Zienswijze begroting 2027 van WSD - Bijlage 4 Jaarverslag 2025 (1411974)
Tekst van het document
2025 Jaarstukken Jaarverslag • Jaarrekening Jaarverslag 2025 2 • 2025 | WSD Jaarverslag • 3 Werkgebied WSD | Inhoudsopgave Jaarverslag WSD | Voorwoord 5 1 | Wij zijn WSD | 7 2 | Werk.Samen.Doen in negen thema’s | 16 3 | Sociaal jaarverslag | 41 4 | Weerstandsvermogen en risicobeheersing | 51 Arbeidsmarktregio | 5 Rechtmatigheidsparagraaf | 56 Noordoost-Brabant | 6 Financiering | 58 Sint- Michielsgestel | 7 | Onderhoud kapitaalgoederen | 58 Vught 8 | Verbonden partijen | 59 Schijndel Veghel Meierijstad | 9 | Wet open Overheid | 63 Arbeidsmarktregio Midden-Brabant | Boxtel Sint-Oedenrode | Balans WSD per 31 december | 66 Oisterwijk | JaarrekeningWSD Overzicht van baten en lasten WSD | 67 Best | Son & Breugel | Grondslagen van de financiële verslaglegging | 68 Oirschot | Toelichting op de balans WSD per 31 december | 70 Nuenen Toelichting op het overzicht van baten en lasten WSD | 76 WNT-verantwoording 2025 WSD | 79 Arbeidsmarktregio | Bijlagen | 89 Zuidoost-Brabant WSD Jaarverslag • 54 • 2025 Voorwoord Wie om zich heen kijkt, de krant openslaat of nieuws - bulletins op tv, radio en online volgt, zal met mij vast - stellen dat 2025 een dynamisch jaar was. Op politiek, maatschappelijk en sociaaleconomisch terrein gingen ontwikkelingen razendsnel.
Thema’s als bestaanszeker - heid, veiligheid, immigratie en de onstuitbare opkomst van AI hielden ons lokaal, regionaal, nationaal én mondiaal bezig. Hoe fijn is het dat WSD in de woelige wereld vandaag een baken van rust en stabiliteit is. De organisatie ontwikkelt voortdurend, innoveert naar hartenlust, laat mooie resultaten zien en, heel belangrijk, komt al sinds 1956 op voor inwoners die op de arbeidsmarkt een extra steuntje in de rug nodig hebben. Ik vind het hartverwarmend dat WSD ook van betekenis is bij de inburgering van honderden nieuwe Nederlanders. Het levert bovendien nieuwe samenwerkingen op, bijvoorbeeld met het AZC in Oisterwijk. Een baken van rust en stabiliteit word je niet automatisch. Elke dag werken medewerkers van WSD hard om te kunnen zijn wie we zijn. Ik prijs me bovendien gelukkig dat 2025 in zekere zin rustig is verlopen. Saai zou je bijna zeggen, in de positieve zin van het woord. Grote woorden als ‘Het roer moet om!’ zijn in het bestuur van WSD in 2025 niet gevallen. Achteroverleunen is er niet bij. We denken met onze negen gemeenten na over de revitalisatie van onze koers, die werd ingeslagen met de komst van de Participatiewet in 2015. Omdat WSD haar huiswerk destijds uitmuntend heeft gemaakt, ligt er al jaren een stabiele basis voor een gezonde toekomst.
Onze aanpak werkt en valt op, getuige het werkbezoek van staatssecretaris Jurgen Nobel van SZW in de zomer van 2025. Een belangrijke gebeurtenis was de krachtige Haagse lobby die WSD met andere werkontwikkelbedrijven en branchevereniging Cedris initieerde. Door nieuwe belastingmaatregelen zouden veel van onze medewerkers maandelijks tientallen euro’s minder overhouden; hun vakantiegeld viel soms tot wel 200 euro lager uit. We gingen voorop in de strijd en stonden met succes op de barricade voor bestaanszekerheid. #IkVerdienHetOok was trending in Nederland. Hoewel dit jaarverslag over 2025 gaat, sluit ik af met een blik in de toekomst. WSD viert in 2026 het zeventig - jarig bestaan. Zeven decennia WSD is een mijlpaal om bij stil te staan en te vieren. Het is een mijlpaal die ik niet van dichtbij zal meemaken. Ik heb besloten om de politiek in Meierijstad vaarwel te zeggen. Vlot na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 zal mijn derde wethouderstermijn eindigen en leg ik derhalve ook het WSD-voorzitterschap neer. Nu al kijk ik dankbaar terug op twaalf betekenisvolle WSD-jaren. Alle medewerkers van WSD wens ik een stralende toekomst. En mijn opvolger? Die kan bij dit baken van rust en stabiliteit rekenen op een warm bad.
Veel leesplezier! Menno Roozendaal Voorzitter WSD Menno Roozendaal 1.1 WSD, al 70 jaar van waarde in werk WSD heeft één missie: het bieden van werkgelegen - heid aan mensen die zelfstandig (nog) geen werk kunnen vinden en een ondersteuningsvraag hebben. Een onverminderd streven waar we iedere dag met veel inzet samen met onze gemeenten aan werken. Onze gemeenten: Best, Boxtel, Meierijstad, Nuenen, Oirschot, Oisterwijk, Sint-Michielsgestel, Son en Breugel en Vught. Voor deze gemeenten voeren we een deel van de Participatiewet uit. Daarnaast biedt WSD, in het kader van arbeidsinschakeling, voorzieningen aan in het kader van inburgering en ontwikkelingsgerichte dagbesteding. Revitalisering koers WSD Sinds de invoering van de Participatiewet in 2025 staat de toekomst van de werkontwikkelbedrijven en dus ook voor WSD in het teken van voortdurende verandering en vernieuwing. Gemeenten en ontwikkelbedrijven werken samen richting een toekomstbestendige infrastructuur. De urgentie hiertoe wordt steeds groter gezien de houdbaarheid van het huidige financieringsmodel, de afnemende loonwaarde van doelgroepen, de spanning tussen regulier werk, beschut werk en dagbesteding. De afgelopen jaren anticipeerden WSD en haar gemeenten samen op deze ontwikkelingen, gebaseerd op het koersdocument uit 2020.
Gezamenlijk doorontwikkelen In een lokaal plan per gemeenten sluiten we aan op de lokale behoeften en uitdagingen. Met ons expertis - ecentrum De Kenniskompanie delen we best practices en werken we samen aan innovatieve dienstverlening. Daarnaast is het belangrijk om onze koers te vernieu - wen. Een klus die we samen met onze gemeenten in het begin van 2025 gezamenlijk hebben opgepakt met het Kernteam revitalisatie koers WSD. Een kernteam bestaande uit een bestuurder of beleidsadviseur van - uit elke gemeente aangevuld met drie leden van het managementteam van WSD. Onder begeleiding van social designers van ontwerpbureau Yellowchess werken we in deze samenstelling in een iteratief ontwerpproces (design thinking) met veel energie aan deze opdracht. In dit proces werken we met een ontwerpaanpak bestaande uit drie fasen: inzicht, uitzicht en activatie. We onderzoeken, ontdekken en experimenteren en als een aanpak in één gemeente goed werkt, schalen we verder op. Begin december hebben we de eerste resultaten gedeeld in een goed bezochte raadsinformatiebijeenkomst bij WSD waar we ook de Adviesraden Sociaal Domein uit onze gemeenten mochten ontvangen. Daar hebben we nog nieuwe ideeën opgehaald waar we in 2026 verder mee aan de slag gaan. Het doel is de inwoners van onze gemeenten zo goed mogelijk te begeleiden bij hun ondersteuningsvragen richting werk of participatie.
Het belang van onze medewerkers en de inwoners van onze gemeenten met een ondersteuningsvraag staat hierbij centraal. We vinden het hierbij van belang om te werken aan ketenintegratie: het verbinden van werk, zorg, dagbesteding en welzijn in een sociale keten (één ecosysteem), met aandacht voor samenwerking tussen de verschillende domeinen en organisaties waaronder ook werkgevers. Naast dit ambitiespoor loopt er nog een financieel spoor. In dit spoor werken we intensief samen met onze gemeenten aan de financiële scenario’s voor de komende 5 tot 10 jaar. Adviesbureau Beren - schot ondersteunt ons daarbij. Beide sporen komen in 2026 samen. Wendbare organisatie WSD is een wendbare organisatie die de methodiek Sturen op Zelfsturing centraal stelt; onze professionele standaard waarmee wij onze medewerkers uitdagen om zelf de regie over hun ontwikkeltraject te nemen. Daarnaast focussen we onder meer op duurzame inzetbaarheid, sociale veiligheid, het ‘vinden, binden en boeien’ van collega’s, project- en portfoliomanage - ment, Lean en innovatie. Werving brede doelgroep In het collectief van onze 9 gemeenten is de afspraak gemaakt om eind 2026 werkgelegenheid te bieden aan 1955 kwetsbare inwoners.
Naast de gebruikelijke instroom vanuit onze 9 gemeenten zetten we met de campagne werving brede doelgroep - die in 2022 van start ging- ook andere kanalen in om inwoners, die hulp nodig hebben bij het vinden van werk, te ondersteunen. De brede doelgroep is het onbenut WSD Jaarverslag • 76 • 2025 1. WIJ ZIJN WSD
arbeidspotentieel dat niet in beeld is. Omdat we deze mensen niet kennen, hebben we in 2025 verschillende acties en middelen ingezet om met hen in contact te komen. Het campagneconcept van 2024 is hergebruikt en we hebben opnieuw online marketing en jaarmark - ten ingezet. De billboards hebben nieuwe vier nieuwe verhalen gekregen van collega’s die uitgestroomd zijn naar een werkplek buiten WSD. In 2025 is voor het eerst Doe mee met WSD-dag in Boxtel georganiseerd waar mensen twee uurtjes mee mochten werken en een indruk van WSD konden krijgen. De middag was een succes en is in november nog een keer herhaald in Schijndel. Daarnaast hebben de trajectconsulenten in verschillende gemeenten lokale acties opgezet van een inloopspreekuur in Schijndel tot een deur-aan- deur flyeractie in Best en Boxtel. De campagne heeft er in 2025 toe geleid dat er ruim 50 mensen gestart zijn met een werkontwikkeltraject. Vinden, binden en boeien (nieuwe) professionals Ondanks de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt zijn we er ook in 2025 in geslaagd onze openstaande vacatures voor Leiding en Staf snel te vervullen. Dit succes is het resultaat van onze gerichte strategie op het gebied van employer branding, de nauwe samen - werking met onze adviseur werving & selectie én de continue aandacht voor onze sollicitanten gedurende het hele proces.
Samen hebben we ervoor gezorgd dat kandidaten zich gehoord en gewaardeerd voelen, wat bijdraagt aan een positieve ervaring en een sterke reputatie als werkgever. Het invullen van vacatures onderstreept opnieuw dat WSD een aantrekkelijke werkgever is en blijft. Door ons continu aan te passen aan de dynamiek van de arbeidsmarkt blijven we in staat om ook in de toekomst de juiste collega’s aan te trekken én te behouden. Sociale veiligheid Sociale veiligheid staat prominent op onze agenda en strategische kaart. Het is de basis van wat WSD als organisatie wil bieden aan alle medewerkers. Een organisatie waar prettig met elkaar wordt samengewerkt en sprake is van een sociaal veilig werkklimaat. Veel thema’s hebben direct of indirect raakvlak met sociale veiligheid. In een plan van aandacht sociale veiligheid zijn al deze thema’s gebundeld en worden de ontwik - kelingen daarop gevolgd. Bijvoorbeeld ons programma voor introductie en deskundigheidsbevordering, onze professionele standaard Sturen op Zelfsturing, de inrichting van onze begeleidingsorganisatie, het extra aanbieden van budgetcoaching en bedrijfsmaat - schappelijk werk. In 2025 zijn de informatieboekjes voor onze medewerkers volledige geactualiseerd en in een nieuw jasje gegoten.
Diverse boekjes over onze gedrags- regels, ongewenste omgangsvormen, ziek en wat nu, bij wie je waarvoor terecht kunt, arbeidsvoorwaarden, veilig werken, informatiebeveiliging en dergelijke zijn nu gebundeld in één nieuw boekje “Werken bij WSD”, met voor de collega’s SW, PW en NGA een eigen versie. In de nieuwe boekjes wordt gewerkt met veel plaatjes en pictogrammen en minder tekst om daarmee zoveel mogelijk aan te sluiten bij het taalniveau van onze medewerkers. Iedere medewerker heeft het nieuwe boekje “Werken bij WSD” inmiddels ontvangen. In 2025 is samen met een gemixte groep collega’s nagedacht over hoe we elkaar noemen. Waar tot op heden gesproken werd over ‘professionals’ en ‘doelgroepmedewerkers’ hebben we dit aangepast naar collega’s SW, collega’s PW, collega’s cao Gemeenten en collega’s leiding en staf. Op deze manier is er meer sprake van gelijkheid. Het proces en het gesprek daarover voeren is net zo belangrijk als de uitkomst van dit proces. Er zijn daar - naast nieuwe manieren bedacht om in gesprek met elkaar te blijven en de betrokkenheid te vergroten. Het uitgangspunt is dat iedereen ertoe doet en dat er wat dat betreft geen verschillen zijn tussen collega’s SW, PW en collega’s leiding en staf. Deze ideeën worden in 2026 verder vormgegeven. Medewerkerstevredenheid In 2025 hebben we voortgebouwd op de uitkomsten van het in 2024 gehouden medewerkersonderzoek.
De deelnemende collega’s beoordeelden het werken bij of via WSD destijds met een 7,8. Na verdere analyse van de verbeterpunten zijn deze vertaald naar concrete acties. Zo is onder meer het werkplezierspel georganiseerd, wat waardevolle gesprekken opleverde over thema’s die binnen de teams leven en positieve impulsen bieden voor verdere teamontwikkeling en werkplezier. Daarnaast is een werkgroep aan de slag gegaan met het optimaliseren van de hygiëne rondom de toiletten. Er zijn 5 gouden toiletregels opgesteld en opgehangen op de toiletten. Ook is een ludieke instructievideo ge - maakt die onder andere is besproken tijdens de werk - overleggen. Verder werd een aanvullende enquête uitgezet onder leidinggevenden om op te halen welke verbeteracties zijn gerealiseerd en welke inzichten deze hebben opgeleverd. De verbeteracties communiceren we geregeld in onze nieuwsbrief aan medewerkers en op intranet. Op deze manier blijven we stap voor stap werken aan een fijne, gezonde en stimulerende werk - omgeving voor al onze collega’s. Lean In 2025 hebben we verdere stappen gezet in het toe - passen van Lean binnen WSD. Onze tien ‘Lean Green Belts’ hebben gewerkt aan diverse verbetertrajecten die gericht zijn op het creëren van meerwaarde voor onze klanten en het terugdringen van verspilling in processen.
Zo zijn onder andere het dividendproces, de aanmeldingsprocedure voor inburgeringsstages, het sorteerproces van de B-stroom binnen het TextTSC en meerdere facturatieprocessen verbeterd. Daarnaast zijn de werkprocessen van trajectconsulenten aange - scherpt, de interne klantreis van het vrijwilligerstraject in het AZC aangepakt en zijn diverse processen verder gestandaardiseerd. Door continu te kijken naar wat beter kan, maken we ons werk eenvoudiger, sneller en betrouwbaarder. Werkleerlijnen Centraal in onze aanpak staan de werkleerlijnen. Elke werknemer die bij WSD instroomt, doorloopt een speci - fieke werkleerlijn. In deze werkleerlijn leren onze mede - werkers niet alleen algemene werknemersvaardigheden, maar ook specifieke vaardigheden voor bepaalde beroepen. De werkleerlijnen sluiten aan op de vraag vanuit de markt, WSD leidt mensen op voor banen WSD Jaarverslag • 98 • 2025
waarin ook daadwerkelijk werkgelegenheid te vinden is. Op deze manier slagen wij er dan ook in om mensen zo te ontwikkelen, dat zij aan het einde van hun ont - wikkeltraject een baan kunnen vinden op de reguliere arbeidsmarkt. Zo hebben in 2025 maar liefst 40 mensen deze stap kunnen maken. Zeker bij jongeren vinden we het belangrijk dat zij deze stap maken met diploma. Daarom ontwikkelen wij samen met onze gemeenten en de arbeidsmarktregio’s een BBL tenzij programma. Daarmee borgen wij dat zij een toekomstbestendige, duurzame stap kunnen maken. Verbinding met werkgevers Samen met werkgevers in de regio bieden we via WSD alle inwoners ondersteuning naar passend werk. De arbeidsmarkt in onze regio’s is nog steeds krap. Tege - lijkertijd neemt de diversiteit van de mensen die we ondersteunen toe en dat vraagt om een steeds breder aanbod van passend werk. We richten ons op werk dat aansluit bij de ontwikkeling van kandidaten, een goede verdeling in de regio, een aanbod dat ongevoelig is voor conjunctuur en toekomstbestendig is en daarbij het juiste rendement oplevert. Zo kunnen we iedereen blijven begeleiden. We hebben een sterk klantenbestand en zetten actief in op klantbehoud én op het uitbreiden van het klantenportfolio. Daarom investeren we intensief in ons netwerk.
We sluiten aan bij regionale werkgeversnetwerken, organiseren eigen bijeenkomsten zoals met Aantwerk en Brainport voor Elkaar, participeren in de regionale werkcentra en zetten in op online marketing voor een bredere positionering in de arbeidsmarkt. Informatiebeveiliging In 2025 hebben we een grote stap gezet: we zijn officieel ISO/IEC 27001‑gecertificeerd. Deze certificering bevestigt niet alleen dat onze informatiebeveiliging voldoet aan een internationale norm, maar ook dat WSD voor deelnemende gemeenten én andere organisaties een zeer professionele en betrouwbare samenwerkingspartner is. Tegelijkertijd hebben we ons security awareness-programma voortgezet. Via e-learningmodules, phishing-simulaties en gerichte communicatie hebben we ons het hele jaar ingezet om collega’s bewust te maken van het belang van privacy en informatie-beveiliging. Samen hebben we zo mooie stappen gezet in het verder versterken van onze informatiebeveiliging. Want alert blijven is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Digitale verbouwing Bij WSD zijn we het afgelopen jaar volop aan de slag gegaan met de voorbereidingen voor de digitale verbouwing: een meerjarig programma waarin we stap voor stap onze digitale werkomgeving vernieuwen.
Tot de meest zichtbare onderdelen van de digitale verbouwing behoren de introductie van Teams en OneDrive en de keuze voor AFAS als vervanging van diverse kernapplicaties. Met AFAS zetten we bovendien een belangrijke stap naar één geïntegreerd systeem waarin data op een uniforme manier wordt vastge - legd, benaderd en verwerkt. Daarmee gaan we van maatwerk naar standaardisatie, wat de kans op fouten verkleint, processen vereenvoudigt en tijd en kosten bespaart. Naast deze zichtbare vernieuwingen werken we op de achtergrond aan een nieuw datawarehouse en een vernieuwde ICT-infrastructuur. Samen zorgen deze ontwikkelingen ervoor dat we slimmer, efficiënter en toekomstbestendig kunnen werken. Inkoop en contractmanagement In 2025 heeft WSD verdere stappen gezet in de profes - sionalisering van Inkoop en contractmanagement. Met de ontwikkeling van een inkoopkalender, de aanschaf van een contractmodule, het meervoudig onderhands aanbesteden (MOA) en een Europese aanbesteding is een stevige basis gelegd voor een uniformere en meer gestructureerde werkwijze. In 2025 hebben we stappen gezet om de naleving van het inkoopbeleid organisatie breed te versterken. Daarbij staan rechtmatigheid en doelmatige besteding van middelen centraal, met het inzicht dat strakker en eenduidiger inkopen kan bijdra- gen aan substantiële besparingen.
De rol van Inkoop wordt verder versterkt door contracten actiever en meer sturend te managen, terwijl contracteigenaren verantwoordelijk blijven voor de inhoud en de afstem - ming met leveranciers. Zo ontstaat stap voor stap een efficiënter, rechtmatiger en toekomstbestendig inkoopproces. ESF-subsidies In 2025 is het eerste ESF-tijdvak afgerond en vastge - steld door het ministerie. Daarmee is bevestigd dat WSD, samen met de arbeidsmarktregio Zuidoost-Brabant, vrijwel het volledige beschikbare subsidiebedrag heeft gerealiseerd. De middelen die WSD ontvangt, zijn gebaseerd op bestaande activiteiten zoals de inzet van trajectconsulenten en coaches in de voortrajecten. Een deel hiervan dekt gemaakte kosten; het overige deel kunnen we inzetten voor projecten die direct bijdragen aan de ontwikkeling en ondersteuning van onze doelgroep. Financiële soliditeit WSD is een financieel solide werkontwikkelbedrijf. In tegenstelling tot heel veel andere bedrijven in de branche hoeft WSD geen beroep te doen op gemeen - telijke middelen. Ook in 2025 sluit de exploitatie af met een positief resultaat. Het beleid rondom onze reserves is ongewijzigd gebleven.
Dankzij de middelen die zijn ondergebracht in de algemene en bestemmings- reserves zijn we in staat om zowel toekomstige risico’s op te vangen als te blijven investeren in de ontwikkeling van onze dienstverlening, organisatie en samenwerking met de deelnemende gemeenten. Uit de positieve resultaten vullen we ook ons Personeelsfonds bestemd voor een financieel extraatje voor onze collega’s SW en PW. WSD Jaarverslag • 1110 • 2025
1.2 WSD in het kort Waarom bestaat WSD? WSD maakt het verschil voor mensen. Wij geloven in een maatschappij waarin iedereen volwaardig en naar vermogen kan meedoen. Daarom kunnen en willen wij niet accepteren dat er mensen zijn die niet volwaardig kunnen participeren, enkel en alleen omdat ze een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Missie Het matchen, inzetten en ontwikkelen van zoveel mogelijk mensen die behoren tot de Participatiewet. WSD maakt dit gemakkelijk en aantrekkelijk voor gemeenten en werkgevers. Samen creëren wij duurzame kansen en werk. Bestuur WSD WSD is een gemeenschappelijke regeling, een inter - gemeentelijke samenwerking, van negen gemeenten. Het bestuur van WSD wordt gevormd door vertegen - woordigers van de deelnemende gemeenten. Per gemeente hebben twee vertegenwoordigers zitting in het bestuur.
In 2025 bestond het bestuur uit: Mariëlle van Alphen* Gemeente Boxtel Marlie Bongaerts Gemeente Best Dion Dankers* Gemeente Oisterwijk José Goossens Gemeente Son en Breugel Steven Grevink* Gemeente Son & Breugel Cees Koopmans Gemeente Sint-Michielsgestel Sharon Kroon-Peters Gemeente Oisterwijk Peter Kuijs Gemeente Meierijstad Corine van Overdijk, sinds november 2025 opgevolgd door Claud Leermakers* Gemeente Oirschot Theo van der Linden Gemeente Nuenen Lily Maaref Gemeente Oirschot Nino de Lange, sinds juli 2025 opgevolgd door Jos den Otter* Gemeente Vught Peter Raaijmakers* Gemeente Sint-Michielsgestel Menno Roozendaal* Gemeente Meierijstad Maarten van der Vaart Lid RvC/adviseur DB Rinze van der Veen Gemeente Boxtel Joris Vrensen Gemeente Vught Niels Wouters* Gemeente Nuenen Veronique Zeeman* Gemeente Best * Leden Dagelijks bestuur Kernwaarden (intern) • klantgericht • vernieuwend • passie voor mensen • verantwoordelijkheid • resultaatgericht Merkwaarden (extern) • persoonlijk • gedreven • betrouwbaar Doelgroep WSD begeleidt mensen met een verminderde loon- waarde. De ondersteuning van WSD loopt van trajecten als Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding voor de groep met de grootste afstand tot de arbeids- markt tot jobcoaching voor mensen die regulier werken.
Speelveld • 3 arbeidsmarktregio’s • 9 gemeenten • 700 werkgevers • 1.955 medewerkers met arbeidsvermogen (ambitie 2026) 1.3 Het speelveld Economie en brede welvaart Een aantal trends zal de komende jaren flink op onze economie en brede welvaart ingrijpen: vergrijzing en toenemende arbeidsmarktkrapte, de ontwikkelingen van sociale ongelijkheid, digitalisering, veranderende geopolitieke verhoudingen, klimaatverandering, verlies van biodiversiteit en een steeds grotere vraag naar ruimte. We zullen ons tot deze trends moeten verhouden. Hierbij is het van groot belang om mensen een werkend perspectief te blijven bieden en onze welvaart te ver - groten. Werken aan een arbeidsmarkt die werkt voor iedereen. Werk heeft niet alleen een economische, maar ook sociale functie. Werk geeft zin, verbinding en plezier. Dat blijft belangrijk ook nu de arbeidsmarkt aangrijpend verandert door vergrijzing, digitalisering en verduur- zaming Kabinetsbeleid en impulsgelden Vanaf 2025 zijn er vanuit het Rijk tijdelijke middelen (impulsbudget) voor gemeenten beschikbaar gesteld om de werkontwikkelbedrijven te vernieuwen en te versterken voor mensen van een afstand tot de arbeids- markt, met als doel een toekomstbestendig vangnet en meer doorstroom naar regulier werk. Het geld wordt verdeeld via het Gemeentefonds en is bedoeld voor transformatie en innovatie binnen de sociale infra- structuur.
Divosa en Cedris delen nieuws en tools met betrekking tot deze budgetten en helpen bij de implementatie hiervan. WSD Jaarverslag • 1312 • 2025 1.4 Een verhaal van beweging en samenwerking Werving brede doelgroep In 2025 laten we samen zien hoeveel kracht er schuilt in mensen die nog niet vanzelfsprekend meedoen op de arbeidsmarkt. De campagne Werving Brede Doelgroep bevestigde dat beeld: in onze gemeenten loopt veel onbenut talent rond. Ruim vijftig inwoners vonden via deze route hun weg naar WSD. Het zijn verhalen van mensen die, met de juiste ondersteuning, laten zien dat zij een bijdrage willen en mogen leveren in de samenleving. Samen werken aan kansen Die beweging ontstaat niet vanzelf. In 2025 intensiveerden we actief de samenwerking met partners binnen het sociale domein. Alle partners spelen een rol in het ondersteunen van inwoners bij hun ontwikkeling naar participatie. Door de handen ineen te slaan, zien we beter waar talent onbenut blijft en waar kansen liggen. Het helpt ons om sneller, slimmer en mensgerichter te werken. Beschut werk: dichtbij, persoonlijk en noodzakelijk Voor inwoners die structureel meer ondersteuning nodig hebben, blijft Beschut werk een cruciale voorziening. Gemeenten hebben de verantwoordelijkheid om deze plekken te realiseren en WSD helpt daarbij door inwoners te ondersteunen bij het aanvragen van een indicatie Beschut.
In 2025 spraken we met ruim honderd inwoners en medewerkers om te beoordelen of een indicatie passend zou zijn. Voor meer dan zestig van hen is afgelopen jaar een aanvraag bij het UWV ingediend. De uitkomsten hiervan worden in 2026 verwacht en daarmee ook de mogelijkheid om voor deze groep een veilige, passende en duurzame werkplek te creëren. Het doelgroepenregister: toegang tot onbenut potentieel Gerichte ondersteuning begint met inzicht in wie tot de doelgroep behoort. Toegang tot het doelgroepen - register is daarom van groot belang. Dit register wordt beheerd door het UWV en bevat inwoners die zichzelf hebben laten registreren. Samen met gemeenten en partners verkennen we hoe we deze gegevens zorgvuldig en effectief kunnen benutten. Niet vanuit administratie, maar vanuit de gezamenlijke wens om mensen verder te helpen. Minder drempels, meer kansen; dat is de beweging waar we naartoe werken. Inburgering als startpunt voor meedoen Onze gemeenten verwelkomen jaarlijks ongeveer tweehonderd nieuwe inwoners die het inburgerings- traject doorlopen in de zogenaamde Zelfredzaamheids- route (Z-route). Voor deze groep is een goede samen- werking tussen gemeenten, onderwijs, werkgevers en WSD essentieel. Vooral de jongeren binnen de Z-route verdienen extra aandacht.
Met aanvullende subsidie konden we voor hen een nieuw programma ontwikkelen, waarin taal, werkervaring en toekomstperspectief elkaar versterken. Landelijke aandacht voor taal op de werkvloer Het Brabants Dagblad schreef in dit kader over het bezoek van staatssecretaris Jurgen Nobel aan WSD in Boxtel. Aanleiding: de vernieuwende aanpak van taal - les op de werkvloer, verbonden aan de Z-route . Voor een specifieke groep deelnemers is deze werkwijze een schot in de roos, wat resulteert in een aantoonbare verbetering ten opzichte van klassikale lessen. Deze methode wordt inmiddels landelijk gedeeld en inspireert andere regio’s om anders te kijken naar taal, werk en participatie. Eind 2025 is aan WSD, in samenwerking met WeenerXL, een AMIF- subsidie toegekend om jonge inburgeraars drie jaar lang extra ondersteuning te bie - den. Daarnaast is extra subsidie beschikbaar gesteld voor vrouwen in de Z‑ route, specifiek gericht op taal op de werkvloer. Samenwerking met AZC’s: de eerste stap telt Binnen de WSD-gemeenten bevinden zich drie AZC’s bevinden zich drie AZC’s bevinden zich drie AZC’s. Voor bewoners is het belangrijk om al vroeg in aanraking te komen met de Nederlandse taal, cultuur en arbeids- markt. Dankzij de samenwerking tussen gemeenten, werkgevers en WSD kan die vroege participatie nu ook echt plaatsvinden.
In november werd de samen - werkingsovereenkomst met overtuiging verlengd; een bevestiging dat we samen het verschil maken. Jongeren en duurzaam werk: bouwen aan toekomst Met de nieuwe wet Van School naar Duurzaam Werk is er meer aandacht voor jongeren die extra onder - steuning nodig hebben. De uitval in het onderwijs blijft hoog en loopt verder op. Daardoor zoeken veel jongeren een plek waar ze kunnen leren door te doen. Samen met onderwijsinstellingen ontwikkelde WSD een programma dat jongeren begeleidt richting duurzaam werk. We werken toe naar de houding ‘BBL, tenzij’: een koers waarin praktijkgericht leren de norm is en duur - zaamheid in ontwikkeling centraal staat. WSD Jaarverslag • 1514 • 2025 2. WERK. SAMEN. DOEN IN NEGEN THEMA’S 2.1 Benadering brede doelgroep Kim Hagens, projectleider werving brede doelgroep en WSD Kwikstart, en Miriam Marra, trajectconsulent WSD: “WSD is een werkontwikkelbedrijf dat zich al bijna zeventig jaar sterk maakt voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Iedereen die in ons werkgebied onvoldoende in staat is om zelf een plek op de arbeids- markt te vinden, kan rekenen op ondersteuning en begeleiding. We hebben niet alle inwoners in beeld en maakten we ook in 2025 werk van de werving van de brede doelgroep.” “Het succes van campagnes staat of valt met het raken van de juiste snaar.
Na ‘Kom Keeten met WSD!’ (2023) en een geslaagde Open Deurendag (2024) hebben we onze campagnestrategie verbreed en geïntensiveerd. In alle gemeenten lanceerden we ‘WSDate’: we nodigden inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt uit voor een kennismaking en lieten zien dat WSD staat voor ontwikkkeling. Dat deden we op braderieën, festivals en andere drukke evenementen. ” Doe mee met WSD! “Succesvol waren de ‘Doe mee met WSD-dagen’ in Boxtel en Schijndel. Belangstellende werkzoekenden schreven zich samen met iemand uit hun eigen netwerk in voor een van onze negen werkleerlijnen. In anderhalf uur konden ze op een vooraf bepaalde dag onder deskundige leiding ontdekken welk werk voor hen passend zou kunnen zijn. Het leverde vijftien matches op. Reden om deze campagne in 2026 in alle WSD-gemeenten uit te rollen.” “De werving kreeg verder gestalte door een reizende tentoonstelling met billboards waarop enkele SW- en PW-collega’s van WSD trots hun succesverhaal vertellen. De billboards kregen een opvallende plek, bijvoorbeeld bij stations, in gemeentehuizen en wijkcentra en op andere openbare locaties.” “Heel direct is de in 2025 gelanceerde campagne ‘Doe ook mee – app WSD!’ Iedereen die in een van de negen WSD-gemeenten woont kan ons een appje sturen. Na het beantwoorden van enkele vragen komt de kandidaat direct in contact met de juiste trajectconsulent.
In 2025 leverde dit veertien intakes op. Oekraïne “In 2025 hebben we veel aandacht besteed aan een nieuwe doelgroep: vluchtelingen uit Oekraïne. Ook in onze regio wonen veel mensen die oorlogsgeweld zijn ontvlucht. Korte lijntjes met opvanglocaties in Boxtel, Son en Breugel en Nuenen hebben ertoe geleid dat we bijna dertig mensen uit Oekraïne een dienstverband konden aanbieden. Onze trajectconsulenten houden regelmatig spreekuur op de opvanglocaties.” “Omdat de Oekraïners afhankelijk zijn van ‘leefgeld’ voor hun gezin, kiezen we voor een dienstverband van zeven maanden, met een proeftijd van een maand. Met dat dienstverband weten ze zich verzekerd van duurzaam en veilig werk onder de juiste arbeidsom - standigheden. Er is voldoende tijd en ruimte om in een rustige en vertrouwde omgeving kennis te maken met de arbeidsmarkt en anderen te leren kennen. Belangrijk omdat velen traumatische gebeurtenissen hebben meegemaakt.” Laagdrempelig “De grote kracht van de werving van de brede doelgroep schuilt in de laagdrempeligheid. Op alle fronten laten we zien dat WSD dé plek is als je op zoek bent naar passend werk. Dat doen we op z’n Brabants… We drinken samen een kop koffie en kijken wat we voor elkaar kunnen betekenen.
Eén telefoontje of één appje is genoeg voor een WSDate.” ‘Werving brede doelgroep gebaat bij laagdrempeligheid’ ‘WSD begeleidt ook Oekraïense vluchtelingen naar arbeid’ Frank van der Leest werkte jarenlang met 0-uren contracten. De ene maand had hij genoeg werk, de andere maand bijna niets. Dat gaf veel onzekerheid en zorg. Hij wilde graag stabiliteit maar wist niet goed waar hij terecht kon. Tot hij bij WSD aanklopte. Bij WSD luisteren we naar iemands situatie en kijken we vooral naar wat wél kan. Voor Frank bleek dat precies wat hij nodig had. Door de goede samenwerking tussen WSD en de gemeente Meierijstad kon hij snel aan de slag. Binnen vijf weken werkte hij in de groenvoorziening van WSD. Sinds die tijd is de stress weggevallen. Frank heeft weer rust en ritme. Hij weet waar hij aan toe is en kan met vertrouwen vooruitkijken. Bekijk de video van Frank! Frank laat zien wat een steuntje in de rug kan betekenen WSD Jaarverslag • 1716 • 2025
2.2 Bestaanszekerheid Marjanne Wassink, directeur Personeel en Organisatie WSD, en Simone van Houtum, manager Personeel en Ontwikkeling WSD: “Bestaanszekerheid bepaalde in 2025 niet alleen de landelijke actualiteit, maar was ook binnen WSD een belangrijk onderwerp van gesprek én aandacht. Om maar met de deur in huis te vallen: een belastingmaatregel die bedoeld was om arbeid te stimuleren (‘meer werken loont’), pakte averechts uit voor SW- en PW-collega’s die door uiteenlopende omstandigheden vaak niet in staat zijn om meer te gaan werken.” #IkVerdienHetOok “Het eerste loonstrookje van 2025 liet een netto inkomens- daling van soms 40 euro zien. In mei bleek ook dat minder vakantiegeld uitbetaald werd. WSD heeft dit snel gesignaleerd en haar SW- en PW-collega’s met brieven en folders geïnformeerd. We hebben de ongewenste uitwerking van deze belastingmaatregel voor onze collega’s geadresseerd bij de vakbeweging, onze brancheorganisatie Cedris en natuurlijk in Den Haag.” “Een intensieve lobby volgde; velen ondertekenden de petitie #IkVerdienHetOok. Belangrijk omdat deze belastingmaatregel een toename van het aantal werkende armen in de hand werkte. Het vele lobbywerk en enkele manifestaties hadden succes en leidden tot het aannemen van een motie in de Tweede Kamer, vlak voor het zomerreces.
Alle SW- en PW-collega’s ontvingen eind 2025 een compensatie in de vorm van een bruto bedrag van 504 euro. De belastingmaatregel is vanaf 2026 aangepast.” Budgetcoach Op cao-terrein bereikte Cedris met de VNG en de vakbonden een onderhandelaarsresultaat over de verlenging van de cao Aan de slag. Het akkoord werd kort voor Kerstmis 2025 bereikt en geldt voor een periode van twee jaar. In de cao is onder meer aandacht voor een aan de stijging van het minimumloon gekoppelde salarisverhoging en een eindejaarsuitkering.” “Al deze financiële gebeurtenissen maakten dat er continu aandacht was voor de bestaanszekerheid van onze SW- PW-collega’s. De ureninzet van onze budget - coach hebben we verdubbeld, maar nog steeds zijn er wachtlijsten. In onze ogen het bewijs dat veel mensen kampen met geldzorgen.” “We werken samen met een organisatie die wekelijks maatschappelijke ondersteuning biedt. Een open spreekuur van de maatschappelijk werker is drempel - verlagend. Tijdens de Week van het Geld vroegen we ook dit jaar aandacht voor de budgetcoach en het maatschappelijk werk.” Personeelsfonds “Sinds enkele jaren bestaat binnen WSD het Personeels- fonds. Het fonds is opgericht omdat we vinden dat onze SW- en PW-collega’s recht hebben op een financieel extraatje als het goed gaat met WSD. We stellen 25 procent van ons resultaat binnen de fiscale mogelijkheden beschikbaar.
Dat resulteerde in een eenmalige netto uitkering, maar ook in een extra bijdrage aan de reiskosten door een verruiming van de kilometervergoeding.” “In 2025 zijn we dankzij een bijdrage van het Personeelsfonds gestart met het beschikbaar stellen van gratis fruit aan alle medewerkers. Lekker én gezond!” “Een mooi initiatief was de lancering van een MUP bij WSD in Boxtel. Dat is een uitgiftepunt waar gratis menstruatiemiddelen verkrijgbaar zijn. Niet alleen vrouwen zijn welkom om menstruatiemiddelen mee naar huis te nemen. Ook mannen die aankloppen voor hun partner en/of dochter(s) kunnen menstruatie ‑ middelen meenemen.” ‘Bestaanszekerheid blijvend hoog op WSD-agenda’ ‘Bestaanszekerheid belangrijk onderwerp van gesprek én aandacht’ WSD Jaarverslag • 1918 • 2025 Lizzy Vos, productiemedewerker en lid MUP-team, WSD: “In 2025 staat WSD officieel geregistreerd als MUP: menstruatieproducten uitgiftepunt. In totaal zijn er in Nederland meer dan drieduizend MUP’s waar op initiatief van het Armoedefonds gratis menstruatie - producten zoals maandverband, inlegkruisjes en tampons verkrijgbaar zijn. Volgens het fonds kan één op de acht vrouwen en meisjes deze producten niet betalen.” “Medewerkers van WSD die menstruatieproducten duur vinden, kunnen deze gratis bij het MUP meenemen.
Wie ze om financiële redenen niet in huis heeft en daardoor niet zou kunnen gaan werken, is ook bij gebaat bij het MUP. Het uitgiftepunt bestaat uit houten kastjes die in twee damestoiletgroepen hangen. Bij de receptie zijn ook menstruatieproducten verkrijgbaar. Mannelijke collega’s die ze willen meenemen voor hun gezin, kunnen hier terecht.” MUP-team “Ik werk al enkele jaren op de productieafdeling van WSD in Boxtel. Ik ben begonnen met een stage en die beviel zó goed dat ik ben gebleven. Samen met mijn collega’s doe ik allerlei productiewerkzaamheden. Op dit moment sorteren we plastic doppen. Soms is er een order waarbij we iets moeten monteren, in een ander geval voorzien we artikelen van stickers.” “Nadat ik een aantal menstruatieproducten aan het MUP bij WSD had gedoneerd, ben ik door mijn groeps - begeleider Simone gevraagd om aan te sluiten bij het MUP-team. Sindsdien controleer ik twee keer per week hoe het met de voorraad staat. Ik vind het leuk om met Simone op pad te gaan. ‘Zullen we even samen gaan muppen?’, vraag ik dan. En dan maken we een rondje en vullen we waar nodig de menstruatieproducten aan.” Lagere drempel “De belangstelling voor het MUP bij WSD groeit. In het begin van 2025 werd er nog niet zoveel gebruik van gemaakt. Dat veranderde toen in meerdere talen folders en posters zijn verspreid.
Het MUP-team kwam ook regelmatig in beeld op de beeldschermen bij de receptie. Bovendien zijn de menstruatieproducten makkelijker mee te nemen sinds we over kastjes beschikken. De drempel om het MUP te bezoeken, is een stuk lager geworden.” “Ik denk dat het MUP nog beter kan gaan draaien als er in het andere WSD-gebouw in Boxtel een kastje met menstruatieproducten komt te hangen. Ook in dat gebouw werken veel collega’s en worden elke dag taallessen aan tientallen inburgeraars gegeven. Het zou handig zijn als ook hier gratis menstruatie- producten verkrijgbaar zijn. In het MUP-team gaan we hier binnenkort vast een keer over praten.” Nieuw vrienden “Ik vind het fijn om naast productiemedewerker ook lid te zijn van het MUP-team. Het maakt mijn werk bij WSD nóg afwisselender. Ik durf te zeggen dat ik me bij WSD thuis voel. Bij WSD mag ik zijn wie ik ben. Niemand kijkt er van op dat ik geboorteknuffel Beertje graag bij me heb. Het werk is leuk, de collega’s zijn aardig.
Ik heb bij WSD nieuwe vrienden ontmoet waarmee ik ook in mijn vrije tijd leuke dingen doe, zoals carnaval vieren.” ‘Bestaanszekerheid belangrijk onderwerp van gesprek én aandacht’ WSD Jaarverslag • 2120 • 2025 ‘Bij WSD mag ik zijn wie ik ben’ ‘Menstruatieproducten uitgiftepunt (MUP) voorziet in behoefte’ 2.3 Voorbehouden werk Marc Christiaens, directeur Werk en Ontwikkeling WSD: “WSD maakt al bijna zeventig jaar serieus werk van passend werk. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt die afkomstig zijn uit ‘onze’ negen gemeenten, zijn bij WSD op het juiste adres. Passend werk vinden we zó belangrijk dat we in de relatie met onze gemeenten graag spreken van voorbehouden werk. We zeggen hardop: geef dit werk aan ons, de inwoners zijn bij ons in goede handen.” In vertrouwde handen “Voorbehouden werk is een term die recent is geïntroduceerd en in mijn ogen onomwonden aangeeft dat gemeenten veel werkzaamheden met een gerust hart aan WSD kunnen uitbesteden. Voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt hebben we leerlijnen ontwikkeld die passend werk bieden. Onze SW- en PW-collega’s leveren kwaliteit, ons aanbod is marktcon- form. Het is werk van en voor ons allemaal.” “In nauwe samenspraak met gemeenten bekijken we hoe arbeid onder de noemer voorbehouden werk kan vallen. Op dit moment is sprake van voorbehouden werk op zeven terreinen.
In alfabetische volgorde zijn dat catering, groen, kringloopwinkels, milieustraten, post- bezorging, rijwielstallingen en schoonmaak. Voor de dienstverlening van WSD betekent dit dat ruim 50 procent valt onder de noemer voorbehouden werk.” Agenderen “Op deze zeven terreinen zou een gemeente altijd bij ons moeten aankloppen. Waarom? WSD brengt inwoners in hun ontwikkeling steeds een stapje verder en levert kwaliteit. We houden rekening met beperkingen die er soms zijn en passend werk waar nodig aan.” “Om er blijvend voor te zorgen dat voorbehouden werk bij onze gemeenten op de radar staat, agenderen we dit onderwerp voortdurend. Onze dagelijkse bestuurders, die altijd als wethouder werkzaam zijn in het sociaal domein van hun gemeente, zijn op dit vlak belangrijke ambassadeurs.” De Postbode “Twee belangrijke voorbeelden van voorbehouden werk wil ik graag noemen. Als eerste is daar de postbezorging, die we regionaal verzorgen met De Postbode. In 2025 werkten zo’n zeventig SW- en PW-collega’s van WSD bij De Postbode en bezorgden ze poststukken van onder meer gemeenten, waterschappen en de provincie Noord-Brabant. In het najaar namen onze postbezorgers de verspreiding van de huis-aan-huisfolder ‘Bereid je voor op een noodsituatie’ van de Rijksoverheid regio- naal ter hand.” Schoonmaak “Als tweede noem ik het succes van De Schoonmaak Coöperatie.
De kwaliteit die onze SW- PW-collega’s daar leveren is bovengemiddeld, ook al is de aanpak anders dan bij reguliere schoonmaakbedrijven. Omdat schoonmaakwerk soms belastend kan zijn, nemen we zwaar werk uit handen met bijvoorbeeld robotstofzuigers.” “Heel bewust kiezen we voor schoonmaak overdag. Onze collega’s vinden het lastig om ’s morgens in alle vroegte of juist laat in de middag en ’s avonds te gaan schoonmaken. Dus kiezen we voor ‘gewone’ werktijden en kom je teams van De Schoonmaak Coöperatie bij daglicht tegen in de meeste gemeentehuizen in Noord- Brabant. Een topvoorbeeld van voorbehouden werk.” Provinciehuis “Ook op onderwijsinstellingen is schoonmaak overdag prima te organiseren en wordt het werk niet verstopt in de schaduw van de dag. Een belangrijke bijvangst is dat scholieren en schoonmakers regelmatig met elkaar in contact komen. Schoonmaakwerk mag gezien worden!” “Waardevol vond ik de pluim die Commissaris van de Koning Ina Adema in 2025 uitreikte aan onze schoon - makers. ‘Jullie werk is belangrijk en onmisbaar. Ik heb respect en waardering voor wat jullie doen’, zei Adema. Mooie woorden omdat het team van De Schoonmaak Coöperatie er elke dag voor zorgt dat alle etages van het Provinciehuis brandschoon zijn.
Dat doen ze terwijl intussen hard aan de toekomst van Brabant wordt gewerkt.” ‘WSD agendeert belang van voorbehoudend werk’ Op het gemeentehuis in Vught werkt een groep schoonmaakcollega’s van De Schoonmaak Coöperatie. Fatima is daar, na een traject in de werkleerlijn schoonmaak, bij aangesloten. Eerder werkte Fatima bij McDonalds. Ze deed haar best, maar het tempo lag te hoog en tot ’s avonds laat werken was te zwaar voor haar. Via de gemeente kwam ze bij WSD terecht. Bij WSD keken we samen met haar naar wat wél mogelijk was. In de werkleerlijn schoonmaak leerde ze stap voor stap hoe ze goed kan schoonmaken en hoe ze met collega’s omgaat. Dat gaf haar vertrouwen en plezier in het werk. Op het moment dat ze toe was aan een volgende stap, ging ze aan de slag bij de gemeente Vught. Daar werkt ze nu onder begeleiding van een groepsbegeleider en voelt zich steeds zekerder. Fatima vindt het fijn dat ze groeit in haar werk. Bekijk de video van Fatima! Fatima groeit in werk dat bij haar past ‘Onze dagelijkse bestuurders zijn belangrijke ambassadeurs’ WSD Jaarverslag • 2322 • 2025
2.4 Circulair Judith Robben, clustermanager dienstverlening WSD, en Patrick Schellekens, teamleider milieu- straten WSD: “WSD spant zich samen met haar negen gemeenten al vele jaren in voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Op het gebied van werkgelegenheid zijn we onlosmakelijk met elkaar verbonden.” “De laatste jaren worden steeds meer werkplekken gecreëerd op locaties waar circulariteit centraal staat. Denk aan de kringloopwarenhuizen van Het Goed in onze regio en zeven gemeentelijke milieustraten. WSD kiest met gemeenten en andere partners voor een integrale aanpak waar werkgelegenheid en circulair werk samenkomen.” Kringloopwarenhuizen en textielsorteercentra “De samenwerking van WSD met de vestigingen van Het Goed in Boxtel, Best, Schijndel en Nuenen is geformaliseerd in Dommeldal BV. In 2025 werkten ongeveer 200 collega’s SW en PW bij deze vier filialen. Het Goed biedt veelzijdige ontwikkelplekken, zowel in de winkel als in het ‘achterhuis’ waar goederen worden ontvangen, gereinigd, gesorteerd en geprijsd.” “In bijna alle WSD-gemeenten wordt textiel in containers ingezameld. In het textielsorteercentrum in Schijndel worden deze kledingstukken gesorteerd. Zodra de fijnsortering is afgerond, gaan alle kledingstukken op transport naar het textielsorteercentrum in Boxtel.
Daar wordt de waarde van de kledingstukken bepaald, krijgen ze een prijskaartje en hangen ze weldra aan de hangertjes van Het Goed. Gebruikte kleding gaat ook naar textielsuper Zeeman en is daar als ‘re-use’ te koop.” Fast fashion “In 2025 viel op dat de markt voor tweedehands textiel flink onder druk staat en het lastig is om een bepaalde categorie gebruikte kleding aan de man te brengen. Kledingstukken die in opperbeste staat verkeren zijn nog steeds in trek. Textiel diedat niet geschikt is voor een tweede leven, wordt gereduceerd tot vezels die als grondstof dienen voor nieuwe producten.” “Vooral gebruikte kleding waarvan de kwaliteit net even wat minder is, kan moeilijker afgezet worden. Internationale conflicten en oorlogen maken dat de export bemoeilijkt wordt. Daarnaast groeit de concur - rentie van overzeese webwinkels, die hun fast fashion tegen bodemprijzen op de Nederlandse markt brengen.” Acht milieustraten In 2025 werkten zo’n 60 SW- en PW-collega’s van WSD op een milieustraat in Best, Haaren, Oirschot, Oisterwijk, Schijndel, Son en Breugel, Sint-Oedenrode of Vught. Zij bevinden zich in het brandpunt van de circulariteit; milieustraten zijn dé plekken waar afval optimaal ge - scheiden wordt. Inmiddels wordt 86 procent van de aangeboden goederen (deels) hergebruikt, slechts 14 procent valt onder de noemer restafval.” Op twee milieustraten is een pilot gestart.
In Haaren worden gebruikte fietsen van de sloop gered en door twee behendige fietsenmakers hersteld. Dat betekent soms dat van drie krakkemikkige fietsen een bijna ‑ nieuw rijwiel wordt gemaakt. Deze fiets krijgt een plekje bij Het Goed of wordt via een gemeentelijk sociaal fietsplan aan een inwoner gedoneerd.” 90 grondstofstromen Op de milieustraat in Sint-Oedenrode is een pilot gestart die zoveel mogelijk verschillende grondstofstromen op gang brengt. Om dat te bereiken zijn in Schijndel en Mariaheide pilotwijken aangewezen waar inwoners alles aan de straat mogen zetten, mits het in de daar - voor speciaal gemaakte afvalzakken past. Het aanbod varieert van kleding en elektronica tot boeken.” “De afvalzakken worden door de gemeente Meierijstad ingezameld. Alle ingezamelde spullen komen vervolgens in aanmerking voor hergebruik of worden tot in het allerkleinste detail ontleed. Daardoor zijn we van 35 naar 90 grondstofstromen gegaan en wordt het aanbod van restafval maximaal gereduceerd.” ‘Circulair werken minimaliseert aanbod restafval’ ‘Nauwelijks restafval dankzij 90 grondstofstromen’ WSD Jaarverslag • 2524 • 2025
2.5 Revitalisatie van onze koers Mariëlle van Alphen, lid Dagelijks bestuur WSD, en Steven Grevink, lid Dagelijks bestuur WSD: “WSD is een organisatie als geen ander waar ieder - een alles uit zichzelf haalt, op de werkvloer maar ook binnen de directie en het management. De lijntjes zijn ultrakort en er wordt met lef en snelheid gewerkt. Goede ideeën worden vlot uitgevoerd en als projecten niet blijken te werken, schroomt de organisatie niet om ermee te stoppen.” Trots “WSD is in zeventig jaar uitgegroeid naar een werkont - wikkelbedrijf dat doordringt in de haarvaten van haar negen gemeenten. Als leden van het Dagelijks bestuur hebben we daar veel waardering en respect voor. We zijn bovenal trots op wat WSD neerzet. De familiare sfeer die WSD kenmerkt, is hartverwarmend. Waar vind je een bedrijf waar je op de werkvloer gastvrij wordt begroet met ‘Hoi Mariëlle, hoe gaat het met jou?’.” “2025 stond voor het Dagelijks bestuur voor een belangrijk deel in het teken van de revitalisatie van de koers die WSD de komende jaren wil varen. Samen geven wij als voorzitters leiding aan het Kernteam Revitalisatie Koers WSD, dat in januari 2025 is gestart. Naast het Dagelijks bestuur bestaat het kernteam uit directie- en managementleden van WSD. We zijn tijdens creatieve sessies aan het werk gegaan, in de eerste maanden tweemaal per maand, vanaf april maandelijks.
Onze negen gemeenten namen we in alle openheid mee in dat proces.” Nieuwe ideeën “Het is belangrijk dat WSD haar koers regelmatig tegen het licht houdt en waar nodig de lakens verschoont. De deelnemers aan het kernteam vormen een goede match en dat draagt bij aan de energie waarmee we de revitalisatie van onze koers aanvliegen. We worden uitgedaagd om uit onze vertrouwde comfortzone te stappen en open te staan om samen nieuwe ideeën te bedenken die bijdragen aan de toekomstbestendigheid van WSD.” “De eerste resultaten die we als kernteam hebben geboekt, zijn in december 2025 gedeeld in een druk - bezochte raadsbijeenkomst. Daarbij waren ook de Adviesraden Sociaal Domein uit alle negen WSD- gemeenten aanwezig. Op informatiepanelen hebben we deelnemers meegenomen in het proces en nog meer nieuwe ideeën opgehaald.” Draagvlak en uitvoerbaarheid “In meerdere gemeenten worden inmiddels experimenten uitgerold, bijvoorbeeld over beschut werken en de werving van de brede doelgroep. In een andere gemeente hebben we een zogeheten klantreis gemaakt die liet zien met welke instanties (potentiële) medewerkers allemaal te maken krijgen als ze op zoek gaan naar werk. We onderzoeken of er overlappingen zijn die met het oog op efficiency terzijde geschoven kunnen worden.” “Het Kernteam Revitalisatie Koers WSD zet haar werk - zaamheden enthousiast voort in 2026.
We brengen zowel het bestuurlijk draagvlak als de praktische uitvoerbaarheid in kaart, zodat de voortgang in de komende nieuwe bestuursperiode geborgd blijft.” ‘Revitalisatie koers draagt bij aan toekomstbestendigheid WSD’ ‘Deelnemers aan het kernteam vormen een goede match’ WSD Jaarverslag • 2726 • 2025
28 • 2025 | WSD Jaarverslag • 29 Revitalisatie | koers WSD We herijken onze koers samen met onze gemeenten. Het doel: | We kiezen voor een ontwerpaanpak met ruimte om te leren nieuwe dienstverlening ontwikkelen en innovatie versterken. | en bij te sturen. In drie jaar zetten we samen stappen zonder We stemmen processen beter af en zetten publieke middelen | vooraf vastgelegde uitkomst. Onderweg bouwen we voort op slimmer in. Gemeenteraden doen actief mee in dit gezamenlijke | inzichten en ervaringen. Belangrijke besluiten nemen we via de traject. | bestaande governancestructuur. Deelthema’s Van transitiearrangement naar koersbesluit 2015 Transitiearrangement 2017-2019 | Zich | tbaarheid Experimenteren met prototypen | Experimenteren & leren Begin 2020 | Thema’s om de koers te revitaliseren Koers besluit | Ontwerpaanpak 2020 Uitvoering, advies, doorontwikkelingen gezamenlijke | Aanbod infrastructuur | Doelgr | oepen 2021-2024 Implementatie van lokale plannen, de Kenniskompanie en de plusdiensten Regelge | ving | Samen | werk | ing 2025 | Scenario’s 2025 | Ambities, Revitalisatie | doelen koers | (financiën) | Opschalen Hoe bouwen we samen een | Vught toekomstbestendig ecosysteem waarin mensen met een | Meierijstad Kernteamsessies | Boxtel ondersteuningsbehoefte duurzaam | Oisterwijk participeren en ontwikkelen, Best en gemeenten, werkgevers | Oirschot en WSD effectief
samenwerken? | Nuenen 2.6 Innovatie Claudia de Leeuw, directeur Innovatie en projecten WSD, en Marc Christiaens, directeur Werk en Ontwikkeling WSD: “Innovatie stond ook in 2025 hoog op onze strategische agenda en vindt op brede fronten in de organisatie plaats. Innovatie betekent ontwikkeling en vernieuwing, ook in de negen werkleerlijnen aan de hand waarvan onze SW- en PW-collega’s werken aan hun toekomst.” Innovatiecoördinator “Om alle kansen en uitdagingen op het gebied van innovatie nog beter te kunnen registreren, heeft WSD in 2025 een innovatiecoördinator aangesteld. Belangrijk is dat we op het gebied van innovatie nauw samenwerken met onze collega’s van Weener XL en IBN. Gedrieën hebben we twee jaar geleden stichting STIP (Samen Technologie Innoveren voor Participatie) opgericht. Senzer is hier vorig jaar ook bij aangesloten. STIP initieert gezamenlijke innovatieprojecten en bundelt expertise. Beurtelings organiseren we roadshows om innovaties aan elkaar te laten zien.” “Veel aandacht besteden we aan de onstuitbare opmars van kunstmatige intelligentie (AI). We zien dat AI ook gevolgen heeft voor wet- en regelgeving. We bieden collega’s een toolbox aan om hun kennis over de kansen en bedreigingen van AI te optimaliseren. Een interne werkgroep houdt zich intensief bezig met alle relevante AI-ontwikkelingen. In de e praktijk zien we steeds meer AI-toepassingen.
Denk aan het gebruik van vertaalcomputers en spraakrecorders die ge - spreksverslagen zonder inzet van een notulist vastleg - gen.” Technologische innovatie “In het oog springend zijn enkele technologische innovaties. Onder de paraplu van stichting STIP zijn heftrucksimulatoren ontwikkeld die onze collega’s ondersteunen bij het behalen van hun heftruck- certificaat. De simulatoren worden bij WSD in Boxtel gebouwd en leveren dus ook direct werkgelegenheid op.” “Collega’s in het groen maken gebruik van een meer - talige werkvaardigheden-app. Zij kunnen de app op de mobiele telefoon downloaden en heeft zo in eigen taal eenvoudig toegang tot instructiefilmpjes en ‑ tools. Werken in het groen was nog nooit zo gemakkelijk!” “Op de werkvloer zijn zogeheten Happybots verschenen. Een Happybot is een sociale robot die door een collega’s bediend wordt en, afhankelijk van een gekozen kleur, laat zien hoe iemand zich voelt. Met een Happybot kan iemand die het lastig vindt om zijn gevoelens met anderen te delen toch laten zien hoe het gaat. Natuurlijk worden belangrijke privacyrichtlijnen in acht genomen.” ‘Innovatie opent deuren naar werk die anders gesloten blijven’ ‘Innovatie inspireert en levert WSD banen op’ WSD Jaarverslag • 3130 • 2025
2.7 Duurzaamheid Claudia de Leeuw, directeur Innovatie en projecten WSD, en Marc Christiaens, directeur Werk en Ontwikkeling WSD: “Duurzaamheid schrijven we bij WSD al vele jaren met een hoofdletter. We vinden het belangrijk om serieus om te gaan met mensen, middelen en onze omgeving. Om te laten zien wat duurzaamheid voor ons betekent en hoe we concreet bijdragen aan de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties, hebben we in 2025 voor het eerst een Duurzaamheidsverslag opgesteld.” “WSD is als maatschappelijke organisatie niet verplicht om zo’n verslag op te stellen, maar we zijn intrinsiek gemotiveerd om onze bijdrage te leveren en onze stakeholders daarover te informeren. Het Duurzaam - heidsverslag richt zich op sociale inclusie, duurzame bedrijfsvoering en ecologische duurzaamheid. Samengevat: we bundelen onze ambities onder de noemers sociale, ecologische en economische duurzaamheid. Kortweg: people, planet en profit.” Circulaire omgeving “Op het gebied van sociale duurzaamheid staan mensen centraal. WSD begeleidt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar duurzaam werk, investeert in opleiding en ontwikkeling en bevordert gezondheid, welzijn, diversiteit en gelijke kansen. Inmiddels werkt ongeveer 30 procent van onze medewerkers in een circulaire omgeving, zoals een milieustraat, textielsorteer- centrum, rijwielherstelplaats of kringloopwarenhuis.
Binnen de ecologische duurzaamheid richt WSD zich op duurzaam ondernemen, circulaire economie en milieubewuste bedrijfsvoering.” Duurzame huisvesting “Belangrijk vinden we duurzame huisvesting. Sinds de grote renovatie van ons pand in 2023 en de oplevering van ons tweede hoofdgebouw in 2025, zijn onze gebouwen voorzien van zonnepanelen en energiezuinige installaties. Denk aan warmte- en koudeopslag, warmtepompen, extra geïsoleerde buitengevels en grootschalige hemelwaterafvoer naar een sloot achter ons pand. Ook onze panden in Meierijstad en Vught worden verduurzaamd.” “Economische duurzaamheid komt tot uiting in een gezonde financiële positie en gerichte investeringen in innovatie. Het loont bovendien om te investeren in werk voor mensen met een ondersteuningsbehoefte, financieel én maatschappelijk. Het is goed voor de maatschappij vanwege de daling van de zorgkosten en de terugloop van het aantal uitkeringen en armoede- regelingen. Voor mensen zien we dat investering leiden tot meer bestaanszekerheid, hoger welzijn en, misschien wel het allerbelangrijkst, meer geluk.” Brian is een jongere die via Kwikstart bij WSD terechtkwam. Hij wilde graag aan het werk, maar wist nog niet precies wat hij leuk vond en waar hij goed in was. Samen keken we naar zijn talenten en wat hem energie geeft. Zo kwam hij uit bij het werk als chauffeur bij Het Goed in Schijndel.
Als chauffeur haalt Brian inboedels op bij mensen thuis. Elke dag ontmoet hij nieuwe mensen en is hij onderweg. Dat vindt hij heerlijk. Het geeft hem rust als hij precies weet wat hij moet doen en op zijn eigen manier kan werken. In dit werk ontdekt Brian dat hij veel meer kan dan hij in eerste instantie dacht. Hij voelt zich welkom bij Het Goed en is onderdeel van het team. Door zijn werk groeit zijn zelfvertrouwen en bloeit hij helemaal op. Wil je zien hoe Brian zijn plek vond? Bekijk de video van Brian! Brian ontdekt welk werk bij hem past ‘Veel aandacht voor sociale inclusie, duurzame bedrijfsvoering en ecologische duurzaamheid’ ‘Duurzaamheids- verslag bundelt ambities WSD’ WSD Jaarverslag • 3332 • 2025
2.8 Informatiebeveiliging Eric Hendrich, directeur Financiën en ICT WSD, en Dirk Versteeg, informatiemanager WSD: “Bij WSD nemen we informatiebeveiliging zeer serieus. In 2025 hebben we belangrijke stappen gezet om als organisatie nog beter voorbereid op én weerbaar te zijn tegen dreigende digitale gevaren van buitenaf. De kroon op het vele werk dat is verricht, was de uitreiking van het ISO 27001‑certificaat op 29 oktober 2025.” “WSD voldoet sinds die datum aan de internationale standaard op het gebied van informatiebeveiliging. Met de ISO‑certificering is WSD voor zowel alle deel - nemende gemeenten als iedere andere organisatie een zeer professionele en betrouwbare partij om mee samen te werken.” Onmisbaar fundament “De basis voor optimale informatiebeveiliging is gelegd in september 2024, toen we zijn gestart met de voor - bereidingen voor het behalen van de ISO 27001-norm. We hebben gewerkt aan de opzet en implementatie van een Information Security Management System (ISMS) vanuit de gedachte dat informatiebeveiliging binnen WSD een andere positie heeft gekregen. Waar informatiebeveiliging vroeger nogal eens als minder belangrijk werd gezien, is het nu een onmisbaar fundament en een belangrijke pilaar voor onze orga- nisatie.” “Dat WSD er binnen twaalf maanden in geslaagd is om aan de ISO 27001-norm te voldoen, is in onze ogen een prestatie van formaat.
Binnen de organisatie is een ambitieus en breed gedragen traject afgelegd waarin alle kantoormedewerkers zijn meegenomen. ICT-manager Erik van den Bersselaar en bedrijfsjurist Inge de Koster waren nauw bij het traject betrokken.” Toolbox “Om de bewustwording op het gebied van informatie- beveiliging te optimaliseren, hebben we in 2025 een toolbox ingezet waarin naast informatiebeveiliging ook AVG en AI (kunstmatige intelligentie) centraal stonden. Een brede toolbox dus die deelnemers leerde om veilig te werken met data en persoonsgegevens. Het was mooi om te zien dat we in het vierde kwartaal van 2025 met veel vertrouwen richting de audit konden gaan.” “Het behalen van het ISO ‑certificaat betekent niet dat we nu achterover kunnen leunen. Informatiebeveiliging heeft continu onze aandacht. We zijn ons ervan bewust dat computerhacks, ransom software en phishing een alledaags gevaar vormen en heus niet aan Boxtel voorbij zullen gaan. Onze Werkgroep Informatiebeveiliging zit elke twee weken om tafel en buigt zich over alle uit - dagingen op het gebied van digitale veiligheid.” Brabantse gastvrijheid “Los van alle aandacht voor digitale veiligheid hebben we ons in 2025 uitgebreid gebogen over het toegangs- beleid bij WSD, dat eveneens deel uitmaakt van informatiebeveiliging.