(092) Concept Kadernota Sociaal Domein

Waarden Een integraal sociaal domein De gemeente Brummen richt zich op een sociaal domein waarin interne samenwerking tussen domeinen en externe samenwerking met ketenpartners soepel samengaat. We kijken verder dan wettelijke kaders en richten ons op de inwoner als geheel. Dit voorkomt versnippering van ondersteuning en versterkt de samenhang tussen beleid en uitvoering. Uitwerking: •

Bevorderen van interne samenwerking: Brummen stimuleert structurele kennisdeling tussen afdelingen. Dit zorgt voor een betere afstemming en een effectievere aanpak van complexe vraagstukken.

•

Domeinoverstijgende projecten: het opzetten van projecten die verschillende domeinen verbinden, versterkt de effectiviteit van beleid en uitvoering. Dit bevordert een samenhangende benadering van uitdagingen binnen het sociaal domein.

•

Actieve betrokkenheid van partners: partners worden nauw betrokken bij het ontwikkelen en uitvoeren van oplossingen. Dit zorgt ervoor dat ondersteuning lokaal en op maat georganiseerd kan worden, aansluitend bij de specifieke behoeften van inwoners.

Kadernota Sociaal Domein

25/32

Constructieve samenwerking tussen domeinen en ketenpartners Een integrale aanpak waarbij verschillende afdelingen binnen het sociaal domein en externe ketenpartners samenwerken, zorgt voor een efficiënte en soepele dienstverlening. De gemeente speelt hierin een faciliterende en verbindende rol.

Uitwerking: •

Relatiebeheer met ketenpartners: Brummen onderhoudt actief relaties met ketenpartners en maakt duidelijke afspraken over rollen en verantwoordelijkheden. Dit bevordert een effectieve samenwerking en voorkomt miscommunicatie.

•

Gezamenlijk overleg: overlegmomenten worden georganiseerd waarin medewerkers van verschillende domeinen en externe partners samen geanonimiseerde casussen en vraagstukken bespreken. Dit bevordert een integrale aanpak en efficiënte dienstverlening.

•

Stimuleren van kennisdeling: structureel overleg en kennisuitwisseling worden gestimuleerd om domeinoverstijgend werken te bevorderen en gezamenlijke oplossingen te realiseren.

Versterken van participatie van inwoners De gemeente wil structurele en laagdrempelige mogelijkheden creëren voor inwoners om actief deel te nemen aan beleidsvorming en besluitvorming. Dit bevordert betrokkenheid en zorgt ervoor dat beleid beter aansluit bij de praktijk.

Uitwerking: •

Betrokkenheid van inwoners vergroten: inwoners worden actief betrokken via diverse participatievormen, zoals burgerpanels, inspraakavonden en andere laagdrempelige initiatieven. Dit versterkt hun invloed op beleid en besluitvorming.

•

Gerichte participatie: Brummen voorkomt overvraging door inwoners doelgericht en effectief te betrekken bij relevante onderwerpen.

Aansluiten bij bestaande initiatieven en bij inwoners De gemeente Brummen wil aansluiten bij bestaande en succesvolle (inwoners)initiatieven. Door voort te bouwen op wat er al is, benutten we de bestaande infrastructuur en werken we vraaggestuurd in plaats van aanbodgedreven.

Uitwerking: •

Afstemmen op bestaande structuren: Brummen maakt gebruik van een actueel overzicht van actieve partners en initiatieven om beleid en uitvoering beter te laten aansluiten op bestaande netwerken en infrastructuur.

•

Gebiedsgerichte aanpak versterken: voor elke wijk of gebied worden specifieke behoeften op het gebied van leefbaarheid, sociale cohesie en ontmoeting in kaart gebracht. Samenwerking wordt gezocht met relevante partners zoals Sportkompas (voor sport en bewegen), SWB (voor welzijn), en woningcorporaties (voor huisvesting) om passende oplossingen te bieden.

Kadernota Sociaal Domein

4.1.4

26/32

Betaalbare en toekomstbestendige zorg en ondersteuning

Een toekomstbestendige zorg betekent investeren in preventie, de sociale basis, samenwerking en zelfredzaamheid. Alleen samen houden we zorg toegankelijk en betaalbaar. Visie De gemeente Brummen erkent de noodzaak van een betaalbaar en toekomstbestendig zorg- en welzijnssysteem. De groeiende zorgvraag, beperkte middelen en personeelstekorten vragen om slimme oplossingen. Preventie, een sterke sociale basis en efficiënte zorgorganisatie staan hierin centraal. We stimuleren inwoners om vitaal en zelfstandig te blijven door programma’s zoals vitaal ouder worden en het versterken van sociale netwerken. Inwoners worden bewust gemaakt van de grenzen van professionele zorg en ondersteund bij het benutten van hun eigen kracht en netwerk. Dit verlicht de druk op intensieve zorg, waardoor deze beschikbaar blijft voor wie het echt nodig heeft. Ook jeugd verdient laagdrempelige ondersteuning. Via algemene voorzieningen zoals opvoedcafés, workshops en jongerenactiviteiten kunnen kinderen en jongeren hulp krijgen zonder direct een beroep te doen op zwaardere jeugdhulp. Samenwerking met scholen, verenigingen en jeugdhulporganisaties speelt hierin een sleutelrol. Dit vermindert de druk op jeugdzorg en draagt bij aan een gezonde en kansrijke jeugd. Vrijwilligers vormen een onmisbare schakel. Zij ondersteunen in de sociale basis, nemen lichte zorgtaken over en begeleiden jeugdactiviteiten.

Hiermee ontlasten zij de professionele zorg en zorgen voor laagdrempelige toegang tot ondersteuning voor alle inwoners.

Waarden Effectief en duurzaam inzetten van vrijwilligers Vrijwilligers vormen een onmisbare schakel in de zorg- en welzijnssector. In Brummen streven we naar een optimale inzet van vrijwilligers, zodat zij bijdragen aan de sociale basis en lichte taken van professionele zorgverleners ondersteunen. Hiermee verlichten zij de druk op professionele zorg en versterken ze het netwerk van informele ondersteuning. Uitwerking: •

Toegang tot training en middelen: vrijwilligers worden door zorg- en welzijnspartners ondersteund met trainingen en hulpmiddelen om hun vaardigheden te versterken en hun taken effectief uit te voeren. Ook investeren de zorg- en welzijnspartners in de ontwikkeling en professionalisering van vrijwilligers.

•

Stimuleren van samenwerking: de gemeente bevordert samenwerking tussen vrijwilligersorganisaties en professionele zorginstellingen. Deze samenwerking zorgt voor een optimale inzet van vrijwilligers en versterkt de effectiviteit en cohesie binnen het sociaal domein.

Kadernota Sociaal Domein

27/32

Betaalbare en efficiënte zorg: inzetten op normaliseren en preventie Om zorg betaalbaar te houden, zet Brummen in op een combinatie van preventieve maatregelen, algemene voorzieningen en een efficiënte organisatie van professionele zorg. We streven naar een aanpak waarin hulpvragen niet onnodig geproblematiseerd worden. Dit betekent dat we erkennen dat sommige uitdagingen bij het leven horen en niet altijd intensieve zorg vereisen. Uitwerking: •

Toepassen van het leefringenmodel: niet alle vraagstukken vereisen professionele hulp. In Brummen hanteren we het leefringenmodel, waarbij eerst wordt gekeken naar wat inwoners zelf kunnen oplossen, eventueel ondersteund door hun netwerk of de sociale basis. Deze aanpak draagt bij aan een gerichte en betaalbare inzet van zorgmiddelen.

•

Investeren in vroegsignalering en preventie: door vroeg in te zetten op signalering en preventieve initiatieven zoals Welzijn op Recept, voorkomen we dat kleine problemen escaleren tot complexe zorgvragen.

•

Efficiënte samenwerking in de zorgketen: Brummen werkt nauw samen met regionale en lokale zorgpartners om de zorgketen efficiënt te organiseren. Dit omvat het delen van relevante informatie, het coördineren van zorgtrajecten en het continu monitoren van resultaten om te beoordelen of de ingezette zorg effectief is en de beoogde doelen bereikt.

•

Normaliseren in jeugdhulp: bij opvoedondersteuning en lichte ambulante hulp kiest Brummen voor een andere aanpak. In plaats van individuele beschikkingen biedt de gemeente deze ondersteuning zoveel mogelijk aan via algemene voorzieningen, zoals opvoedcafés en groepsbijeenkomsten. Deze aanpak maakt de hulp laagdrempeliger, voorkomt onnodige bureaucratie en bevordert lichte, toegankelijke ondersteuning.

Gemotiveerde medewerkers met de juiste competenties De kwaliteit van zorg en ondersteuning valt of staat met de inzet en motivatie van onze medewerkers. Brummen wil een cultuur bevorderen waarin samenwerking en integraliteit vanzelfsprekend zijn, en waarin medewerkers energie halen uit hun werk.

Uitwerking: •

Zorgvuldig wervings- en selectieproces: Brummen richt zich op het aantrekken van medewerkers die aansluiten bij de gemeentelijke visie en intrinsiek gemotiveerd zijn om integraal samen te werken. Een zorgvuldig wervings- en selectieproces waarborgt dat de juiste mensen op de juiste plek komen.

•

Bevorderen van integrale samenwerking: samenwerking tussen domeinen wordt actief gestimuleerd door middel van structurele overleggen, gezamenlijke kennisuitwisseling en gerichte coaching. Alle medewerkers spelen hierin een sleutelrol door te sturen op een cultuur waarin integraliteit vanzelfsprekend is en wordt gewaardeerd.

Kadernota Sociaal Domein

28/32

HOOFDSTUK 5

Financiën sociaal domein De financiën van het sociaal domein staan onder druk. Gemeenten, waaronder Brummen, worden geconfronteerd met stijgende kosten en beperkte middelen. Tegelijkertijd blijven de verwachtingen van inwoners groeien, en zijn er demografische en maatschappelijke veranderingen die extra uitdagingen met zich meebrengen.

5.1

De huidige financiële situatie voor het sociaal domein

Sinds de decentralisatie van zorg en ondersteuning in 2015 hebben gemeenten te maken met stijgende uitgaven. Hoewel de uitgaven voor de Wmo in Brummen afnemen , zijn de middelen vanuit het Rijk vaak ontoereikend. Deze kloof wordt mede versterkt door factoren zoals CAOloonstijgingen en hogere kostprijzen bij aanbieders. Voor Brummen betekent dit dat het vinden van een evenwicht tussen kwalitatieve zorg en financiële stabiliteit een voortdurende uitdaging blijft. Belangrijkste uitdagingen: •

Stijgende uitgaven: de kosten binnen het sociaal domein zijn sinds 2015 met meer dan 30% gestegen.

•

Financiële druk: door onvoldoende structurele financiering vanuit het Rijk, moeten gemeenten keuzes maken die ook andere gemeentelijke ambities beïnvloeden.

•

Onzekerheid in regelgeving: openeinderegelingen en externe verwijzingen in de Jeugdwet maken het moeilijk om grip te krijgen op de uitgaven, wat leidt tot variatie, hoge kosten en onzekerheid in de begroting.

5.2

De toekomstige financiële uitdagingen voor het sociaal domein

De komende jaren blijven stijgende kosten, vergrijzing, en veranderende behoeften van inwoners de gemeentelijke financiën onder druk zetten. Voor Brummen liggen de grootste uitdagingen in het bevorderen van zelf- en samenredzaamheid, beheersen van kosten en het prioriteren van middelen.

Kadernota Sociaal Domein

29/32

Verwachte ontwikkelingen: •

Voortdurende kostenstijgingen: mede door de versterkende vergrijzing wordt een jaarlijkse stijging van ongeveer 9% in de netto lasten voor maatschappelijke ondersteuning verwacht.

•

Ravijnjaar 2026: gemeenten zullen een aanzienlijke terugval in inkomsten ervaren voordat een nieuw financieringssysteem in 2027 wordt ingevoerd.

5.3

De financiële koers in het sociaal domein voor de gemeente Brummen

De financiële situatie vraagt om een strategische aanpak om zorg betaalbaar te houden zonder in te leveren op kwaliteit. Brummen zet de ingeslagen koers voort, zoals vastgesteld in het rapport 'Naar een evenwichtig sociaal domein', met een focus op prioriteren, preventie, algemene voorzieningen en samenredzaamheid.

Uitgangspunten 1. Investeren in preventie en algemene voorzieningen •

Preventie biedt niet alleen maatschappelijke voordelen, maar kan ook kostenbesparingen opleveren. Brummen zet in op laagdrempelige algemene voorzieningen die zelfredzaamheid bevorderen en duurdere zorg voorkomen.

•

Goede preventieve voorzieningen dragen bij aan een hogere kwaliteit van leven en uitstel of vermindering van zorgvraag.

2. Zelf- en samenredzaamheid stimuleren •

Door inwoners aan te moedigen om meer op hun netwerk te vertrouwen en elkaar te helpen, wordt de afhankelijkheid van professionele zorg verminderd.

•

De gemeente blijft investeren in sociale cohesie en buurtinitiatieven om samenredzaamheid te bevorderen.

3. Vroegtijdig signaleren •

Door tijdige signalering van problemen kunnen escalaties en intensieve zorg worden voorkomen. Dit vraagt om een integrale samenwerking met partners en inwoners.

4. Prioriteiten stellen •

De gemeente richt zich op doelmatige inzet van middelen en maakt bewuste keuzes om de meest urgente behoeften te adresseren.

•

De efficiëntie en resultaten van ingezette zorg wordt continu geëvalueerd om verspilling te voorkomen.

5. Druk op de begroting beheersen •

De zorgkosten zullen blijven stijgen. Het is essentieel om middelen efficiënt, effectief en doelmatig in te zetten en zorg te waarborgen voor de meest kwetsbare inwoners.

•

Resultaatgerichte uitvoering en financiële monitoring zijn nodig om de zorgkosten beheersbaar te houden.

5.4

Acties voor de toekomst

De gemeente Brummen staat voor de uitdaging om zorg en ondersteuning toegankelijk en betaalbaar te houden, ondanks de toenemende druk op de gemeentelijke financiën en veranderende maatschappelijke behoeften. Om deze opgave aan te pakken, kiest Brummen voor een strategische aanpak die inzet op het versterken van zelf- en samenredzaamheid, het prioriteren van middelen en het investeren in preventie en algemene voorzieningen. Deze acties zijn erop gericht om niet alleen aan de huidige zorgvraag te voldoen, maar ook om de financiële stabiliteit van het sociaal domein op de lange termijn te waarborgen.

Kadernota Sociaal Domein

30/32

In de onderstaande acties komen de uitgangspunten van de gemeente samen met concrete maatregelen om een toekomstbestendig sociaal domein te realiseren. Brummen wil hiermee bouwen aan een veerkrachtige gemeenschap, waarin inwoners worden ondersteund waar nodig en tegelijkertijd worden gestimuleerd om samen uitdagingen aan te gaan. •

Voortzetting van de koers uit het rapport 'Naar een evenwichtig sociaal domein': Brummen blijft inzetten op preventie en algemene voorzieningen, monitoring van de resultaten van zorginzet, en efficiënte inrichting van zorgprocessen.

•

Prioriteren van middelen: focus op de ondersteuning van kwetsbare groepen, waarbij financiële schaarste en eigen verantwoordelijkheid worden benadrukt.

•

Samenwerken met partners: Brummen versterkt de samenwerking met regionale en lokale zorgpartners en regiogemeenten om kennis, middelen en expertise optimaal in te zetten.

•

Investeren in preventie en bewustwording: inwoners worden gestimuleerd om langer gezond en zelfredzaam te blijven door middel van educatie, buurtinitiatieven en ondersteuning vanuit algemene voorzieningen.

Kadernota Sociaal Domein

31/32

HOOFDSTUK 6

Blik op de toekomst De toekomst van het sociaal domein in Brummen biedt zowel uitdagingen als kansen. Deze kadernota beschrijft de koers waarin we samen met inwoners, partners en maatschappelijke organisaties bouwen aan een sociaal domein dat duurzaam, inclusief en toekomstbestendig is. Het doel is om een solide basis te leggen waarin inwoners van Brummen zich gesteund en gehoord voelen, met ruimte voor eigen regie en samenredzaamheid. In de komende jaren staan we voor belangrijke opgaven, zoals de aanpak van vergrijzing, stijgende zorgkosten en krapte op de arbeidsmarkt in de zorgsector. Tegelijkertijd zien we kansen in de versterking van de sociale basis, preventieve maatregelen en nauwe samenwerking met inwoners en ketenpartners. Het versterken van de sociale cohesie en het vergroten van toegankelijkheid en betaalbaarheid blijven speerpunten in ons beleid.

6.1

Vervolgstappen: van visie naar uitvoering

PM

6.2

Samen bouwen aan een toekomstbestendig Brummen

De uitdagingen in het sociaal domein vragen om een daadkrachtige en vooruitstrevende aanpak. Door samen met inwoners en partners te werken aan innovatieve en duurzame oplossingen, maken we Brummen gereed voor de toekomst. Deze kadernota is een eerste stap in een continu proces van ontwikkeling, samenwerking en verbetering. Samen zorgen we ervoor dat het sociaal domein in Brummen voor iedereen toegankelijk en ondersteunend blijft.

Kadernota Sociaal Domein

32/32

WIJ ZIJN BERENSCHOT, GRONDLEGGER VAN VOORUITGANG Nederland is continu in ontwikkeling. Maatschappelijk, economisch en organisatorisch verandert er veel. Al ruim 85 jaar volgen wij als adviesbureau deze ontwikkelingen op de voet en werken we aan een vooruitstrevende samenleving. De behoefte om iets fundamenteels te betekenen voor mens en maatschappij zit in onze genen. Met onze adviezen en oplossingen hebben we dan ook actief meegebouwd aan het Nederland van vandaag. Altijd op zoek naar duurzame vooruitgang. Alles wat we doen, is onderzocht, onderbouwd en vanuit meerdere invalshoeken bekeken. Zo komen we tot gefundeerde adviezen en slimme oplossingen. Die zijn op het eerste gezicht misschien niet altijd de meest voor de hand liggende. Juist deze eigenzinnigheid maakt ons uniek. Daarbij zijn we niet van symptoombestrijding. En gaan pas naar huis als het is opgelost.

Berenschot B.V. Van Deventerlaan 31-51, 3528 AG UTRECHT Postbus 8039, 3503 RA UTRECHT 030 2 916 916 www.berenschot.nl