Accountantsverslag PwC Gemeente Breda 2022

Als laatste adviseren wij om de analyse zowel vanuit een bottum-up als top-down benadering op te stellen, waarbij ook de college en de auditcommissie betrokken worden. Verantwoordelijkheden van het college en de raad De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en opsporen van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving berust bij degenen die belast zijn met governance van de gemeente (de gemeenteraad) en het college. PwC heeft een blog gepubliceerd waarin wordt ingegaan op de rol van de raad bij het voorkomen van fraude en corruptie. Deze blog belicht de verantwoordelijkheden van de organisatie en hoe u deze kunt aanpakken.

Daarnaast wijzen wij u erop dat de Wet bescherming klokkenluiders (WbK) op 18 februari 2023 in werking is getreden. Deze wet verplicht werkgevers tot een meldprocedure en stelt strengere eisen aan de procedure. De bestaande klokkenluiderregelingen zullen uiterlijk medio december 2023 aan deze nieuwe vereisten moeten voldoen. Als uw accountant is het onze verantwoordelijkheid om onze controle te plannen en uit te voeren om redelijke zekerheid te krijgen dat de jaarrekening als geheel geen materiële onjuistheden bevat, of die nu worden veroorzaakt door fraude of door fouten, rekening houdend met het toepasselijke wettelijke en regelgevende kader. Door de inherente beperkingen van een controle is het risico onvermijdelijk dat sommige materiële onjuistheden in de jaarrekening onopgemerkt blijven. Geen aanwijzingen of signalen van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving geïdentificeerd Tijdens de controle van de jaarrekening 2022 zijn geen aanwijzingen van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen.

16

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Update interne beheersing Geen nieuwe significante tekortkomingen geïdentificeerd in de interne beheersing

Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing

Update IT-omgeving Update cybersecurity Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Geen nieuwe significante tekortkomingen in de interne beheersing

Van gegevensgericht naar datagedreven controleren

Zoals gerapporteerd aan het college hebben wij in onze rapportage interim-bevindingen 2022 ons beeld gegeven van de interne beheersing van de gemeente Breda. Naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole hebben wij geen nieuwe significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd.

Uit gesprekken met team Audit en de interne managementletter blijkt de ambitie om de interne beheersing en interne auditfunctie naar een volgend niveau te brengen. Doelstelling hierbij is om te komen tot een volwaardige auditfunctie die voorziet in de behoefte van een organisatie die in control is op de aspecten Governance, Risk and Compliance.

Wij doen wel de volgende aanbevelingen: • De (tijdige) uitvoering van controlewerkzaamheden binnen de eerste, tweede en derde lijn staat, mede vanwege de beperkte capaciteit, onder druk. Hierdoor heeft de derde lijn in overleg diverse werkzaamheden overgenomen van de tweede lijn, waaronder de controlewerkzaamheden omtrent inkoop en aanbestedingen en het verzamelen van controle-informatie en uitvoeren van gegevensgerichte werkzaamheden. Wij adviseren de werkzaamheden, waar mogelijk, zoveel mogelijk in te bedden in het primaire proces en in de tweede lijn, zodat de derde lijn daadwerkelijk een kwaliteitstoets kan uitvoeren maar ook tijdig risico’s en fouten kan vaststellen en kan sturen op het corrigeren daarvan. • Binnen de tweede en derde lijn wordt er momenteel onvoldoende controle uitgevoerd op de wijzigingen in crediteurenstamgegevens. Wij adviseren om dit op te nemen als onderdeel van de interne controles.

Een meer datagedreven controle kan hierbij helpen, waarbij de controle achteraf wordt verplaatst naar een meer continue en integrale controle. Een tool die hierbij ingezet kan gaan worden is CMP, oftewel, het Continous Monitoring Platform van PwC.

17

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Update ten aanzien van uw IT-omgeving

Onze conclusies Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing

Update IT-omgeving Update cybersecurity Vooruitblik Onze samenwerking

Geen nieuwe bevindingen ten aanzien van ProActis en het Windows Netwerk, en aanbevelingen naar aanleiding van implementatie AFAS Wij zijn op grond van artikel 2:393 lid 4 BW verplicht melding te maken van onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze werkzaamheden richten zich op de algemene IT-beheersingsmaatregelen rondom de systemen ProActis, AFAS en het Windows Netwerk. Wij hebben geen nieuwe bevindingen rondom ProActis en het Windows Netwerk vastgesteld. Ten aanzien van AFAS hebben wij enkele bevindingen vastgesteld, waaronder het feit dat AFAS gemeentebreed gaat worden ingezet. In 2023 wordt de implementatie voorbereid voor ingebruikname begin 2024. Hierbij wordt geadviseerd om onderstaande bevindingen mee te nemen. Op basis van de werkzaamheden rondom de algemene ITbeheersingsmaatregelen rondom AFAS, hebben wij de volgende verbeterpunten vastgesteld:

•

Het autorisatiebeheerproces voor het toekennen/wijzigen/verwijderen van autorisaties in ontwikkeling. Wij adviseren, zoals gepland, dit proces zo snel mogelijk te formaliseren en te implementeren.

•

Een periodieke controle van de autorisatie-inrichting van AFAS is in ontwikkeling. Wij adviseren een proces in te richten voor een periodieke controle op de juistheid en actualiteit van alle toegekende autorisaties in AFAS door de systeemeigenaar of de gedelegeerd verantwoordelijke. Wij raden aan om te zorgen voor een zichtbaar controlespoor en scherpe autorisaties.

Bijlagen

•

Monitoring ontbreekt van kritische handelingen van beheerders/gebruikers binnen AFAS. Wij adviseren de kritieke handelingen binnen AFAS te definiëren (bijvoorbeeld het toekennen van autorisaties of het aanpassen van kritische configuratie-instellingen) en monitoring in te richten om misbruik te detecteren.

•

Het assurancerapport dat AFAS jaarlijks beschikbaar stelt aan haar gebruikers wordt niet actief beoordeeld op uitzonderingen en de beheersmaatregelen die Gemeente Breda zelf dient in te richten. Wij adviseren actief kennis te nemen van de assuranceverklaring van AFAS, te beoordelen wat de impact voor Gemeente Breda is van eventuele bevindingen in deze verklaring en te waarborgen dat de beheersingsmaatregelen die de verantwoordelijkheid zijn van Gemeente Breda (bijvoorbeeld het testen van configuratiewijzigingen) adequaat zijn ingericht.

Het opvolgen van de bovenstaande aanbevelingen is primair de verantwoordelijkheid van de lijnorganisatie en systeemeigenaren, met ondersteuning vanuit de IT-afdeling.

18

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving

Update cybersecurity Cyber Security en de komst van de NIS2-richtlijn Cybersecurity en komst van de NIS2-richtlijn In de rapportage interim-bevindingen hebben wij gerapporteerd over hoe de gemeente omgaat met cyberrisico’s. Wij hebben begrepen dat er sindsdien geen significante (cyber)incidenten hebben voorgedaan met een eventuele impact op de audit. Een relevante ontwikkeling op het gebied van cybersecurity voor de gemeente Breda is de komst van de nieuwe Europese NIS2-richtlijn. Het doel van deze richtlijn is het verhogen van het algemene niveau van cybersecurity binnen de Europese Unie. Vanuit de nieuwe richtlijn verwachten wij strengere normen, meer aandacht voor governance en meer verantwoordelijkheden voor bestuursleden. Nieuw is hierbij dat niet-naleving beboet kan worden en bestuursleden persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld. Deze richtijn is eind 2022 goedgekeurd door het Europees Parlement, waarbij lidstaten 21 maanden de tijd hebben om deze richtlijn te implementeren door nationale wetgeving. In Nederland zal hier invulling aan gegeven worden door middel van de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni). Organisaties die ‘essentieel’ of ‘belangrijk’ worden beschouwd, dienen vanaf het derde kwartaal van 2024 compliant te zijn. Vanaf dat moment zal hier naar verwachting ook op gehandhaafd gaan worden.

Update interne beheersing

Update IT-omgeving Update cybersecurity Vooruitblik Onze samenwerking

Voor lokale overheden (waaronder gemeenten) geldt dat de NIS2-richtlijn deze als optioneel ‘essentieel’ kenmerkt. Dit houdt in dat lidstaten bij de implementatie van de richtlijn zelf kunnen besluiten in hoeverre deze dienstverlening als ‘essentieel’ wordt gezien. Daarnaast kunnen gemeentes mogelijk ook gekenmerkt worden als essentieel vanuit de ‘essentiële’ sector transport (weg).

Bijlagen

Wij adviseren de gemeente Breda een zelfevaluatie uit te voeren om te bepalen in hoeverre de NIS2-richtlijn ook van toepassing is op uw organisatie en indien dit het geval, is de benodigde stappen uit te voeren om de NIS2-richtlijn na te volgen. Het is hierbij van belang dat deze stappen afgerond zijn vóór het derde kwartaal van 2024. De belangrijkste stappen hebben wij hiernaast samengevat.

Belangrijke stappen ter voorbereiding op de NIS2-richtlijn: Uitvoeren van een cybersecurity-risicoanalyse om eventuele ontbrekingen met betrekking tot de richtlijn op te sporen. Let op, het gaat hierbij primair om risico’s voor de maatschappij en de economie. Identificeren en implementeren van de benodigde cybersecuritymaatregelen die geschikt en proportioneel zijn. Implementeren van een proces voor het tijdig melden van significante cybersecurity-incidenten.

Ontwerpen en implementeren van monitoringmechanismen om de effectiviteit van de maatregelen continue te valideren.

19

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Rechtmatigheidsverantwoording Klimaat en duurzaamheid Onze samenwerking

Bijlagen

Vooruitblik In dit hoofdstuk van het verslag bespreken wij de relevante ontwikkelingen die vanaf het jaar 2023 relevant zijn voor Gemeente Breda. Dat zijn onder meer de veranderende controleverklaring, de komst van de rechtmatigheidsverantwoording en een wijzigingen in (onze) controlestandaarden.

07

20

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Rechtmatigheidsverantwoording Implementatie rechtmatigheidsverantwoording ligt op koers

Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Rechtmatigheidsverantwoording Klimaat en duurzaamheid Onze samenwerking

Bijlagen

Afgelopen jaar heeft de gemeente Breda reeds proefgedraaid met de implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording. Ondanks het uitstel van de rechtmatigheidsverantwoording naar 2023 zien wij dat de gemeente Breda de ingeslagen weg uit 2021 doorzet en daarmee ook doorpakt in een proef-rechtmatigheidsverantwoording in 2022. Regels voor begrotingsonrechtmatigheid moeten in de financiële verordening worden vastgelegd In de verordening moeten het college en de raad toelichten wat de begrotingsonrechtmatigheden zijn. De commissie BBV adviseert tussen raad en college om af te spreken hoe afwijkingen van de begroting geïnterpreteerd worden in het kader van het uitoefenen van het budgetrecht door de raad. Begrotingsonrechtmatigheden die binnen de beleidskaders van de raad passen, moeten worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording (voor zover de verantwoordingsgrens is overschreden), maar worden dan niet nader toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording. Mogelijke inhoud van de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ De paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ kent geen voorgeschreven wettelijke structuur. Feitelijk kunnen alle onderwerpen met een overkoepelend karakter die de gemeentelijke bedrijfsvoering en organisatie betreffen in deze paragraaf aan de orde komen.

Zo kunnen in deze paragraaf onderwerpen als integriteit, innovatie en privacy aan de orde komen, maar ook de organisatiestructuur en het personeels-, duurzaamheids- en investeringsbeleid kunnen aan de orde komen. Het belangrijkste is dat de eigenheid van de gemeente en de wens van de raad bepalend is voor de onderwerpen in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’.

Vereiste communicatie op grond van controlestandaarden

Heeft het college al afspraken gemaakt over deze onderwerpen? Ja

De verantwoordingsgrens voor 2023 is bepaald op basis van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves

Onder handen 

De verantwoordingsgrens voor 2023 is vastgesteld door de raad



Het normenkader 2023 is onder handen of de datum van vaststelling door de raad is gepland



De financiële verordening is herzien indien er staat dat de accountant de rechtmatigheid toetst De financiële verordening bevat de wijze waarop wordt omgegaan met begrotingsonrechtmatigheden

 

Het college en de raad hebben overeenstemming inzake de mate van detail in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ Het interne controleplan van de gemeente bevat een scoping van de processen en balansposten, risicoanalyses per proces en post en de controleaanpak





N.v.t.

21

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Rechtmatigheidsverantwoording Klimaat en duurzaamheid Onze samenwerking

Bijlagen

Klimaat en duurzaamheid Sturen op realisatie van klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen Om de doelstellingen van het klimaatverdrag van Parijs te realiseren, hebben provincies en gemeenten een belangrijke maatschappelijke taak om gezamenlijk met bedrijven en maatschappelijke organisaties de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Daarnaast hebben lokale overheden ook andere complexe duurzaamheidsopgaven zoals klimaatadaptatie en het verbeteren van de leefomgeving met bijvoorbeeld het bevorderen van circulariteit en biodiversiteit. Om beter op deze opgave in te kunnen spelen, adviseren wij om klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen onderdeel te laten zijn van de P&C-cylus. Daarvoor onderkennen wij vijf stappen (zie ook PwC’s blog-artikel). 1. Bepaal de opgaven Ook voor klimaat- en duurzaamheidsambities is de start het formuleren van de ambities/doelstellingen. Vaak zijn de doelstellingen landelijk al bepaald (in verdragen, akkoorden, strategieën), maar moet nog wel inzicht worden verkregen in de (lokale) opgave: waar staan we nu en wat moeten we dan in de komende tien tot vijftien jaar realiseren? Voor de CO2-opgave wordt vaak aangesloten bij de onderverdeling (sectoren) uit het Nederlandse Klimaatakkoord (2019). 2. Bepaal de kansrijke maatregelen De lokale klimaat- en duurzaamheidsopgaven moeten vervolgens worden uitgewerkt in transitiepaden voor de komende jaren.

Per transitiepad worden de meest kansrijke maatregelen geselecteerd op basis van de geschatte ‘opbrengst’ aan CO2-reductie. 3. Bepaal de stuurindicatoren (input/output) bij de transitiepaden

Het is goed dat u zich realiseert dat veel nog onbekend en onzeker is en er volop wordt geëxperimenteerd. Monitoren, reflecteren, leren en bijsturen is dus

cruciaal en getuigt van professionaliteit. Voor de indicatoren is het verstandig om aan te sluiten bij de landelijke gegevens, metingen en normen, die beschikbaar zijn. Zo wordt een gemeenschappelijke taal gebruikt, waarmee de voortgang kan worden gevolgd. 4. Veranker de sturing in de P&C-cyclus Ook voor duurzaamheidsdoelstellingen geldt de kracht van de P&C-cyclus, waarin kaderstelling en verantwoording zijn verankerd en de raad zijn controlerende rol kan invullen. Een integrale klimaatbegroting als onderdeel (paragraaf) of bijlage van de P&C-cyclus is aanvullend aan te bevelen, omdat dan de resultaten van de transitiepaden gezamenlijk goed te volgen zijn. 5. Verrijk het inzicht met de impact op de brede welvaart Het begrip duurzaamheid wordt vandaag de dag breder gebruikt dan alleen voor milieu en klimaat. Internationaal wordt daarvoor de term ESG (Environmental, Social, Governance) gehanteerd. Het CBS stelt sinds 2020 de Monitor Brede Welvaart op en biedt een vaste set aan indicatoren om de ontwikkeling van welvaart in de brede zin van het woord – economisch, ecologische en sociaal-maatschappelijk – in kaart te brengen. Samen geven deze indicatoren een vergelijkbaar inzicht in duurzaamheid in brede zin. Bij de begroting 2023 heeft de gemeente Breda een specifieke klimaatbegroting opgesteld.

In deze begroting worden de ambities gericht op CO2-reductie uitgewerkt op basis van scenario’s. Wij adviseren om de klimaatbegroting te verankeren in de P&C-cyclus en de ambities op andere duurzaamheidsthema’s uit te werken.

22

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze samenwerking

Specifieke dossiers

In dit hoofdstuk beschrijven wij hoe wij hebben samengewerkt met u en uw medewerkers. Daarnaast presenteren wij een overzicht van het aantal uren dat er is gewerkt aan de controle.

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

08

22I

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze samenwerking We plukken de vruchten van jarenlange samenwerking

Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

In de huidige tijd van het vele hybride werken hebben wij een zeer plezierige samenwerking ervaren en is de communicatie tussen Concerncontrol, Financiën en PwC goed verlopen. Hierbij plukken wij duidelijk de vruchten van wat inmiddels al een zes jaar durende relatie is.

Categorie

De communicatielijnen waren kort en hebben eraan bijgedragen dat het proces over het algemeen gestructureerd is verlopen. Wij hebben opnieuw een open en fijne cultuur ervaren. Aangezien wij voortdurend streven naar een verbetering van het controleproces en onze dienstverlening, evalueren wij dit proces graag op korte termijn. Geen bevindingen te melden rondom onafhankelijkheid Wij hebben onze naleving van externe normen en ons wereldwijde onafhankelijkheidsbeleid met betrekking tot onze dienstverlening in 2022 bewaakt en bevestigen dat wij aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en voldoen. Overzicht van de gemaakte uren De controle van de jaarrekening van de gemeente Breda vereist voldoende tijd en aandacht van de teamleden van het juiste niveau voor inhoudelijke werkzaamheden, beoordeling en begeleiding. In overeenstemming met de maatregelen die zijn beschreven in het rapport ‘In het publiek belang’ zullen wij hiernaast een overzicht geven van de uren die wij hebben besteed aan de controle van het lopende jaar van de gemeente Breda.

* **

Totaal aantal geplande uren

%

Totaal aantal feitelijke uren (schatting)**

%

Partner/director

150

7%

145

7%

(Senior) manager

200

10%

220

10%

Overig personeel*

1.750

83%

1.785

83%

Totaal

2.100

100%

2.150

100%

‘Overig personeel’ bestaat uit onze medewerkers en uitbestede uren. Bovenstaande figuur is gebaseerd op onze beste schatting per (4 mei 2023).

23

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa

Wet normering topinkomens Materialiteit Verhoogde risico's Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden

Bijlagen In de eerste bijlage beschrijven wij de uitkomsten van de werkzaamheden ten aanzien van de SiSa-bijlage. Daarna staan wij stil bij onze controle van de Wnt-verantwoording, waarna wij materialiteit toelichten. Tot slot geven wij een update over de verplichte communicatie.

09

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

SiSa Bevindingen in de SiSa-bijlage toegelicht bij de regelingen

Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa

Wet normering topinkomens Materialiteit Verhoogde risico's Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden

Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2022. In 2022 zijn er, wederom, veel SiSa-regelingen bijgekomen. Het huidige aantal van 51 regelingen is met 13 toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar. Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de reguliere jaarrekening. De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • €12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan €125.000. • 10% indien de omvangsbasis groter dan €125.000 en kleiner dan of gelijk is aan €1.000.000. • €125.000 indien de omvangsbasis groter is dan €1.000.000. De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. In de volgende tabel hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen. Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2022 vastgesteld.

24

24I

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Bevindingen per SiSa-regeling

Onze conclusies Nr.

Regeling/ indicator

Naam specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële Toelichting fout/ omvang in euro’s onzekerheid

1

A5B

Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

2

A9B

Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, (gewelddadig) extremisme en terrorisme in 2021

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

3

A10

Regeling financiële impuls huisvesting grote gezinnen vergunninghouders

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

4

A13

Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

5

A14B

Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, (gewelddadig) extremisme en terrorisme in 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

6

A16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

7

A17

Regeling specifieke uitkering voorkomen georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

8

A18B

Bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s (SiSa tussen medeoverheden)

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

9

B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Verhoogde risico's

10

C9

Specifieke uitkering woningbouwimpuls

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Onze controletools

11

C12

Nieuwe Sleutel Projecten (NSP)

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

12

C31

Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting kwetsbare doelgroepen

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

13

C32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

14

C43

Regeling reductie energiegebruik woningen

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa

Wet normering topinkomens Materialiteit

Communicatie Verantwoordelijkheden

Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2022 vastgesteld.

24II

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Nr.

Regeling/indicator

Naam specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële Toelichting fout/ omvang in euro’s onzekerheid

15

C47

Volkshuisvesting

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

16

C55

Aanpak energiearmoede

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

17

C62

Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

18

C64

Tijdelijke capaciteit of externe expertise veertien grootschalige woningbouwgebieden

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Vooruitblik

19

C68B

Specifieke uitkering aan gemeenten ten behoeve van de huisvesting van vergunninghouders

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Onze samenwerking

20

C85

Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

21

D1

Regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

22

D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

SiSa

23

D10

Volwasseneneducatie

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Wet normering topinkomens

24

D11

Regeling specifieke uitkering extra financiële middelen RMC-functie

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

25

D12

Regionale meld- en coördinatiefunctie

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

26

D12A

Regionaal programma voortijdig schoolverlaten

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

27

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen Covid-19-gerelateerde onderwijsvertragingen

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

28

D19

Tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

29

D21

Specifieke uitkering Impuls Jongerencultuur

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

30

E20

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Onze kernboodschappen Onze conclusies Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening

Bijlagen

Materialiteit Verhoogde risico's Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden

Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2022 vastgesteld.

24III

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Nr.

Regeling/ indicator

Naam specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/ onzekerheid

31

E21

Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra 2020-2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

32

E32B

Incidentele specifieke uitkering Smartwayz

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

33

E44

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

34

E58

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem overbruggingsjaar 2021

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Jaarrekening

35

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Vooruitblik

36

F11

Regeling specifieke uitkering MKB Deals 1e tranche

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

37

G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2022

Onzekerheid

€658.493

Overeenkomend ,2021 door het ontbreken van bewijsstukken is de rechtmatigheid van een deel van de verstrekte uitkeringen niet vast te stellen

SiSa

38

G2

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Wet normering topinkomens

39

G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

40

G3

BBZ vóór 2020 – Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

41

G3

BBZ vóór 2020 – Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

42

G3

BBZ vóór 2020 – Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in jaar T_gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Onze kernboodschappen Onze conclusies Specifieke dossiers

Jaarverslag

Onze samenwerking Bijlagen

Materialiteit Verhoogde risico's Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden

Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2022 vastgesteld.

24IV

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Nr.

Regeling/ indicator

Naam specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/ onzekerheid

Onze conclusies

43

G3

BBZ vanaf 2020 – Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T_gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

44

G4

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

45

G4

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

46

G4

Tozo 2_ gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

47

G4

Tozo 3_gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

48

G4

Tozo 4_gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

49

G4

Tozo 5_gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

50

G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

51

G4

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

52

G10

Wet inburgering_ gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

53

G12

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in jaar T_ gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

54

G12

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in jaar T_gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

55

G13

Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

56

G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa

Wet normering topinkomens Materialiteit Verhoogde risico's Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden

Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2022 vastgesteld.

24V

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Nr.

Regeling/ indicator

Naam specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Onze conclusies

57

H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

Onzekerheid

€236.464

Geen zekerheid over de btw-positie van Optisport. Het risico bestaat dat ten onrechte voor dat deel van de bestedingen een beroep is gedaan op deze uitkering

58

H7

Regeling specifieke uitkering aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Vooruitblik

59

H8

Regeling Sportakkoord 2020-2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Onze samenwerking

60

H12

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

61

H14B

SPUK expertisecentra jeugdhulp

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

62

H16

Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

63

H22

Regeling specifieke uitkering regionaal projectleider aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2022

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

64

H25

Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden (ronde 3)

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

65

L6

Regeling specifieke uitkering uitvoering Subsidieregeling sanering varkenshouderijen

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening

Bijlagen SiSa

Wet normering topinkomens Materialiteit

Toelichting fout/ onzekerheid

Verhoogde risico's Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden

Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2022 vastgesteld.

25

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Wet normering topinkomens De bezoldiging van uw topfunctionarissen is juist verantwoord in de WNT-bijlage

Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa

Wet normering topinkomens Materialiteit

Geen controlebevindingen in de WNT-verantwoording 2022

De WNT is in 2022 beperkt gewijzigd

Als onderdeel van onze controle hebben wij de nalevering van de Wet normering topinkomens (‘WNT’) gecontroleerd. Uit onze controle blijken geen bevindingen. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen als topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de bijlage WNT in uw jaarstukken.

In 2022 is er voor de WNT weinig gewijzigd ten opzichte van 2021. Wel zijn de bedragen geïndexeerd op basis van de loonontwikkeling in de sector ‘overheid’. De wettelijke maximale bezoldiging voor topfunctionarissen is aangepast van €209.000 in 2021 naar €216.000 in 2022.

Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op: https://www.topinkomens.nl.

Daarnaast waren de volgende aandachtspunten mogelijk relevant voor de WNT-verantwoording 2022 van de gemeente Breda: • Als een van de topfunctionarissen ook nog een bezoldiging op andere gronden dan de topfunctie krijgt, dan had er mogelijk een extra overzicht in de WNT-verantwoording opgenomen moeten worden. Voor de gemeente Breda is dit niet van toepassing gebleken. • Als de gemeente niet-topfunctionarissen in dienstbetrekking zou hebben die in 2022 méér bezoldiging ontvingen dan hun deeltijdfactor maal €216.000, dan hadden deze (op functie) als ‘overige functionarissen’ in de WNT-verantwoording opgenomen moeten worden. Voor de gemeente Breda is dit niet van toepassing gebleken.

Bijlage WNT U hebt twee topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening 2022, namelijk de griffier en de gemeentesecretaris.

Verhoogde risico's Onze controletools

De twee topfunctionarissen zijn beiden in loondienst.

Communicatie Verantwoordelijkheden

U hebt in 2022 geen ontslagvergoedingen boven de WNT-grens uitgekeerd.

De aandachtspunten voor de WNT-verantwoording 2022 uitgelicht

26

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Materialiteit De materialiteit is gedurende de controle toegenomen

Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa

Wet normering topinkomens Materialiteit Verhoogde risico's Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden

De gehanteerde materialiteit is €7,9 miljoen De reikwijdte van onze controle wordt beïnvloed door het toepassen van materialiteit. Het begrip ‘materieel’ wordt toegelicht in de paragraaf ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’ in onze controleverklaring. Afwijkingen worden als materieel beschouwd wanneer redelijkerwijs kan worden verwacht dat ze, elk afzonderlijk of in totaal, gevolgen kunnen hebben voor de economische beslissingen die gebruikers op grond van de jaarrekening nemen. In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) zijn de goedkeuringstoleranties bepaald die de accountant ten behoeve van de oordeelsvorming over de jaarrekening van de gemeente hanteert. De totale werkelijke kosten van de gemeente, inclusief de toevoegingen aan de bestemmingsreserves, vormen de totale werkelijke kosten van de gemeente. De materialiteit bepaalt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en het effect van vastgestelde afwijkingen op onze verklaring. In ons controleplan hebben wij een materialiteit vastgesteld van €7,2 miljoen. De materialiteit wordt echter geactualiseerd op basis van de feitelijke financiële gegevens en wijzigingen in uw organisatie en omgeving gedurende het hele jaar.

Aangezien de werkelijke lasten, inclusief dotaties aan de bestemmingsreserves, hoger zijn dan in de programmabegroting op basis waarvan wij onze initiële materialiteit hebben berekend, heeft er op basis van de wettelijke uitgangspunten een verhoging plaatsgevonden naar €7,9 miljoen.

Ontwikkeling van de materialiteit €25.000.000

€20.000.000

€15.000.000

€10.000.000

€5.000.000

€Begroting Fouten

Jaarrekening Onzekerheden

27

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa

Verhoogde risico’s Bij de uitvoering van de werkzaamheden ten aanzien van de verhoogde risico’s hebben wij geen uitzonderingen of aanwijzingen van frauduleuze activiteiten opgemerkt In de onderstaande tabel geven wij een samenvatting van de bevindingen van verrichte werkzaamheden met betrekking tot de significante en hogere-normale risico’s die in ons controleplan zijn vastgesteld.

Ten opzichte van ons controleplan hebben wij geen nieuwe risico’s geïdentificeerd.

Risico

Uitkomst controlewerkzaamheden

Managementbeïnvloeding: het doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het management

Het doorbreken van de beheersingsmaatregelen door het management is op basis van de controlestandaarden een blijvend significant risico. Interne beheersingsmaatregelen, ongeacht hoe goed in opzet en bestaan, kunnen risico’s van materiële onjuistheden in de jaarrekeningen slechts beperken, en niet volledig afdekken wegens de inherente beperkingen van interne beheersingsmaatregelen. Wij hebben een data-analyse uitgevoerd op (handmatige) boekingen 2022 voor de gemeente Breda en wij hebben uit hoofde van deze test geen ongebruikelijke transacties geconstateerd.

Waardering voorraden: het risico in relatie tot de waardering van de grondexploitaties

Het risico van waardering van de grondexploitaties is doorgaans bij gemeenten een verhoogd risico. Dit komt omdat er veel schattingsposten zijn gemoeid bij deze balanspost. Behalve de parameters (kostenstijging, opbrengstenstijging, etc.) is de waardering gebaseerd op een raming van nog te maken kosten en nog te realiseren opbrengsten. Wij hebben controlewerkzaamheden uitgevoerd op de waardering en wij hebben uit hoofde van deze test geen bijzonderheden geconstateerd.

Wet normering topinkomens

Risiconiveau

Normaal

Significant

Normaal

Significant

Normaal

Significant

Materialiteit Verhoogde risico's Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden

Rechtmatigheid van de aanbestedingen: het risico van het niet nakomen van aanbestedingsrichtlijnen

De aanbestedingsrichtlijnen zijn complex. De omvang van de onrechtmatige aanbestedingen is afgenomen van €12 miljoen naar €2,3 miljoen. Dit hebben wij verder uitgewerkt op de volgende pagina.

27I

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Verhoogde risico’s

Onze conclusies Risico

Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking

Aanbestedingen: het risico dat Dit risico rondom mogelijke gunning aan bevriende partijen is doorgaans binnen gemeenten een verhoogd aanbestedingen worden risico. Dit komt omdat gemeenten zaken doen met een veelvoud aan leveranciers, met ook nog een grote gegund aan bevriende partijen diversiteit in inkoop van goederen en diensten. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij gecontroleerd of voldoende functiescheiding is gehanteerd bij aanbestedingstrajecten en bij het aangaan van contracten. Wij hebben bij het uitvoeren van deze controlewerkzaamheden geen bevindingen geconstateerd. Grondverkopen: het risico van niet-zakelijke transacties bij grondverkopen

Bijlagen SiSa

Wet normering topinkomens

Waardering materiële vaste activa is onjuist

Materialiteit Verhoogde risico's Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden

Uitkomst controlewerkzaamheden

Inkomende subsidies: het risico van fraude in de opbrengstverantwoording

Dit risico rondom mogelijke niet-zakelijke transacties bij grondverkopen is doorgaans bij gemeenten met een relatief grote projectportefeuille een verhoogd risico. Dit komt omdat er doorgaans veel grondverkopen plaatsvinden. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij gecontroleerd of bij grondverkopen een marktconforme prijs is ontvangen en of daarbij de bandbreedtes zijn gehanteerd die de raad heeft meegegeven in de grondprijzennota (c.q. grondprijzenbrief). Wij hebben bij het uitvoeren van deze controlewerkzaamheden geen bijzonderheden geconstateerd. De gemeentesector is aangemerkt als een sector met een verhoogde kans op corruptie/omkoping (al dan niet in combinatie met aanbestedingen). De reden hiervoor is dat binnen gemeenten transacties van relatief grote omvang soms tot stand komen met tussenkomst van derden. Tijdens onze controle hebben wij de totstandkoming van deze transacties gegevensgericht getoetst. Wij hebben bij het uitvoeren van deze controlewerkzaamheden geen bevindingen geconstateerd.

Het frauderisico in deze opbrengststroom is dat over het algemeen geldt dat men uit wil komen op de begroting. Begrotingsoverschrijdingen wil men dan zoveel mogelijk vermijden. Wij hebben werkzaamheden verricht op de afgrenzing van inkomende subsidies, waarbij wij de ontvangen subsidies in het boekjaar 2022 hebben gecontroleerd. Uit onze werkzaamheden zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen.

Risiconiveau

Normaal

Significant

Normaal

Significant

Normal

Significant

Normaal

Significant

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze controletools De uitkomsten uit onze toegepaste controletools

Specifieke dossiers

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa

Wet normering topinkomens Materialiteit Verhoogde risico's Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden

In onze controle maken wij gebruik van controletools. Hieronder geven wij u de uitkomsten weer van onze werkzaamheden. Halo for Journals Met Halo for Journals kunnen alle boekingen worden doorzocht, getest en geanalyseerd om ongebruikelijke relaties en patronen aan het licht te brengen. Hierdoor wordt de kwaliteit van de tests verbeterd, kunnen wij risico’s beter beoordelen en kunnen wij ons focussen op de dingen die echt belangrijk zijn. Wij hebben Halo for Journals toegepast op onze werkzaamheden met betrekking tot het risico op het doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het management. Hierbij zijn geen bijzonderheden gevonden. HR Insights HR Insights richt zich op de controle van de salariskosten. Door het geautomatiseerd uitvoeren van een aantal controlestappen (zoals een integrale bruto-nettocontrole en het vaststellen van de juistheid van de sociale premies) kan snel worden geconcludeerd of de salarisadministratie op orde is. Hierbij zijn geen bijzonderheden gevonden.

28

29

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Communicatie Update over onze communicatie met u

Specifieke dossiers

Jaarverslag

Vereiste communicatie op grond van controlestandaarden

Jaarrekening

Controleplan

Rapportage interimbevindingen

Accountantsverslag

Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant



Bevestiging van de onafhankelijkheid van PwC





Onze samenwerking

De zaken die zijn aangemerkt als kernpunten van de controle





Bijlagen

Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle





Eventuele ontdekte of vermoede fraude





Vooruitblik

SiSa

Niet naleven van wet- en regelgeving



Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het college van burgemeester en wethouders



Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring.



Standpunt van de accountant over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het college



Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op het financiële verslaggevingsproces



Niet-gecorrigeerde afwijkingen



Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van de gemeente



Wet normering topinkomens Materialiteit Verhoogde risico's Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden

Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico’s





30

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Verantwoordelijkheden

Specifieke dossiers

Overzicht van verantwoordelijkheden van het college en de raad met betrekking tot fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving

Jaarverslag

De verantwoordelijkheden van het college

Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa

Wet normering topinkomens Materialiteit Verhoogde risico's Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden

Deze bestaan uit: • het identificeren en monitoren van de wet- en regelgeving die van toepassing is op de gemeente en zorgen voor volledigheid ervan; • het uitvoeren van een risicobeoordeling die expliciet het risico op fraude omvat, door een analyse van prikkels en druk, kansen, en gedrag en rationalisatie, en het risico van niet-naleving van wet- en regelgeving; • het opstellen en uitvoeren van programma’s en beheersingsmaatregelen ter preventie, ontmoediging en opsporing van fraude (fraudebestrijdingsprogramma’s) en niet-naleving van wet- en regelgeving; • het waarborgen dat de cultuur en de omgeving van de gemeente integer zijn en ethisch gedrag bevorderen; • ervoor zorgen dat de activiteiten van de gemeente worden uitgevoerd conform de bepalingen van wet- en regelgeving, inclusief het voldoen aan de wet- en regelgeving waarin de vaststelling van de bedragen en de toelichtingen in de jaarrekening wordt geregeld; en • het onderzoeken van iedere vermeende of vermoede misstand die onder de aandacht van het management wordt gebracht.

De verantwoordelijkheden van degenen die zijn belast met toezicht (de gemeenteraad) Deze bestaan uit: • het versterken van een cultuur van integriteit en ethisch gedrag door middel van actief toezicht; • het beoordelen van de vaststelling van frauderisico’s door het management en niet-naleving van wet- en regelgeving, het nemen van passende maatregelen en het zorgen voor een juiste tone at the top; • het waarborgen dat het senior management, de raad en het college passende maatregelen nemen om fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving te ontmoedigen en te voorkomen, voor een betere bescherming van investeerders, medewerkers en andere belanghebbenden; • het onderzoeken van iedere vermeende of vermoede misstand die onder de aandacht van de gemeenteraad wordt gebracht; en • het aannemen van een kritische houding ten opzichte van het college op het gebied van niet-gebruikelijke transacties met verbonden partijen en tussen ondernemingen binnen de groep.

30I

Accountantsverslag | Gemeente Breda | 2022

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Verantwoordelijkheden

Specifieke dossiers

Overzicht van verantwoordelijkheden van ons als accountant met betrekking tot fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving

Jaarverslag

De verantwoordelijkheid van de accountant

Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa

Wet normering topinkomens Materialiteit Verhoogde risico's Onze controletools Communicatie Verantwoordelijkheden

Deze bestaat uit: • het plannen en uitvoeren van de controle om een redelijke zekerheid te krijgen dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat, hetzij door fraude of door fouten; • het beoordelen of de programma’s en de interne beheersingsmaatregelen van de gemeente, waarmee geïdentificeerde risico’s van materiële fouten als gevolg van fraude en van niet-naleving van wet- en regelgeving worden aangepakt, op de juiste wijze zijn opgezet en worden uitgevoerd; • het evalueren van het proces dat het management hanteert voor het beoordelen van de doeltreffendheid van de programma’s en interne beheersingsmaatregelen in verband met fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving; • het evalueren van iedere fraude door het senior management en het effect op de beheersingsomgeving; en • het adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoedde) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.

Onze doelstellingen met betrekking tot fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving in de context van onze controle van de jaarrekening Deze zijn als volgt: • het vaststellen en beoordelen van het risico van materiële onjuistheden in de jaarrekening als gevolg van fraude en als gevolg van niet-naleving van wet- en regelgeving; • het verkrijgen van voldoende geschikte controle-informatie met betrekking tot de beoordeelde risico’s van materiële onjuistheden als gevolg van fraude, door een gepaste controleaanpak te ontwerpen en te implementeren; • het verkrijgen van voldoende geschikte controle-informatie met betrekking tot de naleving van de bepalingen van die wet- en regelgeving waarvan algemeen wordt erkend dat ze directe gevolgen hebben voor de bepaling van materiële bedragen en toelichtingen in de jaarrekening; en • het adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.