Agendabundel

We weten dat leren participeren het fundament is voor gezondheid en welzijn in een democratische samenleving. Wij denken dat kinderrechten beginnen bij kinderparticipatie: van kinderen zelf horen we of voorzieningen en bescherming genoeg en toereikend zijn. Door de actieve betrokkenheid van kinderen bij hun eigen rechten, is het pas écht mogelijk om te oefenen met democratisch burgerschap.

Doel en doelgroep KinderrechtenNU (KRNU) levert een bijdrage aan het duurzaam implementeren van kinderrechten in Nederland. We richten ons specifiek op kinderen in de bovenbouw van het primair onderwijs (9-12 jaar). In deze levensfase staat de ontwikkeling van het eigen ik en het verbaal uitdrukken van emoties centraal. Daarnaast verbreden kinderen in deze leeftijd hun ‘sociale horizon’: ze leren zich te verplaatsen in anderen en worden bewust van verschillen en overeenkomsten met klasgenoten. In het primair onderwijs (PO) vinden we bovendien, vergeleken met het voortgezet onderwijs (VO), meer diversiteit: leerlingen van alle niveaus ontmoeten elkaar. Dit biedt kansen om de school te benutten als speeltuin voor het ontwikkelen van burgerschapsvaardigheden en het bespreekbaar maken van alle onderwerpen die het kinderrechtenverdrag bevat. Het is een belangrijk deel in de opvoeding van kinderen.

3

En opvoeden doen niet alleen ouders, ook onderwijs speelt hier een rol in. Dus daar moet ook aandacht zijn voor opvoeden en met name de op gebied van socialisatie en persoonsvorming.1

Het programma “Kinderdemocratie in de gemeente” De workshop ‘KinderrechtenNU in de klas’ vormt de basis van ons programma. Om het thema kinderrechten duurzaam te verankeren, zorgen we voor uitbreiding naar lokaal niveau: een verdieping van kinderparticipatie naar de gemeentelijke leefomgeving. Hiervoor hebben we een keuzemenu ontwikkeld.

Doelen Doelen Kinderen • • •

moeten ontdekken wat en hoe het praten is over zichzelf en wat praten is met elkaar; moeten leren ontdekken, respecteren en beschermen eigen en elkaars (digitale) grenzen; moeten weten om in het leven nooit meer te vergeten, dat ze er nooit alleen voor staan, als Tools for life!

Het is een investering in de volgende generatie!

Doelen Beleid • • • • • • •

Het eigen verhaal van kinderen wordt centraal gesteld in beleidsvorming voor kinderen; Kinderen spelenderwijs duurzaam bewust maken van hun rechten en in de loop van de ontwikkeling en ook van de bijbehorende plichten; Kinderen leren participeren in en eigen verantwoordelijkheid nemen voor leven en leefomgeving; Het bevorderen van (democratisch) burgerschap. Zorgen dat het kind dat vraagt om hulp niet ‘losgelaten’ wordt, zorg voor borging en opvolging; De samenwerking tussen kind, onderwijs, opvoeding, jeugdgezondheid en jeugdhulp op een natuurlijke manier versterken; Zorgen voor het verkorten van de keten en de tijd in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling, armoede, kindermantelzorg, pesten en ernstige gevolgen van scheidingen.

Workshop ‘KinderrechtenNU in de klas’ Onze kernactiviteit vormt de workshop ‘KinderrechtenNU in de klas’. Deze workshop, bedoeld voor groep 6 en 7 van de basisschool, is ontwikkeld samen met verschillende professionals uit de praktijk en de wetenschap en op basis van jarenlange ervaring in de samenwerking met kinderen. Eén van de hoekstenen van deze workshop vormt de Kinderrechtenchecklist, een samen met kinderen en deskundigen gemaakte vertaling van het kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties. Van belang daarbij is de manier waarop we deze Kinderrechtenchecklist inzetten (voor kind, ouder en professional) 2. Wij bieden namelijk geen lespakket aan waarin we kinderen vertellen over hun rechten en democratisch burgerschap. 1 2

https://www.nji.nl/nl/Opvoeden-Achtergronden-Definitie/Opvoeding https://kinderrechtenproof.nl/

4

We denken dat dit geen blijvend effect sorteert. We nodigen kinderen uit zelf actief na te denken en eigen initiatief te nemen als het gaat om wat zij nodig hebben of te kort komen om veilig, gezond en gelukkig op te groeien. En dat gaat dan om hun rechten. We geloven dat deze aanpak helpt om een kind ook in de toekomst eigen regie te laten nemen.

Leren participeren In de interactieve workshop van KinderrechtenNU gaan kinderen zélf, onder begeleiding van professionals, op speelse wijze in gesprek over wat ze nodig hebben om gezond, veilig en kansrijk op te groeien. Het doel is dat zij zelf hun eigen leven en leefomgeving in kaart brengen. En ook dat zij leren om hierover te praten en het aan te geven als er iets ontbreekt. Daarbij geven we nadrukkelijk mee dat zij samen met volwassenen die ze vertrouwen, oplossingen kunnen zoeken. Zij maken nader kennis met de schoolprofessionals en deze leren de kinderen beter kennen. Op deze manier leren zij over hun voorzienings- en beschermingsrechten in de eigen leefomgeving en ook hoe ze hier zelf actief iets aan kunnen veranderen. Democratisch burgerschap en kinderparticipatie krijgen zo een (logische) plek in de eigen leefwereld van het kind.

“Participatierechten zijn het voorportaal voor de naleving van voorzienings- en beschermingsrechten. De kinderen moeten zelf kunnen laten horen of voorzieningen en bescherming voldoende en toereikend zijn.”

Kinderdemocratie in de gemeente Met de workshop KinderrechtenNU als basis, kan de stap gezet worden naar het project Kinderparticipatie in de gemeente. KinderrechtenNU, de gemeente, onderwijs en de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) slaan hierbij de handen ineen. “Op tijd leren participeren is het fundament voor gezondheid, de participatiesamenleving en de democratie: dáárom kinderparticipatie.” Verschillende partijen in de school hebben de taak zorg te dragen voor de veiligheid en gezondheid van kinderen. Door kinderen uit te nodigen mee te denken, mee te praten over, een eigen mening te vormen en daarover in gesprek te gaan met anderen, keuzes te maken en beslissingen te nemen, leren zij te participeren en verantwoordelijkheid te nemen. Participatie zorgt voor meer betrokkenheid, eigenwaarde en sociale cohesie. Het bevordert het gevoel dat het kind de eigen omgeving kan beïnvloeden (actief burgerschap). Zij mogen gaan ervaren wat vertrouwen in mensen betekent, hoe dat voelt en gaan het belang ervan begrijpen. Zo merken leerlingen dat wat zij zeggen en doen verschil maakt en zullen ze zich meer betrokken voelen bij de maatschappij en de gemeente.

5

Voor de gemeente bieden we het keuzemenu ‘Kinderparticipatie: de schakel naar democratie’ (zie bijlage). Afhankelijk van het doel en de keuze voor duurzaamheid van het beleid kan een eigen invulling worden gekozen. Wanneer de gemeente kiest voor daadwerkelijk participeren van de kinderburgemeester en Kinderraad, dan leidt KRNU een Kinderrechtencoach van de Gemeente op. Voor de hand ligt dat deze een beleidsmedewerker is uit de sector Jeugd van het sociaal domein. Deze coach kan snel schakelen met collega’s betreffende het hele terrein waarover de Kinderburgemeester adviseert of vragen stelt. Haar/zijn taak is ook het begeleiden van de Kinderburgemeester en de Kinderraad en het vormen van een contactpunt richting college B & W, collega’s binnen het sociaal domein en de scholen en in het bijzonder de leerlingen uit de bovenbouw. “De rechten van het kind eisen een nieuwe ethiek die de geestelijk gezonde ontwikkeling van een kind als mens en burger vooropstelt.”

Inbedding in bestaande programma’s en samenwerkingsverbanden Burgerschapsvorming Door aan de slag te gaan met ‘KinderrechtenNU in de klas’ wordt op een laagdrempelige en positieve manier aandacht besteed aan wat ieder kind nodig heeft om veilig, gezond en gelukkig op te kunnen groeien. KinderrechtenNU in de klas is hierbij een invulling van de Wet op sociale veiligheid op school. Alle onderwerpen uit het kinderrechtenverdrag, waaronder ook de moeilijke, worden en blijven bespreekbaar. Deze manier van burgerschapsvorming sluit aan bij de Wet op het Primair Onderwijs, de kerndoelen Burgerschap.

Wet publieke gezondheid & Jeugdwet KinderrechtenNU is tevens een preventieve invulling van de Wet publieke gezondheid en van de Jeugdwet. KRNU laat de kinderen de kinderrechten doorleven, door kinderen hun eigen leven en leefomgeving voor zichzelf in kaart te laten brengen, daarover van binnenuit te leren praten en aan de bel te leren trekken als zij hulp nodig hebben. Door te werken met KRNU maken de kinderen kennis met alle zorg die geboden wordt in en rond de school.

Sociale cohesie Verschillende partijen in de school hebben de taak zorg te dragen voor de veiligheid en gezondheid van kinderen. Door kinderen uit te nodigen mee te denken, mee te praten over, een eigen mening te vormen en daarover in gesprek te gaan met anderen, keuzes te maken en beslissingen te nemen, leren zij te participeren en verantwoordelijkheid te nemen. Participatie zorgt voor meer betrokkenheid, eigenwaarde en sociale cohesie. Het bevordert het gevoel dat je je eigen omgeving kan beïnvloeden en leert ervaren dat je er niet alleen voor staat (actief burgerschap).

Passende en effectieve beleidsvorming Door actief te luisteren naar ieder kind krijgt een gemeente de kans om van hen te horen of voorzieningen en bescherming genoeg en toereikend zijn om veilig, gezond en gelukkig te kunnen opgroeien. De inbreng, 6

die vaak vol zit met eyeopeners, kan gebruikt worden voor het vormgeven en versterken van het (preventieve) aanbod voor kinderen en ouders. Interventies kunnen op die manier op maat worden aangeboden.

Lopende programma’s Het programma van KinderrechtenNU biedt een goede basis voor de programma’s van de overheden zoals: • Democratie in Actie, Ministerie van Binnenlandse Zaken • Geweld hoort nergens Thuis, Ministerie Veiligheid en Justitie en Ministerie Volksgezondheid, Wonen en Sport • Ieder Kind geïnformeerd; ontwikkeling monitoren en opvolging op maat; preventie en positieve gezondheid, Ministerie Volksgezondheid, Wonen en Sport • Kinderarmoede: Samen voor alle kinderen, Ministerie van Sociale Zaken • Burgerschap op de Basisschool; sociale veiligheid op school, Ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschappen • Met andere ogen, Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) • Beweging van preventie naar potentie, Child Friendly Cities Nederland

7

‘Als je met het eigen verhaal van kinderen bij ouders komt, gaat de deur open. Als je met je eigen vermoeden komt, blijft de deur vaak dicht.’ ‘Ik dacht dat ik mijn klas goed kende!’, vertelde een leerkracht na afloop van het gesprek met leerlingen, nu heb ik een veel beter beeld van de kinderen.’ ‘Per jaar worden 119.000 kinderen mishandeld. In de afgelopen 10 jaar hebben we dit getal ondanks veel inspanningen niet naar beneden gekregen. We zeggen ‘kinderen hebben een stem…, maar kunnen zij hun stem zelf gebruiken om ons te vertellen dat het niet zo goed gaat in hun leven? Zouden we daar verandering in moeten brengen?’ ‘Het zou mooi zijn als kinderen zich geen leerling voelen op school maar kind die als het ware schoolvaders en -moeders hebben…. Zo sprak Eberhart van der Laan: Burgemeesters wees ook burgervader – burgermoeder voor de kinderen.’

Stappenplan per gemeente De taken van het onderwijs en gemeentes zijn de laatste jaren ingrijpend veranderd. Onderwijs en gemeentes werken steeds nauwer samen als het gaat om jeugdigen. Toch loopt dit niet overal even soepel en is er ook nog veel te winnen. Met KinderrechtenNU slaan we de brug tussen jeugdgezondheidszorg, onderwijs, ouders en gemeente: de thematiek raakt automatisch het werk en de belangen van alle betrokkenen. Voor de participerende professionals en de kinderen zorgt dit voor verbinding en draagvlak. Zij vinden elkaar, kunnen elkaar adviseren en helpen. KinderrechtenNU verbindt in de klas cure en care. In de samenwerking en overlegvormen tussen deze partijen moeten kinderen áltijd voorrang krijgen, vinden wij, met hun eigen stem. Bijgaande infographic geeft onze (unieke) aanpak weer:

Het implementeren van deze samenwerking verloopt, zoals hierna beschreven, stapsgewijs. KRNU draagt zorg voor de implementatie en vormt de schakel tussen de verschillende betrokken partijen.

8

Opstartfase

I.

a. Oriëntatie Gemeenteraad KRNU heeft inmiddels al talloze contacten met gemeenten, daardoor is het waarschijnlijk niet nodig om extra te werven. KRNU benadert de griffie van de gemeente met het Keuzemenu. De griffie deelt het Keuzemenu met de Raad en op uitnodiging van de gemeenteraad houdt KRNU een presentatie aan de raad en/of ambtenaren/commissie op het terrein van participatie/jeugd/onderwijs. b. Oplijnen Gemeente organisatie en aanhaken Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Het bestuur van de gemeente wordt door KRNU uitgebreid geïnformeerd over het doel en de aanpak van het project. De gemeente informeert en overtuigt het regionaal JGZ Management. c. Lokale Educatieve Agenda (LEA) De gemeente draagt er zorg voor dat het project op de agenda komt van het lokale educatief overleg. Dit overleg heet vaak LEA-overleg. LEA staat voor Lokale Educatieve Agenda; het betreft een overleg tussen kinderopvang, schoolbesturen en gemeenten met als doel onder meer het tegengaan van (sociale) segregatie en het bieden van gelijke kansen. Jaarlijks moeten zij zich hierover verantwoorden aan de Inspectie van het Onderwijs (art. 167, Wet Primair Onderwijs). Met dit project wordt concrete en meetbare stappen gezet die meegenomen kunnen in de gemeentelijke verantwoording. Voor deze pilot is voorwaarde dat alle scholen (100%) in de gemeente meedoen. d.

Voorbereiding en scholing Gemeentekinderrechtencoach en JGZkinderechtencoach KRNU geeft scholing met betrekking tot de verschillende functies: -

Gemeentekinderrechtencoach (beleidsmedewerker) – begeleidt de kinderburgemeester en de kinderraadsleden en is spil in de contacten tussen gemeente, JGZ en onderwijs; JGZkinderrechtencoach (lokale medewerker JGZ) – traint het schoolteam, voert workshop KinderrechtenNU in de klas uit op de basisscholen en ouderhoudt contact met de Schoolkinderrechtencoach.

De training van een halve dag staat vooral in het teken van het aanleren van vaardigheden. JGZkinderrechtencoaches worden extra alert gemaakt om op de juiste wijze het gesprek aan te gaan met de kinderen door het aan de hand te nemen van de Kinderparticipatiecirkel, anders dan een participatieladder. KRNU fungeert als vraagbaak voor de coaches na de training.

9

‘Het is een mooi moment voor de JGZ om hun netwerk uit te breiden.’

II.

Jaarlijkse cyclus Kinderparticipatie en KinderrechtenNU in de klas

Twee routes Er zijn twee routes waarlangs de jaarlijkse cyclus kan worden opgestart. • Route A. Dit is de route welke we voor deze pilot adviseren. Daarin starten we met de voorbereiding van de verkiezing van de Kindergemeenteraad en de Kinderburgemeester (september 2021). In het voorjaar daarna volgen dan de workshops ‘KinderrechtenNU in de klas’ welke weer een extra fundament leggen voor de volgende verkiezingen in september. • Route B. Gemeenten kunnen ook een route kiezen om voorjaar 2022 de jaarcyclus te starten met de workshops ‘KinderrechtenNU in de klas’. Vervolgens volgen de verkiezingen van Kindergemeenteraad en Kinderburgemeester. In het navolgende beschrijven we Route A.

Verkiezing Kinderraad en Kinderburgemeester

Per school worden verkiezingen gehouden voor een leerling uit groep 7 die namens de school zitting neemt in de Kindergemeenteraad. Vanuit de Kindergemeenteraad wordt een Kinderburgemeester gekozen. Om het ambt van kinderburgemeester en het lidmaatschap van de kindergemeenteraad een stevig fundament te geven en een draagvlak te creëren onder alle kinderen uit de gemeente worden zo veel mogelijk, liefst alle basisscholen betrokken bij de verkiezingen. KRNU heeft een draaiboek voor de verkiezingsprocedure beschikbaar. Voor de toekomst: Kinderdemocratie in Actie: Tweede Dinsdag van September Kindergemeenteraadsverkiezing

Training Kindergemeenteraad en Kinderburgemeester

Kandidaten kindergemeenteraad en kinderburgemeesters worden bij een eerste bijeenkomst aan elkaar geïntroduceerd en krijgen een basistraining in ‘kinderrechten en kinderparticipatie’. De KRNU-toolkit voor de gemeente bevat een Logboek voor Kinderburgemeester (zie Keuzemenu), een gouden gids voor de kinderen en hun begeleider.

Kindergemeenteraad en Kinderburgemeester in functie 10

De leden van de kindergemeenteraad ontmoeten elkaar regelmatig (10-12 x per jaar). De Gemeentekinderrechtencoach leidt de kinderen door een vaste agenda met open agendapunten en notuleert. Uiteraard staan de aandachtspunten die de kinderen aandragen en belangrijke vraagstukken uit de gemeente centraal, maar minstens zo belangrijk is de vernieuwende insteek van kinderparticipatie: van informeren over rechten en plichten naar het leren aan te geven en te formuleren wat kinderen nodig hebben om veilig en gezond op te groeien. De Kindergemeenteraad krijgt daarnaast toegang tot het online Platform van de Kinderburgemeesters en zijn eigen online raadszaal en kan dus ook virtueel bij elkaar komen. Deze online zittingen kunnen ook openbaar zijn. De Kindergemeenteraden krijgen de gelegenheid om zelf digitaal vragen voor te leggen aan de kinderen en scholen in de gemeente. De opbrengsten van dit eerste jaar van Kindergemeenteraad en Kinderburgemeester delen we met de vijf ministeries BZK, VWS, OCW, VenJ en SZW. Op die manier kan de overheid de leefwereld van kinderen vanuit hun eigen omgeving volgen.

Planning Workshops KinderrechtenNU en training Zorgteams scholen De Gemeentekinderrechtencoach maakt in samenwerking met de jeugdgezondheidszorg afspraken met de betrokken basisscholen in de gemeente. De JGZkinderrechtencoach traint en informeert vervolgens het schoolzorgteam (professionals die in de school actief zijn met betrekking tot zorg zoals de leerkrachten van de betreffende groepen, de intern begeleider, de maatschappelijk werker, de jeugdhulpverlener, de directeur). Op deze manier worden zij voorbereid op de workshop ‘KinderrechtenNU in de klas’.

Uitvoering Workshops KinderrechtenNU De workshop op school (1,5 uur in de klas en direct aansluitend 0,5 uur de bespreking van de bevindingen). Na een centrale inleiding door de JGZkinderrechtencoach gaan kinderen uiteen in groepjes van 5 tot 6. Onder begeleiding van één van de volwassenen brengen zij zelf onder woorden over wat zij nodig hebben om gezond en veilig op te groeien. Hier wordt het KinderrechtenNUspel bij gebruikt. Aan het eind van de workshop vult ieder kind zelfstandig de KinderMeldcodekaart in met personen waar zij naar toe zouden gaan als zij hulp nodig hebben. De kinderen samen vullen de Sociale Kinderkaart van de school in. De JGZkinderrechtencoach JGZ neemt de regierol in het bespreken van de input uit de workshop. Hij/zij zorgt voor opvolging. Het (preventieve) aanbod in en rond de school voor kinderen en ouders wordt afgestemd om op de uitkomsten. Belangrijk accent is dat het kind zelf wordt betrokken bij het zoeken naar een oplossing. De Schoolkinderrechtencoach is altijd aanwezig bij de workshop en maakt duidelijk dat de kinderen altijd terecht kunnen bij hem/haar met hulpvragen. En dat wordt door korte bezoekjes in de klas gedurende het schooljaar herhaald. Kinderrechten beginnen bij kinderparticipatie: van kinderen horen we of voorzieningen en bescherming genoeg en toereikend zijn.

Wetenschappelijk onderzoek Om de werkwijze te valideren wordt een onderzoeksvoorstel voorbereid met het Verwey-Jonker Instituut, TNO, de Hogeschool Utrecht, lectoraat Jeugd en de Erasmus Universiteit.

11

Randvoorwaarden •

De gemeente stelt een kinderrechtencoach aan (KRNU-profielschets), die wordt getraind door KRNU en die de kindergemeenteraad vanuit gemeente begeleidt (0,6 - 0,8 fte). Hij of zij heeft de contacten met de scholen en is wegwijs gemaakt met het digitale platform. Hij of zij heeft contact met de coördinator-JGZkinderrechtencoach.

•

De coördinerende JGZkinderrechtencoach traint de jeugdverpleegkundigen die aan scholen verbonden zijn. Hij of zij is door KinderrechtenNU getraind en houdt contact met KRNU.

•

KRNU zorgt ervoor dat uitwisseling van ervaringen plaatsvindt met de andere JGZ-regio’s en zorgt voor activiteiten in het kader van deskundigheidsbevordering. Voor de Kinderrechtencoaches is een aantal uren (dagdeel) nascholing per jaar verplicht.

•

De JGZkinderrechtencoach werkt nauw samen met de Schoolkinderrechtencoach. De laatste kan altijd beroep doen op de expertise van de JGZ.

•

De JGZ heeft de menukaart met interventies die thuishoren in het onderwijs, in de opvoeding, en in de gezondheidszorg.

Planning 2021 - 2023 Wanneer Juni – Augustus 2021

Wat

Wie KRNU Projectleiders, In afstemming met BZK

• • •

Werving en selectie pilot-gemeenten (loopt reeds); Overeenkomst met zes gemeenten (convenant) Afstemming met TNO en Verweij Jonker inzake onderzoek.

Juli – augustus 2021

•

Formeren van de werkgroepen per pilotgemeente: Projectbegeleider en gemeentekinderrechtencoach, de leerplichtambtenaar coördinerende JGZkinderrechtencoach; een schoolkinderrechtencoach en vertegenwoordiger Eigenkracht Centrale

Projectleider en begeleidingsgroep

Tweede Dinsdag van September

•

Landelijke Kindergemeenteraadsverkiezing

Gemeentekinderrechtencoach

Eerste zaterdag van Oktober

• •

Landelijke Dag van Kinderburgemeesters Centrale aftrap Platform Kinderburgemeesters

BZK KRNU

Okt – Dec 2021

•

Opleiden Kinderrechtencoaches Gemeente en JGZ

KRNU Projectleiders

Jan-Mei 2022

•

Training schoolzorgteam en aanstellen Schoolkinderrechtencoach

JGZkinderrechtencoaches scholen 12

•

Aansluitend uitvoeren van de workshops KinderrechtenNU en evaluatie

Wanneer juni 2022

Wat •

Voorbereiden verkiezingen Kindergemeenteraad en Kinderburgemeester (nieuwe schooljaar sept.) school op basis van KRNU-draaiboek

Tweede Dinsdag van September 2022

•

Verkiezingen Kindergemeenteraadslid uit groep 7 per school (Kinderrechtenambassadeur van de school)

Gemeentekinderrechtencoach en leerkracht groep 7

Sept/okt 2022

•

Introductiedag Kindergemeenteraadsleden bij de gemeente Verkiezingen Kinderburgemeester en voorbereiding installatie

Gemeentekinderrechtencoach

Installatie Kindergemeenteraadsleden en Kinderburgemeester door burgemeester van de eigen gemeente Daarbij: aftreden ‘oude’ Kindergemeenteraad en Kinderburgemeester

Gemeentekinderrechtencoach

Installatie nieuwe Kindergemeenteraad en Kinderburgemeester: hierna worden de jaarlijkse tradities voortgezet.

Gemeentekinderrechtencoach & Schoolkinderrechtencoach Burgemeester/ wethouders

•

Nov 2022

•

•

Nov 2023

•

Dec 2023

Evaluatie en formuleren voorstellen vervolg. Eindverantwoording subsidieverstrekker.

Wie KRNU Projectleiders

Begeleidingsgroep en projectleider

Zie ook de Handreiking: https://bit.ly/2VOdguY ‘Kinderparticipatie de schakel naar democratie’, pagina 18.

Begroting Voor de gemeente zijn de kosten voor deelname aan deze pilot opgebouwd uit twee hoofdelementen: 1. Kinderparticipatie: ondersteuning bij verkiezing en functioneren van Kindergemeenteraad en Kinderburgemeester zoals hierboven omschreven. Kosten hiervoor zijn gespecificeerd in het Keuzemenu. 2. KinderrechtenNU in de klas, voor de basisscholen in de gemeente, voorbereid en uitgevoerd door de JGZ Kinderrechtencoach. Het is aan de JGZ en de gemeente om met elkaar afspraken te maken over de kosten die de JGZ hiervoor in rekening brengt. Dit zal een kwestie van maatwerk zijn, aangezien dit afhangt van het aantal scholen en klassen. Op de achtergrond ondersteund KinderrechtenNU de JGZ middels opleiding en advies. Of en hoe de JGZ deze kosten doorberekend aan de gemeente/ scholen is aan de JGZ. 13

Bijlage 1. Keuzemenu ‘Kinderparticipatie de schakel naar democratie’ Bijlage 2. Wat bieden we de school?

Wat bieden we de school?

Workshopbegeleiding Materiaal

Deskundige scholing/begeleiding Aansluiting bij het curriculum:

JGZprofessional (door KRNU opgeleid voor deze workshop) Toolkit voor de Schoolkinderrechtencoach • Werkplan & Stappenplan workshop KRNU in de klas • Rad van Kinderrechten • Kinderrechtenchecklist-kind • Kinderrechtenchecklist-ouder met begeleidende informatie voor de ouders • Kinderrechtenchecklist-professional • KinderMeldcodekaart • Sociale Kinderkaart Kinderdemocratie, stappenplan verkiezing Kindergemeenteraadsleden Kinderrechtencoach op school (door JGZ i.s.m. KRNU) Wettelijke opdracht (art. 8, 3e lid, Wet Primair Onderwijs) a) gaat er mede van uit dat leerlingen opgroeien in een pluriforme samenleving, b) is mede gericht op het bevorderen van actief burgerschap en sociale integratie, en c) is er mede op gericht dat leerlingen kennis hebben van en kennismaken met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdgenoten. Kerndoelen voor Burgerschap: Kerndoel 36: De leerlingen leren hoofdzaken van de Nederlandse en Europese staatsinrichting en de rol van de burger. Kerndoel 37: De leerlingen leren zich te gedragen vanuit respect voor algemeen aanvaarde waarden en normen. Kerndoel 38: De leerlingen leren hoofdzaken over geestelijke stromingen die in de Nederlandse multiculturele samenleving een belangrijke rol spelen, en ze leren respectvol om te gaan met seksualiteit en met diversiteit binnen de samenleving, waaronder seksuele diversiteit.

14

Bijlage 3.

Wat bieden we de jeugdgezondheidszorg?

Wat bieden we de jeugdgezondheidszorg? Workshopbegeleiding Materiaal

Deskundige scholing/begeleiding Aansluiting bij wettelijke gemeentelijke opdracht:

JGZ-professional (door KRNU opgeleid voor deze workshop) Toolkit ‘Schoolkinderrechtencoach’ • Draaiboek & Stappenplan workshop KRNU in de klas • KinderrechtenNUspel • Kinderrechtenchecklist-kind • Kinderrechtenchecklist-ouder • Kinderrechtenchecklist-professional • KinderHulpcodekaart • Sociale Kinderkaart Logboek voor Kinderburgemeester Draaiboek Kinderdemocratie Kinderrechtencoach op school (door KRNU) Jeugdwet Wet Publieke Gezondheid

15

Bijlage 4. Opties voor gemeente 1 Rol Kinderburgemeester

•

Rol gemeente

Kinderburgemeester uitnodigen voor activiteiten binnen de gemeente

Aanbod KRNU

•

• •

Ceremoniële rol

Deelname Landelijke Dag van Kinderburgemeesters Logboek voor Kinderburgemeesters Passieve toegang tot (online) Platform voor Kinderburgemeesters

2 • •

Ceremoniële rol Adviesrol

3 • • •

Ceremoniële rol Adviesrol Voorzitter Kindergemeenteraad

Kinderrechtencoach/ begeleider gemeente

Kinderrechtencoach/ begeleider gemeente

Faciliteren installatieproces • Deelname Landelijke Dag van Kinderburgemeesters • Logboek voor Kinderburgemeesters • Toolkit Kinderdemocratie • Basistraining Kinderrechtencoach Gemeente • Jaarlijkse nascholing Kinderrechtencoach Gemeente • Actieve toegang tot (online) Platform voor Kinderburgemeesters (o.a. voor overleg met andere kinderburgemeesters)

Faciliteren installatieproces •

• • •

•

•

•

Deelname Landelijke Dag van Kinderburgemeesters Logboek voor Kinderburgemeesters Toolkit Kinderdemocratie Basistraining Kinderrechtencoach Gemeente Jaarlijkse nascholing Kinderrechtencoach Gemeente Actieve toegang tot (online) Platform voor Kinderburgemeesters (o.a. voor overleg met andere kinderburgemeester Virtueel samenkomen met andere scholen

De samenwerkende partijen delen het doel, de voortgang en de uitkomsten van de pilots zorgvuldig met gemeenten, jeugdgezondheidszorg, schoolbesturen, scholen en andere betrokken partijen om kennis te borgen.

16

1 Initiatiefraadsvoorstel 3 (bijlage) Wensen en bedenkingen B&W.pdf

Aan het college van Burgemeester en Wethouders Naam opsteller: Bart Reijnders Afdeling opsteller: Bestuurszaken Naam afdelingshoofd: Bart Reijnders Verantwoordelijk Portefeuillehouder: Wilma Rijt, van der Zaaknummer: 2011712 Vergaderdatum: 18-01-2022 Vertrouwelijkheid: Intern Uiterste datum B&W vergadering: Het initiatiefraadsvoorstel wordt op 25 januari 2022 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Conform artikel 147a, lid 4 van de Gemeentewet, neemt de raad geen besluit over het voorstel dan nadat uw college in de gelegenheid is gesteld uw wensen en bedenkingen ter kennis van de raad te brengen. Onderwerp omschrijving: B&W voorstel & besluit: Wensen en bedenkingen t.a.v. van ‘het initiatiefraadsvoorstel inzake het instellen van een kinderburgemeester, een kindergemeenteraad en een jeugdlintje’ ex art. 147a, lid 4 van de Gemeentewet. Voorstel/Beslispunten: Uw college wordt voorgesteld te besluiten: 1. Ten aanzien van ‘het initiatiefraadsvoorstel inzake het instellen van een kinderburgemeester, een kindergemeenteraad en een jeugdlintje geen wensen en bedenkingen ter kennis van de raad te brengen. Besluit B&W: <Besluit> <Vul hier de tekst van het besluit in>

B&W Nota 1. Onderwerp: Onderwerp omschrijving: B&W voorstel & besluit: Wensen en bedenkingen t.a.v. van ‘het initiatiefraadsvoorstel inzake het instellen van een kinderburgemeester, een kindergemeenteraad en een jeugdlintje’ ex art. 147a, lid 4 van de Gemeentewet. 2. Waarom? Uitgangssituatie a. Aanleiding Op 10 november 2020 hebben de fracties PvdA, VVD en CDA bij de vaststelling van de begroting een motie ingediend: de motie ‘Toekomstraad’. Deze motie is overgenomen door het college en omgezet in toezegging 96 (10-11-2020). Een werkgroep, bestaande uit diverse raadsleden, hebben de motie met ondersteuning van het ambtelijk apparaat verder uitgewerkt. Dat heeft ertoe geleid dat er op dinsdag 11 januari 2022, in de vergadering van de commissie Algemeen bestuurlijke aangelegenheden, een initiatiefraadsvoorstel inzake het instellen van een kinderburgemeester, een kindergemeenteraad en een jeugdlintje is ingediend. Dit initiatiefvoorstel wordt op 25 januari 2022 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Conform artikel 147a, lid 4 van de Gemeentewet, neemt de raad geen besluit over het voorstel dan nadat uw college in de gelegenheid is gesteld uw wensen en bedenkingen ter kennis van de raad te brengen. b.

Huidige situatie/probleemstelling Zie het kopje 2a ‘Aanleiding’. Uw college wordt conform artikel 147a, lid 4 van de Gemeentewet verzocht eventuele wensen en bedenkingen kenbaar te maken.

3. Wat? Gewenste situatie a. Wat willen we bereiken Uw college conform wet- en regelgeving in positie te brengen eventuele wensen en bedenkingen te kunnen formuleren. b.

Kaders Gemeentewet Reglement van Orde van de Gemeenteraad

c.

Argumenten en overwegingen Kern van het initiatiefraadsvoorstel is het instellen van een kinderburgemeester, een kinderraad en het invoeren van een jeugdlintje. De doelstellingen van het voorstel zijn: het betrekken van kinderen bij de lokale politiek, het verankeren van kinderrechten in de samenleving en het bijdragen aan identiteit en stadstrots onder kinderen. Het is van belang dat de belangen van kinderen meewegen in besluitvorming. Kinderen hebben nu zelf geen directe stem in het politieke proces, maar besluiten over de toekomst van Brunssum zullen zij als geen ander langdurig ervaren. Het is daarom belangrijk om kindervertegenwoordigers actief te betrekken en ideeën van kinderen mee te nemen in eventuele besluitvorming. Een kinderraad leert kinderen daarnaast hoe een democratie werkt, hoe de gemeenteraad functioneert en hoe zij als jonge inwoners invloed kunnen uitoefenen op het gemeentebestuur.

d.

Opties en keuze Het college kan desgewenst de gemeenteraad eventuele bedenkingen kenbaar maken. Daartoe lijkt nu geen aanleiding omdat uit het voorstel kan worden opgemaakt dat er best behoorlijke ambtelijke inzet wordt gevraagd, maar daarvoor middelen worden getroffen.

4. Hoe? Wat gaan we ervoor doen? a. Tijd De regie en verdere uitvoering van het initiatiefraadsvoorstel ligt bij de werkgroep en de gemeenteraad. Daarbij kan, als vanzelf, wel ambtelijke ondersteuning van toepassing zijn. Onbekend is nu nog of en hoeveel tijd hiervoor moet worden gereserveerd. b.

Geld Totale structurele kosten bedragen €36.000,- per jaar. Dit is exclusief de kosten van de inhoudelijke besluiten van de kindergemeenteraad. Het is aan de gemeenteraad om hiervoor budget ter beschikking te stellen.

c.

Kwaliteit Niet van toepassing

d.

Informatie U kunt uw besluit op 25 januari 2022 delen met de gemeenteraad, tijdens de raadsvergadering.

e.

Organisatie De afdelingen Bestuurszaken en Maatschappelijke Ontwikkeling alsook de griffie hebben een rol hierin.

f.

Besproken met portefeuillehouder Ja, op 13 januari 2022.

g.

Afgestemd en advies opgevraagd bij betrokken afdelingen. Ja, voor zover nodig.

1 Raadsbesluit 3 Het instellen van een kinderburgemeester, een kindergemeenteraad en een jeugdlintje.pdf

gemeente

Brtfnssvm Inititatiefraadsvoorstel

Collegeverg. d.d. Registratiekenmerk Gemeentebladnr. Afdeling opsteller Naam opsteller Bereikbaar onder Portefeuillehouder Raadsvergadering d.d. Uiterlijke datum

: <Vul hier de vergaderdatum in> :2003438 : 2022/3 : Griffie : Marian Reuling : +31455278429, marian.reuling@brunssum.nl : Wilma van der Rijt : 25-1-2022 : Niet van toepassing

Aan de raad, 1. Onderwerp Het instellen van een kinderburgemeester, een kindergemeenteraad en een jeugdlintje. 2.

Uitgangssituatie (WAAROM?)

a. Aanleiding Op 10 november 2020 hebben de fracties PvdA, VVD en CDA bij de vaststelling van de begroting 2021 een motie ingediend. De motie "Toekomstraad" is overgenomen door het college en omgezet in toezegging 96 (10-11-2020).

b. Huidige situatie/probleemstelling De aanleiding voor het indienen van de motie: Uit het rapport van Kansen voor Kinderen blijkt dat de input van jongeren ontbreekt bij de invulling van alle beleid, maar specifiek het armoedebeleid; Kinderen het recht hebben om hun mening te geven over beslissingen die hen aangaan conform artikel 12 van het VN-Kinderrechtenverdrag.

3.

Gewenste situatie (WAT?

a.

Wat willen we bereiken? Het instellen van een kindergemeenteraad en kinderburgemeester in de gemeente Brunssum, vooralsnog voor een pilot-periode van 4 jaar (2022 - 2026). Hiertoe ambtelijk en bestuurlijk een werkgroep te formeren en deze aanpak samen met het Genootschap van Kinderburgemeesters verder uit te werken (beleidsmatig en procedureel). Hierbij ook de maatschappelijke partners te betrekken, zoals het onderwijs en andere relevante partners.

o

o

o

Vooralsnog kiezen voor optie 3 (kinderburgemeester en kindergemeenteraad met ceremoniële en adviserende rol) en bij de verdere uitwerking bezien of optie 4 tot de mogelijkheden behoort.

o

Het instellen van een jaarlijks jeugdlintje en dit samen met alle betrokken partners verder uitwerken.

o

Het opnemen van een structureel budget ter dekking van de totale kosten in de gemeentebegroting ad. € 37.500,00 (€ 36.000,00 plus € 1.500,00) vanaf 2022; via de le bestuursrapportage 2022.

o

Eenmalig een bedrag uit de Algemene Reserve beschikbaar te stellen van € 5.000,00.

®

De kindergemeenteraad vooralsnog geen eigen budget ter beschikking stellen, maar per besluit bezien hoe dit wordt gefinancierd.

b.

Kaders 1.

eerdere besluitvorming (BBV nr.): Er heeft geen eerdere besluitvorming plaatsgevonden; wel is op 10 november 2020 de motie Toekomstraad overgenomen door het college en omgezet in toezegging 96 (10-11-2020)

1

gemeente

2.

3. 4. 5.

6.

c.

Brvnssitm

traject tot dusverre: er is een werkgroep geformeerd met de raadsleden Haico Offermans, Merle van Leusden en John Raadschelders, die samen met de burgemeester en ambtelijke medewerkers de overgenomen motie heeft uitgewerkt. Hiertoe is diverse malen contact geweest met mw. Dupuis. Zij werkt voor het Nederlands Genootschap van Kinderburgemeesters en houdt zich bezig met diverse vormen van jeugdparticipatie. Dit heeft geleid tot voorliggend initiatiefvoorstel. Hierin is ook meegenomen een voorstel om te komen tot een jeugdlintje in de gemeente Brunssum. rol/ bevoegdheden college van B en W: het afgeven van een zienswijze ten aanzien van voorliggend initiatiefvoorstel algemene beleidskaders (landelijk/ provinciaal/ lokaal): nvt past het voorstel in de strategische visie/ relatie met uitvoeringsagenda?: het voorstel past in het jeugd- en onderwijsbeleid om meer ouders en kinderen te laten participeren in de Brunssumse samenleving. In de Lokaal Educatieve Agenda Brunssum is dit ook afgesproken. Het betreft vooralsnog een pilot voor de periode van 4 jaar. relatie met programmabegroting/ financiële gevolgen: vanaf 2022 € 37.500,00 voor de duur van de pilot; eenmalig € 5.000,00 in 2022

Argumenten en overwegingen

Waarom jongerenparticipatie? Kinderen en jongeren hebben het recht om mee te praten over onderwerpen die hun leven aangaan. Dit staat in artikel 12 in het VN-Verdrag van de Rechten van het Kind. In de praktijk wordt echter vaker over jongeren gesproken (besloten) dan samen met jongeren te praten en besluiten.

Waarom een kindergemeenteraad en een kinderburgemeester? leder kind heeft het fundamentele recht om zichzelf te ontwikkelen en daar moet de gelegenheid voor gegeven worden. Juist participatie is belangrijk voor de ontwikkeling van een kind. Leren meedenken, naar elkaar luisteren, begrijpen wat er speelt, het vormen van een eigen mening, daarover praten en samen tot een beslissing komen, is een fundament voor de democratie. De participatie kan vorm krijgen door het instellen van een kindergemeenteraad en een kinderburgemeester. Deze manier van meedoen, vormt kinderen en maakt ze vertrouwd met onze democratie. Hiermee laat de gemeente zien dat ze de kinderen een belangrijke rol in hun gemeenschap toedichten.

Ervaringen met jongerenparticipatie in Brunssum Bij het opstellen van de Lokaal Educatieve Agenda 2019-2022 Brunssum zijn wij gestart met leerlingen te vragen wat zij belangrijk vinden t.a.v. een aantal thema's. Leerlingen van groep 7 en 8 van de basisscholen kwamen met mooie, interessante en initiatiefrijke ideeën. Deze ideeën gingen veel verder dan het bouwen van een speeltuin of een skatebaan. Vanuit de ingebrachte thema's en activiteiten is de LEA tot stand gekomen. Dit is een mooi proces geweest met mooie uitkomsten door en voor de jeugd. Het installeren van een kinderburgemeester/kindergemeenteraad past in deze aanpak én vooral bij thema's uit de LEA, zoals "gelijke kansen", duurzaamheid, toekomst, etc. Daarnaast organiseerden wij (vóór Corona) jaarlijks met het Romboutscollege/Compass een jongerengemeenteraadsvergadering. Dit was altijd een succesvolle en leerzame dag voor de jongeren. De raad is echter ook op zoek naar een langdurige inbedding van jongerenparticipatie in onze gemeente.

2

gemeente

Brvnssvm

Doel Het doel van het installeren van een kindergemeenteraad is om kinderen een duidelijke stem te geven in de Brunssumse politiek en samenleving. Hiermee kan de gemeente kinderen stimuleren om na te denken en mee te praten over wat zij belangrijk vinden in en voor de gemeente Brunssum. Leren meedenken, naar elkaar luisteren, begrijpen wat er speelt, een eigen mening vormen, daarover praten en samen tot een beslissing komen; dat zijn belangrijke fundamenten van onze democratie. Dit leren kinderen het beste door het zelf te doen. Wat? De kinderraad vertelt de gemeenteraad wat zij belangrijk vinden en wat hun wensen zijn. De kinderen kiezen zelf wie van hen kinderburgemeester wordt. De kindergemeenteraad kan helpen om andere kinderen dingen te leren over democratie, politiek, participatie, de gemeente en hun eigen rechten. De kinderen in de kindergemeenteraad leren op deze manier veel over democratie, participatie en ervaren dat inspraak en betrokkenheid in de maatschappij zin heeft. De kinderraad wordt serieus genomen door de Brunssumse politiek. De kinderburgemeester en de kindergemeenteraad vinden het belangrijk dat er niet alleen naar hen geluisterd wordt, maar ook dat andere kinderen die niet in de kinderraad zitten, mee kunnen doen. Het Nederlands Genootschap van Kinderburgemeesters begeleidt gemeenten bij het realiseren van een kinderburgemeester/kindergemeenteraad.

Het Nederlands Genootschap van Kinderburgemeester (NGKb) richt zich op kinderparticipatie, het toerusten van het kind als actor in het gezin, de school, de wijk en de maatschappij. Het Genootschap houdt zich bezig met het bevorderen van de aanstelling van kinderburgemeesters, kinder-gemeenteraden en daarmee het borgen van kinderparticipatie en kinderrechten in alle Nederlandse gemeenten. Dit doet het Genootschap samen met de lokale overheid, instanties en organisaties die bereikbaar zijn voor kinderen, luisteren naar kinderen en gaan samen met kinderen aan de slag. Er zijn in Nederland op dit moment 87 gemeenten met een kinderburgemeester, evt. gecombineerd met een kindergemeenteraad. Deze kinderen fungeren als ambassadeur voor de kinderen in hun gemeenten. Werkwijze Het proces om te komen tot een kindergemeenteraad, staat beschreven in de bijlage van het NGKb. Op hoofdlijnen is de werkwijze dat de kindergemeenteraad 3-4 keer per jaar vergadert over thema's die voor hen belangrijk zijn, zoals bijvoorbeeld: invulling openbare ruimte, sociale media, pesten, duurzaamheid, veiligheid. De vergaderingen vinden plaats in de raadzaal van het gemeentehuis. De vergaderingen worden voorgezeten door de kinderburgemeester (in het begin ondersteund door de burgemeester).

d.

Opties en keuze

Er zijn grofweg 3 varianten m.b.t. een kinderburgemeester/kindergemeenteraad, namelijk: o

Installeren van een kinderburgemeester met een ceremoniële rol.

o

Installeren van een kinderburgemeester met een ceremoniële rol en een adviserende rol

«

Installeren van een kinderburgemeester en kindergemeenteraad.

f gemeente

Brvnssifm

In de bijlage zijn deze 3 varianten nader beschreven door het NGKb, incl. de vorm van ondersteuning die het NGKb biedt en het te doorlopen proces, incl. planning. De kosten van het lidmaatschap en de ondersteuning van het NGKb bedragen: •

Variant 1: € 1.000,00 per jaar

o o

Variant 2: € 3.000,00 per jaar Variant 3: € 6.000,00 per jaar

Daarnaast vraagt het installeren van een kinderburgemeester/kindergemeenteraad om een vaste begeleider en een vast aanspreekpunt. Deze uren kunnen niet uit de huidige formatie ingevuld worden. Een globale raming per variant is: «

Variant 1: ad hoe uren (gemiddeld 3-4 uren per week), 0,1 fte per jaar

o

Variant 2: €0,2 fte per jaar

o

Variant 3: 0,6-0,8 fte per jaar

Om zicht te krijgen in de kosten, hebben wij ambtelijk geïnformeerd bij een aantal gemeenten die al werken met een kinderburgemeester en kindergemeenteraad: ®

Gemeente Maasgouw (24.000 inwoners): de gemeenteraad heeft voor een kinderburgemeester en kindergemeenteraad een bedrag van € 2.500,00 beschikbaar gesteld (voor materiële kosten) en te voorzien in ambtelijke bijstand. Geen extra formatie derhalve; hoe/waar andere taken zijn geschrapt, is niet bekend,

o

Gemeente Maastricht: de gemeenteraad heeft in juli 2019 besloten om een kinderburgemeester en kindergemeenteraad in te stellen. Hiervoor heeft de raad eenmalig een budget van € 5.500,00 beschikbaar gesteld voor het ontwikkelen van een lespakket en het maken van de ambtsketen. Jaarlijks is een bedrag beschikbaar gesteld van € 15.000,00 voor de inzet van een communicatiemedewerker voor educatief programma groep 6 en begeleiding jaarprogramma groep 7 en communicatiekosten,

o

Gemeente Heerlen: de kindergemeenteraad is afgeschaft in 2016, waarvoor een budget van €9.000,00 beschikbaar was. Er is in Heerlen inmiddels een kindercollege geïnstalleerd in plaats van een kindergemeenteraad.

o

Gemeente Groningen: Er is een budget van € 38.000,00 voor een heel schooljaar.

Raming Uitgaande van variant 3, schatten wij in dat er 0,5 fte nodig is in de vorm van een vaste contactpersoon en organisator. De kosten hiervan bedragen € 30.000,00 per jaar. Indien uw raad instemt met het beschikbaar stellen van dit budget, kan een degelijke vorm van kinderparticipatie in de vorm van kindergemeenteraad/kinderburgemeester worden opgezet. Bij de nadere uitwerking zal ook bepaald worden bij welk organisatieonderdeel deze vaste contactpersoon wordt ondergebracht (Griffie, bestuurszaken). Eenmalig is een bedrag nodig voor ambtsketen en promotiemateriaal: € 5.000,00. Totale structurele kosten: € 6.000,00 lidmaatschap NGKb en € 30.000,00 ambtelijke inzet = € 36.000,00 per jaar. Dit is exclusief kosten van de inhoudelijke besluiten van de kindergemeenteraad, te bekrachtigen door de gemeenteraad. Uiteraard betekent een vorm van kinderparticipatie ook tijd en inzet van de politiek zelf, incl. de griffie. Eventuele extra kosten die de partners (bv. de scholen) hiervoor maken, zijn hierin niet meegenomen. Ook kosten die voortvloeien uit voorstellen en besluiten door de kindergemeenteraad (te bekrachtigen door de "grote" gemeenteraad), zijn ook niet in dit kostenplaatje meegenomen. Het is aan de gemeenteraad om te bepalen of er een apart budget beschikbaar wordt gesteld aan de kindergemeenteraad voor inhoudelijke besluiten.

Een andere mogelijkheid is, dat voorstellen die de kindergemeenteraad doet, ter bekrachtiging aan de gemeenteraad, alsdan wordt bepaald hoe dit wordt gefinancierd (uit reguliere budgetten en/of bijraming in de gemeentebegroting).

4

gemeente

Brifnssvm

In bovenstaande varianten is een structurele vorm van kinderburgemeester en kindergemeenteraad opgenomen. Er zijn ook diverse vormen van kinderparticipatie die jaarlijks c.q. ad hoe georganiseerd kunnen worden. ProDemos bijvoorbeeld biedt ondersteuning aan gemeenten bij het betrekken van jongeren en volwassenen bij de lokale democratie. Zij verzorgen educatieve programma's voor schoolklassen op het gemeentehuis, organiseren cursussen over hoe de jeugd politiek actief kan worden en bieden workshops aan.

Aanpak van NGKb, op hoofdlijnen o

kinderen uit de deelnemende groepen betrekken bij sociale en politieke vraagstukken;

o

kinderen uit de deelnemende groepen krijgen een educatief programma over de werking van de gemeenteraad, de democratie en wijze waarop burgers invloed hebben;

e

kinderen stimuleren tot het ontwikkelen van vaardigheden zoals overleggen, spreken in het openbaar, luisteren naar elkaar, argumenten aandragen en andere meningen respecteren; kinderen de kans te geven om hun ideeën, wensen en opmerkingen kenbaar te maken aan de lokale politiek en bestuurders. Op deze wijze betrek je kinderen o.a. bij het bespreken van maatschappelijke vraagstukken;

o ®

raadsleden en bestuurders meer inzicht geven over hoe de kinderen de stad zien en wat zij belangrijk vin den;

o

uit elke groep 7 van de deelnemende basisscholen mogen 2-3 leerlingen zich kandidaat stellen om deel te nemen aan de kindergemeenteraad;

o

vanuit de kindergemeenteraad selecteren de kinderen (ofwel een selectiecommissie) een kinderburgemeester.

Wanneer de kindergemeenteraadsleden naar het voortgezet onderwijs uitstromen, zouden we deze kinderen een rol kunnen geven in het "coachen" van de nieuwe kindergemeenteraadsleden. Zo zouden we onze VO-school Compass ook hierbij kunnen betrekken. De medewerking van de basisscholen is onmisbaar bij het realiseren van een kindergemeenteraad. Bij de Brunssumse basisscholen is geïnformeerd of zij willen meewerken aan een kinderburgemeester/kindergemeenteraad. De scholen staan hier positief tegenover, maar willen eerst het plan afwachten en bezien wat dit vraagt van de school, leerkrachten, ouders en leerlingen, voordat zij hun medewerking toezeggen. Teneinde: o ®

de stem van de kinderen te kunnen horen; de wensen, ideeën en voorstellen van kinderen serieus te nemen (zeker ook omdat kinderen anders naar problemen kijken dan volwassenen en vaak met hele andere, creatieve oplossingen komen),

®

kinderen meer te betrekken bij de politiek en democratie;

o

te weten wat er bij kinderen speelt, wat hen bezig houdt;

®

kinderen en volwassenen elkaar leren te respecteren, waarderen en helpen;

®

kinderen zich breed te kunnen laten ontwikkelen (naar elkaar luisteren, een eigen mening vormen, samen tot besluiten en plannen te komen);

o

te investeren in de jeugd (dit zijn de volwassenen en ouders van de toekomst);

®

het realiseren van een duurzame vorm van kinderpartiepatie

stellen wij voor om te kiezen voor variant 3: installeren van een kinderburgemeester en kindergemeenteraad.

Uitbreiding variant 3 ("optie 4") Het Nederlands Genootschap van Kinderburgemeesters heeft een een pilot-project ontwikkeld rondom kinderparticipatie (op landelijk niveau), waaraan 6 gemeenten kunnen meedoen. Deze pilot is een uitbreiding van variant 3, namelijk om de thema's democratie en burgerschapsvorming voor alle kinderen van groep 7 en 8 van de basisschool vorm en inhoud te geven.

5

gemeente

Brvnsstfm

Door toekenning van een projectsubsidie door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in 2020 kan het NGKb een pilot kinderparticipatie/burgerschapsvorming mogelijk te maken in 6 gemeenten. De gemeente Brunssum kan meedoen aan deze pilot. Deze pilot staat beschreven in bijlage 2. De pilot betreft een brede aanpak, waarin de Jeugdgezondheidszorg als "kinderrechten-coach" fungeert en kinderen bijvoorbeeld ook leren hoe zij voor zichzelf opkomen en duidelijk kunnen maken wat ze nodig hebben, op allerlei leefgebieden. Er wordt derhalve eerst bij de kinderen, ouders en scholen een stevig fundament gebouwd.

De pilot vraagt aanvullend een "kinderrechten-coach", die op de school aan de slag gaat om het thema kinderrechten, burgerschapsvorming, veiligheid, etc. met leerlingen uit groep 7 en 8 te bespreken en de leerlingen hiermee zelf aan de slag te laten gaan. Het Genootschap ondersteunt deze aanpak (vanuit de subsidie van het Ministerie van Binnenlandse Zaken). De definitieve aanpak van deze pilot is nog niet bekend. Het is niet duidelijk wat deze uitgebreide optie vraagt aan extra inzet door de gemeente en de Jeugdgezondheidszorg c.q. kinderrechtencoach. Ook is niet duidelijk of tijdens de pilot deze kosten worden gedekt vanuit de subsidie van het Ministerie. Daarnaast is niet duidelijk welke nadere voorwaarden gelden voor deelname aan de pilot. Derhalve adviseren wij u om vooralsnog niet te kiezen voor variant 4. Wij stellen voor om te kiezen voor variant 3 voor een periode van 4 jaar en dan te evalueren wat de opbrengsten zijn. Op deze wijze krijgt het begrip 'kinderburgemeester' ook de tijd om 'in te burgeren' en 'naamsbekendheid' te krijgen. Aan de hand hiervan besluit de gemeenteraad of de aanpak wordt voortgezet. En of de uitgebreidere variant 4 een optie is. Uit de evaluatie zal blijken of wij de inzet van een kindergemeenteraad succesvol vinden. Criteria hiervoor zijn: o

heeft de inzet van een kindergemeenteraad/kinderburgemeester geleid tot een grotere participatie door de kinderen? Is dit thema ook door de scholen opgepakt?

o

Heeft dit geleid tot nieuwe/andere inzichten en overwegingen bij de politiek (gemeenteraad/college)?

o

Zijn er door de kindergemeenteraad concrete voorstellen en adviezen ingediend en heeft de gemeenteraad deze overgenomen?

•

Wat zijn de ervaringen van de kinderen zelf, de ouders, het onderwijs en de gemeente (ambtelijk en bestuurlijk)?

o

Zijn de geraamde kosten realistisch gebleken?

•

Wat zijn de leerpunten? Leidt de evaluatie tot wijzigingen in de aanpak?

o

Wat zijn de mogelijkheden om een grotere doelgroep te betrekken bij de lokale politiek (middelbare scholieren, jongvolwassenen)?

Voorstel is om na het eerste jaar een korte tussenevaluatie te houden. Nadere informatie: Op www. kinderrechten, nl kunt u dit op hoofdlijnen nalezen. Op www. kinderburgemeester, nl vindt u een handreiking kinderparticipatie.

Verbinding met jeugdlintje We kennen de jaarlijkse toekenning van een koninklijke onderscheiding aan volwassenen door de burgemeester. Op dit moment worden de mogelijkheden verkend om het jeugdlintje in het leven te roepen. Dit jeugdlintje is bedoeld voor jongeren die iets bijzonders doen voor familie, vrienden, de buurt, een vereniging of een goed doel. Op die manier

6

9 gemeente

Branssstm

leveren ze een positieve bijdrage aan de omgeving. Tot nog toe hebben we hier vanuit de gemeente Brunssum geen beleid op ontwikkeld. De verbinding van een kinderburgemeester en kindergemeenteraad met een jaarlijkse uitreiking van een jeugdlintje is een mooie kans. Alle partners vanuit de verenigingen, vrijwilligerswerk, jongerenwerk, welzijnswerk, onderwijs, wijken, etc. kunnen een jongere aandragen voor een jeugdlintje. Een selectiecommissie die de uiteindelijke kandidaten selecteert, speelt een belangrijke rol in de procedure van het jeugdlintje. Vanuit de afdeling maatschappelijke ontwikkeling is bij diverse partners gepolst of er interesse is voor het Jeugdlintje en of zij hieraan mee willen werken. De basisscholen, het CMWW en enkele wijkteams zijn positief hierover. Sommige partners willen hierin zelfs een actieve rol vervullen (meedenken).

Kader jeugdlintje: welke activiteiten komen in aanmerking Doorgaans is er meer aandacht voor negatief gedrag (overlast, uitval in onderwijs, onderwijsachterstand etc.), dan voor positief gedrag van jongeren. Door het uitreiken van een Jeugdlintje, laat Brunssum zien trots te zijn op haar jeugd en belang te hechten aan hun inzet voor de maatschappij. Hiermee proberen we andere jongeren te stimuleren om zich onbaatzuchtig in te zetten voor (Brunssumse) maatschappij en hun medemens. In aanmerking voor een jongerenlintje komen jongeren die zich in hun vrije tijd op vrijwillige basis voor een ander of voor de Brunssumse samenleving hebben ingezet of een bijzondere prestatie hebben verricht waardoor een positieve bijdrage is geleverd aan de leefbaarheid in de gemeente Brunssum. Voorbeelden hiervan zijn: jongeren die dieren gered hebben, een positieve bijdrage aan het milieu hebben geleverd, een bijzondere bijdrage in het verenigingsleven hebben geleverd, een actie hebben opgezet voor derden, een bijzondere (sport)prestatie hebben geleverd of zorg hebben gedragen voor een (zieke) medemens. De kinderburgemeester zou een rol kunnen krijgen bij de uitreiking van jeugdlintjes aan 'jonge helden' die zich belangeloos hebben ingezet voor de gemeente Brunssum of iets anders bijzonders hebben gedaan.

Indien de raad hiermee instemt, kunnen de verdere spelregels om voor een jeugdlintje in aanmerking te komen, nader worden uitgewerkt. Bij andere gemeenten is nagevraagd wat de kosten zijn m.b.t. het invoeren van een jeugdlintje. Het betreft de kosten van ambtelijke inzet en de materiële kosten: ontwerp oorkondes, feestelijke bijeenkomst voor uitreiking en publiciteit. De kosten bedragen indicatief € 1.500,00 per jaar voor het jaarlijks toekennen van jeugdlintjes.

Namens de werkgroep

P. Peeters griffier

7

gemeente

Brvnssvm

Raadsbesluit Gemeentebladnr. Afdeling Registratiekenmerk

: 2022/3 : Griffie : 2003438

De raad van de gemeente Brunssum gemeentebladnummer 2022/3; gelezen het voorstel van de werkgroep; gelezen de zienswijze van het college van burgemeester en wethouders d.d. 4-1-2022; gehoord de commissie Algemeen Bestuurlijke Aangelegenheden d.d. 11-1-2022 Besluit o

Tot het instellen van een kindergemeenteraad en kinderburgemeester in de gemeente Brunssu m vooralsnog voor een pilot-periode van 4 jaar. (2022 - 2026)

o

Hiertoe ambtelijk en bestuurlijk een werkgroep te formeren en deze aanpak samen met het Genootschap van Kinderburgemeesters verder uitwerken (beleidsmatig en procedureel). Hierbij ook de maatschappelijke partners betrekken, zoals het onderwijs.

®

Vooralsnog kiezen voor optie 3 (kinderburgemeester en kindergemeenteraad met ceremoniële en adviserende rol) en bij de verdere uitwerking bezien of optie 4 tot de mogelijkheden behoort.

o

Het instellen van een jaarlijks jeugdlintje en dit samen met alle betrokken partners verder uitwerken.

o

Het opnemen van een structureel budget ter dekking van de totale kosten in de gemeentebegroting ad. € 37.500,00 (€ 36.000,00 plus € 1.500,00) vanaf 2022; via de 1Ê bestuursrapportage 2022. Eenmalig een bedrag uit de Algemene Reserve beschikbaar te stellen van € 5.000,00.

® o

De kindergemeenteraad vooralsnog geen eigen budget ter beschikking stellen, maar per besluit bezien hoe dit wordt gefinancierd.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

n

«

l 6 JAN. 2022

De Raad vernoemd,

8

8 Accomodatiebeleid "Brunssum blijvend benutten"; Gemeenteblad 2021/104 1 Raadsvoorstel 104 Accomodatiebeleid Brunssum blijvend benutten (incl. tekst besluit).docx

Raadsvoorstel Collegeverg. d.d. : 30 november 2021 Registratiekenmerk : 2003575 Gemeentebladnr. : 2021/104 Afdeling opsteller : Ruimtelijke ontwikkeling en vastgoed Naam opsteller : Ger Jansen Bereikbaar onder : 06 134 309 27, ger.jansen@brunssum.nl Portefeuillehouder : Jo Mertens Raadsvergadering d.d. : 25 januari 2022 Uiterlijke datum : Uiterste datum 25 januari 2022 Motivatie datum: datum raadsvergadering Aan de raad, 1. Onderwerp Raadsvoorstel & besluit 1. Akkoord te gaan met de visie en strategische aanpak zoals omschreven in document actualisatie Accommodatiebeleid november 2021 versie 1 2. Akkoord te gaan met de business cases 2022 zoals omschreven in document actualisatie Accommodatiebeleid november 2021 versie 1 2. a.

Uitgangssituatie (WAAROM?) Aanleiding In 2019 heeft de Raad het Integraal Accommodatiebeleid 2018 – 2021 Versie 2 goedgekeurd. In het vigerend Accommodatiebeleid worden een aantal business cases vermeld die in de werksessies met een afvaardiging van de gemeenteraad zijn geëvalueerd en ter informatie is de stand van zaken in het document actualisatie Accommodatiebeleid november 2021 versie 1 toegevoegd (zie bijlage). In 2019 heeft het College middels en toezegging 60 (10-12-2019) aangegeven:

• • • • b. • • • • •

3. a.

met verenigingen in gesprek te gaan over de uitwerking van het Integraal Accommodatiebeleid; specifiek te kijken naar de onderhoudsplannen; werksessies te organiseren met de Raad om de opgehaalde te delen en het Accommodatiebeleid te actualiseren; deze actualisatie uiterlijk 1e kwartaal van 2021 ter vaststelling aan de Gemeenteraad voor te leggen. Huidige situatie/probleemstelling We constateren dat verschillende onderwerpen ad-hoc worden opgepakt; Er geen volledige onderhoudsplannen, visie en beleid is voor wat betreft het onderhoud van het vastgoed van de gemeente; Er geen eenduidig en helder inzicht is welke onderwerpen eerst en welke later kunnen worden opgepakt; Geen actueel financieel overzicht is van de onderhoudsverplichtingen om het vastgoed gedurende de exploitatie in stand te houden; Het gewenst is een investeringsoverzicht op te stellen als onderdeel van het nog te formuleren van het vastgoedbeleid met daarin verduurzamingsmaatregelen en maatregelen op gebied van Lokale Inclusie, groene daken/gevels. Gewenste situatie (WAT? Wat willen we bereiken?

• • • •

Een gestructureerde aanpak om de gebruikers van de accommodaties een veilige, kwalitatieve accommodatie te bieden; Op basis van juiste investeringen en een gezonde exploitatie accommodaties in stand houden of anderszins; Daar waar mogelijk integratie bewerkstelligen ten gunste van het benutten van de accommodaties; Helderheid verstrekken aan de gebruikers van de accommodaties over de visie en strategie rondom accommodaties.

b. •

Kaders De financiële dekking/verantwoording van de verschillende onderwerpen worden per project ter besluitvorming aan college en/of gemeenteraad voorgelegd.

c. •

Argumenten en overwegingen Intern en extern helderheid en duidelijkheid geven

d. •

Opties en keuze N.v.t.

Het college van burgemeester en wethouders,

Burgemeester

Secretaris

Raadsbesluit Gemeentebladnr. Afdeling Registratiekenmerk

: 2021/104 : Ruimtelijke ontwikkeling en vastgoed : 2003575

De raad van de gemeente Brunssum gemeentebladnummer 2021/104; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 30 november 2021, afdeling Ruimtelijke ontwikkeling en vastgoed; Besluit: • Akkoord te gaan met de visie en strategische aanpak zoals omschreven in document actualisatie Accommodatiebeleid november 2021 versie 1 • Akkoord te gaan met de business cases 2022 zoals omschreven in document actualisatie Accommodatiebeleid november 2021 versie 1 Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 25 januari 2022

De Raad vernoemd,

Voorzitter

Griffier

1 Raadsvoorstel 104 (bijlage) Rapport actualisatie Accommodatiebeleid 2021.pdf

BRUNSSUM BLIJVEND BENUTTEN ACTUALISATIE ACCOMMODATIEBELEID 2021 GEMEENTE BRUNSSUM

November 2021, versie 1

I.

Aanleiding

Onze gemeenschap is in ontwikkeling. De vraag naar (maatschappelijke) activiteiten verandert. Dit heeft impact op onze bewoners en verenigingen, maar ook op het gebruik van accommodaties. We willen het gebruik van accommodaties optimaliseren en toekomstbestendig maken. Daarbij helpt het integrale accommodatiebeleid. Samen kunnen en blijven we Brunssum Blijven Benutten. Bovenstaande alinea is de tekst uit het destijds opgestelde en door de gemeenteraad goedkeurde Integraal Accommodatiebeleid 2018-2021 versie 2. Waar staan we nu, hoe gaan we verder en hoe kunnen we op een gestructureerde wijze hieraan verder invulling geven? Deze vragen stonden centraal in de verschillende werksessies met een afvaardiging van de gemeenteraad, de griffier, de portefeuillewethouders en een aantal medewerkers van de ambtelijke organisatie. Ook is hierbij de toezegging (toezegging 60 van 10-12-2019) van het college op de destijds ingediende motie besproken. Onderwerpen van deze toezegging zijn: - komend jaar te gebruiken om met verenigingen in gesprek te gaan over de uitwerking van het integraal Accommodatiebeleid; - daarbij specifiek te kijken naar de onderhoudsplannen; - hierna een werksessie organiseren, om de opgehaalde informatie te delen en het Accommodatiebeleid te actualiseren; - de actualisatie uiterlijk in het eerste kwartaal van 2021 ter vaststelling aan de gemeenteraad voor te leggen.