A12 - Provincie Gelderland - Voorbereidingsbesluit gronden voormalige papierfabriek De Hoop te Eerbeek D464762

Datum

5 juni 2025 Zaaknummer

2024-004991 Onderwerp

Gemeenteraad Brummen Postbus 5 6970 AA BRUMMEN

Voorbereidingsbesluit gronden voormalige papierfabriek De Hoop te Eerbeek Inlichtingen bij

Irma Bijker- de Ligny 06-52802072 post@gelderland.nl Blad

1 van 2

Geachte raad, Provinciale Staten hebben op 28 mei 2025 een voorbereidingsbesluit genomen voor een deel van de gronden van de voormalige papierfabriek De Hoop. Omdat het voorbereidingsbesluit betrekking heeft op gronden binnen uw gemeente, informeren wij u hierover. Het voorbereidingsbesluit voegt voorbeschermingsregels toe aan het omgevingsplan van uw gemeente. Door die regels mogen het huidige gebruik en bestaande bouwwerken niet worden gewijzigd zonder omgevingsvergunning van Gedeputeerde Staten. Het voorbereidingsbesluit geeft ook aan welke nieuwe functies beoogd zijn. Het voorbereidingsbesluit en de statenbrief (inclusief bijlage) vindt u bij deze brief. Het voorbereidingsbesluit is gepubliceerd in het provincieblad en kunt u raadplegen via het Omgevingsloket.

Datum

5 juni 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

2 van 2

Een kopie van deze brief met bijlagen sturen wij aan uw college. Met vriendelijke groet, namens Gedeputeerde Staten van Gelderland,

Sjak Arts Afdelingsmanager Gebiedsontwikkeling en Uitvoering

Bijlage(n)

  

PS-besluit van 28 mei 2025 Statenbrief van 21 mei 2025 Bijlage bij Statenbrief van 21 mei 2025

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Provinciale Staten van Gelderland

Datum

21 mei 2025

Besluit

Zaaknummer

2024-004991 Inlichtingen bij

Datum vergadering

28 mei 2025

Provincieloket 026 359 99 99 post@gelderland.nl Blad

1 van 9

PS-nummer

PS2025-

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Voorbereidingsbesluit gronden voormalige papierfabriek De Hoop te Eerbeek Provinciale Staten van Gelderland

Gelezen het voorstel van Gedeputeerde Staten van 20 mei 2025 over de gewenste nieuwe functies voor een deel van de gronden van de voormalige papierfabriek De Hoop in Eerbeek, zoals aangegeven op de bijbehorende kaart; gelet op artikelen 4.16 en 2.3, van de Omgevingswet en artikel 86, vierde lid, van de Provinciewet; overwegende dat voor een deel van de gronden van de voormalige papierfabriek De Hoop in Eerbeek het wenselijk is om regels in het omgevingsplan van de gemeente Brummen te stellen, die voorkomen dat zich daar ontwikkelingen voordoen die de gronden minder geschikt maken voor de gewenste nieuwe functies. Onder die ontwikkelingen is ook begrepen het opnieuw in gebruik nemen als papierfabriek conform het omgevingsplan; Besluiten

Artikel 1 Een voorbereidingsbesluit te nemen. Artikel 2 De voorbeschermingsregels, zoals opgenomen in bijlage 1 bij dit besluit, voor het omgevingsplan van de gemeente Brummen vast te stellen. Artikel 3 Dit besluit aan te halen als: Voorbereidingsbesluit gronden voormalige papierfabriek De Hoop te Eerbeek. Artikel 4

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

2 van 9

De geheimhouding op de documenten met de documentnummers 04367235, 04366533, 04366530, 04366529 en 04366515 uit het dossier ‘voorbereidingsbesluit gronden voormalige papierfabriek De Hoop te Eerbeek’ op te heffen. Artikel 5 Dit besluit treedt in werking op de dag van bekendmaking in het Provinciaal Blad. Provinciale Staten van Gelderland

voorzitter

griffier

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

3 van 9

Bijlage: 1. Voorbeschermingsregels gronden voormalige papierfabriek De Hoop te Eerbeek

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

4 van 9

Bijlage 1. Voorbeschermingsregels gronden voormalige papierfabriek De Hoop te Eerbeek Voorrangsbepaling 1. In aanvulling op of in afwijking van de regels in het omgevingsplan van de gemeente Brummen gelden de onderstaande voorbeschermingsregels voor de gronden die op de kaart Gronden voormalige papierfabriek De Hoop te Eerbeek als regelingsgebied zijn aangeduid. 2. Voor zover de regels van het omgevingsplan activiteiten toestaan die niet in overeenstemming zijn met de onderstaande voorbeschermingsregels, gelden de navolgende voorbeschermingsregels. De onderstaande voorbeschermingsregels gaan dus vóór de regels van het omgevingsplan. HOOFDSTUK 1

Algemene bepalingen

Artikel 1.1 Begripsbepalingen De begrippen staan omschreven in Bijlage A bij dit voorbereidingsbesluit. HOOFDSTUK 2

Voorbeschermingsregels

Artikel 2.1 Verbod wijziging gebruik en bouwwerken 1.

Het is verboden zonder omgevingsvergunning van Gedeputeerde Staten: a. het gebruik van gronden en bouwwerken en b. de bouwwerken te wijzigen.

2.

Gedeputeerde Staten weigeren de omgevingsvergunning bedoeld in het eerste lid als de gevraagde activiteiten de gronden minder geschikt maken voor de nieuwe functies.

3.

Het eerste lid is niet van toepassing op: a. wijzigingen die het gevolg zijn van een aanschrijving in het kader van bestuursrechtelijke handhaving; b. normaal onderhoud en beheer van gronden en bouwwerken.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

5 van 9

Bijlage A

Begripsbepalingen

Nieuwe functies

Normaal onderhoud en beheer

Een combinatie van in ieder geval de functies onder 1 en 2: 1. gesloten distributie systeem en smart energy hub met een batterijenpark voor de papier- en kartoncluster in Eerbeek en Loenen, bestaande uit de papier- en kartonfabrieken in Eerbeek en Loenen en Industriewater Eerbeek en; 2. natuur- en landschapsverbetering met onder andere een bovengrondse Eerbeekse beek in een natuurlijke omgeving met oog voor de ecologische waarde van de beek. en verder: 3. eventueel stikstofarme bedrijven; 4. en de bij de functies onder 1, 2 en 3 behorende voorzieningen zoals ontsluiting, landschappelijk inpassing en eventuele milieumaatregelen. Het onderhoud en beheer, dat gelet op: 1. onderhoud en veiligheid of 2. het functioneel geschikt houden van machines en apparaten noodzakelijk is.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

6 van 9

Bijlage B

Overzicht informatieobjecten

Gronden voormalige papierfabriek De Hoop te Eerbeek

/join/id/regdata/pv25/2025/locatiegroep_f99d87bf784c4ef88cb19018c7732561/nld@202505-20;1

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

7 van 9

Algemene toelichting 1. Inleiding In 2023 stopte papierfabriek De Hoop aan de Harderwijkerweg 41 in Eerbeek. De aandelen van de fabriek zijn sinds 2024 eigendom van DS Smith (DSS). De naam van de fabriek is nu DS Smith De Hoop B.V. DSS is ook eigenaar van de golfkartonfabriek DS Smith Packaging (Packaging), die naast papierfabriek De Hoop ligt. Op het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop zijn er, behalve gebouwen, machines en installaties van de papierfabriek, ook een 150 kV-aansluiting van TenneT en een warmtekrachtinstallatie. Packaging gebruikt al sinds jaren een deel van het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop aan de Harderwijkerweg 41. Ook in de toekomst wil Packaging een deel gebruiken. Het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop heeft in het omgevingsplan van de gemeente Brummen een bedrijfsbestemming voor een papier- en kartonfabriek met een productiecapaciteit van 15 ton/uur of meer. De gronden langs de Wethouder Sandersstraat hebben in het omgevingsplan een verkeersbestemming. De provincie is voornemens om op een deel van de gronden van papierfabriek De Hoop een herontwikkeling in gang te zetten die bijdraagt aan de doelen op het gebied van vestigingsklimaat, leefbaarheid, duurzaamheid en stikstofreductie. Om deze doelen te realiseren zal voor een deel van de gronden van papierfabriek De Hoop een projectbesluit worden voorbereid. 2.

Gebied Het gebied waarop dit voorbereidingsbesluit betrekking heeft (hierna: het regelingsgebied) omvat een deel van het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop en gronden langs de Wethouder Sandersstraat. Niet het hele fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop is in het regelingsgebied opgenomen. Packaging wil een deel van het fabrieksterrein gebruiken voor haar eigen bedrijf. Het voorbereidingsbesluit gaat niet over het deel van de gronden dat DS Smith Packaging nu en in de toekomst als fabrieksterrein voor haar bedrijf wil gaan gebruiken. 3. Nieuwe functies gronden papierfabriek De Hoop Binnen het samenwerkingsprogramma Eerbeek-Loenen 2030 werken de provincie, de gemeente Brummen, het waterschap Vallei en Veluwe en de Industriekern Eerbeek-Loenen (IKEL) samen met inwoners aan het evenwicht tussen vestigingsklimaat, leefbaarheid en duurzaamheid. De provincie richt zich op het uitvoeren van het samenwerkingsprogramma Eerbeek-Loenen 2030. Ook richt de provincie zich op minder stikstofuitstoot en minder netcongestie. Herontwikkeling van de gronden van papierfabriek De Hoop is een unieke kans voor het behalen van de doelen van het samenwerkingsprogramma Eerbeek-Loenen 2030, voor minder stikstofuitstoot en minder netcongestie. De nieuwe functies, waaronder een gesloten distributiesysteem (GDS) en smart energy hub (SEH) met batterijenpark voor de hele papier- en

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

8 van 9

kartoncluster, leiden tot verduurzaming van de papier- en kartoncluster, minder stikstofemissie en minder netcongestie. De gronden van papierfabriek De Hoop zijn bij uitstek geschikt voor een GDS en SEH met batterijenpark omdat daar een aansluiting op het netwerk van TenneT is die nodig is voor het GDS en de SEH met batterijenpark. Elders in Eerbeek en Loenen en omgeving is er niet zo’n aansluiting. De papier- en kartoncluster bestaat uit de papier- en kartonfabrieken in Eerbeek en Loenen en Industriewater Eerbeek, dat het afvalwater van papier- en kartonfabrieken zuivert. Een GDS is een energienet voor meerdere bedrijven samen met één aansluiting op het netwerk van TenneT, zonder tussenkomst van de netbeheerder. Bij een SEH met batterijenpark is er daarnaast opslag van (in de omgeving opgewekte) energie. Met de herontwikkeling van papierfabriek De Hoop voor onder andere een GDS en SEH met batterijenpark voor de hele papier- en kartoncluster, in plaats van een papierfabriek, is er minder uitstoot op de gronden van papierfabriek De Hoop. Ook is er minder uitstoot op de terreinen van de andere papier- en kartonfabrieken en Industriewater Eerbeek elders in Eerbeek en Loenen en van andere bedrijven in de keten door dat die fabrieken en bedrijven door de aansluiting op het GDS en de SEH energie beschikbaar hebben voor elektrificatie.

Het GDS en SEH met batterijenpark hebben dus op meer plekken effect ofwel er ontstaat een multipliereffect. Tot de nieuwe functies behoren behalve een GDS en SEH met batterijenpark in ieder geval natuuren landschapsverbetering. Voor zover er dan nog ruimte over is behoren stikstofarme bedrijven tot de mogelijkheden. Stikstofarme bedrijven zijn bedrijven met een beperkte uitstoot van stikstof, bijvoorbeeld alleen stikstofuitstoot van het verkeer van en naar die bedrijven. 4. Noodzaak voorbeschermingsregels Het voorbereidingsbesluit heeft tot gevolg dat in het regelingsgebied van dit besluit het verboden is om zonder omgevingsvergunning het gebruik van gronden en bouwwerken en de bouwwerken te wijzigen. Provinciale Staten vinden deze beperkingen noodzakelijk om te voorkomen dat het regelingsgebied minder geschikt wordt voor de gewenste nieuwe functies. De regels van dit voorbereidingsbesluit zorgen ervoor dat er geen activiteiten plaatsvinden die de nieuwe functies belemmeren. Provinciale Staten willen voorkomen dat er een nieuwe papier- en kartonfabriek komt, gelet op de gewenste nieuwe functies. Daarvoor is het voorbereidingsbesluit het aangewezen instrument, omdat er geen andere instrumenten zijn waarmee de provincie hetzelfde kan bereiken. 5.

Duur voorbereidingsbesluit De voorbeschermingsregels vervallen na 1 jaar en 6 maanden of eerder als binnen die periode een projectbesluit of instructie inwerking is getreden. Artikelsgewijze toelichting HOOFDSTUK 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Begripsbepalingen Dit artikel verwijst naar de bijlage A. Die bijlage beschrijft begrippen. De begrippen zijn van belang bij toepassing en uitleg van het voorbereidingsbesluit.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

9 van 9

HOOFDSTUK 2 Voorbeschermingsregels Artikel 2.1 Verbod wijziging gebruik en bouwwerken In artikel 2.1 staat dat het verboden is om zonder omgevingsvergunning gebruik van gronden en bouwwerken en bouwwerken te wijzigen. Bestaand gebruik en bestaande bouwwerken blijven toegestaan, maar elke andere vorm van gebruik of elk ander bouwwerk is zonder omgevingsvergunning van Gedeputeerde Staten verboden. Gedeputeerde Staten weigeren zo’n omgevingsvergunning als de activiteiten de gronden minder geschikt maken voor de gewenste nieuwe functies. Dat betekent bijvoorbeeld dat Gedeputeerde Staten geen vergunning verlenen voor activiteiten die de realisatie van de nieuwe functies moeilijker maken. Gedeputeerde Staten verlenen wel vergunning voor tijdelijk gebruik, die de beoogde ontwikkeling niet in de weg staat. In bijlage A staat wat die nieuwe functies zijn. Het verbod in artikel 2.1 eerste lid geldt niet voor wijzigingen van gebruik en bouwwerken die nodig zijn door bestuursrechtelijke handhaving. Ook geldt het verbod niet voor normaal onderhoud en beheer van gronden en bouwwerken.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Statenbrief

Datum

Besluitvorming

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Inlichtingen bij

Onderwerp

Gronden voormalige papierfabriek De Hoop, instrumenten

Provincieloket 026 359 99 99 post@gelderland.nl

Beleidsprogramma

Blad

  

1 van 8

Klimaat Economie Circulaire Economie

Ambitie



Ambitie 4 Regionale economie

Portefeuillehouder

Dirk Vreugdenhil GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

1

Kern voorstel

Gedeputeerde Staten stellen in deze brief aan uw Staten voor om een voorbereidingsbesluit te nemen voor een deel van de gronden van papierfabriek De Hoop aan de Harderwijkerweg 41 in Eerbeek. Provinciale doelen De provincie werkt met de gemeente Brummen, het waterschap Vallei en Veluwe en de Industriekern Eerbeek en Loenen (IKEL) aan de doelen binnen het programma Eerbeek-Loenen 2030. Ook werkt de provincie aan het verminderen van stikstofuitstoot. Samenwerkingsprogramma Eerbeek-Loenen 2030 In deze statenbrief informeren Gedeputeerde Staten u over de unieke kans die het vrijkomen van een deel van de gronden van papierfabriek De Hoop in Eerbeek biedt, kijkend naar de maatschappelijke doelen, waaronder de doelen van het programma Eerbeek-Loenen. Dat programma heeft als pijlers: 1. vestigingsklimaat met als doel een blijvend competitief papier- en kartoncluster; 2. leefbaarheid; 3. duurzaamheid met als doel een bijdrage te leveren aan een energie- en CO2-neutraal Eerbeek en Loenen in 2050, aan het reduceren van stikstof en het tegengaan van verdroging. Voor de toekomstbestendigheid van de papier- en kartoncluster, bestaande uit de papier- en kartonfabrieken in Eerbeek en Loenen en Industriewater Eerbeek, is minder CO2-uitstoot van groot belang. Minder uitstoot van CO2 betekent een kleinere CO2-voetafdruk.

Een kleinere afdruk is belangrijk voor de concurrentiepositie en dus voor de toekomstbestendigheid van de industrie. Ook is, gelet op de ligging van de fabrieken in de cluster, stikstofvermindering belangrijk. Om tot minder CO2- en stikstofuitstoot te komen moeten de papier- en kartoncluster en de rest van keten elektrificeren.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

2 van 8

Voor de leefbaarheid van de dorpen en voor de duurzaamheid is minder stikstof- en CO2-uitstoot goed. Ook hiervoor is elektrificatie van de papier- en kartoncluster nodig. Op het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop bevindt zich een 150 kV aansluiting op het netwerk van TenneT. Daardoor zijn er mogelijkheden voor een gesloten distributie systeem (GDS) en smart energy hub (SEH) met batterijenpark voor de papier- en kartoncluster. Een GDS is een energienet voor meerdere bedrijven samen met één aansluiting op het netwerk van TenneT, zonder tussenkomst van de netbeheerder. Bij een SEH met batterijenpark is er daarnaast opslag van (in de omgeving opgewekte) energie. Zo’n GDS en SEH met batterijenpark, in plaats van een papierfabriek, betekenen minder uitstoot van CO2 en stikstof op de gronden van papierfabriek De Hoop. Oók kunnen met zo’n GDS en SEH met batterijenpark de andere bedrijven in de papier- en kartoncluster verder verduurzamen. Een GDS en SEH met batterijenpark voor de papier- en kartoncluster, dragen verder bij aan minder netcongestie op de netwerken van TenneT en Liander. Stikstofvermindering In deze statenbrief informeren Gedeputeerde Staten u ook over de mogelijkheden voor de vermindering van stikstof op de gronden van papierfabriek De Hoop en op de locaties van de andere fabrieken in de papier- en kartoncluster.

Voorbereidingsbesluit Voor de herontwikkeling is het belangrijk dat uw Staten een voorbereidingsbesluit nemen. Met dat besluit voorkomt u dat een nieuwe papier- of kartonfabriek zich vestigt op het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop. Wij stellen u daarom voor een voorbereidingsbesluit te nemen voor een deel van de gronden van papierfabriek De Hoop. Het voorbereidingsbesluit gaat niet over het deel van de gronden dat DS Smith Packaging nu en in de toekomst als fabrieksterrein wil gaan gebruiken. Gedeputeerde Staten werken verder aan de inzet van andere instrumenten, zoals een projectbesluit en eventueel een programma onder de Omgevingswet.

2

Waarom ontvangt u deze Statenbrief?

Uw Staten besluiten over het voorbereidingsbesluit.

3

Hoe bent u eerder betrokken?

Uw Staten zijn eerder geïnformeerd over het programma Eerbeek-Loenen 2030 (PS2022-1008) in zijn geheel en over projecten van dit programma (onder andere over het inpassingsplan voor het project Folding Boxboard Eerbeek en omgeving, PS2023-855). Dit is de eerste keer dat uw Staten worden geïnformeerd over de gewenste herontwikkeling van de gronden van papierfabriek De Hoop.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

3 van 8

4

Samenvatting

Inleiding

In 2023 stopte papierfabriek De Hoop aan de Harderwijkerweg 41 in Eerbeek met de productie van papier. De fabriek is sinds 2024 eigendom van DS Smith (DSS). DSS is ook eigenaar van de golfkartonfabriek DS Smith Packaging (Packaging), die naast papierfabriek De Hoop ligt. Packaging gebruikt nu een deel van het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop en wil een deel van dat terrein blijven gebruiken. De rest van het fabrieksterrein komt beschikbaar voor ander gebruik. Er zijn daar onder andere leegstaande fabrieksgebouwen, verhardingen, een 150 kV aansluiting op het netwerk van TenneT en een warmtekrachtinstallatie. Papierfabriek De Hoop heeft ook gronden langs de Wethouder Sandersstraat in eigendom. Ook die komen beschikbaar. Het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop ligt op het (geluidsgezoneerde) industrieterrein Eerbeek-Zuid. Het fabrieksterrein grenst aan twee zijden aan woonwijken. Aan de overzijde van de Harderwijkerweg ligt Natura 2000-gebied Veluwe met stikstofgevoelige natuur (habitats en leefgebieden van beschermde planten en dieren). Papierfabriek De Hoop heeft samen met golfkartonfabriek Packaging een ruime ‘stikstofvergunning’ (Wet natuurbeschermingsvergunning). Deze Statenbrief gaat alleen over het deel van het fabrieksterrein dat beschikbaar komt voor ander gebruik en over de gronden langs de Wethouder Sandersstraat.

Voor meer informatie, inclusief kaarten verwijzen wij naar bijlage 1 bij deze Statenbrief. Samenwerkingsprogramma, beleid en nieuwe functies papierfabriek De Hoop

Het samenwerkingsprogramma Eerbeek-Loenen 2030 heeft als pijlers: 1. vestigingsklimaat; 1. leefbaarheid en 2. duurzaamheid. Voor al die 3 pijlers is minder CO2-uitstoot belangrijk omdat (1) een kleine CO2-voetafdruk belangrijk is voor de concurrentiepositie van de papier- en kartonfabrieken en daarmee voor het vestigingsklimaat en (2) minder uitstoot goed is voor de leefbaarheid en de duurzaamheid. Voor de leefbaarheid en de duurzaamheid is minder uitstoot van stikstof ook belangrijk. De overheden, en ook dus de provincie, werken aan de vermindering van de uitstoot van stikstof om de natuur in de Natura 2000-gebieden te verbeteren en Nederland van het stikstofslot te halen. De provincie werkt aan een maatregelenpakket. Uitgangspunt is dat alle sectoren bijdragen aan het verminderen van de stikstofuitstoot. Dus ook de industrie.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

4 van 8

Op 16 april 2025 hebben uw Staten - vooruitlopend op het maatregelenpakket - het Voorbereidingsbesluit beperkingengebied stikstofemissie (PS 2025-324) genomen als eerste stap voor forse stikstofreductie. De gronden van papierfabriek De Hoop liggen binnen het beperkingengebied. Om tot minder CO2- en stikstofuitstoot te komen moeten de papier- en kartoncluster en de rest van de keten elektrificeren. Dat is alleen kansrijk als de papier- en kartoncluster aansluit op een GDS die weer is aangesloten op een aansluiting op het netwerk van TenneT. Er zijn geen andere mogelijkheden voor de noodzakelijke elektrificatie van de papier- en kartoncluster. Herontwikkeling van de gronden van papierfabriek De Hoop is een unieke kans kijkend naar de doelen van het samenwerkingsprogramma Eerbeek-Loenen 2030. De gronden van papierfabriek De Hoop zijn namelijk bij uitstek geschikt voor een GDS en SEH met batterijenpark omdat daar een TenneT-aansluiting is. Elders in Eerbeek en Loenen en omgeving is er niet zo’n aansluiting. Verder is er op het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop door de sluiting van de papierfabriek De Hoop ruimte voor een GDS en SEH met een batterijenpark voor de papier- en kartoncluster. Zo’n GDS en SEH met batterijenpark is goed kijkend naar de doelen van het programma EerbeekLoenen 2030 voor de 3 pijlers: 1.

vestigingsklimaat: minder CO2-uitstoot door de fabrieken en minder netcongestie voor de papier- en kartoncluster; 2. leefbaarheid: minder uitstoot van CO2 en stikstof; 3. duurzaamheid: minder uitstoot van CO2 en stikstof. Het is een unieke kans voor het verminderen van de stikstof- en CO2-uitstoot omdat er: 1. minder uitstoot is op de gronden van papierfabriek De Hoop; 2. minder uitstoot van de andere papier- en kartonfabrieken elders in Eerbeek en Loenen en andere bedrijven in de keten is. Dit komt doordat die fabrieken en bedrijven door de aansluiting op het GDS en de SEH energie beschikbaar hebben voor elektrificatie. 3. ruimte beschikbaar komt op het netwerk van Liander voor andere functies; 4. mogelijkheden zijn voor netcongestiemanagement door piekafvlakking (peak shaving) op het netwerk van TenneT; 5. ook ruimte komt voor de aansluiting van geplande energieopwek. Het GDS en SEH met batterijenpark hebben dus op meer plekken een positief effect ofwel er ontstaat een multipliereffect. Voor de stikstofvermindering is het belangrijk dat er naast een GDS en SEH met batterijenpark alleen nieuwe functies komen die geen of nagenoeg geen stikstofemissie hebben. Deze nieuwe functies zijn natuur- en landschapsverbetering en eventueel stikstofarme bedrijven.

Stikstofarme bedrijven zijn bedrijven met een beperkte uitstoot van stikstof, bijvoorbeeld alleen stikstofuitstoot van het verkeer van en naar die bedrijven. Woningbouw en andere kwetsbare functies zijn niet mogelijk gelet op de milieubelasting van de industrie.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

5 van 8

Regie provincie

De belangen van herontwikkeling van de gronden van papierfabriek De Hoop zijn kijkend naar de provinciale doelen zo groot, dat regie van de provincie noodzakelijk is. Sturing van de provincie is nodig: 1. om ontwikkelingen die strijdig zijn met de maatschappelijke provinciale doelen te voorkomen en 2. om de nieuwe functies zo in te zetten dat deze maximaal bijdragen aan de provinciale doelen. Zie voor meer informatie bijlage 1. Die bijlage beschrijft de belangen van de nieuwe functies voor het vestigingsklimaat voor de papier- en kartonfabrieken, het verminderen van netcongestie op de netwerken van TenneT en Liander en het verminderen van de stikstofuitstoot voor de provincie. De noodzakelijke regie vraagt om de inzet van meerdere instrumenten. Het inzetten van instrumenten is complex. De gemeente Brummen heeft op dit moment niet de capaciteit en de financiële middelen voor het op een goede wijze uitoefenen van alle taken en bevoegdheden die nodig zijn voor onder andere dit vraagstuk in het samenwerkingsprogramma Eerbeek-Loenen 2030. De noodzakelijke regie vraagt om de inzet van instrumenten door de provincie. Instrumenten

Om ontwikkelingen die passen in het omgevingsplan, maar die de herontwikkeling van de gronden van papierfabriek De Hoop moeilijker maken, te voorkomen is een voorbereidingsbesluit dat voorbeschermingsregels aan het gemeentelijke omgevingsplan toevoegt nodig. Burgemeester en wethouders van Brummen kunnen zich vinden in de inzet van het voorbereidingsbesluit door de provincie. De voorbeschermingsregels werken maximaal 1,5 jaar. Het Voorbereidingsbesluit beperkingengebied stikstofemissie van 16 april 2025 respecteert de bestaande vergunningen. Om die reden blijft een apart voorbereidingsbesluit nodig. Gedeputeerde Staten kijken ook naar de inzet van andere instrumenten. Op dit moment gaan Gedeputeerde Staten ervan uit dat zij de gewenste functies kunnen toestaan met een provinciaal projectbesluit. Gedeputeerde Staten kijken nog of een programma op grond van de Ow (Ow-programma) een toegevoegde waarde heeft. Met zo’n programma zet de provincie de ambitie voor elektrificatie uit de uitvoeringsagenda van het samenwerkingsprogramma Eerbeek-Loenen 2030 stevig neer. Ook geeft de provincie in zo’n programma inzicht in hoe de provincie haar doelen wil bereiken. Verder kan de provincie in een Ow-programma de onderbouwing van de inzet van andere instrumenten opschrijven, maar dat kan ook in het projectbesluit zelf.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

6 van 8

Verder zijn er nog andere instrumenten nodig voor de herontwikkeling, zoals omgevingsvergunningen voor bouwen en natuur.

5

Argumenten

Herontwikkeling van de gronden van papierfabriek De Hoop voor onder andere een GDS en SEH met batterijenpark is een unieke kans. Zo’n GDS en SEH met batterijenpark met een aansluiting op het netwerk van TenneT zijn goed voor het vestigingsklimaat van de papier- en kartoncluster, het verminderen van netcongestie op de netwerken van TenneT en Liander en het verminderen van de stikstofuitstoot. Door de sluiting van papierfabriek De Hoop is er ruimte op het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop voor een GDS en SEH met een batterijenpark voor de papier- en kartoncluster. De herontwikkeling is belangrijk voor de maatschappelijke doelen en rechtvaardigt daarom de inzet van het voorbereidingsbesluit.

6

Kanttekeningen en dilemma’s en risico’s

Een GDS en SEH met batterijenpark voor de papier- en kartoncluster op het fabrieksterrein van de papierfabriek De Hoop is de enige mogelijkheid om de noodzakelijke elektrificatie van de papieren kartoncluster te faciliteren. We verwachten GDS en SEH met batterijenpark voor de papier- en kartoncluster kansrijk is. Er zijn nog wel een beoordeling van de inpasbaarheid en onderzoeken naar in ieder geval geluid en veiligheid nodig. Dit vindt plaats bij de voorbereiding van het projectbesluit. Op dit moment is niet zeker of een GDS en SEH met een batterijenpark voor de papier- en kartoncluster haalbaar zijn gelet op de verwachting dat er een onrendabele top zal zijn. Een financiële bijdrage van de provincie is naar verwachting nodig en verdedigbaar gelet op de provinciale belangen. Als een GDS en SEH met een batterijenpark voor de papier- en kartoncluster niet haalbaar is dan beperkt de herontwikkeling zich tot natuur- en landschapsverbetering, eventueel in combinatie met stikstofarme bedrijven. Ook dan blijft de herontwikkeling wenselijk gelet op de reductie van stikstofuitstoot (door de industrie). In de Actualisatie Regionaal Programma Werklocaties Cleantech Regio van 2020 (APW) staat dat als er een bedrijvenlocatie wordt getransformeerd de te transformeren ruimte elders gecompenseerd wordt. Op dit moment heeft alleen het fabrieksterrein een functie voor bedrijventerrein.

De gronden aan de Wethouder Sandersstraat hebben niet zo’n bestemming. Alleen bij een eventuele herontwikkeling van het fabrieksterrein voor natuur- en landschapsverbetering is er een transformatie als bedoeld in de APW. Uit de

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

7 van 8

omgevingsverordening volgt dat ontwikkelingen die niet passen in de APW Regio onder voorwaarden toelaatbaar zijn. Het voorbereidingsbesluit werkt maximaal 1,5 jaar. Uitgangspunt voor projectbesluit en eventueel een Ow-programma is die 1,5 jaar. Een periode van 1,5 jaar is kort gelet op complexiteit en de proceduretijd.

7

Duurzaamheid

De nieuwe functies dragen bij aan de vermindering van CO2- en stikstofuitstoot door de industrie en daarmee aan de duurzaamheid.

8

Planning en control

Een gevolg van de regierol is de inzet van instrumenten met eventuele financiële consequenties. Hiervoor vermeldden we dat op dit moment niet zeker is of een GDS en SEH met een batterijenpark voor de papier- en kartoncluster haalbaar is en dat een financiële bijdrage van de provincie naar verwachting nodig is. Voor duidelijkheid over die financiële bijdrage is een businesscase nodig. Op een later moment is een besluit nodig over de eventuele bijdrage. Wij zullen u dan informeren. Voor het nemen van het voorbereidingsbesluit is die duidelijkheid over de financiële haalbaarheid van een GDS en SEH met een batterijenpark voor de papier- en kartoncluster nog niet nodig. Het voorbereidingsbesluit is bedoeld om nieuwe ontwikkelingen te voorkomen die de herontwikkeling moeilijker maken. Het voorbereidingsbesluit is nog niet de planologische grondslag voor de nieuwe functies. Op het moment dat Gedeputeerde Staten een besluit nemen dat de nieuwe functies mogelijk maakt, moet die duidelijkheid er zijn. Het voorbereidingsbesluit leidt tot voorbeschermingsregels in het omgevingsplan die gebruik en bouwwerken conform het omgevingsplan verbieden. Alleen het bestaande gebruik en de bestaande bouwwerken blijven toegestaan. Het voorbereidingsbesluit is een grondslag voor een vergoeding van nadeelcompensatie, maar alleen als er sprake is van vergoedbare schade door de voorbeschermingsregels.

Zulke schade is 0p voorhand niet uit te sluiten. Voor eventuele nadeelcompensatie is er dekking binnen bestaande budgetten.

9

Participatie en communicatie

Burgemeester en wethouders van Brummen hebben laten weten dat zij zich kunnen vinden in het nemen van een voorbereidingsbesluit door de provincie. Gedeputeerde Staten hebben over op de documenten met de documentnummers 04367235, 04366533, 04366530, 04366529 en 04366515 in het dossier ‘voorbereidingsbesluit gronden voormalige papierfabriek De Hoop te Eerbeek’ geheimhouding opgelegd. Het voorbereidingsbesluit

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

8 van 8

moet bekend gemaakt worden om inwerking te treden. Gedeputeerde Staten stellen voor om tegelijkertijd met het nemen van het voorbereidingsbesluit ook te besluiten om de geheimhouding op de documenten met de documentnummers 04367235, 04366533, 04366530, 04366529 en 04366515 in het dossier op te heffen op het moment van bekendmaking van het voorbereidingsbesluit.

10

Vervolg

De komende tijd gaan Gedeputeerde Staten aan de slag met een projectbesluit en eventueel met een Ow-programma.

Gedeputeerde Staten van Gelderland Daniël Wigboldus - Commissaris van de Koning Johan Osinga - Secretaris Bijlage(n)

1 Toekomst gronden voormalige papierfabriek De Hoop, onderbouwing 2 Concept voorbereidingsbesluit

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT

Bijlage bij Statenbrief

Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

1 van 25

Onderwerp

Toekomst gronden voormalige papierfabriek De Hoop, onderbouwing Portefeuillehouder

Dirk Vreugdenhil

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT TOEKOMST GRONDEN VOORMALIGE PAPIERFABRIEK DE HOOP Onderbouwing

Inhoud 1

2

Inleiding ............................................................................................................................................2 1.1

Aanleiding: beëindiging papierfabriek De Hoop .....................................................................2

1.2

Ligging papierfabriek De Hoop .................................................................................................3

1.3

Her te ontwikkelen delen van papierfabriek De Hoop ............................................................ 5

1.4

Belang papier- en kartonindustrie in Eerbeek en Loenen ....................................................... 7

Samenwerking, beleid en nieuwe functies papierfabriek De Hoop ...............................................9 2.1

Samenwerking in samenwerkingsprogramma Eerbeek-Loenen 2030 ...................................9

2.2

Coalitieakkoord 2023 - 2027 ‘Gewoon doen’ (2023) ............................................................. 11

2.3

Beleid ........................................................................................................................................ 12

2.3.1

Provinciale Omgevingsvisie Gaaf Gelderland (2019) ................................................... 12

2.3.2

Provinciale Omgevingsverordening Gelderland ........................................................... 12

2.3.3

Provinciale Kadernota vernieuwing omgevingsvisie .................................................... 13

2.3.4

Regionale Actualisatie RPW Cleantech Regio (2020) .................................................. 13

2.3.5

Stikstofbeleid .................................................................................................................. 14

2.4 3

Toekomstige functies gronden papierfabriek De Hoop ......................................................... 16

Inzet instrumenten door provincie ................................................................................................ 21 3.1

Provinciaal belang vraagt om keuze voor regie en initiatief .................................................. 21

3.2

Instrumenten .......................................................................... 22

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

2 van 25

1

Inleiding

Deze bijlage hoort bij de Statenbrief waarin Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten een voorstellen om een voorbereidingsbesluit te nemen voor een deel van de gronden van papierfabriek De Hoop aan de Harderwijkerweg 41 in Eerbeek. In deze bijlage leggen Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten uit waarom zij dit voorstel doen.

1.1

Aanleiding: beëindiging papierfabriek De Hoop

In 2023 stopte papierfabriek De Hoop aan de Harderwijkerweg 41 in Eerbeek met de productie van papier. De aandelen van de fabriek De Hoop zijn sinds 2024 eigendom van DS Smith (DSS). De naam van de fabriek is nu DS Smith De Hoop B.V. DSS is ook eigenaar van de golfkartonfabriek DS Smith Packaging (Packaging), die naast papierfabriek De Hoop ligt. Packaging gebruikt al sinds jaren een deel van het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop.1 Ook in de toekomst wil Packaging een deel, maar wel een groter deel van het fabrieksterrein, gebruiken. De rest van het fabrieksterrein komt beschikbaar voor ander gebruik. Ook de gronden ten noorden van het fabrieksterrein aan de Wethouder Sanderstraat die eigendom zijn van papierfabriek De Hoop komen beschikbaar. Er zijn daar onder andere leegstaande fabrieksgebouwen, verhardingen, een 150 kV TenneT-aansluiting en een warmtekrachtinstallatie. Papierfabriek De Hoop heeft samen met Packaging een ruime ‘stikstofvergunning’ (Wet natuurbeschermingsvergunning). Papierfabriek De Hoop staat op de lijst met piekbelasters en op de lijst met stikstofoxiden-bronnen: 1. op nummer 6 in tabel 2 bedrijven uit de sectoren Industrie en Energievoorziening op 3001-lijst in het rapport Bepalen drempelwaarde piekbelasters-aanpak van het RIVM;2 2. op nummer 61 op industriële lijst stikstofoxiden-bronnen (Top100 van stikstofoxiden-bronnen (NOx, als NO2).

Die lijst staat op de website van de Rijksoverheid. Het verschil tussen de lijsten komt doordat de 1e lijst kijkt naar de stikstofdepositie van piekbelasters op alle Natura 2000-gebieden in Nederland (= het neerkomen van stikstofoxiden en ammoniak op Natura 2000-gebieden)3 en de 2e lijst naar de stikstofemissie (= uitstoot van stikstofoxiden en ammoniak, zonder te kijken waar dat neerkomt). De ligging van papierfabriek De Hoop, vrijwel naast Natura 2000-gebied Veluwe, bepaalt mede waarom papierfabriek De Hoop zo hoog op de 1e lijst staat.

1 Zie voor de ligging van de gronden van de papierfabriek De Hoop en voor de gronden die Packaging wil gebruiken het figuur in paragraaf 1.2 (Ligging papierfabriek De Hoop) in deze notitie. 2 Zie ook de lijst met piekbelasters waarop papierfabriek De Hoop als 6de industriële piekbelaster staat. Deze lijst staan op de website van het RIVM. 3 De lijst geeft niet aan wat de depositie van de bronnen is per Natura 2000-gebied. In het algemeen geldt dat de stikstofuitstoot van een agrarisch bedrijf depositie veroorzaakt in de directe omgeving van dat bedrijf. Omdat industriële bedrijven op grotere hoogte uitstoten is hun uitstoot van belang voor de gecumuleerde depositie op alle Natura 2000-gebieden.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

3 van 25

De provincie4 wil het fabrieksterrein en de gronden langs de Wethouder Sandersstraat inzetten om invulling te geven aan de doelen van het programma Eerbeek-Loenen 2030 (hierna: samenwerkingsprogramma Eerbeek-Loenen 20305). Het fabrieksterrein en de gronden langs de Wethouder Sandersstraat zijn hiervoor bij uitstek geschikt. De provincie wil het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop ook inzetten om de stikstofemissie en de netcongestie te verminderen. Papierfabriek De Hoop is ook eigenaar van gronden gelegen langs de Wethouder Sandersstraat.6 Ook die gronden wil de provincie inzetten om de stikstofemissie te verminderen.

1.2

Ligging papierfabriek De Hoop

Papierfabriek De Hoop ligt aan de Harderwijkerweg 41 in Eerbeek. De papierfabriek heeft ook gronden langs de Wethouder Sandersstraat in eigendom. Zie het volgende figuur.

4 De notitie gebruikt de term provincie voor de provincie als rechtspersoon, maar ook voor de organen van provincie. Alleen waar deze notitie gaat over de bevoegdheden staat het orgaan dat bevoegd is vermeld. 5 Dit programma is geen programma als bedoeld in de Omgevingswet, maar een samenwerkingsprogramma. 6 Zie voor de ligging van de gronden van de papierfabriek De Hoop het figuur in paragraaf 1.2 (Ligging papierfabriek De Hoop) in deze notitie.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

4 van 25

Figuur: Eigendom van papierfabriek De Hoop

Het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop ligt op het (geluidsgezoneerde) industrieterrein Eerbeek-Zuid. In Eerbeek en Loenen liggen nog andere papier- en kartonfabrieken. Al die fabrieken liggen heel dicht bij woonwijken en langs de Eerbeekse beek. Dat is historisch zo gegroeid. 400 jaar geleden vestigden de eerste papier- en kartonfabrieken zich aan de rand van de Veluwe. Schoon, stromend water en voldoende hout maakten de omgeving van Eerbeek en Loenen een interessante locatie voor de vestiging van de eerste papiermolens. Inmiddels is er veel veranderd. De papiermolens zijn nu grote (internationale) bedrijven met een hoge milieubelasting. De dorpen zijn verder rond de fabrieken gegroeid. De papier- en kartonindustrie heeft Eerbeek gevormd tot het dorp dat het vandaag de dag is. Het fabrieksterrein van de papierfabriek De Hoop grenst aan twee zijden aan woonwijken.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

5 van 25

Onder het fabrieksterrein van de papierfabriek De Hoop stroomt de Eerbeekse beek (dus ondergronds). Aan de overzijde van de Harderwijkerweg ligt het Natura 2000-gebied Veluwe met stikstofgevoelige natuur (habitat en leefgebieden van beschermde planten en dieren). De natuur op de Veluwe staat er niet goed voor. Veel natuur is aangetast door de hoge stikstofdepositie. 7

1.3

Her te ontwikkelen delen van papierfabriek De Hoop

Packaging gebruikt al sinds jaren een deel van het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop. Ook in de toekomst wil Packaging een deel gebruiken, maar een groter deel van het fabrieksterrein dan nu in gebruik is. Het figuur hieronder geeft aan welk deel Packaging wil gebruiken voor haar golfkartonfabriek en welk deel van het fabrieksterrein beschikbaar komt voor herontwikkeling voor ander gebruik. Ook staat op het figuur de locatie van de 150 kV TenneT-aansluiting.

7

Natuurdoelanalyse Veluwe (Provincie Gelderland, 5 juni 2023).

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

6 van 25

Figuur: Toekomstig gebruik door Packaging en gronden beschikbaar voor herontwikkeling voor andere gebruik

Deze notitie gaat over het deel van het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop dat beschikbaar komt voor ander gebruik en over de gronden aan de Wethouder Sandersstraat. Dus waar hierna staat fabrieksterrein of papierfabriek De Hoop is alleen het deel dat beschikbaar komt voor herontwikkeling voor ander gebruik bedoeld, zie het figuur hiervoor. De notitie gaat dus niet over het deel dat Packaging wil gebruiken als fabrieksterrein voor haar golfkartonfabriek.8 De bedrijfsvoering van de bestaande fabriek van 8

Dat geldt ook voor de besluiten die hierna genoemd worden in hoofdstuk 3 (Inzet instrumenten door de provincie).

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

7 van 25

Packaging en de aanpassingen van die fabriek worden gerespecteerd. Papierfabriek De Hoop heeft samen met Packaging een ruime stikstofvergunning. De notitie ziet op het deel van de vergunning dat hoort bij papierfabriek De Hoop en dus niet op het deel van die vergunning dat Packaging nodig heeft voor haar fabriek en de gewenste uitbreiding van die fabriek op de gronden die het figuur hiervoor aanduidt als ‘In toekomst te gebruiken door Packaging’. Packaging stoot veel minder stikstof uit dan papierfabriek De Hoop deed. Maar een klein deel van de vergunning is nu en in de toekomst toe te rekenen aan Packaging.

1.4

Belang papier- en kartonindustrie in Eerbeek en Loenen

Na de sluiting van papierfabriek De Hoop zijn er nog 3 papier- en kartonfabrieken in Eerbeek en Loenen: Folding Boxboard Eerbeek; Coldenhove en Smart Packaging Solutions. Verder zijn er 3 golfkartonfabrieken: Packaging, PilloPak en Smurfit Westrock. Industriewater Eerbeek zuivert afvalwater van papier- en kartonfabrieken. Samen zijn die fabrieken met Industriewater Eerbeek de papier- en kartoncluster. Zie voor de ligging van deze bedrijven het volgende figuur.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

8 van 25

Figuur: kaart met de ligging van de papier- en kartonfabrieken in Eerbeek en Loenen en Industriewater Eerbeek

De papier- en kartonindustrie functioneert als de motor van de regionale economie. De papier- en kartonfabrieken zijn dan ook economisch van groot belang. De papier- en kartonindustrie is van belang voor de economie van Gelderland, maar ook voor de sociale structuur en de stedenbouw van de dorpen Eerbeek en Loenen. Die structuur en

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

9 van 25

de stedenbouw worden van oudsher bepaald door de papier- en kartonfabrieken. De dorpen zijn rondom de fabrieken gegroeid. Verder is de Eerbeekse beek van groot belang. De beek ligt aan de basis van het ontstaan van Eerbeek.9

2

Samenwerking, beleid en nieuwe functies papierfabriek De Hoop

2.1

Samenwerking in samenwerkingsprogramma Eerbeek-Loenen 2030

In Eerbeek liggen woongebieden rondom de papier- en kartonindustrie, wat voor lastige situaties zorgt als het gaat om de ontwikkeling van het dorp en de fabrieken. Daarnaast grenst het dorp aan Natura 2000-gebied Veluwe. Omdat de woongebieden, de industrie en de omgeving nauw verweven zijn en gelet op het belang van de papier- en kartoncluster voor Gelderse economie, is samenwerking nodig. Binnen het samenwerkingsprogramma Eerbeek-Loenen 2030 werken de provincie, de gemeente Brummen, het waterschap Vallei en Veluwe en de Industriekern EerbeekLoenen (IKEL) daarom samen met inwoners aan het evenwicht tussen vestigingsklimaat, leefbaarheid en duurzaamheid. De drie pijlers van het samenwerkingsprogramma Eerbeek-Loenen 2030 zijn: 1. Vestigingsklimaat Doel van deze pijler is het realiseren van een blijvend competitief papier- en kartoncluster. 2. Leefbaarheid Doel van deze pijler is het behouden en verbeteren van de mate waarin de omgeving aansluit bij de eisen en wensen die er door de mens worden gesteld. 3. Duurzaamheid Doel van deze pijler is een bijdrage leveren aan een energie- en CO2-neutraal Eerbeek en Loenen in 2050, aan het reduceren van stikstof en het tegengaan van verdroging. De provincie, de gemeente Brummen, het waterschap Vallei en Veluwe en de IKEL hebben afspraken gemaakt in een samenwerkingsovereenkomst met een uitvoeringsagenda.

In die agenda staat per pijler hoe de projecten van het samenwerkingsprogramma bijdragen aan de doelen van de pijlers. Eén van de projecten van het samenwerkingsprogramma is het project Elektrificatie. Voor dit project staat in de uitvoeringsagenda:

9

Visie Centrum Eerbeek & Eerbeekse beek, ‘bruisend vooruit & historisch verbonden’, november 2021.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

10 van 25

Figuur: Teksten uit uitvoeringsagenda bij de samenwerkingsovereenkomst

Voor de pijler vestigingsklimaat is minder CO2-uitstoot belangrijk. Fabrieken hebben rechten om CO2 uit te stoten. Die rechten worden elk jaar minder. Voor alle bedrijven, dus ook de papier- en kartonfabrieken, geldt dat de CO2-voetafdruk steeds belangrijker wordt. Klanten vragen nadrukkelijk om een kleinere CO2-voetafdruk. De voetafdruk is belangrijk voor de concurrentiepositie. Voor de toekomstbestendigheid van de industrie is minder CO2-uitstoot daarom van groot belang. Ook is, gelet op de ligging van de fabrieken in de cluster, stikstofvermindering belangrijk. Om tot minder CO2- en stikstofuitstoot te komen moet de papier- en kartoncluster, bestaande uit de papier- en (golf)kartonfabrieken in Eerbeek en Loenen en Industriewater Eerbeek, en ook de rest van de keten elektrificeren. De eerste stappen voor elektrificatie heeft de cluster gezet, maar verdere elektrificatie is nodig. De papier- en kartonfabrieken en Industriewater Eerbeek zijn met uitzondering van Packaging op dit moment aangesloten op het netwerk van Liander. In elk geval één van die fabrieken en Industriewater Eerbeek wil nu meer energie dan Liander biedt. Verder heeft in elk geval één van die fabrieken in de toekomst meer energie nodig dan Liander via een aansluiting op haar kan aanbieden.

Die fabriek moet in de toekomst aangesloten worden op een 150 kV aansluiting, zoals de 150 kV TenneT-aansluiting op het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop. Ook andere fabrieken en bedrijven in de keten kunnen niet tijdig elektrificeren door de netcongestie op het netwerk van Liander (te weinig capaciteit op het netwerk van Liander). Elektrificatie van de papieren kartoncluster is alleen kansrijk als de bedrijven in de cluster aansluiten op een gesloten distributiesysteem (GDS) dat is aangesloten op een TenneT-aansluiting. De gronden van papierfabriek De Hoop zijn bij uitstek geschikt voor een GDS en smart energy hub (SEH) met batterijenpark omdat daar een TenneT-aansluiting is die nodig is voor het GDS en de SEH met batterijenpark. Elders in Eerbeek en Loenen en omgeving is er niet zo’n aansluiting. Er zijn geen andere mogelijkheden dan een GDS om de noodzakelijke elektrificatie van de papier- en kartoncluster te faciliteren. Een GDS is een energienet voor meerdere bedrijven samen met één aansluiting op het netwerk van TenneT, zonder tussenkomst van de netbeheerder. Bij een SEH met batterijenpark is er daarnaast opslag van (in de omgeving opgewekte) energie.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

11 van 25

Blue Terra heeft een onderzoek uitgevoerd. Daaruit blijkt dat een GDS en SEH met batterijenpark aangesloten op de TenneT-aansluiting op het fabrieksterrein van papierfabriek De Hoop technisch een goede oplossing is.10 Een GDS en SEH met batterijenpark biedt mogelijkheden voor congestiemanagement op het netwerk van TenneT. Een batterijenpark biedt namelijk de mogelijkheid voor piekafvlakking (peak shaving). 11 Met het aansluiten van de papier- en kartoncluster op een GDS op de TenneT-aansluiting ontstaat er ruimte op het netwerk van Liander voor andere bedrijven, voor woningen en energie-opwekkers, die nu geen extra elektra van Liander kunnen krijgen of die Liander niet kan aansluiten door de netcongestie op haar netwerk. Voor de pijler leefbaarheid is het woon- en leefklimaat belangrijk. Daarvoor is minder uitstoot van CO2 belangrijk, maar ook minder uitstoot van stikstof (NOx). Omdat de woningen vlak bij de fabriek De Hoop liggen, is ook aandacht voor de milieubelasting van de woningen en voor de overgang tussen het fabrieksterrein en de woonwijk belangrijk. Verder is de historische structuur van belang. Die structuur willen de partners van samenwerkingsprogramma beter beleefbaar maken door de Eerbeekse beek bovengronds te halen. Het bovengronds halen van de Eerbeekse beek verfraait de omgeving. Voor de pijler duurzaamheid is minder CO2- en stikstofuitstoot belangrijk.

Elektrificatie is een belangrijk middel voor mindere CO2- en stikstofuitstoot. Kijkend naar duurzaamheid zijn nieuwe activiteiten die CO2 en stikstof uitstoten niet wenselijk. Voor elektrificatie moet er voldoende stroom zijn. Daarvoor is een GDS (en SEH met batterijenpark) nodig. Met een GDS (en SEH met batterijenpark) is er minder uitstoot van CO2 en stikstof. Op de langere termijn kan de stikstofuitstoot tot bijna nul gereduceerd worden. Voor de duurzaamheid zijn verder een loop van de Eerbeekse beek met ruime natuurlijke oevers, verdere natuur- en landschapsverbetering en klimaatadaptieve maatregelen belangrijk.

2.2

Coalitieakkoord 2023 - 2027 ‘Gewoon doen’ (2023)

In het Coalitieakkoord 2023 - 2027 ‘Gewoon doen’ staan de belangrijkste accenten op hoofdlijnen van de coalitie voor 2023 tot 2027. In het Coalitieakkoord staat voor de thema’s economie, energie en natuur: Economie De coalitie wil het vestigingsklimaat verbeteren. Ook wil de coalitie ondernemers helpen te investeren in bedrijventerreinen en helpen bij de energietransitie en duurzaamheid. Energie De coalitie streeft naar 55% minder uitstoot van broeikasgas in Gelderland in 2030 ten 10

Eindrapportage Smart Energy Hub Eerbeek van 22 april 2024 van BlueTerra. Met peakshaving wordt op de energiemarkt gebruikt om de piekvraag naar elektriciteit af te vlakken door opgeslagen energie te gebruiken in tijden van grote vraag. Dit helpt om overbelasting van het elektriciteitsnet (netcongestie) te voorkomen.

11

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

12 van 25

opzichte van 1990. Uitgangspunt is dat de provincie in 2050 energieneutraal is. Voor het halen van de duurzaamheidsdoelen is innovatie nodig. Innovatie is een belangrijke economische kans. Speciale aandacht is er voor netcongestie. Het verzwaren van het elektriciteitsnet is noodzakelijk. Het Rijk is verantwoordelijk voor de vraag van en aanbod naar energie, maar de provincie neemt de regie om alle betrokkenen tot hun recht te laten komen. De provincie neemt de verantwoordelijkheid om snel ruimte te bieden voor uitbreiding van het netwerk. Natuur De coalitie werkt mee aan oplossingen voor stikstof met als streefdatum 2035. Maatregelen zijn gericht op de gebieden Veluwe, Achterhoek en Rijntakken. Het gaat om een combinatie van natuurherstel en vermindering van stikstof. Alle sectoren dragen bij.

-

2.3

Beleid

2.3.1

Provinciale Omgevingsvisie Gaaf Gelderland (2019)

De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland beschrijft het vergezicht: het beeld van de toekomst. Er zijn uitdagingen die om antwoord vragen: het energievraagstuk, klimaatverandering, uitputting van grondstoffen, kwetsbare biodiversiteit, verdere verstedelijking in combinatie met krimp, toenemende mobiliteit op de weg en in de lucht, digitalisering, internationalisering. De provincie werkt aan een gezond, veilig, schoon en welvarend door de focus te leggen op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. Met 7 ambities op de volgende terreinen geeft de provincie hier richting aan: 1. Energietransitie 2. Klimaatadaptatie 3. Circulaire economie 4. Biodiversiteit 5. Bereikbaarheid 6. Vestigingsklimaat 7. Woon- en leefomgeving.

2.3.2

Provinciale Omgevingsverordening Gelderland

In de Omgevingsverordening Gelderland staat dat de gemeentebesturen samen met Gedeputeerde Staten per regio een regionaal programma werklocaties opstellen. Dat is het Regionaal Programma Werklocaties Cleantech Regio, zie hierna. Dit programma is leidend bij het opstellen van omgevingsplannen voor bestaande werklocaties, maar afwijking is mogelijk met

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

13 van 25

instemming van Gedeputeerde Staten.

2.3.3

Provinciale Kadernota vernieuwing omgevingsvisie

De Kadernota vernieuwing omgevingsvisie is het tussendocument om te komen tot een nieuwe omgevingsvisie. De kadernota verdeelt de opgaven en ambities in drie ontwikkelingen. Voor de gronden van papierfabriek de Hoop is de ontwikkeling “ontwikkeling naar een toekomstbestendige economie met passende netwerken” van belang. De ambitie voor deze ontwikkeling is een aantrekkelijk vestigingsklimaat met goede bereikbaarheid, een toekomstig energiesysteem en duurzame energieopwekking. Dit door te zorgen voor goede randvoorwaarden zoals bereikbaarheid en een aantrekkelijk en gezonde woon- en leefklimaat. Daarvoor wordt een toekomstbestendig energiesysteem met bijpassende duurzame energieopwekking ontwikkeld. Voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat is het belangrijk dat de werklocaties toekomstbestendig zijn, bijvoorbeeld op het gebied van energievoorziening, waterbeschikbaarheid, klimaatadaptatie en veiligheid. Een aantal sectoren in Gelderland vraagt veel water en energie zoals de papierindustrie en de keramische industrie. Bekeken wordt hoe deze sectoren zich op de lange termijn ontwikkelen en op welke manier hier ruimte aan te bieden.

2.3.4

Regionale Actualisatie RPW Cleantech Regio (2020)

De Actualisatie Regionaal Programma Werklocaties Cleantech Regio van 2020 geeft met 3 aspecten de visie op bedrijventerreinen: duurzame en circulaire regio; integrale (her)ontwikkeling bedrijventerreinen; verzilveren van economische kansen. In de Actualisatie Regionaal Programma Werklocaties Cleantech Regio staat over de papier- en kartoncluster:

In de Actualisatie Regionaal Programma Werklocaties Cleantech Regio van 2020 staan afspraken. Afspraken over herontwikkeling zijn: Bij revitalisering of herontwikkeling zet de regio zich in op vergroening van het terrein.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

14 van 25

-

In principe wordt er geen bedrijventerreinen getransformeerd naar sec wonen. Als een locatie wordt getransformeerd wordt de ruimte elders gecompenseerd, bij voorkeur in de eigen gemeente, maar anders in de regio.

Afspraak voor bedrijventerrein is de inzet op regionaal afgestemd, passend en geschikt aanbod van bedrijventerreinen (adaptief, kwalitatief, kwantitatief). Ambitie en doelen daarbij zijn een duurzame en circulaire regio. Het programma is leidend bij het opstellen van omgevingsplannen voor bestaande werklocaties, maar ontwikkelingen die niet passen in het Programma Werklocaties Cleantech Regio kunnen onder voorwaarden toch worden toegelaten (zie artikel 5.70 van de Omgevingsverordening Gelderland).

2.3.5

Stikstofbeleid

Binnen heel Nederland, en dus ook binnen Gelderland, is er in de Natura 2000-gebieden te veel stikstofdepositie (ammoniak NH3 en stokstofoxiden NOx). De natuur gaat daardoor flink achteruit. Dat komt vooral door de landbouw, de industrie en het verkeer. De verschillende overheden werken aan maatregelen om de uitstoot van stikstof te verminderen en de natuur in de Natura 2000-gebieden te herstellen. Ook de provincie Gelderland werkt aan maatregelen. Dit deed de provincie in eerste instantie door met de Gelderse Maatregelen Stikstof (GMS) te werken aan een hernieuwde balans tussen Gelderse welvaart en draagkracht van de natuur. Onderdeel van de GMS is een Uitvoeringsagenda Gelderse Maatregelen Stikstof 2021-2025 (2021). In die agenda staat dat de provincie de mogelijkheden voor de versnelling van emissiearme energievoorziening in de Gelderse (proces)industrie onderzoekt. De provincie denkt daarbij vooral aan de papier-, keramische-, voedingsmiddelen- en metaal-industrie. Zie het figuur hierna over de bronmaatregelen van de papierindustrie:

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

15 van 25

Figuur: tekst uit Uitvoeringsagenda Gelderse Maatregelen Stikstof 2021-2025

Omdat er nog te weinig voortgang was hebben Gedeputeerde Staten de Versnellingsaanpak stikstof aangekondigd. Die versnellingsaanpak bestaat uit 3 onderdelen: 1. Acties in de vergunningverlening 2. Bronmaatregelen, oftewel maatregelen om stikstofuitstoot te verminderen 3. Gebiedsgerichte Aanpak Veluwe. De versnellingsaanpak ging uit van de toenmalige landelijke lijn: het reductiedoel voor industrie is 38% vermindering in 2030 ten opzichte van 2019 en voor mobiliteit en wonen 25% reductie in 2030 ten opzichte van 2019. De provincie wil met verschillende maatregelen tot vermindering komen. De provincie werkt aan een gezamenlijke aanpak waarbij alle sectoren hun bijdrage leveren aan de vermindering van de stikstofemissie. Veluwe neemt daarbij - ook voor Nederland - een centrale positie in. De provincie gaat de komende maanden een maatregelenpakket met flankerende maatregelen opstellen. Papierfabriek De Hoop heeft samen met Packaging een ruime stikstofvergunning. Papierfabriek De Hoop en Packaging behoren tot de sector industrie. Papierfabriek De Hoop staat op de lijst met piekbelasters en op de lijst met stikstofoxiden-bronnen. De ligging van papierfabriek De Hoop, vrijwel naast Natura 2000-gebied Veluwe, bepaalt mede waarom papierfabriek De Hoop zo hoog op de lijst staat.

GEHEIM TOT BEKENDMAKING VOORBEREIDINGSBESLUIT Datum

21 mei 2025 Zaaknummer

2024-004991 Blad

16 van 25

Vooruitlopend op het maatregelenpakket heeft de provincie stappen gezet voor een aanpak van het stikstofprobleem door in stroken van 500 meter rond onder meer Natura 2000-gebied Veluwe de stikstofuitstoot fors in te perken. De provincie wil zones vaststellen waarbinnen straks een maximale stikstofemissies gelden. Doel is een vermindering van 60-70%. De eerste maatregel - vooruitlopende op het maatregelenpakket - is het Voorbereidingsbesluit beperkingengebied stikstofemissie van Provinciale Staten van 16 april 2025 (PS 2025-324). Dit besluit verbiedt nieuwe activiteiten en de uitbreiding van bestaande activiteiten binnen stikstofemissie-arme stroken van 500 meter rond Natura 2000-gebieden Veluwe, Willinks Weust, Bekendelle en Landgoederen Brummen die stikstofdepositie veroorzaken op stikstofgevoelige natuur binnen die gebieden. Het voorbereidingsbesluit respecteert bestaande vergunningen. Voor bestaande vergunningen is er namelijk overgangsrecht opgenomen in het besluit. Ook kent het besluit een aantal uitzonderingen. De provincie wil dat alle sectoren bijdragen aan een lagere stikstofuitstoot. Het fabrieksterrein en de gronden langs de Wethouder Sandersstraat liggen binnen de 500 meter strook. Papierfabriek De Hoop heeft samen met Packaging een ruime stikstofvergunning. Dat is een bestaande vergunning. Die vergunning valt onder het overgangsrecht.