Programma kostenverhaal en financiële bijdragen - Bijlage 1 programma kostenverhaal en financiële bijdragen 2024

Programma kostenverhaal en financiële bijdragen 2024

Colofon Opdrachtgever

Opdrachtnemer

Niets uit deze publicatie, behoudens verwijzingen in ruimtelijke onderbouwingen, mag worden gereproduceerd, verspreid of overgedragen in welke vorm of op welke manier dan ook, met inbegrip van fotokopiëren, opnemen, of andere elektronische of mechanische wijze, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van gemeente Boxtel en GrondGidsen.

2

samenvatting kostenverhaal en financiële bijdragen

kostenverhaal gebiedseigen kosten

bovenwijkse voorzieningen

plankosten nadeelcompensatie bouw- en woonrijp maken parkeren onderzoeken overige kosten

op basis van de plankostenscan, bij kleine (woningbouw)plannen een vast bedrag uitgekeerde nadeelcompensatie en proceskosten

infrastructuur

op basis van PTP-criteria

gemeentelijke kosten worden volledig doorbelast

financiële bijdragen verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving

wonen: sociale huur goedkope huur middenhuur/betaalbare koop dure koop niet-wonen

€ € € € €

verevening sociale woningbouw

sociale huur goedkope huur middenhuur/betaalbare koop dure koop

€ 12.000 € 40.000 € 40.000 € 107.000

900 1.100 1.500 3.100 1,00

(er geldt een vrijstelling voor toegelaten instellingen) per woning per woning per woning per woning per m2 uitgeefbaar

per woning per woning per woning per woning

3

inhoudsopgave samenvatting

3

1

inleiding

6

2

kostenverhaal en financiële bijdragen: verplichtingen en bevoegdheden

8

3

kostenverhaal en financiële bijdragen: toepassing in Boxtel

13

4

uitvoering

23

bijlagen

24

bijlage I

25

begrippen

bijlage II kostensoorten bij kostenverhaal

27

bijlage III specificatie investerings- en ontwikkelopgave

28

bijlage IV stappen voor het bepalen van het tarief voor de bijdrage

verbetering van de fysieke leefomgeving

30

bijlage V voorbeelden van de berekening van de bijdrage verbetering

van de fysieke leefomgeving

bijlage VI voorbeelden van een storting in het volkshuisvestingsfonds

32 33

5

1. inleiding

Kostenverhaal en financiële bijdragen Het omgevingsprogramma gaat in op de verdeling van de kosten die samenhangen met de groei van

Relatie tussen de omgevingsvisie en het programma kostenverhaal en financiële bijdragen

Boxtel. Dit geeft initiatiefnemers duidelijkheid. Het programma geeft weer hoe de gemeente de gemeentelijke kosten, die specifiek samenhangen met een

De gemeente Boxtel heeft in haar omgevingsvisie vastliggen hoe zij de totale fysieke leefomgeving voor de

initiatief, verhaalt op een initiatiefnemer, het zogenaamde kostenverhaal.

lange termijn wil inrichten. Om de ambities uit de omgevingsvisie waar te maken, zijn investeringen nodig om de kwaliteit van de fysieke leefomgeving te verbeteren. Denk hierbij aan de verbetering van het landschap,

Ook zijn er investeringen nodig die van waarde zijn voor de hele gemeente. Dit zijn investeringen om de

de aanleg van infrastructuur voor verkeers- en openbare vervoersnetwerken van gemeentelijk of regionaal

kwaliteit van de fysieke leefomgeving te verbeteren. Het grootste deel van deze investeringen, circa 88%,

belang of de aanleg van recreatievoorzieningen. Het programma kostenverhaal en financiële bijdragen is een

komt voor rekening van de gemeentebegroting. Dit is het aandeel van het bestaande gebied. Ook het

omgevingsprogramma dat een verdere uitwerking is van de omgevingsvisie.

nieuwe gebied gaat meebetalen. Initiatiefnemers betalen hiervoor de financiële bijdrage verbetering van de fysieke leefomgeving.

themacirkel omgevingsvisie Bron: omgevingsvisie Boxtel

Het programma schetst de kaders en spelregels van het instrument van verevening voor sociale woningbouw. Dit instrument helpt om de Programma Volkshuisvesting en wonen welzijn zorg 2023-2027 uit te

IIe eddeerreen kan m een k e an m e doen ee d oen

e rit y osp

Uitleg over het verplichte kostenverhaal en de bevoegdheid om financiële bijdragen te vragen.

in

no

ie

at

nom

n

ma

va t

Hoofdstuk 3 Kostenverhaal en financiële bijdragen: toepassing in Boxtel Hoe verhaalt de gemeente haar kosten en hoe is het tarief voor de financiële bijdragen bepaald?

co

se

skli

ie

ee

Afval en

Hoofdstuk 2 Kostenverhaal en financiële bijdragen: verplichtingen en bevoegdheden

tig

Pr

e

siti

an

tet r

rm

wa

en

ni

ie

En erg ie-

gin g

eat ecr nr

id

Ves ti

ee

m he

dieper in op de materie.

eid

voer ar ver oer ppeennbbaaar verv O O

ism

v

zaa

heden van de raad en het college van burgemeester en wethouders (hierna: college). De bijlagen gaan

Arbeidsm

Ke n

landbouw

ie

ur

zijn. Hoofdstuk 3 geeft weer hoe de gemeente hier invulling aangeeft. In hoofdstuk 4 staan de bevoegd-

arkt

r Toe

lus

du

t

Duurzame

Inc e

ne

Dit programma is compact en beschrijft in hoofdstuk 2 wat de wettelijke verplichtingen en bevoegdheden

rh

a ba eik er

B

P

la

P

en ter d wargron , m er ) de de Bo on at te (woog ie r at d pt en a e d t ta it aa t, h im las l K er ov

grondst offen

Aan ge na am

teit

Biodiversi

n

rk we et

eu ple eo

Boxtel & SMG 2040

Leeswijzer

d

ei

h ar

a kb

i re Be

id

ili

M

he nd

zo

Ge

Maatschappelijke voorzieningen en Won

en v le

Lan Ve d ilig erfsgchap, he oed cult id en auurhi rche stori olog e, ie Natuur

voeren.

Verb ind en d

Vincent

Kr

h ac

Hoofdstuk 4 Uitvoering Governance; wat doet de raad en wat mag het college?

6

7

2. kostenverhaal en financiële bijdragen: verplichtingen en bevoegdheden Dit hoofdstuk beschrijft het wettelijk kader. Wat zijn de verplichtingen en bevoegdheden voor gemeenten?

Het kostenverhaal is verbonden aan het mogelijk maken van de kostenverhaalsplichtige activiteit in het

In het volgende hoofdstuk staat hoe de gemeente Boxtel binnen deze wettelijke kaders het kostenverhaal en

omgevingsplan of met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit.

de financiële bijdragen toepast.

Als hiervan geen sprake is dan is het kostenverhaal ook niet aan de orde.

Wettelijk kader

Een gemeente is bevoegd en heeft daarmee de keuze om kosten niet te verhalen4 als het onderstaande geldt.

Het programma is geschreven op basis van de huidige wetgeving. De wettelijke basis ligt in de Omgevingswet. In het Omgevingsbesluit en de Omgevingsregeling is dit nader uitgewerkt.

1. Er is minder dan € 10.000 aan kosten te verhalen. 2. Er zijn geen verhaalbare kosten als bedoeld in onderdelen A5 t/m A9 van bijlage IV Omgevingsbesluit.

Kostenverhaalsplicht en verbod

Denk hierbij o.a. aan sloop, bodemsanering en kosten van aanleg of wijziging van de openbare ruimte.

1

Gemeenten zijn verplicht om bij kostenverhaalsplichtige activiteiten kosten te verhalen. Hierbij geldt dat de 2

3

toerekenbare kosten proportioneel moeten zijn wat betreft het profijt dat het kostenverhaalsgebied van de

3. De verhaalbare kosten betreffen alleen de aansluiting van een locatie op de openbare ruimte of op de nutsvoorzieningen.

kostensoorten heeft. Zolang de initiatiefnemer de verschuldigde kosten niet heeft betaald, geldt een verbod om de kostenKostenverhaalsplichtige activiteit Denk hierbij aan de bouw van woningen of een ander gebouw of een grotere verbouwing of transformatie. In bijlage I wordt dit gedetailleerder beschreven.

verhaalsplichtige activiteit te verrichten; een bouwverbod of verbod om de activiteit te verrichten. In een anterieure overeenkomst kunnen de gemeente en een initiatiefnemer overeenkomen dat de betaling geheel of gedeeltelijk na aanvang van de activiteit plaatsvindt. Een voorwaarde hierbij is dat de initiatiefnemer aanvullende zekerheden voor betaling overlegt.

Verhaalbare kostensoorten

Verruimde activiteiten

In het Omgevingsbesluit ligt vast welke kostensoorten de gemeente verplicht moet verhalen. In tabel A

Denk hierbij aan bouwwerken voor land- en tuinbouw, energie, infrastructuur, reclame en recreatie en

van bijlage IV van het Omgevingsbesluit staan de kosten die altijd verhaald moeten worden, dus zowel

een functieverandering zoals het omzetten van een recreatiewoning naar een permanente woning.

bij kostenverhaalsgebieden waarvoor een tijdvak is opgenomen als bij kostenverhaalsgebieden waarvoor

In bijlage I wordt dit uitgebreider beschreven.

geen tijdvak is opgenomen. In tabel B staan kostensoorten die gemeenten moeten verhalen bij kostenverhaalsgebieden met een tijdvak. Het onderscheid dat wordt aangebracht in deze bijlage is met name van toepassing op het moment dat de gemeente haar kosten via de publiekrechtelijke weg gaat verhalen. Gemeente Boxtel verhaalt haar kosten bij voorkeur via de privaatrechtelijke weg door middel van het sluiten van een anterieure overeenkomst. In bijlage II van het programma staan de verhaalbare kostensoorten uitgeschreven.

1) 2) 3) 4)

afdeling 13.6 Ow artikel 8.13 Ob artikel 8.15 Ob artikel 8.14 Ob

8

kostenverhaal en financiële bijdragen

Financiële bijdragen5 Een gemeente heeft de bevoegdheid om een financiële bijdrage te vragen en te verhalen voor kostenverhaalsplichtige activiteiten. Dit is dus geen wettelijke verplichting, maar een gemeentelijke keuze. Financiële bijdragen kan de gemeente afdwingen. Hierbij gelden wel wettelijke kaders. Deze worden hieronder beschreven. Voor andere activiteiten, de zogenaamde verruimde activiteiten6, kan de gemeente op basis van vrijwilligheid afspraken maken over een financiële bijdrage.

kostenverhaal

Gemeenten mogen financiële bijdragen vragen en verhalen op initiatiefnemers voor de verbetering van

verplicht en afdwingbaar

de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. De financiële bijdragen hebben betrekken op:

verhaalbare kostensoorten:

1. Ontwikkelingen om de kwaliteit van de fysieke leefomgeving te verbeteren Dit zijn investeringen gericht op:

gebiedseigen kosten en gebiedsoverstijgende kosten (bovenwijks)

a. het verbeteren van het landschap; b. de aanleg en bescherming van natuur; c. de aanleg van infrastructuur voor verkeers- en openbare vervoersnetwerken van gemeentelijk

of regionaal belang;

d. de aanleg van recreatievoorzieningen die behoren tot de gemeentelijke of regionale groenstructuur; e. stedelijke herstructurering waaronder het slopen van woningen en het aanpassen van wegen. Om de financiële bijdragen af te dwingen, is het verplicht om in de omgevingsvisie of een programma de

financiële bijdragen

bevoegdheid en afdwingbaar

investeringen ter verbetering van de fysieke leefomgeving: landschap, natuur, infrastructuur, recreatie en stedelijke herstructurering

functionele samenhang tussen de beoogde ontwikkeling waarvoor de financiële bijdragen worden

functionele samenhang verplicht verankerd in omgevingsvisie of omgevingsprogramma

gevraagd en de activiteit te borgen. Daarnaast mag de bekostiging van de beoogde ontwikkeling niet al op een andere manier zijn verzekerd, bijvoorbeeld door een subsidie. De ontvangen financiële bijdragen mogen alleen besteed worden aan de beoogde ontwikkelingen. De gemeente legt periodiek verantwoording af over de besteding van de ontvangen financiële bijdragen. 2. Ontwikkelingen gericht op het bereiken van een evenwichtige samenstelling van de woningvoorraad Een evenwichtige samenstelling van de woningvoorraad betekent dat er voldoende sociale huur- en/of koopwoningen toegevoegd worden. Een initiatiefnemer van een initiatief dat minder sociale huur-

evenwichtige woningvoorraad

en/of koopwoningen realiseert dan in het woonbeleid vastligt, betaalt de financiële bijdragen zodat deze woningen op een andere locatie (hierna: compensatielocatie) extra gebouwd kunnen worden. Om de financiële bijdragen voor woningbouw af te dwingen, zijn de onderstaande drie uitgangspunten van toepassing. 1. De financiële bijdragen dienen om voldoende sociale huurwoningen en/of koopwoningen te realiseren. 2. De beoogde compensatielocatie(s) is/zijn opgenomen in het omgevingsplan of een programma. 3. Het realiseren van de sociale huur- of koopwoningen leidt tot een (groter) financieel tekort op de

grondexploitatie van de compensatielocatie(s).

5) afdeling 13.7 Ow en artikel 8.21 Ob 6) artikel 8.20 sub b en c Ob

9

privaatrechtelijk of publiekrechtelijk spoor voor kostenverhaal en eventueel financiële bijdragen (handreiking Kostenverhaal en financiële bijdragen Omgevingswet april 2022, bewerking GrondGidsen)

planvorming aangewezen activiteit Hoe verhaalt een gemeente kosten? Een gemeente kan haar kosten op twee manieren verhalen op initiatief-

wie voert de grondexploitatie?

nemers, namelijk via het privaatrechtelijke en het publiekrechtelijke spoor. gemeente

initiatiefnemer

Toelichting ‘wie voert de grondexploitatie?’ In het geval dat de gemeente grond in de huidige staat verkoopt aan een woningcorporatie en de woningcorporatie voert de grondexploitatie dan is de woningcorporatie in dat geval ‘initiatiefnemer’.

kan de gemeente een anterieure overeenkomst sluiten met de initiatiefnemer?

kostenverhaal en eventuele financiële bijdragen verzekerd via gronduitgifte; geen anterieure overeenkomst of kostenverhaalsregels nodig ja

nee

Het kan ook voorkomen dat de gemeente een locatie wil ontwikkelen en nog geen eigenaar van de grond is, maar deze wel wil verwerven. In dat geval voert de gemeente de grondexploitatie. Waarbij de

privaatrechtelijk spoor

publiekrechtelijk spoor

verwerving van de grond een onderdeel van de grondexploitatie is. wel of geen tijdvak koppelen aan kostenverhaalsgebied? wel tijdvak integrale ontwikkeling met gedetailleerde ramingen

geen tijdvak organische ontwikkeling met globaal kostenplafond

omgevingsplan wijzigen

omgevingsplan met kostenverhaalsregels opstellen

initiatiefnemer betaalt conform de anterieure overeenkomst kostenverhaal en eventuele financiële bijdragen

opleggen kostenverhaalsbeschikking voor kostenverhaal en eventuele financiële bijdragen

initiatiefnemer betaalt kostenverhaalsbeschikking

opheffen verbod tot verrichten aangewezen activiteit

actueel houden en tussentijdse en/of eindafrekening 10

Privaatrechtelijk spoor Een gemeente kan privaatrechtelijke afspraken maken met een initiatiefnemer over de kostenverhaalsplichtige activiteit. Het maken van privaatrechtelijke afspraken wordt ook wel het anterieure spoor genoemd. De afspraken gaan over onder andere de ruimtelijke kaders, het te realiseren programma, de fasering, het kostenverhaal en de financiële bijdragen. Deze afspraken worden vastgelegd in een anterieure overeenkomst. De anterieure overeenkomst ondertekenen de gemeente en de initiatiefnemer voordat de planologische maatregel (het omgevingsplan of de Buitenplanse omgevingsplanactiviteit) wordt vastgesteld. De anterieure overeenkomst is vrijwillig en vormvrij voor beide partijen. Dit geeft de gemeente en de initiatiefnemer ruimte om maatwerk toe te passen. De mogelijkheden voor het kostenverhaal en de financiële bijdragen zijn bij het privaatrechtelijke spoor ruimer dan bij het publiekrechtelijke spoor. Hierbij gelden de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Het kostenverhaal moet redelijk en billijk zijn. In een programma kostenverhaal en financiële bijdragen kan een gemeente de kaders voor het kostenverhaal en de financiële bijdragen vastleggen. Dit is transparant en geeft initiatiefnemers duidelijkheid.

Dit is een belangrijke voorwaarde om te voldoen aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur en om de redelijkheid en billijkheid te waarborgen. Gemeenten mogen geen baatafroming plegen, dus de verkregen exploitatiebijdragen en financiële bijdragen dienen te zijn gebaseerd op concrete kosten die de gemeente maakt of gaat maken. Een programma geeft duidelijkheid over de doelbestemming van bijdragen en sluit hiermee baatafroming uit. Voorafgaand aan de anterieure overeenkomst kan een gemeente een intentieovereenkomst sluiten. De intentieovereenkomst gaat in op de afspraken voor de haalbaarheidsfase, bijvoorbeeld de verdeling van werkzaamheden (wat doet de initiatiefnemer en wat doet de gemeente?), de planning en de vergoeding voor de inzet van de gemeente tijdens de haalbaarheidsfase. Publiekrechtelijk spoor Als een gemeente het kostenverhaal niet kan borgen met een anterieure overeenkomst en zij brengt de planologische wijziging van een kostenverhaalsplichtige activiteit in procedure, dan moet zij het kostenverhaal publiekrechtelijk borgen. De gemeente neemt dan voor het kostenverhaalsgebied kostenverhaalsregels op in het omgevingsplan of kostenverhaalsvoorschriften bij een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Het publiekrechtelijke kostenverhaal is strikt gebonden aan de wet- en regelgeving (Omgevingswet, Omgevingsbesluit en Omgevingsregeling).

Zo moet bijvoorbeeld onderbouwd worden dat de toerekenbare en verhaalbare kosten proportioneel zijn in verhouding tot het profijt dat het kostenverhaalsgebied van de kostensoorten heeft. Ook publiekrechtelijk kunnen de financiële bijdragen afgedwongen worden voor kostenverhaalsplichtige activiteiten.

11

12

3. kostenverhaal en financiële bijdragen: toepassing in Boxtel 3.1

Contractering

In de haalbaarheidsfase wordt het initiatief één keer en bij complexe(re) initiatieven meerdere malen besproken op de omgevingstafel.

Een initiatiefnemer dient via het digitale omgevingsloket zijn initiatief in als dit niet past binnen het omgevingsplan. Indien van waarde is er een vooroverleg. Het initiatief wordt op de intaketafel behandeld en

Als de haalbaarheidsfase is doorlopen en het initiatief haalbaar is, dan sluiten de gemeente en de initiatief-

daar wordt een eerste inschatting gemaakt of het initiatief voorstelbaar is. Als een initiatief voorstelbaar is,

nemer een anterieure overeenkomst. In de anterieure overeenkomst staan de afspraken over onder andere

dan nemen/neemt de portefeuillehouder(s) wonen en ruimtelijke ontwikkeling een principebesluit. Na het

de ruimtelijke kaders, het te realiseren programma, de fasering, het kostenverhaal en de financiële

principebesluit sluiten de initiatiefnemer en de gemeente een intentieovereenkomst. In uitzonderlijke

bijdragen. Nadat de gemeente en de initiatiefnemer de anterieure overeenkomst hebben ondertekend,

gevallen kan hiervan worden afgeweken. In de intentieovereenkomst staan afspraken over de haalbaarheids-

kan de juridisch-planologische procedure worden gestart.

fase, bijvoorbeeld de verdeling van werkzaamheden (wat doet de initiatiefnemer en wat doet de gemeente?), de planning en de vergoeding voor de inzet van de gemeente tijdens de haalbaarheidsfase.

Het uitgangspunt is dat gemeente Boxtel met initiatiefnemers een anterieure overeenkomst sluit en hierin de afspraken over kostenverhaal en financiële bijdragen vastlegt.

relatie leges en kostenverhaal leges

intake inschatting voorstelbaarheid

kostenverhaal

principeverzoek o.b.v. legesverordening

positief principebesluit kostenverhaalsplichtige activiteit

ja

intentieovereenkomst na betaling plankosten

nee

omgevingsvergunning o.b.v legesverordening

haalbaarheidsfase uitwerking plan (met initiatiefnemer)

en parallel daaraan:

opstellen anterieure overeenkomst (met initiatiefnemer)

anterieure overeenkomst

start formele planologische procedure

na ondertekening en betaling of overleggen zekerheden kostenverhaal en financiële bijdragen

13

Als de gemeente geen anterieure overeenkomst kan sluiten en de gemeente de juridisch-planologisch procedure toch wil starten om de kostenverhaalsplichtige activiteit mogelijk te maken dan borgt de gemeente het kostenverhaal en de financiële bijdragen publiekrechtelijk door kostenverhaalsregels of kostenverhaalsvoorschriften op te nemen in het omgevingsplan, respectievelijk de buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Indien nodig kan de gemeente de onderbouwing van de financiële bijdragen in het omgevingsplan of de buitenplanse omgevingsplanactiviteit nader onderbouwen in aanvulling op dit programma.

3.2 Financiële zekerheid Om de betaling van de te verhalen kosten en de financiële bijdragen te verzekeren, vraagt de gemeente de initiatiefnemer om een zekerheid van betaling. In de basis betreft dit de daadwerkelijke betaling van het kostenverhaal bij het afsluiten van de intentieovereenkomst en de anterieure overeenkomst. De gemeente bepaalt in de anterieure overeenkomst of, en zo ja, wanneer de initiatiefnemer de te verhalen kosten en financiële bijdragen in termijnen mag voldoen7. Als sprake is van een betaling in termijnen dan dient de initiatiefnemer een bankgarantie af te geven voor het restant van het verschuldigde bedrag. De initiatiefnemer overlegt ook een bankgarantie voor de nadeelcompensatie. De gemeente brengt zonder deze financiële zekerheid de planologische maatregel niet in procedure. Bij de facturatie gelden de gemeentelijke betaaltermijnen en betalingsvoorwaarden. Als niet is voldaan aan de betalingsverplichting geldt een bouwverbod8.

7) artikel 13.13 lid 2 Ow 8) artikel 13.12 Ow

14

3.3

Samenvatting kostenverhaal en financiële bijdragen

Het kostenverhaal en financiële bijdragen in gemeente Boxtel ziet er schematisch als volgt uit:

categorie

omschrijving

toelichting

Kostenverhaal

Gemeentelijke plan- en apparaatskosten

Voor kleine bouwactiviteiten9 en woningbouwplannen t/m 5 woningen in het stedelijk gebied hanteert het college vaste bedragen. Voor de overige initiatieven bepaalt de gemeente de gemeentelijke planen apparaatskosten met de plankostenscan10. Als de gemeente kosten maakt dan worden deze volledig doorbelast aan de initiatiefnemer. Op basis van profijt, proportionaliteit en toerekenbaarheid wordt het bedrag bepaald en doorbelast. Onderdeel van de apparaatskosten zijn de gemaakte kosten voor het beoordelen van de door de initiatiefnemer uitgevoerde onderzoeken. Als de gemeente zelf onderzoeken verricht, belast zij deze kosten volledig door. De gemeente belast de uitgekeerde nadeelcompensatie en de proceskosten behorende bij de afwikkeling van de nadeelcompensatie volledig door aan de initiatiefnemer. Het uitgangspunt is dat een initiatiefnemer zelf de benodigde kwaliteitsverbetering in het buitengebied realiseert. Als dit niet mogelijk is, dan is een storting in het reserve plattelandsvernieuwing aan de orde. De hoogte van het bedrag wordt bepaalt aan de hand van de Landschapsinvesteringsregeling. Het uitgangspunt is dat ieder bouwplan op eigen terrein de benodigde parkeerplaatsen aanlegt. Als dit om beargumenteerde redenen niet mogelijk is, dan is het college bevoegd om af te wijken. Het college verhaalt de kosten om de parkeerplaatsen elders aan te leggen. Maatwerk.

Het tarief bedraagt: Wonen11: Sociale huur € 900 per woning Goedkope koop € 1.100 per woning Middenhuur/betaalbare koop € 1.500 per woning Dure koop € 3.100 per woning

Bouw- en woonrijp maken Bovenwijkse voorzieningen (gebiedsoverstijgende kosten) Onderzoeken

Nadeelcompensatie (planschade) Landschapsinvesteringsregeling

Parkeren

Financiële bijdragen

Overige verhaalbare kosten,voor zover van toepassing Verbetering van de fysieke leefomgeving

Niet-wonen:

Verevening sociale woningbouw

€ 1,00 per m² uitgeefbaar

Vrijstellingen: • sociale huurwoningen, die geëxploiteerd worden door een toegelaten instelling waarmee de gemeente prestatieafspraken heeft; • maatschappelijk vastgoed niet-commerciële doeleinden. Het uitgangspunt van de gemeente is dat alle initiatieven voldoen aan het programma Volkshuisvesting wonen zorg welzijn 2023-2028. Het college kan besluiten om af te wijken met: 1. Fysieke verevening 2. Volkshuisvestingsfonds Voor initiatieven vanaf 4 woningen geldt de onderstaande bijdrage per prijssegment12: Goedkope koop € 12.000 Middenhuur/betaalbare koop € 40.000 Dure koop € 107.000 Vrijstellingen: • initiatieven voor van één, twee en drie woningen; • initiatieven in het buitengebied die leiden tot een verbetering van de omgevingskwaliteit, zoals de sanering van een agrarisch bedrijf; • initiatieven in het landelijk gebied voor de ontwikkeling van een landgoed.

9) artikel 13.5 Or 10) bijlage XXXIV en bijlage XXXIVa bij de artikelen 13.2, 13.3, 13.5 lid 2 en 3, 13.8 lid 2 en 13.9 lid 1, Or 11) de prijssegmenten liggen vast in het programma Volkshuisvesting wonen zorg welzijn 2023-2027 en de Doelgroepenverordening 2023 gemeente Boxtel 12) Prijspeil 1 januari 2024

15

Hoofdregel, vrijstelling en afwijking

De regeling geldt niet voor:

De hoofdregel is dat de gemeente bij iedere nieuwe kostenverhaalsplichtige activiteit haar kosten en de fi-

• reeds gesloten anterieure overeenkomsten;

nanciële bijdragen verhaalt. Alle woningbouwinitiatieven voldoen aan het programma Volkshuisvesting

• initiatieven waarvoor het college principemedewerking heeft verleend voor 31 december 2023 en

wonen zorg welzijn 2023-2027. Na instemming van het college mag de initiatiefnemer hiervan afwijken

initiatieven met een vergelijkbare hardheid in de precontractuele fase en die binnen de kaders (van de

door een storting te doen in het volkshuisvestingsfonds.

principemedewerking) ontwikkeld worden.

De gemeente geeft een vrijstelling voor de financiële bijdrage bij een verbetering van de fysieke

Als het college kan instemmen met een wijziging op het principebesluit en het initiatief voegt minder sociale

leefomgeving:

huurwoningen toe of een lager percentage dan geldt het volkshuisvestingsfonds voor het deel dat het

• sociale huurwoningen, die geëxploiteerd worden door een toegelaten instelling waarmee de gemeente

initiatief afwijkt van de principemedewerking.

prestatieafspraken heeft; • maatschappelijk vastgoed niet-commerciële doeleinden.

3.4 Kostenverhaal

De gemeente geeft een vrijstelling voor het volkshuisvestingsfonds voor:

Per kostenverhaalsplichtige activiteit bepaalt de gemeente voor het kostenverhaalsgebied wat de te verhalen

• initiatieven voor van één, twee en drie woningen ;

kosten zijn. Dit is maatwerk. De te verhalen kosten kunnen binnen het kostenverhaalsgebied liggen, maar

• initiatieven in het buitengebied die leiden tot een verbetering van de omgevingskwaliteit, zoals de

ook daarbuiten. Hieronder staat hoe de gemeente deze kosten bepaalt. Het uitgangspunt hierbij is dat alle

13

sanering van een agrarisch bedrijf; • initiatieven in het landelijk gebied voor de ontwikkeling van een landgoed. Het college kan in uitzonderlijke situaties afwijken van de hoofdregel. Dit kan als een gebiedsontwikkeling voor de gemeente een maatschappelijke meerwaarde heeft én de initiatiefnemer objectief met een onder-

gemeentelijke kosten, die worden voorzien voor de ontwikkeling van het gebied, ten laste komen van de initiatiefnemer.

Gemeente Boxtel maakt geen gebruik van de bevoegdheid om af te zien van kostenverhaal.

bouwing van een onafhankelijke, gecertificeerde taxateur14 kan aantonen dat een activiteit financieel niet haalbaar is als het kostenverhaal en de financiële en bovenwijkse bijdragen betaald dienen te worden (en de

Gemeentelijke plan- en apparaatskosten

gemeente komt tot dezelfde conclusie). Deze afwijking houdt in dat het college in uitzonderlijke situaties

De hoogte van de plan- en apparaatskosten bepaalt de gemeente met de plankostenscan15. De uitkomst

haar kosten niet of deels verhaalt en een lagere of geen financiële en bovenwijkse bijdragen verhaalt.

van de plankostenscan wordt aangevuld met de kosten voor het opstellen van de intentie- en anterieure

Daarmee neemt de gemeente de kosten die niet verhaald worden voor haar rekening. Dit vormt een

overeenkomst. Daarnaast wordt de uitkomst geïndexeerd naar het verwachte betalingsmoment. Per product

uitzondering en verlangt een gemotiveerd besluit van het college.

en activiteit bepaalt de gemeente wie de activiteit uitvoert. Het deel dat de gemeente uitvoert, vergoedt de initiatiefnemer aan de gemeente. Werkzaamheden die de initiatiefnemer zelf uitvoert, brengt de gemeente

Overgangsregeling en inwerkingtreding

uiteraard niet in rekening aan de initiatiefnemer.

Het kostenverhaal en de financiële bijdragen verbetering van de fysieke leefomgeving geldt vanaf 1 juli 2024 voor alle nieuwe initiatieven. De financiële bijdragen voor verevening sociale woningbouw/het volkshuis-

Voor kleine bouwactiviteiten16 hanteert het college vaste bedragen. Hierbij geldt in algemeenheid dat voor

vestingsfonds geldt vanaf 1 januari 2024 voor alle nieuwe initiatieven.

deze initiatieven de inrichting van de openbare ruimte niet hoeft te worden aangepast. Mochten er wel aanpassingen noodzakelijk zijn, of een complexe stedenbouwkundige inpassing aan de orde zijn, dan berekent de gemeente de plan- en apparaatskosten met de plankostenscan. De kosten die de gemeente maakt voor het behandelen van eventuele zienswijzen en beroepsprocedure worden afzonderlijk aan de initiatiefnemer in rekening gebracht.

13) o.b.v. aangenomen motie volkshuisvestingsfonds d.d. 19 maart 2024 14) de taxateur is gecertificeerd bij en geregistreerd in het register van het NRVT 15) bijlage XXXIV en bijlage XXXIVa bij de artikelen 13.2, 13.3, 13.5 lid 2 en 3, 13.8 lid 2 en 13.9 lid 1, Or 16) artikel 13.5 Or

16

Bouw- en woonrijp maken17 en bovenwijkse voorzieningen

Nadeelcompensatie20

Per kostenverhaalsgebied wordt bepaald of de initiatiefnemer of de gemeente het gebied geheel of

De tegemoetkoming in nadeelcompensatie en de procedurekosten voor de afhandeling belast de gemeente

gedeeltelijk bouw- en woonrijp maakt. Als de gemeente de aanleg of aanpassingen van werken in het

volledig door aan de initiatiefnemer. De initiatiefnemer geeft een bankgarantie af voor de nadeelcompensatie.

openbaar gebied verzorgt, dan bepaalt de gemeente het te verhalen bedrag voor de investering op basis van

De hoogte van het bedrag van de bankgarantie wordt bepaald op basis van een risicoanalyse nadeel-

kengetallen of een besteksraming. Deze werken kunnen zowel binnen als buiten het kostenverhaalsgebied

compensatie en een inschatting van de procedurekosten voor de afhandeling van verzoeken voor

liggen. Ook de voorbereidingskosten en het toezicht en directievoering op de werkzaamheden worden bij

nadeelcompensatie.

18

de initiatiefnemer in rekening gebracht. Als de initiatiefnemer de openbare ruimte zelf aanlegt dan vraagt de gemeente een zekerheidstelling in de vorm van een bankgarantie. Het college kan in uitzonderlijke situaties

Overige verhaalbare kosten

afwijken van het vragen van een bankgarantie. Dit vraagt een zorgvuldige afweging en onderbouwing en gaat

Buiten de hierboven genoemde gebiedseigen kosten zijn er nog meer verhaalbare kosten. Meestal verricht

gepaard met een risico inschatting. Een alternatieve zekerheidsstelling zou bijvoorbeeld een eerste recht van

de initiatiefnemer de hieraan gerelateerde werkzaamheden zelf of laat deze verrichten en daarmee is er geen

hypotheek kunnen zijn. De gemeente maakt voor semioverheden een uitzondering en vraagt hier geen

sprake van gemeentelijke kosten. Mocht het voorkomen dat de gemeente deze kosten maakt, dan belast zij

bankgarantie. De reden hiervoor is dat het risico op het niet nakomen van de verplichtingen als laag wordt

deze volledig door aan de initiatiefnemer op basis van werkelijk gemaakte kosten of, indien van toepassing,

ingeschat.

de legesverordening. Denk hierbij bijvoorbeeld aan slopen van opstallen of bodemsanering.

Het kan voorkomen dat meerdere kostenverhaalsgebieden profijt hebben van de werken, zogenaamde

Landschapsinvesteringsregeling

bovenwijkse voorzieningen. De gemeente zal op basis van profijt, toerekenbaarheid en proportionaliteit de

De gemeente Boxtel staat onder voorwaarden nieuwe initiatieven in het buitengebied toe. De gemeente stelt

kosten van de werken toerekenen aan de kostenverhaalsgebieden en verhalen op de initiatiefnemer.

hierbij eisen aan het behoud en het versterken van de omgevingskwaliteit. De gemeente volgt hiermee het provinciale beleid, zoals verankerd in de omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant en de

Parkeren

Regeling kwaliteitsverbetering van het landschap.

De gemeente hanteert parkeernormen bij nieuwe activiteiten. Het uitgangspunt is dat ieder bouwplan op eigen terrein de benodigde parkeerplaatsen aanlegt. Als dit om beargumenteerde redenen niet mogelijk is

De kwaliteitsverbetering kan zowel in natura als in de vorm van een bijdrage worden gerealiseerd. Het heeft

of bij een integrale gebiedsontwikkeling op gebiedsniveau wordt opgelost, dan is het college bevoegd om

de voorkeur dat de initiatiefnemer de kwaliteitsverbetering op de locatie of in de nabijheid hiervan zelf

hiervan af te wijken. Het is aan de initiatiefnemer om schriftelijk aan te tonen dat het parkeren niet (geheel) op

realiseert. Van een ruimtelijke verbetering in natura is bijvoorbeeld sprake als er in ruil voor een nieuwe

eigen terrein kan worden gerealiseerd. De initiatiefnemer dient een verzoek tot afwijking in bij de gemeente.

woning (agrarische) bedrijfsgebouwen worden gesloopt of landschapselementen worden aangebracht,

De gemeente past maatwerk toe op basis van redelijkheid en billijkheid voor de te verhalen kosten. De kosten

zoals houtwallen, bomenrijen en poelen. De ruimtelijke verbetering kan echter niet altijd op of nabij de te

omvatten de aanlegkosten van de parkeerplaatsen, de voorbereiding, toezicht en uitvoering van de aanleg en

ontwikkelen locatie worden gerealiseerd. Als hiervan sprake is, dan doet de initiatiefnemer een bijdrage.

inbrengwaarde of verwervingskosten van de grond.

Deze bijdrage komt in de reserve plattelandsvernieuwing. Uit deze reserve wordt de vereiste kwaliteitsverbetering vervolgens door of namens de gemeente op een andere plek in het buitengebied gerealiseerd.

Onderzoeken

19

Het uitgangspunt is dat de initiatiefnemer de onderzoeken laat uitvoeren. Mocht de gemeente onderzoeken

In het uitvoeringsprogramma natuur en landschap legt de gemeente verantwoording af over de besteding van de bijdrage.

laten uitvoeren, dan belast de gemeente de onderzoekskosten volledig door aan de initiatiefnemer. Denk hierbij aan onderzoeken voor de planologische procedure en de uit te voeren werken, zoals grondmechanisch en milieukundig bodemonderzoek, akoestisch onderzoek, ander milieukundig onderzoek, archeologisch en cultuurhistorisch onderzoek en onderzoek voor natuurbescherming.

17) bijlage IV (kostensoorten A8), Ob 18) bijlage IV (kostensoorten A5 t/m A9), Ob 19) bijlage IV (kostensoorten A1 en A10), Ob 20) bijlage IV (kostensoorten A11), Ob. Dit programma gaat over het kostenverhaal van nadeelcompensatie op de initiatiefnemer en gaat niet over degene die verzoekt om nadeelcompensatie.

17

3.5

Financiële bijdragen investeringen om de fysieke leefomgeving te verbeteren

Indexering en actualisatie De tarieven voor de financiële bijdrage verbetering van de fysieke leefomgeving indexeert het college jaarlijks. Deze staan in de begroting. Periodiek actualiseert het college de berekening en daarmee het tarief voor de

Bij kostenverhaalsplichtige activiteiten verhaalt en bij verruimde activiteiten vraagt de gemeente een

financiële bijdrage verbetering van de fysieke leefomgeving. Vanwege het dynamische karakter is een

financiële bijdrage verbetering van de fysieke leefomgeving. Dit betreft investeringen waar het bestaande

periodieke actualisatie, indicatief iedere vier jaar, van de investerings- en ontwikkelopgave het uitgangspunt.

en nieuwe gebied profijt van hebben. Er is een functionele samenhang tussen de verbeteringen en de groei

Als er grote wijzigingen zijn of ambities worden bijgesteld, dan is er aanleiding om eerder te actualiseren.

van de gemeente. Bepalen van de bijdrage verbetering van de fysieke leefomgeving per kostenverhaalsplichtige activiteit Om het tarief voor de financiële bijdrage verbetering van de fysieke leefomgeving te bepalen, doorloopt de

Bij het berekenen van de bijdrage voor een specifiek initiatief geldt dat het gaat om de extra toevoeging van

gemeente periodiek een aantal stappen. Bijlage IV geeft dit stappenplan weer.

het programma. Het betreft dus nieuwbouw vermindert met sloop of bij transformatie de gebruikswijziging (tot maximaal het bedrag dat verschuldigd is voor de nieuwbouw). Bijlage V geeft drie fictieve berekeningen van de bijdrage verbetering van de fysieke leefomgeving. Bij het sluiten van de anterieure overeenkomst wordt de bijdrage berekend op basis van de mogelijkheden in de beoogde planologische maatregel.

Gebiedseigen kosten, bovenwijkse voorzieningen en investeringen om de fysieke leefomgeving te verbeteren kostenverhaalsgebied 1 (nieuw gebied) gebiedseigen kosten binnen exploitatiegebied

Ontsluitingsweg

bovenwijkse voorziening binnen kostenverhaalsgebied

gebiedseigen kosten buiten exploitatiegebied

bovenwijkse voorziening buiten kostenverhaalsgebied

waterberging

doorfietsroute

kostenverhaal financiele bijdragen kostenverhaalsgebied 2 (nieuw gebied) gebiedseigen kosten binnen exploitatiegebied

financiele bijdragen

geldstroom kostenverhaal geldstroom financiële bijdragen

kostenverhaal

18 18

Bepalen van de bijdrage verbetering van de fysieke leefomgeving per kostenverhaalsplichtige activiteit

De bijdrage van initiatiefnemers wordt gestort in de bestemmingsreserve bij ontvangst van de betaling. De

Bij het berekenen van de bijdrage voor een specifiek initiatief geldt dat het gaat om de extra toevoeging van

gemeentelijke grondexploitaties dragen via de reserve grondexploitaties bij als er in een jaar grond wordt

het programma. Het betreft dus nieuwbouw vermindert met sloop of bij transformatie de gebruikswijziging.

uitgegeven en de levering bij de notaris heeft plaatsgevonden.

Bijlage V geeft drie fictieve berekeningen van de bijdrage verbetering van de fysieke leefomgeving. Bij het sluiten van de anterieure overeenkomst wordt de bijdrage berekend op basis van de mogelijkheden in de

De bepaling van de stand van de bestemmingsreserve en de verantwoording van de bestedingen vindt

beoogde planologische maatregel.

jaarlijks plaats en is een onderdeel van de jaarrekening.

Bestemmingsreserve verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving

De bestemmingsreserve wordt ingezet tot maximaal het saldo € 0.

De gemeente stort de ontvangen financiële bijdragen verbetering van de fysieke leefomgeving van initiatiefnemers (private grondexploitatie) en van de gemeentelijke grondexploitaties in de bestemmingsreserve verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Uit deze reserve betaalt de gemeente naar rato een deel van de verbetering van de fysieke leefomgeving (cofinanciering). Het overige deel betaalt de gemeente uit de eigen (algemene) middelen. De bestemmingsreserve verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving kan enkel ingezet worden voor investeringen om de fysieke leefomgeving van gemeente Boxtel te verbeteren.

financiëring van de investeringsopgave

nieuw gebied

bestemmingsreserve

voeding bestemmingsreserve

bestaand gebied

algemene middelen gemeente

bijdragen derden

Overige financiering

subsidies overige financiering

financiering investeringsopgave

bruto-investering

gemeentelijke grondexploitaties

verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving

netto investering

initiatiefnemers

19

3.6 Financiële bijdragen volkshuisvestingsfonds

Het uitgangspunt van de gemeente is dat alle initiatieven voldoen aan het programma Volkshuisvesting wonen zorg welzijn 2023-2028. De gemeente legt beoogde compensatielocatie(s) niet vast in haar

De gemeente Boxtel heeft in haar programma Volkshuisvesting wonen zorg welzijn 2023-2027 het

omgevingsvisie of een programma. Dit is een vereiste om de financiële bijdragen voor sociale woning-

woningbouwprogramma opgenomen dat zij nastreeft. Het woningbouwprogramma is zo opgesteld dat de

bouw af te dwingen.

gemeente in iedere kern een evenwichtige samenstelling van de woningvoorraad bereikt. Een belangrijke opgave is het toevoegen van voldoende sociale huurwoningen.

De initiatiefnemer verzoekt het college om af te mogen wijken van het woningbouwprogramma en hiervoor een storting te doen in het volkshuisvestingsfonds.

Het uitgangspunt is dat ieder nieuw initiatief voldoende sociale huurwoningen toevoegt, zoals omschreven in het programma Volkshuisvesting wonen zorg welzijn 2023-2027.

Als het college wil meewerken aan een initiatief van één, twee of drie woningen dat afwijkt van het

Er kunnen redenen zijn dat een initiatiefnemer voor een specifiek initiatief minder sociale huurwoningen wil

programma Volkshuisvesting wonen zorg welzijn 2023-2028 geldt een vrijstelling voor de storting

realiseren en dus wil afwijken van het woningbouwprogramma uit het programma Volkshuisvesting wonen

in het volkshuisvestingsfonds.

zorg welzijn 2023-2027. Een initiatiefnemer kan het college verzoeken om af te wijken. Het college neemt hierover een beargumenteerde beslissing. Er zijn dan mogelijkheden om toch het woningbouwprogramma uit het programma Volkshuisvesting wonen zorg welzijn 2023-2027 (op kernniveau) waar te maken.

Verzoek van een initiatiefnemer Als een initiatiefnemer minder sociale huurwoningen wil realiseren en niet zelf op een andere locatie dit

Afwijking met fysieke verevening

tekort aan woningen kan compenseren, dan kan de initiatiefnemer het college verzoeken om af te mogen

De initiatiefnemer zorgt of initiatiefnemers zorgen dat het totale woningbouwprogramma op meerdere

wijken van het woningbouwprogramma uit het programma Volkshuisvesting wonen zorg welzijn 2023-2027.

locaties in totaal voorziet in voldoende sociale huurwoningen. Hierbij borgt het college contractueel in de

De initiatiefnemer onderbouwt in zijn verzoek wat de reden is of redenen zijn om af te wijken. Denk hierbij

anterieure overeenkomst(en) dat de locatie waar de compensatie (hierna: de compensatielocatie) plaatsvindt

aan argumenten op het gebied van ruimtelijke inpassing of exploiteerbaarheid van de sociale huurwoningen.

ook daadwerkelijk gerealiseerd wordt. De gemeente neemt in de anterieure overeenkomst hiervoor

De initiatiefnemer verzoekt het college om een storting in het volkshuisvestingsfonds te mogen doen, zodat

bepalingen op, zoals de termijn waarbinnen de compensatielocatie gerealiseerd wordt, het stellen van

de gemeente kan zorgen voor de compensatie. Het college bepaalt of het wil meewerken aan het verzoek en

een financiële zekerheid in de vorm van een bankgarantie en boetebepalingen bij het niet nakomen (niet

onderbouwt dit besluit.

realiseren van de sociale huurwoningen) van de afspraken. Afwijking met volkshuisvestingsfonds

Deze beleidsregel is niet van toepassing op tijdelijke mantelzorgwoningen en splitsing van woningen.

Het volkshuisvestingsfonds is een instrument om verevening tussen locaties mogelijk te maken. De initiatieven, die te weinig sociale huurwoningen realiseren, storten in het volkshuisvestingsfonds en initiatieven of gemeentelijke grondexploitaties die extra sociale huurwoningen realiseren, kunnen een uitkering krijgen uit het volkshuisvestingsfonds. De gemeente kan hierdoor sturen dat er voldoende sociale huurwoningen (per kern) gebouwd worden. Het volkshuisvestingsfonds is een bestemmingsreserve. De ontvangen stortingen zet de gemeente alleen in om extra sociale huurwoningen te realiseren zoals beschreven in deze beleidslijn. Deze regeling wordt opgenomen in het programma kostenverhaal en financiële bijdragen.

20

Stortingen in het volkshuisvestingsfonds

Uitkeringen uit het volkshuisvestingsfonds

De hoogte van de storting is afhankelijk van het aantal woningen en de prijssegmenten die gerealiseerd

Initiatiefnemers van initiatieven met meer sociale huurwoningen dan het programma Volkshuisvesting wonen

worden in plaats van de sociale huurwoningen. De tarieven zijn bepaald door het verschil in grondwaarde

zorg welzijn 2023-2027 voorschrijft en een gemeentelijke grondexploitatie met meer sociale huurwoningen

normatief te bepalen. De grondwaarde van een sociale huurwoning is lager dan die van de andere prijs-

kunnen een bijdragen krijgen uit het volkshuisvestingsfonds. De uitkering is net als de storting afhankelijk van

segmenten. De initiatiefnemer kan dus met een initiatief met minder sociale huurwoningen en meer

de woningen die niet gerealiseerd worden in plaats van de sociale huurwoningen. Het is een compensatie

woningen in de andere prijssegmenten een hogere grondwaarde realiseren. Bij het bepalen van de hoogte

voor de lagere grondwaarde en hierbij mag geen sprake zijn van staatsteun. Het toekennen van een uitkering

van de storting wordt het aantal sociale huurwoningen gecompenseerd met (steeds) het hoogste

is een bevoegdheid van het college en hiervoor is een collegebesluit nodig.

prijssegment. Een uitkering uit het volkshuisvestingsfonds is alleen aan de orde als de sociale huurwoning(en) verhuurd De gemeente hanteert de onderstaande tarieven. Deze tarieven gelden totdat het college ze actualiseert

worden door een toegelaten instelling waarmee de gemeente prestatieafspraken heeft. De betaling vindt

en nieuwe tarieven vaststelt. Het college doet dit in beginsel iedere drie jaar. In bijlage VI staan een aantal

plaats na oplevering van de sociale huurwoningen, dus als de woningen gereed gemeld zijn.

voorbeelden.

Uitkeringen kunnen plaatsvinden zolang de reserve voldoende middelen bevat. De gemeente kan beschikken over de stortingen in de reserve waar een onherroepelijke planologische maatregel aan ten grondslag ligt.

prijssegment

21

tarief De gemeente kan de reserve een (tijdelijke) impuls geven en vullen met een storting om de bouw van sociale

Goedkope koop

€

12.000

huurwoningen te stimuleren. De gemeente kan de stortingen om een impuls te geven weer uitnemen zonder

Middenhuur/betaalbare koop

€

40.000

dat hier een verplichting ontstaat om extra sociale huurwoningen te realiseren. De impuls was immers niet

Dure koop

€

107.000

om een tekort van sociale huurwoningen te compenseren, maar om een impuls te geven. Evaluatie

De initiatiefnemer doet de storting in het volkshuisvestingsfonds voordat de planologische procedure start

Het college evalueert periodiek de regeling volkshuisvestingsfonds. De eerste evaluatie vindt plaats één jaar

of overlegt een bankgarantie wanneer de gemeente bij wijze van uitzondering instemt met een betaling in

na vaststelling van de regeling volkshuisvestingsfonds.

termijnen. In het voorkomende geval dat een planologische wijziging niet vastgesteld of onherroepelijk wordt en er dus geen woningbouwplan komt, dan vervalt de verplichting om de storting te doen. Er worden dan geen woningen toegevoegd en er ontstaat dan geen tekort aan sociale huurwoningen. Afwijking door uitwisseling sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen Een initiatiefnemer mag, als het college daarmee instemt, sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen uitwisselen wanneer deze voldoen aan de prijs-/kwaliteitverhouding22 gesteld in de doelgroepenverordening. Een goedkope koopwoning heeft dan een minimale gebruiksoppervlakte van 65m2 bij een grondgebonden woning en 50 m2 bij een appartement en voldoet aan de prijsgrenzen voor de maximale koopprijs23.

21) de prijssegmenten liggen vast in het programma Volkshuisvesting wonen zorg welzijn 2023-2027 en de Doelgroepenverordening 2023 gemeente Boxtel 22) artikel 7 Doelgroepenverordening 2023 gemeente Boxtel 23) artikel 4 Doelgroepenverordening 2023 gemeente Boxtel

21

22

4. uitvoering Dit hoofdstuk schetst de bevoegdheden van de raad en het college ten aanzien van het programma kostenverhaal en financiële bijdragen.

omschrijving

rol van het college

rol van de raad

Programma kostenverhaal en financiële bijdragen

Voordragen

Vaststellen

Periodiek actualiseren en vaststellen van het tarief voor de financiële bijdrage verbetering van de fysieke leefomgeving en de financiële bijdrage van het volkshuisvestingsfonds

Vaststellen

Jaarlijkse rapportage over voortgang en inzet van de bestemmingsreserve verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving en de bestemmingsreserve volkshuisvestingsfonds in de jaarrekening

Voordragen

Bepalen van de hoogte, in rekening brengen, innen en stellen van zekerheden voor de betaling van het kostenverhaal en de financiële bijdragen zoals beschreven in het programma kostenverhaal en financiële bijdragen

Vaststellen

Het doen van stortingen en onttrekkingen uit de bestemmingsreserve volkshuisvestingsfonds

Vaststellen (via P&C cyclus/egalisatiereserve)

Afwijken kostenverhaal en financiële bijdragen, onderbouwd met een onafhankelijke taxatie/exploitatieopzet.

Vaststellen

Vaststellen

23

Bijlagen

24

bijlage I

begrippen Financiële bijdragen In deze begrippenlijst staan de op dit programma van toepassing zijnde artikelen uit de Omgevingswet

Artikel 8.21 (categorieën ontwikkelingen waarvoor financiële bijdragen kunnen worden verhaald)

en Omgevingsbesluit.

Omgevingsbesluit 1. Als categorieën ontwikkelingen ter verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving waarvoor, als

Aanvullende activiteiten waarvoor financiële bijdragen op vrijwillige basis kunnen worden

wordt voldaan aan de criteria van artikel 13.23, eerste lid, onder a en b, van de wet, in een omgevingsplan

overeengekomen (ook wel verruimde activiteiten)

kan worden bepaald dat een financiële bijdrage wordt verhaald op degene die een activiteit als bedoeld in

Onder de Omgevingswet is het mogelijk om privaatrechtelijk op vrijwillige basis de financiële bijdragen

artikel 13.11 van de wet verricht, worden aangewezen:

overeen te komen voor de volgende activiteiten uit art. 8.20 Omgevingsbesluit sub b en c:

a. wijziging van de inrichting van het landelijk gebied ter verbetering van landschappelijke waarden door

• de bouw van een bouwwerk, geen gebouw zijnde, voor:

middel van het treffen van maatregelen in de fysieke leefomgeving, waaronder in ieder geval worden

- land- of tuinbouw, voor zover de oppervlakte ten minste 100 m bedraagt;

begrepen het verwijderen van vrijkomende agrarische bebouwing en het herstellen of aanvullen van

- opwekking of winning, omzetting of transport van energie of van gasvormige, vloeibare of vaste stoffen

landschappelijke elementen;

2

b. aanleg of wijziging van gebieden als bedoeld in artikel 2.44 van de wet of gebieden die in het

als energiedrager; - infrastructuur, voor zover het gaat om wegen, vaarwegen, spoorwegen of telecommunicatie infrastructuur;

omgevingsplan ter bescherming van de natuur zijn aangewezen en herstel, op basis van een omgevingsvisie of programma, van dier- en plantensoorten die van nature in Nederland in het wild

- handelsreclame; of

voorkomen door middel van het treffen van maatregelen in de fysieke leefomgeving, waaronder in

- recreatie; en

ieder geval worden begrepen maatregelen in de fysieke leefomgeving: 1°. ter vermindering van de stikstofdepositie; of

• andere activiteiten, voor zover het gaat om het gebruik van: - een of meer bestaande gebouwen, niet zijnde recreatiewoningen, mits de bruto vloeroppervlakte

2°. ter bescherming en verbetering van de chemische en ecologische kwaliteit van watersystemen; c. aanleg van infrastructuur voor verkeers- en openbaar vervoersnet-werken van gemeentelijk of regionaal

van de nieuw toegelaten functie ten minste 1.500 m bedraagt; 2

- gronden, mits de grondoppervlakte van het nieuw toegelaten gebruik ten minste 1.000 m bedraagt, of 2

- een of meer bestaande recreatiewoningen voor permanente bewoning.

belang; d. aanleg van recreatievoorzieningen die behoren tot de gemeentelijke of regionale groenstructuur, waaronder in ieder geval worden begrepen parken en recreatiegebieden;

Anterieure overeenkomst

e. ontwikkelingen gericht op het bereiken van een naar prijsklasse evenwichtige samenstelling van de

Een privaatrechtelijke overeenkomst tussen een gemeente en een ontwikkelende partij/initiatiefnemer over

woningvoorraad in de gemeente of regio door middel van het realiseren van sociale huur- of koop-

de grondexploitatie, gesloten vóór de vaststelling van een planologische maatregel, zoals bedoeld in artikel

woningen als bedoeld in artikel 5.161c, eerste lid, onder a en b, van het Besluit kwaliteit leefomgeving

13.13 Omgevingswet. Deze overeenkomst kan de volgende benaming hebben anterieure exploitatie-

buiten het gebied waar de activiteit, bedoeld in artikel 13.11 van de wet, plaatsvindt, voor zover in dat

overeenkomst, samenwerkingsovereenkomst, (koop)realisatieovereenkomst etc. De ontwikkelende

gebied met het oog op die evenwichtige samenstelling onvoldoende sociale huur- of koopwoningen

partij/initiatiefnemer is grondeigenaar of wordt grondeigenaar van het plangebied.

worden gerealiseerd en het op een andere locatie realiseren van die woningen: 1°. in het omgevingsplan is toegelaten of voorgeschreven op grond van regels als bedoeld in artikel

Bestaand gebied

5.161c, eerste lid, onder a of b, van dat besluit of in een programma is opgenomen; en

Bestaande woningen en niet-woningen, zoals kantoren, bedrijven en overig commercieel vastgoed, op de

2°. tot gevolg heeft dat de kosten, bedoeld in artikel 13.11 van de wet, op grond van het eerste lid van

peildatum van de berekening van het tarief voor verbetering van de fysieke leefomgeving. Bij opstellen van

dat artikel niet volledig kunnen worden verhaald of dat een tekort op de gemeentelijke exploitatie

het programma is dit 1 januari 2024.

van de benodigde gronden ontstaat; en f. stedelijke herstructurering ter verbetering van het woon- en leefklimaat in verouderde wijken of

Bovenwijkse voorzieningen

gebieden met leegstandsproblemen door middel van het treffen van maatregelen in de fysieke

Gebiedsoverstijgende werken, werkzaamheden en maatregelen waarvan meer dan één kostenverhaalsgebied

leefomgeving, waaronder in ieder geval worden begrepen het slopen van woningen en het aanleggen

profijt heeft.

of wijzigen van wegen. 25

2. Onder de aanwijzing valt niet de aanleg van voorzieningen of het treffen van maatregelen in de fysieke

Maatschappelijk voorzieningen zonder winstoogmerk

leefomgeving waarvoor kosten worden gemaakt die op grond van artikel 13.11, eerste lid, van de wet

Maatschappelijke voorzieningen zijn voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs, religie, opvang,

geheel of gedeeltelijk moeten worden verhaald op degene die de betrokken activiteit verricht.

welzijn, zorg en medisch, waarbij de voorziening (geheel of gedeeltelijk) direct of indirect mogelijk wordt gemaakt met publieke middelen en de exploitant geen winstoogmerk heeft.

Gbo Nieuwe gebied

Gebruiksoppervlak conform NEN2580.

Woningen en niet-woningen die (naar verwachting) worden toegevoegd aan de bestaand gebied en nog niet Initiatiefnemer

planologisch zijn ingepast. Het betreft nieuwbouw verminderd met sloop/transformatie.

Een private partij, bijvoorbeeld een projectontwikkelaar, bouwbedrijf of een particuliere grondeigenaar, die een kostenverhaalsplichtige activiteit wil realiseren, waarvoor een planologische wijziging nodig is.

PTP-criteria De criteria genoemd in artikel 13.11 lid 1 Omgevingswet.

Kostenverhaalsgebied Het kostenverhaalsgebied wordt zo begrensd dat alle onderdelen van de beoogde ontwikkeling erin vallen.

Profijt

Het gaat zowel om de gronden waar de kostenverhaalsplichtige activiteiten zijn geprojecteerd als om de

De nieuwe ontwikkeling moet nut ondervinden van de te treffen werken, werkzaamheden en maatregelen.

gronden voor openbare ruimte en andere voorzieningen. Toerekenbaarheid Kostenverhaalsplichtige activiteit

Er moet een causaal verband zijn tussen de activiteit en de investering.

Artikel 8.13 Omgevingsbesluit a. de bouw van een of meer gebouwen met een woonfunctie;

Proportionaliteit

b. de bouw van een of meer hoofdgebouwen, anders dan gebouwen met een woonfunctie;

Indien meerdere gebieden profijt hebben van werken, werkzaamheden en maatregelen, moeten deze naar

c. de uitbreiding van een gebouw met ten minste 1.000 m bruto vloeroppervlakte of met een of meer

evenredigheid worden verdeeld.

2

gebouwen met een woonfunctie; d. de bouw van een gebouw dat geen hoofdgebouw als bedoeld onder b is, met ten minste 1.000 m2 bruto vloeroppervlakte; e. de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen met andere gebruiksfuncties dan een woonfunctie tot gebouwen met een woonfunctie, mits het ten minste tien gebouwen met een

Sociale huurwoningen Woningen met een maandhuur tot maximaal de liberalisatiegrens, bedoeld in artikel 13, eerste lid, onder a, van de Wet op de huurtoeslag en verhuurd door een toegelaten instelling (Besluit Toegelaten Instellingen Volkshuisvesting en Woningwet).

woonfunctie betreft; f. de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen met andere gebruiksfuncties dan een kantoorfunctie, een winkelfunctie of een bijeenkomstfunctie voor het verstrekken van consumpties voor het gebruik ter plaatse tot gebouwen met een of meer van deze gebruiksfuncties, mits de cumulatieve bruto vloeroppervlakte van de nieuwe gebruiksfuncties ten minste 1.500 m2 bedraagt. Kostenverhaalsregels en -voorschriften Als de gemeente publiekrechtelijk haar kosten verhaalt dan doet zij dit met ‘kostenverhaalregels’ in het omgevingsplan of de ‘kostenverhaalvoorschriften’ in een Buitenplanse omgevingsplanactiviteit.

26

bijlage II

kostensoorten bij kostenverhaal

A10: De kosten van voorbereiding en toezicht op de uitvoering van de onder A3, A5, A6, A8 en A9 bedoelde werken, werkzaamheden en maatregelen, inclusief het daarvoor benodigde onderzoek

A. Kostensoorten bij kostenverhaal met of zonder tijdvak

A11: Nadeelcompensatie aan derden als bedoeld in hoofdstuk 15 van de Omgevingswet A12: Niet-terugvorderbare BTW, niet-gecompenseerde compensabele BTW of andere niet-terugvorderbare

A1: De kosten van het vaststellen van een omgevingsplan of een projectbesluit of het verlenen van een

belastingen, over de kostenelementen, genoemd onder A1 en A3 tot en met A10

omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, inclusief het daarvoor benodigde

A13: De rente van geïnvesteerde kapitalen en overige lasten, verminderd met renteopbrengsten

onderzoek

A14: De kosten van andere door of in opdracht van het bestuursorgaan te verrichten werkzaamheden, voor

A2: De waarde van de gronden die worden gebruikt voor de uitvoering van de onder A8 en A9 bedoelde

zover die werkzaamheden rechtstreeks verband houden met de in deze bijlage bedoelde werken,

werken, werkzaamheden en maatregelen, inclusief de waarde van de te slopen opstallen, geraamd

werkzaamheden en maatregelen

overeenkomstig artikel 8.17, eerste lid Omgevingsbesluit A3: De kosten van het vrijmaken van de gronden, bedoeld onder A2, van persoonlijke rechten en lasten,

B. Kostensoorten bij kostenverhaal met tijdvak; in aanvulling op tabel A

eigendom en bezit en beperkte rechten of zakelijke lasten A4: Het tijdelijk beheer van de door of vanwege de gemeente, de provincie of de Staat verworven percelen,

B1: De waarde van de gronden waar de bouwactiviteiten, bedoeld in artikel 13.11, eerste lid, van de

verminderd met de uit het tijdelijk beheer te verwachten opbrengsten

Omgevingswet, zullen worden verricht, inclusief de waarde van de daar aanwezige, te slopen opstallen,

A5: De kosten van het slopen, verwijderen en verplaatsen van opstallen, obstakels, funderingen, kabels en

geraamd overeenkomstig artikel 8.17, eerste lid Omgevingsbesluit

leidingen op de gronden, bedoeld onder A2

B2: De kosten om de gronden, bedoeld onder B1, vrij te maken van persoonlijke rechten en lasten,

A6: De kosten van bodemsanering, het dempen van oppervlaktewateren en het verrichten van grondwerken

eigendom, bezit en beperkte rechten of zakelijke lasten

op de gronden, bedoeld onder A2

B3: De kosten van het slopen, verwijderen en verplaatsen van opstallen, obstakels, funderingen, kabels en

A7: De kosten van de noodzakelijke compensatie van in het kostenverhaalsgebied verloren gegane

leidingen op de gronden, bedoeld onder B1

natuurwaarden, groenvoorzieningen en watervoorzieningen

B4: De kosten van bodemsaneringswerkzaamheden, het dempen van oppervlaktewateren en het verrichten

A8: De kosten van de aanleg of wijziging van:

van grondwerken op de gronden, bedoeld onder B1

• 1°. wegen, gebouwde en ongebouwde openbare parkeergelegenheden, pleinen, voet- en rijwiel paden, gebouwde openbare fietsenstallingen, faciliteiten voor ondergrondse afvalinzameling, waterpartijen, watergangen, voorzieningen voor de waterhuishouding, bruggen, tunnels, duikers, kades, steigers, en andere rechtstreeks met de aanleg daarvan verband houdende werken en bouwwerken; • 2°. infrastructuur voor openbaar-vervoervoorzieningen met bijbehorende werken en bouwwerken; • 3°. groenvoorzieningen, natuurvoorzieningen en openbare niet-commerciële sportvoorzieningen; • 4°. openbare verlichting en brandkranen met aansluitingen; • 5°. straatmeubilair, speeltoestellen, sierende elementen, kunstobjecten en afrasteringen in de openbare ruimte; • 6°. distributienetwerken voor elektriciteit, warmte, gas en water, inclusief bijbehorende werken en bouwwerken; en • 7°. riolering, inclusief bijbehorende werken en bouwwerken A9: De kosten van werken, werkzaamheden en maatregelen die noodzakelijk zijn voor het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit

27

bijlage III

specificatie investerings- en ontwikkelopgave Investeringsopgave Onderstaande tabel geeft een overzicht van de verbetering van de fysieke leefomgeving. Het betreft het netto-investeringsbedrag.

investeringen

nettoinvesteringsopagve

Groen, water natuur en landschap Ecologische verbindingszone Smalwater Ecologische verbindingszone Blauwhoefseloop Algemene investering landschapselementen Boxtel Noordwesthoek boskavels in groene singels