CConstaterende datboxtel
Koppel je AI →
Document · PDF

Zienswijze begroting 2027 van WSD - Bijlage 4 Jaarverslag 2025 (1411974)

Raadsvergadering Boxtel 16 juni 2026, gemeente boxtelBij agendapunt: Zienswijze financiële stukken 2025–2027 WSD29.710 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

WSD is van oudsher een open en transparante organisatie, maar wil ook een veilige werkplek voor alle collega’s en bezoekers zijn. Om die reden hebben we een bezoekerspas ingevoerd, die iedereen die fysiek bij WSD te gast is bij de receptie in ontvangst neemt en zichtbaar draagt. Bezoekers worden bij de receptie opgehaald en leveren hun badge bij vertrek weer in. Zo hebben we zicht op iedereen die WSD bezoekt, zonder onze Brabantse gastvrijheid vaarwel te zeggen.” Frank Linssen en Dirk Versteeg zijn betrokken bij de werkgroep informatiebeveiliging. Zij maken onder meer. collega’s bewust van het belang van veilig en zorgvuldig werken. Dat gaat niet alleen over digitale veiligheid maar ook over hoe we omgaan met papieren en een opgeruimde werkplek. Het beleid voor clean desks en clean screens helpt iedereen om te weten wat WSD verwacht. Een opgeruimde werkplek beschermt privacy en ondersteunt flexibel werken. Het zorgt ook voor een professionele uitstraling en maakt het werk makkelijker voor onze schoonmaakcollega’s. “We zien dat de bewustwording groeit,” vertellen Frank en Dirk. Dat komt onder andere door de online phishing-trainingen, de gesprekken op de werkvloer en de acties die er door de projectgroep worden uitgezet. Zo wordt een paar keer per jaar getoetst hoe collega’s hun werkplek achterlaten.

Als schermen niet vergrendeld zijn of als er vertrouwelijke documenten op het bureau liggen, laten ze een kaart achter met de tekst “Je bent gesnapt”. Dat werkt goed. Steeds meer collega’s letten op hun spullen en hun schermen. “We zien dat kasten dicht zijn, computers vergrendeld en mappen opgeborgen. Collega’s gaan zorgvuldiger om met papieren op het bureau en sluiten lades en kasten na gebruik. Ook het scherm vergrendelen gaat beter.” Samen zorgen we voor een veilige en opgeruimde werkplek ‘Informatiebeveiliging is een belangrijke pilaar voor onze organisatie’ ‘Iedereen bij WSD is nauw betrokken bij informatiebeveiliging’ WSD Jaarverslag • 3534 • 2025

36 • 2025 | WSD Jaarverslag • 37 ‘Iedereen bij WSD is nauw betrokken bij informatiebeveiliging’ 2.9 | ESF subsidies Solange Vankan, subsidieadviseur WSD, en Younes | “Al in juni 2024 startte WSD een succesvolle pilot in | ontdekken. We hebben hoge verwachtingen van een Yousry, projectleider Inburgering WSD: “Subsidies | kringloopwarenhuis Het Goed in Boxtel. Dankzij de | oriëntatiecarrousel: al roulerend ontdekken jonge stellen WSD in staat om de bestaande dienstverlening | bijdrage van het AMIF is dit jaar een vervolgpilot | inburgeraars op werkplekken binnen of buiten te financieren en nieuwe initiatieven te ontplooien. In | ontwikkeld waarin ruimte is voor twee groepen. De | WSD-muren welke stage- of werkplek bij ze past.” 2025 zijn we erin geslaagd twee belangrijke subsidie- | eerste groep is eind 2025 gestart in de WSD-vestiging bronnen aan te boren die ook de komende jaren | in Best, medio 2026 start elders een tweede groep op. | “Waardevol waren de eerste ontmoetingsmomenten impactvol zijn voor de ontwikkeling van mensen. De | Onderzoek laat nu al zien dat de spreek- en luister- | die we samen met jonge inburgeraars organiseerden.

subsidies dragen bij aan innovatieve projecten die na | vaardigheid van de vrouwen aanzienlijk beter is als ze | In 2025 werd afgetrapt met een kookworkshop, volgend succesvol verlopen pilots zijn uitgegroeid tot volwaardige | deelnemen aan ‘Taalles op de werkvloer’.” | jaar bestaan er plannen voor een boksclinic, een film- programma’s.” | middag en een graffitiworkshop.” Taalles voor vrouwen op de werkvloer | ‘Innovatieve projecten brengen | ESF-subsidie “In 2025 kreeg WSD een subsidie toegekend uit het | vrouwen en jongeren vooruit’ | “Samen met de Arbeidsmarktregio Zuidoost-Brabant Asiel, Migratie en Integratiefonds (AMIF) van het | heeft WSD in 2024 en 2025 meegedaan aan een Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. | van de ESF-projecten. Met de middelen die hierdoor De aanvraag die werd ingediend, behaalde na | beschikbaar zijn gekomen kon WSD een project voor beoordeling een honderd procent score, zodat een | Betere begeleiding aan jonge inburgeraars | beschut werk uitrollen en is de dienstverlening aan maximum subsidiebudget beschikbaar is gekomen.” | “De AMIF-subsidie stelde WSD ook in staat om met | jongeren uitgebreid.

Bovendien kwamen extra middelen ingang van 2025 jonge inburgeraars tot 27 jaar in de | beschikbaar om mensen met een zeer grote afstand Dankzij de subsidie heeft WSD twee programma’s | Z-route (Zelfredzaamheidsroute ) optimaal te begeleiden | tot de arbeidsmarkt langer te ondersteunen.” ontwikkeld. Eén programma voor vrouwelijke | naar stage, werk of regulier onderwijs. Dat doen we inburgeraars van 28 tot 67 jaar richt zich specifiek op | door ze 30 workshops aan te bieden, die optimaal | “Zowel de ESF-subsidie als de bijdrage van het AMIF taalontwikkeling op de werkvloer. Deze doelgroep heeft | aansluiten bij de belevingswereld van jongeren en hen | hebben ervoor gezorgd dat WSD nog meer werk kan ten opzichte van andere groepen een grotere afstand | ondersteunen op weg naar volwassenheid.” | maken van de ontwikkeling van mensen. We zijn ervan tot de arbeidsmarkt. Die kloof verkleinen we door de | overtuigd dat onze nieuwe programma’s zowel vrouwen onder leiding van een taaldocent Nederlands | “Het voordeel van dit programma is dat leeftijdsgenoten | vrouwelijke als jonge inburgeraars vooruitbrengen. te leren op de werkvloer én ze alles te leren over | samen optrekken.

Door jonge inburgeraars te koppelen | Omdat de subsidieperiode na 2025 doorloopt, zijn werknemersvaardigheden.” | aan het WSD-jongerenprogramma Kwikstart, vergroten | onze toekomstverwachtingen hooggespannen.” we bovendien hun netwerk. Met studenten van hoge- school Fontys is een game based assessment ontwikkeld dat jongeren spelenderwijs hun kwaliteiten leert Edith Bakker, directeur Participatie WSD: “WSD is een werkontwikkelbedrijf dat maatwerk hoog in het vaandel van haar dienstverlening heeft staan. Wet- en regelgeving voor de ondersteuning van mensen met een afstand tot een arbeidsmarkt is in Nederland uitgebreid en veelkleurig, maar biedt onvoldoende handvatten om op individueel niveau tot optimale resultaten te komen. ‘One size fits all’ is zeker niet zaligmakend.” “Met bijna zeventig jaar ervaring weten we bij WSD dat maatwerk bieden kansrijk is als er voldoende vrij beschikbare financiële middelen zijn. Die stellen ons als werkontwikkelbedrijf in staat om te innoveren en, nog belangrijker, successen te boeken die individuele medewerkers helpen op de arbeidsmarkt of bij de inburgering.” “We hebben ons verhaal in 2025 met passie gedeeld tijdens een werkbezoek van staatssecretaris Jurgen Nobel van SZW. Positieve resultaten van diverse pilots hebben we met hem gedeeld en dat heeft al tot beleidsaanpassingen in Den Haag geleid.

Geweldig vind ik ook de minidocumentaire over Youri, een WSD-jongere die zijn leven weer op de rit heeft en aan het werk is gegaan. Dit filmpje raakt de kern van de zaak.” Meten is weten “Naast een goed gesprek met Den Haag en een impactvol filmpje, is meer nodig. Meten is weten en daarom verzamelen we zoveel mogelijk data, waarmee we laten zien dat maatwerk loont. Onder de vlag van de Arbeidsmarktregio Zuidoost-Brabant hebben we met succes een beroep gedaan op een ESF-subsidie. Deze Europese bijdrage biedt kansen om onze dienstverlening aan onder meer jongeren verder te verbeteren.” “Een goed voorbeeld is de manier waarop we het programma voor jonge inburgeraars in de Z-route aanpassen aan hun belevingswereld. Verbinding zoeken met jongeren in ons programma Kwikstart gaat ongetwijfeld tot nog mooiere resultaten leiden. Hoe succesvol onze aanpak kan zijn, laat Youri’s minidocu - mentaire zien. In 3 minuten en 17 seconden word ik diep geraakt. Ik weet zeker dat hij ook anderen zal raken. Kijken!” ‘Er is meer nodig dan een goed gesprek met Den Haag’ ‘Subsidies dragen bij aan nog betere dienstverlening’ WSD Jaarverslag • 3938 • 2025 Bekijk de video van Youri! 40 • 2025 | WSD Jaarverslag • 41 3.

| SOCIAAL VERSLAG 3.1 | Algemeen | 3.2 | Ontwikkeling totale bezetting doelgroep De financiële jaarcijfers zeggen veel over hoe de | Het Algemeen bestuur heeft in juli 2020 het koers- organisatie er voor staat. De inkleuring wordt gegeven | document “Gezamenlijk doorontwikkelen” vastgesteld. met een overzicht van de sociale prestaties van WSD. | Deze koers is tot stand gekomen in een gezamenlijk Een belangrijke succesfactor voor het realiseren van | proces met onze gemeenten met toepassing van de onze doelen is het realiseren van voldoende arbeids- | methode design thinking. Deze koers loopt tot eind plaatsen voor de inwoners van onze gemeenten met | 2025 en is inmiddels in een Lokaal Plan per gemeente een afstand tot de arbeidsmark. We gaan in dit sociaal | verankerd. Onderdeel van dit besluit is de ambitie om verslag eerst in op de ontwikkeling van de totale be- | in het collectief de werkgelegenheid te behouden voor zetting van de inwoners aarvoor we er zijn: de collega’s | 2100 personen. Hierbij is over de koers als peildatum 31 SW en PW. Vervolgens gaan we wat dieper in op de | december 2014 gehanteerd met een groeipad van de prestaties in de uitvoering van de Wet Sociale Werk- | beoogde bezettingsgraad eind 2026. voorziening en de Participatiewet om af te sluiten met het niet-gesubsidieerde (reguliere) personeel.

| Onderstaand wordt inzicht gegeven in de vertaling van de bezettingsgraad per gemeente, eindstand december 2014 - beoogd aandeel 2026: 2014 | 2023 | 2024 | 2025 Q1 | 2025 Q2 | 2025 Q3 | 2025 Q4 | Referentie Best 161 166 161 159 158 155 147 153 PW | 62 61 60 61 60 58 SW | 104 | 100 | 99 | 97 | 95 | 89 Boxtel | 467 459 452 459 469 458 458 458 PW | 184 | 198 | 210 | 221 | 219 | 224 SW | 275 | 254 | 249 | 248 | 239 | 234 Meierijstad | 486 423 420 415 404 403 389 461 PW | 135 | 141 | 144 | 140 | 145 | 142 SW | 288 | 279 | 271 | 264 | 258 | 247 Nuenen | 89 90 96 99 111 110 118 84 PW | 45 | 55 | 59 | 69 | 68 | 76 SW | 45 | 41 | 40 | 42 | 42 | 42 Oirschot | 153 106 97 95 96 101 102 145 PW | 25 25 23 24 30 33 SW | 81 72 72 72 71 69 Oisterwijk | 195 175 173 172 173 167 172 229 PW | 39 | 47 | 49 | 51 | 48 | 55 SW | 136 | 126 | 123 | 122 | 119 | 117 Sint-Michielsgestel 265 215 200 200 | 198 198 198 251 PW | 77 | 72 | 74 | 75 | 79 | 80 SW | 138 | 128 | 126 | 123 | 119 | 118 Son en Breugel 52 45 43 47 48 49 48 49 PW | 23 | 26 | 30 | 31 | 33 | 32 SW | 22 17 17 17 16 16 Vught | 253 221 222 226 226 | 226 221 270 PW | 72 | 78 | 83 | 82 | 86 | 91 SW | 149 | 144 | 143 | 140 | 136 | 130 Overige gemeenten | 1.920 | 30 | 38 | 41 | 37 | 38 | 44 PW | 28 35 39 35 36 41 SW | 2 3 2 2 | 2 3 Totaal | 2.214 1.930 1.902 1.913 1.916 1.901 1.897 2.100 PW | 2.214 690 738 771 789 804 | 832 SW | 2,214 1.240 |

1.164 1.142 1.127 1.097 1.065 | 2.100 42 • 2025 | WSD Jaarverslag • 43 3.3 | Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) | Arbeidsvoorwaarden Wsw-werknemers | van de blijfkans (vertraagd) gecorrigeerd. | 3.4 | Participatiewet (PW) De cao Sociale Werkvoorziening loopt tot en met 2025. | In onderstaande tabel wordt getoond hoe de totale Met de invoering van de Participatiewet per 1 januari | Deze cao volgt de zogenaamde LPO-systematiek. | realisatie (in arbeidsjaren) per gemeente is opgebouwd | Sinds de inwerkingtreding van de Participatiewet (PW) 2015 vallen mensen met een arbeidsbeperking die | Jaarlijks wordt door de rijksoverheid via de meicirculaire | uit realisatie dienstverbanden en Begeleid Werken. | op 1 januari 2015 bestaat er één regeling voor mensen werkzaam waren in de SW onder de Participatiewet. | een compensatie voor de loon – en prijsontwikkeling | met een afstand tot de arbeidsmarkt. De PW streeft Nieuwe instroom in de SW is vanaf die datum gestopt. | (LPO) toegevoegd aan het Wsw-budget. Voor 2025 is | Begeleid | ernaar om meer mensen met een afstand tot de Mensen die ultimo 2014 nog op de wachtlijst SW ston- | de LPO vastgesteld op 5,4%. SW-medewerkers volgen | In dienst | Werken | Taakarbeidsmarkt een kans te bieden op (regulier) werk den, vallen nu onder de Participatiewet wat inhoudt | in principe de stijging van het wettelijk minimumloon.

| bij WSD | bij WSD | Totaal | stellingof als dat (nog) niet kan werk binnen een beschutte dat zij een voorrangspositie genieten indien zij zich | Medewerkers die meer dan het wettelijk minimumloon | Best | 75,1 | 10,1 85,2 | 89,1 | omgeving. Een belangrijke consequentie van deze alsnog melden. | verdienen, krijgen een loonsverhoging per 1 januari | Boxtel | 189,2 | 15,4 | 204,6 | 208,9wetgeving is dat er sinds 2015 geen instroom meer Er is een heel beperkte instroom van mensen die we | van elk jaar ter hoogte van de LPO in het Wsw-budget | Meierijstad *) | 188,2 | 25,1 | 213,3 | 222,2plaatsvindt in de Wet Sociale Werkvoorziening (SW). overnemen van collega SW-bedrijven na een verhuizing | volgens de meicirculaire in het voorgaand jaar. In het | Nuenen | 27,1 9,8 36,9 | 38,4 | Deze groep is binnen WSD inmiddels voor bijna de helft naar het werkgebied van WSD. Andere mutaties zijn | vierde kwartaal 2025 zijn de onderhandelingen voor | Oirschot | 56,8 5,0 61,8 64,5 | vervangen door instroom vanuit de PW. Dit gaat met het gevolg van overgang van SW-dienstverband naar | een nieuwe cao Sociale Werkvoorziening gestart en | Oisterwijk | 89,9 9,7 99,6 106,8 | de nodige uitdagingen voor WSD en haar gemeenten Begeleid werken en omgekeerd en wijzigingen in de | begin 2026 is daarover een akkoord bereikt. | Sint-Michielsgestel 87,7 | 12,0 99,7 107,0 | gepaard.

urenomvang van dienstverbanden. | Son en Breugel | 13,4 | 2,1 | 15,5 | 16,9 Arbeidsplaatsen Wsw | Vught | 106,6 | 8,2 | 114,8 | 121,3Er is nog veel onbenut arbeidspotentieel dat de weg Instroom: | 2025 2024 2023 | Het aantal personen dat in het kader van de Wsw bij | Overige gemeenten | 2,2 | 2,2 | naar de arbeidsmarkt nog niet heeft gevonden: 10 jaar Dienstverband Wsw | 4 | 4 | 5WSD is geplaatst is afgenomen van gemiddeld 938 fte | Totaal | 836,2 97,4 933,6 975,1 | na de inwerkingtreding van de PW zijn minder mensen Begeleid Werken | 1 | 1 | 1in 2024 naar 863 fte gemiddeld in 2025. Over de afge- | aan het werk dan daarvoor. Dit terwijl de vraag naar Totaal instroom | 5 | 5 | 6lopen jaren geeft dat het onderstaande beeld van de | * | Betreft het deel van de voormalige gemeenten | arbeid onverminderd hoog is. Om inwoners met een ontwikkeling van de gemiddelde bezetting in arbeids- | Schijndel en Sint-Oedenrode | afstand tot de arbeidsmarkt vanuit onze gemeenten plaatsen (fte). | te bereiken zetten we hier vol op in. Dit doen we onder Uitstroom: | 2025 2024 | 2023 | In 2025 hebben de WSD-gemeenten gezamenlijk in | andere met onze werving brede doelgroep en onze Naar reguliere arbeid | 0 | 0 | 2Gemiddelde SW-bezetting | 2025 | 2024 | 2023 | totaal 41,5 AJ onder de fictieve taakstelling gerealiseerd. | gezamenlijke projecten.

Ontslag op eigen verzoek | 6 | 4 | 12Werk & Ontwikkeling | 769 | 838 | 909 | Om het financieel effect van deze ‘onderrealisatie’ te | WSD helpt inwoners door te ontwikkelen naar (zo regulier Door verhuizing | 0 1 1 | Begeleid Werken | 94 | 100 | 102 | kunnen beoordelen is het van belang om de complexiteit | mogelijk) werk. Voortijdige beëindiging * | 0 | 0 | 0WSD-Groep | 863 | 938 | 1.011van de financieringssystematiek met de betrekking tot | Doordat de financiering vanuit de PW een stuk lager Einde contract voor bepaalde tijd 2 1 2 | doelgroep ‘oud‑Wsw’ te doorgronden. In het financieel | is dan voor de SW hebben werkontwikkelbedrijven en Wegens (vroeg)pensioen | 58 | 38 | 35De SW-bezetting van WSD bedroeg ultimo 2025 totaal | verdeelmodel spelen een aantal factoren een rol die | gemeenten te maken met forse financiële uitdagingen. Overlijden / 2 jaar ziek | 31 | 30 | 32957 personen, waarvan 111 in Begeleid Werken. Begeleid | vervolgens elkaar over en weer beïnvloeden. Enerzijds | Binnen het werkgebied van WSD is dit niet anders.

Overige | 9 5 7 | Werken houdt in dat een persoon met een Wsw-indicatie | is er het prijseffect dat wordt bepaald door het aflopend Totaal uitstroom | 106 | 79 | 91in dienst treedt bij een reguliere werkgever, eventueel | rijksbudget (taakstellende korting macrobudget) dat | Om de inhoudelijke uitdagingen (meer mensen met werkplekaanpassing en onder begeleiding van | vervolgens door de jaarlijkse aanpassing wegens | aan het werk, toenemende complexiteit doelgroep, * | Door werkgever beëindigd wegens disciplinaire | een jobcoach. | Loon- en Prijsontwikkeling wordt verhoogd, anderzijds | ingewikkeld wetgevend kader, arbeidsmarkt, etc. etc.) redenen of tijdens proeftijd. | de hogere werkelijke landelijke uitstroom ten opzichte | en de financiële uitdagingen het hoofd te bieden is er Financiering Wsw | van de gecalculeerde blijfkansen. Gevolg is dat bij | in 2020 een nieuwe koers vastgesteld: “Gezamenlijk Doorstroom: | 20252024 | 2023 | De financiering van de Wsw is sinds de invoering van | een gefixeerd macrobudget voor enig jaar een van de | doorontwikkelen”. Deze koers is tot stand gekomen in Van Wsw-dienstverband naar BW | 4 | 1 | 11de Participatiewet onderdeel van het Participatiebudget.

| verwachtingen afwijkende bestandsontwikkeling wordt | een gezamenlijk proces met onze gemeenten met Van BW naar Wsw-dienstverband | 0 | 1 | 2 | De landelijke verdeling van het macrobudget vindt | gecorrigeerd op de vergoeding per arbeidsjaar. | toepassing van de methode design thinking. Deze Totaal doorstroom | 4 | 2 | 13plaats aan de hand van een actuarieel model. Dat | koers loopt nog steeds en is inmiddels in een Lokaal betekent dat per gemeente de stand ultimo voorgaand | Plan per gemeente verankerd. boekjaar afgezet tegen de berekende blijfkans per gemeente het budget wordt geschat. De werkelijke | Begin 2025 is een nieuw gezamenlijk koerstraject ontwikkeling van het bestand wordt in de herziening | “Revitalisatie Koers WSD” gestart om de huidige koers 44 • 2025 | WSD Jaarverslag • 45 te herijken. In navolging van het vorige succesvol | onze huidige koers om toekomst-proof te blijven. | doelgroep aan het werk te helpen. De financiering van | een jaar verlengd. verlopen koerstraject wordt ook nu weer een door een | beschutte banen is vooruitlopend op deze wetswijziging | Per 1 januari 2025 zijn de lonen boven het wettelijk ontwerpbureau ondersteund iteratief proces gevolgd | In de tussentijd blijft de financiering van de Participatie | aangepast door verhoging van de begeleidingsbijdrage | minimumloon verhoogd met 2,75% en per 1 juli 2025 door te werken in korte cycli.

Er is een kernteam samen- | een grote bron van zorg. Uit diverse onderzoeken | beschut met ca. € 3.000 per fte. | met 0,5%. Daarnaast ontving iedere PW-medewerker gesteld dat bestaat uit vertegenwoordigers vanuit | (Berenschot, APE) is naar voren gekomen dat de PW | in 2025 een eenmalige uitkering van € 500 bruto naar onze gemeenten in de persoon van een bestuurder of | over onvoldoende middelne beschikt om een sluitende | Daarmee zijn er bewegingen richting een betere | rato van het dienstverband. In het vierde kwartaal van een beleidsmedewerker en drie MT-leden van WSD. Het | businesscase te realiseren. | financiering van de Participatiewet maar om deze echt | 2025 zijn de onderhandelingen voor een nieuwe cao kernteam is aan de slag met de volgende opdracht: | succesvol te laten zijn is nog steeds substantieel meer | Aan de Slag gestart en net voor de kerst werd een “Hoe bouwen we een toekomstbestendig ecosysteem | Vanuit de evaluatie van de Participatiewet in 2020 is | geld nodig. Met onze branchevereniging maken we | onderhandelaarsresultaat bereikt voor een 2-jarige cao. waarin mensen met een ondersteuningsbehoefte | gestart met het Breed offensief. Dit heeft geresulteerd | ons niet de komende tijd sterk voor.

duurzaam participeren en ontwikkelen en gemeenten, | in maatregelen zoals het invoeren van een landelijk | Personeelsfonds werkgevers en WSD effectief samenwerken.” Vanuit | preferent administratief proces, aanpassen van de | Samen met onze en gemeenten blijven we investeren | Jaarlijks wordt 25% van het resultaat gereserveerd ten het kernteam zijn thema’s benoemd waarmee WSD en | no-risk polis, aanvraagrecht op no-risk, tot betere | in nieuwe banen. Met inzet van eigen middelen uit de | behoeve van de SW en PW-medewerkers van WSD in gemeenten aan de slag zijn. Onderwerpen die op dit | informatie voor werkgevers etc. | Stimulusreserve anticiperen we zoveel als mogelijk op | het zogenoemde personeelsfonds. Vanuit het perso- moment zijn opgepakt zijn bijvoorbeeld: werving brede | de toekomstige ontwikkelingen. Dankzij prudent beleid | neelsfonds hebben SW- en PW-medewerkers in 2025 doelgroep, activering oudkomers, inzet ontwikkelings- | Ook in de financiering zijn vanaf 2022 een aantal | in het verleden is WSD ook in staat deze investering te | de volgende extra’s ontvangen: gerichte arbeidsmatige dagbesteding, benaderen van | maatregelen doorgevoerd: | doen zonder dat daarvoor gemeentelijke budgetten | • | Een eenmalige uitkering van € 200 netto per fte inwoners vanuit het doelgroepenregister en boosten | • | de budgetten voor de loonkostensubsidie | moeten worden ingezet.

| in november 2025. van beschut werk en rol en regie. | (BUIG-budget) worden gebaseerd op de realisatie | • | Teruggave van de maandelijkse netto WGA-premie in het voorgaand jaar. | Inzet Werkpartners BV | over heel 2025 met het salaris van december 2025. Naast dit spoor dat we het ambitiespoor noemen, | • | de budgetten voor de begeleiding Regulier worden | Al sinds de start van de Participatiewet blijkt dat het | • | Een extra vergoeding woon-werkverkeer over 2025 loopt er een spoor 2; “de scenario’s 2035”. Dit is het | gebaseerd op de realisatie in het voorgaand jaar. | aantal personen dat start in een dienstverband met | tot het maximaal fiscaal vrije bedrag van € 0,23 spoor van de financiën. Beide sporen lopen naast | • | het budget voor de begeleiding van Beschutte | loonkostensubsidie achter blijft doordat werkgevers | per kilometer, betaald in december 2025. elkaar en zijn onderling onlosmakelijk met elkaar | participatiebanen is structureel verhoogd met ruim | huiverig zijn om mensen uit deze doelgroep zelf in | • | Medewerkers zonder een betaald dienstverband verbonden. | € 2.100 per persoon in 2025. Streven is om ook | dienst te nemen. De risico’s en onzekerheden zijn daar- | ontvingen een cadeaubon van € 50. Beschutte banen te financieren op basis van | voor te groot.

WSD biedt hierin samen met Werkpartners | • | Daarnaast werd ook in 2025 twee keer per week Ondertussen experimenteren we met elkaar en zoeken | realisatie. De wijze waarop dit te realiseren wordt | BV een oplossing voor werkgevers door de formele | gratis fruit verstrekt, eveneens bekostigd vanuit het we naar innovatieve oplossingen voor de veranderingen | nog onderzocht door SZW. | werkgeversrol voor hen in te vullen. | personeelsfonds. waar we mee te maken hebben en die nog op ons | • | beschikbaarstelling van structurele aanvullende | Van belang is dat het extraatje uit het personeelsfonds afkomen. Op deze manier ontwikkelen we “best | middelen beschikbaar voor een toekomstige | Collega-bedrijf Weener XL maakt inmiddels ruim 10 | ook echt bij de medewerkers terecht komt en niet practices” en leren we met en van elkaar. Indien | inrichting van de infrastructuur voor de periode | jaar gebruik van deze diensten van Werkpartners | verrekend wordt met een eventuele aanvullende nodig zoeken we ook gezamenlijk de lobby op. | 2024-2035. | voor te realiseren Participatiebanen in de regio | uitkering van gemeente of UWV of met toeslagen. • | beschikbaarstelling van extra budget dat vanaf | ’s-Hertogenbosch.

De samenwerking rondom het | In afstemming met onze gemeenten zijn hiervoor In dit gezamenlijke iteratieve proces worden mooie | 2025 structureel beschikbaar wordt gesteld aan | werkgeverschap voor Participatiebanen verloopt tot | mogelijkheden gevonden door de extraatjes als gift stappen gezet en ook resultaten bereikt. De komende | gemeenten om in de periode tot 2035 10.000 extra | wederzijdse tevredenheid en is vastgelegd in een | aan te merken. De beschikbare vrije ruimte van de twee jaar gaan we hier gezamenlijk mee verder en | banen te realiseren. Dit zijn werkplekken voor | samenwerkingsovereenkomst tussen WSD en de sector | werkkostenregeling is gebruikt om te voorkomen dat werken we goed doordacht toe naar een gerevitali- | mensen die niet vallen onder beschut werk, maar | Weener XL van de gemeente ’s-Hertogenbosch. Per | WSD over de eenmalige uitkering 80% aan belasting seerde gezamenlijke koers voor de midden en lange | wel zijn aangewezen op de infrastructuur van | ultimo 2025 waren 540 door Weener XL toegeleide | moet afdragen. termijn. In maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. | sociaal ontwikkelbedrijven voor hun ontwikkeling | Participatiewetters werkzaam in een dienstverband. Waarna we waarschijnlijk gedeeltelijk te maken krijgen | richting regulier werk of voor een tijdelijk vangnet. | Trajecten Participatiewet met nieuwe bestuurders.

Direct na de verkiezingen zul- | Arbeidsvoorwaarden PW | WSD ontwikkelt al dan niet op verzoek van en in len we de nieuwe bestuurders meenemen in dit proces | Er is daarnaast een wetswijziging in voorbereiding om | Voor PW-medewerkers is sinds 1 juli 2021 de cao Aan de | samenwerking met de gemeenten Plusdiensten. Deze zodat zij snel op vlieghoogte zijn en onze gezamenlijke | voor Beschut werk de loonkostensubsidie te berekenen | Slag van toepassing. De eerste cao kende een loop- | diensten worden uitgevoerd via trajecten in het kader missie binnen de eigen gemeente mee kunnen uitdra- | op basis van een forfaitaire loonwaarde van 32% waar- | tijd van twee en een half jaar tot en met 31 december | van de Participatiewet, zowel voor de klassieke doel- gen. Gezamenlijk werken we aan een revitalisatie van | door er meer middelen beschikbaar komen om deze | 2023. Daarna is deze cao zowel in 2024 als in 2025 met | groep Wet werk en bijstand als de nieuwe doelgroep 46• 2025 | WSD Jaarverslag • 47 (voorheen SW en voorheen Wajong met arbeidsver- | 3.5 | Niet-gesubsidieerde Arbeid (NGA) | 3.6 | Ziekteverzuim | de eigen regie en verantwoordelijkheid op het gebied mogen). In nauwe samenwerking met de gemeenten | van inzetbaarheid te vergroten.

Omdat de gemiddelde wordt de dienstverlening steeds afgestemd op de | Arbeidsplaatsen | WSD had in 2024 een gemiddeld ziekteverzuimcijfer | meldingsfrequentie bij WSD relatief hoog is, zijn we in behoefte en de vraag. | Bij WSD waren ultimo 2025 in totaal 30,0 fte ambtelijk | van 13,7%. Dat is een daling van 0,4% ten opzichte van | 2025 gestart met een nieuwe aanpak en het voeren De focus ligt op de geformuleerde doelstellingen | medewerkers in dienst. Tot de niet-gesubsidieerde | 2023 (14,1). Per bedrijfsonderdeel was het ziekteverzuim- | van frequent verzuimgesprekken. (opdrachtgever) en de kerncompetenties van WSD: | formatie van WSD behoren naast de ambtelijke | percentage als volgt: het in beeld brengen van de capaciteiten van de | dienstverbanden ook nog een aantal personen | Naast ziekteverzuimbegeleiding is er aandacht voor medewerker (diagnose en intake), het ontwikkelen | gedetacheerd vanuit Werkpartners BV. Deze mede- | Regeling | 2025 2024 | 2023 | preventie en duurzame inzetbaarheid. Dit doen we via van de werknemersvaardigheden en het plaatsen | werkers kennen ambtelijk-volgende arbeidsvoorwaar- | SW | 15,5 | 15,4 | 15,5een integrale aanpak, gebaseerd op het stimuleren en begeleiden van de medewerker op de (reguliere) | den. Het gaat hierbij om totaal 204,5 fte. | PW | 13,6 | 15,4 | 13,6van de eigen regie.

“Ik ben aan de bal” bestaat uit arbeidsmarkt via leerwerk- en praktijk leerlijnen. | NGA | 5,7 | 4,3 | 5,7 | de onderdelen “ik leef gezond”, “ik blijf groeien” en “ik Deze kerncompetenties, het relatienetwerk en de | Niet-gesubsidieerde | 2025 | 2024 | 2023 | Totaal | 13,4 | 13,7 | 13,4werk met plezier”. Met een jaarlijkse inspiratiekalender infrastructuur van WSD vormen hiervoor de basis. De | medewerkers gemiddeld in fte: | worden thema’s in relatie tot deze onderwerpen onder instroom in dienstverbanden met loonkostensubsidie | Ambtenaren | 33 | 37 | 43Het ziekteverzuim bij WSD is mede als gevolg van gerichtede aandacht gebracht en verschillende activiteiten is ook zichtbaar in het aantal Diagnose/Intaketrajecten | Werkpartners BV | 206 | 190 | 177 | inzet op verzuimbegeleiding gedaald en steekt positief af | georganiseerd. Inmiddels neemt het aantal inburgeringtrajecten als | Permanent gedetacheerden | bij de verzuimcijfers in de branche. gevolg van overheveling van de taken op dit gebied | bij WSD*) | 2 | 4 | 4 | Er is veel aandacht voor het bewegen op de werkvloer naar de gemeenten nog steeds toe.

Onderstaand een | Totaal | 241 | 231 | 224Arbodienst | onder leiding van een beweegcoach en ook in 2025 weergave van het aantal trajecten dat in het kader van | Voor de arbodienstverlening maakt WSD gebruik van | hebben diverse medewerkers deelgenomen aan de de Participatiewet is uitgevoerd. | *) Waarvan 1 persoon extern gedetacheerd De kosten van | de diensten van Zorg van de Zaak. Vanaf 2023 is na | cursus stoppen met roken. Er is een budgetcoach deze medewerker worden volledig gedekt door de opbreng- | een Europese aanbesteding de arbodienstverlening | beschikbaar voor medewerkers die ondersteuning Trajecten Participatiewet | 2025 | 2024 | 2023sten. | opnieuw aan deze arbodienst gegund. Met Zorg van | nodig hebben bij de financiën. In 2025 is daarnaast het Werkacademie / Inburgering | 393 | 429 | 404 | de Zaak is een contract afgesloten voor een periode | bedrijfsmaatschappelijk werk verder geïntensiveerd Diagnose/intake | 645 | 572 | 764 Bovengenoemde aantallen zijn exclusief de plaatsingen | van drie jaar tot en met 2025 met de mogelijkheid om | met op alle vestigingen van WSD een inloopspreekuur Trajecten zonder dienstverband | bij De Schoonmaakcoöperatie. Ultimo 2025 waren bij | daarna driemaal met een jaar te verlengen onder | voor medewerkers.

Tijdens de ‘Week tegen Eenzaam- (=werk met behoud van uitkering) | 181 | 161 | 147 | De Schoonmaakcoöperatie eveneens 5 NGA mede- | gelijkblijvende voorwaarden. | heid’ hebben medewerkers een folder ontvangen met Trajecten met dienstverband | 972 | 840 | 785 | werkers geplaatst. | De arbodienstverlening is vormgegeven middels | activiteiten die in hun eigen gemeente georganiseerd Wiw-dienstverbanden (oud) 1 1 1 | het zogenoemde Eigen Regiemodel. Op basis van | worden ter voorkoming van eenzaamheid. Ook de dag Loonwaardemetingen 829 656 61 | detachering worden professionals van de arbodienst | van de BHV is dit jaar opnieuw georganiseerd, een Gids onderzoek | bij WSD ingezet. De ingekochte capaciteit betrof in 2025 | dag waarop het belangrijke werk van onze EHBO’ers (Psychologisch onderzoek) | 79 | 69 | 40 | gemiddeld 20 uur per week bedrijfsarts en 12 uur per | en BHV’ers op diverse manieren onder de aandacht is Coachtraject | 189 | 175 | 63 | week praktijkondersteuner bedrijfsarts. De planning | gebracht. Daarnaast zijn in 2025 weer diverse wensen Totaal | 3.289 | 2.894 | 2.866 | van de spreekuren wordt vanuit WSD georganiseerd. | in vervulling gaan.

In december van het voorgaande De leidinggevende is primair verantwoordelijk voor de | jaar konden medewerkers op een speciaal daarvoor ziekteverzuimbegeleiding en de uitvoering van de Wet | ingerichte wensmuur hun wensen plaatsen. Wensen Verbetering Poortwachter. Naast de arbodienst worden | die in vervulling zijn gegaan, zijn onder andere “hondjes” zij daarbij ondersteund door een verzuimcoördinator, | voor het Textielsorteercentrum in Schijndel zodat kratten personeelsconsulent, arbeidsdeskundige en de verzuim | makkelijker verplaatst kunnen worden, magnetrons voor administratie. | medewerkers op diverse vestigingen van WSD en een laptop voor een collega zodat die beter en gemakkelijker Duurzame inzetbaarheid | kan oefenen met de Nederlandse taal. Ook in 2025 zijn de toolbox verzuimaanpak en trainin- gen regie op inzetbaarheid verzorgd voor leidingge- | Integriteitsbeleid WSD venden. Daarnaast hebben twee pilottrainingen voor | WSD wil voldoen aan de wet- en regelgeving en heeft SW- en PW-medewerkers plaatsgevonden met als doel | dan ook in 2023 de regeling Melden Vermoeden Misstand 48 • 2025 | WSD Jaarverslag • 49 WSD geactualiseerd die voortaan Klokkenluiderregeling | Vertrouwenspersonen | Bezwaarschriften UWV | ‘gedrag’. In het afgelopen jaar is in samenwerking met WSD genoemd wordt.

| Sociale veiligheid stond ook in 2025 hoog op de agenda | In 2025 zijn 10 bezwaarschriften bij het UWV ingediend. | BDO Advisory een beknopt programma doorlopen om Het onderwerp integriteitsbeleid komt regelmatig | bij WSD. De inzet van vertrouwenspersonen vormt hier- | Hieronder een overzicht per onderwerp: | op praktische wijze het bewustzijn (awareness) van terug in besprekingen met de ondernemingsraad | bij één van de instrumenten om een veilige en | • | Afwijzing Ziektewet: 6 | fraude te vergroten bij het Dagelijks Bestuur en het en in personeelsbijeenkomsten. | respectvolle werkomgeving te bevorderen, naast | • | Afwijzing interne jobcoaching: 3 | (brede) managementteam. andere organisatie brede maatregelen. WSD beschikt | • | Afwijzing betaald ouderschapsverlof (Wazo): 1 Ondernemingsraad WSD | over drie interne en één externe vertrouwenspersoon | De resultaten van het programma zijn een robuuste In 2025 heeft de Ondernemingsraad voortgebouwd | die onafhankelijk opereren en beschikbaar zijn voor | Overige bezwaarschriften | frauderisicoanalyse en draagvlak voor de frauderisico- op de in 2024 gelegde basis. De focus lag op verdere | zowel ongewenste omgangsvormen als integriteits- | Er is in november 2024 een bezwaar ingediend inzake | analyse. De opgeleverde adviesrapportage fraude- professionalisering, teamontwikkeling en het versterken | kwesties.

Zij bieden ondersteuning, geven advies en | de afwijzing van de subsidieregeling SOWIS. Dit bezwaar | risicobeheersing bevestigt het beeld dat de fraude- van de samenwerking. OR-leden volgden trainingen, | begeleiden meldingen waar nodig. | is behandeld tijdens een hoorzitting met het Ministerie | risicobehersing bij WSD op orde is. Wel worden een verdiepten zich in hun rol en voerden constructieve | In 2025 zijn in totaal 34 meldingen geregistreerd, waar- | van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Na deze hoor- | aantal aanbevelingen gedaan om de verdere inbedding gesprekken met bestuur en management over organi- | mee het aantal meldingen nagenoeg stabiel bleef | zitting is het bezwaar door het Ministerie afgewezen in | van frauderisicomanagement bij WSD te bevorderen. satie brede thema’s. Met deze ontwikkeling heeft de OR | ten opzichte van 2024. De meeste meldingen hadden | april 2025. Hierop heeft WSD besloten om in beroep te | Ddeze aanbevelingen is concreet actie ondernomen haar positie binnen WSD verder verstevigd en kijkt zij | betrekking op ongewenste omgangsvormen, waar | gaan en is bij de rechtbank een beroepschrift inge- | en is ook het bestuur geïnformeerd. met vertrouwen vooruit naar de komende jaren. | intimidatie en werkdruk onder vallen. | diend in juni 2025.

Dit beroep zal in 2026 inhoudelijk be- Naast de behandeling van meldingen is ingezet op | handeld worden bij de rechtbank in ’s-Hertogenbosch. Cliëntenraad en denktank | zichtbaarheid en preventie binnen de organisatie. WSD heeft sedert 2008 een cliëntenraad. Met de komst | Vertrouwenspersonen waren aanwezig bij overleggen | Ontbindingsverzoek kantonrechter van de Participatiewet in 2015 is er formeel geen aparte | en bijeenkomsten, hielden de informatievoorziening | In 2025 is 1 ontbindingsverzoek ingediend bij de cliëntenraad maar vindt cliëntenparticipatie plaats in | actueel en namen deel aan intervisies en bijscholingen. | kantonrechter te ’s-Hertogenbosch. De betreffende de door gemeenten ingestelde Adviesraden Sociaal | In 2025 is bovendien een start gemaakt met de | arbeidsovereenkomst is bij uitspraak van de rechter Domein. Hier komen alle onderwerpen op tafel die te | ontwikkeling van een meerjarenplan, dat in 2026 wordt | succesvol ontbonden. maken hebben met de Wet maatschappelijke onder- | gepresenteerd, ter verdere versterking van sociale steuning, de Participatiewet en de Jeugdwet. Hoewel | veiligheid binnen WSD.

| Fraude en onregelmatigheden de rol van de cliëntenraad verder op de achtergrond | Bij WSD is, als publieke organisatie die in belangrijke is geraakt, vindt WSD het belangrijk om een eigen | Klachtencommissie ongewenste omgangsvormen | mate wordt gefinancierd met rijks(belasting)middelen, cliëntenraad in stand te houden zodat de cliënten/ | Sinds 2023 is WSD officieel aangesloten bij een externe | risicobeheersing onderdeel van het DNA. medewerkers waar het om gaat, een “gezicht” hebben | Klachtencommissie Ongewenst Gedrag, samen met | Een specifiek onderdeel daarvan is de frauderisico‑ en klankbord zijn voor WSD en het bestuur. | andere werkontwikkelbedrijven (Senzer, Kempenplus, | beheersing. Fraude verstoort immers de bedrijfsvoering De cliëntenraad vergaderde in 2025 vier keer en was | Ergon en Baanbrekers) in de regio. De commissie | en ondermijnt het vertrouwen in de integriteit van het aanwezig bij de vergaderingen van het Algemeen | bestaat uit ervaren leden met expertise op het gebied | financiële systeem en daarmee de betrouwbaarheid Bestuur van WSD en tijdens de door WSD georgani- | van sociale veiligheid en klachtenbehandeling, waar- | WSD als uitvoeringsorganisatie. Van daaruit is de seerde raadsinformatieavond over de | door de inhoudelijke kennis goed aansluit bij het werk- | beschikking over een actuele frauderisicoanalyse altijd revitalisatie van de koers.

Ook waren zij aanwezig bij | veld van WSD. | vereist. enkele presentaties die door WSD werden verzorgd | In 2025 bleef het stil op het gebied van formele klachten: | Het Dagelijks bestuur van WSD is zich bewust van het aan de Adviesraden Sociaal Domein. De cliëntenraad | er zijn geen meldingen gedaan. | inherente risico van fraude dat zij, zowel intern als bestond in 2025 nog uit slechts 3 actieve leden. | extern, loopt bij het uitvoeren van haar activiteiten. Uit Ondanks diverse pogingen is het niet gelukt om nieuwe | Klachtencommissie | een sessie over frauderisico’s bij WSD is geconcludeerd leden voor de cliëntenraad te vinden. Daarom is aan- | Zowel onze interne als externe klachtencommissie | dat de processen en procedures bij WSD in opzet en sluiting gezocht bij een andere groep binnen WSD, de | hebben in 2025 geen klachten behandeld. | werking toereikend zijn om materiële frauderisico’s zogenoemde denktank. De krachten zijn gebundeld en | te voorkomen. Op het moment dat er in- of externe beide groepen zullen vanaf 2026 gezamenlijk optrekken | Ontslagaanvragen, aanvraag ontslagadviezen | fraudesignalen zijn is dat altijd een aanleiding om een als ambassadeurs van WSD. | In 2025 zijn geen ontslagaanvragen ingediend bij het | gerichte risico-analyse bij WSD uit te voeren. UWV.

| Een belangrijk aspect van frauderisicobeheersing is Risico-analyse Het Algemeen Bestuur heeft op 9 maart 2022 besloten tot herbevestiging van bestaand beleid voor de bepaling van het weerstandsvermogen en daarop volgende resultaatbestemming met een aantal aanpassingen en nieuwe besluiten. De aanpassingen hebben vooral betrekking op de resultaatbestemming en allocatie van het totale vermogen naar weerstandsvermogen en bestemmingsreserves. Ten aanzien van het weerstandsvermogen is besloten: 1. Bij de bespreking van de financiële stukken van WSD in het beleids ‑ en financieel overleg met de gemeenten, er nadrukkelijk meer aandacht gegeven wordt aan de risico inschattingen en de berekening van de risico’s, zoals opgenomen in de jaarlijkse “Notitie weerstandsvermogen” Dit is vormgegeven door in samenwerking met BDO Advisory een visualisatie Weerstandsvermogen te ontwerpen die als bijlage bij deze notitie is opgenomen. 2. De instabiliteit van het landelijke stelsel en de financiering van de PW is gebleven. Niettemin is met de vaststelling van de koers van WSD en de lokale plannen van de gemeenten het risico van WSD afgenomen naar een gemiddeld niveau. Dat betekent dat het uitgangspunt voor de risico- berekening de minimum positie wordt. Er is dus niet langer sprake van een bandbreedte van minimum- en maximumomvang.

Jaarlijks wordt het weerstandsvermogen van WSD herijkt op basis van een geactualiseerde inschatting van de verschillende bedrijfs- en subsidierisico’s. De omvang van het berekende weerstandsvermogen kent vervolgens een directe relatie met de bestemming van het rekeningresultaat. Dit proces vindt al jaren volgens vast stramien plaats waarbij met name de grote on - zekerheden in de omgeving waarin WSD opereert van wezenlijke invloed zijn op de risicobeoordeling. Uitwerking weerstandsvermogen 2024 Volgens het bestuursbesluit van 9 maart 2022 blijft het in de branche gangbare model voor de berekening van weerstandsvermogen van Deloitte het te hanteren instrument voor WSD. Voor de risico-inschatting zijn de koers van WSD (lokaal) en de ontwikkelingen rondom de PW en Wsw (landelijk) de belangrijkste kaders. Koers WSD Sinds de inwerkingtreding van de Participatiewet (PW) op 1 januari 2015 bestaat er nog maar één regeling voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De Wet werk en bijstand (Wwb), de Wet sociale werkvoorziening (SW) en een groot deel van de Wet werk en arbeidson- dersteuning jonggehandicapten (Wajong) zijn opge- gaan in deze Participatiewet. De PW streeft er naar om meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kans te bieden op (regulier) werk of als dat (nog) niet kan, werk binnen een beschutte omgeving.

Een belang- rijke consequentie van de invoering van de PW is dat er geen instroom meer plaatsvindt in de SW. Deze groep wordt gaandeweg vervangen door instroom vanuit de PW. De inwerkingtreding van de PW heeft grote con- sequenties gehad voor gemeenten, WSD en de hele sector. Het Algemeen bestuur van WSD heeft na een uitgebrei- de ambtelijke en bestuurlijke voorbereiding in juli 2020 de koers “Gezamenlijk doorontwikkelen” vastgesteld. WSD en gemeenten zijn volop bezig om de samenwer- king nader vorm te geven door de uitvoering van lokale plannen, het verder ontwikkelen van het gezamenlijk expertisecentrum en van plusdiensten. Bestuur en ge- meenten hebben gekozen voor een scenario met een volume van 2.100 doelgroepmedewerkers . Hoewel het landelijke speelveld van de Participatiewet (PW), inclusief de beschikbare macrobudgetten en de budgetverdeling instabiel is, is door de keuze van de gemeenten een belangrijk onderdeel van de grote onzekerheden voor WSD weggenomen. De uitwerking van de lokale plannen is in de verschillen- de gemeenten in eigen tempo vormgegeven. Voor de verdere vormgeving van de lokale plannen zijn nog toe- reikende middelen beschikbaar via de bestemmingsre- serve Lokale Plannen. Het koersplan “Gezamenlijk doorontwikkelen” heeft een looptijd tot eind 2025. In september 2023 is in het Dagelijks bestuur bespro- 4.

WEERSTAND VERMOGEN EN RISICO BEHEERSING WSD Jaarverslag • 5150 • 2025 52 • 2025 | WSD Jaarverslag • 53 ken of er aanleiding zou zijn om de koers te herzien. Het | meer begeleidingsbudget. De WSD gemeenten zijn er | niet vallen onder beschut werk, maar wel zijn aangewe- | U vindt in bijlage 1 de uitgewerkte versie. In het reken- Dagelijks bestuur heeft toen aangegeven geen behoef- | hierdoor wat betreft budget flink op vooruit gegaan. | zen op de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven | model wordt een minimale omvang van de financiële te aan een herijking van de strategie te hebben omdat | voor hun ontwikkeling richting regulier werk of voor een | buffer bepaald. daarover bij de totstandkoming goed is nagedacht. De | Doelgroep Beschut | tijdelijk vangnet. koers is nog steeds passend maar het zou wel goed zijn | Het ministerie van SZW heeft voor beschut werk eenzelf- | Bij de interpretatie van de uitkomsten van het model om de koers te revitaliseren. | de soort verdeelmodel op basis van P*Q (aantal * prijs) | De middelen worden in de meicirculaire als apart bud- | is het belangrijk om te realiseren dat het Algemeen in voorbereiding.

Hierdoor zal het volumeprobleem ook | get toegevoegd aan de integratie-uitkering Participatie, | bestuur heeft besloten dat in het model geen rekening Dit wordt vormgegeven door een proces vorm te geven | voor de doelgroep beschut worden opgelost. Ook hier | omdat de verdeling verschilt met die van de Rijksbij- | wordt gehouden met stelselwijzigingen: fundamentele zoals dat ook is doorlopen voor de totstandkoming van | geldt dan dus dat Nuggers onbeperkt en zonder finan- | dragen Wet Sociale werkvoorziening (Wsw) en begeleid | wetswijzigingen die tot gevolg kunnen hebben dat de de koers in 2020. Er is een kerngroep geformeerd van | cieel risico voor gemeenten naar werk toegeleid kunnen | werk (BW). De middelen worden verdeeld over gemeen- | financieringssystematiek of doelgroep aantallen ingrij- wethouders, directie en ambtenaren die met behulp | worden. | ten op basis van de maatstaf inwoners in het gemeen- | pend veranderen. van een extern adviesbureau volgens de methodiek | telijke doelgroepenregister. | Een voorbeeld van zo’n fundamentele wijziging is het van design thinking een plan van aanpak maken om te | Met deze maatregelen is in elk geval de toereikendheid | risico voortvloeiend uit Europese rechtspraak die de komen tot een revitalisering van de koers.

De kerngroep | van het begeleidinsgbudget niet langer een belemme- | Een en ander betekent dat er bewegingen zijn richting | vrijstelling ex art 8a Waadi mogelijk onderuit kan halen. is in januari 2025 van start gegaan. | rende factor voor het realiseren van Participatiebanen. | een betere financiering van de Participatiewet maar | Daarmee zouden reguliere cao’s de bestaande cao’s om deze echt kostendekkend te laten zijn is nog steeds | Wsw en Aan de Slag moeten vervangen. Voor WSD is Landelijke ontwikkelingen in PW en Wsw | Op basis van een tweetal onderzoeken van APE (stand | substantieel meer geld nodig. | de potentiële kostenverhoging van het vervallen van de Vanuit de evaluatie van de Participatiewet in 2020 is | van zaken beschut werk) en Berenschot (toekomstbe- | vrijstelling voorzichtig becijferd op ca. €1,5 mln. Dit tast het Ministerie van SZW gestart met het Breed offen- | stendigheid sociaal ontwikkelbedrijven) zijn door de | Vooralsnog investeren WSD en gemeenten in nieuwe | het fundament van de Participatiewet en daarmee de sief. Tientallen maatregelen zijn van kracht vanaf 2023, | toenmalige staatssecretaris in december 2023 finan- | banen mede door inzet op het stimulusprogramma zo- | sector aan.

Inmiddels lijkt het erop dat de vrijstelling variërend van het invoeren van een landelijk preferent | ciële maatregelen voorgesteld die nodig zijn om de | dat de WSD-trein al volop rijdt en niet hoeft te wachten | voor de WSW en PW beschut wordt gehandhaafd. administratief proces, aanpassen van de no-risk polis, | doelstellingen van de Participatiewet te realiseren. | tot de regelgeving feitelijk wijzigt. Dankzij prudent beleid | Voor de bepaling van het benodigde weerstandsver- aanvraagrecht op no-risk, tot betere informatie voor | in het verleden is WSD ook in staat deze investeringen | mogen van WSD wordt onderscheid gemaakt in drie werkgevers etc.. Al vanaf de start van de Participatiewet | Allereerst is vanaf 2024 het budget voor de begeleiding | te doen zonder dat daarvoor gemeentelijke budgetten | risicogroepen: is ook duidelijk dat de financiële kaders van de Partici- | van beschutte participatiebanen structureel verhoogd | moeten worden ingezet. patiewet een belemmering zijn voor gemeenten om vol | met ruim € 2.100 per persoon. Streven is om vanaf 2027 | 1. | Bedrijfsrisico’s van de gemeenschappelijke regeling. in te zetten op plaatsingen met loonkostensubsidie. | de financiering op basis van realisatie te laten zijn.

De | Actualisering risicoanalyse: | Dit zijn risico’s die voorvloeien uit de bedrijfsmatige wijze waarop dit is te realiseren wordt nog onderzocht | Tegen de bovengenoemde achtergrond vindt de ver- | activiteiten van de verschillende afdelingen in de In de afgelopen jaren heeft het Rijk de financiering van | door SZW. | taling van risico’s naar het weerstandsvermogen plaats | divisies Werk & Ontwikkeling en Participatie. Deze de Participatiewet op meerdere onderdelen aangepast | door middel van het standaardmodel voor Sociale | risico’s worden beïnvloed door enerzijds de markt- waardoor nu in belangrijke mate sprake is van financie- | Verder wordt het belang van de infrastructuur van Werk | werkbedrijven zoals dat door Deloitte is ontwikkeld. Met | risico’s en anderzijds door de onzekere ontwikkeling ring op basis van realisatie: | ontwikkelbedrijven erkend voor een succesvolle Partici- | behulp van dit model worden op een systematische | van de omvang van het aantal plaatsingen en patiewet. Daarom zijn er vanaf 2024 structurele aanvul- | wijze risico’s geïnventariseerd. Het model houdt rekening | trajecten door gemeenten bij WSD.

Voorzieningen en Doelgroep LKS- regulier | lende middelen beschikbaar gesteld voor een toekom- | met omzetrisico’s, investeringsrisico’s, conjunctuurge- | de daarbij behorende risico’s worden buiten In 2020 is het budget voor de begeleidingsvergoeding | stige inrichting van de infrastructuur. Voor 2024 zijn deze | voeligheid en specifieke risico’s. | beschouwing gelaten. Deze risico’s (b.v. dubieuze van LKS- regulier overgeheveld naar de algemene | middelen toegevoegd aan het budget voor de Wsw. | debiteuren) zijn individueel al tegen het licht uitkering waarmee voor deze groep de stap is gemaakt | Voor 2025 tot en met 2034 worden impulsmiddelen | De specifieke risico’s van WSD hangen samen met wijzi- | gehouden, gekwantificeerd en afgedekt door een naar vergoeding op basis van realisatie (P * Q). Eerder | (voor plannen welke gaan over een toekomstbestendige | gingen in de financieringssystematiek. Het gaat om be- | voorziening. Eveneens worden buiten beschouwing is dat al gebeurd met het budget voor de loonkosten- | inrichting van de infrastructuur) met de meicirculaire | zuinigingen op het budget, of ongedekte kostenstijgin- | gelaten risico’s die afgedekt zijn middels subsidie. Het volumeprobleem vanuit de Rijksfinancie- | verdeeld. | gen (b.v.

als gevolg van de Wet arbeidsmarkt in balans | verzekeringen, zoals het risico van bedrijfsaan- ringssystematiek is hiermee opgelost. Dit betekent dat | en stijgingen WML) in de Wsw en de Participatiewet. | sprakelijkheid en ongevallen van medewerkers. dus ook Nuggers onbeperkt en zonder financieel risico | Een derde financiële maatregel is het extra budget dat | Hierbij wordt rekening gehouden met de deelnemingen voor gemeenten naar werk toegeleid kunnen worden. | vanaf 2025 structureel beschikbaar wordt gesteld aan | in de BV’s van WSD en het lidmaatschap en de samen- | 2. | Subsidierisico van de gemeenschappelijke regeling. Gemeenten (waaronder veel uit WSD-gebied) die veel | gemeenten om in de periode tot 2035 10.000 extra ba- | werking met de Schoonmaak Coöperatie. Vervolgens | Dit betreft risico’s die WSD loopt ten aanzien van de banen met LKS uitvoeren krijgen door deze overheveling | nen te realiseren. Dit zijn werkplekken voor mensen die | wordt berekend welke financiële buffer noodzakelijk is. | hoogte en verdeling van de Rijksbijdrage SW en de 54 • 2025 | WSD Jaarverslag • 55 budgetten voor banen met loonkostensubsidie, | vloeien uit de private bedrijven van WSD: WSD | schuldquota leningen, solvabiliteitsratio, grondexploi- | voldoen.

Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan alsmede bovennormale stijgingen van de loonkosten | Holding BV, WSD Participatie BV, Werkpartners BV | tatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapa- | het eigen vermogen als percentage van het balans- (zoals bijvoorbeeld in de PW is gebeurd met de buiten- | en Werksupport BV en het lidmaatschap van WSD | citeit en duidelijk is dat deze primair gericht zijn op | totaal. Het eigen vermogen van WSD bestaat volgens gewoon sterke verhoging van het Wettelijk Minimum | van De Schoonmaak Coöperatie U.A.. De private | gemeenten en provincies en minder op organisaties | uit de reserves (zowel de algemene reserve als de Loon, het invoeren van het wettelijk minimumuurloon | bedrijven worden geacht hun eigen bedrijfsrisico’s | als WSD. De voor WSD relevante kengetallen zijn on- | bestemmingsreserves) en het resultaat uit het of het mogelijk afbouwen van fiscale maatregelen | op te kunnen vangen. Het risico deelnemingen | derstaand ten opzichte van vorig jaar en begroting | overzicht van baten en lasten. Hoe hoger deze ratio, zoals het Loonkostenvoordeel). | betreft voor WSD het risico dat WSD loopt door | opgenomen. | hoe groter de weerbaarheid van WSD.

de samenwerking: bijvoorbeeld de activiteiten die De financiering van de PW afgezet tegen de elkaar | WSD voor de BV’s verricht in de vorm van | Ontwikkeling van de kengetallen opvolgende kostenstijgingen maken het steeds | (backoffice) dienstverlening. | Kengetallen: | Jaarrekening 2025 | Begroting 2025 | Jaarrekening 2024 moeilijker om tot een sluitende businesscase te | 1.a. | Netto schuldquote | -31,9% | n.v.t. | -34,2% komen voor de PW. Dit blijkt ook uit verschillende | Redelijk stabiel beeld en heroverweging na realisatie | 1.b. | Netto schuldquote gecorrigeerd onderzoeken van onder andere Berenschot en | lokale plannen | voor alle verstrekte leningen | -31,9% | n.v.t. | -34,2% Capel Advies. Ook het Rijk heeft inmiddels | Uit de nu voorliggende bedrijfsrisicoanalyse blijkt dat | 2. Solvabiliteitsratio | 80,8% | n.v.t. | 78,5% onderkend dat, in elk geval voor de realisatie van | het totale risicoprofiel van WSD niet wijzigt. | 3. | Structurele exploitatieruimte | 3,3% | 1,7% | 5,8% Beschutte werkplekken, aanvullende financiering | De risicobeoordeling op klantniveau geeft lichte noodzakelijk is om voldoende begeleiding voor | verschuivingen maar het totale risico vanuit de deze doelgroep te organiseren en daarmee de | bedrijfsmatige activiteiten blijft voor WSD als geheel | Toelichting op de diverse kengetallen: | 3.

| Structurele exploitatieruimte doelstelling van op termijn 30.300 Beschutte | ongewijzigd. We zien dat werkgevers huiverig zijn om te | 1. | Netto schuldquote & de netto schuldquote | Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen Werkplekken te realiseren. Helaas wordt daarmee | investeren in de groei van hun organisatie. Actuele en | gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | welke structurele ruimte WSD heeft om de eigen wordt slechts een klein deel van het financierings‑ | verwachte toekomstige economische ontwikkelingen | De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau | lasten te dragen, of welke structurele stijging van tekort in de businesscase voor de PW gedicht. | in Nederland en de situatie op de arbeidsmarkt over | van de schuldenlast van WSD ten opzichte van | de baten of structurele daling van de lasten daar- Vooral inmiddels cumulatief forse loonkostenstijging | de volle breedte zijn daar debet aan. De oplossing | de eigen middelen. Het geeft zodoende een | voor nodig is. Voor de beoordeling van het PW zijn van grote invloed op de businesscase. Bij | wordt door die werkevers gezocht in robotisering | indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen | structurele en reële evenwicht van de begroting verhoging van de loonkosten en gelijkblijvende | en uitbesteding waardoor de beschikbaarheid van | op de exploitatie drukken.

Omdat bij leningen er | wordt thans het onderscheid gemaakt tussen loonwaarde stijgt de terug te verdienen loonwaarde | werkplekken voor de doelgroep afneemt. Dit blijft een | onzekerheid kan bestaan of ze allemaal terug | structurele en incidentele lasten. De structurele via netto toegevoegde waarde verder en daarmee | belangrijke ontwikkeling die de beoordeling van de | worden betaald, wordt bij de berekening van de | exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo wordt het financieringstekort steeds groter. | bedrijfsrisico’s beïnvloed. De afhankelijkheid van enkele | netto schuldquote onderscheid gemaakt door het | van de structurele baten en lasten en het saldo grote klanten in de totale klantenportefeuille speelt | kengetal te berekenen, zowel inclusief als exclusief | van de structurele onttrekkingen en toevoegingen Een ander risico in de PW is het risico van het niet | daarbij ook een rol omdat relatieve afhankelijkheid van | de doorgeleende gelden. Op die manier wordt | aan reserves gedeeld door de totale baten en realiseren van het volume instroom. De WSD- | een aantal grote klanten binnen het model leidt tot | duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen | uitgedrukt in een percentage. Een positief percentage gemeenten hebben in het collectief een afspraak | een groter risico.

De subsidierisico’s en deelnemings- | in de exploitatie is en ook wat dat betekent voor de | betekent dat de structurele baten toereikend zijn dat er eind 2026 2.100 arbeidsplaatsen gerealiseerd | risico’s blijven eveneens stabiel. | schuldenlast. De wijze waarop de netto schuldquote | om de structurele lasten te dekken. worden. Mocht dit niet lukken en belandt WSD in | Op basis van het bovenstaande analyse van het totale | gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt een krimpscenario, dan is dat een fors risico. De | risico van WSD is het minimum weerstandvermogen | berekend is gelijk aan de netto schuldquote, met gewijzigde financiering van LKS en begeleidings‑ | ongewijzigd vastgesteld op € 10,7 mln. | dien verstande dat bij de financiële activa ook alle vergoeding op basis van realisatie nemen in elk | Kengetallen | verstrekte leningen worden opgenomen. geval de voornaamste belemmering voor het | Het Besluit begroting en verantwoording (BBV, art.11) | WSD heeft een zeer goede liquiditeitspositie en volume aan instroom weg. | bepaalt dat voortaan een basis | geen schulden uit hoofde van geldleningen wat set van vijf financiële kengetallen moet worden opge- | resulteert in een negatieve schuldquote, hetgeen Bij de subsidierisico’s is aangenomen dat bij de | nomen in de paragraaf ‘weerstandsvermogen en risi- | als positief wordt beoordeeld.

berekening van de minimumvariant WSD in staat is | cobeheersing’ van de begroting en jaarrekening. Het om 50% van de budgetdaling in 3 jaar op te vangen. | Ministerie van BZK heeft hiertoe in juli 2015 de ‘Rege- | 2. | Solvabiliteitsratio ling financiële kengetallen begroting en jaarrekening’ | De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin 3. | Risico deelnemingen. Dit zijn de risico’s die voort- | gepubliceerd. De op te nemen kengetallen betreffen; | WSD in staat is aan zijn financiële verplichtingen te 56 • 2025 | WSD Jaarverslag • 57 5. | RECHTMATIGHEID Sinds de invoering van de rechtmatigheidsverantwoor- | verantwoording wordt gebruikt als impuls om de | Het Dagelijks en Algemeen bestuur zijn, conform de | en doelmatigheid bij de keuze welke aanbestedingen ding in 2023 legt het Dagelijks bestuur verantwoording | bedrijfsvoering te verbeteren. Dit zien we nu terug in | bepalingen van de financiële verordening 212, op 18 | voorrang hebben. af over de rechtmatigheid aan het Algemeen bestuur. | de versterking van de inkoopfunctie waarbij de aan- | maart 2026 geïnformeerd over de verwachte onder- De rechtmatigheids-verantwoording is opgenomen in | bestedingskalender een steeds prominentere rol krijgt. | en overschrijdingen van de verwachte totale lasten de toelichting op de jaarrekening 2025.

| Een verder uit te werken plan van aanpak moet vorm | en baten ten opzichte van de vastgestelde begroting De commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording | geven aan wat de ambitie van de organisatie is ten | 2025. Met de vaststelling van de notitie Analyse Provincies en Gemeenten) stelt jaarlijks de richtlijnen | aanzien van de administratieve organisatie en interne | Begrotingsrechtmatigheid zijn de op dat moment voor de rechtmatigheidsverantwoording vast met | beheersing, IT- beheer en verbijzonderde interne | verwachte onderschrijdingen van lasten en baten en een geactualiseerde Kadernota Rechtmatigheid. Deze | controle. Daarbij wordt de gehele organisatie betrokken, | overschrijding van baten rechtmatig verklaard. richtlijnen worden ieder jaar scherper. | bijvoorbeeld via het zogenaamde ‘Three Lines’- model, | Met vaststelling van diezelfde rapportage zijn de op zodat ook de verantwoordelijke managers in de 1e en | dat moment verwachte overschrijdingen van de WSD geeft op pragmatische wijze vorm aan de verant- | 2e lijn medeverantwoordelijk worden voor het recht- | begrote kosten als acceptabel aangemerkt. woording rondom de rechtmatigheid en volgt daarbij | matigheidsbeheer. Om dit ook in de organisatie vorm | De werkelijke begrotingsonrechtmatigheden zijn verder de ontwikkelingen rondom het onderwerp. Vanuit deze | te geven zal meer tijd vragen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://boxtel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d56bdbec-9a0d-4433-ae1f-eea9f3e66c72?agendaItemId=46398401-0d0d-406c-99d9-f4486ef73e37