E8 - B&W - College-info Implementatie van beleid Transitievisie warmte, warmtenet Eerbeek-Loenen D410648
Tekst van het document
Intentieovereenkomst haalbaarheidsfase Ontwikkeling Warmtenet Eerbeek, Loenen en Laag-Soeren
Intentieovereenkomst Ontwikkeling Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
pagina 1 van 13
Ondergetekenden: 1. Gemeente Brummen, gevestigd en kantoorhoudende Engelenburgerlaan 31 te Brummen, te dezen vertegenwoordigd door de heer P. Inberg, verder te noemen “Gemeente Brummen”. 2. Gemeente Apeldoorn, gevestigd en kantoorhoudende Marktplein 1 te Apeldoorn, te dezen vertegenwoordigd door de heer D. Huizer, verder te noemen “Gemeente Apeldoorn”. 3. Gemeente Rheden, gevestigd en kantoorhoudende Hoofdstraat 3 te De Steeg OF President Kennedylaan 104-108 te Velp te dezen vertegenwoordigd door de heer P.L.P.S. Hofman, verder te noemen “Gemeente Rheden”. 4. Gelders Warmte Infra Bedrijf B.V., gevestigd en kantoorhoudende Koningstraat 28 te Arnhem, te dezen vertegenwoordigd door Firan B.V., op haar beurt vertegenwoordigd door de heer A.A. Meijer, verder te noemen “GWIB”. 5. Woningcorporatie Veluwonen, gevestigd en kantoorhoudende Stuijvenburchstraat 20 te Eerbeek, te dezen vertegenwoordigd door de heer V. Buitenhuis, verder te noemen “Veluwonen”. Gezamenlijk te noemen: “Partijen”, of afzonderlijk: “Partij”, Gemeente Brummen, Apeldoorn en Rheden gezamenlijk te noemen “Gemeenten”.
Intentieovereenkomst Ontwikkeling Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
pagina 2 van 13
Overwegingen en rollen van Partijen Partij Gemeente Brummen
Gemeente Apeldoorn
Gemeente Rheden
Woningcorporatie Veluwonen
GWIB (vertegenwoordigd door Firan)
Overweging en rol in project Eerbeek is gelegen in gemeente Brummen. Vanuit de gemeente wordt ambtelijk deelgenomen in de projectgroep en werkgroepen en bestuurlijk in de stuurgroep. De gemeente faciliteert de start van de onderzoeken naar een warmtenet* en beslist samen met gemeente Apeldoorn en Rheden, Woningcorporatie Veluwonen en het GWIB (vertegenwoordigd door Firan) over de realisatie en exploitatie van het warmtenet. Loenen is gelegen in gemeente Apeldoorn. Vanuit de gemeente wordt ambtelijk deelgenomen in de projectgroep en werkgroepen en bestuurlijk in de stuurgroep. De gemeente faciliteert de start van de onderzoeken naar een warmtenet en beslist samen met gemeente Brummen en Rheden, Woningcorporatie Veluwonen en het GWIB (vertegenwoordigd door Firan) over de realisatie en exploitatie van het warmtenet. Laag-Soeren is gelegen in gemeente Rheden. Vanuit de gemeente wordt ambtelijk deelgenomen in de projectgroep en werkgroepen en bestuurlijk in de stuurgroep. De gemeente faciliteert de start van de onderzoeken naar een warmtenet en beslist samen met gemeente Apeldoorn en Brummen, Woningcorporatie Veluwonen en het GWIB (vertegenwoordigd door Firan) over de realisatie en exploitatie van het warmtenet. Veluwonen onderzoekt betrouwbare en betaalbare warmteoplossingen voor hun complexen in Eerbeek, Loenen en Laag-Soeren.
Als grootste beoogde eindgebruiker nemen ze deel aan de projectgroep, werkgroepen en bestuurlijk aan de stuurgroep. Eind 2023/begin 2024 is inzicht in de haalbaarheid van het warmtenet nodig i.v.m.de planning en begroting van de verduurzaming van haar woningbezit in de genoemde dorpen en de realisatie van nieuwbouwprojecten. Samen met gemeente Apeldoorn, Brummen en Rheden en het GWIB (vertegenwoordigd door Firan) beslissen zij over de realisatie en exploitatie van het warmtenet. Ze nemen niet deel in het nog op te richten warmtebedrijf. Het Gelders Warmte Infrabedrijf (GWIB) is recentelijk opgericht. Het GWIB is opgericht met als doel om samen met Gelderse gemeenten de warmtetransitie efficiënt te versnellen door warmte-infrastructuur te ontwikkelen, financieren, realiseren en exploiteren. Het GWIB brengt expertise in en zal, samen met een gemeente op lokaal niveau participeren in een op te richten Lokaal Warmte Infra Bedrijf (LWIB). Het GWIB zal deelnemen aan de project- en stuurgroepen.
*) Belangrijk om te specificeren is dat een warmtenet in de basis is opgebouwd uit verschillende bedrijven: • • •
een bedrijf voor warmte opwek een bedrijf voor warmtetransport en -distributie een bedrijf voor warmtelevering
Gemakshalve spreken we in het vervolg over warmtebedrijf of warmtenet, waarmee één van deze bedrijven of meerdere van deze bedrijven wordt bedoeld.
Intentieovereenkomst Ontwikkeling Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
pagina 3 van 13
Overwegende dat: 1. Het “Haalbaarheidsonderzoek warmtenet Eerbeek, Loenen en Laag-Soeren” van februari 2021 laat zien dat er industriële restwarmte beschikbaar is om een warmtenet te voeden voor ruimteverwarming in Eerbeek, Loenen en Laag-Soeren (“het warmtenet”). 2. Deze intentieovereenkomst een aanvulling is op de reeds ondertekende intentieverklaring (d.d. 24 april 2023) waarin door partijen én de fabrieken Stora Enso De Hoop, Folding Boxboard Eerbeek, Neenah Coldenhove en Smart Packaging Solutions en Industrie Water Eerbeek (hierna te noemen: Papierindustrie) waarin intenties in zijn verklaard. Deze intentieovereenkomst volgt op de intentieverklaring omdat Partijen wensen aanvullende afspraken vast te leggen. 3. Een belangrijke basis in de businesscase is het voorzien van duurzame warmte voor de woningen van de woningcorporatie Veluwonen, particuliere woningeigenaren, utiliteit en gemeentelijk vastgoed. 4. Een lokaal warmtenetwerk: a. biedt een betaalbaar en betrouwbaar alternatief voor aardgas voor inwoners en ondernemers in Eerbeek, Loenen en Laag-Soeren; b. past binnen de energie- en warmteambities van de gemeenten Brummen, Apeldoorn, Rheden, Provincie Gelderland en Nederland. c. bijdraagt aan een economisch aantrekkelijk vestigingsklimaat door een goede warmtevoorziening voor bedrijven; 5.
Provincie Gelderland samen met Firan en Innovatie en Energiefonds Gelderland (IEG) het Gelders Warmte Infra Bedrijf (GWIB) opgericht. Het GWIB kan gezamenlijk met gemeenten een LWIB (een lokaal warmtenetwerkbedrijf) heeft oprichten. Het LWIB zal vervolgens warmte-infrastructuur financieren, realiseren en beheren. Het LWIB zal geen rol nemen in de productie en levering van warmte. Hiervoor zal een warmteproducent en -leverancier betrokken moeten worden. Deze partij(en) zal verantwoordelijk zijn voor de leveringsgarantie. Uitgangspunt is dat het GWIB, respectievelijk het LWIB, een rol speelt in de ontwikkeling van het warmtenet voor het onderdeel warmte-infrastructuur. 6. Een warmtenet, gevoed met industriële restwarmte, een belangrijke rol vervult bij de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Verder zijn op korte termijn (binnen komende 5 jaar) weinig andere, geschikte, duurzame bronnen beschikbaar. 7. Partijen in deze intentieovereenkomst (hierna: de “Overeenkomst”) hun intenties, afspraken en gedeelde uitgangspunten willen vastleggen ten aanzien van de haalbaarheidsfase.
Intentieovereenkomst Ontwikkeling Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
pagina 4 van 13
Komen als volgt overeen: Artikel 1 – Doel 1.1. Doel van deze Overeenkomst is het vastleggen van afspraken en gedeelde uitgangspunten tussen Partijen ten aanzien van de haalbaarheidsfase. Dit ten behoeve van de realisatie van een warmtenet voor Eerbeek, Loenen en Laag-Soeren, waarbij een doorkijk naar omliggend gebied mogelijk is, hierna te noemen “Project Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren”. Artikel 2 – Samenwerking tussen partijen 2.1. Partijen streven met erkenning van elkaars belangen en verantwoordelijkheden naar de ontwikkeling van het warmtenet. 2.2. Partijen zullen zich gedurende de looptijd van deze Overeenkomst inspannen om deze intentie uit te werken in bindende afspraken en zullen hierbij te goeder trouw handelen. 2.3. Partijen onderkennen het belang van een wederzijdse regelmatige betrokkenheid en informatie-uitwisseling. Partijen spreken hun intentie uit al hetgeen te doen dat nodig is om elkaar over en weer in staat te stellen hun taken naar behoren te vervullen. 2.4. Partijen verklaren dat: •
Zij zich zullen inspannen om gezamenlijk tot een schetsontwerp voor een warmtenet o.b.v. restwarmte uit fabrieksprocessen en afval- en koelwater te komen;
•
Zij de intentie hebben om elkaar uit te dagen en te stimuleren in innovatieve oplossingen voor ontwikkeling, beheer en opschaalbaarheid van het Project Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren;
•
Zij open staan voor uitbreiding van samenwerking met meerdere partijen;
•
Zij de intentie hebben om ervaringen en successen te delen en erover te communiceren.
2.5. Partijen streven in opvolging op deze intentieovereenkomst concrete samenwerkingsvormen na, ten dienste van gezamenlijk bijdragen aan de realisatie van het Project Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren. Met positief voortschrijdend inzicht in de haalbaarheid van Project Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren worden aparte overeenkomsten in de toekomst getekend. Waar nodig met de Papierindustrie, waarin de partijen onderling nadere afspraken vastleggen. Voor de toekomst worden de volgende overeenkomsten voorzien: • Ontwikkelovereenkomst. Gemeenten, Woningcorporatie Veluwonen, GWIB (vertegenwoordigd door Firan) en Papierindustrie tekenen een Ontwikkelovereenkomst. Dat doen ze zodra het plangebied en bijbehorende uitgangspunten, de businesscase, hoeveelheid restwarmte en eerste uitgangspunten over de governance duidelijk zijn. De Ontwikkelovereenkomst bevat ten minste: a) Vervolgafspraken om tot een Voorlopig Ontwerp te komen; b) Kostenverdeling voor Fase 2: Voorlopig Ontwerp; c) Verder uitgewerkte Nota van Uitgangspunten.
Intentieovereenkomst Ontwikkeling Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
pagina 5 van 13
•
Realisatieovereenkomst. Gemeenten, Woningcorporatie Veluwonen en GWIB (vertegenwoordigd door Firan) en, indien nodig geacht, Papierindustrie tekenen een realisatieovereenkomst. Op dat moment wordt er toegewerkt naar een Final Investment Deciscion (FID). Tegelijkertijd worden transport-, aansluit- en exploitatieovereenkomst opgemaakt. De realisatieovereenkomst bevat tenminste: a) Op welke termijnen en tegen welke voorwaarden betrokken partijen gaan investeren en bouwen b) Welk bedrag geïnvesteerd wordt door welke partij c) Hoe de herverdeelde rollen en verantwoordelijkheden van de Partijen t.o.v. het warmtenet eruit komt te zien. d) Samenwerkingsafspraken tussen partijen en wijze van evaluatie
2.6. De manier van samenwerken in fase 1: Haalbaarheidsfase, is nader uitgewerkt in het Plan van Aanpak (PvA), aangehecht als bijlage. Dit PvA is gebaseerd op Fase 1: Haalbaarheidsonderzoek en geeft een doorkijk naar de nog komende fases. Indien Partijen zich committeren aan een vervolgstap (Fase 2: Voorlopig Ontwerp), dan zal PvA waar nodig worden bijgewerkt door Partijen. Partijen committeren zich door ondertekening van deze Overeenkomst aan de afspraken die in het Plan van Aanpak zijn vastgelegd. 2.7. Partijen hebben de intentie om alle activiteiten zoals beschreven in het Plan van Aanpak uit te voeren. Tenzij voortschrijdend inzicht anders motiveert en partijen om die reden afwijkende afspraken maken, die schriftelijk moeten zijn vastgelegd. Artikel 3 – Kennis opdoen en intellectueel eigendom 3.1. Partijen stimuleren elkaar en geven elkaar de benodigde ruimte om kennis te ontwikkelen die bijdraagt aan Project Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren. 3.2. Indien nodig spannen Partijen zich gezamenlijk in om financiering te zoeken voor de realisatie van het warmtenet en het ontwikkelen en delen van kennis rondom dit onderwerp. 3.3. Partijen zullen alle al dan niet als vertrouwelijk aangemerkte informatie die zij in het kader van deze verklaring van elkaar ontvangen, geheimhouden.
Informatie wordt alleen met die werknemers gedeeld die gebonden zijn aan eenzelfde verplichting van geheimhouding en zullen zonder schriftelijke toestemming van de Partij die de informatie verstrekt niet met derden gedeeld worden, tenzij de informatie op het moment van ontvangst al openbaar was of daarna openbaar wordt zonder dat dit aan de ontvangende Partij(en) is te wijten. 3.4. Partijen garanderen dat alle van elkaar ontvangen vertrouwelijke gegevens geheim blijven, tenzij een wettelijke plicht openbaarmaking van die gegevens gebiedt. Gegevens worden in ieder geval als vertrouwelijk beschouwd indien deze door Partijen als zodanig zijn aangeduid. 3.5. Bij tussentijdse eenzijdige opzegging door Partijen of bij besluit om de Overeenkomst te beëindigen (Artikel 8) blijven Partijen vertrouwelijk omgaan met de verkregen informatie zoals beschreven in artikel 3.3 en 3.4.
Intentieovereenkomst Ontwikkeling Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
pagina 6 van 13
Artikel 4 – Gedeelde uitgangspunten 4.1. Voor het uitwerken van het project worden in deze Overeenkomst de gedeelde uitgangspunten die relevant zijn voor fase 1: haalbaarheidsonderzoek, te lezen in bijlage 1 vastgelegd waarbij ervan uit wordt gegaan dat er voor alle Partijen een haalbare business case gerealiseerd kan worden. De gedeelde uitgangspunten worden bij toekomstige fases opnieuw vastgesteld. Artikel 5 – Communicatie 5.1. Partijen komen overeen communicatie-uitingen over werkzaamheden die binnen deze Overeenkomst plaatsvinden in onderling overleg (in werkgroep communicatie en participatie) vorm te geven en slechts na afstemming en goedkeuring van Partijen te publiceren. 5.2. De gemeente Brummen neemt inzake Project Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren de lead in de (externe) communicatie naar derden. Daar waar kern- of doelgroepspecifieke communicatie gewenst is pakt de verantwoordelijke partij de communicatie op, maar volgt artikel 5.1. De onderverdeling in kern- of doelgroepspecifieke communicatie is als volgt: • • • •
Kern Eerbeek: Gemeente Brummen Kern Loenen: Gemeente Apeldoorn Kern Laag-Soeren: Gemeente Rheden Huurders in Eerbeek, Loenen of Laag-Soeren: Veluwonen
5.3. De Partijen stemmen onderling af wanneer er gepubliceerd wordt over deze Overeenkomst en het Project Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren. Partijen stemmen openbare berichtgeving van tevoren met elkaar af. 5.4. Publicatie gebeurt pas als alle partijen daarvoor voorafgaand toestemming hebben gegeven. Toestemming wordt mondeling gegeven in het overleg van de projectgroep, zoals omschreven in de projectaanpak, of schriftelijk. De partijen moeten binnen twee weken na het publicatie verzoek beslissen of ze deze toestemming verlenen. 5.5. Indien een partij binnen deze termijn niet reageert, dan wordt deze geacht toestemming te hebben verleend. 5.6. Als de andere Partij de toestemming niet verleent, moet hij deze beslissing schriftelijk motiveren. De afwijzing moet op redelijke gronden zijn gebaseerd en indien mogelijk een voorstel tot aanpassing van publicatie bevatten. Artikel 6 – Kosten 6.1. Partijen dragen elk hun eigen kosten in verband met het sluiten van deze Overeenkomst en de uit te voeren werkzaamheden. Er vindt, tenzij anders overeengekomen tussen Partijen, geen kostenverrekening plaats. Uitgangspunt is dat de te maken kosten in een redelijke verhouding staan tot de te behalen voordelen. 6.2.
Kosten voor procesbegeleiding, businesscase en Schets Ontwerp voor fase 1: Haalbaarheidsonderzoek, worden door Gemeenten gedragen en verrekend middels de verdeelsleutel zoals omschreven in hoofdstuk 7 van PvA (bijlage 2).
Intentieovereenkomst Ontwikkeling Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
pagina 7 van 13
6.3. GWIB zal de door haar gemaakte ontwikkelkosten opnemen in de Business Case. Indien Partijen niet met GWIB tot Contract Close komen en besluiten om met een andere warmtenetbeheerder/ marktpartij verder te gaan of het Project te stoppen, kan Firan om een vergoeding van de door Firan gemaakte ontwikkelkosten vragen. Deze vergoeding bedraagt in deze fase tot aan de Ontwikkelovereenkomst maximaal €20.000 en wordt betaald door de Gemeenten. GWIB zal de gemaakte kosten onderbouwen. 6.4. Afspraken over het dragen van de kosten na de haalbaarheidsfase voor Project Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren wordt in de overeenkomsten (artikel 2.5) verder uitgewerkt. Mogelijkheden van subsidie of andere vormen van een bijdrage worden door Partijen onderzocht en indien mogelijk optimaal benut. 6.5. Partijen zijn gedurende de looptijd van deze Overeenkomst jegens elkaar niet aansprakelijk voor enige vorm van schade uit welke hoofde dan ook, behoudens in geval van opzet of bewuste roekeloosheid. Artikel 7 – Looptijd en beëindiging 7.1. Deze Overeenkomst gaat in op ondertekende datum en eindigt op 31-12-2024, tenzij Partijen unaniem besluiten deze Overeenkomst te verlengen of eerder te beëindigen, of indien Partijen een nieuwe vorm van contract overeenkomen. 7.2. Iedere Partij is gerechtigd de Overeenkomst tussentijds eenzijdig op te zeggen om haar moverende redenen.
Opzegging dient schriftelijk aangegeven te worden bij de stuurgroep. De opzegging geldt met onmiddellijke ingang, zonder dat de opzeggende Partij in verband met de opzegging tot enige vorm van schadevergoeding is gehouden. Artikel 8 – Toetreden van nieuwe partijen 8.1. Deze samenwerking staat open voor deelname van andere partijen die de Overeenkomst onderschrijven. Toetreding van derden kan alleen door unanieme toestemming van alle Partijen. Artikel 9 – Geschillen en toepasselijk recht 9.1. Indien zich zaken voordoen die aan Overeenkomst gerelateerd zijn, maar waarin deze Overeenkomst niet voorziet, zullen de Partijen in redelijkheid en billijkheid tot een oplossing proberen te komen. 9.2. Op deze intentieverklaring is Nederlands recht van toepassing. 9.3. Ingeval van een geschil in verband met deze Overeenkomst, of de overeenkomsten die ter uitvoering van of in samenhang met deze Overeenkomst worden gesloten, zullen Partijen ernaar streven eerst met elkaar in overleg te treden en te trachten het geschil onderling te beslechten.
Intentieovereenkomst Ontwikkeling Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
pagina 8 van 13
Aldus verklaard en voor akkoord getekend op 29 juni 2023:
Gemeente Brummen
Gemeente Apeldoorn
de heer P. Inberg,
de heer D. Huizer
Gemeente Rheden
GWIB
de heer P.L.P.S. Hofman
de heer A.A. Mejier
Woningcorporatie Veluwonen
de heer V. Buitenhuis
Bijlagen: -
Bijlage 1: Gedeelde Uitgangspunten Bijlage 2: Plan van Aanpak (separate bijlage) Bijlage 3: Intentieverklaring (separate bijlage)
Intentieovereenkomst Ontwikkeling Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
pagina 9 van 13
Bijlage 1: Gedeelde uitgangspunten Aansluiting van woningbezit Veluwonen, particuliere woningen, utiliteit en gemeentelijk vastgoed 1. Het woningbezit van Veluwonen, particuliere woningen, utiliteit en gemeentelijke vastgoed worden voor minimaal 30 jaar aangesloten op het warmtenet. 2. Veluwonen is bereid, mits voldaan wordt aan de uitgangspunten benoemd in deze Overeenkomst en die in de komende fases worden geformuleerd/toegevoegd, haar gehele woningbezit in Eerbeek, Loenen en mogelijk Laag-Soeren en omliggend gebied (voor zover dat in de nabijheid van het warmtenet ligt) gefaseerd aan te sluiten op het warmtenet. Uitzondering hiervan zijn gebouwen die al aardgasvrij worden verwarmd en het bezit dat is ondergebracht in een Vereniging van Eigenaren (VvE). Veluwonen is verplicht zich te houden aan de Overlegwet. Die behelst op dit moment dat 70% van huurders per bouwkundige eenheid dient in te stemmen indien er een wijziging plaatsvindt van het gehuurde, in dit geval een aansluiting op het warmtenet. 3. Tussen het woningbezit van Veluwonen in Eerbeek, Loenen en Laag-Soeren bevinden zich ook veel woningen van particuliere woningeigenaren. Het belang van het gelijktijdig aansluiten van particuliere woningen met het woningbezit van Veluwonen voor het verkrijgen van een haalbare businesscase is daarom groot.
Partijen en het nog aan te wijze warmtebedrijf spannen zich samen maximaal in voor het realiseren van deze aansluitingen. Daarbij wordt tevens afgestemd met de projectplanning van Veluwonen en worden koppelkansen in de openbare ruimte zo veel mogelijk benut. 4. De partijen onderzoeken op welke wijze eindgebruikers ontzorgd kunnen worden bij het warmtenet-ready maken van hun woning of gebouw en bij het aansluiten op het warmtenet. Vaste en variabele kosten eindgebruikers 5. Partijen hechten veel belang aan het ontwikkelen van een aantrekkelijk en transparant aanbod voor de eindgebruikers (zoals huurders, particuliere eigenaren, utiliteit en gemeentelijk vastgoed) van een warmtenet. Deze wordt ook vergeleken met (ontwikkel)kosten van andere alternatieven. Zo kunnen eindgebruikers goed overwogen aansluiten op het warmtenet. Belangrijk hierin is dat het warmtebedrijf (het warmteleveringsbedrijf in het bijzonder) een betaalbare en duurzame langere termijn oplossing biedt. Uitlegbare, betaalbare en transparante tarieven zijn hierin essentieel (ook voor huurders van Veluwonen). 6. De Partijen hebben de wens om vooruitlopend op de Wet Collectieve Warmtevoorziening te werken met tarieven op basis van een kostprijs+ model1, en niet op basis van de maximale tarieven van de ACM die gekoppeld zijn aan de gasprijs. Aansluitkosten vastgoedeigenaren 7.
De eenmalige bijdrage aansluitkosten (BAK) wordt gesocialiseerd over het gehele gebied voor alle aansluitingen op het warmtenet, waarbij er gedifferentieerd wordt per type woning/complex/bedrijf. 8. Veluwonen zal zelf een calculatie opzetten van de flankerende kosten naast de aansluitkosten die voor rekening van de corporatie zelf komen. Deze vormen ook onderdeel van het 1
Bij kostprijs+ model worden de warmtetarieven gebaseerd op de kosten die een warmtebedrijf maakt plus een nader te definiëren rendement daarover.
Intentieovereenkomst Ontwikkeling Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
pagina 10 van 13
afwegingskader voor Veluwonen om wel of niet tot aansluiting over te gaan. Het gaat om de integrale kosten. Hier horen ook de eventuele kosten bij voor aanpassing van het afgiftesysteem door verlaging van het temperatuurregime. Maar ook, zonder compleet te zijn, het verwijderen van gas uit woningen, bouwkundige werkzaamheden, kosten voor elektrisch koken, aansluitingen op de afleverset, tijdelijke voorzieningen, vergoedingen voor bewoners en sloop-, de- en her-montagewerkzaamheden en dergelijke. Financiën warmtenet 9. Binnen de projectgroep wordt een voor deelnemers toegankelijke en transparante businesscase opgesteld voor het warmtenet, waarin ook onderscheid gemaakt wordt tussen de verschillende bedrijfsonderdelen (warmteproductiebedrijf, warmte-infrabedrijf en warmteleveringsbedrijf). Deze businesscase zal onafhankelijk opgesteld en ontwikkeld worden. Het template businesscase van het Expertise Centrum Warmte (ECW) wordt hiervoor gehanteerd. 10. Partijen gaan na wat precies de resterende onrendabele top van het realiseren van het warmtenet is en hoe zij de bijdrage aansluitkosten (BAK), vastrecht en variabele tarieven betaalbaar houden voor eindgebruikers en vastgoedeigenaren. Betaalbaarheid is een abstract begrip. Daarom definiëren de Partijen de betekenis van betaalbaarheid in de haalbaarheidsfase. Technisch 11.
Uitgangspunt is een midden temperatuur warmtenet (temperatuurregime 70C aanvoer en 40C retour). De gebouweigenaren nemen zelf, indien nodig, bouwkundige en installatietechnische maatregelen om de woongebouwen geschikt te maken voor jaarronde verwarming op basis van een aanvoertemperatuur van 70ºC (warmtenet-ready) en voor aardgasvrij koken. Veluwonen verzorgt dit voor haar woningbezit. 12. In de projectfase 2 Voorlopig Ontwerp (na ondertekening van Ontwikkelovereenkomst), zoals gedefinieerd in het PvA, maken partijen afspraken over de situering van de individuele afleversets in de woningen. 13. In de basislast van het warmtenet wordt uitgegaan van restwarmte van de Papierindustrie. Het benutten van deze restwarmte gebeurt op een zodanige wijze dat het primaire proces van de papierfabrieken niet wordt verstoord. Tevens besteden Partijen aandacht aan de toekomstbestendigheid van de beschikbare restwarmte nu en in de toekomst. Rolneming 14. Provincie Gelderland heeft samen met Firan en Innovatie en Energiefonds Gelderland (IEG) het Gelders Warmte Infra Bedrijf (GWIB) opgericht. Het GWIB kan gezamenlijk met gemeenten een LWIB (een lokaal warmtenetwerkbedrijf) oprichten. Het LWIB zal vervolgens warmteinfrastructuur financieren, realiseren en beheren. Het LWIB zal geen rol nemen in de productie en levering van warmte.
Hiervoor zal een warmteproducent en -leverancier betrokken moeten worden. Deze partij(en) zal eveneens de leveringsgarantie garanderen. Uitgangspunt is dat het GWIB, respectievelijk het LWIB, een rol speelt in de ontwikkeling van het warmtenet voor het onderdeel warmte-infrastructuur 15. Veluwonen is als grootst beoogde afnemer een actieve partner in Project Warmtenet Eerbeek, Loenen en Laag-Soeren. In het geval van collectieve aansluitingen, bij de toekomstige exploitatie van het warmtenet kent ze de rol als afnemer voor de doorlevering. Zij heeft geen rol in het
Intentieovereenkomst Ontwikkeling Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
pagina 11 van 13
warmtebedrijf of in de productie van warmte en zij (en de huurders) lopen geen risico’s die te maken hebben met productie en levering van warmte. 16. Partijen wijzen gezamenlijk een penvoerder aan voor het formuleren van de Ontwikkelovereenkomst en in een latere fase Realisatieovereenkomst. Warmtebedrijf 17. Het samengestelde warmtebedrijf als geheel dient een betrouwbare partij te zijn. De dienstverlening naar afnemers dient aantoonbaar uitstekend te zijn en blijven. De gewenste klantbenadering richting eindgebruikers wordt verder uitgewerkt door de projectgroep. Daarbij is de basis dat eindgebruikers snel geholpen worden bij vragen en calamiteiten, samen op zoek gegaan wordt naar oplossingen, gestimuleerd wordt om warmteverbruik terug te dringen en de samenwerking wordt gezocht. Daarnaast dient er sprake te zijn van een warmtebedrijf met bewezen bestaanszekerheid, professionaliteit en continuïteit. 18. Hoewel in eerste instantie gekozen wordt voor één warmteleveranciersbedrijf voor de afnemers uit deze overeenkomst, streven Partijen na dat het warmtenet toegankelijk is voor meerdere leveranciers en producenten van warmte. In het ontwerp van het project en de onderlinge afspraken wordt hier rekening mee gehouden. 19. Het warmteleveringsbedrijf dient een vergunninghouder warmte te zijn bij de ACM. 20.
Bij de aanleg van een warmtenet in de wijk, moet er vanuit een samenwerkingsgedachte volop ruimte zijn om een koppeling te leggen met andere projecten en uitdagingen in de wijk. Zoals de herinrichting van openbare ruimte en een arbeidsparticipatieprogramma. Er wordt optimaal gewerkt aan koppelkansen gericht op sociale cohesie, verbetering openbaar gebied, leefbaarheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. 21. De levering van warmte en het functioneren van het systeem moet gegarandeerd zijn. De leveringszekerheid wordt bepaald door een degelijke exploitatie van warmtebronnen en een effectieve storingsorganisatie. Participatie en communicatie 22. Partijen hechten veel belang aan participatie van en goede en tijdige communicatie met eindgebruikers zoals huurders (al dan niet via huurdersbelangenorganisaties), particuliere eigenaren, utiliteit en gemeentelijk vastgoed. Zij zetten zich hier actief voor in door het opstellen en uitvoeren van een gezamenlijke overkoepelende communicatie- en participatiestrategie. Deze bevat tenminste: o
Duidelijkheid waarover en op welk participatieniveau eindgebruikers deelnemen in het participatietraject voor Project Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren;
o
Duidelijkheid wanneer welke kern start met het participatietraject.
Tevens stellen de gemeenten en Veluwonen elk een verdiepende participatiestrategie per kern op. Hierbij is het mogelijk dat de aanpakken van elkaar verschillen, wel worden de overkoepelende uitgangspunten in de aanpak verwerkt. Elke partij is zelf verantwoordelijk voor het participatietraject met haar eigen inwoners/huurders. 23. Tevens wordt een klankbordgroep Gebiedskenners opgericht. Hierin nemen gebiedskenners deel die belangen van de eindgebruikers vertegenwoordigen en het projectgebied kennen.
Intentieovereenkomst Ontwikkeling Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
pagina 12 van 13
Hierbij is te denken aan energiecoöperaties, huurders- en ondernemersverenigingen en dorpsraden. Op gezette tijden geven de gebiedskenners door middel van de klankbordgroep hun reactie op Project Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren. Op deze wijze wordt getracht zo goed mogelijk aan te sluiten bij de beleefwereld van eindgebruikers.
Intentieovereenkomst Ontwikkeling Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
pagina 13 van 13
Plan van Aanpak Warmtenet Eerbeek-LoenenLaag Soeren Fase 1: haalbaarheidsonderzoek
Versie: 8-6-2023
Sweco
De Holle Bilt 22
Sweco Nederland B.V.
T +31 (0) 88 811 6600
NL 3732 HM De Bilt
Handelsregister 30129769
www.sweco.nl
Netherlands
Statutair gevestigd te De Bilt
Document referentie Plan van Aanpak Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
1/31
Inhoudsopgave
1.
Aanleiding ................................................................................................. 3
2.
Doel project .............................................................................................. 3
3.
Rollen betrokken partijen .......................................................................... 4
4.
Te verkrijgen inzicht.................................................................................. 5 4.1 Fase 1: Haalbaarheidsonderzoek (2023) ....................................... 6 4.2 Door kijk naar volgende projectfases ............................................. 7
5.
Planning .................................................................................................. 10
6.
Overeenkomsten en verklaringen .......................................................... 11
7.
Budget .................................................................................................... 12
8.
Organisatie van samenwerking .............................................................. 14 8.1 Stuurgroep.................................................................................... 15 8.2 Projectgroep ................................................................................. 15 8.3 Werkgroepen ................................................................................ 15 8.3.1 Werkgroep Restwarmte .................................................. 16 8.3.2 Werkgroep Businesscase – Warmtebedrijf .................... 16 8.3.3 Werkgroep Businesscase – Eindgebruikers ................... 17 8.3.4 Werkgroep Communicatie en Participatie ...................... 18 8.3.5 Werkgroep Governance .................................................. 19 8.4 Klankbordgroepen ........................................................................ 19
9.
Bestuurlijke besluitvorming ..................................................................... 21
10.
Participatie en Communicatie ................................................................. 21 10.1 Overkoepelende participatiestrategie ............................. 21 10.2 Participatiestappen bij ontwikkeling warmtenet .............. 21 10.3 Communicatie ................................................................. 22
11.
Risicoparagraaf ...................................................................................... 23
Bijlage 1 – Haalbaarheidsonderzoek februari 2021 ......................................... 27 Bijlage 2 – Scope van technisch ontwerpfase SO, VO en DO ......................... 28 Bijlage 3 – Project waterrotonde IWE ............................................................... 31
Document referentie plan van aanpak warmtenet eerbeek loenen laag-soeren
2/31
1. Aanleiding Het Gelders Energie Akkoord heeft als doelstelling om in 2030 55% minder CO 2 uit te stoten, dit als opmaat naar een energieneutraal Gelderland in 2050. Eén van de manieren om de CO2 uitstoot te verminderen is door het gebruiken van de restwarmte van de papierindustrie in Eerbeek en Loenen voor het op een duurzame wijze verwarmen van woningen en bedrijfsgebouwen. In februari 2021 is een haalbaarheidsstudie uitgevoerd (zie Bijlage 1). Hieruit is gebleken dat de restwarmte van Industriewater Eerbeek (IWE) en papierfabriek DS Smith voldoende potentie hebben om dit te benutten voor het verwarmen (70 graden/ MT warmtenet) van woningen en utiliteit. Op basis van de (toekomstige) warmtevraag en de ligging van de huurwoningen van Veluwonen zijn gebieden in kaart gebracht die kansrijk zijn voor een aansluiting op het warmtenet. Anno 2023 wordt een verdere verdieping gezocht in de haalbaarheidsstudie waarbij de wereld anders in elkaar zit. De hoge gasprijzen doen de urgentie rondom het warmtenet stijgen. De papierindustrie verduurzaamt (o.a. de waterrotonde bij IWE, zie Bijlage 3) waardoor de hoeveelheid beschikbare restwarmte onduidelijk wordt. En uit de brief van Jetten (21 oktober 2022) wordt aangestuurd op publieke warmtenetten (51% publiek).
Al deze ontwikkelingen roepen op tot het verder uitdenken van het potentiële warmtenet op het gebied van restwarmte, governance, draagvlak en financiën. De gemeenten Brummen, Apeldoorn en Rheden onderzoeken daarom samen met Veluwonen en het Gelders Warmte Infrabedrijf (GWIB) vertegenwoordigd door Firan) de vervolgstappen van de haalbaarheid van het warmtenet. Dit alles om tot een gefundeerd beeld te komen over de realisatie en exploitatie van het warmtenet.
2. Doel project Het doel van dit project is dat partijen eind 2023/ begin 2024 tot een besluit komen over het wel of niet overgaan tot realisatie en exploitatie van een warmtenet voor Eerbeek (gem. Brummen), Loenen (gem. Apeldoorn) en Laag-Soeren (gem. Rheden), waarbij een doorkijk naar omliggend gebied ook mogelijk is (gem. Rheden).
2.1
Doel Plan van Aanpak
Om een besluit te kunnen nemen over het wel of niet realiseren en exploiteren van een warmtenet is meer inzicht nodig. • • • • • •
in beschikbare restwarmte in technische haalbaarheid in financiële haalbaarheid in betaalbaarheid voor eindgebruikers in draagvlak onder eindgebruikers in governance van het warmtebedrijf
Om dit inzicht te verkrijgen zetten de partijen zich in met acties die staan beschreven in dit Plan van Aanpak (PvA) in hoofdstuk 4.
Document referentie plan van aanpak warmtenet eerbeek loenen laag-soeren
Belangrijk om te specifiëren is dat een warmtebedrijf in de basis is opgebouwd uit verschillende onderdelen: • • •
een bedrijf voor warmte opwek, een bedrijf voor warmtedistributie een bedrijf voor warmtelevering
Gemakshalve spreken we in het vervolg over warmtebedrijf of warmtenet, waarmee hetzelfde bedoeld wordt
3/31
2.2
Scope Plan van Aanpak
Het proces naar het besluit over het wel of niet realiseren en exploiteren van een warmtenet bestaat uit verschillende projectfases, zie figuur 1. Gedurende het project zal voortschrijdend inzicht duidelijk maken of een volgende fase in wordt gegaan. Dit wordt besloten door de stuurgroep (8.1). Ook zal voortschrijdend inzicht duidelijk maken welke acties exact nodig zijn en welke rolverdeling tussen de partijen daarbij hoort. Deze versie van het PvA richt zich op de eerste fase: haalbaarheidsonderzoek. Tevens geeft het een doorkijk naar de acties die nodig zijn voor de volgende fases. Na het afronden van een fase maakt de projectgroep een vernieuwd PvA (8.2).
Fase 1: Haalbaarheidsonderzoek (2023)
Fase 2: Voorlopig Ontwerp (2023)
Fase 3: Gezamenlijk besluiten (begin 2024)
Fase 4: Realisatie en exploitatie (2024 - )
Figuur 1: Projectfasering Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
3. Rollen betrokken partijen Partij
Rol in project
Gemeente Brummen
Eerbeek is gelegen in gemeente Brummen. Vanuit de gemeente wordt ambtelijk deelgenomen in de projectgroep en werkgroepen en bestuurlijk in de stuurgroep. De gemeente faciliteert de start van de onderzoeken naar het warmtenet en beslist samen met gemeente Apeldoorn en Rheden, Woningcorporatie Veluwonen en het GWIB (vertegenwoordigd door Firan) over de realisatie en exploitatie van het warmtenet.
Gemeente Apeldoorn
Loenen is gelegen in gemeente Apeldoorn. Vanuit de gemeente wordt ambtelijk deelgenomen in de projectgroep en projectgroepen en bestuurlijk in de stuurgroep. De gemeente faciliteert de start van de onderzoeken naar het warmtenet en beslist samen met gemeente Brummen en Rheden, Woningcorporatie Veluwonen en het GWIB (vertegenwoordigd door Firan) over de realisatie en exploitatie van het warmtenet.
Gemeente Rheden
Laag-Soeren is gelegen in gemeente Rheden. Vanuit de gemeente wordt ambtelijk deelgenomen in de projectgroep en werkgroepen en bestuurlijk in de stuurgroep. De gemeente faciliteert de start van de onderzoeken naar het warmtenet en beslist samen met gemeente Apeldoorn en Brummen, Woningcorporatie Veluwonen en het GWIB (vertegenwoordigd door Firan) over de realisatie en exploitatie van het warmtenet.
Woningcorporatie Veluwonen
Als grootste beoogde eindgebruiker nemen ze deel aan de projectgroep, werkgroepen en bestuurlijk aan de stuurgroep. Veluwonen onderzoekt betrouwbare en betaalbare warmteoplossingen voor hun complexen in Eerbeek, Loenen en Laag-Soeren. Eind 2023/begin 2024 is inzicht in de haalbaarheid van het warmtenet nodig i.v.m. renovaties van complexen. Veluwonen neemt niet deel in een van de onderdelen van het warmtenetwerkbedrijf.
Document referentie plan van aanpak warmtenet eerbeek loenen laag-soeren
4/31
GWIB (vertegenwoordigd door Firan)
Firan zal de “operationele” invulling voor het GWIB bieden en zet haar expertise in bij de projectgroep, werkgroepen en neemt deel aan de stuurgroep. Samen met gemeente Apeldoorn, Brummen en Rheden, Woningcorporatie Veluwonen werkt ze samen voor de realisatie en exploitatie van het warmtenet. Het Gelders Warmte Infrabedrijf (GWIB) is in 2023 opgericht. Het GWIB is opgericht met als belangrijkste doel om gemeenten in Gelderland te ondersteunen bij de ontwikkeling, financiering en realisatie van warmtenetten. Met de provincie Gelderland en Firan (Alliander) als aandeelhouders is dit een publieke instantie.
Papierindustrie
IWE vertegenwoordigt Stora Enso De Hoop, Folding Boxboard, Neenah Coldenhove en Smart Packaging Solutions in de stuurgroep. Stora Enso De Hoop, Folding Boxboard, Neenah Coldenhove, Smart Packaging Solutions en IWE nemen tevens deel aan de klankbordgroep Industrie en de werkgroep Restwarmte. Ze nemen niet deel in een van de onderdelen van het warmtenetwerkbedrijf. Onder de papierindustrie wordt verstaan te Eerbeek: Stora Enso De Hoop, Folding Boxboard Eerbeek, Neenah Coldenhove en Industriewater Eerbeek (IWE). Te Loenen: Smart Packaging Solutions. De papierindustrie draagt bij aan het inzichtelijk maken van de industriële restwarmte.
4. Te verkrijgen inzicht In vier projectfases wordt toegewerkt naar een besluit over het wel of niet realiseren en exploiteren van een warmtenet (figuur 1). In fase 1 wordt de haalbaarheid van het warmtenet (opnieuw) in kaart gebracht en een schetsontwerp uitgewerkt. In onderstaande tabel wordt inzichtelijk gemaakt welke onderdelen duidelijk dienen te zijn om de fase af te sluiten.
Document referentie plan van aanpak warmtenet eerbeek loenen laag-soeren
5/31
4.1
Fase 1: Haalbaarheidsonderzoek (2023)
Onderdeel
Toelichting
Overeenkomst
Aan het begin van deze fase wordt een intentieverklaring (met papierindustrie) en intentieovereenkomst (zonder papierindustrie) getekend. Ter afsluiting van deze fase wordt een ontwikkelovereenkomst getekend.
Uitwerking door
Benodigde status voor volgende fase
Projectgroep
Begin van fase 1: Intentieovereenkomst (H6) - Rollen - Gedeelde uitgangspunten - Kostenspecificatie Fase 1: Haalbaarheidsonderzoek Eind fase 1: Ontwikkelovereenkomst (H6) • Vervolgafspraken om tot een Voorlopig Ontwerp te komen; • Kostenverdeling voor Fase 2: Voorlopig Ontwerp • Nota van Uitgangspunten
Restwarmte
Duidelijk hoeveel restwarmte er beschikbaar is en op welke temperatuur en op welke momenten vanuit de papierindustrie
Sweco i.c.m. Werkgroep Restwarmte
Volledig inzicht
Scope
Plangebied warmtenet en bijbehorende uitgangspunten
Projectgroep
Definitieve keuze voor uitwerken van één of twee varianten in volgende fase
Businesscase1
Duidelijkheid wat de financiële consequenties zijn van het warmtenet: - Rendement BAK2 Investeringskosten (infra, opwek en aansluiting)
Projectgroep – Uitgangspunten
Definitieve keuze voor uitwerken van één of twee varianten in volgende fase
Duidelijkheid welke rollen worden gekozen door de overheden en welke bedrijfsvorm gekozen wordt
Projectgroep
Governance
Sweco – Opstellen businesscase Firan – Actualisatie kosten infra Eerste gezamenlijke uitgangspunten vastgelegd en eerste marktconsultatie gepleegd
1
Separaat ontwikkelt Veluwonen een businesscase voor de investeringskosten van de verduurzamingsplannen. Deze businesscase heeft invloed op de businesscase van het warmtenet. 2 Bijdrage Aansluitkosten (BAK)
Document referentie plan van aanpak warmtenet eerbeek loenen laag-soeren
6/31
Onderdeel
Toelichting
Participatie
De manier waarop eindgebruikers betrokken worden en informatie verkrijgen over het warmtenet
4.2
Uitwerking door
Benodigde status voor volgende fase
Werkgroep Communicatie en Participatie i.c.m. Projectgroep Overkoepelende participatie/communicati estrategie
Overkoepelende participatie uitgangspunten bepaald
Individuele partijen – verdiepende participatie/communicati estrategie
Met gebiedskenners om tafel/ het gebied in en weten wat er speelt
Overkoepelende participatiestrategie Verdiepende (concept) participatiestrategie per partij uitgewerkt
Door kijk naar volgende projectfases
Voortschrijdend inzicht zal duidelijk maken welke acties verder benodigd zijn om een besluit te kunnen nemen over het wel of niet realiseren en exploiteren van een warmtenet. Vooruitkijkend is in onderstaande tabellen inzichtelijk gemaakt welke onderdelen duidelijk dienen te zijn en om de fases af te sluiten. Fase 2: Voorlopig Ontwerp (2023) In fase 2 wordt het ontwerp van het warmtenet verder ontwikkeld naar een Voorlopig Ontwerp. Benodigde status voor volgende fase
Onderdeel
Toelichting
Restwarmte
Duidelijk hoeveel restwarmte er wanneer beschikbaar is vanuit de papierindustrie, hoe dit gewonnen kan worden, tegen welke (investerings-) kosten en voorwaarden, mogelijkheden voor piek- en back-up voorzieningen
Volledig inzicht en definitieve keuze restwarmtebronnen, en inzicht in pieken back-up voorziening(en)
Scope
Plangebied warmtenet en bijbehorende uitgangspunten Warmtenet tracé
Definitieve variant met volloopschema en tracé warmtenet
Ontwerp
Voorlopig ontwerp (VO) van: - Warmte opwek inclusief piek- en back-up voorziening - Warmtenet hoofdtracé - Warmtenet onderdelen - Distributienet
Het voorlopig ontwerp van hiernaast genoemde de onderdelen
Businesscase
Duidelijkheid wat de financiële consequenties zijn van het warmtenet: - Rendement - BAK - Investeringskosten (infra, opwek en aansluiting) Financieringsmodel
Definitieve variant met volloopschema en financieringsmodel Voldoende nauwkeurige investeringsraming voor definitieve besluitvorming
Document referentie plan van aanpak warmtenet eerbeek loenen laag-soeren
7/31
Onderdeel
Toelichting
Benodigde status voor volgende fase
Opstellen aanbod eindgebruikers
Governance
Duidelijkheid welke rollen worden gekozen door de overheden en welke bedrijfsvorm gekozen wordt Selectieproces partijen voor onderdelen van het warmtebedrijf
Definitief governance model en concept samenstelling warmtebedrijf in oprichting
Realisatie
Opstellen, samenstellen van concept plan en planning voor realisatie
Concept plan en planning voor realisatie
Participatie
De manier waarop eindgebruikers betrokken worden en informatie verkrijgen over het warmtenet
-
Overeenkomst
Het voorbereiden van een realisatieovereenkomst door de deelnemende partijen in de stuurgroep en projectgroep Concept proposities en conceptovereenkomsten van de deelnemende partijen in het beoogde warmtebedrijf in oprichting
Inwoners hebben aandachtspunten geformuleerd – deze worden waar mogelijk vertaald naar het projectplan/aanbod Bewoners weten waar ze inspraak op hebben en waarover niet Toets aanbod bij klankbordgroep Gebiedskenners
Eind fase 2: (Concept) Realisatieovereenkomst (4.2) - Randvoorwaarden verwoord in contracten - Transport-, aansluit- en exploitatieovereenkomst worden gesloten - Financiële close op basis van de gevormde contracten
Fase 3 Gezamenlijk besluiten (2024) In fase 3 wordt er gezamenlijk besloten over het realiseren en exploiteren van het warmtenet. Benodigde status voor volgende fase
Onderdeel
Toelichting
Bestuurlijke besluitvorming
De propositie wordt intern voorgelegd voor besluitvorming
Positief besluit
Governance
Definitief governance model en samenstelling van warmtebedrijf
Start oprichten Wamtebedrijf en inrichten governance structuur door deelnemende partijen
Document referentie plan van aanpak warmtenet eerbeek loenen laag-soeren
8/31
Benodigde status voor volgende fase
Onderdeel
Toelichting
Realisatie
Definitief plan en planning voor realisatie
Overeengekomen plan en planning voor realisatie
Participatie
De manier waarop eindgebruikers betrokken worden en informatie verkrijgen over het warmtenet
-
Overeenkomst
Het tekenen van een realisatieovereenkomst door de deelnemende partijen in de stuurgroep. Proposities en overeenkomsten van de deelnemende partijen in het beoogde warmtebedrijf in oprichting
Eindgebruikers zijn meegenomen in hoe het aanbod tot stand is gekomen Maatschappelijke acceptatie en bewoners hebben de intentie om aan te sluiten op warmtenet Uitvoeringsafspraken Bewoners hebben aanbod ontvangen en beslistermijn is vastgesteld Nader te bepalen ondersteunende maatregelen worden uitgerold Bewoners nemen positief besluit over aansluiten op het warmtenet
Realisatieovereenkomst (4.2) - Randvoorwaarden verwoord in contracten - Transport-, aansluit- en exploitatieovereenkomst worden gesloten - Financiële close op basis van de gevormde contracten
Fase 4 Realisatie en exploitatie (2024 →) In fase 4 start het warmtebedrijf de realisatie en daarna exploitatie van het warmtenet, op basis van het overeengekomen realisatieplan en de planning. Het omvat onder meer het verkrijgen van benodigde vergunningen en het aanbesteden van de werkzaamheden. Participatie is een blijvend essentieel onderdeel en richt zich op de manier waarop eindgebruikers betrokken worden en informatie verkrijgen over het warmtenet. Het warmtebedrijf zal hiervoor intensief moeten samenwerken met alle partijen.
Document referentie plan van aanpak warmtenet eerbeek loenen laag-soeren
9/31
5. Planning Hieronder is een globale planning in Gantt chart weergegeven.
Sweco
De Holle Bilt 22
Sweco Nederland B.V.
T +31 (0) 88 811 6600
NL 3732 HM De Bilt
Handelsregister 30129769
www.sweco.nl
Netherlands
Statutair gevestigd te De Bilt
Document referentie Plan van Aanpak Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
6. Overeenkomsten en verklaringen Over verschillende projectfases in het project zijn meerdere verklaringen en overeenkomsten te onderscheiden. Fase
Soort verklaring/ overeenkomst
Toelichting
Tekenende partijen
1
Intentieverklaring (afgerond april 2023)
Deze intentieverklaring spreekt de intentie voor het onderzoeken van de haalbaarheid van het warmtenet uit.
de gemeenten, Veluwonen, het GWIB (vertegenwoordigd door Firan) en de papierindustrie
1
Intentieovereenkomst (afgerond juli 2023)
De overeenkomst bevat; • samenwerkingsafspraken • een kostenverdeling voor fase 1 • gedeelde uitgangspunten voor het warmtenet.
de gemeenten, Veluwonen, het GWIB (vertegenwoordigd door Firan)
Als bijlage wordt dit Plan van Aanpak bijgevoegd. 2
Ontwikkelovereenkomst
De Ontwikkelovereenkomst bevat; • Vervolgafspraken om tot een Voorlopig Ontwerp te komen; • Kostenverdeling voor fase 2: Voorlopig Ontwerp • Nota van Uitgangspunten
de gemeenten, Veluwonen, het GWIB (vertegenwoordigd door Firan) en de papierindustrie
3/4
Realisatieovereenkomst
De realisatieovereenkomst bevat tenminste:
Afhankelijk van rolneming tekenen de gemeenten, Veluwonen, het GWIB (vertegenwoordigd door Firan) en de papierindustrie. Indien warmtebedrijf opgericht is tekent deze mee.
•
Op welke termijnen en tegen welke voorwaarden betrokken partijen gaan investeren en bouwen • Welk bedrag geïnvesteerd wordt door welke partij • Hoe de herverdeelde rollen en verantwoordelijkheden van de partijen t.o.v. het warmtenet eruit komt te zien. Tegelijkertijd worden transport-, aansluit- en exploitatieovereenkomst opgemaakt.
Sweco
De Holle Bilt 22
Sweco Nederland B.V.
T +31 (0) 88 811 6600
NL 3732 HM De Bilt
Handelsregister 30129769
www.sweco.nl
Netherlands
Statutair gevestigd te De Bilt
Document referentie Plan van Aanpak Warmtenet Eerbeek Loenen Laag-Soeren
11/31
7. Budget In de tabel hieronder is een schatting voor het budget gegeven voor de ontwikkeling van het warmtenet. Hierin wordt een onderscheid gemaakt tussen fase 1: Haalbaarheidsonderzoek en geeft het een doorkijk naar de fases die nog komen tot en met investeringsbesluit (FID – Final Investment Decision). Geraamde kosten zijn afhankelijk van scope en complexiteit, die op dit moment niet bepaald zijn. De scope en complexiteit worden onder andere bepaald door complexiteit van besluitvorming, governance model, aantal en locatie van wijken, welke dorpen meedoen, lengte en potentiële obstakels van hoofdtracé (kunstwerken, inrichting, etc.), lengte en omvang van distributienetten, aantal en soort restwarmtebronnen, piek- en back-up voorziening, etc. In de tabel hieronder is de kostenraming weergegeven voor de ruime scope: alle drie de dorpen sluiten aan volgens het volloopschema uit het haalbaarheidsonderzoek van februari 2021. Verder is een grotere complexiteit aangenomen op alle aspecten: technisch, governance3, contractueel, businesscase, participatie. De kosten zijn uitgesplitst in ontwikkelkosten generiek voor het hele proces en project, en kosten die specifiek voor infra zijn. Fase 1: Haalbaarheidsonderzoek Onderwerp
generiek
infra
Proces-/ programma management
€ 75.000
-
Gemiddeld 2,5 dag/week, raming voor 6 maanden*
Businesscase en scenario's
€ 30.000
-
Afhankelijk van grootte warmtenet en aantal scenario’s/varianten
Governance/ contracten
€ 35.000
-
Afhankelijk van complexiteit structuur, belangen, potentiële partijen, aandeel publiek, aandeel privaat. Raming voor 6 maanden *
Participatie/ communicatie
€ 35.000
-
Afhankelijk van gewenste intensiteit Raming voor 6 maanden *
SO-restwarmte update
€ 30.000
-
Samenhang met verduurzaming industrie en waterrotonde
SO-infra update
-
€ 20.000
€ 205.000
€ 20.000
Totaal
opmerking
Impact kostenontwikkeling en scenario’s
*) Periode kan langer doorlopen afhankelijk van moment van besluitvorming.
3
Onder kosten voor governance wordt verstaan de procesbegeleiding van de werkgroep governance, uitwerking van governance modellen, overleggen en opzetten van contractenstructuur.
Document referentie plan van aanpak warmtenet eerbeek loenen laag-soeren
12/31
De verdeling van de kosten is als volgt: -
-
Generieke kosten: Gemeente Brummen, Apeldoorn en Rheden met de volgende verdeelsleutel4 o Gemeente Brummen: 75% (€153.750) o Gemeente Apeldoorn: 17% (€34.850) o Gemeente Rheden: 8% (€16.400) Infra gerelateerde kosten: GWIB
Opvolgende fases (2. Voorlopig ontwerp en 3. Samen Beslissen) tot aan FID De ontwikkelkosten én verdeelsleutel van ontwikkelkosten van fase 2 tot FID hangen af van de gekozen scope eind fase 1 en welk aantal aansluitingen er per gemeente potentieel aanwezig. Onderstaande tabel is een indicatie. Onderwerp
generiek
infra
Proces-/ programma management
€ 75.000
-
Gemiddeld 2,5 dag/week, raming voor 6 maanden*
Businesscase en scenario’s
€ 30.000
€ 20.000
Afhankelijk van grootte warmtenet, raming voor 6 maanden*
Governance/ contracten
€ 35.000
€ 15.000
Afhankelijk van complexiteit structuur, belangen, potentiële partijen, aandeel publiek, aandeel privaat. Raming voor 6 maanden *
Participatie/ communicatie
€ 50.000
-
Afhankelijk van gewenste intensiteit Raming voor 6 maanden *
VO-restwarmte
€ 45.000
-
Fase 2. Kosten/werk eventueel te dragen door warmteproductiebedrijf mocht deze geselecteerd/bepaald zijn bij aanvang fase 2.
VO-infra – backbone
-
€ 150.000
Fase 2
VO-infra – distributie
-
€ 300.000
Fase 2
€ 235.000
€ 485.000
Totaal
opmerking
*) Periode kan langer doorlopen afhankelijk van moment van lengte besluitvormingsproces fase 3 en moment van FID. Toelichting op type ontwerpfase Voor dit project hanteren we verschillende projectfases. Het ontwerpen van een warmtenet kent tevens ontwerpfases. Hieronder een toelichting op deze ontwerpfases en hoe deze zich verhouden tot de projectfases. -
-
-
4
Schetsontwerp (SO): update t.o.v. haalbaarheidsonderzoek februari 2020 (Bijlage 1). Dit is onderdeel van fase 1: haalbaarheidsonderzoek (4.1); Voorlopig ontwerp (VO): benodigde diepgang vóór investeringsbeslissing (FID) (fase 3). Dit is onderdeel van fase 2: Voorlopig Ontwerp (4.2); Definitief ontwerp (DO): ontwikkeling definitieve ontwerp van het warmtenet. Dit gebeurt na investeringsbeslissing (FID). Dit is begin fase 4: Realisatie en Exploitatie (4.2).
De verdeelsleutel van de generieke kosten is gebaseerd op het aandeel van de gemeente in te verwachtte aansluitingen en hoe dit doorwerkt in de investeringskosten van het warmtenet
Document referentie plan van aanpak warmtenet eerbeek loenen laag-soeren
13/31
Fase 1: Haalbaarheidsonderzoek (2023)
SO
Fase 2: Voorlopig Ontwerp (2023)
Fase 3: Gezamenlijk besluiten (begin 2024)
VO
FID
Fase 4: Realisatie en exploitatie (2024 - )
DO
Figuur 2: Projectfasering samengevoegd met ontwerpfasering
In Bijlage 2 is een indicatie van werkzaamheden voor de technisch ontwerpfasen SO (fase 1), VO (fase 2) en voor de volledigheid ook DO (fase 4) weergegeven.
8. Organisatie van samenwerking De partijen werken intensief samen om het doel van het project te behalen via onderstaande samenwerkingsstructuur.
Figuur 3: Samenwerkingsstructuur project warmtenet Eerbeek, Loenen en Laag-Soeren Document referentie plan van aanpak warmtenet eerbeek loenen laag-soeren
14/31
In de samenwerking wordt een praktisch onderscheid gemaakt in verschillende overleg- en werkgroepen en klankbordgroepen. Hieronder staat beschreven waar de verschillende groepen over gaan en wie daaraan deelnemen. Deelnemers Stuurgroep
8.1
Stuurgroep
De stuurgroep stuurt op de voortgang van het project en besluit over GO/ NO GO momenten. Daarnaast kan ze op doelstellingen bijsturen en besluiten of besluitstukken bij colleges of raden voorgelegd worden.
Projectleider Sweco (Sweco) Wethouder gemeente Brummen Programmamanager duurzaamheid gemeente Brummen Wethouder gemeente Apeldoorn
De stuurgroep komt op geplande momenten bijeen, ongeveer elke twee maanden. Indien nodig wordt een extra overleg ingepland. IWE vertegenwoordigd de papierindustrie in Eerbeek en Loenen in de stuurgroep. Tevens wordt gezocht naar directe ontmoetingsmomenten tussen de stuurgroep en de fabrieken.
Wethouder gemeente Rheden Directeur-bestuurder Veluwonen Directeur IWE (vertegenwoordiging van papierindustrie in Eerbeek en Loenen) Bestuurder GWIB (vertegenwoordigd door Firan)
8.2
Projectgroep
De projectgroep werkt samen actief aan de vervolgstappen in het project en wordt waar nodig gevoed door de werkgroepen (8.3) die onderdelen daarvan kunnen voorbereiden. Ook kunnen zij geadviseerd worden door de klankbordgroepen (8.4). In het besluitvormingsproces van de stuurgroep heeft de projectgroep een voorbereidende en uitvoerende taak. Afhankelijk van de onderwerpen op de agendakunnen incidenteel meerdere collega’s of adviseurs van de partijen aansluiten bij het projectgroep overleg. Tevens wordt tijdig contact gezocht met collega’s en partijen uit aanverwante vakgebieden zoals Liander en Openbare Werken.
8.3
Deelnemers Projectgroep Projectleider Sweco (Sweco) Afgevaardigde ambtenaar gemeente Brummen Afgevaardigde ambtenaar gemeente Apeldoorn Afgevaardigde ambtenaar gemeente Rheden Adviseur Veluwonen Business Developer GWIB (vertegenwoordigd door Firan)
Werkgroepen
Om het doel te bereiken is meer inzicht in verschillende onderwerpen nodig. Daarom worden verschillen werkgroepen opgericht die inhoudelijk werken aan deze vraagstukken om meer inzicht te verkrijgen. Verdeeld over de verschillende projectfases zijn vijf werkgroepen voorzien namelijk: • • • • •
Restwarmte (8.3.1), Businesscase warmtebedrijf (8.1.2), Businesscase eindgebruikers (8.3.3), Communicatie en participatie (8.3.4) Governance (8.3.5).
Document referentie plan van aanpak warmtenet eerbeek loenen laag-soeren
15/31
8.3.1 Werkgroep Restwarmte Voor de ontwikkeling van het warmtenet wordt de mogelijkheid om restwarmte van de papierindustrie in te zetten opnieuw in kaart gebracht. Met name het zogenaamde “waterrotonde” project van IWE en de papierindustrie heeft invloed op de beschikbaarheid en locatie van restwarmte. Het opnieuw in kaart brengen van de restwarmte wordt uitgevoerd samen met papierindustrie. Hierbij wordt gekeken naar restwarmte binnen de waterrotonde en naar de warmte vanuit de schoorstenen van Stora Enso De Hoop.
Deelnemers Werkgroep Restwarmte (tenminste)
Deze werkgroep zal zich bezighouden met onder andere de volgende vragen:
Business Developer GWIB (vertegenwoordigd door Firan)
Projectleider Sweco Papierindustrie Technische adviseur gemeenten
Fase 1: Haalbaarheidsonderzoek • • • • • • • •
Hoeveel warmte is beschikbaar, nu en na verduurzaming in de toekomst? Op welke temperatuur is deze warmte beschikbaar? Op welke locatie is deze warmte beschikbaar? Hoe duurzaam is de restwarmte? Stelt de industrie nog bepaalde eisen aan het beschikbaar stellen? Voor welke periode zijn deze bron en het vermogen vast te leggen? Welke maatregelen moeten er worden genomen om de leveringszekerheid te garanderen richting eindafnemer (piek- en backup voorzieningen)? Wat is de leveringszekerheid van de restwarmteleverancier?
Fase 2: Voorlopig ontwerp • • •
Ontwerp restwarmtewinning Welke kosten zijn ermee gemoeid? Hoe en waar wordt de piek- en back-up voorziening voorzien?
8.3.2 Werkgroep Businesscase – Warmtebedrijf Uit het haalbaarheidsonderzoek van februari 2021 is gebleken dat er meerdere warmtenet-varianten voor Eerbeek, Loenen en Laag-Soeren technisch en financieel haalbaar lijken. Echter, in de businesscase uit het haalbaarheidsonderzoek zijn op onderdelen schattingen gehanteerd op basis van kengetallen met een ruime bandbreedte en was er nog geen sprake van een waterrotonde in de papierindustrie.
Deelnemers Werkgroep Buca warmtebedrijf (tenminste) Projectleider Sweco Specialisten gemeenten Business Developer GWIB (vertegenwoordigd door Firan)
Daarnaast zal deze werkgroep een verkenning doen naar de financiële haalbaarheid wanneer Dieren-Noord in de gemeente Rheden ook wordt opgenomen in de businesscase. Deze werkgroep zal zich bezighouden met onder andere de volgende vragen: Fase 1: Haalbaarheidsonderzoek • • • • •
Demarcatiematrix tussen producent, leverancier, infra en afnemers opstellen Nota van uitgangspunten/ randvoorwaarden opstellen en vaststellen met gehele project- en stuurgroep Bandbreedte gebruikte kerngetallen aanscherpen; Verkenning opnemen omliggend gebied in businesscase; Input geven voor definitieve scope afbakening warmtenet;
Document referentie plan van aanpak warmtenet eerbeek loenen laag-soeren
16/31
• • •
• • •
Meekoppelkansen inventariseren en meenemen; Onderzoeken welke subsidies te benutten Voor de uitwerking wordt het template businesscase van Expertise Centrum Warmte (ECW) gehanteerd (ontwikkeld door TNO en te vinden op de website van ECW: www. expertisecentrumwarmte.nl). De rollen van de verschillende onderdelen van een warmtebedrijf worden hieraan toegevoegd om onderscheid te kunnen maken. Dit businesscasemodel is volledig functionerend ter beschikking voor het projectteam; Tarieven model voor vaste- en variabele kosten voor alle typen eindgebruikers (huurders, particuliere woningeigenaren, utiliteit); Aansluitkosten voor woningen (gestapeld en grondgebonden) en utiliteit; Definitieve integrale businesscase opmaken (Sweco), incl. onderliggende cases: o Business case infra (GWIB) o Business case opwek / levering (Sweco)
Fase 2: Voorlopig ontwerp • • • •
Aansturen van voorlopig ontwerp (VO) voor de warmte infra, de productie en de levering Speciale aandacht voor de werkelijke aansluitkosten vanaf het warmteoverdrachtstation (WOS) van het warmtenet naar afnemer; Rekening houden met actuele prijsniveaus in relatie tot de geopolitieke situatie rondom beschikbaarheid van aardgas; Opstellen financieringsmodel;
8.3.3 Werkgroep Businesscase – Eindgebruikers In het haalbaarheidsonderzoek (februari 2021) lag de focus op de businesscase voor het warmtebedrijf. Om eindgebruikers een onderbouwde en weloverwogen keuze te laten maken voor een aansluiting op het warmtenet, is inzicht in de businesscase voor haarzelf alsook voor haar huurder/particulier noodzakelijk. Het gaat daarbij met name om de investering in: • de bijdrage aansluitkosten, • de aanpassingen buiten de (huur)woning, • de aanpassingen binnen de (huur)woning, • de besparing op aardgas ten opzichte van de kosten van warmtelevering.