Bijlage bij geheim stuk Projectplan Lifestylepark Brunssum 4 City Legends Scan Parkstad

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

MANIFEST Kernpunten uit de City Scan over de urban scene; •

Groeiende urban community De City Scan onthult dat Parkstad een bloeiende urban scene heeft met ruim 9.350 beoefenaars en 10+ sterke kartrekkers. De opkomst van de jeugd en jongerencultuur benadrukt de groeiende relevantie van deze scene. Een doordachte ondersteuning en stimulans gaan de ontwikkelingen aanzienlijk vergroten.

•

Oude wijsheid, organisatie kracht en nieuwe ideeën: Synergie tussen generaties Er is een nieuwe generatie urban enthousiastelingen bezig zich te ontwikkelen. De oude generatie heeft zich gevestigd, organiseert evenementen en werkt samen met de gemeente of welzijnspartners. De nieuwe generatie weet jongeren en urban community’s te bereiken en op te bouwen. Dit ondersteunt elkaar.

•

Noodzaak vernieuwing faciliteiten Voor het behouden en bevorderen van participatie binnen sport, bewegen en cultuur wordt de openbare ruimte steeds belangrijker. Echter lijkt Parkstad nog niet mee te gaan in deze ontwikkeling. De (urban) faciliteiten die er liggen zijn verouderd, voldoen niet aan de behoeften, zijn achter in een hoekje geplaatst en stimuleren daardoor geen beweging en participatie. Wel is er zicht op een nieuw skatepark in Heerlen en een urban park in Brunssum. Dit soort ontwikkelingen zullen een stuk bijdragen aan het beweegvriendelijker maken van Parkstad.

•

Ondersteun urban events Naast het grootschalige en bekende Notorious IBE zijn er weinig andere events binnen de urban sports en culture zichtbaar. De scene heeft meer ondersteuning nodig. Er is behoefte aan netwerk, faciliteiten en mogelijkheden om de evenementen en activiteiten verder te ontwikkelen. Dit betreft het netwerk van maatschappelijke partners en de gemeente, de faciliteiten in de openbare ruimte, maar ook bij indoor plekken zoals The Promise, Vie Kerkrade en/of gymzalen. Met het netwerk kan het aanbod groeien en het aanbod kan beter verspreid worden onder de jeugd.

•

Jongeren- en welzijnsorganisaties hebben geen geschikte plek Jongeren- en welzijnsorganisaties zijn actief naar elkaar op zoek. Desondanks geven veel jongeren aan geen geschikte plek te hebben om naartoe te gaan of komen ze lastig in contact met andere jongeren en jongerenorganisaties. Het huidige aanbod van deze organisaties sluit niet aan op de behoeften.

SAMENVATTEND De urban community leeft in Parkstad. Dit is te zien aan een aantal evenementen, opkomend aanbod en een groeiende scene. De scene is sterk op zoek naar hoe zij maatschappelijk aanbod kunnen realiseren en aan hun community kunnen bouwen met nieuwe initiatieven. Een frisse maar rebelse energie heerst en is van waarde voor de verschillende kernen wanneer we kijken naar het bevorderen van participatie in sport en cultuur.

AMBITIE De uitgesproken ambitie binnen dit onderzoek draait om het inzetten en gebruiken van de urban scene als middel ter bevordering van de algehele participatie binnen cultuur, sport en welzijn. Voor jongeren van 12+ heerst er vaak de vraag; hoe bereik en activeer je ze? Door middel van dit onderzoek willen we de basis leggen voor het benaderen, ondersteunen en bevorderen van de urban scene. De urban scene spreekt zelf ook ambities uit. De scene is overal actief, door heel Parkstad. De skater uit Brunssum komt in Heerlen skaten en de danser uit Simpelveld gaat naar Voerendaal om te dansen. De ambities van de urban scene zijn: Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

1

30/05/2024 • •

•

City Scan Parkstad

Versie 1

Het organiseren van kleinschalige- en middelgrote (<1000 bezoekers) activiteiten en evenementen waardoor er hechtere community’s ontstaan. Het realiseren van faciliteiten met een hogere kwaliteit, met name voor de disciplines skateboarden, steppen en voetbal. Zowel in- als outdoor. De verbinding maken binnen verschillende kernen met maatschappelijke partners, zodat het aanbod wat de scene genereert zich beter kan vestigen, zichtbaarder wordt en er meer groei mogelijk is.

ROUTEKAART Op basis van de opgehaalde informatie, de urgentie en potentie van de wensen is er een samenvattende routekaart geschetst. Een short-roadmap (<6 maanden) en een long-roadmap (voor de aankomende drie tot vijf jaar).

SHORT-ROADMAP 1. Urban netwerkgroep, klankgroep Samenwerken en elkaar versterken, de urban scene wilt met elkaar vooruit. Daarnaast willen zij een betere verbinding met de gemeente en met welzijnsorganisaties. Andersom willen de gemeenten en welzijnsorganisaties ook een betere verbinding met de urban scene. 2. Visie en doelen realiseren Er zullen een visie en doelen beschreven moeten worden in samenwerking met de urban netwerkgroep. Samen met de urban scene en ondersteund vanuit de gemeente moeten er enkele vragen beantwoord worden om een visie te ontwikkelen. Waar willen we naartoe met urban? Is er ruimte voor nieuwe events? Hoe gaan we het aanbod van Parkstad verbeteren? Hoe kunnen we beleidsdoelstellingen behalen met urban als middel? 3. Ondersteunen en coördineren Om gestructureerd aan de slag te gaan met urban is ondersteuning en coördinatie nodig. Ondersteuning vanuit welzijn organisaties en de gemeente op facilitair, financieel en organisatorisch vlak. Zal ertoe lijden dat de urban scene zich beter kan vestigen waardoor er een divers aanbod ontstaat. 4. Het ondernemerschap opschroeven bij The Promise The Promise kan een ware trekpleister worden voor de Limburgse skaters. Ondanks deze mogelijkheid blijft de faciliteit achter door verouderde voorzieningen en gebrek aan ondernemerschap.

Er is een gebrek aan het organiseren, aanbieden en het zichtbaar maken van wedstrijden, lessen, sportieve en culturele evenementen. Wanneer aanbod en zichtbaarheid van lessen, workshops, activiteiten en street culture evenementen zich ontplooien, is het realistisch dat het bezoekersaantal verdubbelt. Partners zoals Loose Ankles spelen hierin een cruciale rol. Hun betrokkenheid, vanuit de skaterscene zelf en hun actieve rol in het organiseren van evenementen, biedt waardevolle mogelijkheden voor het verbeteren van het aanbod.

LONG-ROADMAP 5. Het creëren van een beweegvriendelijker Parkstad In Parkstad is het slecht gesteld met de beweegvriendelijke buitenruimte en daarmee ook met de urban infrastructuur. Hierdoor is er een grote urgentie om binnen 6 maanden in co-creatie aan de slag te gaan met de infrastructuur rondom urban disciplines. Het is essentieel om te werken aan kwalitatieve skateparken, pumptracks, legale graffitiplekken, studioruimtes en indoor faciliteiten. Zodat er op de lange termijn een spreiding is aan beweegfaciliteiten in Parkstad naar behoefte van de doelgroep.

Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

2

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

6. Creëer eerlijke urban budgetten: Wanneer een urban netwerkgroep is gerealiseerd en een visie is ontwikkeld, zijn er budgetten nodig die het urban domein een kick-start geven en laten excelleren. Budgetten waardoor urban organisaties duurzaam en levensvatbaar worden. De Parkstad regio heeft minder traditionele vormen zoals urban stetselmatig onderbelicht en ondergefinancierd. Daarbij geldt ook dat huidige budgetten niet gevonden of simpelweg niet beschikbaar zijn voor de urban scene. Ons advies is om een ‘urban pot’ te realiseren, met financiële mogelijkheden en lobbymogelijkheden. Gefinancierd vanuit een mix van de domeinen sport, cultuur en welzijn. Zoek de samenwerking op binnen domeinen als sport, cultuur en welzijn om tot een gezamenlijke pot te komen. 7. Stimuleer kleinschalige evenementen tot grote evenementen: Ga met de nieuwe groep initiatiefnemers binnen urban aan de slag om te kijken of de kleine evenementen kunnen uitgroeien. Daarnaast is het van belang om de evenementen die er nu zijn (Bijv. The Notorious IBE) blijvend te ondersteunen, aangezien de impact hiervan effect heeft op participatie, culturele en sportieve diversiteit in aanbod en toerisme. 8. Talentontwikkeling keten stimuleren: Het bevorderen van talentontwikkeling in de urban cultuur is essentieel voor groei en participatie.

Een complete talentontwikkeling keten moet worden opgezet binnen het urban domein, zoals de Nijmeegse Hiphop Alliantie dit bijvoorbeeld doet in Nijmegen. Dit omvat basisfaciliteiten in de vorm van studioruimtes en/of ontmoetingsplekken, faciliteiten met meer psychologische ondersteuning zoals mogelijkheden in lessen en workshops. Denk bijvoorbeeld aan een urban muziekschool, en faciliteiten met ruimte voor zelfontplooiing zoals kleine podia, expositieruimtes en grotere podia. Zie ook hoofdstuk 4 Adviezen.

Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

3

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

CITY SCAN PARKSTAD

Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

4

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

WIE IS LINES? Graag stellen we ons eerst even voor. LINES by CityLegends is een onderzoeks- en activatie initiatief binnen de urban sports en culture. Inmiddels werken we in meer dan 30 Benelux-steden samen met lokale urban scenes en gemeenten. We doen dit om deze twee werelden dichter bij elkaar te brengen en gezamenlijk te werken aan een betere stad mét urban. Daarnaast werken we met de scene aan de CityLegends-app: een urban community-art platform waarbinnen we de scene op hun eigen vrije manier sterker, meer betrokken en leuker willen organiseren.

AANLEIDING – DE URBAN SCENE VAN PARKSTAD LINES is - op verzoek van de Parkstad gemeenten - een verkenning gestart in Parkstad naar de urban scene in de breedste zin van het woord. Een nulmeting naar urban sports en culture, naar jong en oud. Urban is een lifestyle waarbij de stad het podium is voor de culturele en sportieve artiest. Een scene met een hoog ‘streetwise’ gehalte, waarbij vooral iedereen ‘zijn eigen ding doet’, met de ambitie dat het morgen ‘harder’ of ‘beter’ kan.

“Urban Culture is eigendom van jongeren, het is op straat gefabriceerd, maar dat betekent niet dat anderen er niet van mogen genieten. Urban Culture is kunst. En wat doe je met kunst? Precies; je laat het zien!” (Hoyng, 2020) Gemeenten duwen de urban sector naar boven op de culturele en sportieve agenda. Parkstad beschikt over een sterk aanwezige scene met een grote eigen wil. Een scene die zelf zaken heeft opgepakt en gerealiseerd. Naarmate deze scenes groeien en zich ontplooien, rijzen er vraagstukken. Wie is de scene? Welke kansen bieden hun behoeften, wat gaat er goed en waar loopt men tegenaan?

INLEIDING Dit rapport bevat een diepere kijk in urban Parkstad. Er wordt uiteengezet wat urban is, welke disciplines hieronder vallen, hoeveel urban beoefenaars zich bevinden in Parkstad. Vervolgens wordt de urban scene uit Parkstad omschreven. Er zijn veel stakeholders met wortels in urban culture. Waar vestigen deze kartrekkers zich, welke organisaties horen bij welke discipline en wat wordt er uitgevoerd in het urban domein? Hier komt het thema aanbod bij kijken. Dit is onderverdeeld in hardware, software en orgware; Hardware – faciliteiten (indoor, outdoor) Software – aanbod in sport en cultuur Orgware – organisaties en beleid Op grond van deze drie termen wordt het urban aanbod in Parkstad zeer uitgebreid beschreven. Welke faciliteiten zijn er, waar zijn deze, hoe zijn ze kwalitatief gezien, wie verzorgt activiteiten voor de scene? De behoeften van de scene per hardware, software en orgware worden uiteengezet, waaruit adviezen zijn opgesteld om het ‘duwtje in de goede richting’ te geven.

Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

5

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

INHOUDSOPGAVE MANIFEST ........................................................................................................................................................... 1 SHORT-ROADMAP ........................................................................................................................................... 2 LONG-ROADMAP ............................................................................................................................................. 2 WIE IS LINES? .................................................................................................................................................... 5 AANLEIDING – DE URBAN SCENE VAN Parkstad ............................................................................................. 5 INLEIDING ........................................................................................................................................................ 5 1.

URBAN, WAAR HEBBEN WE HET OVER? ............................................................................................. 7 URBAN DEFINITIE ............................................................................................................................................ 7 URBAN SPORTS, ONDER ANDERE: ................................................................................................................... 8 URBAN ARTS .................................................................................................................................................... 8 HUIDINGE OMVANANG- WIE IS ER IN KAART GEBRACHT? ............................................................................. 9 POTENTIELE OMVANG VAN 20.400– 25.700 BEOEFENAARS .......................................................................... 9

2.

WIE IS DE URBAN SCENE IN PARKSTAD? .........................................................................................10 HOE UNIEK IS DE SCENE in Parkstad? ............................................................................................................ 10 WAT VALT OP? .............................................................................................................................................. 10 WIE IS DE SCENE? .......................................................................................................................................... 10

3.

AANBOD EN KLIMAAT ........................................................................................................................... 14 HARDWARE ABSTRACT .................................................................................................................................. 14 HARDWARE GEDETAILLEERD......................................................................................................................... 15 SOFTWARE .................................................................................................................................................... 19

4.

BEHOEFTEN EN ADVIEZEN................................................................................................................... 23 HARDWARE ................................................................................................................................................... 23 SOFTWARE .................................................................................................................................................... 25 BEHOEFTE ORGWARE .................................................................................................................................... 26 SUBSIDIES – DUWTJE IN DE GOEDE RICHTING .............................................................................................. 27 ALGEMENE ADVIEZEN SUBSIDIES .................................................................................................................. 27 UITKOMSTEN URBAN VOUCHERS.................................................................................................................. 28

BIJLAGEN ........................................................................................................................................................ 30 BIJLAGE 1 URBAN DICTONARY ...................................................................................................................... 30 BIJLAGE 2 RAADSINFORMATIEBRIEF KUNST IN DE OPENBARE RUIMTE ....................................................... 32 BIJLAGE 3 FREERUN ORGANISATIE EN FACILITEITEN .................................................................................... 33 BIJLAGE 4 DE VERGELIJKING MET ANDERE KERNEN ..................................................................................... 34

Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

6

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

1. URBAN, WAAR HEBBEN WE HET OVER? Urban is meer dan sport of cultuur. Urban is afkomstig uit de straat- en hiphopcultuur. Een diverse term die op veel verschillende manieren wordt gebruikt. Voor de een heeft het alles te maken met wat er in het stedelijke gebied gebeurt en voor de andere is het veel groter dan dat; een cultuur die in alle uithoeken van de wereld te vinden is. Bij het maken van deze City Scan gaat het om urban sports en culture met eigenschappen als: • Zelfredzaamheid. • Saamhorigheid. • Community met een ‘do it yourself but do it together’ mentaliteit. Elementen die veelvuldig genoemd worden zijn: • Creativiteit; • Atletisch; • Vrijheid; • Vrijgevig; • Open minded; • Anders georganiseerd. • Liefde voor muziek en cultuur. Dit benadrukt dat urban een ‘way of life’ is en dat je niet voor ‘even’ urban beoefenaar bent, maar voor altijd. Ondanks dat je al jaren gestopt bent, je hoort er nog gewoon bij. Een punt dat we graag uitlichten is ‘anders georganiseerd’. Vaak wordt er gedacht dat de scene zich niet organiseert, maar niets is minder waar. De scene organiseert zich sterk. Alleen op een andere manier. Een meer digitale en organische manier. Via WhatsAppgroepen, Instagram Stories en Snapchat versus vaste trainingstijden. Entree tickets versus jaarabonnementen. Kleinschalige competities en trainingssessies, genaamd ‘jams’, versus een wekelijkse competitie.

In Rotterdam werd het zelfs als voornaamste (43%, N=771) reden aangegeven waarom iemand urban beoefent. Van deze hybride wereld van ontmoeting op niet gefixeerde tijden kunnen we veel leren. Het zit steeds meer in de identiteit van de jongeren. Het gevoel hebben dat je onafhankelijk bent, is steeds meer van belang. Hiermee gaat gepaard dat community building en like minded jongeren, ‘peers’, ontmoeten nóg belangrijker wordt.

URBAN DEFINITIE Voor dit onderzoekstraject hanteren we, op basis van opgehaalde informatie bij 100+ beoefenaars uit de scene, de volgende definitie:

“Urban sports & culture uit zich in vele verschillende muzikale, visuele, fysieke en creatieve uitingen van jeugdige mensen in stedelijke omgevingen. Met een sterke jongerencultuur die zich niet volledig thuis voelt in de wetten en regels van de traditionele cultuur, maar op zoek is naar meer vrijheid en creativiteit. Creatievelingen die geïnspireerd raken door ontmoetingen op straat, via internet en die door middel van sociale media hun leeftijdsgenoten vinden.” Tijdens het onderzoek bleek dat deze definitie goed past bij de urban identiteit van Parkstad. Disciplines die passen binnen deze karakteristieken identiteit kunnen geschaard worden onder urban. Maar welke disciplines zijn dit?

1 Onderzoek Urban sports Colofon, door Gemeente Rotterdam, afdeling Onderzoek en Business Intelligence (OBI).

Datum: 6 juli 2020, Auteur(s): Dave Bruggeling, Tamara van Batenburg-Eddes Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

7

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

URBAN SPORTS, ONDER ANDERE: • Skaten, met subdisciplines als: o Skateboarden o Longboarden o Inlineskaten o Rolschaatsen • BMX-en, met subdisciplines als: o BMX-Cross o BMX-Freestyle o BMX-Flatland o BMX-Dirt • Stuntsteppen • Calisthenics • Freerunning/Parkour • Boulderen • Slacklinen • Straatbasketbal, met subdisciplines als: o 3x3 Basketbal o 5x5 Basketbal • Straatvoetbal, met subdisciplines als: o Panna- & freestylevoetbal o Kooivoetbal URBAN ARTS • Dans met o.a. breakdance, popping, locking, hiphop. • Kunst met o.a. graffiti en wall murals. • Muziek met o.a. hiphop, rap en spoken word. De community vindt dat alle urban disciplines onder de ‘urban culture’ en ‘street culture’ vallen, waarin urban arts en urban sports door elkaar heen vloeien. Subsidie technisch kan een onderscheid gemaakt worden, maar dit is in de werkelijkheid niet voelbaar. Verder is er op basis van onderzoek bepaald om de ‘arts’ disciplines zo breed mogelijk te houden, zodat interpretatie mogelijk is. De genoemde ‘arts’ disciplines bevatten sub varianten. Bij dans kan er bijvoorbeeld gedacht worden aan street- of breakdance, bij kunst aan graffiti en op muzikaal gebied aan hiphop en rap. In dit rapport wordt de allesomvattende term ‘urban culture’ aangehouden als we het hebben over de samenhang van urban sports en urban arts. Zoals de community benoemd; alle urban disciplines vallen onder deze term.

Het kan voorvallen dat er gelijksoortige termen gebruikt worden in dit document. Hiervoor wordt u doorverwezen naar onze ‘urban dictionary’ in de bijlagen.

Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

8

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

HUIDINGE OMVANANG- WIE IS ER IN KAART GEBRACHT? De gesprekspartners van eerdergenoemde disciplines hebben we gevraagd om indicatief aan te geven hoeveel beoefenaars er zijn in Parkstad en de regio. Dit geeft geen exact beeld, maar wel een richting. Daarbij is gekeken naar diverse sociale media-accounts, online zoekgedrag, onderlinge verhoudingen (aantal likes en volgers) en eerdere lokale en nationale onderzoeken.

Disciplines

Skateboarden (incl. inline skaters, longboarders, rolschaatsen) Stuntsteppers BMX (incl. cross, freestyle, dirt en street) Freerunning (incl. parkour en tricking) Urban ‘freestyle’ dance (incl. breakdance, popping, locking, Basketball (3x3 – 5x5) Straatvoetbal (incl. freestyle, panna knockout).

Calisthenics Hiphop muziek

Cultuur

Omschrijving

Met een skateboard ‘tricks’ doen op objecten, op straat of in een indoorpark. Ook dient het als vervoermiddel en wordt het gelinkt aan een sterke jeugdcultuur. Met een step ‘tricks’ doen op objecten, op straat of in een indoorpark. Ook dient het als vervoermiddel. Bij BMX-cross wordt een verharde baan gebruikt. Bij freestyle worden diverse tricks gedaan op objecten en ‘ramps’. Bij street worden objecten in de openbare ruimte gebruikt, bij dirt houten en zandramps en bij flatland vlakken verharde vlakken stukken. Discipline waarbij het de bedoeling is om zo sierlijk mogelijk over obstakels te geraken. Bij parkour gaat het puur om zo snel mogelijk van A naar B te komen. Verzamelnaam voor verschillende dansvormen. Er zijn geen (choreografie) regels, alle bewegingen zijn goed. Veelal onderdeel van de hiphopcultuur, rappen, spoken word, graffiti en dj’en toebehoren. 3 tegen 3 of 5 tegen 5 variant van basketballen, die veelal op straat beoefend wordt en gelinkt wordt met een jeugd- en hiphopcultuur. Straatvoetbal: Een balspel waarbij er twee teams proberen om bij de ander in het doel te scoren. Freestyle: Balspel waar je trucs uitvoert met de bal Panna knockout: Vorm van straatvoetbal in een kooi waarbij je 1 tegen 1 of 2 tegen 2 door behendige trucs de tegenstander probeert af te troeven. Vorm van krachttraining gecombineerd met acrobatische tricks.

Meestal in de openbare ruimte uitgevoerd met het eigen lichaamsgewicht in combinatie met minimale apparatuur. Hiphop is een culturele beweging en muziekgenre met vier belangrijke stilistische elementen: rappen, turntablism, breakdance en graffiti. Momenteel is hiphop muziek de grootste muziekstroom in de Nederland. Graffiti en street art.

Indicatief totaal

Parkstad 5 km± Totaal

Gebonden

970

-

600

-

205

120

635

180

1.575

1700

395

360

1.185

100

670

50

3.115

-

-

-

9.350

2.510

POTENTIELE OMVANG VAN 20.400– 25.700 BEOEFENAARS 55% van alle Nederlanders sport. 6% hiervan is urban sporter. Op basis 20+ urban sports & culture onderzoeken met o.a. NOC*NSF, Ipsos, Amsterdam, Dordrecht en Rotterdam in combinatie met digitale datasets van Google Trends en Facebook Ads blijkt 6% van de Nederlandse sportende populatie (55% van Nederland) aan urban sports te doen. Wanneer we dit afzetten naar de populatie van Parkstad komen we uit op minimaal 15.500 urban sports beoefenaars. Hierin is geen urban arts meegenomen, terwijl dit ook een substantiële groep is. Er wordt ervan uitgegaan dat er nu minimaal 9.350 urban beoefenaars zijn in Parkstad. Dit is slechts het begin, want we zien in vele gemeenten dat er veel potentie is. Tot wel 10% van de populatie kan binnen een aantal jaar urban beoefenen. Dit betekent dat er een potentie is om te groeien naar 25.700 urban beoefenaars in Parkstad.

Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

9

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

2. WIE IS DE URBAN SCENE IN PARKSTAD? De urban scene in Parkstad is aanwezig op diverse niveaus. Er zijn kartrekkers die zich bezighouden met aanbod en community building. Aan de andere kant zijn er gevestigde urban organisaties en daarnaast zijn er degenen die al zo betrokken zijn dat ze meedenken binnen beleidsdoelstellingen.

HOE UNIEK IS DE SCENE IN PARKSTAD? Dat de scene zo’n invloed heeft op verschillende niveaus in Parkstad is uniek. Zowel bij cultuur als bij sport zijn er diverse kartrekkers en organisaties die de wegen naar beleid weten te vinden en ondersteunend zijn aan urban, bottom-up. Daarnaast is het uniek dat er een nieuwe generatie aan het opstaan is met goede energie. Zij gaan aan de slag met het organiseren van activiteiten en het verbinden van community’s binnen hun discipline. WAT VALT OP? De oudere generatie die het begin van urban culture in Heerlen hebben meegemaakt, blijven actief betrokken in Parkstad. Daarnaast zijn er binnen diverse disciplines gevestigde leiders en organisaties die contact houden met de gemeente en vice versa. Voorbeelden hiervan zijn Kool Cult en Kunstcollectief Heerlen. Maar, zoals eerder benoemd, is er ook een nieuwe generatie op komst. De oudere generatie ondersteunt nieuwe ontwikkelingen. Kool Cult is bijvoorbeeld actief in het faciliteren van verbindingen en adviseert de gemeente over urban kwesties. Opkomende organisaties en individuen zoals Loose Ankles, steppers in The Promise en Kelvin uit Brunssum zullen naar verwachting de urban culture verder ontwikkelen.

WIE IS DE SCENE? Hieronder worden verschillende kartrekkers en organisaties benoemd. Deze zijn binnen dit onderzoek en voor Parkstad belangrijk bij het organiseren en versterken van de urban culture. Barriorzz

Gevestigd: Heerlen, heel Nederland – Instagram: 6.164 - @barriorzz

Een calisthenics community die in heel Nederland bezig is. Zo ook in Heerlen, zij vertegenwoordigen de lokale calisthenics scene en zijn voornamelijk te vinden in het calisthenicspark bij station De Kissel. Ze zijn al een tijdje bezig met calisthenics en zo is Barriorzz de community partij binnen deze scene. Van het realiseren van activiteiten tot aan het verkopen van merchandise. Wouter Vaessen en Max Elzen (calisthenics) Twee enthousiastelingen binnen de calisthenicssport. Zij trainen zelf regelmatig en vinden dat de faciliteiten rondom calisthenics beter georganiseerd kunnen worden. Niet alleen in Heerlen, maar in heel Parkstad. Aaron Zawislak (kunst collectief Heerlen)

Gevestigd: Heerlen – Instagram: 1.876 - @kunstcollectiefheerlen

Aaron heeft een hart voor graffiti en street art. Zo probeert hij vanuit kunst collectief Heerlen dit aan te jagen en te laten groeien. Hij is bekend met de geschiedenis van het ontstaan van urban arts in Parkstad en vanuit daar heeft hij een visie gecreëerd op de toekomst. Niet alleen voor kunst in de openbare ruimte, maar ook voor het realiseren van aanbod. Fidelio Arts and Culture Gevestigd: Heerlen

Fidelio Arts and Culture is een organisatie die sinds kort in Heerlen is gevestigd. Echter zit de eigenaar van Fidelio al jaren in het vak en in de omgeving van Parkstad. Fiedel van der Heijden is namelijk bekend door het mede organiseren van: • Cultura nova • Stichting StreetArt • De stad als speeltuin Met Fiedels kennis en visie van urban arts zet hij zich graag in voor de toekomst. Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

10

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

Stichting StreetArt

Gevestigd: Heerlen – Instagram: 921 - @stichitingstreetart

Stichting StreetArt heeft veel betekend voor de street art kunstwerken in Heerlen. Echter bestaat de organisatie nu niet meer. Desondanks is deze partij hier benoemd, omdat het relevant is voor het schetsen van de geschiedenis van de street art ontwikkeling binnen Parkstad. Blender

Gevestigd: Heerlen – Instagram: 1.870 - @Blenderheerlen

Een nieuwe makersplaats, atelier, fotostudio, markthal en ontmoetingsplek voor cultureel Parkstad in Heerlen. Blender is een ruimte waar makers terecht kunnen en hun werken tentoon kunnen stellen. Daarnaast kan men elkaar hier ontmoeten en worden er verschillende activiteiten georganiseerd. Loose Ankles

Gevestigd: Heerlen, Parkstad – Instagram: 413 - @Loose.ankles

Loose Ankles is een groep jonge skaters die zich inzet voor de skateboard en step community. Deze jongeren willen evenementen organiseren en de urban scene verbinden. Zo komen ze met mooie initiatieven zoals workshops, evenementen en activiteiten, maar ook magazines om de skaters van Parkstad te laten zien aan de rest van de wereld. Martijn Martijn is een kartrekker binnen het skateboarden. Hij is betrokken bij het realiseren van het nieuwe skatepark in Heerlen. Daarnaast weet hij het een en ander te vertellen over de geschiedenis van skateboarden in Parkstad. Zo gaf hij aan dat er sinds 2006 geen jams zijn georganiseerd, tot Loose Ankles dit recentelijk heeft opgepakt. De steppers van The Promise (14 t/m 18 jaar) De meeste steppers zijn iets jonger dan de skateboarders in Parkstad, een aantal is bijna 18. Ze willen graag organiseren en er voor de community zijn. Ze zijn veel te vinden in The Promise waar ze elkaar ontmoeten en met elkaar organiseren. Daarnaast zijn er enkele steppers die zich inzetten voor de community door het geven van steplessen en het organiseren van step evenementen. Kool Cult

Gevestigd: Heerlen, Parkstad - Instagram: 280 – @kool.cult

Door de aanwezigheid van Kool Cult worden er op twee vlakken stappen gezet. Enerzijds wordt er bijgedragen aan het realiseren van beter beleid voor de urban sport en cultuur. Anderzijds zorgt Kool Cult voor een juiste, en gevraagde, ondersteuning bij bottom-up organisaties. Het realiseren van hogere participatie en beter beleid wordt voornamelijk gedaan in Heerlen, maar is voor heel Parkstad relevant. Fynn

Gevestigd: Kerkrade

Fynn is een jongen van 9 jaar oud met een droom; een pumptrack in Kerkrade. Bijgestaan door zijn ouders weet hij deze wens goed te vertalen naar voorbeelden die passend en realistisch zijn. Hij heeft hierdoor het enthousiasme voor een pop-up evenement met pumptrack in Kerkrade al weten te realiseren. Kelvin Werst

Gevestigd: Brunssum – Instagram: 435 - @kelvinwerst

Kelvin heeft grote ambities als het gaat om skateboardcultuur in Brunssum. Hij ziet dat er mogelijkheden en kansen zijn. Zo is hij bezig met het realiseren van een skatewinkel in Brunssum, omdat hij die behoefte ziet in de community. Daarnaast is hij betrokken bij de ontwikkelingen van het urban park. Tevens heeft hij contact met een jongerenwerker waarbij ze oriënteren op het realiseren van skatelessen. Yung Jivvy

Gevestigd: Parkstad – Instagram: 1.277 - @_yungjivvy_

Yung Jivvy is een rapper uit de omgeving van Parkstad. Hij is bekend met de urban scene en daar voelt hij zich in thuis. Yung Jivvy maakt muziek en richt zich op het ontmoeten en verbinden van andere artiesten. Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

11

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

Minded Motion

Gevestigd: Venlo, Parkstad – Instagram: 10,2k - @mindedmotion

Minded Motion faciliteert freerunlessen in Parkstad en op andere locaties in Nederland. De lessen worden erg gewaardeerd en er wordt gestreefd naar kwaliteit door te werken met gepassioneerde docenten. Impuls Kerkrade (Kurtin Kriehn)

Gevestigd: Kerkrade – Instagram: 223 - @impulskerkradesimpelveld

In Kerkrade is Kurtin Kriehn begaan met jongeren vanuit zijn rol bij Impuls. Hij heeft een goed beeld van verschillende behoeften onder jongeren, zoals muziek en voetbal. Met zijn ervaring weet hij het een en ander te organiseren. Zo is hij bezig met voetbalactiviteiten die aansluiten bij de doelgroep in Kerkrade. Jeffrey Sprenger (Alcander, Tigers)

Gevestigd: Heerlen – Instagram: 232 - @tigers.heerlen

Jeffrey zet straatvoetbal in als middel om jongeren te verbinden en ze een waardevolle bezigheid te geven. Het is ontstaan in 2022 en heeft al de nodige impact gemaakt. Er wordt namelijk niet alleen gevoetbald, maar de jeugd wordt ook in hun kracht gezet. Ze krijgen verantwoordelijkheden in het organiseren van events of ze kunnen stagelopen. PAND

Gevestigd: Heerlen – Instagram: 1.287 - @pandheerlen

PAND is een organisatie die verschillende (vrijstaande) ruimtes een functie probeert te geven door middel van vrije kunsten en podium. Zo bieden zij kleinschalige podia binnen Heerlen, waardoor er talentontwikkeling plaatsvindt. Outpoet

Gevestigd: Parkstad – Instagram: 981 - @outpoetparkstad

Outpoet is een organisatie met een locatie waar een veelzijdigheid aan activiteiten plaatsvinden. Het is een broedplaats, maar ook een plek voor startende culturele ondernemers en artiesten. Van het spelen van Dungeons & Dragons tot aan kleinschalige (+/- max 100 man) optredens in verschillende muziekgenres. Een mooie plek binnen de culturele keten en voor talentontwikkeling. Stadsnomade

Gevestigd: Maastricht – Instagram: 2.547 - @_stadsnomade_

Stadsnomade is een organisatie uit Maastricht die zich bezighoudt met verschillende urban disciplines. Zij geven workshops en zijn een mooie verbinding met verschillende makers en kartrekkers. Heel Heerlen Beweegt

Gevestigd: Heerlen – Instagram 343 - @heelheerlenbeweegt

Heel Heerlen Beweegt is de sportservice van Heerlen. Vanuit hier zijn er buurtsportcoaches werkzaam die binnen diverse groepen aanbod realiseren. Zo realiseren ze ook urban aanbod tijdens de urban sports tour. The Promise

Gevestigd: Heerlen – Instagram: 1.535 - @skatepark_the_promise

Het indoor skatepark van Heerlen, Parkstad. De inner circle Hieronder is visueel weergegeven hoe de urban scene, maatschappelijke partners en organisaties zich verhouden tegenover elkaar. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende ‘circles’: 1) De kern. Dit zijn echte kartrekkers die voor de urban scene staan. 2) Locaties en organisaties die ondersteuning bieden aan de scene en kartrekkers. 3) Overkoepelende organisaties die vanuit een rol of functie, behorend bij de organisatie, kunnen ondersteunen.

Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

12

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

De core-members van de scene, ‘de urban kartrekkers en spokespersons’, is waar het begint. Niet per se hun organisatie heeft voor impact gezorgd, maar diegenen daarachter. Het gaat niet om ‘het gebouw, maar om de vrouw’ (de kartrekkers). Daaromheen zijn er stakeholders van de outer circle betrokken, die impact kunnen hebben op de inner circle en vice versa.

Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

13

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

3. AANBOD EN KLIMAAT In dit hoofdstuk wordt er ingegaan op aanbod binnen het urban domein in Parkstad. Zoals in de inleiding kort benoemd, bestaat dit uit hardware, software en orgware. Hierbij splitsen we hardware in ‘abstract’ en ‘gedetailleerd’. • • •

•

Hardware abstract: Een overzicht op stadsniveau, kort weergegeven per globale discipline. Kwaliteit & kwantiteit beoordeeld op nationaal niveau. Hardware gedetailleerd: Binnen hardware wordt urban culture (indoor, outdoor en informele spots) in kaart gebracht. Software: De software is een indicatie van de scene. Wie zijn de kartrekkers, welke leeftijdsgroepen zijn actief of juist niet actief aanwezig, wordt er lesgegeven en zijn er regelmatig events? Orgware: De orgware zijn de randvoorwaarden, zoals afstemmingen die nodig zijn, draagvlak creëren in scholen, de politiek en andere stakeholders. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat vraag en aanbod bij elkaar komt?

In het gekleurde model is de ‘beoordeling’ per thema zichtbaar. Zo is te zien dat Parkstad onvoldoende beschikt over hardware, software en orgware, of dat deze van matig tot slechte kwaliteit zijn. Om dieper in te gaan op deze thema’s hanteren we de volgende vier tabellen.

HARDWARE ABSTRACT ALGEMEEN

SKATE (skateboarden, steppen, inlineskaten, BMX-freestyle)

FREERUN (Freerunning, parkour)

DANS

CALISTHE NICS

BUITENSPOR T (Voetbal, basketbal, etc.)

Laag Laag Van veel (urban) sportfaciliteiten valt de kwaliteit tegen.

Gemiddeld Laag Skateparken zijn verouderd en matig van kwaliteit.

Laag Laag Er zijn geen freerun faciliteiten.

Hoog Hoog Er zijn veel dansscholen in Parkstad. Met oog voor urban stijlen.

Laag Laag Er zijn te weinig faciliteiten van kwaliteit voor buitensporten.

Wensen abstract

Er is behoefte en noodzaak aan meer faciliteiten verspreid over Parkstad.

Er is een grote behoefte aan kwaliteitsfaciliteit en in- en outdoor.

Voortzetten van de dansscholen en nieuwe initiatieven.

Urgentie

Hoog

Hoog

Freerun faciliteiten zullen de vraag naar dit aanbod vergroten. Gemiddeld (aanbod creëert ook de vraag)

Laag Gemiddeld Kwaliteit faciliteiten is goed, maar het is weinig verspreid. Meer calisthenics plekken verspreid in Parkstad.

Laag

Gemiddeld

Uniek in de regio

Laag

Laag, maar dit kan hoog worden.

Laag

Hoog

Laag

Hoog (aanbod creëert ook de vraag en voetbal activiteiten werken) Laag

Huidig Kwantiteit Kwaliteit Situatie abstract

Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

Vernieuwing en verbetering van de bestaande faciliteiten.

14

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

Uitleg tabel In de tabel hierboven wordt de noodzaak van faciliteiten benoemd. Deze noodzaak komt naast dit onderzoek ook voort uit de landelijke trend waar men meer geactiveerd moet worden om te bewegen, door betere faciliteiten in de openbare ruimte. Dit gegeven strookt met het eerder gedane onderzoek van NEIMED in 20232. Hierin komt naar voren dat het ontbreken van financiële middelen om deel te nemen aan sport- en cultuuraanbod groter lijkt te zijn in Heerlen dan in Sittard-Geleen en Maastricht. Het inclusiever maken van het sportaanbod gaat gepaard met het toegankelijker maken van faciliteiten. Het realiseren van kwaliteitsfaciliteiten in Parkstad zal een grote bijdragen leveren binnen de beweegvriendelijke buitenruimte en daardoor helpen binnen de breedteparticipatie.

HARDWARE GEDETAILLEERD Op de kaart hierboven zijn de meest noemenswaardige urban spots inzichtelijk gemaakt. Het geeft geen volledig beeld van de buitenruimte in Parkstad. Bij de dansfaciliteiten is voornamelijk gekeken naar plekken met een focus op urban danssoorten. Freerun is niet weergegeven, omdat er geen specifieke freerunlocaties gevonden zijn. Er zijn wel gymzalen waar freerunlessen worden gegeven. Door kwaliteitsfaciliteiten te realiseren kan, gelijktijdig met de groeiende organisatie kracht van de scene, urban culture sterk gaan floreren.

2

Behoeftenonderzoek sport en cultuur Heerlen NEIMED Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

15

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

Opvallend: Er is een aantal zaken opvallend in Parkstad: • Er lijkt weinig geïnvesteerd te zijn in sport en bewegen in de openbare ruimte. Skateparken zijn verwaarloosd, “Er zijn al 275 muren basketbalvelden verouderd. gerealiseerd in Parkstad. • Heerlen is de street art stad, het is daar sterk aanwezig. Als dat er 5 zijn van lokale Echter lijkt beleid op de breedte van (urban) culture te artiesten, dan is dat veel.” ontbreken. Aaron Zawislak o Er zijn bijvoorbeeld weinig legale graffitiplekken of (Kunstcollectief Heerlen) andere vrije faciliteiten die culturele participatie bevorderen. o Daarnaast blijkt de lokale artiest weinig kans te hebben gehad om mee te doen in het maken van Heerlen tot street art stad. • Faciliteiten zijn kwalitatief matig, er is beperkte spreiding en behoefte aan vernieuwing. Ligging – spreiding over Parkstad Nadenken over spreiding van faciliteiten in Parkstad is vanwege de gemeentelijke samenwerkingen een logisch gegeven. Echter wordt er op dit vlak te weinig samengewerkt, wat resulteert in faciliteiten die zich voornamelijk bevinden in Brunssum en Heerlen. Wanneer we kijken naar de faciliteiten of het aanbod binnen (urban) dans is er meer spreiding te zien.

Kwaliteit overall Als we de disciplines, die meegenomen zijn in de Scan, afgaan en kijken naar de faciliteiten, is het volgende te zien: • Skateparken: In heel Parkstad zijn ze van een matige kwaliteit en voldoen ze niet aan de behoeften. • Calisthenics: Er zijn niet veel calisthenics faciliteiten, maar de plekken die er zijn, zijn van kwaliteit en worden goed gebruikt en gewaardeerd. • Freerun/parkour: Er zijn geen freerun/parkour faciliteiten in Parkstad. Wel zijn er gymzalen die soms omgetoverd worden, zodat er freerunlessen gegeven kunnen worden. • Basketbalveldjes: Er zijn enkele basketbalveldjes, maar deze zien er verouderd uit en nodigen niet uit tot bewegen. • Voetbal (panna): Er zijn enkele panna- en voetbalveldjes, maar deze zijn niet uitnodigend. • Graffiti: Er zijn enkele legale graffiti plekken in Parkstad, maar te weinig om de breedteparticipatie binnen deze cultuur te stimuleren. • Dans: Er zijn genoeg plekken waar urban dansvormen beoefend kunnen worden. Daarnaast zijn er zelfs enkele plekken, zoals te zien in het hoofdstuk ‘hardware gedetailleerd’, die echt een focus hebben op urban stijlen zoals breakdance en hiphop. • Studioruimtes: Er zijn studioruimtes, maar velen richten zich meer op popmuziek en te weinig op hiphop of urban stromingen.

Aanbod op basis van behoeften Landelijk zien we een groeiende vraag naar faciliteiten in openbare ruimte voor sport en cultuur. Ook in Parkstad is er een duidelijke behoefte onder de inwoners om buiten te kunnen sporten, bewegen en recreëren. Op dit moment reizen sommige gebruikers van de openbare ruimte, zoals skaters, zelfs naar andere steden zoals Eindhoven of Gent om hun sport of activiteit te beoefenen. Het aanpassen van de buitenruimte naar de behoeften van de inwoners, zowel voor sportieve als culturele activiteiten, is daarom nodig. Daarnaast voldoen de indoor faciliteiten, zoals The Promise, niet aan de behoeften en het zou beter georganiseerd kunnen worden. Op het gebied van freerunning, legale graffitiplekken en hiphop gerichte studioruimtes ontbreekt het wederom aan (voldoende) faciliteiten.

Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

16

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

Buitenskateparken In Brunssum, Heerlen en Landgraaf wordt er gewerkt aan nieuwe skatefaciliteiten. Dit zal de buitenruimte een stuk aantrekkelijker maken. Deze ontwikkeling zal de urban scene bevorderen en aanmoedigen. Echter brengen deze ontwikkelingen ook een negatieve kant met zich mee. Zo denken mensen dat The Promise moet wijken voor het buitenpark in Heerlen. De steppers (bestaande uit een wat jongere doelgroep) en The Promise vragen zich af of het nieuwe skatepark wel passend is bij hun behoeften. Zij vinden het fijn bij The Promise vanwege de sociale controle die daar is. Indoor en outdoor zal elkaar altijd moeten versterken. The Promise De meningen zijn verdeeld over The Promise. De een voelt zich er thuis, de ander een stuk minder. Wat in ieder geval is waargenomen, is dat ondernemerschap ontbreekt en dat de faciliteit verouderd is. Dit komt waarschijnlijk door: • Het gebrek aan toekomstvisie Dit heeft te maken met de onduidelijkheid over het bestaan van The Promise. Mag en kan deze indoor faciliteit blijven bestaan? Is er tijdens en na het realiseren van het buitenpark nog wel (financiële) ondersteuning mogelijk voor The Promise? • Doordat het niet vanuit de scene georganiseerd is The Promise wordt nu min of meer beheerd vanuit de gemeente, waardoor de vraag heerst of de organisatie wel de juiste binding heeft met de gebruikers van de plek.

Afbeelding: Binnenkant van The Promise

The Promise kan een hotspot worden voor Parkstad. Door het aanbod en zichtbaarheid van lessen, workshops, activiteiten en ‘street culture’ evenementen te ontplooien en verbeteren is het realistisch dat The Promise haar bezoekersaantallen kan verdubbelen binnen 6 maanden. Kijkende en lerende van vergelijkbare trajecten en locaties (Pier 15 in Breda, Stelplaats in Leuven, World Skate Centre in Den Bosch, Area 51 in Eindhoven en Waalhalla in Nijmegen) kan The Promise met de juiste investeringen en initiatiefnemers een culture- en skate broedplaats worden. Dit heeft invloed op Midden- en Zuid-Limburg, regio Aachen in Duitsland en regio Hasselt in België bij een jaarlijkse aantrekkingskracht van 5.000+ bezoekers. Bij mogelijke uitbreiding qua infrastructuur en programmering tellen we zelfs tot 10.000 bezoekers. Denk aan een programmering met oog voor sport, alsook jeugdcultuur, educatie, koppeling met scholen & welzijn, kunst exposities, bedrijfsevenementen en levendige horeca. Het is de enige indoor urban sports locatie in de wijde omgeving. Wanneer de urban community de kans krijgt hier te ondernemen zal er meer participatie plaatsvinden. Er zal vanuit de wijde omgeving afgereisd worden naar The Promise en er kan beter contact met de skate scene ontstaan vanuit welzijnsorganisaties en beleid.

Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

17

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

Potentie van de openbare ruimte De verschillende kernen in Parkstad hebben een eigen karakteristieke buitenruimte. Dit zorgt voor een toegankelijke infrastructuur voor freerunners en skaters. Dit kan omarmd worden, net zoals bij Schunk in Heerlen. Zodoende nodigt de buitenruimte een stuk meer uit tot sport en bewegen. Hierdoor kan Parkstad een voorbeeld voor de rest van Nederland worden en zijn ze een voorloper binnen het thema ‘beweegvriendelijke omgeving’.

Afbeelding: trappen en bankje bij Schunk in Heerlen

Calisthenics/Outdoor fitness Brunssum De calisthenics- en outdoor fitnessplek in Brunssum is een succes. Het is door, voor en met de community gerealiseerd. Het ligt op een plek waar reuring en sociale controle is. Ondanks het feit dat deze plek vaker onderhoud nodig heeft, is het een mooie faciliteit die aanzet tot bewegen.

Afbeelding: Calisthenics park Brunssum

SKATEPARK SIMPELVELD Op het eerste oog ziet het skatepark er leuk uit, zeker met alle kleuren. Maar bij nader inzien komen er wel een aantal vragen naar boven. Is het gemaakt met de scene? Het vermoeden is van niet, omdat het geen goede flow heeft. Met name de achterste quarter, het lage deel op het vlakke platform naar de trap toe, is vanwege de transitie bijna niet te skaten. Naast de kwaliteit het skatepark is de locatie ook een vraagstuk. Het skatepark ligt op een donkere plek achter in de gemeente. Hier is weinig sociale controle en reuring.

Afbeelding: Skatepark Simpelveld

Recente ontwikkelingen hardware Er zijn enkele recente ontwikkelingen binnen de hardware van Parkstad. • Zo wordt er gewerkt in participatie met de scene aan een outdoor skatepark in Heerlen • Er wordt, samen met de jeugd, in Brunssum gewerkt aan een urban sports park • In Kerkrade klinken geluiden van een behoefte aan een pumptrack waar aandacht voor is vanuit de politiek. • Een Cruijff Court in Heerlen in de wijk Molenberg Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

18

30/05/2024 •

•

City Scan Parkstad

Versie 1

In Heerlen zijn ze bezig bij Sportcomplex Varenbeuk waarin het voorlopige ontwerp van een calisthenics en een multi-court is ingetekend. In Simpelveld is er een Jongerenontmoetingsplek (JOP) gerealiseerd als tussenoplossing om uiteindelijk een plek te realiseren met meer dan alleen een JOP. Een JOP alleen is niet genoeg om participatie, beweging en sociale vaardigheden te stimuleren, maar draagt daar in het beginsel wel aan bij.

SOFTWARE In de hieronder weergegeven software tabellen is helder te zien wie faciliteert binnen welke discipline. Ook zijn de leeftijdscategorieën weergegeven en de activiteit per onderdeel. De aanwezigheid wordt bepaald op input van de scene, vergeleken met de cijfers uit H1 en hoe de disciplines er landelijk voor staan op basis van eerder opgedane informatie & data binnen LINES. Bij events worden de termen intern en extern gebruikt om aan te duiden of er activiteiten en evenementen worden georganiseerd voor alleen leden (intern) of ook voor daarbuiten, voor iedereen (extern). SOFTWARE (SPORT) In dit hoofdstuk wordt er gekeken naar het aanbod van sport. Wat, wie en hoe wordt dit georganiseerd en zijn er behoeften binnen het bestaande aanbod? De tabel hieronder weergeeft de software die er is door middel van lesgevers en kartrekkers te benoemen. Daarnaast wordt de aanwezigheid van verschillende doelgroepen in leeftijdsklassen aangegeven. SKATE

FREERUNNEN

(BREAK)DANCE

BASKETBAL (3X3) Tracks

VOETBAL

Lesgevers

Loose Ankles (skateboard en step) The Promise (Skateboard en step)

Minded Motion

HFC Benito Deane Move One Step Dans studio

Kartrekkers

Mike van den Broek

Leeftijd -12 Leeftijd 13-21

Loose Ankles (Miko & Robin) Martijn Martens Pieke Verstegen (step) Fynn (Pumptrack) Sterk aanwezig Sterk aanwezig

Jop Vermeersch

N/G

Impuls Kerkrade Jeffrey Sprenger

Sterk aanwezig Sterk aanwezig

Sterk aanwezig Sterk aanwezig

Aanwezig Aanwezig

Aanwezig Sterk Aanwezig

Leeftijd 21+

Aanwezig

Beperkt aanwezig N/G

Aanwezig

Aanwezig

Aanwezig

Events

Extern

Intern/extern

Intern/Extern

Intern/Extern

Alcander

N/G = Niet gevonden

Verhouding organisaties vs. de scene Per discipline variëren de verhoudingen tegenover de scene en/of de deelnemers. Skaters initiëren nieuwe projecten vanwege niet passend aanbod en realiseren alternatieven in de vorm van evenementen en activiteiten. Freerun organisaties willen aanbod in Parkstad realiseren, maar stuiten op uitdagingen, zoals het vinden van trainers. Echter is het animo hoog wanneer freerun aanbod ingezet wordt op bijvoorbeeld scholen. Dansscholen floreren, terwijl straatbasketbal en voetbal achterblijven door gebrek aan faciliteiten en (urban) organisaties. Impuls Kerkrade ziet vraag naar deze activiteiten, met name (straat)voetbal, maar jongeren nemen hierin zelf geen initiatief. Dit komt waarschijnlijk vanuit het idee dat zij op plekken in de gaten worden gehouden Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

19

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

via camera’s. Of ze zijn ongerust dat het organiseren van activiteiten overlast veroorzaakt, waardoor men de faciliteit weer verplaatst of weghaalt. De skaters zijn aan de andere kant wel bezig met het organiseren van activiteiten en evenementen. Zij lijken een stap verder te zijn en actief op zoek te gaan naar kansen en mogelijkheden om hetgeen waar zij enthousiast van worden te organiseren en andere mensen, de niet-skaters, positief te beïnvloeden. Events Op verschillende niveaus worden er evenementen en activiteiten georganiseerd. Er zijn nieuwe initiatieven op komst en men lijkt de behoefte te hebben elkaar te willen ontmoeten. Dit blijkt uit het feit dat er steeds vaker wedstrijdjes of community-jams georganiseerd worden vanuit kartrekkers (zoals Loose Ankels, de steppers van The Promise) binnen de skate en step community. Door het ontbreken van faciliteiten, zoals skateparken van kwaliteit en ontmoetingsplekken, is dit wel lastig te realiseren. Er is behoefte aan urban sports evenementen. In het verleden heeft Heerlen het Pro Freestyle event georganiseerd. Hier wordt weer over gesproken vanuit beleid, maar ook vanuit de scene. Vanuit beleid zien ze het event graag terugkeren in Heerlen, zodat er een divers evenementenaanbod is. Verder is de nieuwe generatie ijverig om te organiseren.

Deze jongeren willen de kans krijgen om divers aanbod te realiseren, passend bij hun behoeften. Wat ontbreekt er? Waar is behoefte aan? Er is behoefte aan mogelijkheden om nieuwe evenementen en activiteiten te kunnen organiseren. De skaters, met name Loose Ankles, staan te springen om hun organisatiekracht te laten zien. Daarnaast is er behoefte aan activiteiten en evenementen met straatvoetbal, dit komt naar voren in gesprekken met maatschappelijke partners (zoals Impuls Kerkrade). Door een sterke landelijke behoefte en door gesprekken met het jeugdwerk is de behoefte, bij een jongere doelgroep, aan de freerun sport waargenomen. Het aanbod wat er nu is, dient dus verbetert en divers te worden. Wanneer urban sports een duwtje in de rug krijgt, zal dit beter kunnen vestigen in Parkstad. Hierdoor zal het aanbod duurzamer worden, waardoor participatie verbetert.

SOFTWARE (CULTUUR) MUZIEK

ARTS

SPOKEN WORD

JEUGDWERK

Lesgevers

Dookie

Iman Stadsnomade

N/G

Kartrekkers

Yung Jivvy Dookie

N/G

Leeftijd -12

N/G

Iman Blender Aaron Zawislak (Kunst collectief Heerlen) PAND Lars Ickenroth N//G

Impuls Kerkrade JENS Alcander N/G

Leeftijd 13-21

Sterk Aanwezig Sterk Aanwezig Extern

Aanwezig Aanwezig

Amper aanwezig Aanwezig

Intern/Extern

N/G

Leeftijd 21+ Events

N/G

Sterk aanwezig Sterk Aanwezig Sterk Aanwezig Extern

N/G = Niet gevonden

Verhouding organisaties vs. de scene Binnen het aanbod van urban culture zijn er kartrekkers en lesgevers te vinden. Deze zijn over het algemeen niet gebonden aan een organisatie. Het zichtbaar maken van aanbod is daardoor lastig. Hierdoor is het moeilijk voor de urban aanbieders zich te vestigen en hun aanbod aan de man te brengen, terwijl we zien dat er behoefte is aan dit aanbod. Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

20

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

Het vestigen van urban culture makers en aanbieders schijnt lastig te zijn vanwege het feit dat men elkaar niet of weinig ontmoet. Men weet niet van elkaars bestaan en daarnaast weten zij niet de juiste organisaties te vinden om aansluiting te zoeken met hun aanbod. Zo is er bijvoorbeeld een aantal muziekstudio’s, maar deze lenen zich te weinig voor urban georiënteerde muziek stromingen. De faciliteiten die er zijn focussen zich meer op elektronische muziek en popbands. De studio’s die er zijn hebben weinig ruimte voor experiment en zijn vaak duur in gebruik. Hierdoor gaan kartrekkers vanuit de muziek, zoals rappers, hiphop en RnB artiesten en beat makers, elders oriënteren. Events In het verleden zijn er meer evenementen en activiteiten geweest rondom urban culture dan nu. We zien dat het The Notorious IBE bijdraagt aan het urban klimaat. Desondanks zijn kleinere urban events te weinig zichtbaar. Zo zijn er wensen voor kleinschaligere evenementen zoals graffiti jams, open mics, hiphop en breakdance activiteiten en het creëren van ontmoetingen tussen verschillende makers. Wat ontbreekt er, waar is behoefte aan? Zowel bij de aanbieders als bij de deelnemers zijn er behoeften: • Aanbieders Verschillende aanbieders, bijvoorbeeld aanbieders binnen het muzikale domein, vinden het lastig om het aanbod bij de deelnemers te krijgen.

Dit heeft te maken met dat zij zoekend zijn naar ondersteuning. Met wie kunnen we samenwerken; welzijnspartners, scholen en evenementen organisaties? Hoe kunnen we elkaar versterken? Daarnaast is het voor deze beginnende aanbieders moeilijk om zich te vestigen. Gezien er nu vaak gekeken wordt naar het al gevestigde aanbod en subsidies lastig gevonden worden. • Deelnemers Allereerst zien we dat jongeren een andere behoefte hebben dan zo’n 10 jaar geleden. Echter is dit vaak nog niet in het aanbod te zien. Zo ook in Parkstad zien we dat het aanbod dat gerealiseerd wordt niet voldoende aansluit op de behoeften van veel jongeren. Daarnaast hebben verschillende deelnemers en gebruikers van urban aanbod aangegeven dat zij naast de behoefte aan grote evenementen ook behoefte hebben aan kleinere evenementen die ontmoeting, creativiteit en expositiemogelijkheden stimuleren. Aan dit soort aanbod, exposities, open mics, spar sessies, enz. ontbreekt het aan ondersteuning.

ORGWARE Onder de noemer ‘orgware’ verdiepen we ons in de onderlinge verbindingen tussen verschillende organisaties. Hoe zijn deze organisaties verbonden met de gemeenten, jeugd- en welzijnsorganisaties, en vice versa? IS ER AFSTEMMING OVER… Kunstcollectief Heerlen Blender Loose Ankles The Promise Kool Cult Minded Motion HFC X = Aanwezig

TALENT ONTWIKKELING

SCHOOL PROGRAMMA’S

JEUGD WERK

X X

X

X X

X

INTRODUCTIE LESSEN

SUBSIDIE /BELEID

X

X

X X

X X X

X

X X X

X

X

Maatschappelijk belang van de scene overall Hierboven is te zien dat de organisaties die zich bezighouden met urban aanbod zich voornamelijk in Heerlen begeven. Daarnaast is te zien dat er op het gebied van talentontwikkeling en schoolprogramma’s Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

21

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

bij verschillende organisaties stappen gezet kunnen worden. De urban scene is bezig met zich te ontwikkelen en wil graag meegenomen worden in de maatschappelijke activiteiten. Publiek domein vs. scene Door gesprekken met jongeren, opkomende organisaties zoals Loose Ankles en het jongerenwerk is opgemerkt dat de behoefte aan urban aanbod groter is dan het aanbod wat er is. Daarnaast is te zien dat er nieuwe organisaties ontstaan en dat men urban aanbod aan het creëren is. Echter worden deze nieuwe initiatieven te weinig gezien door welzijnsorganisaties, gemeenten en sport en cultuur aanbieders. Hierdoor worden ze te weinig meegenomen binnen bestaand aanbod. Dit zorgt ervoor dat een grote groep jongeren en jongvolwassenen amper bediend wordt in hun behoefte aan meer divers aanbod.

“Wij zouden veel voor deze partijen kunnen betekenen als het gaat om het verbinden van de jeugd, maar dan moeten ze ons inzetten en ondersteunen, niet zelf je idee doordrammen en hopen dat dat werkt. Hetgeen wat wij doen werkt al!” Robin Rosbak (Loose Ankles)

Het publieke domein is aan het worstelen met hoe zij jongeren moeten bereiken. Wanneer deze bereikt zijn, wordt het lastig gevonden ze vast te houden. Gelijktijdig is er een aantal jongeren die zelf aanbod realiseert en de doelgroep die geïnteresseerd is in urban weet te bereiken. De handen zullen meer ineengeslagen moeten worden. Niet zelf verzinnen, maar de jeugd zelf laten creëren. Echter zal de jeugd hierin gestimuleerd en ondersteund moeten worden.

Urban als middel Urban culture is een prachtig middel om betere verbindingen te realiseren, zowel tussen de scene en de gemeente als tussen aanbieders en participanten. Mede door de urban vouchers in Parkstad is te zien wat er kan gebeuren wanneer de urban scene een klein budget krijgt. Hier wordt in het hoofdstuk ‘Uitkomsten urban vouchers’ meer over verteld. Er zijn verschillende organisaties die urban aanbod kunnen realiseren (deze staan beschreven in hoofdstuk 2). Dit aanbod is te gebruiken om de verbinding en het contact met de jeugd te behouden en te stimuleren. Bestaand en opkomend urban aanbod verduurzamen zal hieraan bijdragen. Dit kan gedaan worden door de verschillende kartrekkers te ondersteunen in het realiseren van een organisatie, stichting of gestructureerd aanbod. Kortom, door samen te werken en van elkaars vaardigheden gebruik te maken, kan er veel gerealiseerd worden. Het goede voorbeeld – De breaking scene Wanneer men in Parkstad het voor elkaar krijgt om duurzaam urban aanbod te realiseren, zal urban culture gaan floreren. De participatie van jong tot oud binnen sport en cultuur zal groeien. Dit is min of meer te zien bij breaking. Daar zit een krachtige scene waar veel jongeren aan deelnemen. Hoe komt dit? Er zijn evenementen, er zijn organisaties die duurzaam aanbod realiseren en er zijn faciliteiten.

Wanneer de hardware, software en orgware in lijn zijn met elkaar floreert het.

Auteurs: Sander Baartmans, Maud Buskens, Yorick Knijff (LINES by CityLegends)

22

30/05/2024

City Scan Parkstad

Versie 1

4. BEHOEFTEN EN ADVIEZEN In dit hoofdstuk worden wensen, behoeften en antwoorden, verkregen uit dit onderzoek naar verschillende community’s, maatschappelijke partners en beleidsteams, vertaalt naar adviezen. Waar kan Parkstad mee aan de slag en hoe kan het urban klimaat verbeterd worden? De volgende adviesthema’s worden behandeld: 1. Hardware 2. Software 3. Orgware 4. Financiering en subsidies