Tweede Bestuursrapportage 2023 - bijlage 1 Tweede bestuursrapportage Gemeente Boxtel (1328318)

Tweede Bestuursrapportage 2023 Gemeente Boxtel

Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................. 3 Onze maatschappelijke opgaven ........................................................................................... 4 Samenvatting ........................................................................................................................ 6 Programma Duurzame Transformatie ................................................................................ 7 Programma Sociale Kracht ...............................................................................................11 Programma Leefbare Ruimte ............................................................................................16 Programma Vitaal Ondernemen........................................................................................25 Programma Meewerkend Bestuur.....................................................................................27 Voorgestelde begrotingsmutaties .........................................................................................33 Investeringen ........................................................................................................................36 Voortgang taakstellingen

......................................................................................................37 Opvolging rekenkameronderzoeken .....................................................................................38 Overige ontwikkelingen ........................................................................................................39 Bijlage 1: Circulaire gemeentefonds .....................................................................................40 Bijlage 2: Controleprotocol en normenkader 2023 ................................................................42 Bijlage 3: Lijst van afkortingen ..............................................................................................47

2 Tweede Bestuursrapportage 2023

Inleiding Voor u ligt de Tweede Bestuursrapportage 2023. Deze Bestuursrapportage bestaat met name uit autonome ontwikkelingen, gevolgen van eerder genomen besluiten en de rapportage van de voortgang van beleid. Ook het resultaat vanuit de septembercirculaire 2023 (Algemene uitkering uit het gemeentefonds) is in deze rapportage verwerkt. Deze Bestuursrapportage is aanvullend op de ontwikkelingen die in de Begroting 2024 zijn opgenomen. Opbouw Tweede Bestuursrapportage De Tweede bestuursrapportage die nu voor ligt is als volgt opgebouwd. Na een samenvatting van onze maatschappelijke opgaven is de financiële samenvatting opgenomen van de nu voorgestelde begrotingsmutaties. In de daaropvolgende hoofdstukken komen de vijf programma’s aan bod die u ook terugvindt in de Begroting. Per programma geven we een overzicht van de ontwikkelingen. We hebben hierbij ook nadrukkelijk beoordeeld of nu al budgetten en lopende investeringen kunnen worden overgeheveld naar een volgend jaar. De financiële ontwikkelingen met gevolgen voor het begrotingsbeeld staan in tabellen aan het eind van ieder hoofdstuk. Het samenvattende financieel overzicht, inclusief de gevolgen hiervan voor het begrotingsbeeld en de reservepositie staan in het hoofdstuk Voorgestelde begrotingsmutaties. Ten slotte vindt u in deze Bestuursrapportage een toelichting op de septembercirculaire 2023.

De gevolgen hiervan zijn verwerkt in deze rapportage. De Begroting 2024 en deze Bestuursrapportage bespreken we op 7 november met uw gemeenteraad. De financiële gevolgen van deze rapportage verwerken we met de 10e wijziging van de begroting 2023 en de 2e wijziging van de meerjarenbegroting 2024-2027. Boxtel, 10 oktober 2023 Het college van Burgemeester en Wethouders.

3 Tweede Bestuursrapportage 2023

Onze maatschappelijke opgaven Oproep VNG In een gesprek met het VNG-bestuur begin juli jl. erkende het kabinet dat er vanaf 2026 tekorten ontstaan bij gemeenten, en dat dit problemen zal opleveren die de ambities van zowel gemeenten als kabinet raken. Naar aanleiding van dit gesprek adviseerde het VNGbestuur medio juli jl. haar leden om in de meerjarenbegroting het lokale tekort vanaf 2026 zichtbaar te maken. Begin september jl. heeft het college van Gedeputeerde Staten deze oproep van de VNG ondersteund, in een brief aan onze gemeente. Zij herkennen als provincie het ontbreken van duidelijkheid over het financieel perspectief vanuit het Rijk voor gemeenten in Brabant. Gemeenten begroten jaren vooruit, met oog voor alle risico's en onzekerheden. Maar door onduidelijkheid vanuit het Rijk is dat vanaf 2026 lastiger dan normaal. Vanwege deze onduidelijkheid over de financieringssystematiek en de herijking van het Gemeentefonds waarschuwde de VNG eerder al voor een 'financieel ravijn' vanaf 2026. Dat maakt het voor gemeenten lastiger om alle ambities op een correcte en verantwoorde manier te begroten. Door eventuele tekorten op de meerjarenbegroting te laten zien, wordt inzichtelijk welke financiële en inhoudelijke consequenties die onduidelijkheid met zich meebrengt. De provincie toetst of de begroting voor het jaar 2024 'structureel en reëel sluitend' is.

Zoals in de begroting 2024 is toegelicht voldoen wij aan deze toets. In hoeverre de gemeente ingaat op de oproep van het VNG om vanaf 2026 realistisch te begroten waarmee tekorten in meerjarenperspectief worden gepresenteerd is een eigen politieke afweging. Ontwikkelingen met gevolgen voor het begrotingsbeeld Tijdens de integrale afweging van de Kadernota 2024-2027 hebben we in lijn met de beschikbare financiële ruimte behoudend begroot. Dit heeft ervoor gezorgd dat de begroting ook in meerjarenperspectief structureel en reëel in evenwicht is. Onze gemeente kent echter een groot aantal maatschappelijke opgaven, waardoor in de toekomst aanvullende druk op ons begrotingssaldo komt. Onderstaand is een aantal van deze ontwikkelingen toegelicht incl. de openstaande p.m. onderwerpen vanuit de Kadernota 2024-2027. Deze ontwikkelingen zijn niet geprioriteerd en niet limitatief en zijn beknopt beschreven zodat u weet welke ontwikkelingen de komende jaren op ons afkomen. Deze ontwikkelingen zijn: • We brengen ons vastgoed op orde. Hierbij actualiseren we onze werkprocessen met betrekking tot het beheer en archiveren van onze verhuurcontracten. Daarnaast beoordelen we in hoeverre onze onderhoudsplannen van voldoende omvang zijn en of er voldoende middelen beschikbaar zijn gesteld hiervoor; • De huidige algemene taakstelling maatschappelijk vastgoed is nog openstaand.

Hierbij beoordelen we in hoeverre deze nog te realiseren is. Indien dit het geval is formuleren we hiervoor een SMART doelstelling; • We werken aan een actualisatieplan van het accommodatiebeleid. Het reguliere onderhoud is voldoende op orde. De afgelopen maanden is er overeenstemming bereikt over het langer openhouden van sporthal De Braken (t/m juli 2025 en mogelijk een verlenging van 3 jaar waarover we nog in gesprek zijn). We werken toe naar een goed en duurzaam voorzieningenniveau. Dit doen we voor de korte en langere termijn. We bekijken welke investeringen de komende jaren gedaan moeten worden en proberen hierbij zo veel als mogelijk rekening te houden met multifunctionele functies. Daarnaast maken we ook actief verbinding met het onderwijsveld die ook hun behoeften hebben op het terrein van sport- en bewegingsonderwijs; • We werken aan een actualisatie van het Integraal Huisvestingsplan (IHP). Hierin worden de investeringen voor onderwijs voor zowel de korte als de langere termijn inzichtelijk gemaakt en doorgerekend. Dit wordt inzichtelijk gemaakt op basis van leerling prognoses en gemiddelde bouwkostennormeringen. Op korte termijn worden 4 Tweede Bestuursrapportage 2023

•

investeringen voor het Vada College, Hub en De Hobbendonken voorbereid en uitgewerkt. Op middellangere termijn zijn er forse investeringen noodzakelijk voor het middelbaar onderwijs; We werken aan de verdere uitwerking van de overige p.m. onderwerpen die benoemd zijn in de Kadernota 2024-2027. Het gaat om Powerful Ageing, Integraal jeugdbeleid sociaal domein en Jongerenwerk.

Begrotingsbeeld na afweging ontwikkelingen Het begrotingsbeeld na deze Tweede Bestuursrapportage is voor de jaren 2024-2025 en 2026 beperkt negatief. Het jaar 2027 sluit met een saldo van ruim € 1,1 miljoen. Dit is een beter resultaat dan eerder voorzien bij de begroting 2024. Echter, zoals u leest zijn de maatschappelijke opgaven de komende jaren aanzienlijk zeker ook als we deze financieel vertalen naar de begroting. We gaan er vanuit dat alle van bovenstaande ontwikkelingen niet kunnen worden gedekt vanuit het nog beschikbaar saldo voor 2027. Dit leidt de komende jaren tot extra financiële druk op onze begroting. Wij werken naar een concrete uitwerking op al deze ontwikkelingen. Wij kiezen er bewust voor om onze meerjarenbegroting op dit moment ongewijzigd te laten. Dit vinden wij van belang zodat al deze ontwikkelingen op een later moment integraal afgewogen kunnen worden. Deze afweging vindt plaats op het moment dat wij de kaders bepalen voor de toekomstige begroting 2025-2028. Uw raad wordt vóór het zomerreces 2024 hier nader over geïnformeerd en bij betrokken. Dit vinden wij de juiste route om de integrale afweging van al deze ontwikkelingen goed te kunnen uitvoeren. Samenvattend: wanneer deze ontwikkelingen ook financieel in onze meerjarenbegroting zijn verwerkt, verwachten wij vanaf 2026 forse tekorten in het begrotingssaldo.

De oproep aan het Rijk om een oplossing te bieden voor de gemeenten voor de langere termijn wordt door ons hierdoor nog altijd nadrukkelijk ondersteund.

5 Tweede Bestuursrapportage 2023

Samenvatting Ontwikkeling begrotingssaldo Als startpunt voor de bepaling van de financiële positie van onze gemeente gaan we uit van het begrotingssaldo na verwerking van de begrotingsmutaties zoals die zijn verwerkt tot en met de begroting 2024-2027. Op basis van de voorgestelde autonome en overige begrotingsmutaties vanuit deze Bestuursrapportage en de gevolgen van de septembercirculaire gemeentefonds zien we de volgende ontwikkeling van het begrotingssaldo. Ontwikkeling begrotingssaldo (x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel) Begrotingssaldo, als startpunt Mutaties Tweede bestuursrapportage: - Autonome en overige ontwikkelingen - Doorrekening septembercirculaire Begrotingssaldo na mutaties

begroting 2023 599,3

begroting 2024 -9,1

begroting 2025 -80,5

begroting 2026 87,8

begroting 2027 874,6

-845,9 1.032,6 786,0

-655,9 543,1 -121,9

-1.176,7 466,9 -790,3

-1.021,5 194,6 -739,1

-1.003,2 1.271,0 1.142,4

overschot

tekort

tekort

tekort

overschot

Voor alle jaren geeft de septembercirculaire een verbetering van het begrotingsresultaat. Ondanks dit zien we voor de jaren 2024, 2025 en 2026 nu negatieve begrotingssaldi. Belangrijkste reden hiervoor zijn de diverse autonome ontwikkelingen die met deze bestuursrapportage zijn verwerkt. Het jaar 2027 laat een positieve ontwikkeling zien. Toch moeten we voorzichtig zijn met dit beeld gezien onze toekomstige maatschappelijke opgaven. Bestemming resultaat 2023 Op basis van de met deze bestuursrapportage voorgestelde mutaties verwachten we een begrotingssaldo van ruim € 2,8 miljoen. We stellen voor om dit bedrag te verlagen met € 2 miljoen door dit bedrag toe te voegen een de reserve Noodzakelijke maatschappelijke opgaven. Hierdoor resteert er een begrotingssaldo van bijna € 0,8 miljoen. Samen met het bedrag vanuit het budget crisis-gerelateerde kosten 2023 (€ 2 miljoen), reserveren we dus nu € 4 miljoen extra. Begrotingsmutaties In de hierop volgende hoofdstukken zijn per programma de diverse ontwikkelingen en daarmee samenhangende gevolgen voor de begroting toegelicht. De voorgestelde begrotingsmutaties per programma, resultaat septembercirculaire en bestemming resultaat zijn samenvattend als volgt: Totaal voorgestelde begrotingsmutaties (x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel) Duurzame Transformatie Sociale Kracht Leefbare Ruimte Vitaal Ondernemen Meewerkend bestuur

begroting 2023 126,8 -348,3 -48,2 -142,4 598,8

begroting 2024 -82,2 -118,1 -459,8 -191,8 739,1

begroting 2025 -40,2 -629,4 -230,0 -96,6 286,4

begroting 2026 -40,2 -634,4 -140,0 -46,5 34,2

begroting 2027 -130,2 -694,3 0,0 -46,3 1.138,6

186,7

-112,8

-709,8

-826,9

267,8

Totaal mutaties Tweede bestuursrapportage begrotingssaldo

Het totaalbedrag is het saldo van de mutaties van het begrotingssaldo. Een totaaloverzicht van de voorgestelde mutaties en de gevolgen hiervan voor de begroting en de reservepositie zijn opgenomen in het hoofdstuk Voorgestelde begrotingsmutaties.

6 Tweede Bestuursrapportage 2023

Programma Duurzame Transformatie Klimaatadaptatie en energietransitie Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie Het waterschap De Dommel participeert mee in de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. Subsidie capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Door het Rijk is een CDOKE subsidie (€ 585.000) verstrekt voor de inhuur van personeel voor klimaatbeleid (CO2-reductie) en energietransitie. Voor verdere jaren is dit in de kadernota 2024 meegenomen.

Plattelandsvernieuwing Leaderprogramma In de Groene Woud Raad is in 2022 unaniem besloten om gebruik te maken van de mogelijkheid om Het Groene Woud bij de provincie aan te melden als LEADER-gebied. Voorwaarde vanuit het LEADER programma is dat sprake is van een cofinanciering door lokale overheden (gemeenten en waterschappen). Het gaat om een totale cofinanciering van € 500.000 (voor alle overheden in het gebied over een periode van vijf jaar) om een totaal bedrag van € 2 miljoen aan financiering vanuit LEADER ter beschikking te krijgen. In 2023 tot en met 2027 wordt jaarlijks een bedrag van maximaal € 15.000 beschikbaar gesteld als cofinanciering van het LEADER programma. De financiering voor de jaren 20242027 is beschikbaar gesteld in de Kadernota 2024. De verwachting is dat Het Groene Woud nog dit jaar als Leadergebied aangewezen zal worden en dat ook een bijdrage voor 2023 noodzakelijk zal zijn. VAB-beleid In het beleidsakkoord 2021 – 2026 ‘Samen aan de slag’ heeft de gemeente Boxtel vastgelegd dat plattelandsontwikkeling en agrarische innovatie essentieel zijn voor duurzame landbouw en veeteelt. Samenhangend daarmee is vastgelegd dat beleid rondom vrijkomende agrarische bebouwing (VAB-beleid) wordt opgesteld. In juni heeft het college hiervoor een bestuursopdracht gegeven om het VAB-beleid op te stellen.

De kosten hiervoor, in totaal € 50.000, waren gedekt onder het programma Vitaal Buitengebied in 2024, maar reeds in 2023 worden hiervoor kosten gemaakt. Subsidie GGA Kampina Ten behoeve van de gemeentelijke deelname aan de processen van de Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak Kampina en Oisterwijkse vennen is een subsidie van € 40.000 ontvangen van de provincie. De subsidie wordt gebruikt om externe ondersteuning in te huren. Intrekken taakstelling plattelandsvernieuwing In het hoofdstuk voortgang taakstelling is het intrekken van de taakstelling 12,5% bezuiniging op plattelandsvernieuwing toegelicht. Overhevelingen en investeringen EVZ Groote waterloop naar 2024 en EVZ Smalwater naar 2028 Realisatie van EVZ Groote waterloop wordt niet in 2023, maar in 2024 verwacht, hoewel eerste inrichtingsmaatregelen al in het vierde kwartaal van 2023 mogelijk kunnen starten. Projectmanagement en uitvoering liggen bij het Waterschap De Dommel. EVZ Smalwater zal in samenwerking met Waterschap De Dommel opgepakt moeten worden. De huidige situatie geeft geen zicht op een projectleider bij het waterschap. Vooralsnog is realisatie niet eerder voorzien dan 2028. 7 Tweede Bestuursrapportage 2023

Afval Kostenbewaking en opbrengstenregistratie Op basis van kostenbewaking en opbrengstenregistratie in het eerste en tweede kwartaal van 2023 hebben we meer inzicht gekregen. We zien dat de uitgaven voor verwerking en inzameling dalen, net als de kosten voor inhuur van personeel en ondersteuning bij de inzameling door de eigen dienst. De voordelen zijn op dit moment groot genoeg om de aankomende investeringen in 2024 en verder op te vangen. Beleidsnotitie Huishoudelijk Afval en Grondstoffen In het eerste kwartaal 2024 wordt de geactualiseerde Beleidsnotitie Huishoudelijk Afval en Grondstoffen aan de gemeenteraad aangeboden. De nieuwe doelstellingen sluiten aan bij bijgesteld landelijk beleid en nieuwe Europese richtlijnen. Een uitvoeringsparagraaf geeft inzicht in toekomstige activiteiten en investeringen.

Riolering Overhevelingen en investeringen Gemalen 2022 Door lange levertijden op materialen wordt dit project in 2023 afgerond; hiervoor een bedrag van € 78.000 overhevelen naar het investeringsbudget gemalen 2023. Gemalen 2023 Dit project start in 2023 maar zal doorlopen tot in 2024, het restantkrediet eind 2023 doorschuiven naar 2024 met de jaarrekening 2023. Investering renovatie bergbezinkbasin Oosteind Het totale investeringsbedrag is € 251.600. Door een te hoge raming in het vGRP kan € 180.000 terugvloeien naar de voorziening riolering. Opstellen waterbeleid/regenwaterstructuurplan De noodzaak voor het opstellen van dit plan in 2023 is vervallen met de komst van de Duurzaamheidsagenda en de Subsidieregeling Water en Groen op eigen terrein. Het restantkrediet van € 45.000 kan terugvloeien in de voorziening Riolering. Drainage Boxtel-Oost De begrote kredieten in 2023 en 2024 schuiven we door naar 2026, zodat we met het opstellen van een nieuw Rioleringsplan (vGRP) eventueel concretere ingrepen bij de actuele problematiek kunnen inplannen. Kapelweg/Kalksheuvel/Veldakkerstraat Hiervoor staat in 2023 € 1.564.000 begroot. Echter, de realisatie laat op zich wachten vanwege de stikstofproblematiek. We hebben scenario's op hoofdlijnen uitgewerkt en voorbereid. We maken hierin een keuze zodra het stikstofregime dat toelaat. Voorstel is het totale krediet over te hevelen naar 2024.

Klimaatopslag Diverse projecten zijn in voorbereiding waarbij de Klimaatopslag een wezenlijk onderdeel van de totale dekking vormt. Zorgvuldige werkvoorbereiding, burgerparticipatie en de wijzigende stikstofmaatregelen maken dat we voorstellen het restant krediet van om en nabij € 250.000 door te schuiven naar 2024.

8 Tweede Bestuursrapportage 2023

Rioolverbetering ten behoeve van klimaatverandering Dit krediet wordt ingezet voor rioolwerkzaamheden om en nabij Stationsstraat in combinatie met de werkzaamheden voor de herinrichting Stationsstraat (zie product verkeersmaatregelen). Start uitvoering staat nu gepland in 2024. Het bestaande krediet mag doorgeschoven worden naar 2024. Klimaatopslag Deken Broekmanlaan Hiervoor is in 2023 € 83.700 begroot voor het gemeentelijk aandeel van de kosten. Momenteel wordt het project voorbereid. Wij stellen voor het restantbedrag van € 50.000 over te hevelen naar 2024 om de uitvoeringskosten uit te betalen. Voor de uitvoering is een subsidiebedrag ontvangen in 2022 vanuit de tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 20212027. Revitaliseren Selissen De jaren '60 wijk Selissen gaan we de komende jaren gefaseerd revitaliseren. De investeringsmiddelen maken onderdeel uit van de meerjarenonderhoudsplannen van bijvoorbeeld riolering, groen en verhardingen. We hebben in 2024 een voorbereidingskrediet van € 100.000 nodig. Deze brengen we ten laste van de geraamde rioleringsinvesteringen 2025 in deze wijk.

Milieu Bijgestelde begroting ODBN Op advies van de ODBN hebben we rekening gehouden met een opwaartse bijstelling van het budget in de begroting 2023 (€ 86.000). Nu de gewijzigde tarieven bekend zijn en de definitieve uren uit het werkprogramma 2023 zijn meegenomen, komt de deelnemersbijdrage 2023 € 35.000 lager uit dan aangegeven in onze begroting. Het overschot is te verklaren doordat de gewijzigde tarieven lager zijn uitgevallen dan waarmee we rekening hadden gehouden. Daarnaast zijn in het definitieve werkprogramma 2023 minder uren opgenomen voor overige verzoektaken. Overhevelingen en investeringen Leefbaarheid spoorzone In het beleidsakkoord staat dat we ons specifiek op de risico’s en overlast van spoorverkeer (Brabantroute en Den Bosch-Eindhoven) richten. Het gaat met name om de veiligheidsrisico’s van gevaarlijke transporten per goederentrein en de overlast van spoorgeluid en -trillingen. Om dit te bereiken voeren we in samenwerking met de omliggende gemeenten en de provincie overleg met ProRail en Rijkswaterstaat. Voor het treffen van aanvullende (bovenwettelijke) maatregelen zijn we daarbij sterk afhankelijk van het Rijk. Wel hebben we meer invloed op de inrichting rond het spoor. In samenwerking met ’sHertogenbosch en waarschijnlijk ook Vught ontwikkelen we een werkwijze waarmee we de leefbaarheid en gezondheid rondom het spoor willen verbeteren en monitoren.

Hiervoor zetten we de beleving van bewoners rondom het spoor centraal. Het binnen de begroting beschikbare budget voor 2023 (€ 100.000) reserveren we voor dit project. Door aan te sluiten bij de Regio Deal (vijfde tranche) van de Regio Noordoost Brabant wordt het beschikbare budget, mits de Regio Deal door het Rijk wordt gegund, minimaal verdubbeld. De uitvoering van het project start in 2024: hiermee wordt het beschikbare budget overgeheveld naar 2024.

9 Tweede Bestuursrapportage 2023

Financiële samenvatting per programma Samenvattend hebben de volgende onderwerpen vanuit dit programma gevolgen voor het begrotingsbeeld: Voorgestelde begrotingsmutaties

begroting

begroting

begroting

begroting

begroting

2023

2024

2025

2026

2027

-40,2

-40,2

-40,2

-40,2

-40,2

-8,0 35,0

8,0

-50,0 90,0

50,0

(x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel) Duurzame Transformatie Mutaties Tweede bestuursrapportage: • Intrekken taakstelling plattelandsvernieuwing (KTDP/maatregelenpakket) • GGA-Kampina • •

Bijgestelde begroting ODBN Overheveling: VAB beleid

• •

Overheveling: EVZ Smalwater Overheveling: geluidsonderzoek spoor

100,0

-100,0

Totaal Programma Duurzame Transformatie

126,8

-82,2

-90,0

10 Tweede Bestuursrapportage 2023

-40,2

-40,2

-130,2

Programma Sociale Kracht Maatschappelijk werk Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven We hebben van het Rijk middelen toegekend gekregen via de Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven (Spuk GALA). Voor de periode 2023 tot en met 2026 ontvangen we jaarlijks circa € 600.000. Ongeveer 75 procent hiervan zijn nieuwe middelen. De overige 25 procent ontvingen we eerdere jaren al (vooral voor de buurtsportcoaches) via andere regelingen. Vanaf 2023 zijn deze middelen in de Spuk GALA opgenomen. De middelen van Spuk GALA zetten we in om gezondheidsachterstanden te bestrijden, de sociale basis te versterken en meer in te zetten op sport en bewegen. Hiervoor is een plan van aanpak opgesteld waarover wij u hebben geïnformeerd via een raadsinformatiebrief.

Minderheden Middelen maatschappelijke begeleiding statushouders In de decembercirculaire ontvangen de gemeenten financiële middelen voor de begeleiding van statushouders, die nog onder de oude wet inburgering vallen. Het Rijk heeft bepaalde groepen niet meegenomen in de telling in de periode 2017 tot en met 2022. Hierdoor ontvingen de gemeenten onterecht geen middelen. Dit wordt rechtgezet in de decembercirculaire 2023. Wij controleren of de betreffende personen wel maatschappelijke begeleiding hebben gekregen. Indien dit niet of onvoldoende het geval is, bekijken we of hier nog behoefte aan is. Opvang Oekraïners Op basis van de geschatte inkomsten en uitgaven over geheel 2023 verwachten we voor dit jaar geld over te houden. Voorgesteld wordt om de verwachte jaarlijkse resultaten op het budget opvang ontheemden Oekraïne vanaf het boekjaar 2023 te storten in de egalisatiereserve Opvang vluchtelingen Oekraïne. Deze nieuwe reserve zetten we in om toekomstige opvangkosten en indirecte bijkomende kosten te kunnen dekken die het gevolg zijn van de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. De reeds bestede gelden zijn vooral ingezet voor wonen, zorg en inkomen voor Oekraïners en voor personele inzet op de locaties en doorbelasting inzet eigen personeel. We zullen komende periode vooral moeten investeren in nieuw te ontwikkelen locaties en intensiveren op participatie voor Oekraïners.

We verwachten in de komende periode onder andere dat er meer zorgbehoevende ouderen komen, meer jongens tot 18 jaar en dat Oekraïners langer blijven op locaties die daar niet geschikt voor zijn. Crisis NoodOpvang (CNO) landgoed Velder De huisvesting van asielzoekers op landgoed Velder te Liempde heeft onze gemeente in totaal € 13 miljoen gekost. Van dit bedrag is € 8 miljoen in 2022 verantwoord. Alle kosten die we als gemeente maken worden door het Rijk vergoed. In deze bestuursrapportage begroten we de voor dit jaar te maken kosten en de te ontvangen vergoeding van het Rijk.

Jeugdzorg Gestegen kosten jeugdzorg De tweede bestuursrapportage geeft een nadeel van € 512.000 voor 2023. De oorzaken zijn de gestegen kosten in de jeugdzorg en worden onderstaand toegelicht. Zorg in natura (ZIN) De verwachte uitgaven aan zorg in natura (ZIN) zijn incidenteel € 415.000 hoger dan begroot. Inkoop op basis van PxQ op grond van toegenomen duur en complexiteit.

11 Tweede Bestuursrapportage 2023

Maatwerk Er is een structurele stijging van de lokale maatwerktrajecten van € 150.000. Dit betreft jeugdzorg trajecten die niet uit de reguliere zorg in natura budgetten bekostigd worden vanwege de complexiteit van de zorgvraag. Regionaal budgettair kader RIOZ In 2023 is er sprake van een incidenteel financieel voordeel doordat de gemeente Boxtel op basis van een geprognosticeerd positief eindresultaat een bedrag van € 53.000 ontvangt vanuit het regionale budgettair kader RIOZ. Huur B-town In 2023 is eerder ten onrechte in rekening gebrachte BTW op de huur van B-town terugontvangen. Dit gaat over de periode 2016 tot en met 2020 en gaat om een incidentele terugbetaling van € 47.000.

WMO Wmo algemeen Om te kunnen voldoen aan de "Wet verplichte GGZ" is het CIT (Crisis Interventie Team) in regionaal verband ingekocht. In dit regionale verband is het sociaal domein vertegenwoordigd. Het budget is belegd bij taakveld afdeling openbare orde en veiligheid en wordt overgebracht naar WMO. Begeleiding Hoewel het kostprijsonderzoek inzake begeleiding individueel nog niet is afgerond, is de verwachting dat hier een kleine prijsverhoging mee gepaard gaat die binnen het budget blijft. De verhoging vanwege de cao-afspraken valt binnen het geraamde budget. Cliëntondersteuning lokaal De € 50.000 aan ontvangen SPUK-gelden voor het lokaal versterken van de functie van cliëntondersteuning zijn toegekend onder voorwaarde van de inzet van projectleiding. Deze projectleiding is in dienst van de ambtelijke werkorganisatie MijnGemeenteDichtbij. Deze gelden zijn overgebracht vanuit het budget van Wmo cliëntondersteuning lokaal naar MijnGemeenteDichtbij. Collectief vervoer Per januari 2024 gaat het nieuwe contract met de vervoerder in. Naar verwachting blijven de kosten binnen het geraamde budget. Vanwege technologische ontwikkelingen worden er logistieke efficiëntie slagen gemaakt, die met het nieuwe contract in werking zullen treden.

Daarentegen is het deelname niveau nog niet als van voor de coronacrisis, waardoor zowel de uitgaven als inkomsten middels eigen bijdrage lager liggen. Of genoemde ontwikkelingen tot een substantieel financieel voordeel zullen leiden, is op dit moment nog onvoldoende helder. Huishoudelijke hulp We verwachten in 2023 een forse onderbesteding op het budget voor huishoudelijke hulp. Dit komt doordat niet alle hulp die geïndiceerd is, geleverd kan worden vanwege het tekort aan huishoudelijke hulpen. Dit is een probleem dat landelijk speelt. Naar aanleiding van cao onderhandelingen worden de lonen verhoogd. Mogelijk gaat dat weer een aantrekkende werking hebben. In de nieuwe aanbesteding die per 1 januari 2024 ingaat, wordt rekening gehouden met deze hogere lonen.

12 Tweede Bestuursrapportage 2023

Overhevelingen en investeringen Beschermd wonen Voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma beschermd wonen ontvangen we vanuit de regio een lokaal uitvoeringsbudget. In 2023 is € 108.800 gereserveerd voor de inzet van extra capaciteit in uitvoering en beleid. De helft hiervan, namelijk € 54.500 zal worden overgeheveld naar 2024, zodat de inzet van capaciteit gespreid kan worden over een periode van twee jaar.

Inkomensvoorziening Energietoeslag In mei 2023 hebben we een eerste betaling gedaan aan alle inwoners die in 2022 ook in aanmerking kwamen voor een vergoeding. Er is met die betaling € 150.000 meer uitgegeven dan het budget dat we van het Rijk hebben ontvangen. Dit kan deels komen doordat onze inkomensgrens op 130 procent ligt. Later dit jaar komt nog een betaling van het Rijk maar er volgt ook nog een tweede uitbetaling aan de inwoners. De verwachting is dat er een tekort ontstaat op dit budget. Uitvoering Energietoeslag 2023 Op 3 oktober 2023 is de wet Energietoeslag 2023 ook aangenomen door de Eerste Kamer. Dit betekent dat we nu pas kunnen starten met de verdere uitvoering. In de wet is een grondslag geregeld dat we alle aanvragen die eerder toegekend zijn, opnieuw ambtshalve mogen toekennen, na een controle op inkomen. Doordat de wet zo laat pas is vastgesteld hebben we nu pas een wettelijke basis om de inkomensgegevens op te vragen. Dit kan hierdoor pas per eind oktober. Ambtshalve toekenningen hebben de voorkeur boven nieuwe aanvragen omdat dit veel minder werk kost. We gaan hard ons best doen om deze uitbetalingen plaats te laten vinden in december 2023. Nieuwe aanvragen kunnen pas ingediend worden vanaf 01-01-2024. Hierdoor kunnen we eerst focussen op de ambtshalve toekenningen.

Extra budget armoedebestrijding Van het Rijk ontvangen we in 2023 eenmalig extra budgetten voor flankerend energiebeleid van € 76.500, voor minimaondersteuning bijzondere bijstand en vroegsignalering van € 50.400 en voor dienstverlening gemeenten aanpak armoede/schulden van € 61.200. In verband met het oplopend aantal (aan)vragen bij schulddienstverlening verwachten we dat extra inhuur nodig gaat zijn. Deze middelen zullen we als projectbudget daarvoor inzetten, overgebleven middelen hevelen we over naar volgend jaar om in te zetten voor hetzelfde doel. BUIG-budget Dit is het budget voor de uitkeringen vanuit de Participatiewet. Dit budget wordt door het Rijk bijgesteld naar aanleiding van de verhoging van het minimumloon (en daardoor de stijging van de bijstandsuitkering). De definitieve berekening ontvangen we aan het eind van het jaar. In de jaarrekening zal de mogelijke (positieve) afwijking gemeld worden. Welzijnsfonds In het beleidskader Armoede & Schulden 2023-2026 en het bijbehorende uitvoeringsprogramma is opgenomen dat we de declaratiebasis van het Welzijnsfonds vereenvoudigen. De regels van het Welzijnsfonds liggen vast in de Verordening Sociaal Domein. Aan het einde van dit jaar wijzigen we de verordening. Het voorstel is om te stoppen met het uitbetalen op basis van declaraties.

Op het moment dat inwoners een aanvraag doen en ze voldoen aan de inkomens- en vermogensgrenzen ontvangen ze het bedrag. We verwachten dat de wijziging vanaf 2024 zorgt voor € 55.000 extra structurele lasten. 13 Tweede Bestuursrapportage 2023

Participatie Begeleidingskosten loonkostensubsidie banen De gemeente Boxtel betaalt jaarlijks begeleidingskosten aan de WSD voor inwoners die werken met loonkostensubsidie (LKS). De budgetten vanuit het Rijk, beschikbaar gesteld via het gemeentefonds, gelden als uitgangspunt voor de financiering van LKS-banen en begeleidingsbudgetten van beschut werk. De financieringssystematiek van het participatiebudget is sinds dit jaar gewijzigd. De middelen voor de uitvoering van de Participatiewet zijn niet langer meer apart zichtbaar. Deze wijziging heeft gevolgen voor het financiële kader van de WSD. De financiële gevolgen van deze wijziging lichten we toe in deze Tweede bestuursrapportage 2023, zoals eerder ook toegezegd via de Eerste bestuursrapportage 2023. De wijziging leidt tot tekorten voor de begrotingsjaren 2023 t/m 2027. Het totale budget voor re-integratie van de doelgroep binnen de Participatiewet inclusief de begeleidingskosten van LKS-banen bedraagt in 2023 € 1.009.000. De totale uitgaven voor 2023 worden geschat op € 1.517.000. Daarmee verwachten we in 2023 een incidenteel tekort van € 508.000. Het budget in 2024 bedraagt € 1.067.000. De verwachte uitgaven voor 2024 bedragen € 1.609.000. Daarmee verwachten we in 2024 een incidenteel tekort van € 542.000. In deze jaren daarna stijgt dit tekort tot structureel € 6 ton.

Het totale incidentele tekort van 2023 en 2024 van totaal € 1.050.000 brengen we ten laste van de egalisatiereserve Sociaal Domein. De structurele tekorten vanaf 2025 nemen we nu mee als autonome kosten ten laste van het begrotingsresultaat.

Volksgezondheid Bijdrage GGD Vanwege een hogere stijging van de loonkosten (geen 3%, maar 8%) in 2023, valt de bijdrage aan de GGD hoger uit dan eerder begroot. Deze incidentele extra kosten kan de GGD niet volledig dekken uit haar algemene reserve of uit de exploitatie halen. Tijdens de vergadering van het Algemeen bestuur van 6 juli 2023 is het voorstel van de GGD goedgekeurd om in het voorjaar van 2024 een aanvullende factuur naar alle deelnemende gemeenten te sturen. De aanvullende factuur wordt ingeschat op een bedrag van circa € 30.700 voor onze gemeente.

Onderwijs Leerlingenvervoer Het budget voor leerlingenvervoer wordt structureel met € 90.000 naar beneden bijgesteld. De reden hiervan is een volumedaling. Er zijn minder leerlingen vervoerd met solo-ritten en meer leerlingen in groepsvervoer. Daarnaast is er een algehele volumedaling in het aantal leerlingen door uitstroom. Indexering huurcontracten De huurinkomsten uit verhuur schoollocaties zijn geactualiseerd en leidt tot structureel meer inkomsten. Lokaal onderwijsbeleid Vanuit de uitvoering van het beleidsakkoord wordt samen met de schoolbesturen het integraal huisvestingsplan (IHP) opgesteld. Het Integraal huisvestingsplan is in concept gereed en wordt in najaar van 2023 bestuurlijk vastgesteld.

14 Tweede Bestuursrapportage 2023

Financiële samenvatting per programma Samenvattend hebben de volgende onderwerpen vanuit dit programma gevolgen voor het begrotingsbeeld: Voorgestelde begrotingsmutaties

begroting

begroting

begroting

begroting

begroting

2023

2024

2025

2026

2027

-150,0

-150,0

-150,0

-150,0

-55,0

-55,0

-55,0

-55,0

90,0

-30,7 90,0

90,0

90,0

90,0

26,7

27,6

28,6

29,6

30,7

-508,0

-542,0

-543,0

-549,0

-610,0

508,0

542,0

-348,3

-118,1

-629,4

-634,4

-694,3

(x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel) Sociale Kracht Mutaties Tweede bestuursrapportage: • Resultaat verwachte inkomsten en uitgaven opvang vluchtelingen Oekraïne • Resultaat opvang reserveren • •

Huur B-town Lokaal maatwerk jeugd

• •

Zorg in Natura (PxQ) Budgettair kader 2023

•

Welzijnsfonds categoriaal verstrekken en niet meer op declaratiebasis

•

GGD, naheffing 2024

• • •

Budget Leerlingenvervoer Indexering huurovereenkomsten Begeleidingskosten loonkostensubsidie WSD en overige re-integratiekosten Dekking: reserve sociaal domein

•

1.665,0 -1.665,0 47,0 -150,0 -415,0 53,0

Totaal Programma Sociale Kracht

15 Tweede Bestuursrapportage 2023

Programma Leefbare Ruimte Volkshuisvesting Programma volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg 2023-2027 Op 4 juli heeft de gemeenteraad de nieuwe woonvisie vastgesteld. Daarin staan de ambities voor woningbouw van Boxtel voor de reguliere woningmarkt, voor aandachtsgroepen en voor flexwoningen. Woningbouwmonitor Het belang van een goede woningbouwmonitor neemt toe vanwege de behoefte aan meer regie en verantwoording. Zowel vanuit de Regionale Woondeal als vanuit het programma volkshuisvesting Boxtel. Boxtel sluit daarom aan bij een regionale pilot. De monitor is operationeel in het vierde kwartaal van dit jaar. Planologische verkenning inbreidingslocaties Via een collegebesluit zijn binnen de huidige begroting (€ 60.000) middelen gevonden voor de planologische verkenning inbreidingslocaties. Hierbij zijn de woningbouwambities uit het programma volkshuisvesting een belangrijke uitgangspunt. De uitvoering vindt plaats binnen het product Ruimtelijke Ontwikkeling. Subsidie provincie en Rijk voor toetsingskader vernieuwende woonvormen Gemeente Boxtel heeft een subsidie van € 92.400 ontvangen voor de uitwerking van een toetsingskader voor vernieuwende woonvormen. Het bedrag ontvangt Boxtel vanwege de rol als bestuurlijk kartrekker van de werkgroep vernieuwende woonvormen en is bedoeld voor de samenwerkende gemeenten in de regio Noordoost.

Huisvesting Arbeidsmigranten De tenderprocedure is afgerond. Na het beoordelen van alle voorstellen is aan één partij een vergunning verleend voor een locatie van 400 bedden. Het gaat om de locatie Oude Rijksweg 11 in Liempde. Nu de initiatiefnemer een arbeidsmigrantenhuisvestingsvergunning heeft ontvangen, is hij gestart met de omgevingsdialoog en kan hij (na het uitvoeren van een omgevingsdialoog) vervolgens een aanvraag indienen voor een omgevingsvergunning. Dit is nodig om uitvoering te geven aan de huisvestingsvergunning. Op dit moment is de bezwaaren beroepsprocedure voor de arbeidsmigrantenhuisvestingsvergunning in volle gang. Omwonenden van de Oude Rijksweg 11 hebben bezwaar ingesteld tegen de verlening van de vergunning. Het verlenen van beide vergunningen is mede afhankelijk van de te doorlopen bezwaar- en beroepsprocedures. Na afronding van de tender zal er een evaluatie plaatsvinden waarna het vervolg bepaald zal worden. De verwachting is dat het project Huisvesting arbeidsmigranten in 2025 afgerond kan worden. De uitkomst van het project is afhankelijk van de te doorlopen bezwaar- en beroepsprocedures.

Ruimtelijke ontwikkeling Flexwoningen / Tiny Houses De voorbereidingen voor de realisatie van flexwoningen en Tiny Houses zijn later opgestart dan verwacht, uitvoering zal plaatsvinden in 2023 en 2024. Wet Kwaliteitsborging Bouw In de septembercirculaire 2022 is een decentralisatie uitkering 2022 tot 2026 beschikbaar gesteld voor de invoeringskosten Wet Kwaliteitsborging die samen met de Omgevingswet wordt ingevoerd. Voor de gemeente Boxtel is dit een bedrag van € jaarlijks 20.900 tot en met 2026. Om deze middelen te kunnen gebruiken worden deze middelen door de gemeente Boxtel ingebracht in de werkorganisatie MijnGemeenteDichtbij. 16 Tweede Bestuursrapportage 2023

Dwangsom Bosscheweg Wegens een geconstateerde overtreding van de lastgeving op de Bosscheweg is er een dwangsom opgelegd. Deze dwangsom wordt binnen afgesproken termijnen ingevorderd met een totaal van € 30.000. Daarnaast zijn er extra leges ontvangen (€ 15.000). Vrijval budgetten RO In het verleden zijn er onterecht bedragen opgenomen in de begroting als stelpost. Deze kunnen nu vrijvallen als resultaat begrotingssaldo. Ruimtelijke initiatieven conform toezegging Kadernota 2024 Bij de bespreking van de Kadernota 2024 heeft u ons gevraagd om een budget op te nemen voor beoordeling ruimtelijke initiatieven. Aan de raad is toen toegezegd dat deze vraag betrokken wordt bij de integrale afweging. We stellen nu voor om met deze Tweede bestuursrapportage hiervoor een budget van jaarlijks € 90.000 incidenteel op te nemen voor de jaren 2024-2025 en 2026. Overhevelingen en investeringen Regeling huisvesting aandachtsgroepen (RHA) De financiële bijdrage (€ 21.000) die de gemeente begin 2023 heeft ontvangen vanuit de Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen wordt ingezet voor de realisatie van flexwoningen, maar zal pas in 2024 tot daadwerkelijk uitgaven leiden. Planologische verkenning inbreidingslocaties Een deel van deze verkenning vindt plaats in 2023 en een deel in 2024. Daarom is het noodzakelijk om € 10.000 over te hevelen naar 2024.

Grondexploitaties Actualisatie grondexploitaties Zoals eerder gemeld actualiseren we de huidige grondexploitaties (Vorst B, Reigerskant en Albinonistraat) voortaan twee maal per jaar, te weten bij de jaarrekening en bij de begroting. De paragraaf grondbeleid bij de begroting 2024 is gebaseerd op de recente doorrekening. In deze bestuursrapportage verwerken we de hiermee samenhangende begrotingsmutaties. Vertrouwelijk aan deze bestuursrapportage is per grondexploitatie een samenvatting als bijlage toegevoegd. Berekening op basis van eindwaarde Zoals eerder al aangegeven presenteren we de doorrekening van de grondexploitaties niet meer op netto contante waarde maar op eindwaarde. Dit is de waarde op het moment dat de exploitatie naar verwachting wordt afgesloten. We presenteren hierbij voor de vergelijking met de voorgaande rapportage ook de eindwaarde in het geval er geen tussentijdse winst- of verliesneming zou hebben plaatsgevonden.

Beheer onroerend goed Aankoop percelen nabij Esschebaan Met het bestemmingsplan ‘Esschebaan 31’ in Boxtel wordt een fietspad verplaatst zodat een groenstrook kan worden aangelegd tussen het fietspad en de rijbaan. De gronden ter plaatse van de groenstrook waren niet in eigendom van de gemeente, waardoor tot aankoop is overgegaan. De akte van levering is inmiddels gepasseerd en de overdracht heeft plaatsgevonden. De waarde van de gronden is in de overeenkomst vastgesteld op € 10.000.

17 Tweede Bestuursrapportage 2023

Overhevelingen en investeringen Voorgenomen verkoop perceel Ronduutje 11 Met woningstichting JOOST is de overeenkomst gesloten om samen met projectontwikkelaar Jansen de Jong Ontwikkeling op het perceel aan Ronduutje 11 te Boxtel, twaalf grondgebonden sociale huurwoningen en acht grondgebonden koopwoningen te realiseren. De ruimtelijke procedures nemen echter tijd in beslag voordat daadwerkelijke overdracht van het perceel kan plaatsvinden. Het begrote netto resultaat van ruim € 400.000 (ten gunste van de reserve Grondexploitaties) hevelen we over naar 2024. Onderhoud gebouwen In het onderhoudsplan gebouwen 2021-2030 zijn investeringen en groot onderhoud voor het gemeentelijk vastgoed opgenomen. Voor de te verkopen panden wordt het groot onderhoud en de investeringen doorgeschoven naar 2027. Voor deze gebouwen wordt enkel het dagelijks en klachten onderhoud uitgevoerd. Verlies 2023 taakstelling maatschappelijk vastgoed (KTDP/maatregelenpakket) In het hoofdstuk voortgang taakstelling is het incidenteel intrekken van de taakstelling maatschappelijk vastgoed toegelicht.

Groenbeheer Bomenbeleidsplan ontwikkelen van Groene Kaart Voor het ontwikkelen van een interactieve Groen Kaart is een incidenteel bedrag begroot van € 48.900. Sinds 2021 wordt gewerkt aan interactieve webapplicaties. Dat stemmen we af met andere taakvelden die eveneens met interactief en data-gedreven aan de slag willen gaan. Inmiddels is opdracht verstrekt voor het maken en inrichten van geografische portalen, waaronder de interactieve bomenkaart. Door deze tussenstap loopt het proces vertraging op. Het budget hevelen we over naar 2024 om via interactie met onze inwoners te komen tot een ingevulde Groene Kaart. Meerjareninvesteringsplanning groenvoorzieningen Na de vaststelling van de uitvoeringsstrategie klimaatadaptatie in 2023 starten we met het vertalen we de strategie naar het dagelijks Groenbeheer. Ook betrekken we daarbij opgaven zoals toegankelijkheid en zelfwerkzaamheid. Voor de transitie van het groen zijn jaarlijkse vervangingsinvesteringen in de Meerjarenbegroting opgenomen. Vanuit het Duurzaamheidsbudget is hiervoor een incidenteel voorbereidingsbudget van € 50.000 in de exploitatie 2023 beschikbaar gesteld. Vanwege personele mutaties hevelen we dit budget over naar 2024. Intrekken taakstelling natuur en landschap (KTDP/maatregelenpakket) In het hoofdstuk voortgang taakstelling is het intrekken van de taakstelling beheersbudget groenbeheer toegelicht.

18 Tweede Bestuursrapportage 2023

Beheer openbare ruimte Vegen en onkruidbestrijding 2023 e.v. In 2023 wordt op een andere manier geveegd in Boxtel. Het vegen van de hoofdwegen is uitbesteed aan een externe partij. De veegwagen van Boxtel veegt de wijken, winkelcentra en het terrein na de weekmarkt. Vanwege de looptijd van het contract wordt het vegen van de hoofdwegen eind 2023 opnieuw aanbesteed. Ook de onkruidbestrijding wordt op een andere manier gedaan. Voorheen borstelden wij 1,5 keer per jaar alle elementenverhardingen. Vanaf 2023 branden wij alle elementenverhardingen 4 keer per jaar. Wij verwachten daarbij een beter kwaliteitsbeeld te krijgen. In de praktijk blijkt dat de weersomstandigheden hierop veel invloed hebben. Door de regen en warmte groeit het onkruid erg snel en moet het onkruid op slechte plekken meerdere malen aangepakt worden. De doorrekening van de gewijzigde inzet van de veegwagens en de andere manier van onkruidbestrijding zullen tot een hoger kostenniveau leiden. Naar verwachting betreft het tekort een bedrag van € 100.000 structureel. Kelder en fonteinstrip Markt Boxtel Onder de Markt in Boxtel liggen 2 kelders waarin de technische installaties van de fonteinstrip, openbare verlichting en evenementenaansluitingen zijn aangebracht. Na de oplevering in 2019 is vastgesteld dat diverse technische gebreken de oorzaak waren van frequente storingen en uitval van de technische installaties.

Aannemers zijn bezig om de gebreken te herstellen. De extra kosten worden geschat op € 40.000. Met betrekking tot de aansprakelijkheid en kostenverhaal vinden er gesprekken plaats met de hoofdaannemer. Wegbeheer: in te stellen egalisatiereserve ontvangen degeneratievergoedingen Voor de komende jaren verwachten we aanzienlijke bedragen te ontvangen aan degeneratievergoedingen. Deze vergoedingen zullen veelal in de toekomst moeten worden uitgegeven aan verhardingen en omringend openbaar gebied waar de degeneratievergoeding voor is ontvangen. Wij stellen voor hiervoor een egalisatiereserve in te stellen en de daadwerkelijk netto ontvangen degeneratievergoedingen onder aftrek van hiervoor gerealiseerd onderhoud vanaf 2023 te storten in deze reserve via de jaarrekening. Overhevelingen en investeringen Exploitatie Civiele Kunstwerken en Beheerplan Faunapassages Bestaande contractafspraken eindigen in eind 2024. Om een nieuwe contractperiode met een adequaat beeld van de bestaande situatie aan te vangen, hevelen we de middelen voor het inspecteren van de civiele kunstwerken à € 30.000 en het uitvoeren van detailonderzoeken à € 25.000 over naar 2024. Ook voor het opstellen van het beheerplan voor faunapassages moet € 12.500 overgeheveld worden naar 2024. Veegwagen gemeente Boxtel De huidige veegwagen is aan het eind van zijn technische levensduur en moet in 2024 worden vervangen.

De vervanging zal via MGD verlopen. Voor de vervanging van de veegwagen was eerder € 160.000 begroot. Inmiddels is vast komen te staan, dat een nieuwe veegwagen circa € 250.000 kost. Naast aanschaf worden ook alternatieve vormen bekeken zoals bijvoorbeeld leaseconstructies. Dit houdt in dat onderhoudsbudgetten, verzekering, brandstof, enzovoorts overgeheveld dienen te worden naar MGD Herinrichting Molenwijkseweg De uitvoering van de Molenwijkseweg is afhankelijk van de ontwikkelingen Moorwijk. Daarom stellen we voor het beschikbare realisatiekrediet van € 612.500 over te hevelen naar 2025.

19 Tweede Bestuursrapportage 2023

Herinrichting Kalksheuvel Dit werk wordt gecombineerd met rioleringskrediet project Kapelweg/Kalksheuvel /Veldakkerstraat (zie product riolering). De realisatie laat op zich wachten vanwege de stikstofproblematiek. We hebben scenario's op hoofdlijnen uitgewerkt en voorbereid. We maken hierin een keuze zodra het stikstofregime dat toelaat. Voorstel is het totale krediet over te hevelen naar 2024. Winkelcentrum Oosterhof De werkvoorbereiding is in een vergevorderd stadium. Momenteel worden de mogelijkheden binnen de stikstofmaatregelen onderzocht. Restantkrediet van € 175.000 overzetten naar 2024 voor realisatie. Investeringskrediet Leunisdijk De werkzaamheden op het gebied van verharding, riolering en groen aan de Leunisdijk zijn afgerond. De oorspronkelijke raming € 1.393.000 die overgenomen is vanuit de voormalige gemeente Haaren is te hoog gebleken, waardoor op het totale investeringskrediet € 164.000 over is.

Verkeersmaatregelen Snelfietsroute F2 Eindhoven – ’s-Hertogenbosch (via Best, Boxtel en Vught) Grootste aandachtspunt in het proces voor de snelfietsroute is de tracékeuze. Er is nog geen ontwerp opgesteld door de deelnemende gemeenten. Gevolg is dat de betrokken gemeenten niet voldoen aan de gestelde periode in de subsidievoorwaarden. We moeten de ontvangen subsidie teruggeven. Deze onverwachte kosten à € 24.000 vangen we op met bestaande budgetten. Op het moment dat het project wordt doorgestart gaan we de subsidie wederom aanvragen. Overhevelingen en investeringen Mobiliteitsplan Conform het beleidsakkoord stellen we een Mobiliteitsplan Boxtel op. De bestuurlijke besluitvorming volgt begin 2024. Daarom stellen we voor € 20.000 over te hevelen om de bijbehorende kosten van de externe adviseur in 2024 te betalen. Verkeersstudie Boxtel Noord-West De ontwikkeling Boxtel Noord-West is nog niet zo ver gevorderd dat de bereikbaarheid onderzocht kan worden in 2023. Dit betekent dat € 12.400 van het totale budget van € 22.400 overgeheveld kan worden naar 2024. Herinrichting Stationsstraat Einde planperiode staat € 550.000 gereserveerd voor dit herinrichtingsproject. Voorstel is € 75.000 naar 2023 te halen om kosten van de lopende voorbereidingen herinrichting Stationsstraat te dekken. Herinrichting Clarissenstraat Het totale beschikbaar gestelde krediet in 2023 bedraagt € 125.000.

De voorbereidingen kosten € 25.000. Het restant krediet van € 100.000 overhevelen naar 2024 voor de realisatie die begin dat jaar aanvangt. Verkeersregelinstallaties Om de begrote vervangingen van de verkeersregelinstallaties in Boxtel voor te bereiden is in 2023 een krediet van € 64.000 beschikbaar. Het grootste deel van dit voorbereidingskrediet, namelijk € 50.000 wordt uitgegeven in 2024.

20 Tweede Bestuursrapportage 2023

Verkeersplan Ladonk In een participatietraject stellen we een verkeersplan Ladonk op om het bedrijventerrein robuust en toekomstbestendig in te richten voor langzaam verkeer en gemotoriseerd verkeer. In de huidige situatie heeft Ladonk een aantal verkeerskundige knelpunten. Daarnaast heeft het maatregelenpakket Programma Hoogfrequent Spoor (PHS) invloed op de verkeersstromen, met name als gevolg van de aanleg van de Verbindingsweg LadonkKapelweg (VLK). Ook de ontwikkeling van Greentech park Brabant leidt tot veranderingen. Naast de klankbordgroep Ladonk worden ook belanghebbenden als de fietsersbond, wandelnet en de werkgroep ‘voetgangers en fietsers op Ladonk’ benaderd om deel te nemen. Het voorstel is, de gevoteerde investeringen in 2023 voor verkeersplan Ladonk samenvoegen (totaal € 722.000), waarvan € 100.000 doorschuiven naar 2024 voor onderzoek en het resterende krediet van € 622.000 overhevelen naar einde planperiode. Rotonde Boseind en Herinrichting Lennisheuvel-Boxtel Het voorbereidingskrediet Rotonde Boseind in 2023 bedraagt € 430.000. Het restant van € 375.000 hevelen we over naar 2024. Het uitvoeringskrediet staat begroot in 2024. Dat mag volledig doorschuiven naar 2025. Ook voor de herinrichting van de fietsverbinding Lennisheuvel-Boxtel staat € 249.000 begroot. Dit krediet eveneens doorschuiven naar 2025, het jaar van uitvoering.

Bovenstaande kredieten zijn niet genoeg om het plan te realiseren. Hiervoor moet het krediet worden verhoogd met € 1.050.000. We stellen voor de structurele kapitaallast van deze kredietverhoging (€ 1.050.000) à € 45.000 die aanvangt in 2026 te dekken uit de gelabelde middelen van de reserve Toekomstige investeringen openbare ruimte (begrote middelen Infrastructuur en Mobiliteit van het beleidsakkoord). Aanpassing Bosscheweg, gedeelte Dukaat - De Ketting De eerste fase Bosscheweg wordt begin 2024 gerealiseerd. In de tweede helft van 2024 start de realisatie van fase 2 - rotonde De Ketting en omgeving. Daarom het restantkrediet van € 950.000 doorschuiven naar 2024. Move snelfietsroute - ZelfServiceStalling Station Boxtel Een bedrag van € 124.000 staat gereserveerd voor een ZelfServiceStalling voor fietsen bij het station Boxtel. In de Tweede bestuursrapportage 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met het doorschuiven van een bedrag van € 124.000 naar 2024. Per abuis is de investering in 2023 opgenomen. Nu stellen we voor dat te herstellen. Investering Van Cronenborgstraat De aanleg van twee verkeersplateaus, zodat de inrichting voldoet aan een 30km gebied. De investering in 2023 bedraagt € 35.000. De kapitaallast bedraagt gemiddeld € 1.600 (afschrijvingsduur van 25 jaar en rentepercentage 1,31%).

Voorstel is de kapitaallast in 2024 en 2025 incidenteel te dekken uit de gelabelde middelen van de reserve Toekomstige investeringen openbare ruimte (begrote middelen Infrastructuur en Mobiliteit van het beleidsakkoord). De structurele kapitaallast die aanvangt in 2026 wordt gedekt uit dezelfde reserve.

21 Tweede Bestuursrapportage 2023

Investering Platanenlaan We gaan de Platanenlaan bij rkvv ODC dit jaar inrichten als eenrichtingsweg met extra parkeervakken. Daarmee lossen we een verkeerskundig probleem op en structureren we het parkeren. Deze oplossing houdt rekening met de groeiomstandigheden van de waardevolle platanen. De investering van € 45.000 veroorzaakt een gemiddelde kapitaallast van € 4.800 (afschrijvingsduur van 10 jaar en rentepercentage 1,31%). Voorstel is de kapitaallast in 2024 en 2025 incidenteel te dekken uit de gelabelde middelen van de reserve Toekomstige investeringen openbare ruimte (begrote middelen Infrastructuur en Mobiliteit van het beleidsakkoord). De structurele kapitaallast die aanvangt in 2026 wordt gedekt uit dezelfde reserve. Investering Raaphof - Prins Hendrikstraat In combinatie met de financieel geplande onderhoudswerkzaamheden aan het verkeersplateau laten we de voetgangersoversteekplaatsen beter aansluiten op de schoolroute. De onvoorziene investering in 2023 bedraagt € 15.000. Het werk wordt begin 2024 opgeleverd. De gemiddelde kapitaallast is € 700 (afschrijvingsduur van 25 jaar en rentepercentage 1,31%). Voorstel is de kapitaallast in 2025 incidenteel te dekken uit de gelabelde middelen van de reserve Toekomstige investeringen openbare ruimte (begrote middelen Infrastructuur en Mobiliteit van het beleidsakkoord).

De structurele kapitaallast die aanvangt in 2026 wordt gedekt uit dezelfde reserve. Jorishof Voor de aanleg van een veilige aansluiting van het plan Jorishof door middel van een nieuwe middengeleider in de Eindhovenseweg is een bedrag begroot van ruim € 320.000. Er is een aantal posten waar de dekking uit wordt opgebouwd: Bovenwijkse voorzieningen € 13.000; Bijdrage initiatiefnemer € 128.000; hiermee resteert een netto investering voor de gemeente van € 179.000. Om realisatie in 2024 mogelijk te maken verzoeken we u om een krediet van € 179.000 beschikbaar te stellen. Dit resulteert in een gemiddelde kapitaallast van € 8.400 (afschrijvingsduur van 25 jaar en rentepercentage 1,31%). Voorstel is de kapitaallast in 2025 incidenteel te dekken uit de gelabelde middelen van de reserve Toekomstige investeringen openbare ruimte (begrote middelen Infrastructuur en Mobiliteit van het beleidsakkoord). De structurele kapitaallast die aanvangt in 2026 wordt gedekt uit dezelfde reserve.

Parkeren Overhevelingen en investeringen Hoogheem, uitbreiding lang parkeren In 2024 staat een bedrag begroot van € 200.000 voor voorbereiding en uitvoering Hoogheem. Omdat de voorbereiding is opgestart hevelen we € 25.000 over van 2024 naar 2023 om deze kosten te betalen. Het uitstellen van de aanleg van de parkeerplaatsen betekende een negatieve begroting van € 7.000 te dekken uit de reserve Parkeervoorzieningen. Invoering Parkeerstelsel en Handhaven Betaald Parkeren Voor de Invoering Parkeerstelsel is dit jaar € 39.000 beschikbaar. We verwachten in 2023 maximaal € 10.000 uit te geven. Oorzaken zijn voortschrijdend inzicht en heroverwegingen over de organisatie van het Parkeerbeheer. Het restant van € 29.000 graag overhevelen naar de laatste jaarschijf. Verbonden aan het invoeren van het Parkeerstelsel is een incidenteel budget Handhaven Betaald Parkeren beschikbaar gesteld van € 50.000. Dit budget is bedoeld om bij de uitbesteding van het parkeerbeheer een periode lang extra te kunnen handhaven. Verzoek is om deze € 50.000 over te hevelen naar de laatste jaarschijf en de middelen te zijner tijd naar voren te halen. 22 Tweede Bestuursrapportage 2023

Parkeerplaatsen Annastraat De parkeerplaatsen Annastraat zijn aangelegd. Het restantkrediet van € 6.900 is niet langer benodigd.

Begraafplaatsen Overhevelingen en investeringen Hydrologisch onderzoek begraafplaats Munsel Dit jaar wordt de opdracht aanbesteed en gegund aan een externe partij. Uitvoering vindt plaats eind 2023 en 2024. Het incidenteel budget bedraagt € 50.000. Dit jaar zal naar verwachting € 12.500 betaalbaar worden gesteld. Het restantbudget van € 37.500 dient overgeheveld te worden naar 2024.

Omgevingswet Omgevingsvisie Voor de Omgevingsvisie is een Omgeving Effect Rapportage (OER) verplicht. Deze kosten van € 30.000 waren niet voorzien. Deze meerkosten kunnen bekostigd worden uit het budget Omgevingswet. Budget Omgevingswet In de Eerste bestuursrapportage 2023 is de decentralisatie uitkering € 313.800 voor de implementatie van de Omgevingswet volledig overgedragen aan de werkorganisatie MijnGemeenteDichtbij. De uitvoering van onder andere het OER traject (behorende bij de Omgevingsvisie, ad € 65.000) en het coaching handboek en regelstructuur Omgevingsplan (€ 29.300) komen eenmalig ten laste van het product project Omgevingswet. Hiervoor wordt budget opgenomen en daartoe wordt de eerder begrote budgetoverheveling naar MGD voor verlaagd (€ 94.300) in deze Tweede bestuursrapportage 2023.

23 Tweede Bestuursrapportage 2023

Financiële samenvatting per programma Samenvattend hebben de volgende onderwerpen vanuit dit programma gevolgen voor het begrotingsbeeld: Voorgestelde begrotingsmutaties

begroting

begroting

begroting

begroting

begroting

2023

2024

2025

2026

2027

150,0

150,0

(x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel) Leefbare Ruimte Mutaties Tweede bestuursrapportage: • •

Leges en dwangsom Vrijval budgetten RO

•

Ruimtelijke initiatieven conform toezegging Kadernota 2024

•

• •

Verlies 2023 nemen taakstelling maatschappelijk vastgoed (KTDP/maatregelenpakket) Aankoop perceel Opstalrecht

•

Tijdelijk huurcontract

•

Intrekken taakstelling natuur en landschap (KTDP/maatregelenpakket)

• •

Budget vegen en onkruidbestrijding Fonteinstrip en kelder markt

• •

Overheveling: inbreidingslocaties Overheveling: aandachtsgroepen huisvesting Overheveling: ontwikkelen groene kaart

•

45,0 -50,0

•

Overheveling: voorbereidingsbudget voor transitie groen (duurzaamheid)

•

Overheveling: inspecties en detailonderzoeken Overheveling: beheerplan faunapassages Overheveling: mobiliteitsplan Overheveling: verkeersstudie Boxtel Noord-West Overheveling: parkeren Hoogheem Overheveling: handhaven betaald parkeren

• • • • • •

Overheveling: hydrologisch onderzoek afwatering Munsel

•

Aanvullende investeringen Rotonde Boseind en diverse investeringen verkeer leiden tot extra afschrijvingslasten Te dekken extra afschrijvingslasten ten laste van reserve toekomstige investeringen

•

-90,0

-90,0

-90,0

9,0 10,0

10,0

10,0

-20,0

-37,5

-50,0

-50,0

-50,0

-100,0

-100,0

-100,0

-100,0

-100,0

-40,0 10,0

-10,0

21,0

-21,0

48,9

-48,9

50,0

-50,0

55,0

-55,0

12,5

-12,5

20,0

-20,0

12,4

-12,4

-25,0

25,0

-184,5 -10,0

50,0

Totaal Programma Leefbare Ruimte

-50,0

37,5

-37,5

-3,2

-10,1

-31,2

-48,7

-48,7

3,2

10,1

31,2

48,7

48,7

-48,2

-459,8

-230,0

-140,0

0,0

24 Tweede Bestuursrapportage 2023

Programma Vitaal Ondernemen Recreatieve voorzieningen Dierenpark De kosten voor voer en onderhoud dieren zijn afgelopen jaren sterk gestegen. Hierdoor ontstaat jaarlijks een tekort van gemiddeld € 12.500. Overhevelingen en investeringen Speelruimteplan 2023- 2025 Dit jaar wordt een drietal speeltuinen omgevormd en/of heringericht overeenkomstig de uitgangspunten van het Speelruimteplan. De bijbehorende kosten bedragen circa € 35.000. Het restantkrediet jaarschijf 2023, zijnde € 221.000 dient overgeheveld te worden naar 2024.

Kunst Overhevelingen en investeringen Brug Essche Stroom De begrote bijdrage voor de brug Essche Stroom (€ 20.000) hevelen we over naar 2024. Wij zijn hierbij afhankelijk van de uitvoering van dit plan door de gemeente Oisterwijk. Actualiseren kunst- en cultuurbeleid Het actualiseren van het kunst- en cultuurbeleid is in het voorjaar gestart. De verwachting is dat het actualiseren van het kunst- en cultuurbeleidsplan in juli 2024 wordt afgerond. De helft van het budget (€ 25.000) wordt overgeheveld naar 2024. Na het opstellen van dit nieuwe beleidsplan kunst en cultuur worden alle budgetten, daar waar nodig, opnieuw vastgesteld binnen de nieuwe beleidsdoelstellingen en prioriteiten.