Document · PDF

(062) Perspectiefnota 2026-2029

Besluitvormende raadsvergadering 19 juni 2025, gemeente BrummenBij agendapunt: Perspectiefnota 2026-202915.628 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

459316

PERSPECTIEFNOTA 2026-2029

Perspectiefnota 2026-2029 Zaaknummer: Z114163 Documentnummer: D459316 Vastgesteld B&W: 13-05-2025 2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave........................................................................................................................................ 3 Aanbieding van de Perspectiefnota ........................................................................................................ 4 Financiële Hoofdlijnen ............................................................................................................................ 6 Programma 1 Bestuur en Veiligheid ..................................................................................................... 10 Focusgebied Bestuurskracht ............................................................................................................. 11 Basistaken Bestuur en Dienstverlening ............................................................................................ 13 Basistaken Veiligheid, Toezicht en Handhaving................................................................................ 15 Programma 2 Fysieke leefomgeving ..................................................................................................... 16 Focusgebied Klimaat en duurzaamheid ............................................................................................ 17 Focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek Loenen 2030 .............................................................

19 Focusgebied Centrum Brummen ...................................................................................................... 20 Focusgebied Wonen ......................................................................................................................... 21 Basistaken Fysieke leefomgeving...................................................................................................... 23 Programma 3 Sociale leefomgeving ..................................................................................................... 27 Focusgebied Sociaal domein ............................................................................................................. 28 Basistaken Vitale Samenleving.......................................................................................................... 35 Programma 4 Financiën ........................................................................................................................ 38 Basistaken Bedrijfsvoering en financiën ........................................................................................... 39 Risico's...................................................................................................................................................

44 Financiële uitgangspunten en grondslagen .......................................................................................... 46

Aanbieding van de Perspectiefnota Geachte leden van de raad, De perspectiefnota 2026–2029 verschijnt in een tijd waarin het financiële speelveld voor gemeenten onder druk staat. Waar eerdere nota’s al wezen op structurele risico’s voor de jaren vanaf 2026, zien we nu dat deze risico’s werkelijkheid worden. De eerder voorspelde knelpunten vanaf 2026, met name binnen het sociaal domein, worden steeds concreter. De stijgende uitgaven in de jeugdzorg en de Wmo hebben een grote impact op de begroting. Met de Voorjaarsnota doet het Rijk een aantal toezeggingen om gemeenten met name op de korte termijn tegemoet te komen. Daarentegen blijft het meerjarenperspectief, mede door de onvoorspelbaarheid van het Rijk, onzeker. Tegelijkertijd streven we ernaar en willen we de samenleving het minimaal benodigde dienstverleningsniveau blijven bieden.

Met open vizier naar de toekomst durven kijken... In deze perspectiefnota kijken we vooruit naar een toekomst waarin veel grote ontwikkelingen spelen. Onderliggend bij al deze thema's ligt de vraag op welke manier we kansen kunnen pakken, uitdagingen te lijf gaan en tegelijkertijd oog houden voor onze identiteit als open plattelandsgemeente. Welke keuzes moeten we nu maken om onze taken en ambities "op z'n Brummens" te kunnen blijven uitvoeren? In april heeft uw raad besloten om de tweede fase van het onderzoek naar de bestuurlijke toekomst in gang te zetten. Hierbij is herindelen met één andere gemeente als best passende scenario voor de toekomstige uitdagingen gekozen. Tijdens de tweede fase van het onderzoek zal herindeling met één van de buurgemeenten worden onderzocht. Hieruit zal moeten blijken, welke gemeente de meest logische partner is voor het vormen van een nieuwe gemeentelijke eenheid. Tegelijkertijd blijven we onderzoeken hoe we in de huidige situatie beter kunnen aansluiten bij de behoeftes van inwoners. Met de inzet op gebiedsgericht werken benutten we koppelkansen, versterken de samenwerking met maatschappelijke partner en worden bewonersinitiatieven gestimuleerd. Om mensen met een beperking onbeperkt mee te kunnen laten doen in de samenleving wordt de inclusie-agenda vormgegeven. In het fysieke domein werken we aan een aantal grote opgaven.

Zo werken we aan de energietransitie en warmtebeleid om dit in de toekomst betaalbaar en betrouwbaar te waarborgen. In het kader van de Woondeal realiseren we huisvesting, bijvoorbeeld aan het Graaf van Limburg Stirumplein en op het Burgersterrein. De problematiek rondom stikstof is hierin een extra uitdaging. De verwachting is dat in de loop van 2026 het COA concrete plannen en een aanvraag gaat indienen voor de ontwikkeling van het AZC op locatie de Michaelshoeve. Het is de bedoeling dat de locatie in 2028 in haar geheel in gebruik genomen wordt. De afgelopen jaren zagen we een toename van kinderen in (specialistische) jeugdzorg. De Hervormingsagenda Jeugd heeft als doel om het domein te transformeren door meer in te zetten op laagdrempelige voorzieningen en betere samenwerking tussen partners. Hierdoor kan al eerder een jeugdige worden ondersteund en er is minder snel de noodzaak om op te schalen naar zwaardere zorg. Wij starten in 2025 met deze transformatie en dit zal ook in de komende jaren een belangrijk aandachtspunt blijven. We werken ook samen met het Rijk om de algemene gezondheidszorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Middels het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord 4

(AZWA) investeren we in preventie en gezondheid dicht aan huis. Om iedereen te stimuleren voldoende te bewegen verbeteren we de samenwerking met Sportkompas. Zij beheren onze sportaccommodaties, ondersteunen en versterken sportverenigingen en stimuleren sport en bewegen via de buurtsportcoaches. Informatie krijgt een steeds belangrijkere rol in de samenleving. Dit biedt kansen, maar levert ook bedreigingen op. Door meer data gedreven te werken en te onderzoeken welke mogelijkheden AI voor ons bieden, kunnen we onze bedrijfsvoering effectiever en efficiënter maken. Daarnaast moet onze informatiehuishouding op orde worden gebracht, onder meer om te kunnen voldoen aan de Wet Open Overheid (WOO). Hoe meer we afhankelijk we worden van informatie, hoe beter de beveiliging moet worden geregeld. Ook dit vereist extra investeringen in personeel, processen en technologie.

Voorjaarsnota 2025: enige verlichting in het vooruitzicht De onlangs gepubliceerde Voorjaarsnota 2025 van het Rijk geeft een voorzichtig positief perspectief. De Voorjaarsnota toont een behoorlijke financiële verlichting voor gemeenten voor de jaren 2026 en 2027, voor de jaren 2028 en 2029 is dit beperkt en deels negatief. Zo wordt gesproken over een gedeeltelijke compensatie voor de verhoogde kosten in de jeugdzorg voor toekomstige jaren en ook wordt voorzien in gedeeltelijke financiële demping vanaf het ravijnjaar 2026. De financiële positie van gemeenten zal hierdoor op de korte termijn versterken. Wel wordt er verwacht dat gemeenten en het Rijk stappen ondernemen voor het invoeren van de hervormingsagenda jeugd. Het Rijk verwacht dat de invoering van de hervormingsagenda vanaf halverwege 2027 een kostenbesparend effect genereert. In 2027 zal er een vervroegd zwaarwegend advies vanuit de deskundigencommissie komen of de beoogde inspanningen zijn gedaan en de verwachting van het Rijk realistisch is. De VNG heeft op 18 april een brief gepubliceerd. De VNG vermeldt dat het Rijk heeft aangegeven te zoeken naar de benodigde middelen, van de door Commissie Van Ark geadviseerde compensatie van de jeugdzorgkosten over 2023 en 2024. In augustus 2025 zal hierover een besluit worden genomen.

Daarnaast acht de VNG de voorziene reeks aan kostenbesparingen vanaf 2028 op dit moment te ambitieus en streeft ernaar aanvullende afspraken met het Rijk te maken.

Uw raad is aan zet Met al deze ontwikkelingen in het vooruitzicht, moeten we samen keuzes maken. In deze perspectiefnota hebben wij opgenomen waar wat ons betreft de prioriteiten gelegd moet worden, maar uiteindelijk is het aan uw raad om aan te geven hoe we verder gaan richting de programmabegroting 2026-2029. We zien uit naar constructieve besprekingen met u over dit belangrijke document. Het college van burgemeester en wethouders Brummen, mei 2025

Financiële Hoofdlijnen In dit hoofdstuk presenteren we de financiële hoofdlijnen van deze perspectiefnota.

Financieel meerjarenperspectief 2026-2029 Onderstaande tabellen geven het saldo en het structurele saldo weer. De beginstand is de programmabegroting 2025-2028 zoals die in november 2024 is vastgesteld. Er zijn in de tussentijd een tweetal besluiten genomen door uw raad die structurele doorwerking hebben. Deze zijn hieronder apart inzichtelijk gemaakt. Daarnaast wordt er een onderscheid gemaakt tussen wijzigingen met een externe oorzaak (autonome ontwikkelingen) en de activering van bestaand beleid. De eerste tabel geeft het pure saldo weer. Dit zijn zowel de structurele als de incidentele inkomsten en uitgaven. In de tweede tabel zijn alleen de structurele inkomsten en uitgaven weergegeven. De provincie is, als toezichthouder, met name geïnteresseerd in het structurele perspectief. (bedragen in de tabellen * € 1.000,-)

2026

2027

2028

2029

Beginstand Begroting 2025-2028

-187

Bestuursbesluit

-75

-45

Autonome ontwikkelingen

854

-363

162

Activering bestaand beleid

-391

-216

-36

-60

Reserves

143

142

Stand Perspectiefnota 2026-2029

344

797

-377

123

2026

2027

2028

2029

Structureel meerjarenperspectief 2025-2028

-250

284

183

Bestuursbesluit

-75

-45

Autonome ontwikkelingen

854

937

-363

162

Activering bestaand beleid

-130

-60

-30

-60

Reserves

Structureel saldo Perspectiefnota 2026-2029

442

1.158

-212

281

Toelichting financieel meerjarenperspectief 2026-2029 De raad heeft twee besluiten genomen die meerjarig effect hebben. Het gaat om het jaarplan van de griffie (17 april 2025) en het naar voren halen het krediet voor vervanging I&A van 2026 naar 2025 (20 februari 2025). Deze zijn financieel verwerkt in de perspectiefnota. De voornaamste autonome ontwikkelingen zijn hogere kosten voor de uitvoering van de Wmo en voor jeugdhulp. Dit wordt veroorzaakt door een toename in zorgvraag en een verhoging van de tarieven op basis van kostprijsonderzoeken. Daarnaast is er een toename van de kosten van ICT door een toename van het aantal en de prijzen van licenties. Er zijn ook een aantal autonome voordelen. Vanuit de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk worden extra inkomsten verwacht. Daarnaast zijn de structurele middelen uit de september- en decembercirculaire verwerkt en val de bijdrage voor de uitvoering van de Participatiewet hoger uit. Op een aantal beleidsterreinen is er in deze perspectiefnota sprake van activering of intensivering van bestaand beleid. Het gaat bijvoorbeeld om het beschikbaar stellen van een werkbudget voor de implementatie van de Hervormingsagenda Jeugd, het versterken van de bibliotheken of het doorzetten van een budget voor de projecten van gebiedsgericht werken.

Voor een aantal ontwikkelingen worden middelen onttrokken aan de verschillende reserves. Per saldo betekenen deze ontwikkelingen een voordelig saldo in alle jaren, behalve 2028. Zowel in het totaal van de baten en lasten als in het structurele perspectief. Ondanks de extra toegezegde middelen in de Voorjaarsnota, blijft het meerjarenbeeld in de latere jaren onzeker. Pas in 2027 zal de deskundigencommissie een nieuw advies uitbrengen rondom de bekostiging van jeugdzorg.

Financiële ontwikkelingen In de volgende tabel staan de verschillende ontwikkelingen gespecificeerd. Dit is een uitsplitsing van de eerste tabel hierboven. Per ontwikkeling is aangegeven welk programma het betreft en of een ontwikkeling structureel (S), dan wel incidenteel (I) is. De individuele ontwikkelingen zijn nader toegelicht in de programma's. Prog.

S/I

2026

2027

2028

2029

Bestuursbesluiten 1

Jaarplan griffie 2025

-45

Investering Nutanix

-30

Totaal Bestuursbesluiten

-75

Prog.

S/I

2026

-45

2027

2028

2029

Autonome ontwikkelingen 1

VNOG, verhoging structurele bijdrage

-49

ODVeluwe bijdrage

-15

-13

-14

-38

Verhoging vergoeding raadsleden 2024

-40

Regio Stedendriehoek, bijdrage

Kinderboerderijen 't Goor en Kiboe

-5

Burg. Dekkerplein - kapitaallasten

-15

-14

Investeringskrediet Rehabilitatie wegen

Areaaluitbreiding Lombok - openbaar groen

-48

-49

-51

Areaaluitbreiding Lombok - recreatieterreinen

-6

Verlaging budget externe deskundigen

Versterking uitvoering TvE (POK)

Investering De Ontdekking - kapitaallasten

-28

-27

WMO, uitstel inkomensafh. bijdrage HH

-107

Werkfit

-65

IOAW, BZ, BBZ

Jeugdbescherming

-75

Jeugdhulp PGB

Jeugdzorg maatwerk GGZ

-559

Jeugdhulp crisis LTA GGZ

-50

Jeugdhulp begeleiding

-425

Jeugdhulp behandeling

-490

Jeugdhulp gesloten plaatsing

105

Jeugdhulp pleegzorg

-40

Jeugdhulp gezinsgericht

-350

Jeugdhulp innovatie en transformatie

-46

-100 -52

-83

Prog.

S/I

2026

2027

2028

2029

Kinderopvang sociaal-medische indicatie

WMO maatw. indiv vervoer ZIN hulpmiddelen

-100

WMO individuele begeleiding

-500

WMO begeleiding groep

PlusOV WMO

-26

-27

-28

PlusOV Jeugd

-8

-9

WMO overige kosten

SPUK Sportstimulering

Lagere opbrengsten binnensport

-9

Kosten buitensport

-7

-33

-4

Verhuur welzijnsaccommodaties

Rijksbijdrage Participatiewet

637

Jeugd en jongerenwerk

-2

-4

-5

-7

Publieke gezondheid budget

-3

Verian

-35

-36

-37

-38

Geheugensteunpunt

-58

-60

-61

-63

Bijdrage Sportkompas

September- en Decembercirculaire 2024

940

975

1.052

2.932

Stelpost Voorjaarsnota 2025

2.323

2.295

904

1.001

Kosten WW

-50

Bijstelling OZB / Toeristenbelasting

278

Licenties en onderhoud ICT

-230

Lagere kosten facilitair

Indexatie salarislasten

Indexatie goederen en diensten

Totaal Autonome ontwikkelingen

-900 -700 854

Prog.

S/I

2026

854

2027

-363

2028

162

2029

Activering bestaand beleid 1

Projecten Gebiedsgericht Werken

-30

2 3

Uitbaggeren vijver 't Goor

-75

Woonbegeleiding statushouders SWB

-20

3 3

Werkbudget Hervormingsagenda Jeugd

-100

Versterking bibliotheek

-100

3 4

Inclusiebeleid

-6

Medewerkerstevredenheidsonderzoek

Datagedreven werken - licenties

-25

Datagedreven werken - implementatie

-50

Vrijval structureel budget concerncontrol

15 -391

Totaal Activering bestaand beleid

Prog.

S/I

-20

-6

-30

2026

-20

-30 -25

-25

-216

-36

-60

2027

2028

2029

Reserves 2

Burg. Dekkerplein - reserve Brummen

Werkbudget Hervormingsagenda Jeugd – reserve

100

Investering De Ontdekking - reserve

28 143

Totaal Reserves

142

Vaststelling Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 19 juni 2025. De gemeenteraad van Brummen,

M.E.A. Knook griffier

G.J.M. van Rumund voorzitter

Programma 1 Bestuur en Veiligheid Introductie Dit programma gaat over de volgende basistaken: •

Bestuur en dienstverlening

•

Veiligheid, toezicht en handhaving

Dit programma gaat over het focusgebied: •

Bestuurskracht

Financiële ontwikkelingen Programma 1 Bestuur en Dienstverlening

2026

2027

2028

2029

Bestuursbesluit

-45

Autonome ontwikkelingen

-92

-90

-122

Activering bestaand beleid

-30

-167

-135

-167

Reserves Totaal programma 1

Focusgebied Bestuurskracht Portefeuillehouders G.J.M. van Rumund

Uitgangspunten coalitieakkoord De komende jaren blijven we verder werken aan het versterken van onze bestuurskracht. Dat doen we met als doel om ons dienstverlening en voorzieningenniveau op peil te houden en de inwoners zo goed als mogelijk te bedienen.. Daarnaast is versterking ook nodig om beter in positie te komen in de opgaven die de aanwezigheid van de papierindustrie in Eerbeek met zich meebrengt. De uitvoering van deze bestuurskrachtversterking loopt langs vijf ontwikkelsporen: 1. Politiek-bestuurlijk samenspel 2. De organisatieontwikkeling 3. De aanwezigheid van de papierindustrie 4. Brummen en de regio 5. Draagvlak binnen de gemeente Deze ontwikkeling overlapt meerdere raadsperioden en loopt tot 2030. De ontwikkelmonitor Bestuurskracht waar de gemeente Brummen in samenwerking met de provincie Gelderland aan heeft gewerkt is inmiddels afgerond. In de raadsperiode 2022-2026 staan de doelen, acties en mijlpalen uit fase twee van het ontwikkelplan centraal. We volgen de uitvoering en bepalen jaarlijks of we nog op koers liggen, afronding van de ontwikkelmonitor betekent namelijk niet dat dit onderwerp klaar is.

Trends en ontwikkelingen Versterking Bestuurskracht In 2021 heeft de raad ingestemd met de oplossingsrichting van het ontwikkelplan om de bestuurskracht van de gemeente de komende jaren te versterken. Doel was en is om college en raad samen en met meer focus te laten werken aan de opgaven waar Brummen voor staat. Dit altijd in verbinding met de partners in de kernen en in de regio. Brummen is sinds 2023 goed aangehaakt bij de regionale samenwerkingsverbanden. Er is volop inzet bij de Regio Stedendriehoek én de samenwerkingsverbanden in het sociaal domein. Daarnaast is Brummen aangehaakt bij de Regiodeals in de Stedendriehoek en ook de Regiodeal Veluwe en ook in 2025 en verder blijft de gemeente zich inzetten om via de regiodeals meer lokale opgaven gerealiseerd te krijgen. In 2023 heeft de raad extra budget beschikbaar gesteld om met deze vraagstukken aan de slag te gaan. De capaciteit van de strategische adviseurs is inmiddels versterkt. Door middel van een leerprogramma en het beter benutten van integrale afstemmingen intern en extern is het strategisch vermogen verder verstevigd. Met een training werken voor de politiek in een politiek bestuurlijke omgeving zijn de strategen in Brummen getraind om meer strategisch te werk te gaan.

De grote opgaven (Eerbeek-Loenen 2030, visie op sociale basis, omgevingsvisie en klimaat & duurzaamheid) zijn in samenhang opgepakt en worden meer strategisch op elkaar afgestemd. Deze manier van werken krijgt de komende jaren verder vervolg. Toekomstvisie/bestuurlijke toekomst Brummen In het coalitieakkoord staat de ambitie beschreven om de toekomstvisie 2030 te actualiseren. Een vernieuwde toekomstvisie moet een looptijd krijgen tot 2035. In maart 2024 heeft de raad echter het voorstel aangenomen om eerst een onderzoek te gaan doen naar de bestuurlijke toekomst van onze gemeente. Dit onderzoek krijgt voorrang op de nog vast te stellen toekomstvisie. 11

In maart 2025 is het onderzoeksrapport naar de bestuurlijke toekomst van de gemeente opgeleverd. In dit onderzoeksrapport staat de volgende kernvraag centraal: ‘Met welk toekomstscenario wordt het beste richting gegeven aan de ontwikkeling van het bestuur en de organisatie op langere termijn, waardoor minimaal het huidige dienstverlening- en voorzieningenniveau van onze inwoners langdurig wordt gewaarborgd?’’ In dit onderzoek werden verschillende scenario’s meegenomen. In april 2025 heeft de raad besloten om een tweede fase van het onderzoek naar de bestuurlijke toekomst in gang te zetten. Scenario 4A (herindelen als geheel met één andere gemeente) is het best passende scenario voor alle toekomstige uitdagingen. Er wordt onderzocht in hoeverre Rheden of Zutphen in dit scenario een potentiële partner kan zijn. Daarnaast wordt een tweede gesprek gevoerd met Voorst en Apeldoorn. Eind 2025 neemt de raad een besluit over deze tweede fase van het onderzoek.

Financiële ontwikkelingen focusgebied Bestuurskracht Focusgebied Bestuurskracht

2026

Subtotaal

2027

Geen financiële ontwikkelingen.

2028

2029

Basistaken Bestuur en Dienstverlening Portefeuillehouders G.J.M. van Rumund Y. Cegerek

Uitgangspunten coalitieakkoord Als gemeente zijn we onderdeel van de lokale samenleving. We willen met inwoners, organisaties, ondernemers en wijk- en dorpsraden bespreken welke opgaven er zijn en welke oplossingen we samen kunnen realiseren. Door met inwoners en instanties uit een bepaald gebied meer samen te werken, ligt de focus niet op één specifiek onderdeel, maar op de samenhang van opgaven. Zo werken we aan vertrouwen tussen gemeente en samenwerkingspartners. Een opgave hierbij is het bereiken van de stille meerderheid. Bij participatie gaat het om samenwerken en de wisselwerking met inwoners. Als gemeentebestuur is het onze taak alle belangen te wegen die dat met zich meebrengt. Ook de belangen die zich niet (kunnen) laten horen in het proces. Voor veel inwoners is de gemeente de meest nabije overheid. Voor leefbaarheid vinden we dat ook belangrijk. Inwoners moeten makkelijk ‘binnenstappen’ en vragen kunnen stellen. In dit opzicht willen we de 1-loket gedachte uit de Omgevingswet in de gemeente Brummen goed vormgeven. Concreet betekent dat een goed contact met andere overheden zoals provincie, waterschap en omgevingsdiensten. Het vertrouwen in overheden is laag. Dat blijkt onder meer uit de vele proteststemmen bij recente verkiezingen voor Provinciale Staten en Tweede Kamer. Maar ook uit de lagere opkomst bij de Gemeenteraadsverkiezingen in 2022.

Raadsleden, burgemeester, wethouders en ambtenaren werken echter keihard om juist voor inwoners goede dingen te doen. Daar zou juist veel vertrouwen in moeten zijn. Dat vertrouwen willen we daarom graag terugwinnen. Dat begint met toegankelijk en aanspreekbaar zijn. Wat ons betreft worden raadsleden, het college van B&W en ambtenaren daarom nog veel zichtbaarder in de samenleving.

Trends en ontwikkelingen Projecten Gebiedsgericht Werken In 2024 is de visie Gebiedsgericht (samen)werken vastgesteld. In lijn hiermee worden in 2025 drie gebiedsgerichte projecten uitgevoerd in - in totaal - zes buurten. Doel van deze projecten is om uitvoering van opgaven optimaal te laten aansluiten bij behoeften van inwoners en mogelijkheden in het gebied. En om koppelkansen te identificeren ten behoeve van de leefbaarheid in een buurt, de samenwerking met partners te versterken en om initiatieven en inzet van inwoners te stimuleren. In 2026 wordt deze lijn verder voortgezet en eind 2026 volgt een evaluatie van de werkwijze.

Financiële ontwikkelingen Basistaken Bestuur en Dienstverlening Basistaken Bestuur en Dienstverlening

2026

2027

2028

2029

Jaarplan griffie 2025

Bestuursbesluit

-45

Verhoging vergoeding raadsleden 2024

Autonoom

-40

Regio Stedendriehoek, bijdrage

Autonoom

Projecten Gebiedsgericht Werken

Activering bestaand beleid

-73

-72

-80

Subtotaal

-30 -103

Jaarplan griffie 2025 Op 17 april 2025 heeft uw raad het Jaarplan Griffie 2025 vastgesteld. De uitbreiding van de formatie die daarin is opgenomen, bedraagt structureel € 45.000 aan extra lasten. Verhoging vergoeding raadsleden 2024 Per 1 januari 2024 is de vergoeding voor raads- en commissieleden met 5,4% gestegen. Daarnaast is de onkostenvergoeding verhoogt met 14,5%. Dit betekent een structurele toename van de lasten van € 40.000. Hiervan is ook al melding gemaakt in de tweede bestuursrapportage 2024, maar was nog niet verwerkt in de programmabegroting 2025-2028. Regio Stedendriehoek De regio Stedendriehoek heeft haar meerjarenbegroting aangescherpt waardoor er een lagere inwonersbijdrage wordt gevraagd. Het gaat voor Brummen om € 12.000 aan structurele lasten. Projecten Gebiedsgericht Werken Het eerste project van 2025 loopt, het tweede en derde moeten nog opgestart worden. Dat maakt het lastig om nu al een oordeel te vormen over een structureel budget. Vanaf eind 2025 zijn projectevaluaties beschikbaar en kunnen we dit bij een volgende perspectiefnota beter onderbouwen. Voor nu wordt voorgesteld om ook in 2026 een incidenteel budget op te nemen. Op basis van de huidige (verwachte) uitgaven volstaat een budget van € 30.000.

Basistaken Veiligheid, Toezicht en Handhaving Portefeuillehouders G.J.M. van Rumund

Uitgangspunten coalitieakkoord Over het algemeen mogen wij ons in de gemeente Brummen gelukkig prijzen met een veilige gemeente. Er is een goede samenwerking met het politieteam waaronder de drie wijkagenten. Binnen onze grenzen is er sprake van een goede sociale controle. De lijnen zijn kort tussen gemeente, SWB, politie en brandweer, organisaties en instellingen. Belangrijke spelers op het gebied van veiligheid zijn natuurlijk de politie en de brandweer. De politie wordt bekostigd door de Rijksoverheid en de brandweer via de gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland. De gemeente Brummen scoort over het algemeen beter dan het landelijke gemiddelde op klassieke veiligheidsindicatoren zoals geweldsmisdrijven, diefstal uit woningen en vernielingen in de openbare ruimte. Minder zichtbaar in de veiligheidsindicatoren zijn de ondermijnende criminaliteit en de cybercriminaliteit. De aanpak van ondermijning en de georganiseerde criminaliteit vraagt om een goed georganiseerde en samenwerkende overheid. Daarom besteden we aandacht aan bewustwording en aan het op orde hebben van beleid, regelgeving en onze eigen systemen.

Trends en ontwikkelingen De afgelopen jaren krijgt ondermijning steeds nadrukkelijker onze aandacht. In het Integraal Veiligheidsplan 2024-2028 is ondermijnende criminaliteit als prioriteit opgenomen met daarbij specifiek aandacht voor productie, handel en gebruik van drugs, zorgfraude en mensenhandel. Om de aanpak van en samenwerking op ondermijning in de gemeenten in IJsselstreek verder te intensiveren is in Q4 2024 projectleider/coördinator ondermijning aangesteld. Deze persoon is de verbindende schakel tussen districtsniveau en lokaal niveau. Als verbindende schakel stemt zij af met de collega’s van Openbare Orde en Veiligheid om richting te geven aan bovengenoemde prioriteit.

Financiële ontwikkelingen Basistaken Veiligheid, Toezicht en Handhaving Basistaken Veiligheid, Toezicht en Handhaving

2026

2027

2028

2029

ODVeluwe bijdrage

Autonoom

-15

-13

-14

-38

VNOG, verhoging structurele bijdrage

Autonoom

-49

-64

-62

-63

-87

Subtotaal

ODVeluwe De bijdrage aan de Omgevingsdienst Veluwe (ODVeluwe) valt hoger uit door de effecten van werken onder de omgevingswet, zoals aanvullende bodemtaken, focus op toezicht, meldingen en externe veiligheid. Dit zijn wettelijk verplichte taken. Om de consequenties voor de deelnemende gemeentes te beperken, heeft de ODVeluwe besloten om lonen niet volledig te indexeren, de uitvoering op de provinciale bodemtaken te halveren en het aantal fte in overheadtaken te reduceren. VNOG De hogere bijdrage van de VNOG bestaat uit het deel inflatie op loonkosten en een bijdrage in de facilitaire kosten voor de kazernes.

Programma 2 Fysieke leefomgeving Introductie Dit programma gaat over de volgende focusgebieden: •

Klimaat en duurzaamheid

•

Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek-Loenen 2030

•

Centrum Brummen

•

Wonen

Dit programma gaat over de volgende basistaak: •

Fysieke leefomgeving

Financiële ontwikkelingen Programma 2 Fysieke Leefomgeving

2026

Bestuursbesluit

2027

2028

2029

Autonome ontwikkelingen

-64

-66

-167

Activering bestaand beleid

-75

Reserves

-124

-50

-52

-153

Totaal programma 2

Focusgebied Klimaat en duurzaamheid Portefeuillehouder P. Inberg

Uitgangspunten coalitieakkoord Het coalitieakkoord bevat een stevige inzet om de energietransitie te bevorderen. Nadruk ligt op praktische realisatie van duurzame energiebronnen en energiebesparing. Dat is nodig, want we staan als maatschappij voor grote en urgente opgaven op het gebied van ons klimaat: de overgang naar schone en hernieuwbare energie, klimaatveranderingen, schaarste aan grondstoffen, veranderingen in ons voedsel- en landbouwsysteem. Deze complexe vraagstukken vergen ook in onze lokale samenleving veel aandacht. Vanuit deze koers werken we aan de uitdagingen voor de komende jaren. Dat doen we met aandacht voor participatie van inwoners en organisaties bij de totstandkoming van plannen, besluitvorming en uitvoering. Want het gaat om veranderingen met een maatschappelijke en/of ruimtelijke impact. Daarom zoeken we de dialoog op waar dat kan.

Trends en ontwikkelingen Regionaal Programma Energie Onze infrastructuur voor elektriciteitsvoorziening staat enorm onder druk: hoe komen we aan extra stroom voor nieuwe woningbouw en economische uitbreiding? En waar is het mogelijk om meer stroom op te wekken? Dit vraagt niet alleen om alertheid voor actuele ontwikkelingen maar ook om een bewuste strategie voor de (middel)lange termijn. De uitgangspunten hiervoor staan onder andere in het regionaal programma energie (RPE, voorheen RES 2.0). Het RPE geeft de kaders waarbinnen gemeenten in de Stedendriehoek werken aan de opgave om in 2050 van het aardgas af te zijn. Voor gemeente Brummen geeft dat de richting om verder te werken aan duurzame opwek en de opslag van energie. Nieuwe wetgeving Warmtevoorziening en Warmtetransitie Wat betreft het gebruik van energie is de warmtetransitie een belangrijk vraagstuk. Dat vereist een effectief warmtebeleid. Mogelijk gaat vanaf 2026 de Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw) gelden, als vervanging van de huidige Warmtewet. Het doel van de nieuwe wet is om de ontwikkeling van warmtenetten te vergemakkelijken en zo de energietransitie te bevorderen. Maar ook om betaalbaarheid, betrouwbaarheid en duurzaamheid van collectieve warmtelevering te waarborgen. Dat gebeurt onder andere door gemeenten meer regie over de warmtetransitie te geven.

Dit laatste wordt geregeld in de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw). Hiermee krijgen gemeenten de bevoegdheden om regie te kunnen voeren in de wijk- of gebiedsgerichte aanpak van de warmtetransitie. Een belangrijk instrument uit de Wgiw is de aanwijsbevoegdheid. Als de wetgeving eenmaal in werking is getreden, kunnen en moeten we vanaf 2026 aan de slag. Dit doen we op basis van het gemeentelijke warmteprogramma. Hiermee stellen wij lokale regels voor de overgang van aardgas naar andere vormen van energie. De organisatie moet daarop worden ingericht voor een lange periode, want de warmtetransitie loopt tot 2050. Stikstof en natuurherstel In het landelijke gebied spelen een aantal grote opgaven. Denk aan: stikstofaanpak en natuurherstel, verbeteren van waterkwaliteit, bewaken van het grondwaterpeil, een gezonde bodem, 17

klimaatadaptatie en zorg voor meer biodiversiteit. Hierin spelen Rijksregelingen, provinciaal beleid en regionale samenwerking een bepalende rol; zowel voor de maatregelen die van onze gemeente worden verwacht als voor de kansen en beperkingen in ons buitengebied. De complexiteit van economische en maatschappelijke ontwikkelingen en de (onderlinge) afhankelijkheden in nieuw beleid van medeoverheden, maakt dat de uitvoering bij gemeenten vaak later kan beginnen dan gehoopt. Dat heeft ook een financieel effect. Drinkbare IJssel Samen met waterschap Vallei en Veluwe en acht andere partners werken we met cofinanciering van het Rijk aan een project om de Drinkbare IJssel een paar stappen dichterbij te krijgen.

Financiële ontwikkelingen focusgebied Klimaat en Duurzaamheid Focusgebied Klimaat en Duurzaamheid

2026

Subtotaal

2027

Geen financiële ontwikkelingen.

2028

2029

Focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek Loenen 2030 Portefeuillehouder S. van de Graaf

Uitgangspunten coalitieakkoord Sinds 2018 richten provincie Gelderland, Industriekern Eerbeek-Loenen (IKEL) en de gemeente Brummen zich op een toekomstbestendig Eerbeek. In het programma Eerbeek-Loenen 2030 werken we samen met Veluwonen, waterschap Vallei en Veluwe en gemeente Apeldoorn aan diverse plannen, projecten en maatregelen die effect hebben op de leefbaarheid in de kern Eerbeek, het vestigingsklimaat van het bedrijfsleven en de energietransitie. De Eerbeekse wijk- en dorpsraden zijn hierbij actief betrokken. We combineren onze inzet voor de opgaven in Eerbeek met de ontwikkeling van onze gemeentelijke rol en versterking van bestuurskracht. Het is bekend dat de belangen in Eerbeek regelmatig botsen. Eenvoudige oplossingen die iedereen tevreden stelt zijn er niet. Of het nu gaat om veilig verkeer, wonen, de noodzaak voor de industrie om snel veel duurzamer te worden of diversificatie (verbreding) van de lokale werkgelegenheid. Als gemeente hebben we oog voor de verschillende belangen. De aanwezigheid van de industrie in de nabijheid van woonwijken is een gegeven. Naast gemeentelijke inspanningen voor verduurzaming is er een Rijksopgave die door de provincie samen met de papierindustrie wordt vertaald in concrete plannen om de stikstofreductie en de CO2 uitstoot te verminderen.

In het centrum van Eerbeek hebben lokale ondernemers goede stappen gezet om het heringerichte plein aan de Stuijvenburchstraat tot een levendig centrum te maken voor inwoners en toeristen. Er liggen in en om het centrum nog meer mogelijkheden om de aantrekkelijkheid te vergroten. Deze projecten realiseren we in afstemming met de partners binnen het programma Eerbeek-Loenen 2030.

Trends en ontwikkelingen In het programma Eerbeek-Loenen 2030 werken we in partnerverband voortdurend verder richting realisatie van onze doelen in het dorp. Denk hierbij vooral aan de ontwikkeling van het Burgersterrein, de Spoorzone en het Kerstenterrein. Verder zijn het wegennet, het provinciaal inpassingplan bij Folding Boxboard (FOLBB) en de waterrotonde belangrijk in de leefbaarheid van het gebied. Ook een belangrijk aandachtspunt is de energievoorziening, zowel als het gaat om elektriciteit als om warmte.

Financiële ontwikkelingen focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek-Loenen 2030 Focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek Loenen 2030

2026

Subtotaal

2027

Geen financiële ontwikkelingen.

2028

2029

Focusgebied Centrum Brummen Portefeuillehouder S. van de Graaf

Uitgangspunten coalitieakkoord In de kern Brummen streven we naar een dorpscentrum met wonen, recreëren, winkels en ontmoeting. Een klein kernwinkelgebied met parkeren in de nabijheid van de voorzieningen. De kern heeft veel beeldbepalend groen. Dat willen we in het centrumgebied versterken als bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit. Een lommerrijke omgeving levert ook een belangrijke bijdrage aan de klimaatdoelstellingen. De aanwezigheid van een NS-station draagt in grote mate bij aan de woonkwaliteit van de kern.

Trends en ontwikkelingen Op het Graaf van Limburg Stirumplein werken we zowel verder aan de woningbouwopgave als het samen huisvesten van SWB en bibliotheek. In het voorjaar van 2025 wordt er door de gemeenteraad een bestemmingsplan vastgesteld. Voor de uitvoering van dit plan voor het Graaf van Limburg Stirumplein is een grondexploitatie vastgesteld. De uitbreiding van de supermarkt Jumbo brengt het vergroten en deels anders inrichten van het parkeerterrein aan het Burgemeester Dekkerplein met zich mee. Voor de uitbreiding van de supermarkt wordt een deel gemeentelijke grond verkocht. De Jumbo draagt bij aan de inrichting van de parkeerplaatsen. Ook de verkoop van de voormalige Wilhelminaschool voor de bouw van appartementen vindt in deze periode plaats. Voor de uitvoering van deze plannen is de bestemmingsreserve Centrum Brummen vastgesteld. Kosten en opbrengsten van plannen binnen het overkoepelende project Centrum Brummen worden in de bestemmingsreserve met elkaar verrekend. Mocht in de bestemmingsreserve een positief bedrag overblijven na verrekening, dan wordt dit ingezet in de openbare ruimte van het Marktplein. Dat is eveneens vastgesteld in het projectplan Centrum Brummen. Het projectplan Centrum Brummen richt zich met name op woningbouwontwikkeling.

We trekken met toerisme / recreatie en economische zaken samen op om aanvullend op het projectplan acties te formuleren voor ondernemen en recreëren.

Financiële ontwikkelingen focusgebied Centrum Brummen Focusgebied Centrum Brummen

2026

2027

2028

2029

Burg. Dekkerplein - kapitaallasten

Autonoom

-15

-14

Burg. Dekkerplein - reserve Brummen

Reserves

Subtotaal

Burgemeester Dekkerplein In 2025 is een investeringskrediet beschikbaar gesteld. De hieruit voorvloeiende kapitaallasten worden gedekt uit de bestemmingsreserve Centrum Brummen. Voormalige Wilhelminaschool Voor de voormalig Wilhelminaschool wordt een grondexploitatie opgesteld, deze is nodig om het perceel bouwrijp te kunnen verkopen.

Focusgebied Wonen Portefeuillehouders G.I. Timmer P. Inberg S. van de Graaf

Uitgangspunten coalitieakkoord De gemeente Brummen is een fijne gemeente om in te wonen. De ligging tussen Veluwe en IJssel, de dorpskernen, het landschap en de inwoners maken dat mensen hier graag willen blijven wonen of willen terugkeren na verblijf elders in het land. De druk op de woningmarkt in onze regio is hoog, Daarom is door de regiogemeenten afgesproken om 20.000 woningen te bouwen tot 2030. Voor onze gemeente betekent dat een opgave om in dit decennium 1.250 woningen toe te voegen. Deze 1.250 toe te voegen woningen zijn ook afgestemd met onze partners zoals Veluwonen en de provincie Gelderland. Met de toevoeging van deze woningen dragen we een steentje bij aan een woningmarkt die de mogelijkheid biedt aan onze inwoners om binnen de gemeente te blijven wonen. Van deze 1.250 zijn al 773 woningen gerealiseerd. Hiervan zijn al 535 woningen opgeleverd en zitten er 238 in de pijplijn. Dit is exclusief Elzenbos Deelgebied III Oost en III West. De mogelijkheden om invloed uit te oefenen op de bestaande woningmarkt zijn beperkt. Daarom moet elke nieuwe woning raak en toekomstgericht zijn. De woningen dragen bij aan de vitaliteit van onze kernen. Zo willen wij bijvoorbeeld de kern Brummen toe laten groeien naar 10.000 inwoners. De strategie om dit te bereiken is opgenomen in de "Routekaart woningbouw".

Dit document beschrijft welke instrumenten we kunnen inzetten om op verantwoorde manier sneller deze woningen te kunnen realiseren.

Trends en ontwikkelingen Woningbouw In de komende jaren zal het groeiend aantal huishoudens niet minder worden. Deze neemt alleen maar toe. Dit komt bijvoorbeeld door de vorming van meer kleinere huishoudens, een hogere vergrijzingsdruk en migratie. Dat betekent dat Brummen blijvend moet bouwen voor deze ontwikkelingen. De druk op de woningmarkt blijft onverminderd hoog als er niet gebouwd wordt. Voor de periode 2025-2035 is een Woondeal in voorbereiding met de regio Stedendriehoek de provincie Gelderland en het Rijk. Deze wordt meegenomen in de Omgevingsvisie versie 2.0. In de woondeal 2025-2035 zullen afspraken staan om de druk op de woningmarkt te verlichten. Oekraïense ontheemden Wij vangen vanaf medio 2025 135 Oekraïense ontheemden op. Wij voorzien voor 2026 geen uitbreiding van onze opvang capaciteit. De EU-Richtlijn Tijdelijk Bescherming van Oekraïense ontheemden loopt in 2026 af. Het is nog niet duidelijk hoe het landelijke en Europese kader voor de opvang van ontheemden er daarna uit zal zien. Doorstroomlocatie (DSL) Onze afspraak met het ministerie van asiel en migratie voor de bekostiging van de doorstroomlocatie loopt medio 2026 af. Welke voorzieningen er tegen die tijd zijn voor de (tijdelijke) huisvesting van statushouders is afhankelijk van beleid zoals dat nu door het rijk wordt ontwikkeld.

Asielzoekerscentrum (AZC) De verwachting is dat in de loop van 2026 het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) concrete plannen en aanvragen gaat indienen voor de ontwikkeling van het AZC op locatie de Michaelshoeve. Het is de bedoeling dat de locatie in 2028 in haar geheel in gebruik genomen wordt.

Financiële ontwikkelingen Focusgebied Wonen Focusgebied Wonen

2026

Subtotaal

2027

Geen financiële ontwikkelingen.

2028

2029

Basistaken Fysieke leefomgeving Portefeuillehouders S. van de Graaf P. Inberg Y. Cegerek

Uitgangspunten coalitieakkoord Openbare ruimte De openbare ruimte is een visitekaartje van onze gemeente. We willen de openbare ruimte zo inrichten en onderhouden dat deze uitnodigt tot wandelen, fietsen, sporten en ontmoeten voor iedereen met en zonder beperking. Absolute prioriteit heeft de bereikbaarheid voor wandelaars en fietsers van winkels, scholen en maatschappelijke voorzieningen. De inrichting en het onderhouden van het openbaar groen is belangrijk om de negatieve effecten van klimaatverandering te verminderen. Beheer van de openbare ruimte vinden we een kerntaak van de gemeente. De regie daarop houden we in eigen beheer. Ook zetten we in op een effectieve uitvoering. We sluiten daarbij kleinschalige particuliere initiatieven om het beheer over te nemen niet uit. Mobiliteit Een goede inrichting en goed onderhoud van onze infrastructuur draagt bij aan allerlei doelstellingen zoals veiligheid, klimaatbeleid en gezondheid. Voor het verkeer in en rondom Eerbeek wordt in samenwerking met de provincie en de buurgemeenten Apeldoorn en Rheden een verkeersplan opgesteld. In juni 2024 ligt de Mobiliteitsvisie voor bij de gemeenteraad (beleidskaders voor onder andere verkeersstructuur, -veiligheid, openbaar vervoer en parkeren).

In het kader van goed beheer van bestaande wegen wordt ook een Visie Infrastructuur opgesteld om bij diverse wegtracés waar inrichting en functie niet passend zijn te komen tot een fundamentele wegreconstructie. Hiervoor is rekening gehouden met een meerjarig investeringsprogramma. Het Verkeerscirculatieplan in Eerbeek en een actueel gemeentelijk verkeers- en vervoersplan voor de hele gemeente gaan inzicht geven in de gewenste infrastructuur voor alle verkeersstromen. Toerisme en recreatie en economische zaken We streven naar balans tussen economische en leefbaarheidsbelangen. We ontwikkelen de spoorzone van Eerbeek als een toegangspoort naar de Veluwe welke bijdraagt aan werkgelegenheid door toerisme en recreatie. In Brummen stimuleren we verblijfsrecreatie voor meer dynamiek en economisch draagvlak.

Trends en ontwikkelingen Openbaar Groen Bij het beheer van de openbare ruimte werken we verder aan de verbetering van de biodiversiteit en aan onze klimaatopgaven zoals opgenomen in de programma’s “Water en Riolering” en “Groen”. Plantsoenen worden heringericht met planten die een meerwaarde hebben voor de biodiversiteit en daarnaast klimaatbestendig zijn. Regenwater wordt opgevangen in plantsoenen terwijl onze inwoners gestimuleerd worden het regenwater van hun dak te laten infiltreren in hun tuin. Door de aanplant van bomen in zowel de kernen als het buitengebied zorgen we voor meer schaduw als schuilgelegenheid voor vogels en dieren. In 2025 breiden we het oppervlak ecologisch beheerde bermen en watergangen verder uit. Ecologisch beheer betekent ook meer afvoer en verwerken van maaisel. Dit levert voor de komende 23

jaren een structurele kostenpost op voor het transporteren van het maaisel naar agrarische percelen. Om de biodiversiteit in de gemeente te verbeteren wordt een biodiversiteitsplan opgesteld. Het plan moet de aanwezige biodiversiteit in de gemeente inzichtelijk maken en kansen in beeld brengen om de biodiversiteit te verbeteren en versterken. Bij het opstellen van het plan wordt samengewerkt met lokale partijen als het Landschapsnetwerk en het IVN. Bij het biodiversiteitsplan komt een uitvoeringsplan dat de verschillende partijen in onze gemeente handvatten moet geven verbeteracties door te voeren. De grote hoeveelheid gevallen neerslag in 2023 bracht gebreken in het afwateringssysteem in het buitengebied aan het licht. Daar waar voor droge perioden het regenwater zo lang mogelijk in het gebied moet blijven, dient een te veel aan water in natte perioden juist snel afgevoerd te kunnen worden. Samen met het Waterschap en de Provincie wordt gezocht naar een herijking van het watersysteem en de benodigde werkzaamheden aan watergangen. In park 't Goor is de aanwezige vijver dicht geslibd waardoor de waterkwaliteit slecht is. In warme en droge zomers is er te weinig water om de aanwezige vissen te laten overleven. Gezien de ligging van de vijver in een omgeving met veel natuurwaarden is een maatwerkoplossing benodigd om de natuurwaarden te behouden.

Voor de uitvoer van de werkzaamheden is extra budget benodigd. De provincie heeft afgelopen jaar de zwemplas van 't Gat van Cortenoever aangewezen als zwemwater. Deze aanwijzing brengt verplichtingen voor de gemeente met zich mee op het gebied van beheer en veiligheid. In 2025 wordt een beheerplan voor de zwemplas en omgeving opgesteld. Soortenmanagementplan (SMP) Om bouw- en isolatieactiviteiten aan gebouwen in de kernen van Brummen en Eerbeek eenvoudiger te kunnen laten verlopen heeft de gemeente opdracht gegeven een SMP voor deze kernen te laten opstellen. Met een goedgekeurd SMP hoeven (ver-)bouwende partijen niet zelf ecologisch onderzoek te doen naar gebouw bewonende beschermde dieren en voor elke activiteit een ontheffing op de natuurwetgeving aan te vragen. Onder de vlag van het SMP kunnen deze activiteiten veelal vergund worden omdat het SMP voorziet in duurzaam behoud van de aanwezige beschermende soorten. Het SMP is in concept gereed en wordt nog voor de zomer van 2025 ingediend bij de provincie. De provincie dient het SMP goed te keuren en kan op basis van het plan ontheffing verlenen voor de opgenomen activiteiten. Als het plan goedgekeurd is dienen er (extra) verblijfplaatsen ingericht te worden voor de soorten die in het SMP opgenomen zijn.

Begraafplaatsen De begraafplaatsen zijn herdenkingsparken waar met respect voor de overledenen en hun nabestaanden gewerkt wordt. Door met elektrische maaimachines te werken wordt de rust op de begraafplaats nog meer gegeven. De rustige omgeving maakt de begraafplaatsen ook geschikte verblijfplaatsen voor plant en dier. Met gerichte aanplant van bomen en struiken en meer ecologisch beheer kan een mooie combinatie gemaakt worden van representativiteit en biodiversiteit. Wegbeheer De gemeentelijke wegen worden op een basisniveau onderhouden. Onderhoud vindt plaats op basis van de uitgangspunten uit het wegenbeheerplan en op basis van een tweejaarlijkse inspectie. In de zomer van 2025 vindt weer een dergelijke inspectie plaats. Op basis van de uitkomsten van de inspectie worden onderhoudsmaatregelen ingepland. Bij de uitvoer van de onderhoudswerkzaamheden wordt gekeken of wensen vanuit de programma’s Mobiliteit, Groen of 24

Water en Riolering aangehaakt en gerealiseerd kunnen worden. Grootschalige herinrichtingen worden opgepakt vanuit de prioritering in het uitvoeringsplan Mobiliteit. De herinrichting van de Zutphensestraat (binnen de bebouwde kom) is als eerste grootschalige herinrichting opgepakt. Deze herinrichting wordt in 2025 voorbereid. Start van de uitvoering staat gepland voor begin 2026. Uitvoering visie Mobiliteit Op basis van de in 2024 vastgestelde Visie Mobiliteit 2050 is een uitvoeringsplan opgesteld. De eerste maatregelen uit dit uitvoeringsplan worden in 2025 uitgevoerd. Zo vinden er pilots plaats in het buitengebied om de verkeersveiligheid te verbeteren, vindt er onderzoek plaats naar (school- en recreatieve) fietsroutes, worden schoolomgevingen verkeersveiliger gemaakt en wordt de Zutphensestraat heringericht (start uitvoer 2026). Wij zetten in op behoud van het veerpont Brummen-Bronckhorst door waar mogelijk het proces tot overname te faciliteren door o.a. gesprekken met investeerders en subsidieverstrekkers. Rioolbeheer In de komende jaren wordt verder gewerkt aan de uitvoering van het programma Water en Riolering. Vervanging van de riolering in de Loenenseweg en het saneren van de riooloverstort bij Empe zijn daarbij grote projecten die veel voorbereiding vragen.

De lange wachttijden voor het verleggen van kabels en leidingen door nutsbedrijven, dat voorafgaand aan de werkzaamheden uitgevoerd moet worden, vertragen de uitvoering van rioolprojecten momenteel aanzienlijk. Openbare verlichting In 2024 is het onderhoud van de openbare verlichting in samenwerking met enkele andere gemeenten voor meerdere jaren openbaar aanbesteed. Onderdeel van de werkzaamheden is de vervanging van traditionele verlichting door LED-lampen in 2025. Hiermee wordt ons verlichtingsbestand verder verduurzaamd en kan er bespaard worden op de energiekosten. In 2025 wordt een nieuw beleids- en beheerplan opgesteld met onder andere uitgangspunten voor het toepassen van een dimregiem op de verlichting om nog meer energie te besparen. Uitrol vindt vanaf 2026 plaats. Grondstoffenplan Het huidige grondstoffenplan heeft een looptijd tot eind 2025. Het doel van dit plan is om eind 2025 nog maximaal 80 kilogram restafval per inwoner in te zamelen. Op basis van de huidige resultaten lijkt deze doelstelling , met 115 kg/inwoner in 2024, nog te ambitieus. In 2025 wordt een nieuw grondstoffenplan opgesteld met nieuwe maatregelen en herijking van de gestelde doelen. Toerisme en recreatie De gemeente Brummen is onderdeel van één van de populairste vakantiebestemmingen van Nederland: de Veluwe.

Toerisme en recreatie worden vandaag de dag niet meer gezien als een doel op zich maar als een middel om een bijdrage te leveren aan lokale opgaven zoals leefbaarheid, behoud van erfgoed en de landbouwtransitie. Een goed en strategisch ontwikkelde toeristische sector is hierbij essentieel. Daarom zetten we in op aanbodontwikkeling, verbinden we toerisme aan lokale opgaven, positioneren we de gemeente als uniek onderdeel van de Veluwe in de communicatie en zoeken we lokale en regionale samenwerking. Zo kan toerisme bijvoorbeeld een integrale bijdrage leveren aan doelstellingen van het coalitieakkoord als versterken van dorps- en gemeenschapshuizen voor sociale cohesie, economische belangen en cultuur. Economische zaken Ondernemers zijn belangrijk voor de gemeente Brummen. Zij zijn de economische motor en zorgen voor werkgelegenheid, dragen bij aan leefbaarheid van onze dorpskernen en sponsoren het 25

verenigingsleven. Ook zijn ondernemers op bijvoorbeeld bedrijventerreinen een belangrijke partner in het behalen of versnellen van lokale opgaven zoals de energietransitie, tegengaan van ondermijning en leefbaarheid. De gemeente Brummen is bezig met het versterken van het economisch beleid. Daarvoor is in 2025 het programma economie gemeente Brummen 2030 opgesteld. Dit vormt de leidraad om onze capaciteit op in te zetten.

Financiële ontwikkelingen Basistaken Fysieke Leefomgeving Basistaken Fysieke Leefomgeving

2026

2027 -5

2029

Kinderboerderijen 't Goor en Kiboe

Autonoom

Investeringskrediet Rehabilitatie wegen

Autonoom

Areaaluitbreiding Lombok - openbaar groen

Autonoom

Areaaluitbreiding Lombok - recreatieterreinen

Autonoom

-6

Verlaging budget externe deskundigen

Autonoom

Uitbaggeren vijver 't Goor

Activering bestaand beleid

-50

-52

-153

Subtotaal

-5

2028 -5

-5 -100

-48

-49

-51

-52

-75 -124

Kinderboerderijen 't Goor en Kiboe Vanaf 2025 ontvangt kinderboerderij de Kiboe een financiële ondersteuning door middel van een subsidie. DierenPark ‘t Goor ontving al eerder een subsidie, maar dit was niet meegenomen in de meerjarenbegroting. Rehabilitatie wegen Tot en met het jaar 2031 staat jaarlijks een investeringskrediet van afgerond € 2,6 miljoen op de begroting. Dit levert een jaarlijks kapitaallast op van afgerond € 100.000. Areaaluitbreiding Lombok In het najaar van 2024 is het openbaar gebied overgedragen van de projectontwikkelaar naar de gemeente. Dit betekent onder andere hogere kosten van onderhoud voor het openbaar groen en speelterreinen. Verlaging budget externe deskundigen De afgelopen jaren bleek dit budget niet volledig te worden benut. Daarom wordt nu voorgesteld dit met € 10.000 te verlagen. Uitbaggeren vijver 't Goor Op verzoek van visvereniging de Karper wordt de vijver uitgebaggerd zodat de vijver weer geschikt is om daar te kunnen vissen.

Programma 3 Sociale leefomgeving Introductie Dit programma gaat over het volgende focusgebied: •

Sociaal domein

Dit programma gaat over de volgende basistaak: •

Vitale Samenleving

Financiële ontwikkelingen Programma 3 Sociale Leefomgeving

2026

Bestuursbesluit

2027

2028

2029

Autonome ontwikkelingen

-1.994

-2.002

-1.894

-1.885

Activering bestaand beleid

-226

-126

-26

-20

Reserves Totaal programma 3

128

-2.092

-2.000

-1.892

-1.878

Focusgebied Sociaal domein Portefeuillehouders G.I. Timmer Y. Cegerek

Uitgangspunten coalitieakkoord Als gemeente zorgen we voor passende zorg en ondersteuning voor inwoners die dat nodig hebben. Dat kunnen we alleen waarmaken als we zorgvuldig omgaan met aanvragen voor ondersteuning. We zijn ons ervan bewust dat door de krimp op de arbeidsmarkt er een extra opgave komt om zekerheid van het bieden van zorg te waarborgen. Als iemand er zelf én met hulp van de omgeving niet uitkomt, dan is er een vangnet. Dit betekent dat we een goede balans nodig hebben tussen heldere en duidelijke richtlijnen enerzijds en de menselijke maat anderzijds. Onder andere bij de Participatiewet willen we onderzoeken of het beleid voldoende ruimte laat aan medewerkers om in de uitvoering de menselijke maat te kunnen hanteren. Daarom treffen we maatregelen die helpen voorkomen dat inwoners een beroep doen op ondersteuning. Preventie en laagdrempelige zorg, door middel van een aanbod van algemene en voorliggende voorzieningen zonder een beschikking van de gemeente is een noodzakelijke belangrijke opgave in de transformatie van de zorg in de gemeente Brummen. We streven naar tijdiger en effectiever signaleren en naar een algemener en laagdrempeliger aanbod. Daarom zoeken we samenwerking in de regio. Dit in lijn met spoor vier van het ontwikkelplan Bestuurskracht. Vangnet en voorkómen zijn geen nieuwe uitgangspunten.

Het onderzoeksrapport ‘Naar een evenwichtig sociaal domein’ uit 2020 bevat goede bouwstenen om een evenwichtig beleid te voeren. Beleid met de juiste zorg en ondersteuning en een beheersbare kostenstijging. Deze koers zetten we door in de komende jaren. Een solide en sociaal vangnet met onder andere goed toegankelijke minimaregelingen is aanwezig. Daar hoort tevens een effectieve integrale schuldhulpverlening en armoedebestrijding bij. We zien veel samenhang tussen de verschillende beleidsterreinen, bijvoorbeeld huiswerkbegeleiding van jongeren combineren met sporten, het leren omgaan met geld, gezonde voeding én met samenwerken en inzetten voor anderen. Als onderwijs, sportverenigingen en de Stichting Welzijn Brummen samenwerken in het aanbod. Of als inwoners samenwerken bij de energietransitie, de inrichting van hun straat of de integratie van nieuwkomers. Kortom, als het samenleven wordt versterkt door buurtwerk en een gebiedsgerichte aanpak. In dit licht streven we bij de decentralisatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis met een passende lokale structuur van voorzieningen en ondersteuning.

Trends en ontwikkelingen Inkoop Jeugd/WMO In 2026 geven we uitvoering aan diverse ontwikkelingen. Zowel lokaal als regionaal. Per 1 januari 2026 is de nieuwe inkoop van zorgproducten gerealiseerd. Dit betekent dat alle zorgproducten binnen de kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) en Jeugdwet tegen het licht gehouden zijn en opnieuw afgestemd op wat inwoners nodig hebben. In 2026 zullen de effecten daarvan gemonitord worden. Hervormingsagenda Jeugd In het, door het Ministerie van VWS, opgestelde Implementatieplan Hervormingsagenda 2023-2028 is opgenomen dat de Jeugdwet wordt herijkt. De lichte vormen van ondersteuning en opvoedondersteuning gaan uit de Jeugdwet verdwijnen. Hoe dit er precies uit gaat zien is nog niet bekend.

Vooruitlopend op herijking van de Jeugdwet zal een traject worden gestart met de gemeenteraad om te komen tot een bepaling van de reikwijdte van de plicht tot het leveren van jeugdhulp. Binnen de gemeente Brummen wordt, vooruitlopend op de wijziging van de Jeugdwet, in 2025 gewerkt aan een plan om te komen tot deze transformatie. De Galangroep zal Brummen hierin ondersteunen. De verwachting is dat er in 2025 verkend gaat worden op welke wijze de lichte ambulante hulpverlening vorm krijgt in de algemene voorliggende voorzieningen en welke onderliggende gemeentelijke besluitvorming/aanpassing van documenten (zoals een nieuwe gemeentelijke verordening) en governance hiervoor nodig zijn. Belangrijke punten hierin zijn; • Aansluiten bij wat er al is • Samenwerking met ketenpartners • Nieuwe kijk op toe leiden (normaliseren, de-medicaliseren) • Aanpassen van huidige gemeentelijke verordening en actualiseren van huidige beleid (de huidige verordening dateert van 2017). • Laagdrempelig inrichten want goede inbedding in de wijk is cruciaal. • Een ‘Brummense werkwijze’: benaderbaar, concreet en komen tot de kern zonder opsmuk. In 2026 en de jaren daarna, zal de focus liggen op de doorontwikkeling van deze transformatie en de bijbehorende voorzieningen en werkwijzen. Voor alle ontwikkelingen op dit gebied geldt dat het belangrijk is om dit goed te monitoren.

Een andere opdracht in de hervormingsagenda is om de Jeugdhulp steviger te verbinden aan aanpalende domeinen zoals het onderwijs, volwassenen-ggz en bestaanszekerheid. Problemen worden in de context van het gezin opgepakt. Door bestaans-, inkomens- en woonzekerheid te versterken, participatie te bevorderen en kansenongelijkheid tegen te gaan. Op verschillende manieren wordt hier In Brummen op ingezet bijvoorbeeld middels de Doorbraakmethode. Daarnaast zal er intensief worden samengewerkt met het onderwijs. Tevens wordt in de transitie naar lichte ambulante ondersteuning als algemene voorziening aandacht besteed aan het oppakken van problemen binnen de context van het gezin. Aan de hand van de richtlijnen van de VNG zal er gewerkt worden aan een sterk lokaal team. De VNG heeft werkpakketten beschikbaar om te komen tot een sterk lokaal team dat de volgende kenmerken heeft: 1. omvang en expertise van een team dat past bij de vraag, 2. het team is zichtbaar aanwezig (in de wijk), 3. er is samenwerking met de sociale basis, 4. aansluiting bij huishoudens en gezinnen, 5. het team kan zelf hulp bieden (ook bij onveiligheid), 6. breed kijken en handelen, 7. expertise erbij halen.

Toekomstscenario kind en gezinsbescherming De opdracht vanuit de hervormingsagenda jeugd aan gemeenten hierin is: Zorg voor een sluitend aanbod van essentiële functies Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het realiseren van een aantal essentiële functies binnen het lokale veld, waaronder: • Tijdige en deskundige toegang tot hulp, • Voldoende beschikbaarheid van intensieve zorg (zoals crisishulp), • Korte lijnen met onderwijs, huisartsen en veiligheidspartners.

Voor de opdracht essentiële functies is samenwerking tussen aanbieders uit de sectoren Jeugd & Op-voedhulp (J&O), mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB), geestelijke gezondheidszorg voor de jeugd (J-GGZ), Verslavingszorg en Forensische zorg nodig. Regionaal hebben we twee diensten verworven welke in 2026 verder worden ontwikkeld. Te weten: - Mobiele brigade: de “voordeur” voor de essentiële functies: een team dat actief en snel handelt en alles inzet dat nodig is voor het voorkomen van een onvrijwillige overplaatsing. Dit team heeft voldoende capaciteit om hands-on, met het netwerk, te werken aan oplossingen. Dit kan in de vorm van kortdurende interventies/directe ondersteuning. - Integrale hoog specialistische zorg: Integrale hoog-specialistische zorg is een integraal “totaalpakket” van zorg met verblijf voor de kinderen die in aanmerking komen voor de essentiële functies. Dat betekent dat het verblijf waar nodig op maat aangevuld is met ambulante expertise en kennis van aanbieders uit het samenwerkingsverband. Deskundigencommissie van Ark Op 16 oktober 2024 bracht de onafhankelijke Deskundigencommissie Jeugd een werkbezoek aan de gemeente Brummen. Deze commissie monitort de voortgang van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd en adviseert hierover richting het Rijk en de VNG. Op 29 januari 2025 publiceerde de commissie het eerste adviesrapport, “Groeipijnen”.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15595312/2