3

59

612023 - Brede School Langeberg 612024 - Brede School Treebeek 612025 - Brede school Centrum TOTAAL BATEN Resultaat

-142 -222 -225 -1.100 1.460

-152 -236 -240 -1.189 1.508

-11 -14 -15 -89 48

TOELICHTING AFWIJKINGEN Product 420002 - Financiering Basisonderwijs

Toelichting belangrijkste afwijkingen De hogere uitgaven op product Financiering Basisonderwijs (420002) van € 8.180,- worden per saldo met name veroorzaakt door extra incidentele uitgaven op de kostenplaats 'uitgaven huisvestingsvoorziening ten laste van reserve' (o.a. kosten opstellen rapportage IHP / en kosten lekkage Gasperistraat 7) en meer inkomsten derden (declaratie vooruitbetaalde nota's derden). 420004 - Exploitatie Romboutsgebouw Per saldo een overschrijding van € 55.688,- op dit product enerzijds een gevolg van hogere uitgaven van € 100.056,op dit product mede veroorzaakt door de extra uitgaven met betrekking tot (achterstallig) onderhoud (o.a. installatie en dak), klachten (o.a. beveiliging en schoonmaak) en spoedklussen (o.a. riolering problematiek) na overname van het pand. Anderzijds hogere opbrengsten van € 44.368,- als gevolg van het feit dat er meer verhuur heeft plaatsgevonden. 612022 - B.M.V. Bronsheim Per saldo een overschrijding van het geraamde budget met € 19.447,- veroorzaak door enerzijds hogere uitgaven van € 21.957,- als gevolg van extra incidentele uitgaven m.b.t. extra onderhoudswerkzaamheden (o.a. verduurzaming, aanpassen kozijnen kantine), klachten en spoedklussen. Anderzijds zijn per saldo meer opbrengsten ontvangen van € 2.510,- (o.a. bijdrage rijk gederfde inkomsten als gevolg van Covid 19 en gymnastiekvergoeding).

612023 - Brede School Langeberg Per saldo een overschrijding van het geraamde budget met € 1.632,- als gevolg van enerzijds hogere uitgaven van € 12.550,- met name veroorzaakt door extra incidentele uitgaven als gevolg van extra onderhoudswerkzaamheden, klachten, spoedklussen en schoonmaak. Anderzijds hogere opbrengsten van € 10.918,- vanwege extra incidentele inkomsten (o.a. bijdrage rijk als gevolg van gederfde inkomsten Covid 19). 612024 - Brede School Treebeek Per saldo een onderschrijding van het geraamde budget met € 8.946,- enerzijds een gevolg van extra uitgaven van € 5.366,- m.b.t. onderhoudswerkzaamheden, klachten en spoedklussen en anderzijds door hogere opbrengsten van € 14.312,- (o.a. bijdrage derden). 612025 - Brede school Centrum Per saldo een onderschrijding van € 28.586,- als gevolg van enerzijds minder uitgaven van € 13.398,- (o.a. minder onderhoud, klachten en spoedklussen) en anderzijds extra opbrengsten van € 15.187,- (o.a. bijdrage Rijk in gederfde inkomsten Covid 19, gymnastiekvergoeding)

60

Taakveld: Onderwijsbeleid en leerlingzaken (XT-43) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 In Brunssum is een breed aanbod aan onderwijsvoorzieningen aanwezig, zowel voorscholen (peuteropvang) als basisonderwijs en behoud Compass als voortgezet onderwijs. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Toepassen verordening leerlingenvervoer voor kinderen die vanwege handicap of levensovertuiging niet in Brunssum naar school kunnen.

Terugblik

In 2020 voerden we de Verordening Leerlingenvervoer uit. Vanwege de lockdown (en de sluiting van de scholen), heeft het aangepast vervoer in het voorjaar en aan het einde van het kalenderjaar in 2020 deels stilgelegen. Voor kinderen die naar de noodopvang gingen, bleef het aangepast vervoer doorlopen. In 2020 informeerden we scholen, ouders en de uitvoering nader over de toepassing van de Verordening Leerlingenvervoer. Uitgangspunt hierbij is en blijft dat ouders ervoor verantwoordelijk zijn dat hun kind op school komt. 1.2 Alle Brunssumse locaties De GGD inspecteerde vrijwel alle locaties van de voor kinderopvang en peuteropvang peuteropvang en kinderopvang in Brunssum in 2020 voldoen aan de wettelijke voorwaarden en voldoen aan de wettelijke voorwaarden. Dat niet op grond van de Wet Innovatie kwaliteit alle locaties zijn geïnspecteerd komt door de corona Kinderopvang (IKK). lockdown en de sluiting van de scholen. Doel: Wat wilden we bereiken 2 Alle jongeren halen een startkwalificatie. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 Alle doelgroepkinderen die door de Jeugdgezondheidszorg als zodanig zijn geïndiceerd, gaan naar een voorschoolse voorziening en worden gevolgd in de monitor Nipia.

2.2 Alle kinderen hebben de gelegenheid om op de basisschool zwemdiploma A te halen.

Terugblik In 2020 is 77% bereikt van de door de JGZ geïndiceerde doelgroeppeuters. Dit betreft de kinderen waarvan de ouders toestemming hebben gegeven om deze informatie door te geven aan het CMWW. In 2019 was dit een bereik van 65%. Op grond van het Onderwijsachterstandenbeleid hebben wij de ambitie om 85% van de doelgroepkinderen te bereiken. Het proces rondom indicering is in 2020 samen met de JGZ verbeterd. Het beleid om op de basisschool het zwemdiploma A te behalen, is voortgezet. In verband met Corona zijn gedurende een deel van 2020 geen zwemlessen gegeven. Hierdoor hebben niet alle kinderen het diploma kunnen halen (tijdens het schoolzwemmen in groep 4) in het schooljaar 2019-2020. Het betreft 32 kinderen die geen zwemdiploma A haalden in het schooljaar 2019-2020 (van de ongeveer 300 leerlingen). Het was niet haalbaar om deze kinderen in het nieuwe schooljaar vanuit hun nieuwe klas (groep 5) het diploma te laten halen, omdat de kinderen nog