Document · PDF

(063) Perspectiefnota 2025-2028 vastgesteld B&W

Besluitvormende raadsvergadering 20 juni 2024, gemeente BrummenBij agendapunt: Perspectiefnota 2025-202814.682 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

PERSPECTIEFNOTA 2025-2028

Perspectiefnota 2025-2028 Zaaknummer: Z100416 Documentnummer: D434565 Vastgesteld B&W: 21-05-2024

Inhoudsopgave Inhoudsopgave........................................................................................................................................ 3 Aanbieding van de Perspectiefnota ........................................................................................................ 4 Perspectiefnota 2025-2028..................................................................................................................... 7 Financiële Hoofdlijnen ............................................................................................................................ 8 Programma 1 Bestuur en Veiligheid ..................................................................................................... 12 Focusgebied Bestuurskracht ............................................................................................................. 12 Basistaken Bestuur en Dienstverlening ............................................................................................ 15 Basistaken Veiligheid, Toezicht en Handhaving................................................................................ 17 Programma 2 Fysieke leefomgeving .....................................................................................................

19 Focusgebied Klimaat en duurzaamheid ............................................................................................ 20 Focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek Loenen 2030 ............................................................. 22 Focusgebied Centrum Brummen ...................................................................................................... 24 Focusgebied Wonen ......................................................................................................................... 25 Basistaken Fysieke leefomgeving...................................................................................................... 27 Programma 3 Sociale leefomgeving ..................................................................................................... 31 Focusgebied Sociaal domein ............................................................................................................. 32 Basistaken Vitale Samenleving.......................................................................................................... 39 Programma 4 Financiën ........................................................................................................................ 41 Basistaken Bedrijfsvoering en financiën ...........................................................................................

42 Risico's................................................................................................................................................... 46 Financiële uitgangspunten en grondslagen .......................................................................................... 47

Aanbieding van de Perspectiefnota Geachte leden van de raad, De afgelopen jaren hebben laten zien dat er in korte tijd veel kan veranderen. Ten tijde van de laatste gemeenteraadsverkiezingen verliepen de laatste coronamaatregelen en viel Rusland Oekraïne binnen. Tegelijkertijd groeide de economie en daalde de werkloosheid zo sterk, dat er personeelstekorten zijn ontstaan. Hoewel de ambities nog steeds hoog zijn, moeten we ook constateren dat de onzekerheden zijn toegenomen. Voor de gemeente Brummen is het de opgave om wendbaar en flexibel te blijven in het uitvoeren van onze taken. Tegelijkertijd is hiervoor een voorwaarde dat we de basis op orde hebben. Vanuit een stabiele basis op organisatorisch en financieel vlak, kunnen we beter inspelen op ontwikkelingen. En werken aan onze ambities. De aanloop naar deze Perspectiefnota heeft in het teken gestaan van de vraag hoe om te gaan met het ravijnjaar 2026. Vanaf dat jaar ontvangen de Nederlandse gemeenten ongeveer € 3 miljard minder van het Rijk. We hebben de afgelopen maanden gewerkt aan twee manieren om om te gaan met dit "ravijn". April dit jaar heeft de raad er unaniem voor gekozen om in de begroting scherp aan de wind te gaan varen. Hiermee hopen we pijnlijke bezuinigingen te voorkomen. Tegelijkertijd heeft het Rijk in de Voorjaarsnota besloten om de zogenaamde opschalingskorting te schrappen.

Daarmee wordt het ravijn met € 675 miljoen minder diep. Dit zijn twee stappen in de goede richting naar een solide structureel sluitende begroting voor de gemeente Brummen. In deze Perspectiefnota 2025-2028 heeft het eerste ombuigingsscenario zijn weerslag gekregen. Op hoofdlijnen zijn de verwachte ontwikkelingen voor de komende jaren in beeld gebracht.

De weg naar deze Perspectiefnota De Programmabegroting 2024-2027 liet een fors tekort zien in de jaren 2026 en 2027. Dit tekort was het gevolg van een structurele verlaging van de inkomsten uit het gemeentefonds in 2026. Aangezien de gemeente Brummen voor tweederde van haar inkomsten afhankelijk is van dit gemeentefonds, betekende dat gelijk een grote opgave. Destijds betekende dat een verlaging van circa € 3 miljoen. De afgelopen maanden zijn we een traject gestart om de mogelijkheden om hiermee om te gaan in kaart te brengen. Dit heeft geleid tot het rapport “Financiële ombuigingen 2026” (D429469). In dit rapport stonden twee scenario's. In het eerste scenario is gekeken naar de resultaten uit het verleden en van vergelijkbare gemeenten. Op basis hiervan is gekeken waar de begroting aangescherpt kan worden, zonder daarbij direct pijnlijke beleidskeuzes te maken. In het tweede scenario is in beeld gebracht hoeveel niet-wettelijke ruimte de gemeente heeft en welke maatregelen genomen zouden kunnen worden. Voor beide scenario's geldt dat het financieel afsprakenkader dat in 2020 door de raad is vastgesteld, geldig blijft. Uw raad heeft op 18 april unaniem besloten om scenario 1 uit te werken in de Perspectiefnota 20252028.

Scenario 1 In het algemeen geldt dat een groot deel van de uitgaven van een gemeente vastliggen. Denk hierbij aan salarissen, verplichte uitgaven om regelgeving uit te voeren, investeringen die al zijn gedaan, bijdragen aan verbonden partijen zoals de Veiligheidsregio en uitgaven voor ICT. Op korte termijn kan hier maar beperkt aan gesleuteld worden, op langere termijn iets meer. Wat dat betreft is de gemeente net een containerschip: als je aan het stuur draait duurt het even voordat je de juiste

koers te pakken hebt. Uitgangspunt is dan ook dat op de korte en middellange termijn (3 à 4 jaar) ongeveer 80% van de uitgaven vastligt. Daarnaast krijgt de gemeente 2/3 van haar inkomsten uit het gemeentefonds. We zijn dus sterk afhankelijk van deze inkomstenbron. Als individuele gemeente hebben we geen invloed op de ontwikkeling. Eigen belastinggebied De kortingen vanuit het Ministerie van BZK op het gemeentefonds zijn onder meer ingegeven vanuit het voornemen vanuit Den Haag om het eigen belastinggebied van gemeenten te verruimen. Tot nu toe is het bij een voornemen gebleven: de val van het oude kabinet en de moeizame vorming van een nieuw kabinet zal het wetgevingsproces niet versnellen. Met andere woorden: de gemeente mag nog geen extra belastingen heffen, maar wordt wel gekort op haar inkomsten. De systematiek van Scenario 1: "scherper ramen" Er zijn zes stappen gezet om scenario 1 uit te werken: 1. Er is een analyse gemaakt van de uitgaven per beleidsterrein van de voorgaande 3 jaren. 2. Het gemiddelde van de uitgaven van de 3 voorgaande jaren is geïndexeerd om te corrigeren voor de stijging van prijzen en salarissen in die jaren. Het laatste jaar telt dubbel om dicht bij de actualiteit te blijven. Daarmee is het een realistisch gemiddelde. 3.

Voor het berekenen van het nieuwe bedrag in de begroting wordt ook rekening gehouden met een jaarlijkse indexatie in de komende jaren. Dit als gevolg van verwachte prijs- en salarisstijgingen. 4. Een aantal typen inkomsten en uitgaven worden buiten de analyse gehouden wanneer die: a. Kostendekkend zijn (denk aan riolering, uitgifte van reisdocumenten, specifieke uitkeringen); b. Vaststaan (denk aan kosten voor verbonden partijen en de algemene uitkering). 5. Vervolgens wordt per beleidsterrein bekeken waarom er een verschil is tussen de huidige begroting en de verwachte uitgaven op basis van de gemiddelden van 2020 t/m 2022. Deze analyse is bepalend voor welke bijstellingen worden opgenomen en welke niet. 6. Personeel en kapitaallasten zijn op totaalniveau geanalyseerd. De budgetten voor goederen en diensten zijn per beleidsterrein onder de loep genomen. Wat is het voordeel van dit scenario? 1. Het brengt rust in de begroting. Door deze systematiek te hanteren wordt het effect van grote budgetveranderingen gedempt. Deze afvlakking van grote schommelingen zorgt voor een beter evenwicht tussen ambities en resultaten. Bij grote budgetverlagingen bestaat vaak de neiging om een flink bezuinigingspakket op te stellen. Dit leidt over het algemeen tot onrust in de samenleving. 2. Het vergroot het realisme van de begroting en het kostenbewustzijn.

De begroting sluit in 2026 aan bij de lagere inkomsten uit het gemeentefonds. En het blijft naar verwachting lastig om nieuwe medewerkers te vinden. We moeten accepteren dat in heel Nederland bij overheden capaciteitsproblemen zijn. Dit betekent ook voor de gemeente Brummen dat er zorgen zijn over capaciteit voor het opstellen en uitvoeren van (nieuw) beleid. 3. De koppeling tussen personele lasten en budgetten voor goederen en diensten wordt beter inzichtelijk. Wanneer er sprake is van personele onderbezetting, kunnen niet alle opdrachten uitgezet worden waardoor ook budget voor goederen en diensten overblijft.

Welk risico’s zijn verbonden aan deze systematiek? • • •

•

De begroting voor personeelslasten wordt lager: continu prioriteren is noodzakelijk. De arbeidsmarkt kan gunstiger worden. Dan worden meer vacatures vervuld. Dit zou een tekort betekenen binnen de personeelsbegroting. Er zijn open einde regelingen in het sociaal domein. Invloed op hoeveel aanspraak gemaakt wordt op de regeling is beperkt. Hierdoor kunnen budgetten meer dan in het verleden overschreden worden. Scherp ramen betekent dat er meer risico wordt genomen dat de uitvoering (in de praktijk) duurder is dan verwacht.

Wat doen we om de risico's in te perken? We stellen uw raad voor een behoedzaamheidsreserve in te stellen, zodat eventuele incidentele tegenvallers kunnen worden opgevangen. De behoedzaamheidsreserve wordt gevuld door het overschot van het jaar daarvoor te reserveren tot een maximum van € 3.000.000. Vervolgproces De resultaten van de Perspectiefnota 2025-2028 worden verwerkt in de Programmabegroting 20252028. Dan is ook de Meicirculaire 2024 van het gemeentefonds verschenen. Er is dan naar verwachting meer duidelijkheid over de middelen waarover deze gemeente in de komende jaren kan beschikken. Maar dan kan het beeld er toch weer anders uitzien. Mede daarom is in de voorliggende Perspectiefnota een paragraaf met risico's en voorbehouden opgenomen.

Uw raad is aan zet Dit is wellicht één van de belangrijkste documenten die uw raad in de huidige bestuursperiode vaststelt. Wij willen Brummen financieel gezond houden, maar ook ons collegeprogramma binnen de beperktere beleidsruimte uitvoeren. Dat vereist scherp op de wind varen, en op de juiste momenten aan het stuur trekken. We zien uit naar een constructieve besprekingen met u over dit belangrijke document. Het college van burgemeester en wethouders Brummen, mei 2024

Perspectiefnota 2025-2028

Financiële Hoofdlijnen Inleiding In dit hoofdstuk presenteren we de financiële hoofdlijnen van deze Perspectiefnota.

Financieel meerjarenperspectief 2025-2028 Onderstaande tabellen geven het saldo en het structurele saldo weer. De beginstand is de Programmabegroting 2024-2027 zoals die in november 2023 is vastgesteld. Tegelijkertijd is de eerste begrotingswijziging aangenomen. In april heeft de raad ingestemd met het verwerken van scenario 1 van de ombuigingsopties in de Perspectiefnota 2025-2028. Deze is telkens apart gespecificeerd in dit document. Daarnaast wordt er een onderscheid gemaakt tussen wijzigingen met een externe oorzaak (autonome ontwikkelingen) en nieuwe beleidsvoorstellen. De eerste tabel geeft het pure saldo weer. Dit zijn zowel de structurele als de incidentele inkomsten en uitgaven. In de tweede tabel zijn alleen de structurele inkomsten en uitgaven weergegeven. De provincie is, als toezichthouder, met name geïnteresseerd in het structurele perspectief. (bedragen * € 1.000,-) Beginstand Begroting 2024-2027

2025 515

2026

2027

2028

-2.520

-1.940

Eerste begrotingswijziging

Scenario 1: Scherper ramen

2.202

2.231

2.275

1.569

Autonome ontwikkelingen

-899

787

318

Nieuw beleid

-534

-29

-340

-330

Reserves

753

247

2.076

-13

896

-269

Stand Perspectiefnota 2025-2028

(bedragen * € 1.000,-)

2026

2027

1.141

-1.916

-1.646

Scenario 1: Scherper ramen

2.202

2.231

2.275

1.569

Structurele autonome ontwikkelingen

-1.227

191

787

318

Structureel nieuw beleid

-192

-146

Structureel saldo Perspectiefnota 2025-2028

1.963

353

1.309

134

Structureel meerjarenperspectief 2024-2027 Eerste begrotingswijziging 2024

2025

2028

Toelichting financieel meerjarenperspectief 2025-2028 Het meerjarenperspectief in de Programmabegroting 2024-2027 was weinig florissant voor de gemeente Brummen. Zowel het pure saldo als het structurele meerjarenperspectief lieten in 2026 en 2027 een fors tekort zien. Sinds het vaststellen van de begroting zijn er veel nieuwe ontwikkelingen geweest. De afgelopen maanden is gewerkt aan de ombuigingsopties. Dit heeft geresulteerd in de verwerking van scenario 1 in deze Perspectiefnota. Per saldo levert dit een voordeel op van ongeveer € 2,2 miljoen. In de oude meerjarenraming was in 2028 nog geen rekening gehouden met indexatie van de loonsom. Deze stijging wordt opgevangen door het scherper ramen in scenario 1. Per saldo is het voordeel in dit jaar dus lager. Er zijn ook een aantal grote autonome ontwikkelingen. De gemeenschappelijke regelingen (VNOG, ODVeluwe, GGD, PlusOV en Tribuut) hebben hun begrotingen opgesteld. Dit betekent dat in diverse programma's een nadeel verwacht wordt.

Daarnaast leiden kostprijsonderzoeken bij Wmo en Jeugdzorg ook tot mogelijke kostenstijgingen. Het onderzoek naar de reële kostprijs voor de Wmo is al ver gevorderd. De kosten nemen daardoor toe. Bij jeugdzorg zijn vergelijkbare risico's. Vanwege een toename van het aantal uitkeringsgerechtigden vallen de kosten voor de Participatiewet hoger uit. Door de financieringssystematiek van het Rijk (gebundelde uitkering, of BUIG) duurt het twee jaar voordat de gemeente wordt gecompenseerd voor die toename. Om het tijdelijke tekort te dekken wordt voorgesteld een onttrekking te doen uit de reserve opvang ontheemden. Zodra het aantal uitkeringsgerechtigden weer afneemt, kunnen de overschotten worden ingezet om de reserve weer aan te vullen. De algemene uitkering valt als gevolg van de september- en decembercirculaire hoger uit. Daarnaast is besloten om de opschalingskorting af te schaffen. Hoewel dit een voordeel oplevert, resteert er nog steeds een forse korting op het gemeentefonds. Bovendien heeft het Rijk besloten om de nieuwe normeringssystematiek op basis van het Binnenlands Bruto Product (BBP) met twee jaar te vervroegen. Voor 2024 wordt het resulterende tekort volledig gecompenseerd, voor 2025 slechts voor de helft. In deze Perspectiefnota zijn ook een aantal posten als pro memorie (PM) opgenomen.

Dit betekent dat al wel duidelijk is dat er een ontwikkeling zal zijn, maar dat nog niet valt in te schatten welke omvang het zal hebben. Dit kan afhankelijk zijn van nader onderzoek, uitwerking of verdere besluitvorming.

Financiële ontwikkelingen In de volgende tabel staan de verschillende ontwikkelingen van de Perspectiefnota 2025-2028 gespecificeerd. Dit is een uitsplitsing van de eerste tabel hierboven. Per ontwikkeling is aangegeven welke programma het betreft en of een ontwikkeling structureel (S), dan wel incidenteel (I) is. De individuele ontwikkelingen zijn nader toegelicht in de programma's. Prog. (bedragen * € 1.000,-)

S/I

2025

2026

2027

2028

Scenario 1: scherper ramen 1

Aframing risicoverzekering wethouders

20% verwachte onderuitputting Klimaat en Duurzaamheid

Scherper ramen legesopbrengst

250

Scherper ramen minimabeleid

100

Scherper ramen Wmo

640

Proceskosten WOZ

Scherper ramen kapitaallasten

425

Scherper ramen personeelslasten

638

664

706

2.202

2.231

2.275

1.569

Totaal scenario 1: scherper ramen

Prog. (bedragen * € 1.000,-)

S/I

2025

2026

2027

2028

Autonome ontwikkelingen 1

Paspoortenpiek

VNOG begroting 2025

-108

-36

-63

-100

ODVeluwe begroting 2025

-28

-40

-49

-73

Openbaar groen

-90

Begraafplaatsen

-50

Kostprijsonderzoek Jeugd

Kostprijsonderzoek Wmo

-200

Jeugdzorg meerkosten 4 gezinnen met complexe zorgvraag

-300

-100

Jeugdhulp en onderwijs

-40

Participatiewet - meer uitkeringsgerechtigden agv taakstelling statushouders

-893

-487

Participatiewet - IOAW / BZ / BBZ BUIG

153

Participatiewet - verhoging BUIG-budget

300

Participatiewet - uitvoeringskosten Apeldoorn

-174

-261

-348

-435

Inburgering en woonbegeleiding

-172

PlusOV begroting 2025

-48

-145

-252

GGD-NOG begroting 2025

-3

-18

-19

-46

Doorbraakmethode: besparingen als gevolg van invoering

400

Versterking uitvoering TvE (POK)

Incidentele uitbreiding TvE

Indexering en loonwaardering SW

Richtinggevend kader toegang sociaal domein

Uitvoeringskosten leerplicht

-40

Onafhankelijke cliëntondersteuning

-17

Gymvervoer

Tribuut (gevolgen begroting 2025)

-102

-182

-188

-209

Toerekening kosten Tribuut afval- en rioolheffing

Grotere areaaluitbreiding OZB

100

Cloudgang applicaties

AU - December- en Septembercirculaire

471

399

1.030

AU - Afschaffing opschalingskorting

-500

500

AU - vervallen korting Jeugd

500

Energielasten gemeentelijk vastgoed

-217

Rente

107

191

-899

787

318

Totaal autonome ontwikkelingen

Prog. (bedragen * € 1.000,-)

S/I

2025

-50

2026

2027

2028

-25

Nieuw beleid 1

Gebiedsgericht werken - werkbudget

Vervanging apparatuur raadszaal

Implementatie AVE-methode (éénmalig)

Verduurzaming bedrijfsvoering

-50

-25

Kostendekkendheid bouwleges

Opvang / DSL - locatie

Duikers en afvoeren maaisel

-46

Verkoop panden

150

300

Groen, verlaging incidenteel budget

Flexwoningen

Uitvoeringsplan mobiliteit

Doorbraakbudget

-100

Geheugensteunpunt (GHS)

-20

Cultuurvisie

-76

Integraal huisvestingplan onderwijs

I-visie - structureel

I-visie - incidenteel

-256

-206

-184

Nieuwe werkplekken (sharepoint) - structureel

Nieuwe werkplekken (sharepoint) - incidenteel

-125

Beveiligingsbeleid (BIO/NIS2)

-35

Onderzoek huisvesting WerkFit, buitendienst

-10

-534

-29

-340

-330

S/I

2025

2026

2027

2028

Totaal nieuw beleid

Prog. (bedragen * € 1.000,-)

Reserves 3

Onttrekking reserve Hervormingsagenda Jeugdzorg - Jeugdhulp

Onttrekking reserve kosten opvang ontheemden - P-wet

441

Onttrekking reserve kosten opvang ontheemden - Inburgering

172

Onttrekking reserve Hervormingsagenda Jeugdzorg - Doorbraakbudget

100

Totaal reserves

Vaststelling Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 20 juni 2024. De gemeenteraad van Brummen,

M.E.A. Knook G.J.M. van Rumund griffier voorzitter

753

247

Programma 1 Bestuur en Veiligheid Introductie Dit programma gaat over de volgende basistaken: • •

Bestuur en dienstverlening Veiligheid, toezicht en handhaving

Dit programma gaat over het focusgebied: •

Bestuurskracht

Financiële ontwikkelingen Programma 1 Bestuur en Dienstverlening

2025

2026

2027

2028

Scenario 1: Scherper ramen

Autonome ontwikkelingen

-136

-76

-112

-173

Nieuw beleid

-50

-25

-175

-90

-126

-187

Reserves Totaal programma 1

Focusgebied Bestuurskracht Portefeuillehouders G.J.M. van Rumund

Uitgangspunten coalitieakkoord De komende jaren werken we aan het versterken van onze bestuurskracht. Dat doen we met als doel onze taken als zelfstandige gemeente goed uit te kunnen voeren. Daarnaast is versterking ook nodig om beter in positie te komen in de opgaven die de aanwezigheid van de papierindustrie in Eerbeek met zich meebrengt. De uitvoering van deze bestuurskrachtversterking loopt langs vijf ontwikkelsporen: 1. 2. 3. 4. 5.

Politiek-bestuurlijk samenspel De organisatieontwikkeling De aanwezigheid van de papierindustrie Brummen en de regio Draagvlak binnen de gemeente

Deze ontwikkeling overlapt meerdere raadsperioden en loopt tot 2030. In de raadsperiode 20222026 staan de doelen, acties en mijlpalen uit fase twee van het ontwikkelplan centraal. We volgen de uitvoering en bepalen jaarlijks of we nog op koers liggen.

Trends en ontwikkelingen Versterking Bestuurskracht In 2021 heeft de raad ingestemd met de oplossingsrichting van het ontwikkelplan om de bestuurskracht van de gemeente de komende jaren te versterken. Doel is dat het college en raad samen en met focus werken aan de opgaven waar Brummen voor staat. Dit altijd in verbinding met de partners in de kernen en in de regio. Brummen is in 2023 en 2024 dan ook goed aangehaakt bij de regionale samenwerkingsverbanden. Er is volop inzet bij de Regio Stedendriehoek én de samenwerkingsverbanden in het sociaal domein. Daarnaast is Brummen aangehaakt bij de lopende Regiodeal en ook in 2025 blijft de gemeente zich inzetten om via de regiodeals meer lokale opgaven gerealiseerd te krijgen. In 2023 heeft de raad extra budget beschikbaar gesteld om met deze vraagstukken aan de slag te gaan. De capaciteit van de strategische adviseurs is inmiddels versterkt. Door middel van een leerprogramma en het beter benutten van integrale afstemmingen intern en extern wordt het strategisch vermogen in 2024 en 2025 verder verstevigd. De grote opgaven (Eerbeek-Loenen 2030, visie op sociale basis, omgevingsvisie en klimaat & duurzaamheid) zijn in samenhang opgepakt. Deze manier van werken krijgt in 2025 een vervolg bij de nieuwe opgaven die in 2025 en verder op de gemeente afkomen.

Toekomstvisie/bestuurlijke toekomst Brummen In het coalitieakkoord staat de ambitie beschreven om de toekomstvisie 2030 te actualiseren. Een vernieuwde toekomstvisie moet een looptijd krijgen tot 2035. In maart 2024 heeft de raad echter het voorstel aangenomen om eerst een onderzoek te gaan doen naar de bestuurlijke toekomst van onze gemeente. Dit onderzoek krijgt voorrang op de nog vast te stellen toekomstvisie. Eind 2024 volgt het onderzoeksrapport naar de bestuurlijke toekomst van de gemeente. In dit onderzoeksrapport staat de volgende kernvraag centraal: ‘Met welk toekomstscenario wordt het beste richting gegeven aan de ontwikkeling van het bestuur en de organisatie op langere termijn, waardoor minimaal het huidige dienstverlening- en voorzieningenniveau van onze inwoners langdurig wordt gewaarborgd?’’ In dit onderzoek worden verschillende scenario’s meegenomen.

Na besluitvorming hierover ligt er een duidelijke basis voor het opstellen van de nieuwe Toekomstvisie 2035. Dit staat voor 2025 gepland.

Financiële ontwikkelingen focusgebied Bestuurskracht Focusgebied Bestuurskracht

Subtotaal

Geen financiële ontwikkelingen.

2025

2026

2027

2028

Basistaken Bestuur en Dienstverlening Portefeuillehouders G.J.M. van Rumund Y. Cegerek

Uitgangspunten coalitieakkoord Als gemeente zijn we onderdeel van de lokale samenleving. We willen met inwoners, organisaties, ondernemers en wijk- en dorpsraden bespreken welke opgaven er zijn en welke oplossingen we samen kunnen realiseren. Door met inwoners en instanties uit een bepaald gebied meer samen te werken, ligt de focus niet op één specifiek onderdeel, maar op de samenhang van opgaven. Zo werken we aan vertrouwen tussen gemeente en samenwerkingspartners. Een opgave hierbij is het bereiken van de stille meerderheid. Bij participatie gaat het om samenwerken en de wisselwerking met inwoners. Als gemeentebestuur is het onze taak alle belangen te wegen die dat met zich meebrengt. Ook de belangen die zich niet (kunnen) laten horen in het proces. Voor veel inwoners is de gemeente de meest nabije overheid. Voor leefbaarheid vinden we dat ook belangrijk. Inwoners moeten makkelijk ‘binnenstappen’ en vragen kunnen stellen. In dit opzicht willen we de 1-loket gedachte uit de Omgevingswet in de gemeente Brummen goed vormgeven. Concreet betekent dat een goed contact met andere overheden zoals provincie, waterschap en omgevingsdiensten. Het vertrouwen in overheden is laag. Dat blijkt onder meer uit de vele proteststemmen bij recente verkiezingen voor Provinciale Staten en Tweede Kamer. Maar ook uit de lagere opkomst bij de Gemeenteraadsverkiezingen in 2022.

Raadsleden, burgemeester, wethouders en ambtenaren werken echter keihard om juist voor inwoners goede dingen te doen. Daar zou juist veel vertrouwen in moeten zijn. Dat vertrouwen willen we daarom graag terugwinnen. Dat begint met toegankelijk en aanspreekbaar zijn. Wat ons betreft worden raadsleden, het college van B&W en ambtenaren daarom nog veel zichtbaarder in de samenleving.

Trends en ontwikkelingen Dienstverlening, communicatie en participatie in 2025 Daar waar de basisprocessen goed op orde zijn, vraagt ons ambitieniveau vooral ook maatwerk. Maatwerk in dienstverlening, communicatie en participatie. Dit heeft te maken met een veranderende samenleving. Denk aan de komst van vluchtelingen, statushouders en ontheemden, contact leggen met moeilijk benaderbare doelgroepen over informatievoorziening en de inzet van gerichte en eigentijdse communicatiemiddelen tijdens participatietrajecten. Dit maatwerk is een uitdaging, zeker ook gelet op de krapte op de arbeidsmarkt. Het is daarom belangrijk om bij specifieke ontwikkelingen en projecten op tijd een realistische inschatting te maken over het ambitieniveau en de benodigde capaciteit en middelen. In 2024 evalueren we het werken met de participatiewijzer en stellen we een nieuwe visie voor participatie vast. Dat voeren we in 2025 verder uit. Het is belangrijk dat er ook adviseurs participatie zijn die intern de uitvoering van gemeentelijke participatieprocessen bewaken. Maar die ook eerste aanspreekpunt zijn voor initiatieven die ontstaan in de samenleving. We verwachten dat we dit kunnen organiseren binnen de functies van de huidige kwartiermakers gebiedsgericht werken. Ook in 2025 houden we aandacht voor proactieve, heldere en begrijpelijke informatievoorziening. Verbinding staat hierbij centraal.

Dat betekent maatwerk in communicatie met de inwoner,

ondernemer of maatschappelijke organisatie. Dit vraagt zowel blijvende aandacht voor de communicatievaardigheden van medewerkers en bestuurders én efficiënte en eigentijdse inzet van bestaande en mogelijk ook nieuwe communicatie-instrumenten. Gebiedsgericht werken in 2025 Op dit moment maken we een Visie Gebiedsgericht (samen)werken. Deze manier van werken van de gemeente Brummen heeft via pilotprojecten sinds 2023 vorm gekregen. We voeren de projecten doorlopend uit en we monitoren ze tegelijkertijd. De bevindingen uit de projecten gebruiken we om beleid en aanpak aan te scherpen. In 2025 blijven we projectmatig inzetten op doorontwikkeling van een Brummense aanpak voor gebiedsgericht werken. Afhankelijk van de omvang kunnen we in 2025 drie tot vijf gebiedsgerichte projecten (op buurtniveau) uitvoeren. Geselecteerde buurten brengen we volgens een vaste procedure in kaart door het team gebiedsgericht werken. Dat gebeurt aan de hand van data, gesprekken met fysiek en sociaal domein, partnerorganisaties, sociale professionals, ondernemers én inwoners. De inzet is om uitvoering van opgaven optimaal te laten aansluiten bij behoeften van inwoners en mogelijkheden in het gebied. Maar ook om koppelkansen te signaleren, om de samenwerking met partners te versterken en om initiatieven en inzet van inwoners te stimuleren.

Met als uiteindelijke doel om het vertrouwen van inwoners in de gemeente te vergroten.

Financiële ontwikkelingen Basistaken Bestuur en Dienstverlening Basistaken Bestuur en Dienstverlening

2025

2026

2027

2028

Autonoom

Nieuw beleid

-50 -25

-25

-14

Aframing risicoverzekering wethouders

Scenario 1

Paspoortenpiek Gebiedsgericht werken - werkbudget Vervanging apparatuur raadszaal

Nieuw beleid

Subtotaal

-39

Paspoortenpiek Als gevolg van een toename aan aanvragen voor reisdocumenten zijn er hogere baten. Dit wordt ingezet om extra capaciteit in te schakelen. Gebiedsgericht werken - werkbudget Er zijn een aantal pilots uitgevoerd in het kader van gebiedsgericht werken. Hieruit kwamen vaak wensen van inwoners naar voren die met een kleine investering gerealiseerd kunnen worden. Voor deze investeringen is vaak geen ruimte in de bestaande uitvoeringsbudgetten. In 2025 nemen we een reservering op van € 50.000 dat toegekend kan worden aan de uitvoeringsbudgetten om dit soort meekoppelkansen te kunnen realiseren. Vervanging apparatuur raadszaal De apparatuur in de raadszaal is aan vervanging toe, dit betekent een investering van € 250.000.

Basistaken Veiligheid, Toezicht en Handhaving Portefeuillehouders G.J.M. van Rumund

Uitgangspunten coalitieakkoord Over het algemeen mogen wij ons in de gemeente Brummen gelukkig prijzen met een veilige gemeente. Er is een goede samenwerking met het politieteam waaronder de drie wijkagenten. Binnen onze grenzen is er sprake van een goede sociale controle. De lijnen zijn kort tussen gemeente, SWB, politie en brandweer, organisaties en instellingen. Belangrijke spelers op het gebied van veiligheid zijn natuurlijk de politie en de brandweer. De politie wordt bekostigd door de Rijksoverheid en de brandweer via de gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland. De gemeente Brummen scoort over het algemeen beter dan het landelijke gemiddelde op klassieke veiligheidsindicatoren zoals geweldsmisdrijven, diefstal uit woningen en vernielingen in de openbare ruimte. Minder zichtbaar in de veiligheidsindicatoren zijn de ondermijnende criminaliteit en de cybercriminaliteit. De aanpak van ondermijning en de georganiseerde criminaliteit vraagt om een goed georganiseerde en samenwerkende overheid. Daarom besteden we aandacht aan bewustwording en aan het op orde hebben van beleid, regelgeving en onze eigen systemen.

Trends en ontwikkelingen De afgelopen jaren krijgt ondermijning steeds nadrukkelijker onze aandacht. In het Integraal Veiligheidsplan 2024-2028 is ondermijnende criminaliteit als prioriteit opgenomen met daarbij specifiek aandacht voor productie, handel en gebruik van drugs, zorgfraude en mensenhandel. Om de aanpak van en samenwerking op ondermijning in de gemeenten in IJsselstreek verder te intensiveren wordt een projectleider/coördinator ondermijning aangesteld. Deze persoon is de verbindende schakel tussen districtsniveau en lokaal niveau. De kosten voor het aanstellen van de projectleider wordt verdeeld over de vier deelnemende gemeenten.

Financiële ontwikkelingen Basistaken Veiligheid, Toezicht en Handhaving Basistaken Veiligheid, Toezicht en Handhaving

2025

2026

2027

2028

-108

-36

-63

-100

Autonoom

-28

-40

-49

-73

Nieuw beleid

PM -76

-112

-173

VNOG begroting 2025

Autonoom

ODVeluwe begroting 2025 Implementatie AVE-methode (éénmalig) Subtotaal

-136

VNOG en ODVeluwe De Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG) en Omgevingsdienst Veluwe (ODVeluwe) vragen jaarlijks een bijdrage aan de deelnemende gemeenten. De bijdragen vallen hoger uit dan waar nu rekening mee gehouden is in de Meerjarenbegroting. Implementatie AVE-Methode Binnen de stamtafel Zorg en Veiligheid is regionaal besloten om de AVE-methode binnen gemeenten te implementeren. AVE staat voor: Integrale Aanpak ter Voorkoming van Escalatie bij huishoudens met oplopende problematiek. Het doel is het voorkómen van een dreigend escalerende situatie en het beperken en beëindigen van een escalerende situatie.

De AVE-methode geeft antwoord op de vraag wie de regie heeft als problemen in huishoudens met oplopende problematiek te groot worden. Een gezin met problemen krijgt soms hulp van (meerdere) professionals. Zeker als de problemen groot en ingewikkeld zijn. Goede samenwerking is dan cruciaal. Afgesproken is dat we dit regionaal gaan oppakken en ons daarbij regionaal laten ondersteunen door bureau HHM. Dit bureau heeft een concept plan van aanpak ontwikkeld. Dit voorzien van een offerte voor de komende anderhalf jaar voor het invoeringstraject. Regionaal wordt het plan van aanpak en de offerte in september 2024 besproken. Hierdoor is de implementatie van de AVE-methode als PM-post opgenomen in deze Perspectiefnota.

Programma 2 Fysieke leefomgeving Introductie Dit programma gaat over de volgende focusgebieden: • • • •

Klimaat en duurzaamheid Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek-Loenen 2030 Centrum Brummen Wonen

Dit programma gaat over de volgende basistaak: •

Fysieke leefomgeving

Regiodeal: lokale projecten met een bijdrage aan regionale doelen De Rijksoverheid ondersteunt belangrijke regionale opgaven via Regiodeals. Diverse lokale projecten sluiten goed aan bij de regionale doelen en met de (mede)financiering vanuit de Regiodeals kunnen projecten kansrijker worden. De volgende projecten zijn vanuit onze gemeente aangedragen: •

•

Regiodoel ´Slimme Groene Verstedelijking’: Stationsgebied Brummen (woningbouw, versterken stationsgebieden en goede bereikbaarheid) en Smart Energy Grid EerbeekLoenen (verduurzamen bestaande wijken en verminderen netcongestie) Regiodoel ‘Vitaal Landelijk Gebied’: Biobased van Plant tot Pand (agrarisch ondernemerschap en landbouwtransitie), Lokale Voedselverwerkingsruimte (duurzaam voedselsysteem), IJsselmarke Lokaal Voedselnetwerk (agrarisch ondernemerschap en duurzaam voedselsysteem), Water in Eerbeek (water vasthouden), Waternetwerk Veluwe (water vasthouden, verminderen onttrekking en meer circulariteit) en Drinkbare IJssel (schoen IJssel en waterrotonde Eerbeek) Regiodoel ‘Regionale Economie van de Toekomst’: Groene en Gasloze Bedrijventerrein (energietransitie en klimaat en toekomstig en aantrekkelijk vestigingsklimaat), Papier Experience Centrum Eerbeek (toeristisch perspectief, brede welvaart en veerkrachtige arbeidsmarkt) en Herstructurering Lokale Bedrijventerreinen (verstreken organisatiegraad en meer ruimte voor bedrijvigheid door herstructureren)

Financiële ontwikkelingen Programma 2 Fysieke Leefomgeving

2025

2026

2027

2028

Scenario 1: Scherper ramen

342

345

347

Autonome ontwikkelingen

-140

Nieuw beleid

128

298

-25

Reserves Totaal programma 2

330

503

182

Focusgebied Klimaat en duurzaamheid Portefeuillehouder P. Inberg

Uitgangspunten coalitieakkoord Het coalitieakkoord bevat een stevige inzet om de energietransitie te bevorderen. Nadruk ligt op praktische realisatie van duurzame energiebronnen en energiebesparing. Dat is nodig, want we staan als maatschappij voor grote en urgente opgaven op het gebied van ons klimaat: de overgang naar schone en hernieuwbare energie, klimaatveranderingen, schaarste aan grondstoffen, veranderingen in ons voedsel- en landbouwsysteem. Deze complexe vraagstukken vergen ook in onze lokale samenleving veel aandacht. Vanuit deze koers werken we aan de uitdagingen voor de komende jaren. Dat doen we met aandacht voor participatie van inwoners en organisaties bij de totstandkoming van plannen, besluitvorming en uitvoering. Want het gaat om veranderingen met een maatschappelijke en/of ruimtelijke impact. Daarom zoeken we de dialoog op waar dat kan.

Trends en ontwikkelingen Onze infrastructuur voor elektriciteitsvoorziening staat enorm onder druk. Dat geldt zowel wat betreft de mogelijkheden voor meer opwek van (schone) energie als voor de ruimte of meer stroom af te nemen voor economische uitbreiding of nieuwe woningbouw. Dit vraagt niet alleen om alertheid voor actuele ontwikkelingen maar ook om een bewuste strategie voor de (middel)lange termijn. In 2025 wordt de nieuwe warmtewet verwacht: de Wet collectieve warmtevoorziening. Hiermee wordt onder andere het tarief voor warmte losgekoppeld van de aardgasprijs. Dit om de verduurzaming van onze woningen en utiliteitsbouw dichterbij te brengen. Verder wordt de prijsstelling transparanter door de nieuwe regelgeving. Ook in 2025 wordt de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie verwacht. Hiermee gaan gemeenten lokale regels stellen om de overgang van aardgas naar andere vormen van energie uit te voeren. Aan de hand hiervan ontwikkelen we op basis van onze warmtetransitievisie een warmteprogramma. Dat betekent: met een gebiedsgerichte aanpak toewerken naar nieuwe manieren om huizen warm te houden, in de hele gemeente. In het landelijke gebied spelen een aantal grote opgaven. Denk aan: stikstofaanpak, verbeteren van waterkwaliteit, bewaken van het grondwaterpeil, een gezonde bodem, klimaatadaptatie en zorg voor meer biodiversiteit.

Hierin spelen Rijksregelingen, provinciaal beleid en regionale samenwerking een bepalende rol; zowel voor de maatregelen die van onze gemeente worden verwacht als voor de kansen en beperkingen in ons buitengebied. De complexiteit van economische en maatschappelijke ontwikkelingen en de (onderlinge) afhankelijkheden in nieuw beleid van medeoverheden, maakt dat de uitvoering bij gemeenten vaak later kan beginnen dan gehoopt. Dat heeft ook een financieel effect. In 2025 gaat de uitvoering van de regiodeal Stedendriehoek met het Rijk van start. Hiervoor worden in de tweede helft van 2024 projecten geformuleerd, mede op basis van keuzes in het dealmaking proces tussen regio en Rijk en van cofinanciering door andere overheden en bedrijfsleven.

Financiële ontwikkelingen focusgebied Klimaat en Duurzaamheid Focusgebied Klimaat en Duurzaamheid

2025

2026

2027

2028

20% verwachte onderuitputting Klimaat en Duurzaamheid

Scenario 1

Verduurzaming bedrijfsvoering

Nieuw beleid

-50

-25

Subtotaal

Verduurzaming bedrijfsvoering In de periode tot 2030 werken we gericht verder aan de verduurzaming van onze bedrijfsvoering. Dit aan de hand van een gecoördineerde organisatiebrede aanpak op vier themagebieden, namelijk: social return, milieu en biodiversiteit, klimaat en circulariteit (inclusief bio-based materiaalgebruik).

Focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek Loenen 2030 Portefeuillehouder S. van de Graaf

Uitgangspunten coalitieakkoord Sinds 2018 werken provincie Gelderland, Industriekern Eerbeek-Loenen (IKEL) en de gemeente Brummen samen aan een toekomstbestendig Eerbeek. In het programma Eerbeek-Loenen 2030 werken we samen aan diverse projecten die effect hebben op de leefbaarheid in de kern Eerbeek, het vestigingsklimaat van het bedrijfsleven en de energietransitie. De Eerbeekse wijk- en dorpsraden zijn hierbij actief betrokken. De provincie heeft in de afgelopen jaren een grote personele en financiële inzet georganiseerd om een aantal projecten in het programma te trekken. Ook als gemeente hebben we structureel budget in de begroting opgenomen. Uit het bestuurskrachtonderzoek blijkt dat we nog wel een ontwikkelopgave hebben. We hebben als gemeente afgesproken dat we ons de komende jaren versterken, waardoor de provincie zich in de komende jaren kan gaan terugtrekken en meer aan ons kan overlaten. Op dit moment ligt een aantal bevoegdheden binnen de projecten bij de provincie. College en raad zetten in op een intensiever overleg met elkaar, zodat de gemeente zich proactief en constructief kan opstellen in de samenwerking. Dit door onze eigen agenda te formuleren en deze in het besluitvormingsproces onder de aandacht te brengen. Het is bekend dat de belangen in Eerbeek regelmatig botsen. Eenvoudige oplossingen die iedereen tevreden stelt zijn er niet.

Of het nu gaat om veilig verkeer, wonen, de noodzaak voor de industrie om snel veel duurzamer te worden of diversificatie (verbreding) van de lokale werkgelegenheid. Als gemeente hebben we oog voor de verschillende belangen. De aanwezigheid van de industrie in de nabijheid van woonwijken is een gegeven. Naast gemeentelijke inspanningen voor verduurzaming is er een Rijksopgave die door de provincie samen met de papierindustrie wordt vertaald in concrete plannen om de stikstofreductie en de CO2 uitstoot te verminderen. In het centrum van Eerbeek hebben lokale ondernemers goede stappen gezet om het heringerichte plein aan de Stuijvenburchstraat tot een levendig centrum te maken voor inwoners en toeristen. Er liggen in en om het centrum nog meer mogelijkheden om de aantrekkelijkheid te vergroten. Deze projecten realiseren we in afstemming met de partners binnen het programma Eerbeek-Loenen 2030.

Trends en ontwikkelingen In het programma Eerbeek-Loenen 2030 werken we in partnerverband voortdurend verder richting realisatie van onze doelen in het dorp. Denk hierbij vooral aan de ontwikkeling van het Burgersterrein, de Spoorzone en het Kerstenterrein. Verder zijn het wegennet, het provinciaal inpassingplan bij Folding Boxboard (FOLBB) en de waterrotonde belangrijk in de leefbaarheid van het gebied. Ook een belangrijk aandachtspunt is de energievoorziening, zowel als het gaat om elektriciteit als om warmte.

Financiële ontwikkelingen focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek-Loenen 2030 Focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek Loenen 2030

Subtotaal

Geen financiële ontwikkelingen.

2025

2026

2027

2028

Focusgebied Centrum Brummen Portefeuillehouder S. van de Graaf

Uitgangspunten coalitieakkoord In de kern Brummen streven we naar een dorpscentrum met wonen, recreëren, winkels en ontmoeting. Een klein kernwinkelgebied met parkeren in de nabijheid van de voorzieningen. De kern heeft veel beeldbepalend groen. Dat willen we in het centrumgebied versterken als bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit. Een lommerrijke omgeving levert ook een belangrijke bijdrage aan de klimaatdoelstellingen. De aanwezigheid van een NS-station draagt in grote mate bij aan de woonkwaliteit van de kern.

Trends en ontwikkelingen Op het Graaf van Limburg Stirumplein werken we zowel verder aan de woningbouwopgave als het samen huisvesten van SWB en bibliotheek. Er zijn hiervoor drie scenario’s onderzocht. Deze willen we graag met de gemeenteraad in september 2024 bespreken. Voor de uitvoering van dit plan voor het Graaf van Limburg Stirumplein is een grondexploitatie vastgesteld. De uitbreiding van de supermarkt Jumbo brengt het vergroten en deels anders inrichten van het parkeerterrein aan het Burgemeester Dekkerplein met zich mee. Voor de uitbreiding van de supermarkt wordt een deel gemeentelijke grond verkocht. De Jumbo draagt bij aan de inrichting van de parkeerplaatsen. Ook de verkoop van de voormalige Wilhelminaschool voor de bouw van appartementen vindt in deze periode plaats. Voor de uitvoering van deze plannen is de bestemmingsreserve Centrum Brummen vastgesteld. Kosten en opbrengsten van plannen binnen het overkoepelende project Centrum Brummen worden in de bestemmingsreserve met elkaar verrekend. Mocht in de bestemmingsreserve een positief bedrag overblijven na verrekening, dan wordt dit ingezet in de openbare ruimte van het Marktplein. Dat is eveneens vastgesteld in het projectplan Centrum Brummen.

Financiële ontwikkelingen focusgebied Centrum Brummen Focusgebied Centrum Brummen

Subtotaal

Geen financiële ontwikkelingen.

2025

2026

2027

2028

Focusgebied Wonen Portefeuillehouders G.I. Timmer P. Inberg S. van de Graaf

Uitgangspunten coalitieakkoord De gemeente Brummen is een fijne gemeente om in te wonen. De ligging tussen Veluwe en IJssel, de dorpskernen, het landschap en de inwoners maken dat mensen hier graag willen blijven wonen of willen terugkeren na verblijf elders in het land. De druk op de woningmarkt in onze regio is hoog, Daarom is door de regiogemeenten afgesproken om 20.000 woningen te bouwen tot 2030. Voor onze gemeente betekent dat een opgave om in dit decennium 1.250 woningen toe te voegen. Deze 1.250 toe te voegen woningen zijn ook afgestemd met onze partners zoals Veluwonen en de provincie Gelderland. Met de toevoeging van deze woningen dragen we een steentje bij aan een woningmarkt die de mogelijkheid biedt aan onze inwoners om binnen de gemeente te blijven wonen. Van deze 1.250 zijn al 670 woningen gerealiseerd. Ook zitten er 180 woningen in de pijplijn. Dit exclusief Elzenbos Deelgebied III Oost en III West. Dat betekent dat er nog 380 woningen moeten worden gebouwd tot 2030. De mogelijkheden om invloed uit te oefenen op de bestaande woningmarkt zijn beperkt. Daarom moet elke nieuwe woning raak en toekomstgericht zijn. De woningen dragen bij aan de vitaliteit van onze kernen. Zo willen wij bijvoorbeeld de kern Brummen toe laten groeien naar 10.000 inwoners. De strategie om dit te bereiken is opgenomen in de "Routekaart woningbouw".

Dit document beschrijft welke instrumenten we kunnen inzetten om op verantwoorde manier sneller deze woningen te kunnen realiseren.

Trends en ontwikkelingen In de komende jaren zal het groeiend aantal huishoudens niet minder worden. Deze neemt alleen maar toe. Dit komt bijvoorbeeld door kleinere huishoudens, vergrijzing en migratie. Dat betekent dat Brummen blijvend moet bouwen voor deze ontwikkelingen. De druk op de woningmarkt blijft onverminderd hoog als er niet gebouwd wordt. Voor de periode 2025-2035 is een Woondeal in voorbereiding met de regio Stedendriehoek en de provincie. Deze wordt meegenomen in de Omgevingsvisie versie 2.0.

Financiële ontwikkelingen Focusgebied Wonen Focusgebied Wonen

2025

2026

2027

2028

Scherper ramen legesopbrengst

Scenario 1

250

Kostendekkendheid bouwleges

Nieuw beleid

Opvang / DSL - locatie

Nieuw beleid

250

Subtotaal

250

Kostendekkendheid bouwleges Bouwleges mogen maximaal kostendekkend zijn. We zijn aan het onderzoeken of de tarieven nog in lijn zijn met de kosten. Ook kunnen er keuzes gemaakt worden op welke wijze bouwleges worden verhaald. Hiervoor komen we in een later stadium terug. Voor de langere termijn blijven er

onzekerheden. Dit komt door de doorwerking van de Omgevingswet en de gevolgen van wet- en regelgeving over stikstof. Opvang/Doorstroomlocatie Voor de verschillende opvanglocaties voor bijzondere doelgroepen maken we kosten. Hier staan Rijksbijdragen tegenover. De doorstroomlocatie geldt voor de periode 1 juni 2024 tot 1 maart 2026. Hierna stopt de doorstroomlocatie.

Basistaken Fysieke leefomgeving Portefeuillehouders S. van de Graaf P. Inberg Y. Cegerek

Uitgangspunten coalitieakkoord Openbare ruimte De openbare ruimte is een visitekaartje van onze gemeente. We willen de openbare ruimte zo inrichten en onderhouden dat deze uitnodigt tot wandelen, fietsen, sporten en ontmoeten voor iedereen met en zonder beperking. Absolute prioriteit heeft de bereikbaarheid voor wandelaars en fietsers van winkels, scholen en maatschappelijke voorzieningen. De inrichting en het onderhouden van het openbaar groen is belangrijk om de negatieve effecten van klimaatverandering te verminderen. Beheer van de openbare ruimte vinden we een kerntaak van de gemeente. De regie daarop houden we in eigen beheer. Ook zetten we in op een effectieve uitvoering. We sluiten daarbij kleinschalige particuliere initiatieven om het beheer over te nemen niet uit. Mobiliteit Een goede inrichting en goed onderhoud van onze infrastructuur draagt bij aan allerlei doelstellingen zoals veiligheid, klimaatbeleid en gezondheid. Voor het verkeer in en rondom Eerbeek wordt in samenwerking met de provincie en de buurgemeenten Apeldoorn en Rheden een verkeersplan opgesteld. In juni 2024 ligt de Mobiliteitsvisie voor bij de gemeenteraad (beleidskaders voor onder andere verkeersstructuur, -veiligheid, openbaar vervoer en parkeren).

In het kader van goed beheer van bestaande wegen wordt ook een Visie Infrastructuur opgesteld om bij diverse wegtracés waar inrichting en functie niet passend zijn te komen tot een fundamentele wegreconstructie. Hiervoor is rekening gehouden met een meerjarig investeringsprogramma. Het Verkeerscirculatieplan in Eerbeek en een actueel gemeentelijk verkeers- en vervoersplan voor de hele gemeente gaan inzicht geven in de gewenste infrastructuur voor alle verkeersstromen. Toerisme en recreatie De gemeente Brummen is onderdeel van één van de populairste vakantiebestemmingen van Nederland: de Veluwe. Toerisme en recreatie worden vandaag de dag niet meer gezien als een doel op zich maar als een middel om een bijdrage te leveren aan lokale opgaven zoals leefbaarheid, behoud van erfgoed en de landbouwtransitie. Een goed en strategisch ontwikkelde toeristische sector is hierbij essentieel. Daarom zetten we in op aanbodontwikkeling, verbinden we toerisme aan lokale opgaven, positioneren we de gemeente als uniek onderdeel van de Veluwe in de communicatie en zoeken we lokale en regionale samenwerking. Economische zaken Ondernemers zijn belangrijk voor de gemeente Brummen. Zij zijn de economische motor en zorgen voor werkgelegenheid, dragen bij aan leefbaarheid van onze dorpskernen en sponsoren het verenigingsleven.

Ook zijn ondernemers op bijvoorbeeld bedrijventerreinen een belangrijke partner in het behalen of versnellen van lokale opgaven zoals de energietransitie, tegengaan van ondermijning en leefbaarheid. De gemeente Brummen is bezig met het versterken van het economisch beleid.

Trends en ontwikkelingen Openbaar Groen Bij het beheer van de openbare ruimte werken we verder aan de verbetering van de biodiversiteit en aan onze klimaatopgaven zoals opgenomen in de programma’s “Water en Riolering” en “Groen”. Plantsoenen worden heringericht met planten die een meerwaarde hebben voor de biodiversiteit en daarnaast klimaatbestendig zijn. Regenwater wordt opgevangen in plantsoenen terwijl onze inwoners gestimuleerd worden het regenwater van hun dak te laten infiltreren in hun tuin. Door de aanplant van bomen in zowel de kernen als het buitengebied zorgen we voor meer schaduw als schuilgelegenheid voor vogels en dieren. In 2025 breiden we het oppervlak ecologisch beheerde bermen en watergangen verder uit. Ecologisch beheer betekent ook meer afvoer en verwerken van maaisel. Dit levert voor de komende jaren een structurele kostenpost op voor het transporteren van het maaisel naar agrarische percelen. De grote hoeveelheid gevallen neerslag in 2023 bracht gebreken in het afwateringssysteem in het buitengebied aan het licht. Daar waar voor droge perioden het regenwater zo lang mogelijk in het gebied moet blijven, dient een te veel aan water in natte perioden juist snel afgevoerd te kunnen worden. Het gangbaar houden van duikers is daarom een jaarlijks in te passen onderhoudspost.

Begraafplaatsen De begraafplaatsen zijn herdenkingsparken waar met respect voor de overledenen en hun nabestaanden gewerkt wordt. Door met elektrische maaimachines te werken wordt de rust op de begraafplaats nog meer gegeven. De rustige omgeving maakt de begraafplaatsen ook geschikte verblijfplaatsen voor plant en dier. Met gerichte aanplant van bomen en struiken en meer ecologisch beheer kan een mooie combinatie gemaakt worden van representativiteit en biodiversiteit. Wegbeheer De gemeentelijke wegen worden op een basisniveau onderhouden. Onderhoud vindt plaats op basis van de uitgangspunten uit het wegenbeheerplan en op basis van een tweejaarlijkse inspectie. In de zomer van 2025 vindt weer een dergelijke inspectie plaats. Op basis van de uitkomsten van de inspectie worden onderhoudsmaatregelen ingepland. Bij de uitvoer van de onderhoudswerkzaamheden wordt gekeken of wensen vanuit de programma’s Mobiliteit, Groen of Water en Riolering aangehaakt en gerealiseerd kunnen worden. Grootschalige herinrichtingen wachten op vaststelling van de visie Mobiliteit en het daarop volgend uitvoeringsplan Mobiliteit. Dit omdat in dit uitvoeringsplan de kaders voor de inrichting van wegen worden vastgesteld. Rioolbeheer In de komende jaren wordt verder gewerkt aan de uitvoering van het programma Water en Riolering.

Vervanging van de riolering in de Loenenseweg en het saneren van de riooloverstort bij Empe zijn daarbij grote projecten die veel voorbereiding vragen. De lange wachttijden voor het verleggen van kabels en leidingen door nutsbedrijven, dat voorafgaand aan de werkzaamheden uitgevoerd moet worden, vertragen de uitvoering van rioolprojecten momenteel aanzienlijk. Openbare verlichting In 2024 is het onderhoud van de openbare verlichting in samenwerking met enkele andere gemeenten voor meerdere jaren openbaar aanbesteed. Onderdeel van de werkzaamheden is de vervanging van traditionele verlichting door LED-lampen. Hiermee wordt ons verlichtingsbestand verder verduurzaamd en kan er bespaard worden op de energiekosten.

Grondstoffenplan Het huidige grondstoffenplan heeft een looptijd tot eind 2025. Dan moet het gestelde doel van 80 kilogram restafval per inwoner per jaar bereikt zijn. Op basis van de huidige resultaten lijkt deze doelstelling nog te ambitieus. In 2025 moet een verbeterslag gemaakt worden om het beoogde doel daadwerkelijk te halen.

Financiële ontwikkelingen Basistaken Fysieke Leefomgeving Basistaken Fysieke Leefomgeving

2025

2026

2027

2028 -90

Openbaar groen

Autonoom

-90

Begraafplaatsen

Autonoom

-50

Duikers en afvoeren maaisel

Nieuw beleid

-46

Verkoop panden

Nieuw beleid

150

300

Groen, verlaging incidenteel budget

Nieuw beleid

Flexwoningen

Nieuw beleid

Uitvoeringsplan mobiliteit

Nieuw beleid

183

-140

Subtotaal

Openbaar groen en Begraafplaatsen Bij het beheer van groen in de openbare ruimte leidt inflatie op materieel en ingehuurd personeel tot een toename in de kosten. Dit kan voor een deel gedekt worden uit de bestaande budgetten. Duikers en afvoeren maaisel Voor het onderhoud van duikers was nog geen budget opgenomen in de Meerjarenbegroting. Voor de jaren 2025 en 2026 is er dekking in de begroting. Voor de jaren erna is dat niet het geval. Hiervoor wordt in de komende tijd dekking gezocht. Verkoop panden De gemeente Brummen heeft nog twee panden in bezit die geen toegevoegde waarde hebben voor de uitvoering van gemeentelijke taken. We stellen voor om deze panden te verkopen. Dit levert incidenteel een opbrengst op van totaal circa € 450.000. Groen, verlaging incidenteel budget Het incidentele budget van groen kan voor 2025 en 2026 naar beneden bijgesteld worden. Budget is conform het programma Groen. Flexwoningen In 2024 worden de flexwoningen overgedragen aan Veluwonen. Gedurende 2 jaar worden de flexwoningen teruggehuurd voor huisvesting van Oekraïense vluchtelingen. Op dit moment heeft het Rijk een wet in de maak waarmee huurvergoedingen gevraagd kunnen worden aan de Oekraïense vluchtelingen. Uitvoeringsplan mobiliteit Over de mobiliteitsvisie neemt de gemeenteraad dit voorjaar een besluit. Deze visie wordt uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma.

De oplevering hiervan wordt verwacht eind 2024. De financiële consequenties hiervan worden dan ook inzichtelijk. Dekking voor deze kosten wordt gezocht als de hoogte van de kosten bekend is. In het nog op te stellen Mobiliteitsprogramma (uitvoeringsprogramma) wordt per project, maatregel en/of onderzoek een kostenindicatie opgenomen. Het budget voor het op te stellen uitvoeringsprogramma is beschikbaar en wordt gedekt uit het restant van 2023. Voor de onderdelen (projecten, onderzoeken, maatregelen et cetera) waarvoor geen financiële middelen beschikbaar

zijn, wordt de raad met een raadsvoorstel betrokken en/of worden onderdelen opgenomen in de Perspectiefnota en/of de Programmabegroting. Het jaarlijkse investeringsbudget 'vervanging/rehabilitatie wegen', voor de periode van 2022 tot en met 2032, voorziet in een budget van € 2,5 miljoen per jaar. Dit biedt vanuit verkeerskundig oogpunt een gunstig perspectief om, in bepaalde projecten en waar mogelijk, (financieel) mee te liften en te voorzien in (meer) passende weginrichtingen. In het op te stellen uitvoeringsprogramma, dat in samenspraak met ‘beheer en onderhoud wegen’ wordt opgesteld, vindt afstemming plaats over de inzet van dit budget.

Programma 3 Sociale leefomgeving Introductie Dit programma gaat over het volgende focusgebied: •

Sociaal domein

Dit programma gaat over de volgende basistaak: •

Vitale Samenleving

Financiële ontwikkelingen Programma 3 Sociale Leefomgeving

2025

2026

2027

2028

Scenario 1: Scherper ramen

740

Autonome ontwikkelingen

-888

-452

-382

-603

Nieuw beleid

-196

-96

Reserves

753

247

Totaal programma 3

409

439

337

116

Focusgebied Sociaal domein Portefeuillehouders G.I. Timmer Y. Cegerek

Uitgangspunten coalitieakkoord Als gemeente zorgen we voor passende zorg en ondersteuning voor inwoners die dat nodig hebben. Dat kunnen we alleen waarmaken als we zorgvuldig omgaan met aanvragen voor ondersteuning. We zijn ons ervan bewust dat door de krimp op de arbeidsmarkt er een extra opgave komt om zekerheid van het bieden van zorg te waarborgen. Als iemand er zelf én met hulp van de omgeving niet uitkomt, dan is er een vangnet. Dit betekent dat we een goede balans nodig hebben tussen heldere en duidelijke richtlijnen enerzijds en de menselijke maat anderzijds. Onder andere bij de Participatiewet willen we onderzoeken of het beleid voldoende ruimte laat aan medewerkers om in de uitvoering de menselijke maat te kunnen hanteren. Daarom treffen we maatregelen die helpen voorkomen dat inwoners een beroep doen op ondersteuning. Preventie en laagdrempelige zorg, door middel van een aanbod van algemene en voorliggende voorzieningen zonder een beschikking van de gemeente is een noodzakelijke belangrijke opgave in de transformatie van de zorg in de gemeente Brummen. We streven naar tijdiger en effectiever signaleren en naar een algemener en laagdrempeliger aanbod. Daarom zoeken we samenwerking in de regio. Dit in lijn met spoor vier van het ontwikkelplan Bestuurskracht. Vangnet en voorkómen zijn geen nieuwe uitgangspunten.

Het onderzoeksrapport ‘Naar een evenwichtig sociaal domein’ uit 2020 bevat goede bouwstenen om een evenwichtig beleid te voeren. Beleid met de juiste zorg en ondersteuning en een beheersbare kostenstijging. Deze koers zetten we door in de komende jaren. Het solide en sociale vangnet dat we met ons minimabeleid hebben, maken wij beschikbaar voor een grotere doelgroep. Hierbij hoort ook een effectieve schuldhulpverlening. Immers, door onder andere hoge inflatie en de hogere energiekosten neemt de armoede toe. We zien veel samenhang tussen de verschillende beleidsterreinen, bijvoorbeeld huiswerkbegeleiding van jongeren combineren met sporten, het leren omgaan met geld, gezonde voeding én met samenwerken en inzetten voor anderen. Als onderwijs, sportverenigingen en de Stichting Welzijn Brummen samenwerken in het aanbod. Of als inwoners samenwerken bij de energietransitie, de inrichting van hun straat of de integratie van nieuwkomers. Kortom, als het samenleven wordt versterkt door buurtwerk en een gebiedsgerichte aanpak. In dit licht streven we bij de decentralisatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis met een passende lokale structuur van voorzieningen en ondersteuning.

Trends en ontwikkelingen Inkoop zorg (Wmo en jeugd) In 2025 geven we uitvoering aan diverse ontwikkelingen. Zowel lokaal als regionaal. Binnen de zorgregio Midden IJssel/Oost Veluwe is een start gemaakt met de voorbereidingen voor de inkoop van zorgproducten in het kader van de Wet maatschappelijk ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet. Dit alles om per 1 januari 2026 de nieuwe inkoop van deze zorgproducten te kunnen realiseren. De Hervormingsagenda Jeugd is hierop van directe invloed. In het door het Ministerie van VWS opgestelde Implementatieplan Hervormingsagenda 2023-2028 is opgenomen dat gemeenten binnen de inkoop van zorg voor jeugdigen moeten komen tot het vormen van een gemeenschappelijke regeling. Binnen onze zorgregio wordt onderzocht hoe we dat vorm gaan geven. De Hervormingsagenda Jeugd geeft ook aan dat de Jeugdwet wordt herijkt. De lichte vormen van ondersteuning en opvoedondersteuning gaan uit de Jeugdwet verdwijnen. Binnen de gemeente

Brummen is, vooruitlopend op deze wetswijziging, gestart met de voorbereidingen om deze zorg op een andere manier in te richten. Ook het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) zijn van invloed op de manier waarop zorg voor onze inwoners wordt vormgegeven. Dit uit zich in de verdere verandering (transformatie) van de zorg, de versterking van de sociale basis en het inrichten van de lokale preventie infrastructuur. Gezien de demografische ontwikkelingen in onze gemeente, waaronder de vergrijzing en de toename van het aantal inwoners met dementie, is de omslag zeer belangrijk. Ook het feit dat er minder zorgpersoneel beschikbaar is om de toenemende vraag naar zorg te leveren, maakt dat er ingezet moet worden op deze ontwikkeling. Dit om de noodzakelijke zorg voor alle inwoners toegankelijk en betaalbaar te houden. Participatiewet in balans Op 1 januari 2025 treedt naar verwachting de wetgeving “Participatiewet in Balans” in werking. Deze wet heeft tot doel om evenwicht te brengen tussen de drie kernelementen van de Participatiewet: bestaanszekerheid, participatie en handhaving. Als uitgangspunt om tot dit evenwicht te komen wordt de mens centraal gezet en wordt uitgegaan van vertrouwen. Lokaal en regionaal in de subregio Apeldoorn werken we met andere gemeenten samen aan de voorbereiding van deze wetswijzing.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14179685/2