(072) Programma Economie Gemeente Brummen 2030
Tekst van het document
Doorlopend
Stimuleren
2
De gemeente ondersteunt ondernemers en personeel waar mogelijk bij omscholing en bijscholing. De gemeente biedt een luisterend oor en
Doorlopend
Verbindend
Met deze verbreding zet de gemeente in op nieuw verdienpotentieel. De gemeente werkt de komende jaren samen met de Regio Stedendriehoek aan de randvoorwaarden om de economie te verbreden. De gemeente maakt keuzes middels een Afweegkader Regionale Meerwaarde Samen met de regio werkt de gemeente aan de ontwikkeling van het Afweegkader Regionale Meerwaarde (ARM), in lijn met het RPW Stedendriehoek. Dit biedt de mogelijkheid om doelgericht te werken aan economische profilering en het invullen van dit afweegkader, waarbij de
Actie
25
Programma economie gemeente Brummen 2030
verwijst hen naar onderwijsinstellingen. Daarnaast promoot de gemeente bestaande regelingen, bijvoorbeeld de SLIM-subsidie voor het mkb.
3
De gemeente bevordert de aansluiting van bedrijven uit de gemeente op regionale netwerken.
Doorlopend
Verbindend
Inzet: De gemeente maakt keuzes middels een Afweegkader Regionale Meerwaarde
4
5
De gemeente stelt samen met de regio Stedendriehoek een Afweegkader Regionale Meerwaarde op. Het afweegkader omvat selectiecriteria op voor (nieuw)vestiging op bedrijventerreinen.
Korte
De gemeente formuleert een helder economisch profiel en brengt dit in de regio tot uiting op ondernemers- of regionale netwerkbijeenkomsten.
Doorlopend
Initiëren
Initiëren
3.2 Dienstverlening, netwerk en regio 3.2.1 Wat zijn de ambities? Een betrokken en warme samenwerking waarin faciliteren en verbinden centraal staat De gemeente heeft een belangrijke faciliterende en verbindende rol. De transitie naar een nieuwe economie vraagt om samenwerking. Dat is essentieel voor innovatie en oplossingen voor economische en maatschappelijke vraagstukken. De gemeente streeft naar een optimale ondersteuning van ondernemers, binnen de grenzen van haar mogelijkheden en verantwoordelijkheden. Centraal staat een krachtige loketfunctie, die fungeert als het eerste aanspreekpunt voor
ondernemers. Hier kunnen zij terecht voor advies, informatie en ondersteuning bij uiteenlopende vraagstukken, zoals vergunningaanvragen, gemeentelijke procedures en lokale regelgeving. Het doel is om de dienstverlening van de gemeente optimaal af te stemmen op de behoeften van ondernemers. De gemeente is zelf geen ondernemer; aan een gezonde marktwerking en proactieve ondernemers hecht de gemeente veel waarde. De gemeente kiest bewust voor een faciliterende rol, waarbij zij praktische ondersteuning biedt op gebieden waar ondernemers zelf minder invloed op hebben of onderhevig zijn aan wetgeving. De gemeente streeft ernaar om een duidelijk (toekomst)perspectief mee te geven en stabiliteit te bieden aan ondernemers. Met voldoende stabiliteit en toekomstperspectief kunnen ondernemers zelf investeren en innoveren in bijvoorbeeld duurzaamheid. Dit doet de gemeente door langjarige plannen te maken voor bijvoorbeeld de ontwikkeling in de centrumgebieden en op de bedrijventerreinen. 3.2.2 Waar zet de gemeente op in? De gemeente zet middelen en capaciteit integraal in Op bedrijventerreinen komen veel (maatschappelijke) opgaven samen. Denk aan de opgaven omtrent klimaatadaptatie, verduurzaming, energie, circulaire economie en veiligheid. Tegelijk speelt het ruimtevraagstuk op bedrijventerreinen een rol. Kortom, de opgaven op bedrijventerreinen overstijgen het beleidsdomein ‘economie’.
Intern wordt een ambtelijke werkgroep werklocaties opgezet. Deze werkgroep bestaat uit (minimaal) één vertegenwoordiger van elk relevant beleidsdomein (bv. wonen, mobiliteit, ruimtelijke ontwikkeling, duurzaamheid, onderwijs, arbeidsmarkt, natuur, recreatie). Periodiek vindt een werkgroepoverleg plaats. In beginsel vindt dit overleg eens in de zes weken plaats. Tussentijds is er waar nodig ook informeel contact.
26
Programma economie gemeente Brummen 2030
Naast het opzetten van een werkgroep bedrijventerreinen, worden middelen – waar mogelijk – integraal ingezet; de gemeente ontkokert middelen als het ware en gaat uit van het principe ‘delen is vermenigvuldigen’. Dit betekent de gemeente investeringen en/of subsidies breed inzet. Werken aan verduurzaming, klimaatadaptatie en energie heeft óók meerwaarde voor economische ontwikkeling. Omgekeerd kunnen investeringen en subsidies op het thema economie worden benut, bijvoorbeeld voor het beter benutten van bestaande bedrijventerreinen om maatschappelijke doelen te realiseren, zoals duurzaamheid en leefbaarheid. De gemeente is de verbindende schakel tussen het bedrijfsleven, onderwijs en overheidsinitiatieven De gemeente is waar nodig de verbindende schakel tussen het lokale bedrijfsleven en regionale initiatieven, zonder daarbij de primaire verantwoordelijkheid van de regio over te nemen. De gemeente ervaart dat een goede afstemming tussen onderwijs, kennisinstellingen en arbeidsmarkt cruciaal is voor het verdienvermogen van de gemeente en de regio, zowel op korte als langere termijn. De gemeente heeft als onafhankelijke partij de rol om verbindingen te leggen, ondersteuning te bieden, initiatieven te stimuleren en actuele opgaven te agenderen. De gemeente creëert één aanspreekpunt De gemeente biedt ondernemers één aanspreekpunt binnen de gehele organisatie.
Dit is het ondernemersloket. Hiermee voorkomt de gemeente dat zij ondernemers overvalt met allerlei losse verzoeken en informatie. Andersom borgt de gemeente dat input vanuit ondernemers (verenigingen) intern gedeeld wordt. De gemeente zet in op een efficiënt en toegankelijk ondernemersloket dat ondernemers ondersteunt bij zaken die ze zelf niet kunnen regelen of die wettelijk verplicht zijn. Waar mogelijk werken we samen in het regionaal programma ‘Krachtig MKB’. De gemeente ondersteunt maatschappelijk verantwoord ondernemen Bedrijven kunnen een belangrijke rol pakken voor de gemeenschap en de brede welvaart door duurzaam te werken en maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Daar hebben ondernemers dan ook zelf
een grote maatschappelijke verantwoordelijkheid. Tegelijkertijd is de gemeente zich ervan bewust dat er door ondernemers ook een zakelijke afweging gemaakt wordt. Daarom is het belangrijk om ondernemers ook te ondersteunen bij een keuze om duurzaam te werken en maatschappelijk verantwoord te ondernemen en hen daar iets voor terug te geven. Bijvoorbeeld door extra zichtbaarheid voor hen te creëren en door maatschappelijke verdiensten te benutten als kracht bij het binnenhalen van nieuwe opdrachten. Daarmee wordt het voor hen extra aantrekkelijk om de stap te zetten. 3.2.3 Hoe gaat de gemeente dat doen? In de onderstaande tabel wordt de bovenstaande ambitie en inzet vertaald naar concrete acties. #
Actie
Termijn
Rol gemeente
Inzet: De gemeente zet middelen en capaciteit integraal in
1
Intern zet de gemeente een ambtelijke werkgroep werklocaties op. In beginsel gaat de werkgroep eens in de zes weken formeel in overleg.
Doorlopend
Initiërend
2
De gemeente zet middelen – waar mogelijk – integraal in om zodoende de doeltreffendheid te optimaliseren.
Doorlopend
Initiërend
Inzet: De gemeente is de verbindende schakel tussen het bedrijfsleven, onderwijs en overheidsinitiatieven
3
Vanuit de loketfunctie is de gemeente de netwerkende schakel tussen het bedrijfsleven, onderwijs en overheidsinitiatieven. De gemeente koppelt – indien gewenst – partijen aan elkaar en wijst hen op relevante initiatieven. De gemeente gaat uit van
Doorlopend
Verbindend
27
Programma economie gemeente Brummen 2030
3.3 Ruimte voor ondernemerschap op bedrijventerreinen: bestaand en nieuw
een vraaggerichte aanpak; het initiatief ligt bij het bedrijfsleven en/of onderwijsinstellingen. Inzet: De gemeente creëert één aanspreekpunt
4
De gemeente optimaliseert de dienstverlening voor ondernemers door één ondernemersloket op te zetten.
Doorlopend
Initiërend
Inzet: De gemeente ondersteunt maatschappelijk verantwoord ondernemen
5
De gemeente brengt ondernemers in verbinding om innovatie te faciliteren en het treffen van duurzaamheidsmaatregelen.
Doorlopend
Verbindend
6
De gemeente ontwikkelt een duurzaam inkoopbeleid. De gemeente streeft ernaar zoveel mogelijk lokaal uit te besteden.
Doorlopend
Initiërend
7
De gemeente promoot duurzame initiatieven via lokale kanalen in de regio.
Doorlopend
Initiërend
Voldoende toekomstbestendige ruimte voor economie op bedrijventerreinen is een grote maar essentiële opgave Voor een goed ondernemersklimaat is voldoende ruimte essentieel. In de gemeente Brummen is het huidige aanbod op bedrijventerreinen echter onvoldoende om te voorzien in de ruimtevraag. Om ondernemers snel en goed te kunnen faciliteren moet de gemeente ten eerste in beeld krijgen waar eventuele ontwikkeling nog mogelijk is, op zowel nieuwe locaties als aangrenzend aan bestaande locaties. Ten tweede dient de gemeente inzichtelijk te maken in hoeverre de bestaande bedrijventerreinen beter te benutten zijn. Met name dat laatste is essentieel, omdat het steeds moeilijker (en soms onwenselijker is vanuit maatschappelijk en ruimtelijk oogpunt) wordt om nieuwe bedrijventerreinen te realiseren. In de gemeente Brummen, gelegen in een groene omgeving die essentieel is voor het woonklimaat en de economie (toerisme en recreatie), moet uitbreiding zorgvuldig worden gepland en uitgevoerd om de natuurlijke schoonheid en het ecologische evenwicht te behouden. Het niet inspelen op de ruimtevraag (zie paragraaf 2.4) betekent dat Brummense bedrijven minder goed duurzaam kunnen doorgroeien en dat nieuwe bedrijven zich niet kunnen vestigen.
Dit heeft ook een relatie met de woningbouwopgave; meer wonen in Brummen en de Stedendriehoek betekent meer vraag naar werkgelegenheid, terwijl er momenteel geen (uitbreidings)ruimte is om deze banen te huisvesten. De ruimte knelt.
3.3.1 Wat zijn de ambities? De gemeente Brummen heeft de ambitie om zowel bestaande als nieuwe ondernemers, passend bij de economische koers, de ruimte te
28
Programma economie gemeente Brummen 2030
bieden op bedrijventerreinen in de gemeente. Door voldoende ruimte aan ondernemerschap te bieden, behoudt de gemeente werkgelegenheid en economische waarde. Dit is essentieel voor het behoud van voorzieningen, het bieden van baankansen dichtbij huis, het verenigingsleven, levendigheid en innovatie. Dit draagt bij aan de brede welvaart in de gemeente Brummen. Het (her)ontwikkelen van ruimte voor economie is een precaire opgave. Het is belangrijk dat nieuwe ruimte bekeken wordt vanuit een sociaalmaatschappelijk, ruimtelijk en duurzaamheidsperspectief. Het gaat om behoud van de kwaliteit van wonen, werken en leven. De gemeente staat voor een prettige leefomgeving. Vanuit deze kernwaarde worden de (on)mogelijkheden voor (her)ontwikkeling in beeld gebracht. 3.3.2 Waar zet de gemeente op in? De gemeente zet in op vier sporen: • beschermen van ruimte op bedrijventerreinen; • beter benutten van de bedrijventerreinen; • verplaatsen van lichte bedrijfsactiviteiten en; • uitbreiden van de bedrijventerreinen. De gemeente beschermt bestaande ruimte op bedrijventerreinen De gemeente start met het beschermen van de bestaande bedrijventerreinen.
In lijn met de Regionale Programmering Werklocaties (RPW) staat de gemeente transformatie (naar een andere functie, bijvoorbeeld wonen) van bedrijventerreinen niet meer toe, tenzij er sprake is van een aantoonbare noodzakelijkheid vanwege economische of sociaalmatschappelijke belangen. In het bijzonder streven de Regio Stedendriehoek en provincie Gelderland naar behoud van bedrijventerreinen met unieke locatiekwaliteiten, zoals bereikbaarheid per water en plekken met een hoge milieucategorie (HMC 4.1 en hoger). Deze locaties zijn cruciaal voor (circulaire) industrieën en hebben daarom een groot economisch belang.
De gemeente Brummen heeft diverse HMC-locaties waarop de papierindustrie al jarenlang actief is. Deze locaties zijn ingeklemd door Natura2000-gebied en woonwijken. Om de omgevingskwaliteit te waarborgen, werkt de gemeente nauw samen met de provincie Gelderland en IKEL. De samenwerking richt zich op het behouden van een goed vestigings- en omgevingsklimaat, zodat de papierindustrie goed kan ondernemen en de omgeving prettig blijft voor omwonenden. De gemeente onderzoekt de beter benutten potentie op bestaande bedrijventerreinen De gemeente zet de schouders onder het beter benutten van bestaande bedrijventerreinen. Dit gebeurt door het verdichten en herstructureren van bedrijventerreinen, zodat de juiste bedrijven op de juiste plek kunnen worden gehuisvest. Dat dwingt eenieder om na te denken over het optimaal benutten van de bestaande bedrijventerreinen: Zijn deze efficiënt ingedeeld, is er nog ruimte om de hoogte in te gaan, kan er bijvoorbeeld op het dak worden geparkeerd of kunnen faciliteiten worden gedeeld? In samenwerking met de regio voert de gemeente Brummen onderzoek uit naar de beter benutten mogelijkheden op bestaande bedrijventerreinen (conform RPW). De gemeente zet voor het financieren hiervan in op een (regionale) lobby. Bijvoorbeeld bij partijen als Oost NL en Ontwikkelings- en Herstructureringsmaatschappij Gelderland (OHG).
De gemeente inventariseert kansen voor verplaatsing van lichte bedrijfsactiviteiten In samenwerking met de regio onderzoekt de gemeente de mogelijkheden voor het verplaatsen van lichte bedrijfsactiviteiten (milieucategorie 1 en 2) naar de randen van de centra. De bedrijventerreinen zijn in de basis een geschikte huisvestingslocatie voor bedrijven die (enige) hinder (geur en geluid) veroorzaken. Deze activiteiten kunnen niet elders in de gemeente landen. De praktijk leert dat bedrijventerreinen ook bedrijven huisvesten die geen hinder veroorzaken. Dit biedt kansen. Dergelijke bedrijven zijn goed in te passen in het stedelijk weefsel, bijvoorbeeld nabij de centrumgebieden, maar buiten de bedrijventerreinen. Onder meer vanwege schaarste is
29
Programma economie gemeente Brummen 2030
een optimale toedeling van functies, waarbij de ruimtelijke en planologische mogelijkheden goed worden benut, ons streven. Bovendien kunnen dergelijke functies een toevoeging zijn aan de belevingswaarde van de centra en kan dit een manier zijn om leegstand tegen te gaan. De gemeente verkent uitbreiding voor bedrijventerreinen Bij onvoldoende ruimte wordt de mogelijkheid onderzocht om nieuwe bedrijventerreinen te ontwikkelen. Bij de ontwikkeling van nieuwe terreinen ligt de nadruk op intensief en meervoudig ruimtegebruik, circulariteit, duurzaamheid en ruimte voor groen en gezamenlijke voorzieningen. Daarnaast wordt gezorgd voor een goede landschappelijke inpassing om overlast voor de omgeving te beperken. Eventuele nieuwe bedrijventerreinen worden geprofileerd met branding en een clustering van bepaalde type bedrijfsactiviteiten. 3.3.3 Hoe gaat de gemeente dat dat doen? In de onderstaande tabel wordt de bovenstaande ambitie en inzet vertaald naar concrete acties. #
Actie
Termijn
Rol gemeente
Inzet: De gemeente beschermt bestaande ruimte op
bedrijventerreinen 1
2
Transformatie sluit de gemeente – conform het RPW regio Stedendriehoek – uit. Tenzij sprake is van aantoonbare noodzakelijkheid.
Doorlopend
Alleen waar noodzakelijk schaalt de gemeente de milieucategorie af. Het verhelpen van knelpunten of overlast is het doel hiervan. De gemeente streeft naar een leefbare omgeving.
Doorlopend
Inzet: De gemeente onderzoekt de beter benutten potentie op
bestaande bedrijventerreinen 3
Samen met de regio Stedendriehoek voert de gemeente onderzoek uit naar de beter benutten potentie op de bedrijventerreinen.
Kort
Initiërend
Inzet: De gemeente inventariseert kansen voor verplaatsing van lichte
bedrijfsactiviteiten 4
Samen met de regio Stedendriehoek voert de gemeente onderzoek uit naar de kansen om lichte bedrijfsactiviteiten vanaf de bedrijventerreinen te verplaatsen naar plekken daarbuiten.
Kort
Initiërend
5
De gemeente verkent – al dan niet in samenwerking met de regio - of het inzetten van een verplaatsingscoach haalbaar en noodzakelijk is.
Middellang
Initiërend
Inzet: De gemeente verkent uitbreiding voor bedrijventerreinen
6
Via een locatieonderzoek brengt de gemeente potentiële plekken voor uitbreiding van de bedrijventerreinen in beeld.
Kort
Initiërend
Initiërend
3.4 Levendige centra Initiërend
3.4.1 Wat zijn de ambities? Levendige, vitale en aantrekkelijke centra De gemeente streeft naar levendige en vitale centra die fungeren als de 'huiskamer' van de gemeenschap, plekken waar mensen elkaar ontmoeten, een praatje maken en in hun behoeften worden voorzien. Dit wordt bereikt door een combinatie van functies te creëren, waarbij
30
Programma economie gemeente Brummen 2030
winkels, voorzieningen en ontmoetingsplekken samenkomen om de levendigheid te bevorderen. Een juiste mix van functies draagt bij aan het algehele voorzieningenniveau en de rendabiliteit van de ondernemingen wegens combinatiebezoeken. Het streven is naar een symbiotische functiemix waar voorzieningen profiteren van elkaars aanwezigheid en trekkracht. Daarnaast wordt verkend (conform paragraaf 3.3) of lichte bedrijfsactiviteiten toe te voegen zijn aan de centra, wat de levendigheid en het bezoekersverkeer verder bevordert. Om levendige en vitale centra te realiseren is samenwerking tussen en met het bedrijfsleven – waaronder centrumondernemers - cruciaal. In dat kader maakt de gemeente zich hard voor het verhogen van de organisatiegraad (zie paragraaf 3.5 voor de verdere uitwerking hiervan).
Brummen op gelijke hoogte brengen met Eerbeek Zoals in hoofdstuk twee is beschreven verschillen de huidige opgaven van Brummen en Eerbeek nogal van elkaar. Initieel stonden de kernen voor een vergelijkbare opgave maar Eerbeek heeft in het recente verleden goede stappen gezet om toekomstbestendig te zijn/blijven. De organisatiegraad onder de ondernemers is een belangrijke succesfactor in de omgang met de opgaven in Eerbeek. De BIZ in Eerbeek loopt in 2025 af, deze wil de gemeente graag verlengen. De lopende projecten en initiateven in Eerbeek zet de gemeente verder voort om de goede lijn die is ingezet vast te houden. In Brummen is de opgave om te werken aan vitale centra groter en dringender. Een essentiële randvoorwaarde voor het revitaliseren van het centrum van Brummen is een organisatiegraad onder de ondernemers, bijvoorbeeld middels een BIZ. In samenspraak met de Brummense (centrum)ondernemers onderzoekt de gemeente de mogelijkheden tot het opzetten van een BIZ of aanstellen van een centrummanager. Daarnaast is het voortbestaan van de veerpont van belang voor toerisme in de kern Brummen. Veel fietsers en wandelaars komen Brummen binnen via deze veerpont en zorgen zo voor toevloei van koopstromen richting het centrum.
31
Programma economie gemeente Brummen 2030
3.4.2 Waar zet de gemeente op in? De gemeente promoot het economisch DNA als bezoekersmotief voor toerisme Toerisme is essentieel voor het toevoegen van koopstromen in de centra en daarmee voor het behoud van het voorzieningenniveau. Het stimuleert de reuring in de centra en draagt bij aan het draagvlak voor lokale horeca en andere ondernemingen. Door toerisme te bevorderen, versterkt de gemeente de economische positie. Toerisme speelt een sleutelrol in het vitaal houden van de centra. Doordat jaarlijks vele Veluwe-bezoekers de centra intrekken, dragen de bezoekers bij aan de lokale economie. Zo helpen zij het voorzieningen- en werkgelegenheidsniveau op peil te houden. De gemeente zet in op het tentoonstellen van de rijke (economische) geschiedenis in de centrumgebieden. In Eerbeek wordt al zo’n 400 jaar papier geproduceerd, wat uniek is in Nederland. De beschikbaarheid van schoon water uit de Eerbeekse beek was cruciaal voor de ontwikkeling van het papiercluster en het dorp Eerbeek. De papierindustrie zit in het DNA van de gemeente, maar dit is bij veel toeristen onbekend. Toeristisch gezien biedt het DNA van Eerbeek als papierdorp een uniek en inspirerend bezoekersmotief dat beter benut kan worden als het voor bezoekers beter beleefbaar wordt gemaakt.
Het erfgoed van de papierindustrie biedt niet alleen een blik op het verleden, maar kan ook worden verbonden met actuele thema’s zoals duurzaamheid, innovatie, en techniek. Voor een gedetailleerdere omschrijving van de ambitie om toerisme in te zetten voor vitale centra in de gemeente Brummen, verwijst de gemeente naar de in 2021 vastgestelde visie 'Kwaliteitstoerisme in de gemeente Brummen 2022-2026'. De gemeente zet in op een juiste functiemix met hoge belevingswaarde De gemeente wil de beleving in de centra versterken, waarbij de omslag wordt gemaakt van ‘place to buy’ naar ‘place to be’, zodat het centrum meer wordt dan alleen een plek om te winkelen. Functiemenging speelt hierbij een belangrijke rol; een levendig centrum ontstaat door een diversiteit aan functies te combineren, zoals het toevoegen van
woningen boven winkels, het stimuleren van horeca en toerisme, en het centraal plaatsen van maatschappelijke functies. De gemeente werkt aan een hoge verblijfskwaliteit Daarnaast is vergroening van de centra essentieel voor het behoud van de aantrekkelijkheid. Een groene en aangename openbare ruimte is cruciaal, vooral tijdens de zomermaanden, wanneer de gemeente Brummen veel toeristen en dagrecreanten trekt. Het creëren van een verblijfsklimaat met groene en blauwe elementen draagt niet alleen bij aan de beleving, maar biedt ook voordelen voor klimaatadaptatie en verkoeling. De gemeente zet in op compacte centra De gemeente zet in op compacte centra, zoals het reeds ingezette traject rondom het kernwinkelgebied in Eerbeek. Door winkels en voorzieningen te clusteren in een klein, goed bereikbaar gebied, nemen de levendigheid en de gemiddelde bestedingen toe, wat bijdraagt aan een vitale en dynamische lokale economie. Bovendien biedt een compact centrum mogelijkheden voor transformatie van panden aan de randen van de centrumgebieden. Bijvoorbeeld voor maatschappelijke doeleinden, lichte bedrijvigheid of woonfuncties. De gemeente evalueert de aanpak voor de kern Brummen en formuleert een concreet aanvalsplan In 2020 heeft de gemeente Brummen het plan van aanpak centrum Brummen vastgesteld.
De ambities voor het dorpscentrum van Brummen richten zich ten eerste op multifunctionaliteit, waarbij wonen, recreëren, boodschappen doen, ondernemen en ontmoeten centraal staan. Ten tweede moet het kernwinkelgebied toekomstbestendig zijn door detailhandel te concentreren en parkeergelegenheid nabij voorzieningen te bieden. Ten derde is het streven om de openbare ruimte duurzaam in te richten met behoud en versterking van groen, wat bijdraagt aan de ruimtelijke kwaliteit en klimaatdoelstellingen. Tot slot worden woningbouw en verblijfsrecreatie gestimuleerd om een levendig en economisch sterk dorpscentrum te creëren.
32
Programma economie gemeente Brummen 2030
Anno 2025 is niet te stellen dat deze ambities zijn bereikt. Dat is bekend; er is werk te verzetten. Hier wil de gemeente zich hard voor maken. Dat is niet mogelijk door overhaast en zonder verduidelijkte koers aan de slag te gaan. De gemeente wil immers goed beslagen ten ijs komen en weloverwogen keuzes maken. Bovendien zijn er ruim vijf jaar verstreken en zijn de marktomstandigheden veranderd. In dat kader start de gemeente met een evaluatie van het huidige plan van aanpak voor de kern Brummen: wat is de voortgang, wat is veranderd (in de markt) en waar is eventuele bijsturing nodig? Concreet voert de gemeente intern met de verschillende relevante beleidsdomeinen een evaluatie uit. Na de evaluatie stelt de gemeente een concreet programma op als aanvalsplan. Dat wordt vastgelegd in een apart beleidsstuk. Als onderdeel hiervan overweegt de gemeente momenteel een routekaart op te stellen die stapsgewijs naar het gewenste resultaat leidt. Deze routekaart biedt houvast en verdeelt de acties over de tijd.
Inzet: De gemeente zet in op een juiste functiemix met hoge
3.4.3 Hoe gaat de gemeente dat doen? In de onderstaande tabel wordt de bovenstaande ambitie en inzet vertaald naar concrete acties.
Inzet: De gemeente evalueert de aanpak voor de kern Brummen en
#
Actie
Termijn
Rol gemeente
Inzet: De gemeente promoot het economisch DNA als
bezoekersmotief voor toerisme 1
2
De gemeente Brummen ontwikkelt een wervende citybrandingstrategie om het DNA van de gemeente voor een breed en divers publiek te presenteren.
Middellang
De gemeente zoekt ambassadeurs uit de eigen gemeenschap om het economisch verhaal te vertellen (‘storytelling’) en uit te dragen, en geeft hen waar mogelijk een podium tijdens lokale en regionale bijeenkomsten en marketinguitingen.
Middellang
Initiërend
belevingswaarde 3
De gemeente continueert de huidige beleidsinzet in de centra of past de inzet aan als de evaluatie daartoe leidt.
Doorlopend
Initiërend
Inzet: De gemeente werkt aan een hoge verblijfskwaliteit
4
De gemeente continueert de huidige beleidsinzet in de centra of past de inzet aan als de evaluatie daartoe leidt.
Doorlopend
Initiërend
Inzet: De gemeente zet in op compacte centra
5
De gemeente continueert de huidige beleidsinzet in de centra of past de inzet aan als de evaluatie daartoe leidt.
Doorlopend
Initiërend
formuleert een concreet aanvalsplan 6
De gemeente evalueert intern de aanpak voor de kern Brummen. De gemeente actualiseert de aanpak op basis van deze evaluatie en stuurt bij waar nodig. De gemeente stemt dit af met de ondernemersvereniging.
Kort
Initiërend
3.5 Duurzaamheid, klimaat en organisatie 3.5.1 Wat zijn de ambities?
Initiërend
De basis ruim op orde De bedrijventerreinen en winkelcentra in Brummen moeten altijd schoon, heel en veilig zijn. Dit zijn de basisvoorwaarden voor een goed ondernemersklimaat. Een schone, goed onderhouden en veilige omgeving verhoogt niet alleen de aantrekkelijkheid van de gebieden,
33
Programma economie gemeente Brummen 2030
maar is ook essentieel voor het vertrouwen van zowel de huidige als toekomstige ondernemers. De gemeente en Brummense samenleving dragen samen de verantwoordelijkheid voor een schoon, heel en veilig werk- en woongebied. Veel aspecten hieromtrent zijn met elkaar op te pakken; afval wordt opgeruimd, er is oog voor elkaar, er wordt gezorgd voor een verzorgde uitstraling en verdachte situaties worden gemeld. In beginsel is dit gedrag wat van eenieder, inclusief de gemeente, wordt verlangd. Dat past bij de gemeente Brummen; dat past bij Noaberschap. Met elkaar werken we aan aantrekkelijke gebieden en onderling vertrouwen.
Groene gezonde bedrijventerreinen voor een toekomstbestendige economie Op de bedrijventerreinen en winkelgebieden liggen grote kwalitatieve uitdagingen als gevolg van klimaatverandering. Nu zijn deze gebieden op veel plekken versteend waardoor problemen ontstaan met hittestress en opvang van water. Door klimaatverandering komen extremen in weersomstandigheden vaker voor. Dat maakt de werkgebieden kwetsbaar. De gemeente wil deze kwetsbaarheid omzetten in weerbaarheid. Klimaatverandering vraagt om aanpassingen in de manier waarop de gemeente en ondernemers bedrijventerreinen en winkelgebieden inrichten en ontwikkelen. Daarom wordt ingezet op het realiseren van klimaatadaptieve en bestendige bedrijfsomgevingen. Dit betekent dat de gemeente samen met relevante partijen de terreinen en winkelgebieden zowel economisch versterkt als weerbaar maakt tegen de gevolgen van klimaatverandering. Van groenblauwe infrastructuren tot watermanagementsystemen en energiezuinige oplossingen, het zijn allemaal belangrijke elementen die bijdragen aan het beschermen van de economische vitaliteit van de gemeente Brummen op lange termijn. Het is belangrijk om te onderstrepen dat klimaatadaptatie geen bijzaak is, maar een integraal onderdeel van de economische strategie (economie van maatschappelijke meerwaarde).
De aanpassingen vormen een investering in de toekomst en dragen bij aan een duurzame en robuuste economie voor Brummen
Goed georganiseerd bedrijfsleven Samen kom je verder. De gemeente hecht veel waarde aan een goed georganiseerd bedrijfsleven. Verbetering realiseren gaat efficiënter en effectiever als overheid en bedrijven samenwerken, zo blijkt namelijk keer op keer uit onderzoek en ervaring. Samenwerking vormt het fundament om concrete acties uit te voeren en resultaten te boeken.
34
Programma economie gemeente Brummen 2030
Recent is dat nog eens bevestigd in het advies ‘Samen werken’ van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli). Maximale inzet op goede stroomvoorzieningen De netcapaciteit knelt. Momenteel is de beperkte beschikbaarheid van elektriciteit een remmende factor voor uitbreiding, nieuwe vestiging en verduurzaming van bedrijven groot en klein. Dit knelpunt is lokaal niet te beïnvloeden en op te lossen, maar het roept tegelijkertijd wel een sturingsvraag op: hoe kan de gemeente binnen de grenzen van haar mogelijkheden hier maximaal op acteren? De gemeente blijft hiervoor in contact met de provincie, de netbeheerder en andere relevante regionale instanties als Oost NL om zo spoedig mogelijk voldoende netaansluitingen te realiseren. Naast uitbreiding van het net, spant de regio zich met partners in voor de realisatie van Smart Energy Hubs. Deze hubs maken optimaal gebruik van lokale duurzame energie en zorgen voor slimme regie over de opwek, de opslag en het verbruik. Via een lokaal netwerk vindt uitwisseling (opwek en gebruik) plaats, waardoor het hoofdnet wordt omzeild.
Maatschappelijk prioriteren Vanaf 1 oktober 2024 is de regeling maatschappelijk prioriteren in actie getreden. Deze regeling prioriteert bepaalde activiteiten boven andere in de volgordelijkheid van het faciliteren van een netaansluiting. Dat betekent dat bijvoorbeeld ziekenhuizen, scholen of zonneparken voorrang kunnen krijgen. Voor bedrijven betekent dit dat zij veelal achteraan in de rij staan. Een hoge maatschappelijke prioriteren kan worden toebedeeld aan initiatieven die veel bijdragen aan de samenleving, bijvoorbeeld op thema’s als duurzaamheid of het verhelpen van de netcongestie. Innovatieve ideeën die bijdragen aan het oplossen van de netcongestieproblematiek bieden perspectief om versnelt een aansluiting te krijgen.
3.5.2 Waar zet de gemeente op in? De gemeente zet in op het professionaliseren van de organisatiegraad onder het bedrijfsleven De bedrijventerreinen en centrumgebieden zijn het brandpunt van opgaven omtrent waterberging, energieopwekking- en opslag en circulaire economie. Dat zijn – naast de reguliere werkzaamheden - forse uitdagingen waar het bedrijfsleven voor staat. Het verhogen van het samenwerkendvermogen voorkomt dat ieder individueel bedrijf het wiel zelf moet uitvinden. Daarom continueert de gemeente de inzet op het opzetten en het professionaliseren van de organisatiegraad op de bedrijventerreinen en centrumgebieden. Het belang en de waarde zijn enorm. Het realiseren van een duurzame transitie en veiligheidsopgaven (ondermijning) is een gezamenlijke inspanning die efficiënter wordt wanneer ondernemers of bedrijventerreinen gezamenlijk opereren. Het creëren van een goed georganiseerde ondernemersvereniging is de sleutel tot succes, omdat een georganiseerde groep in staat is om belangen beter te behartigen, gezamenlijke initiatieven te lanceren en verantwoordelijkheid te nemen voor de opgaven die de gemeente samen met hen wil oppakken. Bovendien is een mate van organisatiegraad vaak een vereiste voor (financiële) ondersteuning van bijvoorbeeld de provincie of OostNL.
De gemeente verkent of het aanstellen van een centrummanager voor Eerbeek en Brummen wenselijk en haalbaar is De gemeente verkent de mogelijkheid om een onafhankelijke centrummanager aan te stellen om de centrumondernemers in Eerbeek en Brummen optimaal te ondersteunen. Als het haalbaar is, via bijvoorbeeld cofinanciering door centrumondernemers, en er draagvlak is bij centrumondernemers, dan is de gemeente bereid een centrummanager aan te stellen. Deze manager zal dan een verbindende rol vervullen tussen de gemeente, de ondernemers en andere relevante partijen. De centrummanager zorgt ervoor dat de lokale economie effectief wordt gestimuleerd, dat
35
Programma economie gemeente Brummen 2030
ondernemers de juiste ondersteuning krijgen, dat gezamenlijke doelen worden bereikt en synergie tussen de twee kernen ontstaat. In Brummen en Eerbeek is het van belang dat er iemand aanwezig is die vanuit een onafhankelijke positie de belangen van de ondernemers kan vertegenwoordigen, maar hen ook kan faciliteren bij het oppakken van zaken zoals infrastructuurverbetering, marketing, en lokale evenementen. De centrummanager speelt ook een rol als matchmaker in het bij elkaar brengen van ondernemers en (leegstaand) vastgoed. De centrummanager zal ook fungeren als een aanspreekpunt voor zowel ondernemers als de gemeente, en zal daarbij bijdragen aan een betere afstemming tussen beide partijen. Dit versterkt niet alleen de lokale economie, maar zorgt er ook voor dat Brummen en Eerbeek zich verder kunnen ontwikkelen als aantrekkelijke en goed georganiseerde economische centra. De uitwerking van deze rol en de functieomschrijving van de centrummanager zullen in de komende periode verder worden uitgewerkt, waarbij de specifieke taken en verantwoordelijkheden worden afgestemd op de behoeften van de ondernemers en de strategische doelen van de gemeente. De aanstelling van de centrummanager gebeurt in samenspraak tussen de gemeente en ondernemers. De financiering voor de centrummanager wordt gedeeld door de gemeente en de ondernemers, om een onafhankelijke rol te waarborgen.
De gemeente zet in op hoogwaardige (her)ontwikkeling van bedrijventerreinen Samen met de regio Stedendriehoek en Provincie Gelderland zet de gemeente in op het toekomstbestendig maken en/of ontwikkelen bedrijventerreinen. In lijn met het RPW gaat de gemeente aan de slag met het verduurzamen van de bestaande terreinen in combinatie met het beter benutten. Voor nieuwe terreinen hanteert de gemeente strenge(re) eisen zoals: • Alle daken op nieuwe bedrijventerreinen worden meervoudig gebruikt, bijvoorbeeld door plaatsing van zonnepanelen, parkeerruimte, groen, een combinatie hiervan, etc.
•
•
•
Minimaal 5% van het bruto oppervlakte van een nieuw te ontwikkelen terrein bestaat uit groen (gras, bomen, struiken, oevers, etc.) en/of blauw (wadi’s, sloten, overig water, etc.). Ter referentie: op dit moment ligt dat aandeel op gemiddeld 1 à 2% op de bestaande bedrijventerreinen in Nederland. De gemeente hanteert op nieuwe bedrijventerrein een bruto/netto verhouding van maximaal 70%. Zo wordt meer ruimte geboden voor groen- en blauwstructuren in de openbare ruimte. Om dit goed vorm te geven wordt een coherente groen- en blauwstructuur ontworpen, passend bij de locatiekenmerken en -kwaliteiten. Afwijken van de grens van 70% blijft, mits goed onderbouwd, mogelijk. Op nieuwe bedrijventerreinen stelt de gemeente een organisatievorm vanaf de koop verplicht.
Naast bovenstaande kwantitatieve en kwalitatieve vereisten voor het bedrijventerreinen, stelt de gemeente hoge(re) eisen aan uitgifte. Voor de uitgifte van een eventueel nieuw bedrijventerrein stelt de gemeente een duurzaam uitgifteprotocol op. Het Afweegkader Regionale Meerwaarde is een onderdeel in het gronduitgifteprotocol. Concreet hanteert de gemeente selectiecriteria die ingaan op: • Strategisch economisch belang • Ruimtegebruik • Duurzaam en circulair bouwen • Klimaatadaptatie en biodiversiteit Grip op kwetsbare locaties als gevolg van water of hitte Om grip te krijgen op kwetsbare locaties als gevolg van water of hitte, worden klimaatstresstesten uitgevoerd en knellende locaties geprioriteerd. De gemeente brengt op bestaande bedrijventerreinen en centrumgebieden de risicogebieden in beeld waarbij wateroverlast en hitte reële knelpunten zijn. Dit resulteert in een overzicht van noodzakelijke maatregelen waarmee ondernemers, gemeente, andere partijen of in samenwerking van partijen doelgericht aan de slag kunnen. Het beleidsdomein duurzaamheid is trekker van deze actie.
36
Programma economie gemeente Brummen 2030
3.5.3 Hoe gaat de gemeente dat doen? In de onderstaande tabel wordt de bovenstaande ambitie en inzet vertaald naar concrete acties. #
Actie
Termijn
bedrijventerreinen. De gemeente toetst intern of de ondergrens die het RPW stelt voldoende ambitieus en passend is. Waar nodig en wenselijk stelt de gemeente hogere eisen aan (her)ontwikkeling.
Rol gemeente
Inzet: De gemeente zet in op het professionaliseren van de
5
organisatiegraad onder het bedrijfsleven 1
De gemeente continueert de aanpak om het bedrijfsleven op de bedrijventerreinen te organiseren.
Kort
Verbindend en initiërend
Inzet: De gemeente verkent of het aanstellen van een
centrummanager voor Eerbeek en Brummen wenselijk en haalbaar is 2
De gemeente toetst bij centrumondernemers of er draagvlak en bereidheid tot cofinanciering is voor het aanstellen van een centrummanager in de centra van Eerbeek en Brummen. Samen met ondernemers verkent de gemeente de thematische behoefte en de meest effectieve financierings- en samenwerkingsvorm die het beste past bij de ondernemers in de centra. Het aanstellen van een centrummanager vindt geen doorgang zonder draagvlak en cofinanciering vanuit centrumondernemer.
Kort
Initiërend en faciliterend
Inzet: De gemeente zet in op hoogwaardige (her)ontwikkeling van
bedrijventerreinen 4
Conform het RPW Stedendriehoek werkt de gemeente aan hoogwaardige (her)ontwikkeling van
Doorlopend
Initiërend
Voor de uitgifte van een eventueel nieuwe bedrijventerreinen stelt de gemeente een uitgifteprotocol op. Dit is het toetsingskader dat de gemeente gebruik om grond zorgvuldig uit te geven.
Wanneer situatie zich voordoet
Initiërend
Inzet: Grip op kwetsbare locaties als gevolg van water of hitte
6
De gemeente brengt op bestaande bedrijventerreinen en centrumgebieden de risicogebieden in beeld waarbij wateroverlast en hitte reële knelpunten zijn.
Kort
Initiërend
Programma economie gemeente Brummen 2030
Bijlage 1 Acties samengevat #
Onderwerp
Actie
1
Visie: economie van (maatschappelijke) meerwaarde
De gemeente ondersteunt ondernemers in opkomende sectoren, zoals duurzame installatie- en klimaattechniek, en in de transitie naar een circulaire economie. De gemeente wijst hen op actuele of aanstaande subsidies.
2
De gemeente ondersteunt ondernemers en personeel waar mogelijk bij omscholing en bijscholing. De gemeente biedt een luisterend oor en verwijst hen naar onderwijsinstellingen. Daarnaast promoot de gemeente bestaande regelingen, bijvoorbeeld de SLIM-subsidie voor het mkb.
3
De gemeente bevordert de aansluiting van bedrijven uit de gemeente op regionale netwerken.
4
De gemeente stelt samen met de regio Stedendriehoek een Afweegkader Regionale Meerwaarde op. Het afweegkader omvat selectiecriteria op voor (nieuw)vestiging op bedrijventerreinen.
5
De gemeente formuleert een helder economisch profiel en brengt dit in de regio tot uiting op ondernemers- of regionale netwerkbijeenkomsten.
6
Dienstverlening, netwerk en regio
Intern zet de gemeente een ambtelijke werkgroep werklocaties op. In beginsel gaat de werkgroep eens in de zes weken formeel in overleg.
7
De gemeente zet middelen – waar mogelijk – integraal in om zodoende de doeltreffendheid te optimaliseren. Denk bijvoorbeeld aan de investeringssubsidie Duurzame Energie en de subsidie afkoppelen regenwater.
8
Vanuit de loketfunctie is de gemeente de netwerkende schakel tussen het bedrijfsleven, onderwijs en overheidsinitiatieven. De gemeente koppelt – indien gewenst – partijen aan elkaar en wijst hen op relevante initiatieven. De gemeente gaat uit van een vraaggerichte aanpak; het initiatief ligt bij het bedrijfsleven en/of onderwijsinstellingen.
9
De gemeente optimaliseert de dienstverlening voor ondernemers door één ondernemersloket op te zetten.
37
Programma economie gemeente Brummen 2030
#
Onderwerp
Actie
10
De gemeente brengt ondernemers in verbinding om innovatie te faciliteren en het treffen van duurzaamheidsmaatregelen.
11
De gemeente ontwikkelt een duurzaam inkoopbeleid. De gemeente streeft ernaar zoveel mogelijk lokaal uit te besteden.
12
De gemeente promoot duurzame initiatieven via lokale kanalen in de regio.
13
Ruimte voor ondernemerschap op bedrijventerreinen: bestaand en nieuw
Transformatie sluit de gemeente – conform het RPW regio Stedendriehoek – uit. Tenzij sprake is van aantoonbare noodzakelijkheid.
14
Waar noodzakelijk schaalt de gemeente de milieucategorie af. Het verhelpen van knelpunten of overlast is het doel hiervan. De gemeente streeft naar een leefbare omgeving.
15
Samen met de regio Stedendriehoek voert de gemeente onderzoek uit naar de beter benutten potentie op de bedrijventerreinen.
16
Samen met de regio Stedendriehoek voert de gemeente onderzoek uit naar de kansen om lichte bedrijfsactiviteiten vanaf de bedrijventerreinen te verplaatsen naar plekken daarbuiten.
17
De gemeente verkent – al dan niet in samenwerking met de regio - of het inzetten van een verplaatsingscoach haalbaar en noodzakelijk is.
18
Via een locatieonderzoek brengt de gemeente potentiële plekken voor uitbreiding van de bedrijventerreinen in beeld.
Levendige centra 19
De gemeente Brummen ontwikkelt een wervende citybrandingstrategie om het DNA van de gemeente voor een breed en divers publiek te presenteren.
20
De gemeente zoekt ambassadeurs uit de eigen gemeenschap om het economisch verhaal te vertellen (‘storytelling’) en uit te dragen, en geeft hen waar mogelijk een podium tijdens lokale en regionale bijeenkomsten en marketinguitingen.
21
De gemeente continueert de huidige beleidsinzet in de centra of past de inzet aan als de evaluatie daartoe leidt.
22
De gemeente evalueert intern de aanpak voor de kern Brummen. De gemeente actualiseert de aanpak op basis van deze evaluatie en stuurt bij waar nodig. De gemeente stemt dit af met de ondernemersvereniging.
38
Programma economie gemeente Brummen 2030
#
Onderwerp
Actie
23
Duurzaamheid, klimaat en organisatie
De gemeente continueert de aanpak om het bedrijfsleven op de bedrijventerreinen te organiseren.
24
De gemeente toetst bij centrumondernemers of er draagvlak en bereidheid tot cofinanciering is voor het aanstellen van een centrummanager in de centra van Eerbeek en Brummen. Samen met ondernemers verkent de gemeente de thematische behoefte en de meest effectieve financierings- en samenwerkingsvorm die het beste past bij de ondernemers in de centra. Het aanstellen van een centrummanager vindt geen doorgang zonder draagvlak en cofinanciering vanuit centrumondernemer.
25
Conform het RPW Stedendriehoek werkt de gemeente aan hoogwaardige (her)ontwikkeling van bedrijventerreinen. De gemeente toetst intern of de ondergrens die het RPW stelt voldoende ambitieus en passend is. Waar nodig en wenselijk stelt de gemeente hogere eisen aan (her)ontwikkeling.
26
Voor de uitgifte van een eventueel nieuwe bedrijventerreinen stelt de gemeente een uitgifteprotocol op. Dit is het toetsingskader dat de gemeente gebruik om grond zorgvuldig uit te geven.
27
De gemeente brengt op bestaande bedrijventerreinen en centrumgebieden de risicogebieden in beeld waarbij wateroverlast en hitte reële knelpunten zijn.
39
Programma economie gemeente Brummen 2030
Colofon Datum: 8 april 2025 Projectnummer: 24.100 Opdrachtgever: Gemeente Brummen, Rémon Ridder Opdrachtnemer: Stec Groep Adviseurs: Jorik van der Wiel, Gijs Giesen & Wim Eringfeld Stec Groep Onderzoek en advies over wonen, werken en leefomgeving Postbus 217, 6800 AE Arnhem Willemsplein 5, 6811 KA Arnhem 026 - 751 41 00 info@stec.nl www.stec.nl
40