Agendabundel

Bovenwijkse voorzieningen vragen een eenmalige investering in aanlegkosten en daarnaast jaarlijks terugkerende inspec es en onderhoudsrondes. De verdere beheer- en vervangingskosten zijn vrij hoog, omdat deze plekken doorgaans vandalisme- en zwerfafvalgevoeliger zijn dan speelvoorzieningen op buurt- of wijkniveau.

7

2.3 Dekkingsgraad Wat betre de huidige spreiding door Brunssum zijn er in de gemeente 77 speelplekken. Op 66 van deze plekken zijn in totaal ongeveer 400 toestellen geplaatst. De inrich ng verschilt per (lee ijds)doelgroep. Onderstaand kaartbeeld gee een indica e van de spreiding over de gemeente.

h ps://www.playmapping.com/Map

8

3. Randvoorwaarden voor loca ekeuze Verzoeken om het inrichten van een formele speelruimte komen doorgaans vanuit de inwoners via de Buurtnetwerken. Bij de exacte loca ekeuze moeten de volgende aspecten zorgvuldig en in onderlinge samenhang te worden afgewogen. 3.1 Regelgeving Voor de aanleg en het beheer van speel- en beweegvoorzieningen is de navolgende regelgeving van toepassing. 3.1.1 Warenwetbesluit a rac e- en speeltoestellen 2023 (WAS2023)7 Het WAS2023 richt zich op veiligheid en aansprakelijkheid. Het kent verantwoordelijkheid toe aan zowel de producent van speeltoestellen als aan de beheerder van de toestellen. De producent moet in het ontwerp en materiaalgebruik alle mogelijke gevaren uitsluiten of beperken. Ook verstrekt hij een gebruiksaanwijzing en is een typegoedkeuring verplicht. Elk speeltoestel moet voorzien zijn van een typeplaatje. Alle speeltoestellen in Brunssum zijn gekeurd en zijn of worden bij de eerstvolgende inspec eronde voorzien van een typeplaatje. Een uitzondering vormen toestellen die zelf gebouwd zijn door vrijwilligers (zie 6.1).

Voor de beheerder van de speeltoestellen geldt als algemene eis: ‘De verhuurder dan wel beheerder draagt er zorg voor dat een a rac e- of speeltoestel zodanig is geïnstalleerd, gemonteerd, gedemonteerd wordt, is beproefd, geïnspecteerd, onderhouden en van opschri en is voorzien, dat bij gebruik geen gevaar voor de gezondheid of veiligheid van personen bestaat’ (art. 19.1). De beheerder moet, door inspec es en onderhoud, ervoor zorgen dat het toestel veilig blij . Hij is verplicht hiertoe een logboek bij te houden (art. 17, 19 en 20). De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) is het bevoegd gezag. Bij een ongeval wordt via het logboek nagegaan of zorgvuldig is gehandeld uit oogpunt van veiligheid. Wanneer er een ongeval plaatsvindt met een speeltoestel, is de beheerder de eerst aangewezen persoon of instan e die aansprakelijk zal worden gesteld. Is het ongeval te wijten aan fou eve installa e of gebrek in het product, dan zal sprake zijn van doorgeleide aansprakelijkheid naar de producent of de installateur. Als een toestel niet meer veilig is, moet het buiten gebruik worden gesteld en voorzien van een opschri waaruit dit blijkt (art. 21). In de prak jk betekent dit, dat het toestel wordt verwijderd. Zie ook 6.1 en 2. 3.1.2 Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)8 Het Bbl ziet een speeltoestel als een ‘bouwwerk zijnde geen gebouw’.

Ar kel 2.26 Besluit bouwwerken leefomgeving bepaalt dat een vergunningplicht, conform ar kel 5.1. lid 2 Omgevingswet geldt voor sport- en speeltoestellen die hoger zijn dan 4 meter OF die niet alleen func oneren met behulp van de zwaartekracht of de fysieke kracht van de mens. Omdat de maatvoering van speeltoestellen veelal afwijkt van standaardmaten, eist het Bbl dat aangetoond moet worden dat er sprake is van ‘gelijkwaardige veiligheid’. Hiertoe is speciaal voor speeltoestellen een Europese ontwerpnorm (NEN-EN 1176-1) ontwikkeld die de veiligheid van speeltoestellen moet waarborgen. Het Bbl stelt het voldoen aan normen verplicht. Voor een overzicht van alle beschikbare normen is een handboek ontwikkeld. 3.1.3 Omgevingsplan Het omgevingsplan moet de aanleg van een speelplaats mogelijk maken. In de regel kan dit zonder meer binnen de bestemming ‘groen’ gerealiseerd worden. Tot een hoogte van 4 meter kunnen 7 8

h ps://we en.overheid.nl/BWBR0048026/2024-01-01/0 h ps://we en.overheid.nl/BWBR0041297/2024-01-01

9

speeltoestellen (b.v. glijbaan) zonder vergunning geplaatst worden. Hierbij dient wel rekening gehouden te worden met de privacy van omwonenden. 3.2 Omgevingssitua e Een verkeersader kan voor kinderen een wezenlijke barrière vormen en kan de invloedssfeer van een speelloca e aanzienlijk beperken. Verkeerslawaai of luchtvervuiling zijn geen ideale omgevingsvariabelen om lekker te spelen of te bewegen. Voorkomen moet worden dat kinderen al spelend vanuit de speelplek de straat op kunnen rennen. Om soortgelijke reden (veiligheid) wordt een speelplaats ook niet aangelegd in de onmiddellijke nabijheid van water. Voor wat betre de spreiding moet er name aandacht zijn voor voldoende speel- en beweegruimte in de buurt van hoogbouw en woningen zonder tuin. 3.3 Bereikbaarheid De looproutes moeten breed genoeg zijn voor een rolstoel, kinderwagen of rollator. Voor speelloca es voor de wat oudere jeugd moet tevens rekening gehouden worden met de bereikbaarheid per fiets of scooter, waarbij stallingsruimte moet worden ingeruimd. Speelruimtes moeten ook bereikbaar zijn voor vrachtwagens (beheer/aanvoer zand, speeltoestellen) en de ambulance moet er al jd probleemloos bij kunnen komen. Het is wenselijk een afvalbak en eventueel een zitelement te plaatsen. 3.4 Inclusief spelen en bewegen Formele speelruimte moet ook voor (jonge) inwoners met beperkingen toegankelijk, bruikbaar en veilig zijn.

Deze opgave is nog niet breed uitgewerkt. Wel wordt momenteel gewerkt aan een pilot: bij de speeltuin Treebeek wordt het braakliggend terrein tussen de gymzaal en de speeltuin toegevoegd aan de speeltuin, waar toestellen geplaatst worden die inclusief spelen mogelijk maken. Naar verwach ng zal dit gereed zijn bij het 70-jarig bestaan van de speeltuin, bij de opening van het seizoen 2026. Overigens dient hierbij ook het gebouw aangepast te worden (aangepaste sanitaire voorzieningen e.d.). De resultaten daarvan worden meegenomen in de doorontwikkeling van het speel- en beweegbeleid. 3.5 Gezondheid en veiligheid Bij spelen en bewegen kan een kind of volwassene zich bezeren of blesseren. Gelukkig blij de fysieke schade doorgaans beperkt. Regelma ge inspec e en onderhoud borgen redelijkerwijs de veiligheid van de toestellen ter voorkoming van (erns ger) letsel. Daarnaast schuilen mogelijk risico’s in de aanwezigheid van bijvoorbeeld gi ige of stekelige planten , dierlijke uitwerpselen en zwerfvuil op of nabij een speel- of beweegplek. Alertheid van de gebruikers en/of volwassen begeleiders blij daarom te allen jde geboden. Beweegplekken voor oudere jeugd en volwassenen (bijv. fitness) dienen ’s avonds goed verlicht en / of afsluitbaar te zijn.

3.6 Sociale controle In het verlengde van de bovengenoemde alertheid is ook een vorm van sociale controle nodig om vernielingen tegen te gaan en eventuele gebreken aan de toestellen te melden (bijvoorbeeld via de BuitenBeter-app). De formele speelruimte moet vanuit omringende woningen zichtbaar zijn. Betrokkenheid van de buurt is daarmee ook een voorwaarde voor het creëren van een speel- of beweegplek. 3.7 Con nuïteit Als een formele speelruimte wordt aangelegd, dient er sprake te zijn van enige con nuïteit. Die kan bijvoorbeeld in het gedrang zijn wanneer gronden met een bouw- of verkeersbestemming als speelterrein worden ingericht. Bij het realiseren van de uiteindelijke bestemming zal de speelplek dan weer moeten wijken. De vraag dringt zich op, of de investering in zo’n geval lonend is. 10

4 Ontwikkelingen Momenteel doet zich in de gemeente Brunssum een aantal ontwikkelingen voor die zich weliswaar binnen de scope van deze nota bevinden, maar tevens een op zichzelf staand project vormen c.q. een deel daarvan uitmaken. Daarom worden ze hier uitgelicht. 4.1 Skatepark / Urbanpark Het huidige skatepark van Brunssum (buurt Kerkeveld) wordt gebruikt door diverse doelgroepen. Deze gebruikers hebben in 2022 de gemeente gevraagd het park te vernieuwen. De kwaliteit en veiligheid laat te wensen over, “de gebruiker” is door de jaren heen gewijzigd, de behoe e aan urbane sport is veranderd en toegenomen en de vraag en het aanbod wijken daarmee van elkaar af. Dit traject bevindt zich momenteel in de ontwerpfase, waarmee het skatepark in transi e is naar een lifestylepark voor jong en oud. Financiering zal t.z.t. binnen deze vernieuwing worden meegenomen. 4.2 Natuurspeelplek Schu erspark In het Schu erspark bevindt zich een natuurspeelplek. In het kader van het Uitvoeringsprogramma Schu erspark zal deze worden heroverwogen. De kosten daarvan vallen binnen dat uitvoeringsplan (en dus buiten onderhavige nota). 4.3 Speelplek Vijverpark In 2024 vindt besluitvorming plaats over de opwaardering van het Vijverpark. In dit kader is de wens uitgesproken om de speelplek ook hierin mee te nemen en deze om te vormen naar een natuurspeelplek.

In het ontwerp voor het Vijverpark, zoals dat nu voorligt, is hiermee geen rekening gehouden, omdat de huidige toestellen nog voldoen (technische afschrijving in 2027, 2028 en 2030) en er geen veiligheidsissues zijn. Beleid over natuurspeelplekken ontbreekt momenteel. Bij het vaststellen van een breder speelbeleid zal dit nadrukkelijk de aandacht krijgen.

h ps://pixabay.com/nl/photos/speeltuin-kinderen-speeltoestellen-4895612/

11

5 Rolverdeling en proces Het ini a ef voor het creëren van een openbare speelplek, speelweide / trapveldje of bovenwijkse speel- en beweegvoorziening komt meestal vanuit inwoners (via de Buurtnetwerken), een projectontwikkeling of de herinrich ng van de openbare ruimte. De gemeente toetst de loca e, past indien nodig de bestemming aan, richt de plek in en draagt zorg voor inspec e, beheer en onderhoud van de speeltoestellen. De gemeente financiert de aanleg en zoekt (co)financiering, bijvoorbeeld vanuit een Buurtnetwerk of projecten (woningbouw, civieltechnisch). ROLVERDELING

Speeltuinen (ROV-team Vastgoed)

Openbare speelplekken (ORteam Groen)

Beleid

Gemeente

Gemeente

Aanleg / inrich ng

Gemeente

Visuele inspec es

Beheerder

Gemeente / projectontwikkelaar Gemeente

Func onele / jaarlijkse inspec e Klein onderhoud

Gemeente

Gemeente

Beheerder

Groot onderhoud Vervanging / nieuwe aanschaf

Beheerder (vergoeding via subsidieverordening) Gemeente9

Gemeente op basis van meldingen inwoners / ini a efnemers Gemeente

Bijhouden logboek

Gemeente

Gemeente Gemeente

Huidige proces

9

M.u.v. speeltuin Schu erspark – vanwege het commerciële karakter ervan komen onderhoud en vervanging voor rekening van de speeltuin. In de jaarlijkse inspec eronde wordt deze loca e wel meegenomen. Voor de andere 3 speeltuinen geldt, dat zij 25% van de vervangingskosten voor hun rekening nemen en de gemeente de resterende 75%.

12

Opvallend aan het huidige proces is, dat het technisch en reac ef van aard is, d.w.z. gebaseerd op input vanuit inwoners of een project. Gemeentebreed beleid, op basis waarvan speelplekken worden gerealiseerd, ontbreekt, evenals een periodieke evalua e en bijstelling. Daarmee is de gebruikelijke beleidscyclus Plan – Do – Check – Act niet compleet: we bewegen ons vooral in ‘do’.

h ps://agilewerken.nl/agile-en-scrum/plan-do-check-act-pdca/

13

6 Beheer Een deel van het beheer en onderhoud van de openbare speel- en beweegvoorzieningen is uitbesteed. In de prak jk doen zich enkele knelpunten voor, die hieronder zijn uiteengezet. 6.1 Logboek, inspec es en onderhoud Een externe partner verzorgt het logboek dat in het kader van WAS2023 verplicht is. Deze partner verzorgt ook de jaarlijkse inspec es van de toestellen en het groot onderhoud op basis van deze inspec es. De fabrikanten van speeltoestellen laten de toestellen keuren; inspec es borgen de veiligheid in de gebruiksperiode (zie ook 3.1). Toestellen die zelf gemaakt zijn, hebben uiteraard geen fabriekskeuring ondergaan en moeten derhalve individueel gekeurd worden voor cer ficering. De kosten daarvan lopen uiteen van €1.500,- tot €5.000,- per toestel. Vanwege de aansprakelijkheid van de gemeente Brunssum moet er op korte termijn besloten worden of deze toestellen gekeurd worden, verwijderd worden of worden vervangen door verglijkbare toestellen uit een standaardcollec e die een fabriekskeuring hee ondergaan en dus wel gecer ficeerd is. Een kostenoverzicht is opgenomen in bijlage 2. Regulier onderhoud en repara es aan speelplekken in de openbare ruimte verricht de eigen dienst, alsmede het bijhouden van de zandgronden rond de toestellen. Regelma ge visuele inspec e en regulier onderhoud aan toestellen in speeltuinen wordt uitgevoerd door de speeltuinen zelf.

Door het afnemend aantal vrijwilligers staat dit soms onder druk. Ook zijn de afspraken die in het (soms verre) verleden gemaakt zijn niet al jd helder. Deze afspraken zouden daarom geactualiseerd moeten worden. 6.2 Vervanging Op enig moment bereiken speel- en beweegtoestellen en -plekken het einde van hun technische levensduur of is er sprake van schade die herstel onmogelijk of onrendabel maakt. In sommige gevallen (veiligheid!) zal gekozen worden voor verwijdering van het toestel en/of het laten vervallen van de speel- of beweegplek of voor vervanging. Deze afweging zal op dat moment gemaakt moeten worden. Voor vervanging van toestellen aan het einde van de technische levensduur is een schema voorhanden (zie bijlage 2). Er is momenteel geen budget voor het vervangen van speeltoestellen in de openbare ruimte (wel voor de speeltuinen, zie 6.3). 6.3 Onderhoudskosten: budget Naast de uitvoering van kleine repara es, zoals vermeld in 6.1, liggen ook aansturing, budgetbeheer, het maken van afspraken met de buurt (via de buurtnetwerken) en de speeltuinverenigingen, planning enzovoorts bij de eigen dienst. Deze werkzaamheden, verdeeld over 4 medewerkers, nemen naar scha ng ruim 9 uur per week in beslag. Het huidige budget voor beheer en onderhoud bedraagt jaarlijks €17.500,-. Dit bedrag is ontoereikend.

Daarnaast is er een egalisa ereserve voor vervanging van toestellen van de drie nietcommerciële speeltuinen ten bedrage van maximaal €75.000,-. Door de ouderdom van de toestellen zijn er ook veel onderhoudskosten. In het verleden zijn afspraken gemaakt dat 75% van de kosten voor vervanging voor rekening van de gemeente – uit deze reserve - komt. Onderstaande tabel gee een overzicht van de huidige jaarlijkse kosten of een inscha ng daarvan en het momenteel beschikbare budget.

14

Post Licen e logboek Jaarlijkse inspec e Onderhoud o.b.v. inspec e Bijhouden zandgronden etc. Totaal beheer & onderhoud Vervanging toestellen openbare ruimte Vervanging toestellen speeltuinen

Jaarlijkse kosten o.b.v. 2023 €500,€5.000,€25.000,€15.000,€45.500,-

Beschikbaar budget 2024

€17.500,€0,Max. €75.000,-

Het moge duidelijk zijn, dat met de huidige financiële middelen het in stand houden van de nu in gebruik zijnde voorzieningen een tekort oplevert. Daarnaast zijn er zaken die wel gedaan zouden moeten worden, maar waarvoor momenteel geen budget beschikbaar is. Mede uit oogpunt van de veiligheid c.q. aansprakelijkheid moeten hier (financiële) keuzes gemaakt worden. In het verlengde van de systema ek van IBOR10 zou als volgt gebudge eerd kunnen (moeten) worden. Benodigd jaarbudget Openbare Speelvoorzieningen

Dekking

Regulier onderhoud (jaarlijks; indexeren) Groot onderhoud (jaarlijks; indexeren) Vervanging (1-op-1) toestellen openbare ruimte (jaarlijks krediet, afschrijving in 10 jaar)

IBOR IBOR Egalisa ereserve Speeltoestellen

Vervanging (1-op-1) toestellen speeltuinen excl Schu erspark (egalisa ereserve) ADDITIONEEL Op e 1 Keuren van de zelfgebouwde apparaten (eenmalig) Op e 2 Vervangen zelfgebouwde toestellen door vergelijkbare standaardtoestellen (eenmalig) Op e 3 Verwijderen zelfgebouwde toestellen (eenmalig)

€20.500 €25.000 Totale vervangingskosten: circa € 1.374.755,00 Max. €75.000,- (totale vervangingskosten: circa € 361.680,75

Egalisa ereserve Speeltoestellen

Circa € 97.500,- (o.b.v. Algemene middelen gemiddelde keuringsprijs) Circa € 127.900,Algemene middelen (o.b.v. gescha e herinvesteringskosten) Circa € 14.641,Algemene middelen

Alleen al het onderhouden en vervangen van de bestaande speelplekken vraagt om een (fors) hoger budget. Uitbreiding van het areaal zou daar dan nog eens bovenop komen. Dat vraagt om weloverwogen beleid met een gedegen (financiële) onderbouwing. Tot die jd is uitbreiding noch beleidsma g, noch financieel realis sch.

10

Plan voor het Integraal Beheer van de Openbare Ruimte, vast te stellen medio 2024.

15

7 Vervolg Met het vaststellen van deze nota hee Brunssum een actuele ‘foto’ van de openbare formele speelruimte in de gemeente van dit moment, met de context, rolverdeling, processen en gedachtegang erachter en inzicht in de budge ering. Daaruit volgt een aantal aanbevelingen. Dat zijn: - actualiseren van de afspraken met de speeltuinen - ophogen jaarlijks budget voor regulier en groot onderhoud (IBOR) - beschikbaar stellen middelen voor vervanging van speel- en beweegtoestellen in de openbare ruimte (IBOR) - besluitvorming over het laten keuren (incl. de daarmee gemoeide kosten), vervangen of amoveren van zelfgebouwde speeltoestellen Vanuit de ‘foto’ bewegen we ons naar een integrale aanpak van het thema ‘spelen en bewegen in de openbare ruimte’. Het voornemen is, om voorliggende nota te zijner jd in te bedden in c.q. door te ontwikkelen naar een nieuw beleidsdocument met keuzes, prioriteiten, loca es en budge en. Daarbij kan onder meer een link worden gelegd met scholen, sport, gezondheid, sociale cohesie, de Omgevingsvisie, de Toekomstvisie Brunssum, de inrich ng van de openbare ruimte m.b.t. mobiliteit (fietsen, wandelen, skaten etc.), klimaatadapta e en verwante regionale ontwikkelingen. Het beleid zal tot stand komen in overleg met diverse disciplines in huis, met inwoners, ondernemers en de Kindergemeenteraad.

Dit integrale beleid zal leiden tot een uitvoerings- en beheersplan en zo tot een volledige beleidscyclus (Plan-Do-Check-Act). Voor wat betre de scope van de voorliggende nota komen beheer en onderhoud van de speeltoestellen in de openbare ruimte vooralsnog in het IBOR terecht; voor de speeltuinen in het MJOP11.

h ps://pixabay.com/nl/photos/meisje-schommel-schommelen-herfst-996635/

11

Meerjarenonderhoudsplan (gemeentelijk vastgoed).

16

Bijlage 1: uitvoering amendement 1 bij de vaststelling van de Programmabegro ng 2023 Amendement 1: Speeltoestellen in de wijk  

  

Te voorzien in extra buitenspeelplekken en speeltoestellen in de wijken van Brunssum; Hiervoor per 1 januari 2023 een budget van€100.000,-uit de algemene reserve vrij te maken zodat lopende verzoeken nu al beoordeeld kunnen worden en dat er in januari 2023 direct begonnen kan worden met plaatsen hiervan. In de nieuwe nota speeltoestellen te borgen dat het vigerende beleid (niets nieuws plaatsen en slechts speeltoestellen verplaatsen) losgelaten zal worden. In de nieuwe nota te voorzien in budget dat toereikend is om speeltoestellen bij te plaatsen, vervangen en goed te onderhouden. Het restant van het gevraagde budget in 2023 toe te voegen aan de nog te schrijven nota speeltoestellen en hiermee een inhaalslag in plaatsingen te bewerkstelligen.

Uitvoering: Een bedrag van €22.000,- is overgeheveld naar het project Eggeplein. Van de resterende €78.000,- is €71.000,- uitgegeven aan de navolgende zaken:       

17

Emmapark: toestellen verwijderd en nieuwe geplaatst: balanceerbalken, hessespoel, robina stelten Klingbemden: verplaatsen toestellen naar Klingbemden: wipkip, pannakooi en bijplaatsen klimrek Graaf Huynstraat: opheffen speelplek Lemmender: verwijderen voetbalplek Lemmender Schu ersveld: asfalt verwijderen pannakooi Schu erstraat (incl. dichtstorten, verwijderen hekwerken en betonbanden) Kerkeveld: repara e skateramps Algemeen: reiniging zandondergronden; typeplaatjes op alle toestellen

Bijlage 2: schema vervanging speeltoestellen per jaar In de tabellen hieronder is in beeld gebracht in welk jaar speeltoestellen vervangen moeten worden op basis van de technische levensduur en welke kosten daarmee gemoeid zijn. De gegevens zijn a oms g uit het logboek van de gemeente Brunssum, bijgehouden door Playmapping. Deze gegevens kunnen verouderd zijn. Van een aantal speeltoestellen ontbreken gegevens m.b.t. kosten en / of vervangjaar. Het totale aantal speeltoestellen is hoger dan uit deze tabellen is af te leiden. Dat komt door de speeltoestellen die wel meegaan in de inspec es, maar waarvan de kosten voor onderhoud en vervanging voor rekening van de betreffende ondernemer zijn, i.c. speeltuin Schu erspark. Vervanging speeltoestellen openbare ruimte jaar aantal totale kosten 2024 10 € 39.176,00 2025 12 € 75.780,00 2026 8 € 76.979,00 2027 31 € 187.067,00 2028 29 € 166.032,00 2029 18 € 77.248,00 2030 46 € 269.342,00 2031 17 € 68.018,00 2032 12 € 45.041,00 2033 24 € 116.824,00 2034 1 € 6.414,00 2035 11 € 29.984,00 2036 7 € 39.705,00 2037 6 € 53.519,00 2038 3 € 7.193,00 2040 13 € 67.712,00 onbekend 10 € 48.721,00 TOTAAL 258 € 1.374.755,00 Vervanging speeltoestellen speeltuinen (excl. zel ouw) jaar aantal totale kosten onbekend 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 18

3 2 3 5 4 11 4 10 9 2 7

€ € € € € € € € € € €

81.408,00 20.762,00 14.484,00 22.633,00 23.905,00 78.834,00 10.805,00 43.198,00 53.782,00 8.372,00 55.671,00

bijdrage gemeente (75%) € 61.056,00 € 15.571,50 € 10.863,00 € 16.974,50 € 17.928,50 € 59.125.50 € 8.103.75 € 32.398,50 € 40.336,50 € 6.279,00 € 41.753,25

bijdrage speeltuinen (25%) € 20.352,00 € 5.190,50 € 3.621,00 € 5.658,25 € 5.976,25 € 19.708,50 € 2.701,25 € 10.799,50 € 13.445,50 € 2.093,00 € 13.917,75

2034 2035 2036 TOTAAL

6 7 1 74

Zelfgebouwde toestellen speeltuinen speeltuin Klaver 4 Treebeek Buschkensberg TOTAAL

€ 27.501,00 € 28.972,00 € 11.914,00 € 482.241,00

€ 20.625,75 € 21.729,00 € 8935,50 € 361.680,75

€ 6.875,25 € 7.243,00 € 2.978,50 € 120.560,25

aantal 9 16 5 30

Scha ng keuringskosten: € 97.500,- (op basis van gemiddelde keuringskosten * 30) Scha ng totale vervangingskosten: € 127.900,- (op basis van scha ng kosten vergelijkbare toestellen) Scha ng verwijderingskosten: € 14.641,-

19

Raadsvoorstel Collegeverg. d.d. Registratiekenmerk Gemeentebladnr. Afdeling opsteller Bereikbaar onder Portefeuillehouder Raadsvergadering d.d. Uiterlijke datum

: 22 april 2024 : 202398007 : 38 : Ruimtelijke ontwikkeling en vastgoed : : Hugo Janssen : 4 juni 2024 : Niet van toepassing / gelijktijdige behandeling met IBOR 2024-2028

Aan de raad, 1. Onderwerp Nota Openbare Speelvoorzieningen 2024 2. a.

Uitgangssituatie (WAAROM?) Aanleiding

In uw vergadering van 28-9-2021 heeft wethouder Mertens toegezegd in het 2e kwartaal 2022 met een geactualiseerde Nota Speeltoestellen te komen (Toezegging 56). Daarnaast heeft uw raad bij het vaststellen van de begroting 2023 bij amendement onder meer besloten • •

in de nieuwe nota speeltoestellen te borgen dat het vigerende beleid (niets nieuws plaatsen en slechts speeltoestellen verplaatsen) losgelaten zal worden en in de nieuwe nota te voorzien in budget dat toereikend is om speeltoestellen bij te plaatsen, vervangen en goed te onderhouden.

Met het vaststellen van de nieuwe Openbare Speelvoorzieningen 2024 (bijlage) en het beschikbaar stellen van de daartoe benodigde middelen wordt hieraan gehoor gegeven. b.

Huidige situatie / probleemstelling

De oude Nota Openbare Speelvoorzieningen dateert uit 2008 en is (dus) aan herziening toe. Brunssum bezit een prima areaal aan speelvoorzieningen dat adequaat beheerd wordt. Het kan echter altijd beter. Zo zijn afspraken met speeltuinen niet helder c.q. niet (goed) vastgelegd. Het budget voor onderhoud en vervanging blijkt ontoereikend, hetgeen zou kunnen leiden tot ongewenste situaties m.b.t. veiligheid / aansprakelijkheid. In drie van de vier speeltuinen (Klaver-4, Treebeek en Buschkensberg) staat een aantal zelfgemaakte speeltoestellen, die niet gecertificeerd zijn. Deze zijn op zichzelf niet onveilig, maar het ontbreken van een certificaat kan bij ongevallen tot ongewenste situaties m.b.t. aansprakelijkheid leiden. 3. Gewenste situatie (WAT?) a. Wat willen we bereiken? We willen graag, dat de speeltoestellen in de gemeente Brunssum (aantoonbaar) veilig zijn en goed onderhouden worden. Deze nota biedt een actueel overzicht van de speelvoorzieningen in de openbare ruimte van de gemeente Brunssum, inclusief de speeltuinen. Hierdoor hebben we ook inzicht in de benodigde budgetten. Die blijken aan een stevige herziening toe. De nota vormt een startpunt voor nog te ontwikkelen integraal speel- en beweegbeleid. Na vaststelling van dat beleid zal de nota landen in het bijbehorende beheersplan. De nota maakt deel uit van het (vast te stellen) IBOR 2024-2028. b.

Kaders 1. eerdere besluitvorming: Nota Openbare Speelvoorzieningen 2008 (188513); Toezegging 56 ;(202251529); amendement 1 (Programmabegroting 2023: ); IBOR 2024-2028 (202222460; vast te stellen)

2.

traject tot dusverre: Mede op basis van bovengenoemde toezegging heeft uw raad bij de behandeling van de begroting 2023 €100.000,- beschikbaar gesteld; de werkzaamheden zijn in 2023 uitgevoerd. De toegezegde nieuwe nota ligt nu ter vaststelling voor. 3. rol/ bevoegdheden college van B en W: de gemeenteraad stelt kader (IBOR) en beleid vast; het college is verantwoordelijk voor de uitvoering. 4. algemene beleidskaders (landelijk/ provinciaal/ lokaal) Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen 2023; Besluit bouwwerken leefomgeving; Omgevingsplan; IBOR 2024-2028. 5. past het voorstel in de strategische visie/ relatie met uitvoeringsagenda? De nota heeft een relatie met gezondheidsbeleid in relatie tot de fysieke leefomgeving (24), sportstimuleringsbeleid (34), de inclusieagenda (16) en integraal jeugdbeleid (18). 6. relatie met programmabegroting/ financiële gevolgen: De financiële consequenties van de onderhavige Nota Openbare Speelvoorzieningen 2024 zijn als volgt voor de komende jaren: Ten behoeve van de vervanging van speeltoestellen in de speeltuinen werd de reserve speeltoestellen door de Raad ingesteld. Hierbij was geen rekening gehouden met de speeltoestellen die geplaatst werden in de openbare speelplekken in de gemeente.

Door middel van vaststelling van deze Nota Speelvoorzieningen 2024 wordt voorgesteld om de kapitaallasten voor de vervanging van zowel de speeltoestellen in speeltuinen als openbare speelplekken (inclusief vervanging zelfgemaakte speeltoestellen), te dekken van uit de reserve Speeltoestellen. Om dit te kunnen doen, dient de huidige in de begroting geraamde storting in de reserve ad € 6.000,-, structureel te worden verhoogd met een bedrag van € 95.000,- met ingang van het jaar 2025. De geraamde structurele onderhoudskosten binnen de begroting (ad € 17.500,-) dienen structureel verhoogd te worden tot een bedrag van € 45.500,-. Een stijging van € 28.000,-. De financiële consequenties per jaar zijn dan: Product 010105 570021

Omschrijving Verhoging storting reserve speeltoestellen Onderhoud speeltoestellen T.l.v. algemene middelen per jaar

P04240 0 P04240 1 P04240 2

Te ramen investeringen komende jaren: Vervanging toestellen speeltuinen Vervanging toestellen Openbare speelplekken Verwijdering/vervanging zelfgemaakte toestellen

2024

2025 95.000

2026 95.000

2027 95.000

2028 95.000

28.000

28.000

28.000

28.000

28.000

28.000

123.000

123.000

123.000

123.000

15.572

10.863

16.975

17.929

59.126

39.176

75.780

76.979

187.067

166.032

127.900

De raming van de onderhoudskosten speeltoestellen alsook de investeringen over het jaar 2024 dienen te worden meegenomen bij de opstelling van de 2e BeRap 2024. De raming van de structureel benodigde budgetten in de exploitatie vanaf het jaar 2025 ad € 123.000,- en de jaarlijks geplande investeringen, dienen te worden meegenomen bij de samenstelling van de begroting 2025 en de meerjarenraming voor de jaren 2026 – 2028. c.

Argumenten en overwegingen

In de gemeente Brunssum staan ongeveer 400 speeltoestellen in de openbare ruimte en in de speeltuinen. In bijgaande geactualiseerde nota is de huidige situatie in beeld gebracht. Beschreven worden soorten speelruimtes en de dekkingsgraad, randvoorwaarden voor locatiekeuze, ontwikkelingen, rolverdeling en proces en tot slot beheersaspecten. Hieruit volgt een aantal conclusies en aanbevelingen. • De afspraken met de speeltuinen zijn verouderd, niet (goed) vastgelegd en / of niet meer helder. Deze dienen geactualiseerd te worden. • Het jaarlijks budget voor regulier en groot onderhoud (onderdeel van IBOR) is niet voldoende; dit zou structureel opgehoogd moeten worden. • Voor het vervangen van speel- en beweegtoestellen in de openbare ruimte is momenteel geen budget gereserveerd; hiervoor zou een reservering gedaan moeten worden (voor vervangingen in de speeltuinen is een egalisatiereserve beschikbaar). Voor nagenoeg alle toestellen is het vervangjaar bekend. Er is een schema beschikbaar met de jaarlijks benodigde middelen om deze vervangingen uit te voeren. • De zelfgemaakte, niet gecertificeerde speeltoestellen in de speeltuinen Klaver-4, Treebeek en Buschkensberg zouden gekeurd en daarmee gecertificeerd, ofwel verwijderd, ofwel vervangen moeten worden, uiteraard in overleg met de beheerders van de betreffende speeltuinen.

Gezien de huidige situatie lijkt uitbreiding van het areaal - een van de wensen van uw raad - op dit moment niet realistisch. Het bijplaatsen van toestellen vraagt immers, naast een extra investering voor aanschaf, ook om structureel extra budget voor onderhoud en vervanging op termijn. Bovendien zou, voorafgaand aan een uitbreiding, breder integraal beleid rondom spelen en bewegen geformuleerd moeten worden, om zo tot weloverwogen keuzes te komen. Voor een uitgebreide onderbouwing en toelichting wordt kortheidshalve verwezen naar de nota. d. Opties en keuze Optie 1: de situatie ongewijzigd laten. Dit betekent onder andere dat er jaarlijks overschrijdingen zullen plaatsvinden op het budget voor onderhoud en dat er geen geld gereserveerd is voor de vervanging van bestaande toestellen in de openbare ruimte. Gaandeweg leidt dit tot een afnemende veiligheid (met financieel risico: aansprakelijkheid) en / of een steeds kleiner wordend areaal. Dit is niet overeenstemming met de door uw raad uitgesproken wens om het vigerende beleid los te laten en te voorzien in voldoende budget (Amendement 1 bij de vaststelling van de Programmabegroting 2023; zie 2a.) Optie 2: de in de nota beschreven aanbevelingen volledig uitvoeren en op termijn een breder speel- en beweegbeleid ontwikkelen, op basis waarvan desgewenst op termijn uitbreiding gerealiseerd kan worden.

Optie 3: als optie 2, maar de zelfgebouwde toestellen in de speeltuinen verwijderen. De continuïteit van de speeltuinen komt dan in gevaar. Financieel komt dit neer op optie 2, maar met een eenmalige investering t.b.v. amoveren van de zelfgebouwde toestellen (naar schatting € 14.641,-) in plaats van vervanging (naar schatting € 127.900,-). Optie 4: als optie 2, maar de zelfgebouwde toestellen in de speeltuinen laten keuren. De kosten daarvan bedragen naar (grove) schatting € 97.500,-. Geadviseerd wordt voor de tweede optie te kiezen. 4. Bijlagen: Nota Openbare Speelvoorzieningen 2024 Het college van burgemeester en wethouders,

Burgemeester

Secretaris

Raadsbesluit Gemeentebladnr. Afdeling Registratiekenmerk

: 38 : Ruimtelijke ontwikkeling en vastgoed : 202398007

De raad van de gemeente Brunssum gemeentebladnummer 38; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 22 april 2024, afdeling Ruimtelijke ontwikkeling en vastgoed; Besluit: 1. De nota Openbare Speelvoorzieningen 2024 vast te stellen; 2. De raming van de onderhoudskosten speeltoestellen alsook de investeringen over het jaar 2024 mee te nemen bij de opstelling van de 2e BeRap 2024. 3. De raming van de structureel benodigde budgetten in de exploitatie vanaf het jaar 2025 ad € 123.000,- en de jaarlijks geplande investeringen mee te nemen bij de samenstelling van de begroting 2025 en de meerjarenraming voor de jaren 2026 – 2028. 4. Over te gaan tot vervanging in 2025 van zelfgebouwde, niet gecertificeerde speeltoestellen in de speeltuinen Klaver-4, Treebeek en Buschkensberg (e.e.a. in overleg met de speeltuinen) en hiertoe een krediet van € 127.900,- beschikbaar te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 4 juni 2024

De Raad voornoemd,

Voorzitter

Griffier

Raadsvoorstel Collegeverg. d.d. Registratiekenmerk Gemeentebladnr. Afdeling opsteller Bereikbaar onder Portefeuillehouder Raadsvergadering d.d. Uiterlijke datum

: 22 april 2024 : 202384623 : 39 : Ruimtelijke ontwikkeling en vastgoed : : Hugo Janssen : 4 juni 2024 : Niet van toepassing / gelijktijdige behandeling met IBOR 2024-2028

Aan de raad, 1. Onderwerp Nota Groenstructuren 2024 2. Uitgangssituatie (WAAROM?) a. Aanleiding Het Groenstructuurplan uit 1993, dat een looptijd had van 30 jaar, is in 2003 geactualiseerd. Nu is het toe aan een herziening. Daarnaast heeft wethouder Janssen op 1 november 2022 een tweetal toezeggingen gedaan (65 'onkruid onderhoud en groen' en 75 'meer bomen planten') en is in de raadsvergadering van 7 november 2023 een motie ingediend (motie 10 'groene tuinen') die in deze herziening van het Groenstructuurplan zijn meegenomen. b. Huidige situatie/probleemstelling De groene structuren in de verstedelijkte gemeente Brunssum verdienen het te worden behouden, beschermd en versterkt. In 30 jaar is er heel wat veranderd in de wereld en in wet- en regelgeving. Ook hebben we te maken met thema's die destijds minder nadrukkelijk in beeld waren, zoals klimaatverandering, biodiversiteit en de maatschappelijke en gezondheidswaarde van groen. Een herziening is dus op zijn plaats. De in deze nota vast te stellen groenstructuren vormen bovendien het inhoudelijke 'geraamte' van de Bomenverordening. Een actualisering van de Bomenverordening zal overigens naar verwachting in Q3 ter vaststelling aan uw gemeenteraad worden aangeboden. 3. Gewenste situatie (WAT?) a. Wat willen we bereiken? We willen de groenstructuren in de gemeente behouden, beschermen en, waar mogelijk, versterken c.q.

uitbreiden. Dat leidt tot een aantal ambities, die deels in deze nota en deels in het onder de Omgevingsvisie te ontwikkelen natuuren groenbeleid worden uitgewerkt. Omdat de nu vast te stellen nota geen beleid betreft, maar een kader, en om spraakverwarring te voorkomen, is de oorspronkelijke naam , Groenstructuurplan, nu losgelaten. Op termijn zal de Nota Groenstructuren deel gaan uitmaken van het groenbeleids- en beheersplan (in ontwikkeling). b.

Kaders 1. eerdere besluitvorming: Groenstructuurplan 2003 (BBV nr. 1065370) 2. traject tot dusverre: Bij de start van dit traject is input opgehaald bij medewerkers van de gemeentelijke organisatie en leden van de gemeenteraad in een gezamenlijke fietstocht en d.m.v. een vragenlijst die onder inwoners is uitgezet. De nota maakt deel uit van het IBOR 2024-2028. 3. rol/ bevoegdheden college van B en W: de gemeenteraad stelt kader (IBOR) en beleid vast; het college is verantwoordelijk voor de uitvoering. 4. algemene beleidskaders (landelijk/ provinciaal/ lokaal): Omgevingswet, Burgerlijk wetboek, Bomenverordening, IBOR 2024-2028. 5. past het voorstel in de strategische visie/ relatie met uitvoeringsagenda? De Nota Groenstructuren heeft een relatie met actiepunt 53: Uitbreiden van het aantal bomen en percelen groen om het verpauperde groen tegen te gaan en 54. Geven van meer verantwoordelijkheid aan wijkbewoners en toekennen extra budget aan de buurtnetwerken voor het opwaarderen van woon- en leefomgeving.