Document · PDF

Voorjaarsnota 2025-2029 Gemeente Sint-Michielsgestel - incl amendement

Raadsvergadering Sint-Michielsgestel 3 juli 2025, gemeente boxtelBij agendapunt: Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2025-2029 Gemeente Sint-Michielsgestel19.064 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Voor de planvoorbereiding van de tijdelijke woningen en de inpassing daarvan in het landschapspark, is een voorbereidingsbudget nodig van € 100.000 in 2025. Dit bedrag dekken we uit het budget van € 650.000, dat hiervoor geoormerkt is vanuit de reserve Toekomstige investeringen. De formele Bopa-aanvraag is gepland in het laatste kwartaal van 2025. Planvoorbereiding bouw- en woonrijpmaken Heidelust Voor de planvoorbereiding locatie school en tijdelijke woningen is een voorbereidingsbudget van € 250.000 nodig in 2025. Dit bedrag dekken we uit het budget van twee reserves. Voor een bedrag van € 125.000 uit het budget van € 650.000, dat hiervoor geoormerkt is vanuit de reserve Onderwijshuisvesting en voor een bedrag € 125.000 uit het budget van € 650.000, dat geoormerkt is vanuit de reserve Toekomstige investeringen. De planning is dat de planvoorbereiding ten aanzien van het bouw en woonrijp maken eind 2025 wordt afgerond. Omgevingsplan Sint-Michielsgestel In 2024 is abusievelijk in de Najaarsnota de korting van het Rijk op het project invoering Omgevingswet onjuist verwerkt. Wij stellen voor dit te corrigeren. Dit betekent dat we over de periode 2025 tot en met 2029 cumulatief € 166.500 uit de algemene middelen beschikbaar willen stellen voor het maken van het omgevingsplan (wettelijke taak). 28 Voorjaarsnota 2025-2029

Om tot een nieuw en actueel omgevingsplan voor de gemeente Sint-Michielsgestel te komen is een inventarisatie van de bestaande situatie nodig. Met name in het buitengebied is dat een omvangrijke en intensieve opgave. We verwachten mogelijk een aanpassing van de verdeling van het beschikbare budget over de jaren heen. In de Najaarsnota komen we hierop terug. Leges Raadskamer Sint-Michielsgestel Op basis van een gesloten koop-/ontwikkelovereenkomst (2019) betalen we in 2026 eenmalig leges terug. Leges intaketafel We stellen voor om de leges intaketafel structureel op te nemen, ad. € 12.000 per jaar. Doorrekening formatie RO (Boxtel en Sint-Michielsgestel) In de begroting 2025 hebben de beide gemeenten voor 7,5 fte (structureel € 750.000) aan formatie-uitbreiding van het team Ruimtelijke Ontwikkeling toegekend. Bij het vragen van de formatie is geen rekening gehouden met 10% overhead (voor ICT-voorzieningen, huisvesting enz.). Thema 8: Sint-Michielsgestel zorgt voor een beter bewoonbaar buitengebied Groen Door areaaluitbreiding en het uitvoeren van veiligheidsmaatregelen en wettelijke opgaven in het bosbeheer is extra budget nodig. Dit kwantificeren we in de Najaarsnota. Overheveling van Meerse plas onderhoudsgeld (€ 43.400) van economie/recreatie naar groenbeheer. Grondzaken De opbrengsten van de pacht zijn nog niet structureel verwerkt in de begroting.

Voor 2026 en verder wordt het netto effect van circa € 17.500 structureel opgenomen. Daarnaast zijn er nog reststroken verkocht voor € 39.000. Thema 9: Sint-Michielsgestel wordt verkeersveilig en bereikbaar Wegen/Civiel Voor groot onderhoud is door de hogere kosten en nieuwe aanbesteding van de opdrachten waarschijnlijk extra budget nodig. Na aanbesteding van het werk zal dit in de Najaarsnota gekwantificeerd worden. Accommodatiebeleid Sint-Michielsgestel heeft nu geen actueel accommodatiebeleid, dat kan dienen als fundament onder de vele vragen die spelen rond maatschappelijk vastgoed. Het doel is om tot een kaderstellend beleid te komen dat als paraplu functioneert voor projectplannen voor maatschappelijk vastgoed. De kosten bedragen € 40.000. Voor € 10.000 is daarvoor dekking uit bestaand budget.

29 Voorjaarsnota 2025-2029

Energie Vanaf 1 januari 2024 is het nieuwe energiecontract ingegaan, vanwege de verwachte kostenstijging is het budget naar boven bijgesteld. Energie wordt in het contract op prijs vastgeklikt voor een periode voor een zo gunstig mogelijke prijs. Voor afgelopen jaar is minder uitgegeven dan verwacht, het gaat om € 427.000. Voor 2025 gaat de prijs van de netwerkkosten (Enexis) stijgen, afhankelijk van de grootte van de aansluiting is dat gemiddeld voor elektra 16% en voor gas 14%. De leveringsprijs van gas en elektra zijn voor 2025 vastgeklikt. Ook zijn er drie sporthallen op het contract van de gemeente SintMichielsgestel bijgekomen. We stellen voor de begroting voor energielasten naar beneden bij te stellen met € 300.000 naar een begroot bedrag van € 707.800. In de verschillende programma’s wordt dit financieel verwerkt. Beekvlietboerderij Voor onderzoeken wordt incidenteel € 50.000 beschikbaar gesteld. In de vergadering van 8 mei is een motie aangenomen aangaande de toekomst van de Beekvlietboerderij die nog moet worden verwerkt.

30 Voorjaarsnota 2025-2029

Ontwikkelingen en voortgang Uitvoeringsprogramma ALGEMEEN In het Programma Leefomgeving werken we stevig door aan de ruimtelijke ontwikkeling van onze gemeente. Met de druk op de woningmarkt willen we versneld woningen kunnen bouwen. Het Programma Volkshuisvesting dat in 2023 werd vastgesteld, biedt hiervoor nog altijd een goede basis. Op 3 oktober 2024 stelde de gemeenteraad de Omgevingsvisie SintMichielsgestel vast. We maakten een start met het uitwerken van de rol van de raad bij programma’s en de prioritering daarvan. De programma's hebben betrekking op alle beleidsterreinen van de fysieke leefomgeving, waarbij de gehele organisatie betrokken is. Het transitieplan voor het opstellen van een Omgevingsplan is vastgesteld. De uitwerking daarvan is gestart. Met beleids- en beheerplannen zorgen we ervoor dat we bestaande kapitaalgoederen in de openbare ruimte, zoals wegen, groen, verkeer en riolering correct onderhouden en op tijd vervangen. Alle vervangingsinvesteringen gaan deel uitmaken van het Integraal Meerjarenprogramma Openbare Ruimte. Daarin maken we een doorkijk van vier jaar voor alle uit te voeren werken van alle vakdisciplines in de openbare ruimte, inclusief kostendekking en planning. Deze stuurinformatie is de basis voor het verbeterd planmatig en kostenefficiënter uitvoeren van alle vervangingsinvesteringsprojecten in de openbare ruimte.

Vanuit Vastgoed werken we hard aan het realiseren en onderhouden van voorzieningen die van essentieel belang zijn voor een prettige leefomgeving. Er is gestart met de voorbereiding om te komen tot een accommodatiebeleid dat kaders gaat geven hoe, en op basis van welke criteria, we invulling geven aan onze ambities. Daarnaast werken wij aan een plan van aanpak voor de verduurzaming van ons maatschappelijk vastgoed. Naar verwachting is dit plan van aanpak eind dit jaar gereed. MAJEURE ONTWIKKELINGEN / NIEUW BELEID Actualisatie prijsontwikkeling Wegenbeheerplan (conform raadsbesluit december) Conform het raadsbesluit van december verhogen we structureel het budget voor het wegenbeheerplan met een bedrag van € 35.000. Dit ter compensatie van de actuele prijsontwikkelingen. Actualisatie civieltechnische beheerplannen (nieuw beleid) Op grond van het BBV zijn we verplicht om de beheerplannen te actualiseren voor een periode van vier jaar. We zijn momenteel bezig met de voorbereidingen voor een nieuw wegenbeheerprogramma. Door areaaluitbreiding en de huidige staat van wegen verwachten wij structureel hogere lasten. De eerste doorrekeningen wijzen ook in deze richting. De bedoeling is om in het 2e halfjaar dit jaar u een voorstel voor te leggen voor een nieuw beheerplan inclusief een daarbij behorend dekkingsvoorstel.

Omdat we de eventuele extra lasten nu nog niet kennen nemen we voor dit onderwerp nu een Pm-raming op. Reductie raming inkomsten uit anterieure overeenkomsten We stellen voor om de opbrengst van anterieure overeenkomst structureel voor een bedrag van € 100.000 te verlagen omdat deze niet zijn te realiseren.

31 Voorjaarsnota 2025-2029

Investeringen Integraal Meerjarenprogramma Openbare Ruimte (IMOR) Vanaf 2029 verhogen we het budget voor IMOR structureel met een bedrag van jaarlijks € 612.500 waardoor we in de exploitatie een structurele verhoging krijgen aan kapitaallasten, ad. € 35.000. Verduurzaming vastgoed De komende jaren staan we voor een grote verduurzamingsopgave van ons gemeentelijk vastgoed. Op basis van een (globale) berekening betekent dit voor het tijdvak 2028 tot en met 2031 een investering van ca. € 1.500.000 miljoen per jaar. Dit komt overeen met extra afschrijvingslasten van € 100.000 per jaar, zodat aan het eind van de periode (2031) de extra afschrijvingslasten € 400.000 bedragen. De energiebesparing die dit naar verwachting oplevert loopt in de planperiode op tot € 50.000. Wij stellen voor om deze bedragen in de meerjarenbegroting op te nemen. Wortelopdruk in verharding (veroorzaakt schades) Doordat de schade door wortelopdruk, mede door de leeftijd van de bomen, oploopt is structureel extra budget voor klein onderhoud nodig van € 100.000 per jaar. Nieuw Integraal huisvestingsplan (IHP) Het integraal huisvestingsplan (IHP) voorziet in de nabije toekomst in forse investeringen in onze scholen. Jaarlijks storten we al een bedrag in de reserve Onderwijshuisvesting. De vraag is of deze jaarlijkse stortingen toereikend zijn om alle investeringsuitgaven uit te kunnen dekken.

Wij stellen daarom om vanaf 2029 structureel een extra storting in de reserve Onderwijshuisvesting te doen van € 300.000. MAATREGELENPAKKET Verhogen leges Op dit moment bestaat er naar verwachting ruimte om binnen de regels van kostendekkendheid de leges te verhogen met minimaal 10%. De inschatting van de extra opbrengsten is gebaseerd op het huidige volume aan bouw- en milieuvergunningen. Mocht dit in de toekomst dalen dan zijn de meeropbrengsten uiteraard lager. In 2026 wordt een onderzoek kostendekkendheid gestart. Wanneer daaruit onverhoopt blijkt dat er geen verhogingsruimte bestaat valt deze besparing weg. Verlengen afschrijvingstermijn flexwoningen Op dit moment houden we in onze begroting rekening met een gemiddelde levensduur van flexwoningen van 15 jaar en met verplaatsingskosten. We zien nu dat we voor een groot aantal van de geplande flexwoningen een termijn van 30 jaar realistischer is, waarbij ook verplaatsing niet meer aan de orde is. Dit levert een kostenbesparing op van € 25.100 per jaar. Deze maatregel heeft geen effect naar de toekomst. Het betreft een administratieve ingreep.

32 Voorjaarsnota 2025-2029

Stand van zaken uitvoeringsprogramma Hierna volgt een tabel waarin per activiteit uit het uitvoeringsprogramma staat wat de voortgang is. De activiteiten die op oranje of rood staan zijn verder toegelicht. Portefeuille- Actie houder

2022

2023

2024

2025

2026

Stand van zaken 28 mei 2025

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Verkeersmaatregelen Geldens Aanpak verkeers-knelpunten Geldens Start participatie visie Den Dungen

Geldens

Visie Den Dungen raadsbesluit (input Mobiliteitsplan)

Geldens

Start Mobiliteitsplan

Geldens

Geldens Geldens

X X

Is programma duurzaam mobiliteit

Onderzoek 50-30-fiets (input Mobiliteitsplan)

In het mobiliteitsplan stellen we voor de snelheden op de hoofdwegenstructuur waar mogelijk ook terug te brengen naar 30km/uur. Dat leidt tot verbetering verkeersveiligheid.

Onderzoek kernen 30km/u (input Mobiliteitsplan) Mobiliteitsplan raadsbesluit

Gedurende het jaar behandelen we meldingen, wensen en verzoeken die gaan over verkeersveiligheid en het functioneel gebruik van de openbare ruimte. Volkshuisvesting Goossens Opstellen Woonzorgvisie

Goossens Goossens

Door raad vastgesteld

Geldens

Goossens

Besluitvorming Woonzorgvisie Raadsbesluit tijdelijke woningen 10>15 jaar Pilot tijdelijke woningen

33 ___________________________________________________________________________________ Voorjaarsnota 2025-2029

s.v.z.

Portefeuille- Actie houder Goossens

2022

Opstellen beleid en besluitvorming woningsplitsing/starterswoningen achtertuin

Goossens Onderzoek inbreiding Goossens Onderzoek locaties tijdelijke woningen Goossens Beleid woningen eigen inwoners Geldens Opstellen CPO-leidraad Ruimtelijke ontwikkeling Geldens RO nieuwbouw Geldens Tijdelijke formatie openbare ruimte voor realisering ruimtelijke projecten

Groenbeheer Goossens Opstellen en besluitvorming natuur- en land-schapsbeleid Goossens Uitvoering Natuur- en land-schapsbeleid Geldens Meerjareninvesteringsplanning groenvoorzieningen Omgevingsvisie (opvolger Zieners 2025) Raaijmakers Afronding fase 2 Ambitiedocument Raaijmakers Fase 3 Bouwen Raaijmakers Fase 4 Oplevering Omgevingsvisie Raaijmakers Fase 4 Besluitvorming in raad

2023

2024

2025

2026

Stand van zaken 28 mei 2025

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 X X X X X X

X X

X X X

X X X X

X X

X Voor de realisatie van de ruimtelijke plannen va de woningbouwopgave zijn extra middelen opgenomen voor civieltechnische projectleiders openbare ruimte.

X X

34 ___________________________________________________________________________________ Voorjaarsnota 2025-2029

s.v.z.

begroting

2025

2026

2027

2028

2029

Leefomgeving Autonome en overige ontwikkelingen: •

Restitutie leges Raadskamer

•

Projectbudget omgevingsplan

-22,8

-27,6

-33,0

-38,6

-44,5

• •

12,0

-34,0

-37,6

•

Leges intaketafel Formatie RO (aanvulling te weinig overgedragen budget) Opstellen accommodatiebeleid

•

Energietarieven openbare verlichting

68,1

•

Verkoop percelen

39,0

•

Indexering huren vastgoed

-16,2

•

Pachtopbrengst

17,5

•

Beekvlietboerderij onderzoeken

-50,0

•

Maaien gazons nieuwe aanbesteding

-28,0

•

Aframen parkeerbeheer

15,0

•

Mutaties minder dan € 10.000

3,0

Totaal Programma Leefomgeving

-26,3

-71,7

-14,1

-19,7

-25,6

-63,0

-30,0

begroting

2025

2026

2027

2028

2029

-35,0

-100,0

Leefomgeving Ontwikkelingen uitvoeringsprogramma: Majeure ontwikkelingen / Nieuw beleid •

Actualisatie prijsontwikkeling Wegenbeheerplan (cf. raadsbesluit)

•

Actualisatie civieltechnische beheerplannen (nieuw beleid) Reductie raming inkomsten uit anterieure overeenkomsten Investeringen IMOR (€ 612.500 jaarlijks)

• • • • •

-35,0

Verduurzaming vastgoed Wortelopdruk in verharding (veroorzaakt schades) Nieuw Integraal huisvestingsplan (IHP)

-100,0

25,0

-50,0

-100,0

-100,0 -300,0

Maatregelenpakket • •

Verhogen leges

60,0

Verlengen afschrijvingstermijn flexwoningen

25,1

-149,9

-124,9

-534,9

Totaal Programma Leefomgeving

0,0

35 Voorjaarsnota 2025-2029

Programma Ontspanning en Economie Autonome ontwikkelingen Thema 10: Goede Maatschappelijke Voorzieningen Projectleider werkbudget voor aanbesteding beheer binnensport Voor het project aanbesteding beheer binnensport is in 2024 een budget van € 67.000 beschikbaar gesteld, waarvan € 48.000 valt in 2025. Dat is de reden dat dit bedrag in deze Voorjaarsnota wordt verwerkt. Het project richt zich op het structureel waarborgen van toegang, schoonmaak, rooster- en planningsbeheer, administratie, facturatie, toezicht op gebruik en klein dagelijks onderhoud van de sporthal, sportzalen en gymzalen die onder gemeentelijk beheer vallen. Deze kosten worden gedekt vanuit de algemene middelen. Vooruitlopend op het besluit van de gemeenteraad is tot uitvoering overgegaan. De middelen zijn overgedragen naar MijnGemeenteDichtbij. Renovatie velden SC Den Dungen We zijn gestart met het uitvoeren van het groot onderhoud en renovaties aan voetbalveld 1 en 2 van SC Den Dungen en het noodzakelijk groot onderhoud aan het korfbalveld van SC Den Dungen in 2025. We vragen u het benodigde krediet ter hoogte van € 860.000 te voteren. De hieruit voortvloeiende kapitaallasten zijn vanaf 2027 voorzien in de begroting. We stellen voor het tekort aan kapitaallasten in 2025 en 2026 incidenteel te dekken uit de algemene middelen.

Daarnaast stellen we voor om uit de algemene middelen € 180.000 incidenteel beschikbaar te stellen voor groot onderhoud aan voetbalveld 1 en 2 en de noodzakelijke aanpassingen aan het korfbalveld van SC Den Dungen. Vooruitlopend op het besluit van de gemeenteraad is tot uitvoering overgegaan. Correctie onttrekking voor kapitaallasten sportaccommodaties (MHC De Dommel) In de begroting zijn bedragen onttrokken aan de reserve Afschrijvingslast lopende investeringen waar nog geen daadwerkelijke investering als last tegenover staat. We stellen voor dit te herstellen en in 2025 een eenmalige last te nemen van € 28.000 en in 2026 een eenmalige last van € 46.000. Kunst Het Cortentstalen kunstwerk Décors heeft ruim dertig jaar in het centrum van Berlicum gestaan ter hoogte van Den Durpsherd. Vanaf 2021 ligt het in de opslag voor herbestemming binnen de gemeente Sint-Michielsgestel. We stellen voor om het begrote bedrag voor herplaatsing kunstwerk Décors van € 30.000 te onttrekken uit de Reserve Cultuurzaken.

36 Voorjaarsnota 2025-2029

Ontwikkelingen en voortgang Uitvoeringsprogramma ALGEMEEN De ondernemersfondsen (opgericht vanuit de reclamebelasting) in Sint-Michielsgestel, Gemonde en Berlicum functioneren goed. De afgelopen twee jaar vormden de eerste jaren van beide fondsen. Vooral in het eerste jaar waren er veel opstartproblemen en uitdagingen, onder andere veroorzaakt door de onzekerheid over de deelname van Gemonde en de manier waarop deze deelname georganiseerd kon worden. Desondanks zijn er in deze periode al mooie acties ondernomen en is er inmiddels een stevig en betrokken bestuur gevormd, dat zich met veel inzet richt op het versterken van het ondernemersklimaat in SintMichielsgestel, Gemonde en Berlicum. In Berlicum is daarnaast inmiddels een eerste contact opgebouwd met vastgoedeigenaren om hen te betrekken bij initiatieven en om ook hun bijdrage te realiseren. Voor Sint-Michielsgestel en Gemonde was het in deze opstartfase nog te vroeg om vastgoedeigenaren actief te betrekken, maar dit krijgt meer aandacht wanneer de nieuwbouw in het centrum van Sint-Michielsgestel is voltooid. De Provincie Noord-Brabant heeft € 3,3 miljoen ontvangen (SPUK-gelden) vanuit het Rijk om bedrijventerreinen duurzaam en klaar voor de toekomst te maken.

Vanuit dit budget heeft onze gemeente een adviseur toegewezen gekregen die dit jaar 2 uur per week per bedrijventerrein (’t Schild, Venkant en De Ploeg) tot haar beschikking heeft om de organisatiegraad te verhogen en op te halen welke behoefte men heeft ten aanzien van de verduurzaming. Zij trekt hierin samen op met de accountmanager bedrijven van de gemeente. In de zomer van 2025 zal de vernieuwbouw van VV Irene worden opgeleverd, de vernieuwbouw van BMC start in juli. Daarnaast zullen de kunstgrasvelden bij SC Den Dungen worden gerenoveerd in de zomer van 2025. In de loop van 2025 wordt er een presentatie gegeven aan de raad over de stand van zaken rondom sporthal De Run. MAJEURE ONTWIKKELINGEN / NIEUW BELEID Uitvoering motie Litserborg In navolging van de motie vragen we uw raad om netto € 20.500 structureel op te nemen in de begroting voor het oplossen van de situatie tussen de Bieb en Litserborg in Den Dungen. Met dit bedrag kunnen we de indirecte subsidiëring vanuit stichting Litserborg aan bibliotheek Den Dungen beëindigen, waarbij we rekening houden met het tevens rechtzetten van de huidige situatie waarbij de gemeente de energierekening voor Litserborg betaald.

Met het interim-bestuur van Litserborg is aanvullend op de vragen uit de motie, onderzoek gedaan naar de bedrijfsvoering en de maatregelen die Litserborg kan nemen om te komen tot een structureel gezonde bedrijfsvoering. Inmiddels zijn er aanpassingen gedaan die leiden tot een sluitende exploitatie, zonder hierbij afbreuk te doen aan de maatschappelijke rol die het gemeenschapshuis in Den Dungen vervult. In combinatie met de gevraagde extra bijdrage is er voor een nieuw bestuur, Litserborg als geheel en Bieb Den Dungen zo een solide basis voor een mooie gezamenlijke toekomst.

37 Voorjaarsnota 2025-2029

MAATREGELENPAKKET Voor dit programma zijn geen maatregelen verwerkt.

38 Voorjaarsnota 2025-2029

2022 2023 2024 2025 2026 Stand van zaken 28 mei 2025 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4

Economische aangelegenheden Van Druenen

Start gesprek vitaliteit bedrijventerreinen

Van Druenen Van Druenen

Uitvoering en koppeling Gezond genieten Evaluatie centrummanagement

Opstellen en besluitvorming uitvoeringsplan

Van Druenen Kunst Van Druenen Sport Van Druenen

Uitvoering

Koppelen aan toeristische visie (idem voor uitvoering) Onderzoek haalbaarheid sportakkoord

Website in afrondende fase

ntb

Recreatieve voorzieningen Van Uitwerking Gezond genieten Druenen Van Start uitvoering visie Gezond Druenen genieten: Realisatie website Van Project aanlegsteiger en Druenen bootjes Maatschappelijke voorzieningen Van Nulmeting Druenen gemeenschapshuizen

Van Druenen

Gesprekken zijn gevoerd

Website in afrondende fase

Evaluatie is geweest. voornemens om in 2026 af te ronden

Nulmeting heeft plaatsgevonden. De uitkomsten van deze nulmeting worden meegenomen in het nog op te stellen accommodatiebeleid (schatting oplevering Q4 2025) X

39 ___________________________________________________________________________________ Voorjaarsnota 2025-2029

s.v.z.

Portefeuille- Actie houder Van Druenen

Voorbereiding accommodatie BMC

Van Druenen

Voorbereiden accommodatie Irene

Monumentenzorg en Oudheidkunde Raaijmakers Opstellen beheerplan en ontwikkelvisie Seldensate Raaijmakers Opleveren project linie 1629 Nieuwe onderwerpen Van Accommodatiebeleid Druenen Van Evenementenbeleid Druenen Van Sporthal De Run Druenen Van Cultuurakkoord Druenen Van Huisvesting Druenen gemeentehuis/Meander (raadzaal, bibliotheek, publieksbalies etc.). Van Nieuwe plek kermis 2025 Druenen Raaijmakers Erfgoedbeleid

2022 2023 2024 2025 2026 Stand van zaken 28 mei 2025 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 X X X X X X X X

Oplevering Q4

In 2024 namen we deel aan het project

X X

Vertraagd

Varianten zijn bestuurlijk voorgelegd Door de grote evenementen in 2024 en de wisseling en uitval van personeel is in 2024 nog niet gestart met een nieuw erfgoedbeleid

40 ___________________________________________________________________________________ Voorjaarsnota 2025-2029

s.v.z.

begroting

2025

2026

2027

2028

2029

Ontspanning en Economie Autonome en overige ontwikkelingen: •

Projectleider binnensport + werkbudget

-48,0

•

Renovatieveld SC Den Dungen

-269,2

-97,1

•

MHC De Dommel

-28,0

-46,0

• •

Energietarieven recreatieve voorzieningen Energietarieven maatschappelijke voorzieningen Mutaties minder dan € 10.000

33,0

46,6

-5,9

-271,4

-69,4

73,8

•

Totaal Programma Ontspanning en Economie

begroting

2025

2026

2027

2028

2029

-20,5

Ontspanning en Economie Majeure ontwikkelingen / Nieuw beleid •

Uitvoering motie Litserborg

Maatregelenpakket Totaal Programma Ontspanning en Economie

0,0

41 Voorjaarsnota 2025-2029

Programma Ruimtegevend bestuur Autonome ontwikkelingen Thema 12: Sint-Michielsgestel heeft een kwalitatief goed bestuur Capaciteit bestuurssecretariaat Het bestuurssecretariaat heeft de afgelopen jaren steeds meer taken gekregen. Om deze extra taken op te vangen en de werkdruk binnen het bestuurssecretariaat acceptabel te houden, wordt er al enkele jaren relatief duur personeel ingehuurd. Momenteel vindt er een onderzoek plaats binnen het bestuurssecretariaat met als doel een toekomstbestendig bestuurssecretariaat te creëren. Dit onderzoek richt zich niet alleen op mogelijke efficiencyverbeteringen, maar ook op het capaciteitsvraagstuk. Om de continuïteit en kwaliteit van het bestuurssecretariaat voor nu eerst in 2025 te waarborgen, is er € 65.000 aan incidentele middelen nodig. Kwijtscheldingen Vanaf 2025 is de vermogensnorm verhoogd, inkomensnorm gepensioneerden verhoogd, worden kosten kinderopvang aangemerkt als uitgaven en wordt de regeling opengesteld voor ondernemers. Het is vooralsnog onbekend wat deze wijziging voor financiële gevolgen heeft voor het totaal aan kwijtscheldingen. We monitoren dit en komen hier indien nodig op terug bij de Najaarsnota. Migratie applicaties naar SaaS Naar aanleiding van het in de zomer van 2024 uitgevoerde onderzoek is eind 2024 een budget indicatie van de migratie kosten aangegeven.

Deze budget indicatie wijkt sterk negatief af van de eerdere inschatting. De eenmalige kosten voor migratie (Financiën, Burgerzaken, Key2Datadistributie, Suite4Sociaal en Belastingen) zijn geoffreerd op € 400.000. De migraties gaan in 2025 plaatsvinden. Deze kosten kunnen niet uit de reserves worden gefinancierd. De kosten worden volgens de verdeelsleutel aan de gemeentes doorbelast. Datagedreven werken In 2024 is een aantal projecten gestart, ondermeer bij Sociaal, die ons meer inzicht en kennis moeten brengen op het gebied van inwoner gericht werken met data. We hebben dit traject laten ondersteunen door een externe trainee. Om verder door te bouwen aan het datagericht werken is hiervoor een (virtueel) team samengesteld. Om dit team te faciliteren willen we hiervoor een trainee inzetten. De kosten hiervan zijn € 100.000. De kosten worden volgens de verdeelsleutel aan de gemeentes doorbelast. Vergoedingen commissie- en steunfractieleden (aanpassing rechtspositie) Conform het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers hebben commissieleden recht op een vergoeding per bijgewoonde vergadering. Deze wetgeving en de daarbij behorende financiële consequenties waren nog niet verwerkt in de begroting. De kosten hiervoor worden ingeschat op € 10.000 per jaar. Deze kosten dekken we uit de algemene middelen.

42 Voorjaarsnota 2025-2029

Samenwerking Buk (Polen) Het werkbudget voor de samenwerking met onze zustergemeente Buk (Polen) is door wisseling van onze burgemeester in 2024 niet gebruikt. In oktober 2025 staat er een bezoek gepland voor het 35-jarige samenwerkingsjubileum met onze zustergemeente. De beoogde evaluatie vindt door genoemde ontwikkelingen later plaats. Daarom wordt er ook in 2026 een incidenteel werkbudget van € 10.000 gevraagd. Rente schatkistbankieren en kortlopende rente 2025 In de jaarrekening 2024 is een aanvullend voordelig resultaat ontstaan op de renteopbrengst schatkistbankieren (verplicht afromen overtollig banksaldo als uitzetting bij het Rijk). Naar verwachting kunnen we in de komende jaren ook uitgaan van een aflopende aanvullende renteopbrengst. Voor 2025 schatten we dit voordeel in op € 40.000. Gelet op onze financieringsbehoefte vanwege aankomende investeringen zal ons banksaldo dalen en is er vanaf 2029 geen sprake meer van een renteopbrengst. Vanwege de liquiditeitspositie kan daarnaast incidenteel een bedrag van € 50.000 vrijvallen vanwege kortlopende rentekosten 2025. Kadernota 2026 MGD Op 16 april 2025 heeft het Algemeen bestuur van MGD de Kadernota 2026 vastgesteld. In deze kadernota zijn onder andere de volgende ontwikkelingen meegenomen: • • •

Actualisatie salarisbegroting waarbij de salariskosten neerwaarts zijn bijgesteld op basis van de resultaten vanuit de jaarrekening 2024; Oplossing geconstateerde personele knelpunten door verhoging formatie op de bedoelde onderdelen; Inzet op data management, versaasing (applicaties in de cloud) en Artificial Intelligence (AI).

Per saldo leidt deze kadernota er toe dat onze bijdragen voor de jaren 2026, 2027 en 2028 verhoogd worden en dat de bijdragen voor 2025 en 2029 verlaagd worden. Thema 13: Sint-Michielsgestel is veilig Veiligheidshuis indexatie We verwachten dat de bijdrage aan het Zorg en Veiligheidshuis wordt verhoogd. Enerzijds vanwege extra taken en anderzijds vanwege prijsindexering. We komen hier indien nodig op terug bij de Najaarsnota. Dierentehuis Den Bosch Vanwege stijgende vaste lasten heeft het Dierentehuis ’s-Hertogenbosch verzocht om een verhoging van de inwonersafhankelijke vergoeding van € 0,60 naar € 1,31. Deze verhoging is noodzakelijk vanwege onvermijdelijke en autonome ontwikkelingen. De voorgestelde vergoeding is in lijn met andere opvangvergoedingen in de regio. Vanaf 2025 dekken we het extra benodigde budget van € 22.000 uit de stelpost indexering.

43 Voorjaarsnota 2025-2029

Voorbereiding inrichting en indeling Gemeentehuis/Meander De voorzieningen van de Raad en Burgerzaken zijn gevestigd op de begane grond van de Meander. We zien daarbij een aantal uitdagingen, namelijk dat de inrichting en de indeling van de publieksfunctie van Burgerzaken onvoldoende privacy en veiligheid biedt voor inwoners en medewerkers. Dit vormt een urgente aanleiding om te starten met de voorbereidingen voor de herinrichting van de begane grond. Aanvullend kent het gebruik van Raadzaal en de wijze van vergaderen nog een aantal verbeterpunten. Deze vraagstukken zijn ondergebracht in het project Samenwerken in Meander. Vanuit dit project kijken we mee naar hoe de huisvesting hierop moet worden aangepast. Om te zorgen dat wij de voorbereiding van de herinrichting en indeling van de Meander kunnen starten, hebben we de inzet van verschillende specialisten en architect nodig. Hiervoor vragen wij een voorbereidingsbudget van € 250.000 aan. Om een aantal kleine aanpassingen (‘laaghangend fruit’), uit te voeren, vragen wij een budget van € 20.000 aan. Daarnaast zullen wij de projectaanpak die tot nu is gehanteerd herzien, met als doel versneld tot resultaten te komen en een betere balans tussen de functies dorpshuis en gemeentehuis te realiseren Deze bedragen brengen we ten laste van de voorgenomen investering van € 2 miljoen.

Omdat dit budget pas vanaf 2028 beschikbaar is, moeten we incidenteel in 2026 en 2027 budget voor kapitaallasten opnemen in de begroting. Het gaat hierbij om een bedrag van jaarlijks € 10.000 en dit bedrag komt in deze jaren ten laste van de algemene middelen. Voor 2025 zijn er nog geen afschrijvingslasten. Diverse financieel technische ontwikkelingen Decembercirculaire 2024 Gemeentefonds Eind vorig jaar is de decembercirculaire 2024 gepubliceerd. Op basis van deze circulaire is onze algemene uitkering voor de jaren vanaf 2024 aangepast. De gevolgen voor 2024 zijn meegenomen met de jaarrekening 2024. De gevolgen vanaf 2025 verwerken we met deze rapportage. De accresraming is structureel aangepast als correctie op de septembercirculaire, waarvan een deel bestemd is voor onze stelpost prijsindexering. Per saldo geeft deze circulaire een beperkt structureel voordelig effect. Meicirculaire 2025 Gemeentefonds Op 28 mei 2025 is de meicirculaire 2025 gepubliceerd. Met deze circulaire zijn we geïnformeerd over de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds voor 2025 en verder. De algemene uitkering is vrij besteedbaar voor gemeenten. De belangrijkste ontwikkelingen zijn: •

•

structurele demping terugval gemeentefonds; de terugval gemeentefonds was € 2,4 miljard waarvan nu € 400 miljoen beschikbaar komt; het ravijn wordt hiermee beperkt tot € 2 miljard; jeugdzorg; het Rijk komt met structureel € 400 miljoen en compenseert de gemeenten in 2026 en 2027 incidenteel met bijna € 500 miljoen; echter door de Hervormingsagenda jeugd en de invoering van eigen bijdrage Jeugdzorg vanaf 2028 is er in structurele zin sprake van een negatieve ontwikkeling; bijstelling loon, prijs en volume accres; structurele oplopende bijvoeging gemeentefonds naar ruim € 500 miljoen. 44 Voorjaarsnota 2025-2029

Zoals eerder via de Raadsinformatiebrief (RIB) d.d. 29 april 2025 is toegelicht leidt de doorrekening van de Voorjaarsnota 2025 Rijk tot een verbetering van het begrotingsbeeld. De doorrekening van de meicirculaire bevestigt dit beeld, waarbij er een aanvullend (beperkt) netto resultaat ontstaat. Inclusief de Voorjaarsnota Rijk geeft deze circulaire het volgende resultaat: Meicirculaire 2025 (x € 1.000) In begroting rekening gehouden met Berekend op basis van meicirculaire 2025 Per saldo mutaties

2024

2025

53.204,3 53.175,9 -28,4

2027

2028

2029

53.380,0 54.930,3 1.550,3

52.420,8 54.022,8 55.783,2 56.963,1 3.362,4 2.940,3

55.434,7 56.942,8 1.508,1

57.081,6 58.765,5 1.683,9

-28,4

640,6 350,1 559,6 1.550,3

923,7 2.122,5 316,2 3.362,4

875,6 1.754,0 310,7 2.940,3

776,4 436,8 294,9 1.508,1

908,8 484,0 291,1 1.683,9

-28,4

14,7 559,6 976,0

287,6 316,2 2.758,6

310,7 2.629,6

294,9 1.213,2

291,1 1.392,8

negatief

positief

Samenvattende mutaties: • Accres, uitkeringsfactor, ontwikkeling uitkeringsbasis • Taakmutaties • Integratie en decentralisatie-uitkeringen Per saldo mutaties af: • Te oormerken taakmutaties • Te oormerken integratie en decentralisatie-uitkeringen Netto effect circulaire

2026

Het resultaat van de circulaire is meer positief dan eerder berekend op basis van de Voorjaarsnota Rijk (RIB 29-04-2025). Structureel is dit een bedrag van € 238.800. Meicirculaire 2025 (x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Netto effect circulaire

-28,4

976,0

2.758,6

2.629,6

1.213,2

1.392,8

-28,4

808,0 168,0

2.476,0 282,6

2.452,0 177,6

1.053,0 160,2

1.154,0 238,8

Doorrekening Voorjaarsnota gaf het volgende effect Aanvullend netto resultaat

Een uitgebreide toelichting op de doorrekening van de meicirculaire voor onze gemeente is opgenomen in bijlage 1 van deze Voorjaarsnota 2025. Conclusie is dat we voor de jaren 2026 en 2027 extra financiële ruimte krijgen, maar dat we een terugval zien vanaf 2028. De compensatie die we krijgen voor de kostenstijgingen van lonen en prijzen is nodig om de ontwikkeling op dit punt op te vangen. De ontwikkeling inzake Jeugdzorg blijft zorgwekkend. Net zoals vele andere gemeenten zien we een toename van de jeugdzorgkosten. In de Najaarsnota hebben we hier ook melding van gemaakt en deze trend zien we opnieuw in onze jaarrekening 2024. Dit leidt er toe dat we in structurele zin deze budgetten moeten gaan bijstellen. Het Rijk komt weliswaar met extra financiële ruimte en maatregelen zoals de hervormingsagenda en de invoering van eigen bijdrage Jeugdzorg. Met deze maatregelen beoogt het Rijk om de kosten bij de gemeenten terug te brengen. Immers met minder taken zijn er minder kosten en met de eigen bijdragen is er dekking voor een deel van de uitgaven. Het is echter niet zeker of deze maatregelen wel gaan leiden tot het beoogde effect.

45 Voorjaarsnota 2025-2029

Actualisatie stelpost prijsindexering De budgetten in onze begroting worden jaarlijks aangepast op basis van de verwachte ontwikkeling van de inflatie. De inschatting van de inflatie baseren we op het percentage zoals meegenomen in de septembercirculaire van het afgelopen jaar (‘netto materiële overheidsconsumptie’). Wij nemen deze geprognosticeerde inflatie over voor de eerste twee jaren (2025: 2,7% en 2026: 2,2%). De opvolgende jaren baseren wij op het 20 jaar gemiddelde percentage (2%), waarmee wij stabiliteit ontwikkelen binnen onze financiën. Per saldo moet hiervoor de stelpost prijsindexering voor alle jaren worden aangevuld. Inflatiecorrectie tarieven De tarieven voor belastingen en heffingen die we in rekening brengen bij onze inwoners worden voor de begroting jaarlijks trendmatig verhoogd op basis van een gewogen gemiddelde van de verwachte kostenstijgingen voor salarissen en budgetten. Doorrekening staat van activa Op basis van de geactualiseerde meerjarig begrote investeringen is de staat van activa (rente en afschrijving) geactualiseerd. Omdat via de jaarrekening enkele investeringen zijn doorgezet naar 2025 levert deze doorrekening in de eerste jaren een aflopend voordelig effect op. Begrotingssaldo 2025 aanvullen tot saldo van € 0 Voor aanvang van deze Voorjaarsnota hadden we voor 2025 een begrotingssaldo van € 934.900 negatief.

Aan autonome ontwikkelingen en overige mutaties 2025 stijgt dit negatieve begrotingssaldo naar een bedrag van € 1.170.700. Omdat een negatief begrotingssaldo niet is toegestaan, stellen we voor dit tekort te dekken vanuit de Algemene reserve. Hiermee komt het begrotingssaldo 2025 uit op een saldo van € 0.

46 Voorjaarsnota 2025-2029

Ontwikkelingen en voortgang Uitvoeringsprogramma MAJEURE ONTWIKKELINGEN / NIEUW BELEID Tijdelijk boekhoudkundig voordeel projectmedewerkers MGD In 2025 is door projectmedewerkers van MGD gestart met urenregistratie. Hierdoor is het mogelijk geworden om de kosten van medewerkers die aan investeringsprojecten werken te activeren op de balans. Hierdoor komen deze kosten geleidelijk (over de duur van de afschrijvingsperiode) ten laste van het jaarresultaat in plaats van in één keer. Voor de komende jaren leidt dit tot een financieel voordeel. Omdat de afschrijvingslasten in de loop der tijd toenemen is dit voordeel slechts tijdelijk. Overigens is de belangrijkste reden van urenregistratie dat de kosten van MGD zuiverder kunnen worden verdeeld over exploitatie en investeringen en over de twee deelnemende gemeenten. Bestuurssecretariaat In de Kadernota 2025 is aan beide gemeenten structurele personeelsuitbreiding gevraagd voor het bestuurssecretariaat van in totaal 1 fte. Dit naar aanleiding van een intern onderzoek naar de capaciteit waaruit blijkt dat uitbreiding zeer noodzakelijk is. SintMichielsgestel heeft hier destijds niet voor gekozen. In de afgelopen periode is er een structurele onbalans tussen de ondersteuningsbehoefte van de portefeuillehouders en het ontbreken van voldoende capaciteit. Deze onbalans is tijdelijk opgelost door externe inhuur.

De afgelopen maanden is er een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd met als doel een goed werkend en toekomstbestendig bestuurssecretariaat te realiseren. Hieruit blijkt dat de actuele bezetting inclusief externe inhuur (3,25 fte) noodzakelijk is om de continuïteit en kwaliteit van ondersteuning te waarborgen. Voorgesteld om daarom de tijdelijke inhuur van 0,44 fte (schaal 8) om te zeten in vaste formatie vanaf 2026 bij MijnGemeenteDichtbij. De structurele lasten hiervoor bedragen € 39.200 vanaf 2026. Bibob medewerker MGD De in de Najaarsnota van 2024 aangekondigde uitbreiding van formatie die nodig is om knelpunten bij het verlenen van vergunningen op te lossen en een goede toetsing te kunnen doen in het kader van de Wet Bibob, is per 1-4-2025 ingevuld. Voor 2025 is deze bekostigd uit het binnen MGD bestaande knelpuntenbudget. Voor 2026 en verder betekent dit een uitbreiding van de formatie met 0,35 fte. Op basis van schaal 9 resulteert dit in een bedrag van € 36.000. Aanvullende rentelasten Onze investeringsuitgaven gaan de komende jaren stijgen. De eerste jaren kunnen we deze nog betalen uit onze liquide middelen. We verwachten vanaf 2029 nieuwe leningen aan te moeten trekken. Dit resulteert in een extra rentelast van naar verwachting € 200.000 per jaar.

MAATREGELENPAKKET Inzet ruimte plafond BTW Compensatiefonds Gemeenten kunnen BTW terugvorderen via het BTW Compensatiefonds (BCF), dat jaarlijks een variërend plafond heeft. Bij onderuitputting wordt het verschil in het gemeentefonds gestort; bij overschrijding volgt een uitname. De afgelopen jaren was er sprake van onderuitputting, wat extra middelen opleverde. 47 Voorjaarsnota 2025-2029

Op basis van de laatste onderuitputting mogen gemeenten een structurele stelpost opnemen, maar provinciaal toezichthouders adviseren voorzichtigheid en limiteren dit op de laatst bekende afrekening. Wij stellen voor om 75% van de compensatie 2024 structureel op te nemen in de begroting 2026 en verder. Inzet surplus Algemene Reserve Vanaf 1 januari 2024 kan jaarlijks maximaal 10% van het surplus van de algemene reserve worden ingezet voor structurele lasten, mits de solvabiliteit minimaal 20% blijft. Het gebruik van de Algemene reserve is alleen toegestaan als er voldoende eigen vermogen is en de risico’s zijn afgedekt volgens de minimale norm van de gemeenteraad. In de meerjarenbegroting is inzet van deze 10% voorzien in 2029. Wij stellen voor om de niet beklemde delen in de huidige bestaande egalisatiereserves Plattelandsvernieuwing, Sociaal domein en Duurzame ontwikkeling toe te voegen aan de Algemene reserve. Hierdoor neemt het saldo van de Algemene reserve toe, wat meer ruimte biedt voor dekking van structurele lasten. Bij structurele inzet surplus zal de reserve jaarlijks afnemen en inzet is niet meer mogelijk bij onvoldoende weerstandscapaciteit of een solvabiliteit onder 20%. Deze eenmalige reservemutaties verantwoorden we in 2025. Hiermee heeft de Algemene reserve per 1 januari 2026 een hogere stand waardoor deze maatregel vanaf 2026 structureel kan worden ingezet.

Het gaat hierbij om de volgende mutaties in 2025: Egalisatiereserve Plattelandsvernieuwing *) Egalisatiereserve Sociaal domein *) Egalisatiereserve Duurzame ontwikkeling Totaal

173.500 1.010.200 294.100 1.477.800

*) bedrag is bepaald na aftrek van de eerder al begrote onttrekkingen in 2025 en 2026

Verhogen van de toeristenbelasting Het ophogen van de inkomsten uit de toeristenbelasting is een van de maatregelen uit het maatregelenpakket. Wanneer we deze verhoogde taakstellende opbrengst ‘plat’ zouden vertalen zou dit voor B&B, hotel en pension een ophoging betekenen € 2,10 tot € 2,65 per nacht en voor campings van € 1,55 tot € 1,95 per nacht. In de commissievergadering is gevraagd in hoeverre we rekening kunnen houden met autonome groei van het aantal overnachtingen in de komende jaren, waardoor het tarief mogelijk minder verhoogd hoeft te worden. We werken dit verder uit en bij de uiteindelijke belastingvoorstellen komen we hiervoor met een voorstel. Verhogen van de toeristenbelasting kan een negatief effect hebben op het aantal overnachtingen, wat indruist tegen de wens de (dag)recreatie te stimuleren. Extra verhoging OZB, bovenop inflatie Naast de reguliere indexering van de OZB een extra stijging van de OZB doorvoeren van 4%. Dit levert structureel een hogere opbrengst op van uiteindelijk € 402.000 in 2029. Deze stijging komt bovenop de trendmatige verhoging waarmee de totale stijging, exclusief uitbreiding areaal uitkomt op 6,9% in 2026. Verhogen van de OZB leidt tot een hogere lastendruk voor de inwoners, hetgeen de aantrekkelijkheid van wonen in Sint-Michielsgestel niet ten goede komt. 48 Voorjaarsnota 2025-2029

2022 2023 2024 2025 2026 Stand van zaken 28 mei 2025 s.v.z. Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4

Bestuur Goossens Uitvoering participatiebeleid Smid Internationale betrekkingen Openbare orde en veiligheid Smid Uitvoering Integraal Veiligheidsbeleid

X X

X Evaluatie volgt eind 2025

49 ___________________________________________________________________________________ Voorjaarsnota 2025-2029

Financiële gevolgen Autonome ontwikkelingen Afgezien van de voorgestelde budgetneutrale begrotingsmutaties hebben de volgende mutaties vanuit dit programma gevolgen voor het begrotingssaldo: Voorgestelde begrotingsmutaties (x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel) Ruimtegevend bestuur Autonome en overige ontwikkelingen: • Capaciteit bestuurssecretariaat (MGD) inhuur • Migratie naar SaaS (MGD) • Datagedreven werken (MGD) • Vergoedingen commissie- en steunfractieleden • Samenwerking Buk (Polen) • Rente schatkistbankieren • Budget kortlopende rente kan in 2025 deels vrijvallen • Bijdrage MGD (Kadernota 2026) • Voorbereiding inrichting en indeling Gemeentehuis/Meander • Decembercirculaire gemeentefonds • Meicirculaire gemeentefonds • Actualisatie stelpost prijsindexering • Actualisatie indexering OZB • Actualisatie salarisbegroting • Actualisatie staat van activa • Begrotingssaldo 2025 aanvullen tot saldo van € 0 • Mutaties minder dan € 10.000 Totaal Programma Ruimtegevend bestuur

begroting 2025

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

-10,0

40,0

-10,0 30,0

20,0

10,0

-392,5

-269,9

-80,1

138,6

-10,0

48,2 2.758,6 -795,8 19,4 8,3 32,6

56,2 2.629,6 -1.113,9 16,5 31,4

50,5 1.213,2 -1.536,9 -20,7 25,5 20,0

61,5 1.392,8 -1.530,2 -21,3 35,1 9,3

1.678,8

1.349,9

-328,5

-65,0 -176,0 -44,0

50,0 224,8

102,2 947,6 -483,7 7,7 56,0 1.170,7 -7,5

13,0

1.812,8

88,8

Ontwikkelingen uitvoeringsprogramma De in het uitvoeringsprogramma opgenomen onderwerpen hebben voor dit programma de volgende gevolgen voor het begrotingssaldo: Voorgestelde begrotingsmutaties x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel Ruimtegevend bestuur Majeure ontwikkelingen / Nieuw beleid • Tijdelijk boekhoudkundig voordeel projectmedewerkers MGD • Bestuurssecretariaat – formatie • Bibob medewerker MGD – formatie • Aanvullende rentelasten Maatregelenpakket • Inzet ruimte plafond BTW Compensatiefonds • Inzet surplus Algemene Reserve • Verhogen van de toeristenbelasting • Extra verhoging OZB, bovenop inflatie Totaal Programma Ruimtegevend bestuur

begroting 2025

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

198,0

176,0

154,0

132,0

-39,2 -36,0

-40,3 -37,1

-41,4 -38,2

-42,6 -39,4 -200,0

405,0

320,7 42,0 372,0

42,0 382,0

290,1 42,0 392,0

245,9 42,0 402,0

1.262,5

927,6

1.203,5

944,9

50 Voorjaarsnota 2025-2029

Uitwerking financiële gevolgen In het volgende overzicht gaan we in op de voorgestelde begrotingsmutaties. Deze begrotingsmutaties zijn inhoudelijk in de voorgaande hoofdstukken per programma toegelicht (Autonome ontwikkelingen en Voortgang en ontwikkelingen uitvoeringsprogramma). In deze Voorjaarsnota zijn diverse begrotingsmutaties voorgesteld. Ook het resultaat van de meicirculaire 2025 is hierin meegenomen. Samenvattend zijn op programmaniveau de volgende begrotingsmutaties voorgesteld. Begrotingsmutaties programma's (x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel) Duurzaamheid Meedoen Leefomgeving Ontspanning en Economie Ruimtegevend bestuur Totaal

begroting 2025

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

1,5 -581,6 -26,3 -271,4 1.812,8

75,0 -989,8 -221,6 -89,9 2.941,3

75,0 -292,5 -164,0 53,2 2.277,5

75,0 14,5 -144,6 53,2 875,0

75,0 328,5 -560,5 53,2 1.033,7

934,9

1.715,0

1.949,2

873,1

929,9

Deze begrotingsmutaties zijn verrekend met het begrotingssaldo. Hiervoor wordt verwezen naar het hoofdstuk Financiële doorkijk. Begrotingsmutaties op basis van programma's Het volgende overzicht is als volgt samengesteld: • • •

Resultaat voor bestemming: per programma, de baten en lasten voor mutaties met reserves; dit leidt dan tot het resultaat voor bestemming. Resultaatbestemming: per programma, de onttrekkingen aan en de stortingen in de reserves; dit leidt dan tot de resultaatbestemming. Resultaat na bestemming / Totaal resultaat: per programma, het verschil tussen het resultaat voor bestemming en de resultaatbestemming; dit leidt dan tot het resultaat na bestemming, oftewel de mutatie van het vrij inzetbare begrotingssaldo. Dit bedrag is dan weer gelijk aan het totaal van de voorgestelde begrotingsmutaties.

Begrotingsmutaties programma's (x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel) Baten voor resultaatbestemming: Duurzaamheid Meedoen Leefomgeving Ontspanning en Economie Ruimtegevend bestuur Totaal baten voor resultaatbestemming Lasten voor resultaatbestemming: Duurzaamheid Meedoen Leefomgeving Ontspanning en Economie Ruimtegevend bestuur Totaal lasten voor resultaatbestemming RESULTAAT VOOR BESTEMMING

begroting 2025

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

4.155,8 2.597,7 -1,0 16,7 1.825,9 8.595,1

-319,4 103,3 70,8 130,2 4.477,8 4.462,6

-320,1 130,0 -58,4 30,2 4.090,7 3.872,4

-127,4 130,0 -58,3 30,2 2.715,8 2.690,3

-136,3 130,0 -58,2 30,2 2.952,5 2.918,2

4.157,4 4.016,8 873,9 294,0 179,4 9.521,5

-372,9 2.015,4 781,5 346,7 452,3 3.223,0

-380,8 1.024,3 425,8 -10,2 784,7 1.843,8

-198,9 660,0 311,5 3,2 1.252,1 2.027,9

-220,4 294,2 341,3 -9,0 1.448,7 1.854,8

-926,4

1.239,6

2.028,6

662,4

1.063,4

51 Voorjaarsnota 2025-2029

Begrotingsmutaties programma's (x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel) Resultaatbestemming: Onttrekking aan reserves: Duurzaamheid Meedoen Leefomgeving Ontspanning en Economie Ruimtegevend bestuur Totaal onttrekking aan reserves Storting in reserves: Duurzaamheid Meedoen Leefomgeving Ontspanning en Economie Ruimtegevend bestuur Totaal storting in reserves Saldo resultaatbestemming RESULTAAT NA BESTEMMING (mutaties begrotingssaldo)

begroting 2025

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

175,0 386,9 27,0 1.170,7 1.759,6

-33,4 54,0 320,7 341,3

-33,4 -46,0

-33,4 -46,0 290,1 210,7

-33,4 -46,0 245,9 166,5

-101,7

-134,1

-101,7

-134,1

0,0

300,0

1.861,3

475,4

-79,4

210,7

-133,5

934,9

1.715,0

1.949,2

873,1

929,9

-79,4

300,0

Ontwikkeling reservepositie Inclusief de mutaties vanuit deze Voorjaarsnota geeft onze reservepositie meerjarig het volgende verloop. 2025 2026 2027 Reserves, saldo per 1 januari (x € 1.000) Algemene reserve: Algemene (risico)reserve 5.525 8.236 8.165 Totaal algemene reserve 5.525 8.236 8.165 Bestemmingsreserves voor: a. een bufferfunctie voor risico's op een specifiek benoemd terrein b. een bestedingsfunctie waarbij gespaard wordt voor iets dat specifiek benoemd is Onderhoud wegen 725 725 725 Plattelandsvernieuwing 538 167 0 Toekomstige investeringen onderwijshuisvesting 7.161 7.999 8.499 Cultuurzaken 239 171 59 Gemeenschapshuizen 668 636 Besteding Sociaal domein 1.656 0 312 Toekomstige investeringen 2.243 1.802 1.832 c. een egalisatiefunctie om baten en lasten gelijkmatig te verdelen over de jaren Egalisatie MGD budgetten IV/ICT 361 361 361 Egalisatie Loonkostenontwikkeling MGD 73 73 73 Duurzame ontwikkeling 294 0 0 Opvang doelgroepen 2.468 2.263 2.208 Egalisatie Sociaal domein 1.755 654 0 d. dekking afschrijvingen investeringen Afdekking afschrijvingslast lopende investeringen 2.800 2.774 2.715 Afdekking afschrijvingslast afgeronde investeringen 5.788 5.423 5.057 Totaal bestemmingsreserve 26.102 23.080 22.477 TOTAAL RESERVES

31.627

52 Voorjaarsnota 2025-2029

31.316

30.643

2028

2029

2030

8.165 8.165

7.723 7.723

7.477 7.477

725 0 8.679 59 607 0 1.832

725 0 8.859 59 582 0 1.832

725 0 9.339 59 561 0 1.832

361 73 0 2.153 0

2.555 4.692 21.737

2.396 4.326 21.367

2.237 3.990 21.330

29.902

29.090

28.807

Begrote reservemutaties Met deze Voorjaarsnota wordt een aantal begrotingsmutaties voorgesteld op de ontwikkelingen van de reserves. Samengevat geeft dit het volgende beeld: Voorgestelde mutaties reserves Voorjaarsnota 2025 (x € 1.000) Stortingen in reserves: • Actualisatie grondexploitaties • Aanvulling reserve besteding Sociaal domein • Vrijval saldi egalisatiereserves ten gunste van Algemene reserve: • Plattelandsvernieuwing • Duurzame ontwikkeling • Sociaal domein • Nieuw Integraal huisvestingsplan (IHP) Totaal stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves: • Begrotingssaldo 2025 aanvullen tot saldo 0 • Correctie inzet kapitaallasten MHC De Dommel • Ontwikkelingen Heidelust (onderwijshuisvesting) • Ontwikkelingen Heidelust (woningbouw) • Afschrijvingslasten voorbereiding nieuwbouw Bolster en Elde • Kunstwerk centrum Sint-Michielsgestel en herplaatsen Decors • Aanvulling reserve besteding Sociaal domein • Integrale visie Sociaal domein • Programma Asiel en migratie • Verlengen afschrijvingstermijn flexwoningen • Vrijval saldo reserve Plattelandsvernieuwing • Vrijval saldo reserve Duurzame ontwikkeling • Vrijval saldo reserve Sociaal domein • Inzet surplus Algemene reserve Totaal onttrekkingen aan reserves Per saldo reservemutaties

begroting 2025

begroting 2026

-102 86

-134

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

174 294 1.010 1.462 1.171 -28 125 225

300 300

-134

-46

-33

3.323

321 341

-79

290 211

246 167

-1.861

-475

-211

134

37 55

100

86 25 150 174 294 1.010

In voorgaande hoofdstukken zijn deze mutaties toegelicht.

53 Voorjaarsnota 2025-2029

Investeringen In deze Voorjaarsnota zijn de volgende begrotingsmutaties voorgesteld op de meerjarige investeringen: Voorgestelde mutaties investeringen Voorjaarsnota 2025 (x € 1.000) • • • • • • • • •

begroting 2025

Riolering Lambertusweg Riolering Theerestraat/Esscheweg Rioolinvesteringen Aanpassingen Theerestraat-Vughterweg Herinrichting Lambertusweg Herinrichting Theerestraat/Esscheweg Vervanging armaturen openbare verlichting Renovatie veld 1 en 2 SC Den Dungen Voorbereiding inrichting en indeling Gemeentehuis/Meander Totaal mutaties begrote investeringen Daarnaast zijn de volgende voorgenomen investeringen voorgesteld: • Verduurzaming vastgoed (2028 t/m 2031) • Investeringen IMOR Totaal voorgestelde voorgenomen investeringen

begroting 2026

1.855 1.235 -3.195 -84 216 440 -10 860

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

1.500

1.500 613 2.113

875 -770 245 150

270 1.586

In voorgaande hoofdstukken zijn deze mutaties toegelicht.

54 Voorjaarsnota 2025-2029

500

1.500

Kaders financiële uitgangspunten In dit hoofdstuk gaan we in op de financiële uitgangspunten voor de nieuwe begrotingsperiode 2026-2029. Ontwikkeling loonkosten Bij het opstellen van de meerjarenraming hebben we ten aanzien van de loonkosten de volgende uitgangspunten gehanteerd: 2025: 3,75%, 2026 3,25% en vanaf 2027 jaarlijks 2,75%. Hierin is inbegrepen 0,25% in verband met jaarlijkse periodieken. Inflatie (exploitatie)budgetten De budgetten worden jaarlijks aangepast op basis van de verwachte ontwikkeling van de inflatie. De inschatting van de inflatie baseren we op het percentage zoals meegenomen in de septembercirculaire van het afgelopen jaar (‘netto materiële overheidsconsumptie’). Wij nemen deze geprognosticeerde inflatie over voor de eerste twee jaren (2025 en 2026). De opvolgende jaren baseren wij op het 20 jaar gemiddelde percentage (2%), waarmee wij stabiliteit ontwikkelen binnen onze financiën. Inflatiecorrectie belastingen en tarieven Net zoals voorgaande jaren hanteren we voor de inflatiecorrectie voor belastingen en tarieven een gewogen percentage. Deze bestaat uit 1/3 prijsmutatie budgetten en 2/3 voor overige ontwikkeling loonkosten. Rente De rente is in de tweede helft 2024 verder gedaald.

Op het moment dat wij als overheidsorganisatie nu een lening aangaan betalen wij een rentepercentage voor korte financieringen van 5% en voor lange financieringen (20 jaar) van ongeveer 3%. Wij stellen hierdoor voor om het rentepercentage hierop bij te stellen. Omslagrente kapitaallasten en grondexploitatie De rekenrente die we als kapitaallasten toerekenen voor de gerealiseerde investeringen en grondexploitatie is gebaseerd op de werkelijke rentekosten en onze vermogenspositie. Het percentage voor de begroting 2026 en volgende jaren is gebaseerd op de realisatie 2024. Samenvattend wordt voorgesteld de volgende financiële uitgangspunten te hanteren voor de aankomende begrotingsperiode: Samenvattend Loonstijging Prijsstijging Inflatiecorrectie Rente: lange financiering korte financiering omslagrente kapitaallasten

2025 3,75% 2,70% 2,90%

2026 3,25% 2,20% 2,90%

2027 2,75% 2,00% 2,50%

2028 2,75% 2,00% 2,50%

2029 2,75% 2,00% 2,50%

4,00% 4,75% 1,43%

3,00% 5,00% 1,56%

55 Voorjaarsnota 2025-2029

Bijlage 1: Circulaire gemeentefonds De algemene uitkering uit het Gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron voor gemeenten. Deze uitkering ontvangen we van de Rijksoverheid. Jaarlijks verschijnen meestal drie circulaires voor het Gemeentefonds waarmee deze inkomsten berekend worden. Mei geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de Rijksoverheid, september de vertaling van de Miljoenennota, december is op basis van de Najaarsnota en rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De algemene uitkering is vrij besteedbaar voor gemeenten. De meicirculaire 2025 is woensdag 28 mei verschenen. De belangrijkste ontwikkelingen zijn: •

•

2024

2025

53.204,3 53.175,9 -28,4

2027

2028

2029

53.380,0 54.930,3 1.550,3

52.420,8 54.022,8 55.783,2 56.963,1 3.362,4 2.940,3

55.434,7 56.942,8 1.508,1

57.081,6 58.765,5 1.683,9

-28,4

640,6 350,1 559,6 1.550,3

923,7 2.122,5 316,2 3.362,4

875,6 1.754,0 310,7 2.940,3

776,4 436,8 294,9 1.508,1

908,8 484,0 291,1 1.683,9

-28,4

14,7 559,6 976,0

287,6 316,2 2.758,6

310,7 2.629,6

294,9 1.213,2

291,1 1.392,8

negatief

positief

2026

In de doorrekening van deze Voorjaarsnota is met dit netto effect rekening gehouden (zie pagina 50). Het resultaat van het jaar 2024 is verwerkt in het begrotingsjaar 2025. Het resultaat van de circulaire is meer positief dan eerder berekend op basis van de Voorjaarsnota Rijk (RIB 29-04-2025). Structureel is dit een bedrag van € 238.800.

56 Voorjaarsnota 2025-2029

Meicirculaire 2025 (x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Netto effect circulaire

-28,4

976,0

2.758,6

2.629,6

1.213,2

1.392,8

Doorrekening Voorjaarsnota gaf het volgende effect Aanvullend netto resultaat

-28,4

808,0 168,0

2.476,0 282,6

2.452,0 177,6

1.053,0 160,2

1.154,0 238,8

Voor enkele taakmutaties en integratie en decentralisatie-uitkeringen worden bedragen ontvangen waarbij het gewenst is om deze om te zetten in een budget. Het gaat hierbij om de volgende onderwerpen: • • • • • • •

Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo Wmo hulpmiddelen IBO Problematische schulden Invoerings-/uitvoeringskosten Omgevingswet Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven Alleenverdienersproblematiek Participatie (IU)

Na aftrek hiervan resteert er een netto effect. De belangrijkste ontwikkelingen zijn: Accres Uitgangspunt is dat het gemeentefonds meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product volgt. De indexatie is gesplitst in een volumedeel en een prijsdeel. De accresontwikkeling voor het jaar 2025 is opwaarts bijgesteld vanwege de verwachte inflatie dit jaar. De verwachte inflatie voor 2025 is bijna 1% meer dan waar eerder mee gerekend was. Deze ontwikkeling leidt tot een hogere uitkering en heeft een structureel karakter. Ontwikkeling aantallen en eenheden De algemene uitkering wordt berekend op basis van de diverse maatstaven zoals onder andere, bijstandsontvangers, OZB waarde, woningen, inwoners, leerlingen e.d. Deze maatstaven worden per circulaire geactualiseerd. Demping terugval gemeentefonds Er wordt structureel € 424 miljoen beschikbaar gesteld voor de terugval in het gemeentefonds. In 2026 is het een bedrag van € 400 miljoen en voor 2030 en verder een bedrag van € 424 miljoen. De eerder doorgerekende terugval was € 2,4 miljard vanaf 2026, waarmee het ravijnjaar ten dele gedempt is. Jeugdzorg De commissie Van Ark berekende dat het tekort op de jeugdzorg oploopt tot € 828 miljoen in 2024. Via de voorjaarsnota neemt het Rijk in de komende jaren de helft van het tekort voor zijn rekening. Aan het gemeentefonds wordt met ingang van 2025 € 414 miljoen toegevoegd.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=MijnGemeenteDichtbij&id=3bc486bd-1e23-4c77-b210-7df16bc503a1