(033) Jaarstukken 2022 gemeente Brummen
Tekst van het document
Bosbeheer Het gewenste uit te voeren bosbeheer voor de gemeentelijke bossen is vastgelegd in het bosbeheerplan. Hierin wordt meer ruimte gegeven aan inheemse loofhoutsoorten, aan ecologische processen en een verlaging van het risico op stormschade en bosbrand. In 2022-2024 zijn geen grote ingrepen in de bossen voorzien. Alleen gevaar gevende takken en bomen werden in 2022 uit de bosranden verwijderd om schade aan derden te voorkomen.
Speeltoestellen De gemeentelijke speeltoestellen zijn in 2022 2x gecontroleerd op gebreken. Deze controles zijn uitgevoerd in juni en oktober. In het voorjaar zijn alle speeltoestellen gereinigd. Ook daarbij is gecontroleerd op eventuele gebreken. Gebreken werden waar mogelijk gerepareerd. Een aantal oude speeltoestellen kon niet worden gerepareerd. Deze zijn verwijderd. Dit betrof een houten schommel op De Zicht in Brummen en een draaitoestel aan de Rembrandtlaan in Eerbeek. Er zijn in 2022 geen speeltoestellen vervangen. Verspreid over de diverse speellocaties zijn bij in totaal 42 toestellen bij controle gebreken geconstateerd. Deze toestellen zijn gerepareerd door een gespecialiseerd bedrijf en voldeden daarmee weer aan de veiligheidseisen.
Sportvelden De sportvelden worden door de gemeente dusdanig onderhouden dat ze voldoen aan de bespelingseisen van de sportbonden. De gemeente beheert natuurgrasvelden, rubber en zand ingestrooide kunstgrasvelden en hybridevelden. Groot onderhoud aan de velden vindt plaats in overleg met de betreffende sportverenigingen. In 2022 stonden veld 2 in Hall en veld 2 aan de
93
Veldkantweg in Eerbeek op de nominatie om gerenoveerd te worden. Omdat de KNVB als gevolg van de Corona de competities langer door liet lopen waren de velden in mei niet beschikbaar voor renovatie, De renovaties zijn uitgesteld naar 2023.
Gemeentelijke gebouwen Voor periodiek- en groot onderhoud is een voorziening beschikbaar die jaarlijks wordt gevoed. Uit de voorziening moet het onderhoud worden bekostigd van alle gebouwen die bij de gemeente in eigendom zijn. Deze bedragen zijn exclusief te nemen verduurzamingsmaatregelen. Sporthal de Bhoele is verduurzaamd. Op het moment van schrijven zijn de verduurzamingswerkzaamheden ook gestart bij de werkplaats, de Kollergang en het zwembad/sporthal Rhienderoord. Zo is er gestart met de aanleg van warmtepompen en zijn de aanbestedingen al ingezet voor de zonnepanelen op de daken van de werkplaats en de Kollergang. De zonnepanelen voor het zwembad zijn in november 2022 al gegund en zijn begin 2023 geplaatst. De gunning voor de werkplaats is in december 2022 afgerond en de panelen komen in maart 2023 op het dak. Voor het verduurzamen van al het maatschappelijk vastgoed, dus inclusief de scholen en kinderdagverblijven waar de gemeente gebouweigenaar van is, wordt een (vanuit de VNG verplichte) routekaart opgemaakt. Deze routekaart wordt in samenwerking met de provincie in 2023 opgeleverd en voorgelegd aan de raad. In 2022 is hier reeds een start mee gemaakt. Kosten groot onderhoud
(bedragen x 1.000)
Begroot na wijziging
€ 204
Werkelijke kosten
€ 191
Restant Het restant wordt veroorzaakt door de volgende posten:
€ 13 V Brandweerkazernes. Werkzaamheden uitgesteld in verband met demarcatie. Verdeling taken onderhoud VNOG en gemeente
€ 16 V
Rhienderoord. Het tekort wordt veroorzaakt doordat de gemeente nog de btw terug moet ontvangen via de Bosa regeling.
€ 26 N
Overige posten
€ 23 V
94
D. Financiering Algemeen In de paragraaf Financiering geven we informatie over de manier waarop de gemeente geld aantrekt. We beschrijven hoe we de financieringsfunctie is uitgevoerd in 2022. De wet Financiering Decentrale Overheden (wet FIDO) en de wet Hof zijn de kaders waarbinnen de uitvoering van de financieringsfunctie plaatsvindt. Daarnaast heeft de raad kaders vastgesteld in de financiële verordening en in het Treasurystatuut. Het gemeentelijke financieringsbeleid is opgesteld om te voorzien in de financieringsbehoefte op korte en op lange termijn. De belangrijkste doelstelling is het beheersen van de risico’s die hieraan verbonden zijn en de rentekosten te beperken.
Renteontwikkelingen De Europese Centrale Bank (ECB) bepaalt het monetaire beleid. Een ECB-doel is om de inflatie op de middellange termijn onder, maar dicht bij 2% te houden. Prijsstabiliteit draagt namelijk bij aan de toename van economische welvaart en de potentiële groei van de economie. De door de ECB gehanteerde herfinancieringsrente is van invloed op de ontwikkeling van de rente op de kapitaalmarkt (lange termijn leningen). Vanaf 2016 was dit percentage ca. 0%, in 2022 is hier verandering in gekomen. De Euribortarieven worden gehanteerd om de geldmarktrente (korte termijn leningen) te bepalen. Dit tarief was in december 2022 ongeveer 2,5%.
Risicobeheer Voor de beheersing van de renterisico’s gelden twee concrete richtlijnen: de renterisiconorm en de kasgeldlimiet. Schuldpositie en rente risiconorm De financieringsbehoefte is afhankelijk van de geplande uitgaven en investeringen. In 2022 zijn de uitgaven en de investeringen gedekt door de inkomsten alsmede door het aantrekken van externe financieringen. In 2022 is er ook een financiering aangetrokken om de aflossingen van de leningen in 2023 te kunnen voldoen, hiermee is ingespeeld op de stijgende rentes voor het aantrekken van financieringen. De (resterende) looptijd van de leningen varieert van 1 jaar tot 14 jaar. Het gemiddelde rente tarief ligt rond de 0,6%. Jaarlijks lossen we af op de lange termijn leningen. De totale aflossing mag niet hoger zijn dan 20% van de begroting van het betreffende jaar. In 2022 hebben we dit percentage eenmalig overschreden. In 2022 is er € 17.862.049 afgelost terwijl de limiet € 10.880.000 (20% van het begrotingstotaal: € 54.400.000) was. Hiermee is de rente risiconorm overschreden, dit is eenmalig en heeft hierdoor geen consequenties. Omschrijving (bedragen x1000) Langlopende leningen Kortlopende leningen Totaal
Stand per 31-12-2021
Opgenomen
€ 58.226
Aflossing
€ 18.500
Betaalde rente Stand per 31-12-2022
€ 17.862
€ 331
€ 58.864
€0
€0
€0
€0
0
€ 58.226
€ 18.500
€ 17.862
€ 331
€ 58.864
95
Kasgeldlimiet De gemiddelde vlottende schuld, over 3 maanden gezien, is voor een gemeente gelimiteerd op 8,5% van het begrotingstotaal. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van deze kasgeldlimiet in 2022 weergegeven. In geen enkel kwartaal is de kasgeldlimiet overschreden. Kasgeldlimiet 2022
Grondslag: Oorspronkelijke omvang begroting
Q1 2022
Q2 2022
Q3 2022
Q4 2022
2022
€ 54.400.000,00
€ 54.400.000,00
€ 54.400.000,00
€ 54.400.000,00
€ 54.400.000,00
Kasgeldlimiet (8,5% van grondslag)
€ 4.624.000,00
€ 4.624.000,00
€ 4.624.000,00
€ 4.624.000,00
€ 4.624.000,00
Korte schuld (laatste dag maand 1)
€ -4.842.023,94
€ -4.501.496,40
€ -7.104.947,60
€ -8.177.184,95
€ -6.156.413,22
Korte schuld (laatste dag maand 2)
€ -1.165.898,60
€ -5.388.476,27
€ -6.611.814,13
€ -9.614.544,77
€ -5.695.183,44
Korte schuld (laatste dag maand 3)
€ -1.715.581,61
€ -5.507.573,46
€ -7.541.094,68
€ -8.621.992,42
€ -5.846.560,54
Gemiddelde korte schuld
€ -2.574.501,38
€ -5.132.515,38
€ -7.085.952,14
€ -8.804.574,05
€ -5.899.385,74
€ 39.113,77
€ 6.289.482,28
€ 14.681.923,75
€ 28.961.603,92
€ 12.493.030,93
Korte middelen (laatste dag maand 2)
€ 879.848,88
€ 9.018.337,54
€ 15.519.285,64
€ 30.523.261,75
€ 13.985.183,45
Korte middelen (laatste dag maand 3)
€ 2.457.555,16
€ 9.780.819,55
€ 17.437.694,25
€ 19.261.609,99
€ 12.234.419,74
Gemiddelde korte middelen
€ 1.125.505,94
€ 8.362.879,79
€ 15.879.634,55
€ 26.248.825,22
€ 12.904.211,37
Netto korte schuld (som gemiddelden)
€ -1.448.995,45
€ 3.230.364,41
€ 8.793.682,41
€ 17.444.251,17
€ 7.004.825,64
3%
-6%
-16%
-32%
-13%
€ 3.175.004,55
€ 7.854.364,41
€ 13.417.682,41
€ 22.068.251,17
€ 11.628.825,64
Korte middelen (laatste dag maand 1)
% van de begroting Ruimte / overschrijding
Verstrekte leningen De Gemeente heeft verschillende leningen aan partijen verstrekt. Daarnaast zijn en worden er via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) stimuleringsregelingen verstrekt aan inwoners. Dit zijn revolverende fondsen. De rentebaten uit deze fondsen blijven binnen het fonds om deze binnen het fonds weer in te kunnen zetten. Hieronder volgt een overzicht van de partijen en de rentebaten van de verstrekte leningen. (bedragen x 1.000) Omschrijving Partij
Hoofdsom per 31-12-2021
Verstrekt
Afgelost
Rente
Hoofdsom per 31-12-2022
Stichting Welzijn Brummen
€ 301
€0
€ 18
€3
€ 283
Alliander
€ 847
€0
€0
€ 85
€ 847
IJsselwind
€ 58
€0
€0
€1
€ 58
€ 10
€0
€0
€0
€ 10
€ 1.216
€0
€ 18
€ 89
€ 1.198
E.B.E.M. Rentebaten totaal
Rente Een groot deel van onze (externe) rentelasten ligt vast omdat in het verleden geldleningen zijn opgenomen waarbij de op dat moment geldende marktrente voor langere tijd contractueel is vastgelegd. Rentetoerekening De toerekening van rente aan producten berekenen we op basis van de zogenoemde “renteomslag”. Dit houdt in dat de totale rentelast moet worden verrekend op basis van de boekwaarde van de relevante investeringen aan de hand van een “gemiddeld” rentepercentage. Het percentage voor de omslagrente wordt afgerond binnen een marge van 0,5%. De ruimte van 0,5% is bedoeld voor feitelijke afronding naar een dichtstbijzijnde handige rekenrente en dient ter
96
stabiliteit bij kleine afwijkingen in navolgende jaren. Door deze afronding wijkt de rente die we aan taakvelden toerekenen enigszins af van de daadwerkelijke rentekosten. Het verschil wordt als renteresultaat verantwoord op het taakveld treasury en is zichtbaar als resultaat in het renteschema.
Bouwgrondexploitatie Ten aanzien van de bouwgrondexploitatie moet een rente (percentage) worden toegerekend, die gerelateerd is aan de werkelijk te betalen rente over het vreemd vermogen (de leningen). Voor de complexen leidt dit tot een rentebelasting van (afgerond) 0,5 %. Over de waarde van de grondexploitatie wordt rente berekend en geboekt als bate in de exploitatie. Het te hanteren percentage volgt uit onderstaande berekening: Post (bedragen * 1.000)
Bedrag
Eigen vermogen
17.268
Voorzieningen Langlopende schulden Kasgeldleningen (kort) Overige kortlopende schulden Overlopende passiva
6.479 58.864 0 1.777 5.943
Vreemd vermogen
73.063
Balanstotaal
90.331
Rentepercentage vaste schulden Rentepercentage kasgeldleningen
0,56% 0,00%
Rente vaste schulden Rente kasgeldleningen
331 0
Gewogen gemiddelde rentepercentage (omslagrente)
0,56%
Rentetarief grondexploitatie
0,46%
97
Renteschema Schema renteomslag berekening
Begroot 2022
Werkelijk 2022
a.
Externe rentelasten over de korte en lange financiering
€ 351.441
€ 368.130 +
b.
Af: De externe rentebaten over de lange en korte financiering
-€ 30.250
-€ 36.750 -
Saldo rentelasten en rentebaten
€ 321.191
€ 331.380 +
c1.
Af :De rente die direct aan de grondexploitatie wordt doorgerekend
-€ 136.449
-€ 75.310 -
c2
Af: De rente van projectfinanciering die direct aan het betreffende -€ 3.156
-€ 3.156 -
€0
€0 +
€ 181.586
€ 252.914 +
taakveld / product wordt toegerekend (lening SWB) c3
Bij: De rentebaten van doorverstrekte leningen, als daarvoor een specifieke lening is aangetrokken en als deze bate rechtstreeks aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1
Bij: Rente over het eigen vermogen
€0
€0 +
d2
Bij: Rente over voorzieningen
€0
€0 +
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente (via rente-omslag)
€ 181.586
€ 252.914 +
e.
Af: De aan taakvelden toegerekende rente (rente-omslag)
-€ 303.189
-€ 282.311 -
f.
Renteresultaat op het taakveld Treasury
-€ 121.603
-€ 29.396
Rente-omslag per jaar
0,32%
0,45%
Te hanteren rente-omslag mag afgerond op 0,5% cf. BBV
0,50%
0,50%
Vennootschapsbelasting Ook de gemeenten hebben te maken met de vennootschapsbelasting. Uit controle is gebleken dat de gemeente Brummen niet door de ondernemerspoort komt en daarom niet vennootschapsbelastingplichtig is.
98
E. Bedrijfsvoering Algemeen Het realiseren van doelstellingen is mede afhankelijk van een goede sturing en van een goede interne bedrijfsvoering. In deze paragraaf geven we aan wat we op de diverse onderdelen gedaan en bereikt hebben en welke middelen hiervoor zijn ingezet. Nieuw in deze paragraaf is de nietfinanciële onrechtmatigheden in het kader van de wet Financiering Decentrale Overheden (Fido). De opbouw van deze paragraaf ziet er als volgt uit: • • • • •
Planning en control Kwaliteitszorg Personeel en inhuur Integriteitsbeleid Niet-financiële onrechtmatigheden wet Fido
Planning en Control Als vertegenwoordiging van de inwoners van onze gemeente heeft de raad een sturende en controlerende rol. De vraag welke doelen de gemeente nastreeft en welke maatregelen en middelen daarvoor beschikbaar zijn, staat in de begroting. De controle en sturing op de uitvoering van de begroting is in 2022 via twee bestuursrapportages verlopen. In deze jaarrekening leggen we verantwoording af over de uitgevoerde maatregelen en de besteding van de begrote middelen. Ook in 2022 is binnen het sociaal domein hard gewerkt om beter in control te komen. Er zijn twee voortgangsrapportages over de implementatie van het rapport 'Naar een evenwichtig sociaal domein' aan de raad aangeboden. Met de voortgangsrapportages is inzicht geboden in het verwachte financiële resultaat, de uitvoering van de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet en de voortgang van de bouwstenen en projecten basis op orde. De rechtmatigheidsverantwoording door het college is in 2022 eindelijk vastgesteld door de Tweede en Eerste Kamer en zal ingaan vanaf het boekjaar 2023. Dit betekent dat deze jaarrekening naast getrouwheid door de accountant ook nog getoetst is op rechtmatigheid. De controleverklaring is opgenomen in bijlage 3 bij de jaarrekening.
Kwaliteitszorg Het borgen van een goede kwaliteit doen we zoveel mogelijk door kwaliteitstoetsen te verankeren in de werkprocessen. Vanuit de houding van continu verbeteren is ook in 2022 gewerkt aan het verminderen van fouten die kunnen optreden in de werkprocessen. In de boardletter 2022 heeft de accountant aangegeven dat de organisatie volop in ontwikkeling is en veel verbeteringen in gang zijn gezet. De meeste adviezen uit de voorgaande boardletter zijn in 2022 opgepakt maar nog niet allemaal afgerond. Daarnaast heeft de accountant ook nieuwe adviezen gegeven. De grootste risico's binnen de beheersing van de werkprocessen met een financiële impact zitten in de volgende onderdelen: 1. Naleving Europese aanbestedingsregels 2. Onderbouwing prestaties inkoopfacturen 3. Onvolledige huuropbrengsten ad. 1: Er is een kans dat aanbestedingen niet Europees aanbesteed worden terwijl dit vanuit wetgeving wel vereist is. In 2022 is hier veel aandacht voor geweest. Zo hebben we in 2022 een
99
inkoopcoördinator / contractmanager aangesteld en is er een aanbestedingskalender en een contractenregister opgesteld. ad. 2: Er wordt risico gelopen dat gelden de organisatie uitgaan voor prestaties die niet zijn geleverd. Als prestaties op inkopen niet voldoende zijn vastgelegd, leidt dit tot onzekerheden in de controle van de jaarrekening 2022. In 2022 hebben we nog onvoldoende stappen gezet om het werkproces hierop aan te passen en het risico te verlagen. In 2023 moet dit verder opgepakt worden. ad. 3: Door het ontbreken van vastleggingen van de verhuurcontracten en de daarbij behorende facturatie, is er een risico dat de huren niet volledig zijn geïnd. Het risico is vergroot omdat het overzicht van verhuurde panden en gronden niet actueel is. Voorafgaand aan het opstellen van de jaarrekening 2022 is in het 1e kwartaal 2023 daarom een inhaalslag uitgevoerd op het volledig maken van het verhuurregister door het vastleggen van de ontbrekende verhuurcontracten.
Personeel en Inhuur De gemeentelijke organisatie werkt klant- en procesgericht met ‘lean’ als leidend principe, vanuit de kern-waarden dichtbij, aandacht, samen en bewust. Wij zijn continu gericht op verbeteren en het behalen van de afgesproken resultaten voor inwoner, organisatie, bestuur of college. In 2020 is een persoonlijk leiderschapstraject (Insights) gestart met subsidie van de provincie Gelderland. Het Insightsprofiel geeft de voorkeursstijl in gedrag weer, welke de basis is om in de procesteams verder te gaan met verbeteringen in kwaliteit en processen en het inzetten van ieders kwaliteiten daarbij. In 2021 en 2022 hebben er Insights samenwerkingstrainingen en verdiepingstrainingen plaatsgevonden. In verband met het eindigen van de subsidie worden er op dit moment geen nieuwe trainingen georganiseerd. Werken in en na Coronatijd In 2022 werd er meer thuisgewerkt dan voorgaande jaren, omdat het beleid tijd -en plaatsonafhankelijk werken dit na de Coronacrisis faciliteert. Het is voor functies waarin de werkzaamheden dit toelaten onderdeel geworden van de wijze waarop gewerkt wordt. Medewerkers hebben vaste dagen waarop ze thuiswerken, mits de dienst dit toelaat. Via TEAMS gaan proces-overleggen door. We zien veel hybride overlegvormen terug waarin een gedeelte van de medewerkers thuis werkt en een gedeelte op kantoor is.
Wanneer er sprake is van een Covid besmetting en de medewerker hier weinig tot geen last van heeft, kan gewoon thuis gewerkt worden zonder ziekmelding. Arbeidsmarkt Ook Brummen heeft te maken met een arbeidsmarkt waarop schaarste heerst. Vacaturevervulling duurt langer, waardoor inhuurkosten stijgen. In 2022 lag de focus op arbeidsmarktcommunicatie, arbeidsvoorwaarden en het neerzetten van Brummen als een interessante werkgever met onze manier van werken, de grootte van de organisatie en de interessante opgaven. Vacatures hebben een opzet gekregen die zorgt voor een betere zichtbaarheid op online media. Er is een organisatiefilm gemaakt (bijna klaar voor publicatie in 2023) die een beeld geeft van de gemeente Brummen als werkgever. Processen rondom werving & selectie zijn nagelopen op verbeteringen. Bij moeilijk invulbare vacatures, als gevolg van concurrentie op de markt, wordt ingezet op advies van arbeidsmarktspecialisten en social recruiting. In het laatste kwartaal van 2022 zijn er nieuwe functies gerealiseerd die aansluiten op de wensen en behoeften van de toekomst (SPP) en daarbij tevens kansen bieden voor medewerkers om binnen de organisatie zich verder te ontwikkelen. In totaal zijn er 14 medewerkers intern doorgestroomd.
100