(043) Jaarstukken 2023 gemeente Brummen

Boombeheer Gemeentelijke bomen worden volgens de wettelijke normen geïnspecteerd. Het boomonderhoud vindt op een basisniveau plaats. Prioriteit bij het onderhoud krijgt het voorkomen van gevaarlijke situaties en schade aan derden. Voor het verwijderen van een deel van de dode en slechte bomen worden vrijwilligers van de groep Holthakkers ingezet. In 2023 kon dankzij het beschikbaar komen van extra onderhoudsbudget begonnen worden met het wegwerken van de onderhoudsachterstand in het boomonderhoud. De eikenprocessierups was in 2023 op beperkte schaal aanwezig. Gezien het gezondheidsrisico en ongemak voor mens en dier is de rups (selectief preventief & curatief) bestreden. Uitgangspunt hierbij was en is dat de overlast van de rups op den duur door het optreden van natuurlijk evenwicht in omvang afneemt en acceptabel is.

Bosbeheer Het gewenste uit te voeren bosbeheer voor de gemeentelijke bossen is vastgelegd in het bosbeheerplan en per oktober 2023 in het Programma Groen. Hierin wordt meer ruimte gegeven aan inheemse loofhoutsoorten, aan ecologische processen en een verlaging van het risico op stormschade en bosbrand. Het huidig beheer is vooral gericht op het voorkomen van overlast en schade aan derden. In het Wilhelminapark wordt het bosbeheer uitgevoerd in samenwerking met de aldaar actieve bosgroep. Eind 2023 zijn dunningswerkzaamheden uitgevoerd in een deel van de Markvoortse bossen.

Speeltoestellen De gemeentelijke speeltoestellen worden conform de wettelijke eisen structureel gecontroleerd op gebreken (5x per jaar). Gebreken worden waar mogelijk gerepareerd. Onveilige en niet te repareren speeltoestellen worden verwijderd. Vervanging van speeltoestellen en herinrichting van speellocaties vindt plaats volgens uitgangspunten die in 2019 zijn vastgesteld. Herinrichting van speellocaties gaat in overleg met de buurt. In 2023 zijn in samenspraak met de omwonenden plannen voor aanpassing van de speelterreinen aan de Werfakkerweg en Eendrachtweg opgesteld. De plannen worden in het voorjaar van 2024 uitgevoerd.

88

Sportvelden De sportvelden worden door de gemeente dusdanig onderhouden dat ze voldoen aan de bespelingseisen van de sportbonden. De gemeente beheert natuurgrasvelden, rubber en zand ingestrooide kunstgrasvelden en hybridevelden. Groot onderhoud aan de velden vindt plaats in overleg met de betreffende sportverenigingen.

Gemeentelijke gebouwen Voor periodiek- en groot onderhoud is een voorziening beschikbaar die jaarlijks wordt gevoed. Uit de voorziening moet het onderhoud worden bekostigd van alle gebouwen die bij de gemeente in eigendom zijn. Deze bedragen zijn exclusief te nemen verduurzamingsmaatregelen en het wegwerken van eventueel uitgesteld onderhoud. De financiële overzichten staan in het hoofdstuk Financiële positie. Sportcomplex Rhienderoord wordt verduurzaamd. Hiervoor is extra budget beschikbaar gesteld. Reguliere onderhoudswerkzaamheden die in de nabije toekomst gepland staan, worden in het meerjarenonderhoudsplan naar voren gehaald om gecombineerd met de verduurzamingswerkzaamheden uitgevoerd te worden. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van dakbedekking, voordat er zonnepanelen op worden geplaatst. Als zo'n situatie aan de orde is en als dit financiële consequenties heeft voor de jaarlijkse storting in de onderhoudsvoorziening dan wordt dit voor besluitvorming voorgelegd aan de raad. Het reguliere onderhoud van schoolgebouwen wordt gedaan door de schoolbesturen. Alleen nieuwbouw, uitbreiding en zeer groot onderhoud valt nog onder de gemeente. Daarvoor is in 2023 het IHP, het integraal huisvestingsplan voor onderwijslocaties, door de raad vastgesteld. Voor dit doel wordt met ingang van 2025 jaarlijks een bedrag van € 550.000 gereserveerd, in 2024 een bedrag van € 275.000.

Kosten groot onderhoud

(bedragen x 1.000)

Begroot na wijziging

€ 733

Werkelijke kosten

€ 520

Restant

€ 213

Het restant wordt veroorzaakt door de volgende posten: Gemeentehuis, uitstel schilderen en dakwerk

€ 40

Gemeentewerf, minder werkzaamheden uitgevoerd i.v.m. verduurzaming

€ 15

de Bhoele, terugontvangen btw over afgelopen jaren

€ 61

Rhienderoord, terugontvangen btw over afgelopen jaren

€ 74

Overig

€ 23

Stand voorziening groot onderhoud

(bedragen x 1.000)

per 1-1

€ 230

Toevoeging vanuit exploitatie

€ 426

Onttrekking werkelijk

€ 520

per 31-12

€ 136

89

D. Financiering Algemeen In de paragraaf Financiering geven we informatie over de manier waarop de gemeente geld aantrekt. We beschrijven hoe we de financieringsfunctie uitvoeren voor de jaren 2023 – 2026. De wet Financiering Decentrale Overheden (wet FIDO) en de wet Hof (Houdbare overheids financiën) zijn de kaders waarbinnen de uitvoering van de financieringsfunctie plaatsvindt. Daarnaast heeft de raad kaders vastgesteld in de financiële verordening en in het Treasurystatuut. Het gemeentelijke financieringsbeleid is opgesteld om te voorzien in de financieringsbehoefte op korte en op lange termijn. De belangrijkste doelstelling is het beheersen van de risico’s die hieraan verbonden zijn en de rentekosten te beperken.

Renteontwikkelingen De Europese Centrale Bank (ECB) bepaalt het monetaire beleid. Een ECB-doel is om de inflatie op de middellange termijn onder, maar dicht bij 2% te houden. De huidige inflatie is thans fors hoger. Prijsstabiliteit draagt bij aan de toename van economische welvaart en de potentiële groei van de economie. De door de ECB gehanteerde herfinancieringsrente is van invloed op de ontwikkeling van de rente op de kapitaalmarkt (lange termijn leningen). Het tarief was sinds 2016 ca. 0%, vanaf 2022 is hier verandering in gekomen. De Euribortarieven worden gehanteerd om de geldmarktrente (korte termijn leningen) te bepalen. Dit tarief was in september 2023 ongeveer 4,5%.

Risicobeheer Voor de beheersing van de renterisico’s gelden twee concrete richtlijnen: de renterisiconorm en de kasgeldlimiet. Schuldpositie en rente risiconorm De financieringsbehoefte is afhankelijk van de geplande uitgaven en investeringen. In 2023 zijn de uitgaven en de investeringen gedekt door de inkomsten alsmede door het aantrekken van een externe financiering in december 2022. Deze financiering is reeds in december 2022 aangetrokken vanwege de stijgende rentes. De (resterende) looptijd van de leningen varieert van 1 jaar tot 13 jaar. Het gemiddelde rente tarief ligt rond de 1,4%. Jaarlijks lossen we af op de lange termijn leningen. De totale aflossing mag niet hoger zijn dan 20% van de begroting van het betreffende jaar. In 2023 hebben we dit percentage niet overschreden. In 2023 is er € 9.247.104 afgelost terwijl de limiet € 12.077.000 (20% van het begrotingstotaal: € 60.387.000) was. Omschrijving (bedragen x1000)

Stand per 31-12-2022

Opgenomen

Aflossing

Stand per 31-12-2023

Betaalde rente

Langlopende leningen

€ 58.864

€0

€ 9.247

€ 49.617

€ 502

Kortlopende leningen

€0

€0

€0

0

€0

€ 58.864

€0

€ 9.247

€ 49.617

€ 502

Totaal

90

Kasgeldlimiet De gemiddelde vlottende schuld, over 3 maanden gezien, is voor een gemeente gelimiteerd op 8,5% van het begrotingstotaal. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van deze kasgeldlimiet in 2023 weergegeven. In geen enkel kwartaal is de kasgeldlimiet overschreden. Kasgeldlimiet 2023

Grondslag: Oorspronkelijke omvang begroting

Q1 2023

Q2 2023

Q3 2023

Q4 2023

2023

€ 60.387.000,00

€ 60.387.000,00

€ 60.387.000,00

€ 60.387.000,00

€ 60.387.000,00

Kasgeldlimiet (8,5% van grondslag)

€ 5.132.895,00

€ 5.132.895,00

€ 5.132.895,00

€ 5.132.895,00

€ 5.132.895,00

Korte schuld (laatste dag maand 1)

€ -5.525.823,34

€ -7.197.677,55

€ -8.580.071,55

€ -9.794.416,82

€ -7.774.497,32

Korte schuld (laatste dag maand 2)

€ -5.895.103,91

€ -7.622.126,40

€ -8.990.680,71

€ -10.753.249,25

€ -8.315.290,07

Korte schuld (laatste dag maand 3)

€ -6.688.119,21

€ -8.159.364,79

€ -9.394.014,69

€ -11.221.223,77

€ -8.865.680,62

Gemiddelde korte schuld

€ -6.036.348,82

€ -7.659.722,91

€ -8.988.255,65

€ -10.589.629,95

€ -8.318.489,33

Korte middelen (laatste dag maand 1)

€ 15.038.952,76

€ 17.358.008,87

€ 18.748.846,96

€ 18.245.220,84

€ 17.347.757,36

Korte middelen (laatste dag maand 2)

€ 13.720.575,58

€ 19.318.953,71

€ 14.878.983,76

€ 17.848.805,38

€ 16.441.829,61

Korte middelen (laatste dag maand 3)

€ 12.707.742,02

€ 17.262.011,92

€ 15.332.796,87

€ 16.349.345,88

€ 15.412.974,17

Gemiddelde korte middelen

€ 13.822.423,45

€ 17.979.658,17

€ 16.320.209,20

€ 17.481.124,03

€ 16.400.853,71

Netto korte schuld (som gemiddelden)

€ 7.786.074,63

€ 10.319.935,25

€ 7.331.953,55

€ 6.891.494,09

€ 8.082.364,38

-13%

-17%

-12%

-11%

-13%

€ 12.918.969,63

€ 15.452.830,25

€ 12.464.848,55

€ 12.024.389,09

€ 13.215.259,38

% van de begroting Ruimte / overschrijding

Verstrekte leningen De Gemeente heeft verschillende leningen aan partijen verstrekt. Daarnaast zijn en worden er via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) stimuleringsregelingen verstrekt aan inwoners. Dit zijn revolverende fondsen. De rentebaten uit deze fondsen blijven binnen het fonds om deze binnen het fonds weer in te kunnen zetten. Hieronder volgt een overzicht van de partijen en de rentebaten van de verstrekte leningen. Omschrijving Partij

Hoofdsom per 31-12-2022

Verstrekt

Afgelost

Hoofdsom per 31-12-2023

Rente

Stichting Welzijn Brummen

€ 283

€0

€ 19

€ 264

€3

Alliander

€ 847

€0

€0

€ 847

€ 85

IJsselwind

€ 58

€0

€0

€ 58

€1

E.B.E.M.

€ 10

€0

€0

€ 10

€0

€ 1.198

€0

€ 19

€ 1.179

€ 89

Rentebaten totaal

Rente Een groot deel van onze (externe) rentelasten ligt vast omdat in het verleden geldleningen zijn opgenomen waarbij de op dat moment geldende marktrente voor langere tijd contractueel is vastgelegd. Rentetoerekening De toerekening van rente aan producten berekenen we op basis van de zogenoemde “renteomslag”. Dit houdt in dat de totale rentelast moet worden verrekend op basis van de boekwaarde van de relevante investeringen aan de hand van een “gemiddeld” rentepercentage. Het percentage voor de omslagrente wordt afgerond binnen een marge van 0,5%. De ruimte van 0,5% is bedoeld voor feitelijke afronding naar een dichtstbijzijnde handige rekenrente en dient ter stabiliteit bij kleine afwijkingen in navolgende jaren. Door deze afronding wijkt de rente die we aan taakvelden toerekenen enigszins af van de daadwerkelijke rentekosten. Het verschil wordt als 91

renteresultaat verantwoord op het taakveld treasury en is zichtbaar als resultaat in het renteschema.

Bouwgrondexploitatie Ten aanzien van de bouwgrondexploitatie moet een rente (percentage) worden toegerekend, die gerelateerd is aan de werkelijk te betalen rente over het vreemd vermogen (de leningen). In 2023 is er voor de complexen gerekend met een percentage van 0,6%. Op basis van definitieve cijfers had dit percentage op 0,8% moeten liggen. Aangezien deze afwijking binnen de correctiemarge ligt van 0,25% heeft er geen correctie plaats gevonden. Over de waarde van de grondexploitatie wordt rente berekend en geboekt als bate in de exploitatie. Het te hanteren percentage volgt uit onderstaande berekening: Post (bedragen * 1.000)

Bedrag

Eigen vermogen

21.269

Voorzieningen

6.318

Langlopende schulden

49.617

Kasgeldleningen (kort)

0

Overige kortlopende schulden

2.649

Overlopende passiva

7.295

Vreemd vermogen

65.879

Balanstotaal

87.148

Rentepercentage vaste schulden

1,06%

Rentepercentage kasgeldleningen

0,00%

Rente vaste schulden

525

Rente kasgeldleningen

0

Gewogen gemiddelde rentepercentage (omslagrente)

1,06%

Rentetarief grondexploitatie

0,80%

92

Renteschema Schema renteomslag berekening

Begroot 2023

Werkelijk 2023

a.

Externe rentelasten over de korte en lange financiering

€ 479.625

€ 525.363 +

b.

Af: De externe rentebaten over de lange en korte financiering

-€ 30.340

-€ 441.646 -

Saldo rentelasten en rentebaten

€ 449.285

€ 83.717 +

-€ 71.066

-€ 92.764 -

-€ 2.961

-€ 2.962 -

€0

€0 +

€ 375.258

-€ 12.008 +

c1. Af :De rente die direct aan de grondexploitatie wordt doorgerekend c2

Af: De rente van projectfinanciering die direct aan het betreffende taakveld / product wordt toegerekend (lening SWB)

c3

Bij: De rentebaten van doorverstrekte leningen, als daarvoor een specifieke lening is aangetrokken en als deze bate rechtstreeks aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1

Bij: Rente over het eigen vermogen

€0

€0 +

d2

Bij: Rente over voorzieningen

€0

€0 +

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente (via rente-omslag)

€ 375.258

-€ 12.008 +

e.

Af: De aan taakvelden toegerekende rente (rente-omslag)

-€ 321.172

€0 -

f.

Renteresultaat op het taakveld Treasury

€ 54.086

-€ 12.009

Rente-omslag per jaar

0,58%

-0,02%

Te hanteren rente-omslag mag afgerond op 0,5% cf. BBV

0,50%

0,50%

Vennootschapsbelasting Gemeenten kunnen te maken hebben met de vennootschapsbelasting. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat de gemeente Brummen niet vennootschapsbelastingplichtig is.

93

E. Bedrijfsvoering Algemeen Het realiseren van doelstellingen is mede afhankelijk van een goede sturing en van een goede interne bedrijfsvoering. In deze paragraaf gaan we in op actuele ontwikkelingen op het terrein van de bedrijfsvoering.

Integrale procesverbetering Sinds 2021 werken we aan het verbeteren van onze processen. We doen dit door een proces van begin tot eind door te lichten. Daarbij letten we nadrukkelijk op aspecten als dienstverlening en digitaal en zaakgericht werken. Zo verbeteren we het proces en draagt het bij aan een betere dienstverlening richting inwoners en bedrijven en een efficiëntere bedrijfsvoering. Deze aanpak zetten we door. Producten kunnen steeds meer digitaal aangevraagd worden via onze website. In 2023 hebben we een drietal processen op deze wijze doorgelicht: 1. Het subsidieverleningsproces. Opbrengsten uit deze doorlichting zijn doorgevoerd voor nieuwe incidentele subsidies vanuit specifieke uitkeringen. En voeren we door, zodat we vanaf 2024 nieuwe aanvragen via het verbeterde proces doorlopen. 2. Proces Wmo en jeugdaanvragen. De verbeterpunten betreffen met name het gebruikte systeem. Via aanbesteding van het nieuwe systeem, nemen we deze punten mee. 3. Het proces huwelijken. De uitkomsten van deze doorlichting nemen we mee in de ontwikkelingen rond publieksdienstverlening in algemene zin.

ENSIA-verantwoording Gemeente Brummen verantwoordt zich elk jaar over informatiebeveiliging en informatiekwaliteit middels ENSIA. Dat staat voor Eenduidige Normatiek Single Information Audit. De focus van ENSIA ligt op verantwoording richting de gemeenteraad. Parallel hieraan leggen wij verantwoording af aan de rijksoverheid waar het gaat om het gebruik van landelijke voorzieningen, zoals Basisregistratie Personen (BRP) en Reisdocumenten, Digitale persoonsidentificatie (DigiD), Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT), Basisregistratie Ondergrond (BRO) en de Structuur uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen (SUWI).

Personeel en Organisatie Personeel en Organisatie De gemeentelijke organisatie werkt vanuit de kernwaarden dichtbij, aandacht, samen en bewust en is continu gericht op verbeteren en het behalen van de afgesproken resultaten voor inwoner, organisatie, bestuur of college. HR21 Per 1 september 2023 is een overstap gemaakt naar H21, een functiewaarderingssysteem dat speciaal voor gemeenten is ontwikkeld in opdracht van de VNG. Wijziging in hoofdstructuur De span of control van de procesmanager is groot en daarom is begin 2023 gekozen om voor teams met enige omvang een coördinator aan te wijzen. Het coördinatorschap gaat over het plannen, verdelen en afstemmen van de werkzaamheden. Het bewaken, borgen en toetsen van de voortgang, de kwaliteit en kwantiteit van de werkzaamheden. Uitgangspunt is dat de procesmanager eindverantwoordelijk is en blijft en dat in onderling overleg tussen de procesmanager en coördinator afspraken gemaakt worden over gedelegeerde taken en verantwoordelijkheden. 94

In 2023 hebben we ook voorbereidingen getroffen om per 1 januari 2024 de verantwoordelijkheid van de "mens" van HR naar de manager te verschuiven. Door deze verschuiving zal de dienstverlening van HR meer gericht zijn op het ondersteunen en adviseren van de manager bij de HR processen. Arbeidsmarkt Net als vele andere organisaties heeft ook Brummen heeft te maken met een arbeidsmarkt waarop schaarste heerst. Vacatures staan langer open. We hebben in 2023 een start gemaakt met het verbeteren van onze positie op de arbeidsmarkt. De focus ligt op arbeidsmarktcommunicatie, arbeidsvoorwaarden en employer branding. Strategische Personeelsplanning In 2023 is onder begeleiding van Berenschot een SPP-traject doorlopen. De personele knelpunten zijn met oplossingsrichtingen in kaart gebracht. In 2024 zal het SPP-traject in lijn worden gebracht met de reguliere P&C-cyclus. Formatie-uitbreiding In 2023 hebben een aantal formatie-uitbreidingen plaatsgevonden om de bestuurskracht te versterken en een aantal knelpunten op te lossen. Er is een strategisch bestuursadviseur gestart, meer beleidscapaciteit openbare ruimte en uitbreidingen in beleid en uitvoering van het Sociaal domein. Resultaat loonkosten en kosten van inhuur bedragen x € 1.000 Omschrijving

Begroot nw

Loonkosten Centrale raming voor overwerk, beloningsdifferentiatie en werkkostenregeling inhuur i.v.m. ziekte, vacatures en tijdelijke werkzaamheden Totaal

Werkelijk

Restant

€ 15.036

€ 12.640

€ 563

€ 113

€ 2.396 € 450

€ 1.055

€ 2.290

€ -1.235

€ 16.654

€ 15.043

€ 1.612

Personeelslasten en overige kerncijfers over de organisatie. bedragen x € 1.000 Omschrijving

Werkelijk 2022 Raming 2023 Werkelijk 2023 Resultaat 2023

Griffie Ambtelijke organisatie Totaal

€ 150

€ 182

€ 172

€ 10

€ 11.831

€ 14.855

€ 12.469

€ 2.386 € 2.396

€ 11.981

€ 15.036

€ 12.640

Aantal personeelsleden

183

193

182

Percentage mannen in dienst (in personen)

46%

47%

45%

Percentage vrouwen in dienst (in personen)

54%

53%

55%

Percentage mannen in dienst (in FTE)

50%

51%

48%

Percentage vrouwen in dienst (in FTE) Ziekteverzuimpercentage, totaal (excl. zwangerschap)

51%

49%

52%

6,75%

6,58%

5,47%

Het totale resultaat loonkosten en inhuur 2023 komt uit op € 1.612.000 positief. De werkelijke loonkosten van de medewerkers zijn lager dan begroot. Er is een overschot van € 2.396.000. Diverse vacatures zijn langere tijd niet ingevuld. Daardoor valt loonsom vrij. Hiervoor is in een groot deel van de functies ingehuurd. Verder zijn er algemene posten HR (beloningsdifferentiatie, overwerk, werkkostenregeling en budget capaciteit opvang Ontheemden beschikbaar ter dekking van de loon- en inhuurkosten. Het totaal restant op de loonkosten komt hiermee uit op een bedrag van € 2.846.000. Vanaf 2022 is in de nieuwe cao opgenomen dat medewerkers het bovenwettelijke verlof mogen sparen voor later. Het verlofsparen is bedoeld om medewerkers in alle levens- en carrière fasen in 95

staat te stellen om de werktijd af te stemmen op de eigen behoeften. Volgen de voorschriften (BBV) moet er een voorziening worden getroffen voor het aantal uren dat is aangevraagd. De totale kosten bedragen afgerond € 94.000 in 2023. Dit bedrag is verwerkt onder de werkelijke kosten. Bedragen x € 1.000 Kosten inhuur

Begroting 2023 na wijz.

Realisatie 2023

Afwijking 2023

Ziektevervanging

€ 375

€ 416

-€ 41

Vacatureruimte

€ 680

€ 1.874

-€ 1.194

€ 1.055

€ 2.290

€ -1.235

Totale kosten externe inhuur

De kosten van inhuur wegens ziekte en zwangerschap bedroegen in 2023 € 416.000. (Dit was in 2022 € 514.000, in 2021 € 279.000.) We hanteren het algemene uitgangspunt dat pas na zes weken ziekte kan worden overgegaan tot inhuurvervanging. Dat is niet altijd mogelijk, bijvoorbeeld bij baliefuncties en cruciale functies voor de voortgang van de bedrijfsvoering. In sommige gevallen kiezen we er voor om niet tot inhuur over te gaan en werkzaamheden tijdelijk niet uit te voeren. Die activiteiten die de dienstverlening raken worden in de regel van deze keuze uitgezonderd. De kosten inhuur wegens vacatureruimte en tijdelijke werkzaamheden bedroeg € 1.874.000.

Integriteitsbeleid De gemeente beschikt over een gedragscode integriteit welke is opgenomen in het Personeelshandboek. De gedragscode is de basis en geldt als minimumkader en is aanvullend op bestaande wet- en regelgeving. Nieuwe medewerkers (inclusief inhuur) tekenen bij indiensttreding twee verklaringen, namelijk een integriteitsverklaring en een verklaring Informatiebeveiliging & privacy. Daarnaast is iedere nieuwe medewerker en inhuurkracht verplicht om een Verklaring Omtrent Gedrag te overleggen. Binnen 3 maanden na indiensttreding legt iedere medewerker een ambtseed of belofte af.

Naleving M&O-beleid In 2023 hebben we een nieuwe Nota misbruik en oneigenlijk gebruik vastgesteld. We hebben afgesproken over naleving van het M&O-beleid in deze paragraaf te rapporteren. Het toetsingskader van het M&O beleid kent zijn uitwerking in specifieke regelingen, verordeningen en processen. We hebben risicogebieden geïdentificeerd waarbij we op basis van classificatie (licht, middel, zwaar) beheersmaatregelen definiëren en classificeren. Waar mogelijk toetsen we de opzet, bestaan en werking van het beleid via interne controle. Zo hebben we ten aanzien van het proces WMO kunnen constateren dat het op onderdelen ontbrak aan vastlegging van het type, nummer en geldigheid identificatiebewijs. Daardoor is terugkijkend niet goed vast te stellen of er sprake was van een recht. Dit is daarmee ook onderdeel van onze rechtmatigheidsverantwoording (zie deel Jaarrekening). Tegelijkertijd vraagt inzicht in naleving van het M&O-beleid onze voortdurende en nadere aandacht waar we op zullen moeten blijven investeren.

Toelichting fouten boven rapportagegrens Ten aanzien van de rechtmatigheid hebben we afgesproken dat we een rapporteringstolerantie hanteren van 0,1% (zijnde € 75.985) van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves. Afwijkingen lichten we toe in deze paragraaf en de rechtmatigheidsverantwoording. Het gaat om zes situaties (totaal € 935.432) rond inkoop waarbij we op enig moment de aanbestedingsgrens overschreden door inhuur van dezelfde type functionaris, meerwerk of verlenging van het contract.

96

Niet-financiële onrechtmatigheden wet Fido De totale aflossing mag niet hoger zijn dan 20% van de begroting van het betreffende jaar. In 2023 hebben we dit percentage niet overschreden. Er is afgerond € 9.247.000 afgelost en de limiet is € 12.077.400 (20% van het begrotingstotaal: € 60.387.000) was.

97

F. Verbonden partijen Algemeen Deze paragraaf gaat in op de doelstellingen, activiteiten en de mate van de financiële betrokkenheid van de samenwerkingsverbanden waarin onze gemeente deelneemt en verder een bepaalde bestuurlijke invloed kan uitoefenen. Besluit Begroting en Verantwoording Een “verbonden partij” is een privaat- of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Bestuurlijk belang is: “zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht”. Financieel belang is: “indien een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt”. In lijn met de BBV voorschriften geven we in deze paragraaf aandacht aan de visie die onze gemeente heeft op de verbonden partijen in relatie tot de uitvoering van de gemeentelijke doelstellingen. Wat willen we met deze partijen? Hoe past de uitvoering van de taken binnen onze gemeentelijke programma’s? Hoe dragen zij bij aan het uitvoeren van het door gemeente gewenste beleid? Ook komen beleidsvoornemens van de partijen zelf aan de orde. De laatst beschikbare cijfers over vermogens en resultaten staan per verbonden partij vermeld.

De verbonden partijen van onze gemeente zijn: I – Deelname in vennootschappen; 1. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG); 2. Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG); 3. Circulus B.V.; 4. Vitens. II – Deelname in gemeenschappelijke regelingen 5. Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG); 6. Regio Stedendriehoek; 7. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Noord en Oost Gelderland (GGD NOG); 8. Omgevingsdienst Veluwe IJssel (OVIJ), met ingang van 1 januari 2024 Omgevingsdienst Veluwe; 9. Vervoerscentrale PlusOv; 10. Tribuut. III – Overige samenwerkingsvormen 11. Regionaal Archief Zutphen; 12. Stichting Archipel; 13. Leisure Lands.

98

1.

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt. BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de inwoners. Het eigenaarschap van gemeenten, provincies en de Staat, alsmede het door de statuten beperkte werkterrein van de bank, bieden financiers het vertrouwen dat het risico van kredietverlening aan dit instituut zeer beperkt is. BNG Bank bundelt de uiteenlopende vraag van klanten tot een beroep op de financiële markten dat aansluit op de behoefte van beleggers wat betreft volume, liquiditeit en looptijd. Door de combinatie van beide elementen heeft de bank een uitstekende toegang tot financieringsmiddelen tegen scherpe prijzen, die weer worden doorgegeven aan decentrale overheden en aan instellingen voor het maatschappelijk belang. Dat leidt voor de burger uiteindelijk tot lagere kosten voor tal van voorzieningen. Wij vragen altijd bij de BNG een offerte bij het aangaan van een nieuwe lening (zie paragraaf D). Brummen heeft zeggenschap in de BNG via het stemrecht op de aandelen die de gemeente in bezit heeft, de Staat der Nederlanden is de voornaamste aandeelhouder met 50% van de aandelen. Het financiële belang De gemeente bezit 702 aandelen van € 2,50 per stuk, wat een waarde van € 1.755 vertegenwoordigt.

Dat aantal is 0,00126% van het totaal aantal aandelen dat de BNG heeft uitgegeven. De nettowinst van BNG Bank over 2023 bedroeg EUR 254 miljoen (2022: EUR 300 miljoen). De bank stelt de aandeelhouders voor een dividend uit te keren van EUR 2,16 per aandeel van nominaal EUR 2,50 (2022: EUR 2,50). Dus Brummen ontvangt een dividend van € 1.516 (vorig jaar: € 1.755). Ontwikkelingen Het financieringsbeleid van BNG Bank blijft onveranderd gericht op permanente toegang tot de gelden kapitaalmarkt voor de gewenste looptijden en volumes tegen zo laag mogelijke kosten. De volatiliteit op de financiële markten zal dit jaar naar verwachting groot blijven, de renteverwachting blijft onzeker.

Balansgegevens (bedragen x miljoen)

2019

2020

2021

2022

Eigen vermogen

€ 4.887

€ 5.097

€ 5.062

€ 4.615

Vreemd vermogen

€ 144.802

€ 155.262

€ 143.995

€ 112.074

Langlopende kredietportefeuille

€ 84.184

€ 85.981

€ 87.111

€ 89.624

€ 163

€ 221

€ 236

€ 300

Nettowinst (na belastingen)

99

2023

€ 254

2.

Vereniging Nederlandse Gemeenten

Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt. Belangenbehartiging van alle gemeenten bij andere overheden. Tweede Kamer, Kabinet en maatschappelijke organisaties zijn belangrijke gesprekspartners. Dienstverlening: advisering aan alle leden over actuele ontwikkelingen (pro actief) en advisering aan individuele leden (op verzoek). De platformfunctie wordt uitgeoefend via de VNG-commissies, Provinciale afdelingen, congressen, studiedagen en ledenraadplegingen. Vanuit de VNG, vestigingsplaats Den Haag, wordt regelmatig overlegd met besluitvoorbereiders van departementen en provincies. Zo vindt in een vroeg stadium beïnvloeding, in voor gemeenten gunstige zin, van wet- en regelgeving plaats. Deze belangenbehartiging zet zich voort in het gehele proces van besluitvorming bij de rijksoverheid en provincies. De VNG initieert bestuurlijk overleg waarbij een delegatie van VNG-bestuurders en directieleden onderhandelt namens de gemeenten met ministers en staatssecretarissen. De VNG-belangenbehartiging richt zich ook op Tweede en Eerste Kamer en belangrijke maatschappelijke organisaties. De soms tegenstrijdige belangen van grote en kleine gemeenten en de rol van de VNG daarbij is regelmatig punt van aandacht binnen de VNG. Het financiële belang De bijdrage van onze gemeente in 2023 aan de VNG bedraagt in totaal € 1,664 per inwoner (2022: € 1,594).

De bijdrage als opgenomen in de begroting bestaat uit de contributie aan de VNG, contributie aan de VNG afdeling Gelderland en een bijdrage voor de Gelderland Academie. De definitieve hoogte van de financiële bijdrage (contributie) wordt in de Algemene Ledenvergadering bepaald. Daarnaast loopt de financiering van de gezamenlijke gemeentelijke activiteiten via het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU). Ontwikkelingen De VNG is in het geweer gekomen tegen de korting op het gemeentefonds vanaf 2026. Onder meer heeft de VNG gemeenten opgeroepen om een negatief saldo op te nemen voor de jaren 2026 en 2027 in de meerjarenbegroting. Net als de meeste gemeenten in Gelderland heeft ook Brummen aan deze oproep gevolg gegeven. De gemeente Brummen is niet vertegenwoordigd in één van de bestuurlijke commissies van de VNG. Balansgegevens (bedragen x € 1.000)

2019

2020

2021

2022

Vaste Activa

€ 75.102

€ 75.657

€ 78.997

€ 68.555

Vlottende Activa

€ 78.510

€ 81.441

€ 100.870

€ 95.943

Groepsvermogen

€ 64.627

€ 62.379

€ 63.912

€ 51.704

Voorzieningen

€ 2.764

€ 3.739

€ 2.981

€ 2.154

Kortlopende schulden

€ 86.221

€ 90.980

€ 112.971

€ 110.640

100

2023