A24. Regio Stedendriehoek - Raadsinformatiebrieven Jaarstukken 2024, Begroting 2025 & Langetermijnplanning D458764

3.917.100

De bijdrage op basis van de voorliggende begroting 2026 ziet er dan als volgt uit. Bijdrage per gemeente (o.b.v. inwoners 2024 CBS) 2026

2027

2028

2029

Apeldoorn

1.330.543

1.388.536

1.449.094

1.512.329

Brummen

168.316

175.652

183.313

191.312

Deventer

818.009

853.663

890.893

929.770

Epe

262.358

273.793

285.734

298.202

Heerde

152.702

159.358

166.308

173.565

Lochem

271.225

283.046

295.391

308.281

Voorst

200.731

209.480

218.616

228.156

Zutphen

385.627

402.435

419.986

438.313

Totaal

3.589.510

3.745.964

3.909.334

4.079.929

7,91

8,25

8,61

8,99

per inwoner

De bijdrage per inwoner bedraagt in 2026 € 7,91, in 2025 was dit € 9,15 (inclusief de incidentele middelen)

7

Begroting 2026: Toelichting per programma 3. Programma 001 Uitvoeringsagenda 2023-2030 3.1.

Toelichting

In dit programma treft u een overzicht aan van de uitgaven die in 2026 nodig zijn om de doelen van de uitvoeringsagenda 2023-2030 te kunnen realiseren. Er wordt in 2026 gewerkt vanuit de 3 centrale programma’s uit de agenda (Slimme, groene verstedelijking; Vitaal landelijk gebied en Regionale Economie van de toekomst) en 3 voorwaardenscheppende programma’s (Mobiliteit, Ruimtelijke ontwikkeling en Energiesysteem van de toekomst & RES). Bij een aantal programma’s vindt u naast uitgaven ook inkomsten terug uit subsidies die ontvangen worden van de Rijksoverheid. Dit geldt met name voor de programma’s Slimme, groene verstedelijking en Mobiliteit. Ontwikkelperspectief 2050 Het Ontwikkelperspectief 2050 is de komende jaren het dominante onderwerp. Het proces van het Ontwikkelperspectief 2050 is een samenwerking tussen regio, provincies, waterschappen en rijk. Naar verwachting besluiten de raden in 2026 over dit perspectief, waarna we aan de slag gaan met de uitvoeringsagenda en regionale investeringsagenda. Alle partijen dragen bij aan dit proces, zowel financieel als in capaciteit. De financiële stromen (procesmanagement en inzet externe bureaus) gaan daarom buiten de regiobegroting om, waarbij de regio wel de administratie voert. De financiële bijdrage van gemeenten aan dit proces is niet opgenomen in deze begroting (2026), maar wordt separaat gefinancierd.

De integrale input voor dit proces vanuit de programma’s gebeurt uiteraard wel vanuit de regiobegroting, gecoördineerd vanuit het programma Ruimtelijke Ontwikkeling. Energiesysteem van de Toekomst / RES Het programma Energiesysteem van de Toekomst / RES valt bestuurlijk en financieel niet onder verantwoordelijkheid van de Regio Stedendriehoek. Het programma heeft een eigen begroting en stuurgroep aan wie het programma verantwoording aflegt. De gemeente Brummen is kassier. De activiteiten van het programma worden gestuurd door wat er al gebeurt in de regio en wat we kunnen opschalen. Dit alles in samenhang met het Ontwikkelperspectief en de ontwikkelingen in de andere regionale programma’s. Binnen het programma voeren we in 2026 de afspraken uit, die we in de RES 2.0 hebben gemaakt. Hoewel het programma buiten de regionale begroting valt, geven we hier kort de activiteiten van het programma in 2026 weer: netbewuste nieuwbouw, onderzoek en realisatie van Smart Energy Hubs, verdere concretisering van de rol van biogas in de energievoorziening, ondersteuning en begeleiding groot- en kleinschalige opwekprojecten, verdere uitdieping opslag en buffering en op locaties mee aan de slag en blijvend gesprek met Liander over slimme oplossingen en de uitbreidingen van het elektriciteitsnet.

Regio Deal In 2024 is bekend geworden dat het Rijk €20 miljoen investeert in de Regio Stedendriehoek via de Regio Deal Sterker in 3D. In 2024 is het convenant met het Rijk gesloten en zijn de programmalijnen vertaald in concrete projecten. In 2025 is de uitvoering opgestart. Vanuit de Regio Deal is sprake van een management fee (3% van €20 miljoen) voor de gehele duur van de deal. Ook de provincies Gelderland en Overijssel dragen voor € 300.000 bij. De uitvoeringskosten worden hier uit betaald. De financiële stromen lopen via de Regio Deal kassier (gemeente Apeldoorn) en niet via de begroting van de Regio Stedendriehoek. De inzet van middelen en personeel vanuit de regio-organisatie lopen wel via de begroting. De kosten hiervan worden via de kassier gefinancierd vanuit de Regio Deal begroting. Zoals gebruikelijk bij subsidies wordt via een begrotingswijziging de begroting aangepast, zodra bekend is wat de kosten zijn. Dit is een budget-neutrale begrotingswijziging. De uitvoering van de projecten draagt in hoge mate bij aan de programma’s van de Uitvoeringsagenda, daarom zijn deze programma’s uiteraard nauw betrokken.

3.2.

De plannen voor 2026

In deze paragraaf vindt u op hoofdlijnen beschreven wat centraal staat in 2026. De concrete activiteiten en resultaten staan in het jaarprogramma 2026, dat eind 2025 / begin 2026 wordt opgeleverd. Slimme, groene verstedelijking In 2026 gaan we verder aan de slag met de uitvoering van de geactualiseerde woondeal. De invulling en concretisering van de randvoorwaarden is hierbij van belang: netvriendelijke woningbouwontwikkeling, stikstofruimte, het stroomlijnen van procedures en effectieve inzet van menskracht. Om een goed beeld te hebben van de voortgang van de woningbouw, houden we een Publiek-Private Planmonitor bij, samen met gemeenten, 8

corporaties en ontwikkelaars. Deze PPM wordt in 2026 verder geprofessionaliseerd en is een instrument voor de regionale versnellingstafel om te sturen op woningbouw. In het kader van wonen en zorg werken we samen met gemeenten, corporaties en zorgorganisaties aan de uitwerking van het afsprakenkader ouderenhuisvesting. Dit betekent zowel in de bestaande woningvoorraad als nieuwbouw ruimte voor huisvesting voor ouderen. Voor de overige aandachtsgroepen in het kader van de Wet versterking regie stellen we in 2026 het afsprakenkader vast, dat eveneens inzicht geeft in deze volkshuisvestelijke opgave. Deze opgave verwerken we in onze woningbouwplannen. Onze woningbouwambitie hebben we eerder vastgesteld voor 2050 op toevoeging van 48.000 woningen. Hiervan resteert een opgave van 14.000 woningen, welke we in de verstedelijkingsstrategie een plek geven. Bij toevoegingen van woningen gaat het niet alleen om nieuwbouw, maar juist ook gebruik van bestaande bebouwing en ruimte in de bebouwde omgeving met bijvoorbeeld woningsplitsing, optoppen, transformatie van bestaande bebouwing, vernieuwing van vastgoed en herstructurering. Met de samenwerkende gemeenten maken we afspraken over en trekken we samen op in de ontwikkeling van stationslocaties en het versterken van deze OV-knooppunten, in samenhang met een strategie van het fijnmazige OV-netwerk van de regio.

Voor de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad kijken we naar collectieve oplossingen en warmtebronnen, zoals aquathermie en restwarmte van bedrijven. Waar dat kan gaan we ook in het bestaande bebouwde gebied netvriendelijke oplossingen toepassen. Kennis en ervaring die we opdoen in de nieuwbouw, benutten we hierbij. We werken aan toekomstbestendige buurten en wijken. We hebben hiervoor een inspirerende leidraad die we benutten bij de inrichting van de openbare ruimte, bestaande bebouwing en bij nieuwe ontwikkelingen. We zetten in op vergroting van het aandeel biobased en circulaire bouwstoffen.

Vitaal landelijk gebied We gaan in 2026 aan de slag met de implementatie van de groen/blauwe hoofdstructuur en groen-blauwedooradering als versterking van het landschappelijk netwerk en watersysteem. We zoeken daarbij naar mogelijkheden, bijvoorbeeld in de vorm van financiering, voor de aanleg samen met gemeenten, waterschappen, Stichting Landschapsbeheer Gelderland, Boer en Natuur en Vereniging Nederlands Cultuurlandschap. We pakken kansen en brengen het in, in gebiedsprocessen. Samen met waterschappen werken we de drie inspiratiedocumenten ‘Gezond en robuust bodem- en watersysteem 2120’ (noord, midden, oost) uit en werken we aan een afwegingskader bij planvorming. Het gedachtegoed brengen we richting gebiedsprocessen. Voor het onderdeel ‘Ruimte voor agrarisch ondernemerschap’ gaan we door met ondersteunen, verbinden en netwerken versterken van agrariërs richting een toekomst bestendige landbouw. We werken aan een duurzaam voedsel- en landbouwsysteem door uitvoering van de regionale voedselagenda, het versterken van netwerken, het organiseren van bijeenkomsten, het versterken van ketens, scholing en inbedding in gebiedsprocessen. Voor het onderdeel leefbaar landelijk gebied blijven we werken aan kansrijke cross-overs die bijdragen aan de leefbaarheid.

Regionale economie van de toekomst Ook in 2026 werken we regionaal samen aan het toekomstbestendig maken van onze bedrijventerreinen en werklocaties. Als regio werken we gezamenlijk met het georganiseerde bedrijfsleven aan een meerjarig programma gericht op samenwerking (PPS), kennisdelen, aanjagen, verhogen van de organisatiegraad en ondersteuning bij pilotprojecten. Hierbij sluiten we aan bij provinciale programma’s en zijn de Regio Deal programma’s Smart Energy Hubs en Groene en Gezonde Bedrijventerreinen een integraal onderdeel van het plan van aanpak dat de uitvoering van deze PPS beschrijft. In 2026 werken we samen met de Economic Board aan een economische Kennis & Innovatie agenda (KIA) en werken we samen met het Werkcentrum Veluwe Stedendriehoek aan een goede aansluiting van de arbeidsmarkt op het MBO en HBO onderwijs. De in 2025 vastgestelde en breed gedragen economische verkenning veerkrachtige arbeidsmarkt is voor 2026 het handvat voor onze (regionale) rol in de totstandkoming van de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt en inzet op Leven Lang Ontwikkelen. We zetten in 2026 in op het verder ondersteunen van het zelfstandige Logistieke Netwerk S3H, gericht op onder andere verduurzaming van goederenvervoer, Veiligheid & Digitalisering en het versterken van de logistieke arbeidsmarkt.

Hierbij versterken wij het economisch belang van de A1/A50/IJssel en North Sea Baltic corridor, de logistieke sector en logistieke belangen van onze maakbedrijven. We geven invulling aan de lobbydoelen van onze binnenvaart en het bevaarbaar houden van de IJssel. 9

Ook in 2026 werken wij, vanuit de structuur van ondernemershuizen, verder aan het regionale programma gericht op de ondersteuning van het MKB naar groene, digitale en impactvolle groei. Dit onder de titel: Krachtig MKB. Het programma is gericht op klein (en micro) MKB-bedrijven. De gemeenten Deventer en Apeldoorn hebben hierop een regionaal programma ontwikkeld. Vanuit de regionale uitvoeringsorganisatie richten we ons op de toepassing van dit G40 programma en voeren we dit programma uit bij alle gemeenten van onze regio, m.u.v. Heerde. Ruimtelijke ontwikkeling In 2026 wordt het ontwerp Ontwikkelingsperspectief voorgelegd aan de gemeenteraden waarna naar verwachting eind 2026 besluitvorming over het definitieve, door Rijk, provincies en gemeenten gedragen, Ontwikkelperspectief plaatsvindt. Tegelijkertijd wordt een Uitvoeringsagenda Ontwikkelperspectief en een Regionale Investeringsagenda opgesteld. De integrale input voor dit proces vanuit de programma’s gebeurt wordt gecoördineerd vanuit het programma Ruimtelijke Ontwikkeling. Parallel hieraan zullen verschillende gebiedsprocessen verder gebracht worden, als deelopgaven van de ontwikkeling van onze regio. En sturen we vanuit deze investeringsopgaven op co-financiering en investeringsmiddelen die met deze “ novex light” aanpak in beeld komen, en maken daar afspraken over in bestuurlijke overleggen (zoals het BO leefomgeving).

Mobiliteit De inzet op het programma Mobiliteit is gebaseerd op de regionale Mobiliteitsagenda 2023 – 2027. Dat betekent dat we in 2026 voor een herijking staan, in samenhang met de herziening van de regionale uitvoeringsagenda. Een ander belangrijk onderdeel is het doorvertalen van het Ontwikkelperspectief op bereikbaarheid en mobiliteit. Te verwachten is dat verdere verbetering van de (boven)regionale bereikbaarheid nodig is in voor spoor, weg en water. Dit leidt tot een inzet om het vervoerssysteem in de regio en daarbuiten te verbeteren. Dit zijn vaak trajecten van lange adem. Denk hierbij aan voldoende capaciteit op stations en spoor, besluitvorming en afhandeling goederenvervoer en beter benutten van sprinterstations. Daarnaast zal uit het Ontwikkelperspectief een nog grotere inspanning nodig zijn voor de omschakeling naar duurzame mobiliteit (STOMP principe). Hier is juist gezamenlijkheid en een regionale aanpak van belang. Voor sommige onderdelen van de agenda kan financiering worden verkregen van Rijk en provincies. Er zal waarschijnlijk sprake zijn van doorloop van enkele afspraken die voor 2025 zijn gemaakt (uitvoering fietsvisie, fietsstimulering, deelmobiliteit, publieke mobiliteit). Ook zijn er kansen voor nieuwe afspraken (werkgeversaanpak, logistiek makelaar).

Voor andere onderdelen zal de regio financiering zelf moeten bewerkstelligen, bijvoorbeeld als het gaat om onze lobby op de bereikbaarheidsdossiers (weg, spoor en water). Ook in 2026 blijft het van belang dat gemeenten hecht samenwerken en gezamenlijk gemeentegrens overschrijdende mobiliteitsopgaven financieren. Veel opgaven en aanpakken eindigen niet bij een gemeentegrens maar vergen afstemming in inzet. We zetten ons in om deze samenwerking te faciliteren.

3.3.

Business Development

Om de ambities uit de uitvoeringsagenda te verwezenlijken, zijn uitvoeringskracht en financiële middelen nodig. Elk programma is verantwoordelijk voor het binnenhalen van extra financiële middelen. In 2024 is er, naast de Regio Deal van €20 miljoen, vanuit de verschillende programma’s een subsidiebedrag van ongeveer €2,5 miljoen binnengehaald. De verwachting is dat dit bedrag in 2025 wordt geëvenaard. De regionale werkorganisatie richt zich in 2026 nog actiever dan andere jaren op het binnenhalen van extra financiële middelen en op het ondersteunen van kansrijke initiatieven om ze een extra zetje te geven richting uitvoering. Hiervoor zetten we business development in. In verbinding met de programma’s en onze partners (ondernemers, onderwijspartijen, RCT Gelderland, ondernemershuis) wordt gekeken waar verbindingen kunnen worden versterkt en waar kansen liggen (strategisch spottend vermogen). Zoals we vanuit het Regio Deal traject initiatiefnemers projecten die meerwaarde en potentie hebben voor de regio, maar niet meedoen in de Regio Deal, ondersteunen, willen we in 2026 ook met andere initiatiefnemers verkennen wat er mogelijk is om het initiatief verder te brengen. Oplossingen kunnen variëren van in contact brengen met het regionale netwerk tot gericht subsidieadvies.

Tenslotte ondersteunt business development bij het operationaliseren van de kennis- en innovatieagenda (KIA) die in 2025 wordt opgesteld samen met de Economic Board. Dit wordt bijvoorbeeld gedaan door partijen die werken aan innovaties op het gebied van toegepaste kennis en innovatie met elkaar in contact worden gebracht om te verkennen of opschaling mogelijk is en of er toegewerkt kan worden naar een kansrijke business case met de benodigde externe financiering.

10

3.4.

Kosten: wat gaat het programma kosten?

omschrijving lasten Inzet capaciteit

rekening 2024

begroting 2025

begroting 2026

1.488.918

1.797.077

1.545.683

Agenda Slimme, groene verstedelijking Vitaal landelijk gebied Regionale economie van de toekomst Mobiliteit Ruimtelijke ontwikkeling Energiesysteem van de toekomst Business development Regiodeal CTR Regiodeal 3D

613.957 41.016 95.514 248.452 168.051 986 6.239 6.878 46.821

405.210 51.950 103.900 77.925 103.900 51.950 15.585 -

407.351 41.640 104.100 91.088 104.100 13.013 10.410 43.000 -

Subsidies & Activiteiten Slimme, Groene Verstedelijking Verstedelijking in Balans Vitaal landelijk gebied Regionale Economie van de Toekomst Mobiliteit Energiesystemen van de Toekomst

1.286.598 345.585 204.824 49.935 96.964 564.340 24.950

-

-

Totale lasten

3.389.473

2.202.287

1.953.034

omschrijving baten

rekening 2024

begroting 2025

begroting 2026

Inzet Capaciteit Bijdrage gemeenten Bijdrage Energiesystemen van de Toekomst Bijdrage Regiodeal ctr

1.782.847 1.707.542 28.305 47.000

1.797.077 1.797.077 -

1.545.683 1.545.683 -

Agenda Bijdrage gemeenten Bijdrage Regionale economie van de Toekomst Bijdrage Mobiliteit

395.425 350.000 36.275 9.150

405.210 405.210 -

407.351 407.351 -

1.286.598 911.447 46.361 30.000 64.671 204.824 29.295 3.464.870

2.202.287

1.953.034

75.397

-

-

Onttrekking Bestenmmingsreserve overlopende posten Onttrekking Bestenmmingsreserve mobiliteit

111.971 58.901

-

Bijdrage uit reserves

170.872

Resultaat na mutaties reserves

246.269

-

-

2027 2.039.207 2.039.207

2028 2.129.209 2.129.209

2029 2.223.210 2.223.210

-

-

-

Subsidie en activiteiten Bijdrage subsidies Rijk en Provincie Bijdrage Regionaal Logistiek Netwerk Bijdrage Klimaatadaptatie Oost-Veluwe Bijdrage NPLW Bijdrage Verstedelijking in Balans Bijdrage Regionale Routekaart Totale baten Saldo baten en lasten

Meerjarenperspectief Lasten Baten Saldo

-

-

Toelichting Programma: Betreffende de inzet capaciteit worden een aantal projectleiders binnen de diverse onderdelen teruggebracht, mogelijk kunnen zij ondergebracht worden in toekomstige subsidies. Daarnaast is erin dit programma rekening gehouden met de inzet voor de Regio Deal (co financiering) en de inzet van een business developer. In de kolom rekening 2024 zijn bedragen opgenomen van subsidies en bijdragen aan activiteiten die voor 2026 nog niet bekend zijn en daardoor nog niet opgenomen zijn in de begrote cijfers. 11

4. Programma 002 Economic Board, lobby en communicatie 4.1.

Toelichting

Het actief verbinden van regionale en bovenregionale partners aan de regionale opgaven en de positionering en profilering van onze regio door middel van lobby en communicatie zijn belangrijke taken voor de regionale werkorganisatie. Maatschappelijke opgaven kunnen en willen we als overheid niet allen oppakken. Het Rijk en provincies sturen daar ook steeds meer op. In dit programma vindt u het grootste deel van de capaciteit en middelen die nodig zijn om partners actief te verbinden, de zichtbaarheid en herkenbaarheid bij partners de vergroten en de lobby vorm te geven. Dit is nodig om het voorzieningenniveau op peil te houden, te zorgen dat ondernemers weten dat ze hier goed kunnen ondernemen, dat mensen weten dat je hier leuk werk kunt doen en goed kunt vertoeven. In dit programma is ook het budget voor dataverzameling, monitoring en kennisdeling opgenomen.

4.2.

De plannen voor 2026

In deze paragraaf vindt u op hoofdlijnen beschreven wat centraal staat in 2026. De concrete activiteiten en resultaten staan in het jaarprogramma 2026, dat eind 2025 / begin 2026 wordt opgeleverd. Economic Board De Economic Board speelt een belangrijke rol in het verbinden van impactvolle regionale en bovenregionale spelers aan de regionale ambities. De Board bestaat uit een mix van ondernemers, vertegenwoordigers van onderzoeks- en kennisinstellingen, de overheid en andere maatschappelijke partners. Allemaal gegrond in de regio. Ook de provincies Gelderland en Overijssel zijn betrokken. De Board denkt mee over grote thema’s en opgaven in de regio. De Board geeft gevraagd en ongevraagd advies aan het Algemeen Bestuur. Ook heeft zij een rol in de lobby en de economische kennis en innovatie agenda. Lobby Externe profilering loont: de regio is in gesprek met het Rijk over het Ontwikkelingsperspectief en er is €20 miljoen binnengehaald met de Regio Deal. Ook in 2026 blijft het van belang de regio op de juiste manier te positioneren en profileren met als doel afspraken met het Rijk te maken die nodig zijn om onze opgaven te kunnen verwezenlijken en we aanspraak kunnen maken op (een deel van de) beschikbare middelen van Rijk, provincies en Europa. We voeren in 2026 het strategische Public Affairs-plan uit. Dit doen we in nauwe samenwerking met de gemeenten, onderwijs en ondernemers.

Dat betekent bestuurlijke en ambtelijke lobby op de prioritaire regionale lobbydossiers zoals de schaalsprong binnen onze regio met de daarbij horende thema’s mobiliteit, energie, voorzieningen en economie. De Board speelt een belangrijke rol, met name richting de provincies en Den Haag. De Boardreis naar Den Haag zetten we als jaarlijks terugkerend evenement neer om in gesprek te gaan met Kamerleden en ministeries. We zetten in op het versterken van bovenregionale lobby. Door gezamenlijk vanuit Oost-Nederland op te trekken richting Den Haag en Brussel zetten we onze belangen veel sterker op de kaart. Daarom nemen we deel aan verschillende bovenregionale netwerken en lobbytrajecten. Daarnaast blijven we volgen bij welke lobbytrajecten en evenementen we samen met stakeholders op kunnen trekken of aan kunnen haken. Communicatie In 2026 zetten we in op het versterken van de ondersteuning van het strategisch Public Affairs-plan op communicatief gebied. Daarnaast zetten we ons in om de programma’s te versterken. We communiceren over wat de Regio Stedendriehoek doet. We bewijzen zoveel mogelijk waarom het van waarde is van wat we doen met zoveel mogelijk met concrete voorbeelden. We jagen aan, inspireren en verbinden. We delen en leren van regionale succesverhalen en uitdagingen.

Ook positioneren we de regio door één of meer publicaties, zoals de voortgangsrapportage of uitvoeringsagenda. We ondersteunen de regionale samenwerking door events, bijeenkomsten en door onze kanalen in te zetten om verbinding te creëren tussen alle betrokken partijen, met extra aandacht voor het betrekken en goed informeren van de gemeenteraden. Daarnaast ondersteunt het team de organisatie met alles wat maar nodig is op communicatief gebied: van het maken van communicatieplannen, het ontwikkelen en uitvoeren van public relations strategieën tot het produceren van middelen en het ondersteunen bij evenementen. Monitoring De organisatiewijziging en uitvoeringsagenda gaven aanleiding om de bestaande monitor opnieuw in te richten, nu onder de naam Monitor Regio Stedendriehoek. Dit past bij de toenemende behoefte aan data gedreven werken en bij de behoefte om helder en transparant te rapporteren over de relatie tussen de geleverde inspanningen en

12

investeringen, de beoogde doelen en de behaalde resultaten. In 2025 is de monitor gelanceerd. In 2026 richten we op basis van de monitor datagericht werken, de evaluatiecyclus en kennisdeling verder in.

4.3.

Kosten: wat gaat het programma kosten?

omschrijving lasten Inzet capaciteit Regionale Congressen Communicatiekosten Monitoring Totale lasten

rekening 2024 648.072 18.970 59.192 85.755 811.989

begroting 2025 886.937 101.100 77.925 25.000 1.090.962

begroting 2026 602.152 93.690 46.845 41.640 784.327

omschrijving baten Bijdrage gemeenten agenda Totale baten

rekening 2024 1.059.365 1.059.365

begroting 2025 1.090.962 1.090.962

begroting 2026 784.327 784.327

Saldo baten en lasten

247.376

-

-

Meerjarenperspectief Lasten Baten

2027 818.766 818.766

2028 854.729 854.729

2029 892.284 892.284

Saldo Toelichting Programma: De inzet capaciteit wijkt af omdat de formatie is aangepast naar de hiervoor beschreven opzet in 2025, waar ook plek is voor de business development/verkenners en monitoring. In bijlage 2 zijn de wijzigingen zichtbaar in de formatie. De Communicatiekosten zijn naar beneden aangepast omdat een aantal bijeenkomsten en activiteiten anders worden georganiseerd en ondergebracht zijn. De Monitorkosten zijn lager begroot doordat de inhuur onder de inzet capaciteit is gebracht.

13

5. Programma 003 Bestuur en Organisatie 5.1.

Toelichting

Het programma 003 Bestuur en organisatie is het ondersteunende programma van de Regio Stedendriehoek. Onder dit programma valt het kernteam van de organisatie dat onder verantwoordelijkheid van de secretaris/directeur staat. Het kernteam bestaat uit de secretaris/directeur, de manager Board, lobby en communicatie (qua kosten opgenomen onder programma 2), de bestuursadviseur, manager bedrijfsvoering en managementassistent/HR-ondersteuner. Vanuit het kernteam wordt het bestuurlijke proces rondom algemeenen dagelijks bestuur, colleges en raden ondersteund en de bedrijfsvoering georganiseerd. Het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur vergaderen beiden minimaal vier per jaar. De voorbereiding van deze bestuurlijke overleggen vinden plaats via het (ambtelijke) Strategische Team en de (bestuurlijke) Programmaberaden met bijbehorende werkgroepen. Deze laatste worden gefaciliteerd via de diverse inhoudelijke programma’s (zie programma 001). Vanuit programma 003 wordt ook de ondersteuning verleend aan de Raadsadviescommissie en het overleg met de griffiers. Onder dit programma valt ook de voorbereiding en uitvoering van de financiële cyclus (kaderbrief, begroting, jaarstukken) en de bedrijfsvoering, waaronder huisvesting, ICT en HR.

5.2.

De plannen voor 2026

In 2025 vindt de evaluatie van de regionale samenwerking plaats. We zijn dan een kleine twee jaar aan de slag in de nieuwe opzet van de regio. De uitkomsten en aanbevelingen uit de evaluatie worden in 2026 verder opgepakt. In 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Dit betekent dat het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur opnieuw benoemd en de programmaberaden opnieuw gevormd gaan worden. Daarnaast worden de leden van de raadsadviescommissie aangewezen door de nieuwe gemeenteraden. Daarnaast richten we ons in 2026 op het volgende: • Het adviseren en ondersteunen van het algemeen en dagelijks Bestuur en andere bestuurlijke overleggen. • Het ondersteunen van de raadsadviescommissie en stakeholdermanagement richting de raden. • Het vertalen van de adviezen van de Economic Board naar de werkorganisatie. • Het verzorgen van de financiële cyclus (jaarstukken 2025, Kaderbrief 2027, begroting 2027). • Het opleveren en uitvoeren van het jaarplan 2026 met daarin de concrete activiteiten voor 2026. • Stakeholdermanagement provincies en het Rijk. • Uitvoeren acties vanuit de evaluatie Regio Stedendriehoek. • Uitvoering reguliere personeels- en bedrijfsvoeringstaken.

14

5.3.

Kosten: wat gaat het programma kosten

omschrijving lasten

rekening 2024

begroting 2025

begroting 2026

Personele lasten Inzet capaciteit Inhuur Opleiding Personeelsgerelateerde kosten Totaal personele lasten Werkplek

461.744 24.853 26.481 513.078

523.615 30.000 24.264 577.879

547.085 24.081 26.025 14.574 611.765

Kosten werkplek (dig archief, huur, meubilair, kantoorbenodigdheden)

132.211

154.200

130.966

132.211

154.200

130.966

44.414 -3.449

63.180 -

66.149 -

40.965

63.180

66.149

23.015 34.388

28.431 15.165

28.269 15.000

57.403

43.596

43.269

743.657

838.855

852.149

rekening 2024 800.193

begroting 2025 838.855

begroting 2026 852.149

Totaal werkplek Control Kosten controller/financiële ondersteuning Kosten betalingsverkeer Totaal control Accountantskosten Bestuurskosten Totaal bestuurskosten Totale lasten omschrijving baten Bijdragen van gemeenten Bijdrage Board Bijdragen gemeenten VNG congres en EWRC

18.000 16.362

Doorbelasting kosten Provincie

470

Rente deposito Totale baten

81.972 916.997

838.855

852.149

Saldo baten en lasten

173.340

-

-

Meerjarenperspectief Lasten Baten

2027 887.990 887.990

2028 925.395 925.395

2029 964.435 964.435

-

-

-

Saldo

Toelichting Programma: De totale personele lasten wijken af omdat er in 29026 een bedrag is opgenomen voor opleiding en training van de diverse teams. Indicator

Omschrijving

Formatie

FTE per 1000 inwoners

0,05227

Bezetting

FTE per 1000 inwoners

0,05227

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

6,84

Uitvoeringsagenda

Kosten per inwoner

0,90

Kosten Bestuur

Kosten per inwoner

Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom+totale kosten inhuur

8,48%

Overhead

% van de totale kosten

43,36%

0,30

15

Resultaat 2024-2026 Omschrijving

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

-

-

-

666.986

-

-

Begroot saldo Gerealiseerd saldo

Voorstel reservering reserve OP Saldo na bestemming reserves

nnb nnb

Meerjarenperspectief Lasten Baten

2026 -

2027 -

2028 -

-

-

-

Saldo

6. Recapitulatie op programmaniveau en meerjarenperspectief 6.1.

Meerjarenperspectief 2026-2029 begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

omschrijving Uitvoeringsagenda 2023-2030

lasten 1.953.034

baten 1.953.034

lasten 2.039.207

baten 2.039.207

lasten 2.129.209

baten 2.129.209

lasten 2.223.210

baten 2.223.210

Totaal Uitvoeringsagenda 2023-2030

1.953.034

1.953.034

2.039.207

2.039.207

2.129.209

2.129.209

2.223.210

2.223.210

Economic Board, Lobby en Communicatie Totaal Economic Board, Lobby en Communicatie

784.327 784.327

784.327 784.327

818.766 818.766

818.766 818.766

854.729 854.729

854.729 854.729

892.284 892.284

892.284 892.284

Stafbureau en Bestuur Totaal Bureau en Organisatie

852.149 852.149

852.149 852.149

887.990 887.990

887.990 887.990

925.395 925.395

925.395 925.395

964.435 964.435

964.435 964.435

3.589.510

3.589.510

3.745.964

3.745.964

3.909.334

3.909.334

4.079.929

4.079.929

Geraamd totaal saldo baten en lasten

De meerjarige bijdrage per gemeente op basis van de inwoneraantallen van deze begroting is als volgt: Bijdrage per gemeente (o.b.v. inwoners 2024 CBS) 2026

2027

2028

2029

Apeldoorn

1.330.543

1.388.536

1.449.094

1.512.329

Brummen

168.316

175.652

183.313

191.312

Deventer

818.009

853.663

890.893

929.770

Epe

262.358

273.793

285.734

298.202

Heerde

152.702

159.358

166.308

173.565

Lochem

271.225

283.046

295.391

308.281

Voorst

200.731

209.480

218.616

228.156

Zutphen

385.627

402.435

419.986

438.313

Totaal

3.589.510

3.745.964

3.909.334

4.079.929

7,91

8,25

8,61

8,99

per inwoner

De bijdrage per inwoner bedraagt in 2026 € 7,91 in 2025 was dit € 9,15 (inclusief de incidentele middelen) 16

7. Paragrafen 7.1.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

In deze paragraaf wordt de relatie gelegd tussen weerstandscapaciteit (in hoeverre beschikt de regio over middelen en mogelijkheden om niet-begrote kosten te dekken) en de risico’s waarvoor geen financiële voorzieningen zijn gevormd of die niet tot afwaardering van activa hebben geleid en die van materiele betekenis kunnen zijn in relatie tot het balanstotaal of de financiële positie. Indien onverhoopt zich een situatie voordoet waarbij dusdanige onvoorziene “schades” optreden die niet uit regionale middelen voldaan kunnen worden zal een beroep gedaan moeten worden op de regiogemeenten.

7.1.1.

Weerstandscapaciteit

De regio kent geen algemene reserve. De exploitatielasten worden jaarlijks verrekend met de gemeenten.

7.1.2.

Risico

Medio 2023 is door de secretaris, de bestuursadviseur, de controller en de manager bedrijfsvoering uitvoerig stil gestaan bij de mogelijke risico´s voor onze organisatie. Deze exercitie is begin 2025 herhaald. We hebben wel meer risico’s onderkend. Het grootste risico is de kans dat de Regio over onvoldoende personeel kan beschikken. De conclusie blijft dat de potentiële impact van de overige risico’s beperkt is.

7.1.3.

Kengetallen

De volgende kengetallen zijn voorgeschreven: 1. a netto schuldquote: de netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Omdat er bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt bij de berekening van de netto schuldquote onderscheid gemaakt door het kengetal zowel inclusief als exclusief de doorgeleende gelden te berekenen. Op die manier wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is én wat dat betekent voor de schuldenlast. Bij beide berekeningen worden bij de financiële activa de verstrekte leningen opgenomen. De regio heeft geen langlopende leningen meer, deze zijn in 2015 afgelost. Verder staat de Regio in principe niet “rood”. Het kengetal fluctueert met het in “kas” hebben van voorschotten van subsidies. b netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen: zie bij a. De regio verstrekt geen leningen, daardoor wijzigt de ratio niet. 2. solvabiliteitsratio: deze ratio geeft inzicht in de mate waarin de regio in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. 3. grondexploitatie; Grondexploitatie is geen deel van het takenpakket van de Regio Stedendriehoek. 4. structurele exploitatieruimte: deze is niet van toepassing.

De structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente of provincie heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Bij de regio worden de structurele lasten jaarlijks begroot en vervolgens verrekend met de bijdrage van de gemeenten op basis van inwoneraantallen. 5. belastingcapaciteit: Belasting heffen is geen deel van het takenpakket van de Regio Stedendriehoek. Het opstellen van de begroting t+1 (t is het huidige jaar) valt gelijktijdig met opstellen van de jaarstukken voor jaar t-1. Vanwege deze werkwijze is het voor de regio niet mogelijk om kengetallen te berekenen op begrotingsbasis. Kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

Realisatie 2023 -9,73% -9,73% -36,59% nvt nvt nvt

Realisatie 2024 -13,49% -13,49% -31,24% nvt nvt nvt

Resumé: De weerstandscapaciteit van de regio Stedendriehoek is niet groot. Indien onverhoopt de regio op enig moment niet meer aan haar verplichtingen kan voldoen, kan teruggevallen worden op de deelnemende gemeenten. De netto schuldquote in de jaren 2026-2029 kan niet worden berekend omdat deze wordt gebaseerd op de te prognotiseren balans in deze jaren. Deze wordt met name gevormd door de overlopende activa en passiva. Een en ander fluctueert nogal met de subsidies die op dat moment door de administratie lopen. De ontwikkeling van deze posten kan zeer grillig verlopen. Op dit moment prognosticeren wij de balans voor zowel de activa als de passiva kant op € 0. De solvabiliteitsratio over de jaren 2026-2029 kan niet worden berekend omdat er in de begroting geen saldo wordt geraamd. 17