Agendabundel

Resultaat: Wat doen we daarvoor Wij rusten verkeersdeelnemers beter toe op hun verkeerstaak via projecten op het gebied van verkeerseducatie, handhaving en voorlichting samen met Parkstad en Veilig Verkeer Nederland. Wij dragen zorg voor de opleiding van verkeersbrigadiers. Het oplossen van kleine knelpunten verkeersveiligheid gedurende het jaar.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 210000 - Salarislasten Verkeer en vervoer 210001 - MOP-wegen 210002 - Onderhoud Wegen 210004 - Overige Kosten wegen 210005 - Opritten 210040 - Onkruidbestrijding verhardingen 210050 - Straatreiniging 210051 - Bladreiniging 210052 - Hondenpoepbestrijding 210060 - Gladheidsbestrijding

Begroting 2022 663 680 566 95 2 175 270 159 52 122

Begroting 2023 663 710 566 95 2 175 270 159 52 122

Begroting 2024 663 710 566 95 2 175 270 159 52 122

Begroting 2025 663 730 566 95 2 175 270 159 52 122

49

210070 - Onderhoud Straatmeubilair 210200 - Verkeersborden/Wegmarkeringen 210201 - Verkeerszuilen/Verkeerslichten 210202 - Kapitaallasten Straatverlichting 210203 - Openbare Straatverlichting MOP-OR 210210 - Verkeerscoördinatie 210211 - Verkeers- en vervoersbeleid TOTAAL LASTEN producten 210002 - Onderhoud Wegen 210004 - Overige Kosten wegen 210005 - Opritten 210070 - Onderhoud Straatmeubilair 210200 - Verkeersborden/Wegmarkeringen 210210 - Verkeerscoördinatie TOTAAL BATEN Resultaat

31 35 37 125 512 60 60 3.645

31 35 37 96 512 60 0 3.585

31 35 37 118 512 60 0 3.607

31 35 37 127 512 60 0 3.637

-10 -80 -10 -22 -5 -19 -145 3.500

-10 -80 -10 -22 -5 -19 -145 3.439

-10 -80 -10 -22 -5 -19 -145 3.461

-10 -80 -10 -22 -5 -19 -145 3.492

Taakveld: Parkeren (XT -22) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Een verantwoorde parkeerbalans. 1.1 1.2 1.3 1.4

Resultaat: Wat doen we daarvoor Monitoren of er voldoende parkeercapaciteit is in de gemeente. In de ruimtelijke plannen houden wij rekening met parkeerbehoefte en -norm. Zoveel mogelijk parkeren op eigen terrein. Onderzoeken of het huidige ontheffingenbeleid geactualiseerd moet worden.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 220000 - Parkeren TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

38 38

38 38

34 34

34 34

38

38

34

34

50

PROGRAMMA 8 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE OMSCHRIJVING Maatschappelijke taken zoals cultuur, evenementen en sportactiviteiten ondersteunen de visie die gehanteerd wordt binnen het sociaal domein (samen zijn wij Brunssum). Inwoners kunnen zich ontplooien, ontwikkelen en actief deel uit maken van onze samenleving. We bieden iedereen de kans deel te nemen aan het verenigingsleven of op welke wijze dan ook zijn/haar vrije tijd te besteden. Door de uitvoering van onze maatschappelijke taken creëren wij een aantrekkelijk woon- werk en leefklimaat waarin de burger centraal staat. Zelf én samen zijn we daarvoor verantwoordelijk met oog voor onze mede-Brunssummer. De coronacrisis is nog niet overwonnen. Ook voor 2022 zullen bij sportieve en culturele evenementen nog steeds de maatregelen om die crisis te bestrijden in acht moeten worden genomen. Wat verstaan we onder cultuur? 1. Alles wat door de samenleving wordt voortgebracht (in tegenstelling tot natuur). 2. Kunstuiting, kunst en-of wetenschap, inclusief o.a. literatuur, architectuur, schilderijen, theater 3. De sfeer en tradities-gewoonten van een bepaalde gemeenschap Vorig jaar werd de kadernota cultuur vastgesteld. Het cultuurbeleid van de gemeente Brunssum staat in het teken van het versterken van de podiumkunsten en van de 'community art'.

Door het aanbieden van onder meer workshops en zomerscholen krijgen inwoners de kans om op een laagdrempelige manier te ontdekken wat cultuur in Brunssum voor hen kan betekenen. In de Kadernota benadrukt de gemeente dat cultuur een belangrijke sociale functie vervult. Investeren in cultuur betekent investeren in het welbevinden van mensen, in hun (geestelijke) gezondheid en in de sociale cohesie van de gemeenschap waarvan ze deel uitmaken. Vandaar dat de gemeente een verbinding wil leggen tussen cultuur, het lokale verenigingsleven en vrijetijdsbesteding. Het veld vroeg tijdens de veldraadpleging vooral om een spin in het web. Eén van de middelen is om een cultuurcoach aan te stellen die initiatiefnemers kan ondersteunen door verbinding te leggen met partijen en/of bij subsidieaanvragen. We zijn bezig met de voorbereiding van de ondersteuning van specifieke leeftijdsgroepen om hun deelname aan cultureel groepswerk mogelijk te maken. In Brunssum zijn veel mensen allemaal op hun eigen manier bijzonder en allemaal beschikken zij in meer of minder mate over een cultureel vermogen. Nog niet goed zichtbaar is wat de jongere generaties verlangen aan (beeldende, kunstzinnige) vorming. De jongerencultuur zal ongetwijfeld de komende tijd een nieuwe verschijningsvorming gaan krijgen, meer eigentijds. Er bereiken ons immers jaarlijks vele nieuwe ideeën, suggesties en initiatieven.

De gemeente Brunssum is blij met deze positieve bijdrage aan de veerkracht van Brunssum. Door alle menskracht en middelen bij elkaar te brengen kunnen we het veld in staat stellen om de uitdaging aan te gaan (The Right to Challenge) en in te spelen op behoeften die dichtbij de mensen in de buurten ontstaan en een invulling krijgen. Het is niet altijd de overheid zelf die daar het antwoord op heeft, vaak zijn het juist de enthousiaste mensen in het veld die een sterk draagvlak kunnen organiseren, heel persoonlijk en dichtbij. Brunssum heeft een Openbare bibliotheek. Om de bibliotheek ook voor de toekomst veilig te stellen, is een fusie met de bibliotheek Kerkrade, conform raadsbesluit van mei 2019, in voorbereiding. Verder beschikt Brunssum over een goed geoutilleerd pand waar professioneel muziekonderwijs wordt verzorgd door de Stichting SMK. Op het gebied van sportactiviteiten ligt er een directe relatie met volksgezondheid en zijn wij actief op het gebied van sport- en beweeginterventies voor jong en oud. Daartoe heeft Brunssum een breed aanbod aan op gezondheid gerichte activiteiten. Het lidmaatschap JOGG (jongeren op gezond gewicht) zetten we voort. Wij verbinden sport met onderwijs en volksgezondheid waarbij budgetten programmatisch, en bestaande initiatieven integraal, efficient en strategisch ingezet worden.

De gezonde basisschool voor de toekomen (GBT) is hier een voorbeeld van.

51

Brunssumse sportverenigingen kunnen in alle wijken beschikken over een gymzaal (Brede scholen), BrunssumWest en Centrum beschikken daarnaast over een sporthal. Voor de buitensport staan voetbal- en tennisaccommodaties ter beschikking. Een aantal traditionele sportevenementen onderstreept onze ambities op het gebied van sport, bijvoorbeeld de Parelloop en het Internationale damkampioenschap. Op recreatief gebied beschikt Brunssum over een uitgestrekt buitengebied, waaronder de Brunssummerheide, alsmede stedelijke parken in de directe woonomgeving. Het groene buitengebied is vanuit onze woonwijken op loopafstand bereikbaar. In relatie tot de Buitenring heeft de bereikbaarheid van het buitengebied onze aandacht. Om de groene omgeving voor recreatie en toerisme te ontsluiten, wordt ingezet op een verbetering van fiets- en wandelroutes. Recent zijn belangrijke onderdelen van het fietsnetwerk ingevuld. Met de Leisure Lane wordt het fietsnetwerk aangehaakt bij internationale routes. Analoog aan het fietsknooppuntensysteem wordt nu ook een plan voorbereid om wandelroutes op Zuid-Limburgse schaal met elkaar te verbinden. Voor het stedelijk groen heeft de gemeente een groenstructuurplan met een lange doorlooptijd. Dit plan vullen wij in combinatie met andere werkzaamheden binnen de openbare ruimte in. Het plan omvat de stedelijke groenstructuur als ook de natuur in het buitengebied.

Zowel in ecologisch opzicht als in het belang van de recreatieve mogelijkheden voor onze inwoners zijn belangrijke groenstructuren ingevuld in samenhang met de Buitenring (Landgoed Amstenrade, natuurcompensatiegebieden). Archeologische waarden vinden bescherming in onze bestemmingsplannen. Beleids- en wettelijke taken op het gebied van archeologie zijn ondergebracht bij de regioarcheoloog.

KADERSTELLENDE NOTA 'S       

Sportnota 2007 Kadernota Cultuur 2020 Erfgoedverordening 2013 Archeologische beleids- en verwachtingskaart 2013 Kadernota subsidiebeleid gemeente Brunssum 2018-2020 Groenstructuur- en groenbeheerplan Bomenbeleidsplan

BELEIDSOPGAVES SPORT - Brunssum beschikt over goed geoutilleerde accommodaties voor binnen- en buitensport. - De accommodaties hebben een zodanige spreiding over de wijken dat ze voor alle inwoners goed bereikbaar zijn. - Op het gebied van sport worden activiteiten aangeboden met een nauwe relatie met volksgezondheid en onderwijs, voor jong en oud.

CULTUUR - Inwoners zijn trots op hun stad. - Inwoners ontwikkelen zelf hun veerkracht en cultureel vermogen. - Een levendig cultureel klimaat. - Het openluchttheater positioneren als merk in de regio. - De bevolking heeft besef van de cultuurhistorische waarden.

52

EVENEMENTEN - Brunssum is een levendige woonstad met een gevarieerd aanbod aan evenementen op het gebied van familie, cultuur, horeca en sport - Brunssum werkt hierin samen met het maatschappelijk middenveld, het verenigingsleven, de lokale middenstand en particuliere initiatiefnemers - Brunssum is voor organisatoren een aantrekkelijke gemeente om evenementen te organiseren - Evenementen zijn een middel om onze economische, culturele, sportieve en maatschappelijke doelstellingen te realiseren.

GROEN EN RECREATIE - Groenvoorzieningen dragen bij aan de presentatie van onze gemeente, het levert een bijdrage aan de biodiversiteit en is bij uitstek de plek waar onze bewoners op een veilige en prettige wijze dicht bij huis kunnen recreëren. - Goede fiets- en wandelinfrastructuur is van belang voor de toeristische-/recreatieve ontwikkeling van Brunssum en de regio. Naast de waarde voor de recreatieve fietser zijn dergelijke verbindingen ook van belang voor het utilitair fietsverkeer (woon-werk, schoolroutes).

MEDIA - In Brunssum is een Openbare bibliotheek gevestigd met aanbod op het gebied van media, literatuur, onderwijs, internet en vrije tijd

Taakveld: Sportbeleid en -activering (XT-51) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 In het sportstimulerings- en gezondheidsbeleid richt de gemeente Brunssum zich op de gezondheid van al haar bewoners. 1.1 1.2

1.3 1.3 1.4

Resultaat: Wat doen we daarvoor Om dit te bewerkstelligen blijven we deelnemen aan het landelijke project Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG). Kinderen in het basisonderwijs worden getest op motorische vaardigheden en hun BMI wordt gemeten. A.d.h.v. resultaten worden leefstijl-interventies m.b.t. gezonde voeding en bewegen georganiseerd. Bij de Gezonde Basisschool van de Toekomst verzorgen we, samen met enkele partners, de Tussen Schoolse Opvang die met name gericht is op beweging (sport & spel). Senioren te stimuleren om te gaan genieten van sport en bewegen. Brunssum biedt ook personele Ondersteuning bij een 2de Gezonde Basisschool van de Toekomst (€ 14.000,structureel). Door deelname aan het project IKS (Iedereen Kan Sporten Parkstad) is er een match tussen het sport- en beweegaanbod voor mensen met een beperking en de behoefte daartoe.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Het effect van corona, dat mensen meer thuis zijn (geweest) en minder bewegen, terugdringen. 2.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Motivatie en feitelijke beweging neemt toe. In iedere wijk vinden er stimulerende activiteiten plaats. Hiertoe is in de voorjaarsbrief voor 2 jaar een budget van € 30.000,- voorgesteld.

53

Doel: Wat willen we bereiken 3 Vitaliteit en veerkracht van jeugd. 3.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Breed aanbod voor 4-12 jarigen op gebied van sport en cultuur. Hiertoe is € 12.600,- vanuit de 2de bestuursrapportage 2021 overgeheveld.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2022

producten 510000 - Salarislst Sportbeleid en activering 510001 - Sportsubsidies(incl. Kapitaallasten) 510004 - Sportbeleid TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

167 123 141 431

167 118 141 426

167 123 111 401

167 123 111 401

431

426

401

401

Taakveld: Sportaccommodaties (XT -52) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Zorgdragen voor veilige, hygiënische en goed onderhouden accommodaties waar op verantwoorde wijze gesport kan worden. 1.1 1.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Zorgdragen voor cultuurtechnisch onderhoud van de velden voor een goede beoefening van de sport en onderhouden van veldinrichting. Zorgdragen voor het verrichten van onderhouds- en/of vervangingswerkzaamheden aan het gebouw conform de verplichtingen vanuit de eigenaar/verhuurder.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Uitvoering geven aan het in 2019 vastgestelde accommodatiebeleid. 2.1 2.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Opstellen van het vastgoedbeleid. Besluitvorming over het eventueel multifunctioneel maken en/of deels afstoten van verenigingsgebouwen en sportaccommodaties inclusief de financiële consequenties.

Doel: Wat willen we bereiken 3 Nieuwe nota sport in 2022 (exclusief accommodatiebeleid). Doel: Wat willen we bereiken 4 Aanbieden van sport op nieuwe GBT’s Doel: Wat willen we bereiken 5 Stimuleren, in de wijken, van bewegen

54

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 520000 - Salarislasten Sportaccommodaties 520002 - Sporthal Rumpen 520004 - Sporthal Bredeschool Treebeek 520010 - Gymzaal Brunssum-Noord 520011 - Gymzaal Ir. De Katstraat 520408 - Sportpark Houserveld, Terreinen 520409 - Sportpark In De Struiken, Terreinen 520410 - Sportpark Peerdendries, Terreinen 520411 - Sportpark Klingelsberg, terreinen 520412 - Terreinen Algemeen 520413 - Tennispark ATIVU 520414 - Tennispark LTCB 520416 - Sporthal Rumpen 520417 - Sporthallen Algemeen 520418 - Sportzaal Brunssum-Noord, Microhal 520419 - Gymzaal Ir. De Katstraat/Planeetstr 520420 - Sport- en Gymzalen Algemeen 520422 - Zwembad De Bronspot 521000 - Accommodatie BSV-Limburgia 521001 - Accommodatie SV Langeberg 521002 - Accommodatie SV Brunssum 521003 - Accommodatie SV de Leeuw 521004 - Sportvoorziening Algemeen 521010 - Tennispark LTCB 521012 - Accommodatie Robin Hood 521013 - Golfbaan 522000 - Zwembad de Bronspot 522001 - Buffet Bronspot TOTAAL LASTEN producten 520002 - Sporthal Rumpen 520004 - Sporthal Bredeschool Treebeek 520010 - Gymzaal Brunssum-Noord 520011 - Gymzaal Ir.

De Katstraat 520408 - Sportpark Houserveld, Terreinen 520409 - Sportpark In De Struiken, Terreinen 520410 - Sportpark Peerdendries, Terreinen 520411 - Sportpark Klingelsberg, terreinen 520420 - Sport- en Gymzalen Algemeen 520422 - Zwembad De Bronspot 521000 - Accommodatie BSV-Limburgia 521001 - Accommodatie SV Langeberg

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

715 65 80 24 20 62 20 20 11 285 1 35 60 27 19 8 9 73 90 149 51 98 -100 18 2 16 189 11 2.057

715 65 80 24 20 61 20 20 11 285 1 35 60 27 19 8 9 73 90 148 51 98 -100 18 2 16 189 11 2.055

715 65 80 24 20 61 20 20 16 285 1 35 60 27 19 8 9 73 90 148 51 98 -100 18 2 16 189 11 2.060

715 65 80 24 20 61 20 20 19 285 1 35 60 27 19 8 9 73 89 147 51 97 -100 18 2 16 189 11 2.061

-88 -53 -30 -11 -4 0 -9 -2 -5 -21 -31 -27

-88 -53 -30 -11 -4 0 -9 -2 -5 -21 -31 -27

-88 -53 -30 -11 -4 0 -9 -8 -5 -21 -31 -27

-88 -53 -30 -11 -4 0 -9 -10 -5 -21 -31 -27

55

521002 - Accommodatie SV Brunssum 521003 - Accommodatie SV de Leeuw 521010 - Tennispark LTCB 521012 - Accommodatie Robin Hood 522000 - Zwembad de Bronspot 522001 - Buffet Bronspot TOTAAL BATEN Resultaat

-3 -27 -38 -3 -234 -21 -608 1.449

-3 -27 -38 -3 -234 -21 -607 1.448

-3 -27 -38 -3 -234 -21 -613 1.447

-3 -27 -38 -3 -234 -21 -615 1.446

Taakveld: Cultuurpresentatie, prod.partic. (XT -53) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Investeren in cultuur betekent investeren in het welbevinden van mensen en in de sociale cohesie van de gemeenschap waarvan ze deel uitmaken. Vandaar dat de gemeente een verbinding wil leggen tussen cultuur, het lokale verenigingsleven en vrijetijdsbesteding. 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

1.6

Resultaat: Wat doen we daarvoor Voor het digitaal ontsluiten van wandel- en fietsroutes langs culturele bezienswaardigheden in Brunssum is € 5000,- vanuit de begroting structureel beschikbaar (530003). Een breed gevarieerd cultuuraanbod in het vernieuwde overdekte openluchttheater. In 2022 is € 12.500,extra opgenomen om hier een impuls aan te geven. Heemkunde als drager om de geschiedenis en cultuur van Brunssum levendig te houden. Initiatieven m.b.t. podiumkunsten in de Brikke Oave en het OLT stimuleren we door middel van een revolverend fonds. Ook komend jaar zal het Brunssumse partnerschapscomité Alsdorf de contacten met onze Duitse partnergemeente Alsdorf op inspirerende wijze onderhouden. Extra aandacht zal uitgaan naar contacten tussen de jeugd van Alsdorf en Brunssum. De gemeente Brunssum telt veel organisaties die zich inzetten voor de inwoners van Brunssum. De organisaties dragen bij aan de leefbaarheid, de sociale cohesie, het welzijn, de gezondheid en de burgerkracht in Brunssum. De gemeente subsidieert organisaties die een bijdrage leveren aan de maatschappelijke doelen van de gemeente.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Professionalisering programmering Openlucht theater. 2.1

2.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor In 2022 hebben wij advies hoe we het programmeren van het Openluchttheater zo goed mogelijk kunnen organiseren (programmeren is een vak). Voor 2022 is daar €15.000,- voor opgenomen in de begroting waarna € 20.000,- structureel (zie voorjaarsbrief 2021). Interne evaluatie en verbeterplan van het Openluchttheater qua organisatie, voorzieningen, faciliteiten.

Doel: Wat willen we bereiken 3 Via de 2de bestuursrapportage 2021 is vanuit product 530003 € 120.000,- overgeheveld naar 2022 omdat niet alle plannen uitgevoerd kunnen worden. Vanuit dit bedrag is € 25.000 beschikbaar voor het revolverend fonds. Evaluatie revolverend fonds na 1 jaar gebruik (vanwege corona nog niet gebruikt). Doel: Wat willen we bereiken 4 Plannen welke in 2021 niet uitgevoerd zijn alsnog uitvoeren. Vanuit de overheveling 2de bestuursrapportage 2021 is daartoe (€ 120.000,- -/- € 25.000,-) € 95.000,- beschikbaar.

56

Doel: Wat willen we bereiken 5 Instandhouden bestaande kunstwerken. 5.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor In 2022 is ruimte voor herplaatsing en specialistisch onderhoud van enkele kunstwerken. Via de voorjaarsbrief 2021 is € 50.000,- voorgesteld.

Doel: Wat willen we bereiken 1 Een aantrekkelijk evenementenaanbod van hoge kwaliteit. 1.1 1.2 1.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor Voor 2022 staat een kleinere editie van de Parade gepland. Conform Raadsbesluit is voor een jaarlijks kerstfeest € 35.000 meerjarig begroot. Voor 2022 is er enige ruimte voor (een) extra evenement(en) daar er i.v.m. corona in 2021 nauwelijks evenementen zijn geweest en er budget via de 2de bestuursrapportage overgeheveld is/wordt.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Alle kinderen op de Brunssumse basisscholen kunnen muziekles volgen met een professionele leerkracht. 2.1 2.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Via het project meer harmonie in de samenleving (MHIDS) hebben 7 basisscholen toegang tot professioneel muziekonderwijs. Parallel aan het project MHIDS loopt onderzoek naar de effecten op de lange termijn ontwikkeling van het kind.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 530000 - Salarislasten Cultuurpresentatie 530001 - Muziek Onderwijs 530002 - Amateuristische Kunstbeoefening 530003 - Cultuur 530004 - Evenementenbeleid 530005 - Volksfeesten TOTAAL LASTEN producten 530002 - Amateuristische Kunstbeoefening TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

392 326 76 118 117 43 1.072

392 332 76 560 122 43 1.525

392 337 76 205 122 43 1.175

392 337 76 205 122 43 1.175

0 0 1.072

0 0 1.525

0 0 1.175

0 0 1.175

Taakveld: Musea (XT-54) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR?

WAT GAAT HET KOSTEN?

57

Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2022

producten 540000 - Salarislasten Musea TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

7 7

7 7

7 7

7 7

7

7

7

7

Taakveld: Cultureel erfgoed (XT -55) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR?

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

0

Begroting 2024

0

Begroting 2025

0

0

Taakveld: Media (XT-56) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Bibliotheekwerk draagt bij aan de verwezenlijking van beleidsdoelen op gebied van participatie, educatie, dienstverlening, jeugd, onderwijs en cultuur. 1.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor In 2022 wordt de toekomst van de bibliotheek in Brunssum veiliggesteld door een fusie met de bibliotheek Kerkrade, binnen de door de raad vastgestelde kaders. Verder wordt de bibliotheek Brunssum getransformeerd naar een moderne bibliotheek die midden in de samenleving staat.

58

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2022

producten 560000 - Salarislasten Media 560001 - Openbare Bibliotheek TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

20 524 544

20 524 544

20 524 544

20 523 544

544

544

544

544

Taakveld: Openbaar groen en recreatie (XT -57) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Goed verzorgde en bereikbare groen- en natuurgebieden waar onze inwoners en gasten kunnen recreëren. 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

1.6

Resultaat: Wat doen we daarvoor Adequaat ingericht en onderhouden openbaar groen en bos- en natuurgebieden conform het MOP-OR 2021 - 2025 met vastgesteld onderhoudsniveau CROW-B. Een verkeersveilige en goed afwaterende berm met zoveel mogelijk bloeiende kruiden. Uitvoering geven aan de wettelijke zorgplicht met betrekking tot het bomenbestand. Onder regie van de Provincie wordt gewerkt aan de voorbereidingen van de hoogwaardige fietsroute (de IBA Leisurelane). Werken aan de verdere ontwikkeling van Schutterspark, waarbij het park openbaar toegankelijk blijft, maar ook een diversiteit aan activiteiten biedt op het gebied van natuurbeleving, passieve en actieve ontspanning en horeca, gericht op breed publiek. Realiseren van activiteiten op grond van het uitvoeringsprogramma Toerisme

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 030020 - Speeltuingebouw Klaver 4 030022 - Pand Klaver 4 570000 - Salarislst Openbaar Groen recreatie 570005 - Groen- toerisme en recr.beleid 570020 - Speeltuinen 570021 - Openbare Speelplekken 570022 - Speeltuin Buschkesberg 570023 - Speeltuin Treebeek 570050 - Schutterspark Algemeen 570052 - Schutterspark Kinderboerderij 570054 - Schuttershüske 570055 - Exploitatie pompgebouwen 570200 - Groencoördinatie

Begroting 2022 4 39 646 28 36 22 5 7 65 8 3 26 20

Begroting 2023 4 39 646 3 36 22 5 7 65 8 3 26 20

Begroting 2024 4 39 646 3 36 22 5 7 64 8 3 26 20

Begroting 2025 4 39 646 3 36 22 5 7 64 8 3 26 20

59

570201 - Bosbeheer 570203 - Onderhoud Gereedschap Machines 570204 - Plantsoenen 570207 - Sanering-/Reconstructie Bomenbestand 570209 - Directe Kap.Lasten etc.Plantsoenen 570210 - Fontein Vijverpark 570211 - Fontein Lindeplein 570212 - Straatbeelden/Kunstwerken TOTAAL LASTEN producten 030020 - Speeltuingebouw Klaver 4 030022 - Pand Klaver 4 570022 - Speeltuin Buschkesberg 570050 - Schutterspark Algemeen 570052 - Schutterspark Kinderboerderij 570200 - Groencoördinatie 570201 - Bosbeheer 570202 - Groen- en natuurbeleid 570210 - Fontein Vijverpark 570211 - Fontein Lindeplein 570212 - Straatbeelden/Kunstwerken TOTAAL BATEN Resultaat

56 38 792 152 114 6 38 54 2.159

56 38 792 152 107 6 38 4 2.077

56 38 792 152 119 6 38 4 2.088

56 38 792 152 106 6 38 4 2.075

-6 -17 -5 -34 -3 -1 -8 -6 -6 -9 -4 -100 2.059

-6 -17 -5 -34 -3 -1 -8 -6 -6 -9 -4 -100 1.977

-6 -17 -5 -34 -3 -1 -8 -6 -6 -9 -4 -100 1.988

-6 -17 -5 -34 -3 -1 -8 -6 -6 -9 -4 -100 1.975

60

PROGRAMMA 9 MILIEU OMSCHRIJVING De kwaliteit van de leefomgeving wordt voor bestaande en nieuwe inwoners steeds belangrijker. In de Structuurvisie Brunssum 2025 is daarom opgenomen dat Brunssum in 2025 een gemeente wil zijn die gezond, compact en groen is, en een prettig en veilig woonmilieu biedt. Deze bredere missie wordt in het coalitieakkoord 2018-2022 op milieugebied verder ingevuld door alle maatregelen te ondersteunen die een bijdrage leveren aan het behalen aan de klimaatdoelstellingen van Parijs. De gemeente vervult hierbij een lokale regie- en voorbeeldfunctie. Duurzaam gedrag bij inwoners, organisaties en bedrijven wordt gestimuleerd om de betrokkenheid vanuit de samenleving te vergroten. We steunen hergebruik van materialen die vrijkomen bij sloop of productieprocessen en stimuleren deelgebruik. Want grondstoffen moeten zoveel mogelijk in de keten blijven (circulaire economie). Het buitengebied moet effectief worden beschermd tegen zwerfafval en afvaldumpingen. Brunssum streeft daarnaast, samen met de regio, naar een duurzame invulling van de rioleringszorg, waarbij de bescherming van de volksgezondheid, het voorkomen van wateroverlast en een goede kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater gewaarborgd zijn.

KADERSTELLENDE NOTA 'S               

Strategische visie Brunssum 2025 (2013) Structuurvisie 2009 Parkstad Limburg Energietransitie (PALET) 1.0: Regionaal Ambitiedocument (2015) PALET 2.0 - Brunssum: Energie potentiestudie (2015) Beleidsregel ‘PALET Regionaal Afwegingskader Grootschalige Duurzame Energieopwekking’ (2019) Nota bodembeheer mijnsteengebieden Brunssum (2022) met geactualiseerde Bodemkwaliteitskaart (2022) Nota bodembeheer Grond Brunssum (2014) met geactualiseerde Bodemkwaliteitskaart (2020) Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP) 2014-2019 (2014) Meerjaren investeringsplan (MIP) OR 2018-2021 (2017), onderdeel riolering Begraven op eigen terrein (2018) Grondstoffenplan 2022-2026 (2022) Beleidsplan handhaving Omgevingsrecht. Voor een veilig en leefbaar Brunssum. Uitvoeringsbeleid toezicht en handhaving WABO-taken gemeente Brunssum 2019-2022 (juni 2019) Uitvoeringsbeleid Vergunningverlening Wabo-taken Gemeente Brunssum 2019-2022 Regionale Energiestrategie (RES 1.0) Transitievisie Warmte (1.0)

BELEIDSOPGAVES RIOLERING - Voor de leefbaarheid van de gemeente Brunssum is het van belang dat de openbare ruimte op verantwoorde wijze wordt beheerd. Het beheer en de instandhouding van de openbare ruimte en de boven- en ondergrondse infrastructuur behoren tot de kerntaken van de lokale overheid; onderdeel daarvan zijn de gemeentelijke taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding. Het gaat hierbij om dagelijks onderhoud en beheer, alsook de instandhouding (reparatie en vervanging). Wateroverlast wordt getracht zoveel mogelijk te voorkomen. Beken en oppervlaktewater proberen zuiver te houden. Zo willen we voldoen aan de wettelijke zorgplicht voor afvalwater, hemelwater en grondwater. - Hieraan gerelateerd zijn onze taken op het gebied van klimaatadaptatie: ‘de aanpassing aan het actuele of verwachte klimaat en de effecten daarvan, om de schade die gepaard kan gaan met klimaatverandering te beperken

61

en de kansen die de klimaatverandering biedt te benutten’. Dat hier een grote sterke koppeling ligt met de gemeentelijke watertaken, die in verband met de klimaatverandering steeds uitgebreider worden, ligt voor de hand.

AFVAL - Ook op het gebied van verwerking van afval staat bescherming van het milieu voorop. Met een gescheiden afvalinzameling dragen we bij aan de circulaire economie en kunnen herbruikbare grondstoffen weer opnieuw in productieprocessen worden ingezet. - Met het consequent ruimen van zwerfafval zorgen we voor een schone leefomgeving en wordt voorkomen dat afval in het milieu achterblijft.

MILIEUBEHEER - KLIMAAT/DUURZAAMHEID - Om de klimaatverandering aan te pakken en invulling te geven aan de afspraken die zijn gemaakt in het Klimaatakkoord van Parijs, is landelijk als doel gesteld dat we in 2030 49% minder CO2 uitstoten. In 2050 moet dit zelfs vrijwel nihil zijn. Het Rijk heeft daarom besloten dat we afscheid moeten nemen van fossiele bronnen als aardgas, aardolie en steenkool. - Brunssum heeft samen met de regio Parkstad de ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn. Hiervoor is het beleidskader Parkstad Limburg Energietransitie (PALET) vastgesteld. - In het Interbestuurlijk Programma (IBP) heeft de VNG samen met het IPO, het Rijk en de Waterschappen afgesproken dat er een regionale energiestrategie (RES) wordt gemaakt en dat alle gemeenten eind 2021 een Transitievisie Warmte hebben vastgesteld waarin ze aangeven hoe ze de transitie naar een aardgasvrije gebouwde omgeving in 2050 willen vormgeven. Transitievisie Warmte: hierin wordt de volgorde bepaald waarin panden, clusters van panden, buurten en eventueel hele wijken van het aardgas afgaan en een keuze gemaakt of er wijken voor 2030 aardgasvrij worden. Voor panden die voor 2030 van het aardgas afgaan wordt het beoogde alternatief voor aardgas benoemd. Zo ontstaat handelingsperspectief voor de inwoners, woning- en pandeigenaren en ook voor de netbeheerder.

De ervaringen die worden opgedaan met de in 2018 in heel Nederland opgestarte proeftuinen en specifiek de Proeftuin aardgasvrije wijk Brunssum-Noord, worden hierin zeker meegenomen. RES: Brunssum maakt deel uit van de RES-regio Zuid-Limburg. De RES richt zich op de (ruimtelijke) opgave voor opwek van hernieuwbare elektriciteit en de regionale opgave voor hernieuwbare warmte. De definitieve RES ZuidLimburg (1.0 versie) is op 1 juli 2021 aan de rijksoverheid aangeboden. De RES Zuid-Limburg doet hierin een bod van 1,3 TWh aan hernieuwbare elektriciteit middels zonne- en windenergie in 2030. Voor Brunssum zijn er 4 zoekgebieden voor zon energie en een zoekgebied voor windenergie opgenomen. De uitkomsten van de RES 1.0 moeten in het gemeentelijke omgevingsbeleid worden verankerd. In 2023 wordt de RES 2.0 vastgesteld. - Bij al deze ontwikkelingen is het creëren van draagvlak onder meer door het voeren van participatieprocessen van groot belang. Zonder lokaal draagvlak komt de transitie moeizaam of helemaal niet van de grond.

MILIEUBEHEER - BODEM - De bodemkwaliteit is van dien aard dat in Brunssum veilig kan worden gewoond, gewerkt en gerecreëerd. Hierbij moet er een balans zijn tussen bescherming van de bodemkwaliteit en ruimte voor maatschappelijke ontwikkelingen. De uitgangspunten van het gemeentelijke bodembeleid komen neer op: • Het bijdragen aan een duurzaam en efficiënt hergebruik van grond. • Het realiseren van een duurzaam gebruik van de bodem. • Nastreven van een gebiedsgerichte bodemkwaliteit per functie. • Creëren van een duidelijk kader voor afstemming van taken die voortvloeien uit de verschillende gemeentelijke beleids- en taakvelden. - Naast grond hebben we in Brunssum ook te maken met de aanwezigheid van grote hoeveelheden mijnsteen. Het hergebruiken van mijnsteen is geen belemmering, als de kwaliteit van de her te gebruiken mijnsteen voldoet aan de lokale functiegerichte normen voor duurzaam bodemgebruik. Dit is het uitgangspunt van het gemeentelijke mijnsteenbeleid. Mijnsteen mag alleen toegepast worden binnen specifiek hiervoor door de minister aangewezen gebieden. Dit zijn de gebieden waar mijnsteen van oudsher al aanwezig is in de bodem. - Als bronhouder draagt de gemeente Brunssum zorg voor een actuele en adequate digitale informatie-uitwisseling als bedoeld in de Wet basisregirstatie ondergrond (BRO).

62

MILIEUBEHEER - LUCHT, GELUID EN EXTERNE VEILIGHEID - Om veilig en gezond te kunnen leven, werken en recreëren in Brunssum moet voldaan worden aan de landelijke en Europese normen op het gebied van luchtkwaliteit, geluid en omgevingslawaai. Dat geldt eveneens voor blootstelling aan onaanvaardbare externe veiligheidsrisico’s van vervoer, opslag en verwerken van gevaarlijke stoffen. Deze opgaven worden geborgd via de ruimtelijke planprocedures bij (gebieds)ontwikkelingen.

MILIEUBEHEER - VERGUNNINGVERLENING MILIEU/MILIEUMELDINGEN - Het borgen van een duurzame en veilige ruimtelijke kwaliteit van de (bebouwde) leefomgeving en daarmee een bijdrage leveren aan de woonkwaliteit in Brunssum: deze opgave vormt de basis waarop alle activiteiten op het gebied van vergunningverlening voor de fysieke leefomgeving, inclusief milieu, zijn gericht.

MILIEUBEHEER - TOEZICHT EN HANDHAVING MILIEU - Onze inwoners wonen, werken en leven in een veilige, gezonde, aantrekkelijke en duurzame omgeving. De risico’s van niet-naleving van dwingende regels en beleid op het vlak van de fysieke leefomgeving worden zoveel mogelijk beperkt door een zo effectief en efficiënt mogelijke inzet van de beschikbare middelen.

BEGRAAFPLAATSEN EN CREMATORIA De gemeente draagt zorg voor: - het behoud van het typische karakter van de openbare begraafplaats(en) ten behoeve van nabestaanden en/of bezoekers van de begraafplaats, door beheer en onderhoud. - een actuele begraafplaatsadministratie voor bestaande en nieuwe grafrechten. - het bijzetten van overledenen op de begraafplaats (begraven of bijzetten urn). - de uitvaart van personen waarvoor niemand anders de uitvaart wil of kan verzorgen.

Taakveld: Riolering (XT-72) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Instandhouding riolering conform MIP-OR 2018-2021. 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

Resultaat: Wat doen we daarvoor Verkrijgen van inzicht in toestand en functioneren van de riolering. Voldoen aan de wettelijk verplichte basisinspanning ten behoeve van overstorten. In stand houden riolering en met name de huisaansluitingen op gemeentelijk eigendom. (Nieuwe) woningen / bedrijven voorzien van een aansluiting op gemeentelijk riool. Inzake kolkreiniging zorg dragen voor goede afwatering van de weg en een vrije afvoer van (afval)water. In 2022 worden de projecten benoemd in paragraaf 3 Onderhoud Kapitaalgoederen, onderdeel "Riolering" uitgevoerd.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Klimaatadaptatie – water gerelateerde aspecten worden beleidsmatig verankerd en bewustwording moet worden gecreëerd. 2.1

2.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Het stimuleren van burgers om eigen hemelwater afkomstig van daken en tuinen af te koppelen van het riool middels een gezamenlijke subsidieregeling van het Waterschap en de gemeente Brunssum i.c.m. een “waterbewust” campagne (loopt nog door t/m eind 2022). Het in Parkstad verband onderzoeken van nieuwe mogelijkheden om de gezamenlijke wateropgave zo effectief en efficiënt mogelijk in te richten (cf. Samenwerkingsovereenkomst Waterketen regio Parkstad).

63

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 720000 - Salarislasten riolering 720001 - MIP-Riolering 720002 - Onderhoud Riolering 720003 - Rioolinspecties 720004 - Overige Kosten-baten Riool 720006 - Bijdrage aan Heerlen Caumerbeek 720007 - Rioolaansluitingen 720009 - Rioolreiniging TOTAAL LASTEN producten 720004 - Overige Kosten-baten Riool 720007 - Rioolaansluitingen TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

429 1.719 114 25 113 4 8 46 2.458

429 1.663 114 25 113 4 8 46 2.401

429 1.658 114 25 113 4 8 46 2.397

429 1.656 114 25 113 4 8 46 2.395

-3.562 -23 -3.585 -1.127

-3.552 -23 -3.575 -1.174

-3.549 -23 -3.572 -1.176

-3.549 -23 -3.572 -1.178

Taakveld: Afval (XT-73) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 De landelijke doelstellingen ten aanzien van de productie van huishoudelijk restafval behalen. 1.1 1.2 1.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor Continuering van de gescheiden afvalinzameling. Afvalinzameling waarin het hergebruik van grondstoffen voorop staat en dat tegen een zo gunstig mogelijk tarief voor onze burger en maatschappelijk verantwoord. Uitvoering van het grondstoffenplan 2022-2026

Doel: Wat willen we bereiken 2 Burgers en bedrijven moeten niet in de verleiding worden gebracht om afval in het milieu te dumpen daarom wordt het gebruik van het milieupark gestimuleerd. 2.1 2.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor De gemeente zal het twee keer per jaar gratis aanbieden van grofvuil handhaven. Zoeken naar creatieve manieren om zwerfvuil tegen te gaan.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 730000 - Salarislasten afval 730001 - Kosten-baten afval 730002 - Kosten-baten PMD-papier etc.

Begroting 2022 54 2.665 650

Begroting 2023 29 2.989 650

Begroting 2024 29 3.080 650

Begroting 2025 29 3.080 650

64

TOTAAL LASTEN producten 730001 - Kosten-baten afval 730002 - Kosten-baten PMD-papier etc. TOTAAL BATEN Resultaat

3.369

3.668

3.759

3.759

-3.652 -650 -4.302 -933

-3.985 -650 -4.635 -967

-4.083 -650 -4.733 -974

-4.083 -650 -4.733 -974

Taakveld: Milieubeheer (XT-74) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 We leveren onze bijdrage aan de landelijke klimaatdoelstellingen m.b.t. 'gebouwde omgeving' en 'elektriciteit' via de RES Zuid-Limburg. Deze bijdrage wordt samen met de doelstellingen in PALET uitgewerkt in een integraal uitvoeringsprogramma RES Zuid Limburg - PALET periode 2021 - 2025. 1.1 1.2 1.3 1.4

Resultaat: Wat doen we daarvoor B&W stelt het uitvoeringsprogramma RES Zuid Limburg - PALET 2021-2025 vast. De gemeente werkt de RES 2.0. uit in Parkstad-verband als onderdeel van RES Zuid Limburg. De gemeente geeft invulling aan haar voorbeeldrol middels verduurzamen van (deel) eigen vastgoed. De gemeente werkt de zoekgebieden verder uit voor zonne- en windenergie zoals opgenomen in de RES 1.0 en ontwikkelt hernieuwbare energie op eigen grondgebied, zoals het Terca-terrein.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Een “circulaire economie” is een economie gericht op een inclusieve maatschappij waarin iedereen mee doet en waarbij de klimaatproblemen worden aangepakt vanuit de gedachte, people, planet en profit / prosperity. Om invulling te kunnen geven aan de ambities uit het coalitieakkoord 2018-2022 zal er een visie ontwikkeld worden en zal er beleid geformuleerd worden. 2.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Op basis van de Startnotitie Circulaire Economie wordt een visie- en beleidskader ontwikkeld.

Doel: Wat willen we bereiken 3 We werken via visie- en planvorming toe naar een aardgasvrij Brunssum in 2050. We doen al ervaring op in de Proeftuin Aardgasvrije wijk Brunssum Noord en in 2022 stellen we de uitgewerkte Transitievisie Warmte vast net als de andere Parkstad-gemeenten. 3.1 3.2 3.3

3.4

Resultaat: Wat doen we daarvoor De gemeenteraad stelt de Transitievisie Warmte Brunssum vast (waar nodig en mogelijk in samenhang met de warmteparagraaf in de RES). Uitwerking van een (buurt/wijk) uitvoeringsprogramma, samen met bewoners en andere stakeholders, voor prioriteitsgebieden en panden zoals aangewezen in de Transitievisie Warmte. Proeftuin Aardgasvrije Wijken Brunssum Noord (Lemmender): - Uitwerken rolverdeling, organisatie en uitwerken overeenkomsten (t.b.v. contract close/realisatie/exploitatie/beheer); - Uitwerken financiële afspraken (t.b.v. financial close, rekening houdend met garantstellingen door overheid/overheden en externe financiering); - Opstarten en intensiveren participatieproces met de wijk / onderdeel van totaalprogramma wijk Brunssum Noord; - Faciliteren besluitvormingsprocessen betrokken partijen op go-no go momenten. Start traject verduurzamen ruim 300 koopwoningen particulieren (en VVE) Brunssum Noord (en Schuttersveld) in relatie tot subsidie Volkshuisvestingsfonds in samenwerking met Parkstad.

65

Doel: Wat willen we bereiken 4 - Er moeten voldoende toepassingsmogelijkheden voor grond en voor het duurzaam hergebruiken van gebiedseigen mijnsteen blijven bestaan, zodat maatschappelijke ontwikkelingen worden gefaciliteerd, maar waarbij risico’s voor mens en milieu worden uitgesloten en de bodemkwaliteit op klasse-niveau niet verslechtert. - Wet basisregistratie ondergrond (BRO): om te voldoen aan de lever-, gebruiks-, meld- en onderzoeksplicht en om het delen en opslaan van informatie en gegevens voor de ondergrond te stroomlijnen (verbeteren dienstverlening) levert de gemeente Brunssum als bronhouder geotechnische sonderingen, boormonster beschrijvingen en grondwater monitoringsputten (die on opdracht van de gemeente zijn uitgevoerd) aan voor de Landelijke voorziening 4.1 4.2

4.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor Starten met de actualisering van de bodemkwaliteitskaart mijnsteen Brunssum, vanwege de actualiseringsverplichting van 1 maal per 5 jaar. Zorgdragen voor instandhouding en verbetering van bodemkwaliteit, door het uitvoeren van taken en voldoen aan normen voortvloeiend uit de Wet Bodembescherming, het Besluit Bodembescherming en het Besluit Bodemkwaliteit. En het zoveel mogelijk beperken van bodemvervuiling. Als bronhouder er voor zorgdragen dat wordt voldaan aan de wettelijke verplichting op grond van de BRO, door een tijdige en betrouwbare gegevensuitwisseling aan de landelijke voorzieningen

Doel: Wat willen we bereiken 5 Dat de luchtkwaliteit, geluid en omgevingslawaai blijven binnen de geldende landelijke en Europese normen. Dat geldt eveneens voor blootstelling aan onaanvaardbare externe veiligheidsrisico’s van vervoer, opslag en verwerken van gevaarlijke stoffen. 5.1 5.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Zorgdragen voor een aangenaam woon- en leefklimaat, door taken en normen voortvloeiend uit de Wet Geluidhinder en de Wet Milieubeheer te respecteren bij te volgen ruimtelijke planprocedures. Monitoring luchtkwaliteit via landelijke `Monitoringstool'.

Doel: Wat willen we bereiken 6 Alle negatieve gevolgen voor het milieu door bedrijfsmatige activiteiten (van onder de Wet milieubeheer vallende inrichtingen) worden voorkomen of zoveel mogelijk beperkt. 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6

Resultaat: Wat doen we daarvoor Uitvoering Wet milieubeheer en toepassing geven aan alle andere relevante wet- en regelgeving op gebied van milieu (bij bedrijven). Zorgdragen voor een aangenaam woon- en leefklimaat, door het uitvoeren van taken en voldoen aan normen voortvloeiend uit de Wet Geluidhinder en de Wet Milieubeheer. Het monitoren van grote evenementen waar potentieel veel geluid wordt geproduceerd. Het inventariseren van de subsidie mogelijkheden voor het saneren van geluidsoverlast situaties (wegverkeerslawaai). Inzetten voor een instandhouding en verbetering van een goede luchtkwaliteit op grond van de Wet milieubeheer. Zorgdragen voor instandhouding en verbetering van bodemkwaliteit, door het uitvoeren van taken en voldoen aan normen voortvloeiend uit de Wet Bodembescherming, het Besluit Bodembescherming en het Besluit Bodemkwaliteit. En het zoveel mogelijk beperken van bodemvervuiling.

Doel: Wat willen we bereiken 7 Brunssum streeft naar een gerichte, kwalitatief en kwantitatief adequate wijze van uitvoering van de wettelijke handhavingstaken op het terrein van de fysieke leefomgeving – onderdeel milieu. We dragen zorg voor een correct naleefgedrag van regelgeving. Resultaat: Wat doen we daarvoor

66

7.1 7.2

Een correct naleefgedrag van milieuregelgeving; toezicht milieuaspecten uitgevoerd conform de geprogrammeerde opgave. Het opstellen van het jaarprogramma toezicht en handhaving fysieke leefomgeving en integrale veiligheid 2022 en het jaarverslag 2020.

Doel: Wat willen we bereiken 8 Het voorkomen van overlast door plaagdieren en kadavers. 8.1 8.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Het kadavervrij houden van de openbare ruimte. Overlast van plaagdieren zoveel mogelijk voorkomen en bestrijden.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 740000 - Salarislasten Milieubeheer 740001 - Handhaving Milieubeheer 740002 - Milieubeleid 740003 - Bodem, Geluid & Lucht 740004 - AWACS aangelegenheden 740005 - Omgev.verg.: Milieu & Milieumelding 740006 - Ongediertebestrijding 740007 - Kadaverdepot TOTAAL LASTEN producten 740004 - AWACS aangelegenheden TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

557 97 111 4 11 8 22 3 812

557 97 111 4 6 8 22 3 807

557 97 111 4 6 8 22 3 807

557 97 111 4 6 8 22 3 807

-5 -5 807

-5 -5 802

-5 -5 802

-5 -5 802

Taakveld: Begraafplaats (XT -75) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Voldoen aan de wettelijke taken van de Wet op de Lijkbezorging. 1.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Het ter aarde bestellen en de uitvaart verzorgen als niemand kan of wil zorgdragen voor de uitvaart van een persoon.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 750000 - Salarislasten Begraafplaats

Begroting 2022 16

Begroting 2023 16

Begroting 2024 16

Begroting 2025 16

67

750001 - Openbare Begraafplaats 750002 - BGG Openbare Begraafplaats 750010 - Wet op de Lijkbezorging TOTAAL LASTEN producten 750001 - Openbare Begraafplaats 750002 - BGG Openbare Begraafplaats TOTAAL BATEN Resultaat

23 1 5 45

20 1 5 41

20 1 5 41

21 1 5 43

-60 -1 -61 -16

-60 -1 -61 -20

-60 -1 -61 -20

-60 -1 -61 -18

68

PROGRAMMA 10 ECONOMIE EN TOERISME OMSCHRIJVING Verschillende bedrijven en organisaties, van zzp-ers tot grote bedrijven, kregen de afgelopen jaren te maken met de gevolgen van de coronacrisis. Het maatschappelijk leven, de horeca-, detailhandel- en vrijetijdssector lagen een tijd stil. Het gemeentebestuur van Brunssum heeft, in aanvulling op de verschillende rijksregelingen, getracht passende maatregelen te treffen voor getroffen inwoners en sectoren. Denk hierbij aan uitstel en/of kwijtschelding van betalingen, belastingen en compensatie van vaste lasten. Het is afwachten wat de nasleep van Covid-19 gaat zijn voor de lokale kermissen, evenementen en markten. In 2021 zijn verschillende ruimtelijke projecten in uitvoering gegaan. Denk aan de herontwikkeling van het Treebeekplein en de Maatschappelijke Voorziening grenzend aan het Orionplein. Ook is - samen met IBA en gemeente Beekdaelen - gestart met een integrale aanpak van de omgeving van het Clemensdomein. In Brunssum Noord wordt de wijkopgave eveneens benaderd vanuit een integrale benadering, met doelen op sociaaleconomisch gebied en op het gebied van duurzaamheid. In Brunssum Centrum staan wij aan de vooravond van de uitvoering van het uitvoeringsprogramma Centrum. Een breed ontwikkelprogramma op het gebied van wonen, openbare ruimte, vastgoed en bereikbaarheid voor een periode van 5 jaar.

Centraal staan de woningbouwlocaties in en rond het Centrum (Lindeplein, Raadhuisstraat en Kloosterstraat), de aanleg en (planologische) inrichting van het stadspark Victoria, de verkeerscirculatie rondom het Centrum en de sloop/transformatie van retailvastgoed in de Kerkstraat en Rumpenerstraat. Een werkkapitaal Centrum is gevraagd om de ambities uit het uitvoeringsprogramma inhoudelijk, financieel (cofinanciering subsidies) en organisatorisch mogelijk te maken. Nieuwe economische impulsen worden in 2022 aangejaagd middels een binnenstedelijke stimuleringsregeling Centrum. De regeling faciliteert initiatieven voor nieuw ondernemerschap, bedrijfsverplaatsing, gevelrenovatie en transformatie. Aan de Oostflank wordt middels twee sporen gewerkt aan de gebiedsontwikkeling. Enerzijds het planologisch spoor bestaande uit het voorbereidingsbesluit en de vaststelling van een geactualiseerd bestemmingsplan. Anderzijds de concrete herstructureringsopgave die zich o.a. manifesteert bij de op- en afritten van de Buitenring op het bedrijventerrein Hendrik. De locatie Mourik is een potentiële locatie voor gronduitgifte aan ruimte vragende ondernemers in de logistieke sector. Aan de westzijde ligt een fysieke en functionele relatie met het cluster vrijetijdseconomie aan de rand van het Schutterspark.

Aan de Schinvelderstraat heeft Vastadis de ambitie om 24 aaneengeschakelde bedrijfsunits te ontwikkelen voor het moderne Midden- en Kleinbedrijf. De ontwikkelaar heeft 2 bedrijfskavels in optie genomen. Omtrent de aanleg van de regionale Leisure Lane bent u recent geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief. Brunssum participeert in deze projecten samen met partners als de provincie Limburg, de stadsregio Parkstad, IBA Parkstad, woningbouwcorporaties, ondernemers en bouw- en adviesbureaus. De verschillende projecten haken aan bij regionale subsidie programma's zoals de krimpgelden, de Regiodeal (2e en 3e tranche), Kwaliteit Limburgse Centra (KLC), Leader en IBA. Voor de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling en Vastgoed staan de komende jaren ook in het teken van het op orde brengen van de capaciteit op de afdeling.

KADERSTELLENDE NOTA 'S     

Strategische visie 2025 Structuurvisie Brunssum 2025 Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg Structuurvisiebesluit Wonen en Retail Kadernota Economie en Toerisme

69

           

Masterplan Herstructurering Bedrijventerreinen Oostflank. Masterplan Centrum Masterplan Treebeek Stadsdeelvisie Brunssum Centrum Noord Stadsdeelvisie Brunssum West Stadsdeelvisie Brunssum Zuid-Oost Bestemmingsplannen en beheersverordeningen Centrumvisie Uitvoeringsprogramma Centrum Visie Vrijetijdseconomie Uitvoeringsprogramma Toerisme Gebiedsvisie Oostflank (in ontwikkeling)

BELEIDSOPGAVES VITALE CENTRA - Uitvoering geven aan de (concept) centrumvisie waarbij wordt ingezet op de speerpunten internationalisering, evenementen en duurzaamheid - Revitalisering van het promenadegebied door middel van groen, modernisering v/h straatmeubilair en herinrichting van entrees en pleinen - Ruimtelijke herontwikkeling door samenwerking met projectontwikkelaars en door strategische verwervingen - Stimuleren van de transformatie van aanloopstraten naar functies zoals dienstverlening, maatschappelijk, zorg en wonen - Uitvoering geven aan het regionale uitvoeringsprogramma Retail voor de winkelclusters en transitiegebieden in Brunssum - Optimaliseren van de binnenstedelijke verkeerscirculatie en bereikbaarheid

GEBIEDSVISIE OOSTFLANK - In samenwerking met de provincie Limburg en stadsregio Parkstad komen tot een gebiedsvisie voor de Oostflank waarbij wordt geanticipeerd op de ontwikkelingen m.b.t. de Natuurbeschermingswet (stikstof problematiek) - Als speerpunten voor de gebiedsontwikkeling worden onderscheiden leisure, logistiek/maakindustrie, landschap en energie - Opstellen van een samenwerkingsovereenkomst tussen gemeente Brunssum, provincie Limburg en stadsregio Parkstad Limburg - Faciliteren van de door de provincie Limburg beoogde herontwikkeling van het Mourik-terrein als bedrijventerrein voor grootschalige logistiek en/of maakindustrie - Door middel van herstructurering, revitalisering en/of strategische verwervingen uitvoering geven aan de herstructurering van bedrijventerreinen

VRIJETIJDSECONOMIE - Met het Blote Voetenpark, het Klimpark, het Schutterspark, Landgoed Brunssheim en de Brunssummerheide beschikt Brunssum over recreatieve trekpleisters - Dit geldt ook voor bestaande evenementen als de Oktoberfeesten, Koning Carnaval, Preuvenemert, Bevrijdingsfestival, Parade, Parelloop en het Open Lucht Theater - In de regio Zuid-Limburg wordt een nieuwe visie vrijetijdseconomie ontwikkeld t.b.v. een kwalitatieve versterking van het toeristisch aanbod - De samenwerking met de VVV Zuid-Limburg wordt voortgezet op basis van het meerjaren convenant

BEDRIJVENTERREINEN - De revitalisering van de bedrijventerreinen Oostflank is een belangrijk onderdeel van de gebiedsontwikkeling van de Oostflank

70

- Voor de gemeentelijke bedrijfskavels op Ora et Labora en BSV Limburgia blijft de gemeente actief op zoek naar geïnteresseerde bedrijven - De herontwikkeling van het bedrijventerrein Rode Beek (uitbreiding) vindt plaats in overleg met het bestuur van de gemeente Beekdaelen - In de regio wordt in samenwerking met de andere parkstadgemeenten een nieuwe bedrijventerreinen visie opgesteld

REGIONAAL ECONOMISCH BELEID - De gemeente blijft voor de beleidsopgaven die vragen om een regionale aanpak samenwerken met de parkstadgemeenten. - Centrale thema’s zijn retail, bedrijventerreinen, acquisitie, ruimtelijke ontwikkeling en vrijetijdseconomie. - In regionaal verband worden binnen dit programma de volgende uitvoeringsprogramma's ontwikkeld en in uitvoering genomen: 1. Uitvoeringsprogramma Retail 2. Regionale bedrijventerreinenvisie 3. Visie vrijetijdseconomie 4. Regiodeal

Taakveld: Economische ontwikkeling (XT -31) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Realiseren van een toekomstbestendig en vitaal centrumgebied voor inwoners en ondernemers 1.1

1.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Uitvoering geven aan de deelprojecten die zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma Centrum 20202026, denk hierbij o.a. aan de woningbouwprogrammering rond het Centrum, de herinrichting van de openbare ruimte en transformatie van (winkel) vastgoed. Stimuleringsregeling voor binnenstedelijk ondernemerschap, gevelrenovatie, transformatie en/of bedrijfsverplaatsing.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Revitalisering van het promenadegebied om een prettig ondernemers- en verblijfsklimaat te realiseren 2.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Een groener en dorpser georganiseerd promenadegebied, dat voorzien is van modern straatmeubilair en kwalitatieve entrees zoals het Doorvaartplein, de stadstuin Victoria en het plein Oude Raadhuis.

Doel: Wat willen we bereiken 3 Versterken van de regionale economische structuur o.a. op het gebied van retail, vrijetijdseconomie en bedrijventerreinen. 3.1 3.2

3.3 3.4

Resultaat: Wat doen we daarvoor De gemeente spant zich in voor de uitvoering van de bedrijventerreinenvisie, de visie vrijetijdseconomie en het uitvoeringsprogramma Retail. De gemeente geeft uitvoering aan de gebiedsontwikkeling Brunssum Centrum/transitie Rumpenerstraat in het kader van de 3e tranche van de Regiodeal Parkstad Limburg. Daarnaast wordt in het kader van de 2e tranche van de Regiodeal de gebiedsontwikkeling Brunssum Noord samen met partners opgepakt. De gemeente spant zich in voor de realisatie van enkele IBA-projecten zoals het Open Lucht Theater, het Treebeekplein en het Clemensdomein. De gemeente levert een bijdrage aan de zogenaamde 'regionale initiatieven Parkstad' zoals het starterscentrum, het vestigingenregister, Bedrijven Terreinen Management en de VVV.

71

3.5

Een werkbudget om te participeren in relevante regionale samenwerking op het gebied van economie en arbeidsmarkt.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2022

producten 310000 - Salarislst Economische ontwikkeling 310001 - Economische Activiteiten 310002 - Economisch beleid 310005 - Economische samenwerking TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

117 20 68 25 229

117 20 68 0 204

117 20 68 0 204

117 20 68 0 204

229

204

204

204

Taakveld: Fysieke bedrijfsinfrastructuur (XT -32) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Uitvoering geven aan de gebiedsvisie Oostflank en de samenwerkingsovereenkomst met de provincie Limburg en stadsregio Parkstad. 1.1 1.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Realiseren van herontwikkelingen op het gebied van logistiek, landschap, bedrijventerreinen en leisure. Continueren van het projectmanagement ten aanzien van de gebiedsontwikkeling Oostflank.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Behoud en uitbreiding van werkgelegenheid op de bedrijventerreinen in Brunssum. 2.1 2.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Uitgifte van bedrijfskavels op de bedrijventerreinen BSV Limburgia en Ora et Labora. Voorbereiding voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein Rode Beek (uitbreiding) in samenwerking met de gemeente Beekdaelen.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 320420 - Complex 42 Rode Beek 320460 - Complex 46 Voormalig BSV terrein 320741 - Werkkapitaal Oostflank TOTAAL LASTEN producten 320420 - Complex 42 Rode Beek

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

97 239 50 386

0 0 0 0

0 0 0 0

0 0 0 0

-97

0

0

0

72

320460 - Complex 46 Voormalig BSV terrein TOTAAL BATEN Resultaat

-239 -336 50

0 0 0

0 0 0

0 0 0

Taakveld: Bedrijfsloket en -regelingen (XT-33) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Goede dienstverlening aan (startende) ondernemers. 1. 1.

Resultaat: Wat doen we daarvoor Centraliseren van de klantcontactstromen via het gemeentelijk ondernemersloket. Keuze voor een duurzame locatie voor de zaterdagmarkt (in de context van het Centrumplan).

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 330000 - Salarislasten Bedrijfsloket en -regelingen 330001 - Markten TOTAAL LASTEN producten 330001 - Markten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

67 17 84

67 17 84

42 17 59

42 17 59

-13 -13 72

-13 -13 72

-13 -13 47

-13 -13 47

Taakveld: Economische promotie (XT -34) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Doorontwikkelen van het recreatief aanbod, de woon- en vrijetijd voorzieningen voor inwoners, bezoekers en ondernemers. 1. 1.1 1.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Organiseren van een voorjaarskermis (Lindeplein) en najaarskermis (Koutenveld). De voorjaarskermis is expliciet gericht op jongeren. Ontwikkeling en uitvoering van een strategisch Citybranding programma gericht op de aanwas van de bevolkingsdoelgroep 20-45 jaar. Vormgeven aan een lokaal uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie door samenwerking met strategische partners en lokale ondernemers (Parkstad, Visit, Schutterspark).

73

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 340000 - Salarislasten Economische promotie 340002 - Kermis TOTAAL LASTEN producten 340001 - Baten Toeristenbelasting 340002 - Kermis TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

58 47 105

58 47 105

58 47 105

58 47 105

-172 -31 -203 -98

-172 -31 -203 -98

-172 -31 -203 -98

-172 -31 -203 -98

74

PROGRAMMA 11 VOLKSHUISVESTING EN RO OMSCHRIJVING Centraal staat (het behoud van) een aantrekkelijke woon- en leefomgeving. De woningen in de wijken sluiten aan op de behoeften en de woonomgeving heeft een positieve, schone uitstraling, zodat men zich er prettig en veilig voelt. Deze raadsperiode zal in dit verband het accent komen te liggen op de herstructurering in het centrum en Treebeek. Met het oog op de demografische krimp en de toenemende vergrijzing van de bevolking zal tevens de (bestaande) woningvoorraad worden getransformeerd in de vorm van realisatie van levensloopbestendige, duurzame en betaalbare woningen, verspreid over de wijken. .

KADERSTELLENDE NOTA 'S • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • * *

Structuurvisie wonen Zuid-Limburg 2016 Regionale en lokale woonvisie 2017-2021 Geactualiseerde envelop Herstructureringsvisie Parkstad Limburg 2017-2020/2030 Masterplannen Treebeek en Centrum 2008 Stadsdeelvisies Centrum/Noord (2013), West (2015) en Zuid/Oost (2017) Strategische visie 2025 Structuurvisie Brunssum 2025 Intergemeentelijke structuurvisie Parkstad Structuurvisiebesluit Wonen en Retail Structuurvisie Ruimtelijke Economie Diverse bestemmingsplannen en beheersverordeningen Vrijstellingenbeleid: Bijbouwen in de woonomgeving (2011) Vrijstellingenbeleid: Bedrijfsmatige activiteiten in de woonomgeving (2012) Diverse beleidsregels voor specifieke afwijkingen, bouwbeleid en (brand)veiligheidsbeleid Nota Grondbeleid (2019-2022) Voorlopige leidraad winterterrassen Verordening VTH 'Delegatie' omgevingsvergunningen uitgebreide procedure Welstandsnota Bouwverordening der gemeente Brunssum 2014 Intrekkingsbeleid omgevingsvergunning woningen Intrekkingsbeleid omgevingsvergunning bedrijven Toetsingsprotocol Bouwbesluit Gelijkwaardigheid ondergrondse stookruimten Gelijkwaardigheid opstelplaatsen scootmobiels in woongebouwen Bomenverordening Erfgoedverordening Archeologische verwachtingskaart Uitvoeringsbeleid vergunningverlening Wabo-taken 2019-2022 Uitvoeringsprogramma vergunningverlening 2022

BELEIDSOPGAVES TRANSFORMATIE VAN DE WONINGVOORRAAD - Met het oog op de vergrijzing en de demografische krimp is transformatie van de bestaande woningvoorraad noodzakelijk. - Een goede mix van (levensloopbestendige) koop- en huurwoningen in de verschillende prijsklassen en in de verschillende stadsdelen blijft een belangrijk streven. - Met inzet van middelen vanuit het Volkshuisvestingsfonds zal de komende jaren extra aandacht worden besteed

75

aan de verbetering/verduurzaming van particulier bezit in de voormalige mijnkolonie Schuttersveld en de Lemmender.

CONTINUE ZORG VOOR DE FYSIEKE LEEFOMGEVING EN OMGEVINGSKWALITEIT - Uit de Structuurvisie Brunssum 2025 volgt de volgende beleidsopgave: 1. Het behouden en versterken van het woon- en leefklimaat binnen de verschillende wijken in Brunssum. Naast een aantrekkelijke woongemeente wil de gemeente ook een prettige leef gemeente zijn, waar voldoende werkgelegenheid, winkels, maatschappelijke voorzieningen en mogelijkheden voor recreatie zijn. 2. Het versterken van (schone) werkgelegenheid. Waarbij een goede bereikbaarheid en aansluiting op de regionale infrastructuur van belang is. - Met de komst van de nieuwe Omgevingswet laat dit zich vertalen in 'het bereiken en in stand houden van een veilige, gezonde en duurzame fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit'. - Een belangrijk instrument voor de zorg van de fysieke leefomgeving is vergunningverlening. Het proces van vergunningverlening bouwen, slopen en brandveilig gebruik moet in samenspraak met en aansluiten bij de behoefte van de burger en ondernemer. - Excellente dienstverlening door snelheid, duidelijkheid, voorspelbaarheid, efficiency, klantvriendelijkheid en samenwerking met betrokkenen in het bouwproces.