Nieuw-Bijlage 1. BOPA motivering (onderbouwing) zonnepark Ontginningsweg d.d. 23 juli 2025

zonneparken. Daarmee wordt 0,042 TWh opgewekt. Samen met de po-

ondanks mag aangenomen worden dat op zonneparken op gronden

de inspanning hiervoor wordt anterieur overeengekomen met de aanvra-

tentie uit de treden 1, 2 en 3 houdt dit in dat daarmee 0,094 TWh gerea-

waar verstedelijking afweegbaar op termijn het landbouwkundig gebruik

ger. In die zin hebben ze een maatschappelijke meerwaarde doordat lo-

liseerd is of wordt voorbereid. Dat is 117% van het RES opwekdoel.

wordt beëindigd

kaal zeggenschap verkregen kan worden over de lokale opwekopgave.

Die overproductie is nodig om dat het niet zeker is dat alle potentie ook

Onder e van lid 3 is opgenomen dat de ontwikkeling past binnen de regi-

tijdig gerealiseerd kan worden. Daarnaast past die overproductie binnen

Verder is in lid 2 onder c opgenomen dat de ontwikkeling van het zonne-

onale afspraken. Hieraan wordt voldaan doordat in de RES NOB 1.0 af-

het streven om zo snel mogelijk energieneutraal te zijn. Wat wel zeker is

park bijdraagt aan de vermindering van netcongestie of zorgt voor ver-

spraken zijn gemaakt over de lokale opwekopgave van de 10 gemeente

dat we nu 36,5% van de RES opwekopgave gerealiseerd hebben en sa-

groting van een efficiënter netwerkgebruik, wat blijkt uit een advies van

in regio Noordoost-Brabant voor de realisatie van het RES doel voor

men met de 52,5% van de vier zonneparken uit de tender we op 89%

de netwerkbeheerder. Hierover wordt opgemerkt dat het verkrijgen van

2030. Vanwege de luchtvaartbelemmeringen in de regio zijn de moge-

RES opwekopgave zitten. Er is dus nog een flinke stap die we moeten

een advies van de netwerkbeheerder niet past binnen de termijn waarin

lijkheden voor windenergie in de regio beperkt en is de regio voor een

zetten om de RES opwekopgave te realiseren.

vergunningen onder het oude recht verleend kunnen worden, maar dat

groot deel aangewezen op zonneparken op landbouwgronden. Dus ook

er wel wordt uitgegaan dat de zonneparken alleen prioriteit krijgen voor

regionaal zijn er nagenoeg geen mogelijkheden voor de samenwerking

Artikel 5.54. lid 2: Uitzonderingen voor zonneparken op landbouw-

een aansluiting op het netwerk als na vergunningverlening een dergelijk

in de realisatie van de lokale opwekopgave door een deel daarvan in

grond.

advies wordt verkregen. In die zin wordt verwacht dat de initiatieven uit

een andere gemeente te realiseren.

In artikel 25 is opgenomen dat het recht van toepassing blijft zoals dat

de tender aan deze uitzondering zullen voldoen. Reactie op advies provincie

gold op 1 januari 2024 voor zonneparken die voor 1 juli 2025 vergund zijn. In lid 2 zijn drie uitzonderingsgronden opgenomen op basis waar-

Artikel 5.54, lid 3: voorwaarden omgevingsplannen voor zonnepar-

In de adviezen van de provincie Noord-Brabant voor de vier zonnepar-

van zonneparken op landbouwgrond zijn toegestaan. Ervan uitgaande

ken

ken uit de eerste tender is gereageerd dat de zonneladder uit hun beleid

dat de vergunningen voor de zonneparken uit de tender verleend kun-

Onder a van lid 3 is opgenomen dat zonneparken passen binnen de ge-

niet goed is toegepast. De provincie zegt daarin over de onderbouwing

nen worden voor 1 juli 2025, zijn deze uitzonderingen dus niet van toe-

wenste ontwikkelingsrichting van het gebied. Daarvoor is de ontwikke-

provinciale zonneladder het volgende (cursief) en reageren wij vervol-

passing op de zonneparken in de eerste tender. Desondanks wordt hier-

ling van zonneparken opgenomen in de concept Omgevingsvisie van de

gens (niet cursief):

onder toegelicht hoe hier aandacht aan besteed is.

gemeente. Voor wat betreft de onderbouwing van de zonneladder merken wij op

In lid 2 onder b is opgenomen dat er een voorkeur is voor landbouw-

Onder b en c van lid 3 is opgenomen dat geborgd is dat het zonnepark

dat deze niet in het kader van ons provinciaal beleid afgepeld is. Het valt

gronden waarvan beleidsmatig is vastgelegd dat het landbouwkundig

tijdelijk, voor ten hoogste 25 jaar, wordt toegelaten en dat de ontmante-

ons onder andere op dat in trede 2 er alleen gesproken wordt over zon

gebruik wordt beëindigd. Daarom is in de tender voorrang gegeven aan

ling van het park hierna wordt geborgd. Hiervoor wordt een voorwaarde

op parkeerplaatsen in stedelijk gebied. Echter, dit is niet de gehele trede

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

19

2. Wat zijn andere grondgebonden opties in stedelijk gebied? Zijn er bij-

is er in trede 1 dus onvoldoende ruimte om te kunnen voorzien in de to-

b. de ontwikkeling past in de gewenste ontwikkelingsrichting, bedoeld in

voorbeeld braakliggende stukken grond die tijdelijk ingezet kunnen wor-

tale behoefte aan duurzame energie en wordt de noodzaak voor de be-

Artikel 5.12, en inzicht is geboden in de maatregelen die worden getrof-

den voor zonne-energie. U dient hier dieper op in te gaan.

nutting van de andere treden onderbouwd.

fen om de impact op de omgeving te beperken. Zoals onder sub a is betoogd is het enkel realiseren van zonnepanelen

In de onderbouwing van de zonneladder is bij trede 2 inderdaad alleen

De gemeente Boxtel heeft geconcludeerd dat er dus niet in voldoende

op daken niet voldoende. In het gemeentelijk beleid is daarom gekeken

de potentie op parkeerplaatsen in stedelijk gebied beschouwd en daaruit

mate worden voorzien in duurzame energie door de ontwikkeling van

naar andere mogelijke invullingen van duurzame energie buiten be-

blijkt dat die marginaal is ten opzichte van de RES-opwekopgave voor

andere vormen van duurzame energie. Hiernaast kan er ook niet aan de

staand stedelijk gebied. De locatie is passend binnen het gemeentelijk

2030. Als we in beschouwing nemen dat de opgave tot 2050 veel groter

behoefte voor duurzame energie worden voldaan binnen het stedelijk

beleid van de gemeente Boxtel. Het zonnepark wordt landschappelijk in-

is (de vraag naar elektriciteit is naar verwachting tot 3 tot 4 maal groter

gebied of kan er worden voldaan door middel van meervoudig ruimtege-

gepast waardoor deze passend is binnen de omgeving en de impact

dan de RES-opwekopgave voor 2030) en er geen braakliggende gron-

bruik of bestaand ruimtebeslag op buurpercelen. Voor de beoogde ont-

daarmee beperkt wordt. Voor de concrete uitwerking hiervan wordt ver-

den in of buiten stedelijk gebied zijn aangeboden in de tender, dan mag

wikkeling wordt er enerzijds ingezet op ecologisch dubbelgebruik. Onder

wezen naar het landschappelijke inpassingsplan in de bijlage. Het ge-

je ervan uit gaan dat er buiten parkeerplaatsen geen noemenswaardige

de panelen ontwikkeld zich ‘spontaan’ grasland (door het inzaaien van

bruik van de plantensoorten en de positionering hiervan is zorgvuldig af-

potentie is die een bijdrage kan leveren aan de totale opgave. Er zijn

een kruidenrijk grasmengsel) dat zal worden beheerd door begrazing

gewogen en sluit aan op de landschapsstructuren in de omgeving. Hier-

ons ook geen braakliggende gronden van enige omvang bekend, die

van schapen. Het begrazen van schapen zal niet meteen starten. In

mee zal de gebiedskwaliteit gewaarborgd en waar mogelijk versterkt

hiervoor in het stedelijk gebied ingezet kunnen worden.

overleg met provincie is ervoor gekozen dat het plangebied in 1e instan-

worden. Daarnaast heeft de ontwikkeling geen negatieve effecten op

tie langdurig verschraalt moet worden en na 5 jaar zal de 1e begrazing

een veilige en gezonde leefomgeving. De ontwikkeling is al met al pas-

We lezen hiernaast dat een aantal opties niet meegenomen worden als

van schapen plaatsvinden. Bij het opstellen van een begrazingsplan

send binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied.

potentie vanuit het idee dat de exploitatie niet rendabel is. Wij wijzen u

door schapen zal worden gekeken naar de duur, omvang en positione-

er graag op dat u een ruimtelijke afweging moet maken en nu worden

ring van de schapen binnen het zonnepark. Er zal hierbij ook worden

c. de ontwikkeling een maatschappelijke meerwaarde geeft, waaronder

opties niet meegewogen vanwege de exploitatie. We beseffen ons zeker

gekeken naar de effecten van begrazing van schapen op nabijgelegen

de mogelijkheid voor de omgeving om te participeren in het project.

dat het zoeken is naar balans tussen exploitatie en ruimtelijke en techni-

Natura 2000-gebieden. Het laten begrazen door schapen mag niet lei-

Er kan een maatschappelijke meerwaarde worden gecreëerd door mid-

sche uitvoerbaarheid, maar dat neemt niet weg dat er sommige opties

den tot stikstofdepositie waardoor significante gevolgen ontstaan voor

del van meervoudig ruimtegebruik, de maatregelen die getroffen worden

ruimtelijk wel wenselijk zijn en technisch ook haalbaar zijn. Het is een

Natura 2000-gebieden.

om de impact op de omgeving te beperken en de bijdrage die wordt ge-

ruimtelijke en energetische exercitie om dit in kaart te brengen.

leverd aan andere maatschappelijke doelen. Enkele voorbeelden hierNaast ecologisch dubbelgebruik gaat de aandacht uit naar het vergroten

van zijn eveneens educatieve mogelijkheden voor scholen in de omge-

In trede 1 hebben we een aantal belemmeringen genoemd en onderling

van de waterbergingscapaciteit en het vernatten van de gronden. De

ving, inzet op ontwikkeling van innovatieve technieken, realiseren van

gewogen, maar hebben daarbij niet meegewogen of er sprake is van

waterbergende functie van het gebied blijft met de komst van het zonne-

zonne- energie installaties op daken van maatschappelijke gebouwen

een rendabele exploitatie. In de praktijk zullen er dakvlakken zijn waar-

park behouden, waarmee een functiecombinatie met extensieve gras-

en het aanbieden van zonne-energie installaties aan particulieren en be-

voor de genoemde belemmeringen niet gelden, maar waar een renda-

landen mogelijk is. De planlocatie ligt op ruime afstand van het stedelijk

drijven in de omgeving tegen een gereduceerde prijs.

bele exploitatie tot 2030 niet mogelijk is. Hoewel de benutting ruimtelijk

gebied. Kortom: de gemeente Boxtel zal de realisatie van zonneparken

wenselijk en technisch haalbaar is, zullen die dan geen bijdrage leveren

nodig hebben om te kunnen voorzien in voldoende aanbod van duur-

Door realisatie van het zonnepark zal het gebied landschappelijk wor-

aan de behoefte aan duurzame energie. Vanuit een ruimtelijke afweging

zame energie.

den ingepast om daarmee de landschappelijke waarden en gebiedskarakteristieken te versterken en te behouden. In de inpassing zijn inrichtingsmaatregelen voorgesteld waarbij de nadruk ligt om het beoogde

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

20

zonnepark in te passen in de omgeving. Voor een beschrijving van de

Een nadere verslaglegging en uitwerking van de participatie is opgeno-

Onderhavige ontwikkeling vindt plaats buiten ‘bestaand ruimtebeslag’

inrichtingsmaatregelen wordt verwezen naar paragraaf 3.1 en bijlage 1

men in het participatieplan.

als bedoeld in de verordening. Hieraan is een zorgvuldig afwegingspro-

van onderhavige ruimtelijke onderbouwing.

ces voorafgegaan, waarbij onderhavige locatie in de gemeentelijke visie d. is geborgd dat het zonnepark tijdelijk, voor ten hoogste 25 jaar, wordt

zonne- en windenergie als geschikte locatie voor zonne-energie naar

Het zonnepark zal tevens, al dan niet tijdelijk, de (lokale) biodiversiteit

toegelaten;

voren gekomen is.

versterken. In de huidige situatie worden de gronden benut voor agra-

e. juridisch en financieel is geborgd dat na het verstrijken van de termijn

risch gebruik. De ecologische waarde van deze gronden (zie ook bijlage

de opstelling voor zonne-energie en de daarbij behorende voorzienin-

2 quickscan flora en fauna) zijn laag vanwege het gebrek aan een ge-

gen, worden verwijderd;

schikte habitat voor (beschermde) soorten. Door de realisatie van het

Het zonnepark zal middels een omgevingsvergunning worden vergund

De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwik-

zonnepark en de voorgestelde maatregelen wordt de biodiversiteit in dit

en kent een tijdelijk dubbelgebruik van 25 jaar. Na het verstrijken van de

keling op de lagen in onderlinge wisselwerking met elkaar en het actief

gebied versterkt. Uit recente onderzoek van de universiteit van Wage-

gestelde termijn zal het zonnepark worden afgebroken. Om dit te bekos-

benutten van de factor tijd. De lagenbenadering omvat de effecten op:

ningen en Groningen (Literatuurstudie en formulering richtlijnen voor

tigen zullen initiatiefnemers een financiële zekerheidsstelling afgeven



een ecologische inrichting van zonneparken in de provincies Groningen

aan de gemeente. Vóór het verstrijken van deze termijn zal er opnieuw

en Noord-Holland, 14 november 2018) is gebleken dat zonneparken po-

bezien worden of de landschappelijke inpassingsmaatregelen ook zullen

sitieve effecten kunnen hebben op biodiversiteit.

worden verwijderd, afhankelijk van de ecologische waarde die is ontwik-

werk, waterwegen waaronder een goede, multimodale afwikkeling

keld tijdens de termijn.

van het personen- en goederenvervoer;



(art. 5.9);

de ondergrond, zoals de bodem, het grondwater en archeologische waarden;





Initiatiefnemers doorlopen daarnaast een zorgvuldig participatietraject

de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering

de netwerklaag, zoals infrastructuur, natuurnetwerk, energienet-

de bovenste laag zoals cultuurhistorische en landschappelijke waar-

met de omgeving om de wensen te verkennen. Dit traject is vastgelegd

f. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in Afde-

den, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op be-

in een participatieplan, waarbij naast participeren in het proces ook is

ling 7.2 Regionaal samenwerken.

staande en toekomstige functies, de effecten op volksgezondheid,

gekeken naar de uitwerking voor financiële participatie conform het ge-

In overleg is afstemming met andere gemeenten niet nodig geweest. Ini-

veiligheid en milieu.

meentelijk beleid ofwel een alternatieve mogelijkheid waarop het project

tiatiefnemers hebben daarnaast in een vroegtijdig stadium contact ge-

een bijdrage levert aan de omgeving. Er is gekozen voor 3 vormen van

zocht met de lokale netwerkbeheerder.

participatiemogelijkheden:

Bij de uitwerking van onderhavig plan is rekening gehouden met de effecten op deze verschillende niveaus. Naast de realisatie van de zonne-

1. Lokaal eigenaarschap;

g. de ontwikkeling is afgestemd met de netwerkbeheerder.

park, die bijdraagt aan de infrastructuur op het gebied van duurzame

2. Projectvennootschap

In par. 3.2 is reeds aangegeven op welke manier er om wordt gegaan

energievoorziening (netwerklaag), worden verschillende maatregelen

3. Omgevingsfonds.

met de netaansluiting van het zonnepark.

getroffen om negatieve effecten op de ondergrond te voorkomen dan

Deze 3 vormen zijn tevens geborgd in de AOK. Tussen gemeente en ini-

wel beperken. Daarbij kan worden opgemerkt dat er bij de realisatie van

tiatiefnemer zijn tevens nadere afspraken gemaakt over het uitbesteden

Artikelen 5.7 t/m 5.10: basisprincipes voor een evenwichtige toedeling

een zonnepark slechts zeer beperkt sprake is van bodemroerende werk-

van de aanleg en onderhoud van het project door lokale ondernemers,

van functies

zaamheden waardoor negatieve effecten voor de bodem minimaal zul-

het bieden van rondleidingen/lessen voor scholen binnen de gemeente

In par. 5.1.2 van de Iov zijn de basisprincipes voor een evenwichtige

len zijn. Het zonnepark wordt op een zorgvuldig bepaalde landschappe-

en de mogelijkheid dat lokale ondernemingen opgewekte energie kun-

toedeling van functies opgenomen. Hierbij wordt op basis van art. 5.7 re-

lijke inpassing en inrichting opgericht. Een nadere toelichting hiervan is

nen afnemen van het zonnepark. Alle afspraken hierover zijn vastgelegd

kening gehouden met:

in de bijlage opgenomen (landschappelijke inpassingsplan) waarbij de

en geborgd in de AOK.



landschapsversterkende maatregelen zijn weergegeven. Hierbij wordt

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

zorgvuldig ruimtegebruik (art. 5.8);

21

ook gezorgd voor voldoende afstand van de waterwegen conform de ei-

In onderhavige ruimtelijke onderbouwing en het bijbehorende inrich-

de ontwikkelingsrichting van het gebied, en anderzijds een beheersver-

sen van het waterschap. Op deze manier wordt er aangesloten op de

tingsplan zijn uitstekende (fysieke) voorzieningen en maatregelen opge-

goeding voor het te verrichten onderhoud. Verwerving in eigendom of

bestaande landschapskwaliteiten. Zodoende is er sprake van een even-

nomen ter bescherming van de flora en fauna. In het zonnepark wordt

pacht van percelen in het landelijk gebied is hierbij niet strikt noodzake-

wichtige balans tussen de verschillende lagen.

de biodiversiteit verstrekt door een landschappelijke inpassing gedu-

lijk. Er kan bijvoorbeeld toestemming worden gevraagd om op stroken

rende het gebruik van de vergunning. Dit is verwerkt in het ontwerp van

(gedeelten van percelen) landschapselementen aan te brengen, bijvoor-

De omgevingsvergunning wordt voor de duur van maximaal 25 jaar ver-

het zonnepark (inrichtingsplan) en wordt geborgd doordat dit deel uit-

beeld in de vorm van struweel of houtopstanden. Door gemeentelijke

leend. Vóór het verstrijken van deze termijn zal er opnieuw bezien wor-

maakt van de omgevingsvergunning (BOPA).

compensatie van de vergoeding voor het aanbrengen van landschaps-

den of de landschappelijke inpassingsmaatregelen ook zullen worden

elementen op percelen van derden enerzijds en anderzijds voor het be-

verwijderd, afhankelijk van de ecologische waarde die is ontwikkeld tij-

De getroffen voorzieningen en genomen maatregelen versterken de bio-

heer ervan (onderhoud), is deze kwaliteitsverbetering in de praktijk haal-

dens de termijn. Door de getroffen maatregelen behoudt het projectge-

diversiteit van het projectgebied, maar komen zeker ook de directe om-

baar en realistisch.

bied ook na ontmanteling van de zonneweide en landschappelijke in-

geving ten goede. De biodiversiteit heeft onder meer plaats door samen-

passing in de toekomst voldoende waarde om de huidige agrarische

spel van dieren en planten (te denken valt aan de verspreiding van za-

Artikel 5.12 Ontwikkelingsrichting

functies opnieuw uit te kunnen voeren. In hoofdstuk 5 wordt nader on-

den van diverse kruiden middels de uitwerpselen van dieren) binnen de

Een omgevingsplan dat (..) een nieuwe functie of activiteit toedeelt in

derbouwd op welke manier het zonnepark effect heeft of bijdraagt op de

grote oppervlakte van vele hectaren van het projectgebied. Dit zal te-

Landelijk gebied, bevat een onderbouwing dat die ontwikkeling past bin-

volksgezondheid, veiligheid en milieu.

vens positieve effecten hebben op het omringende landelijk gebied over

nen de ontwikkelingsrichting van het gebied.

de projectgrenzen heen. De voorzieningen en maatregelen voor de ont-

De gemeente heeft in de visie ‘zonne- en windenergie Boxtel’ onderzoek

wikkeling van de natuur en versterking van de biodiversiteit, zoals ver-

gedaan naar de verschillende mogelijkheden voor het toepassen van

Meerwaardecreatie houdt een evenwichtige benadering in van de eco-

meld in de onderbouwing en verankerd in het inpassingsplan, maken

duurzame energievoorzieningen binnen het gemeentelijke grondgebied.

nomische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een

deel uit van de omgevingsvergunning (BOPA). Instandhoudingsverplich-

Enkel het benutten van daken en potentieel te benutten andere locaties

ontwikkeling zijn betrokken. Zoals op meerdere plaatsen in deze ruimte-

tingen van het inrichtingsplan bij de vergunning zijn bovendien opgeno-

in bestaand stedelijk gebied voldoet hiervoor niet. Daarom is in deze vi-

lijke onderbouwing al is onderbouwd, hebben bij de totstandkoming van

men in de afgesloten anterieure overeenkomst met de initiatiefnemer.

sie onderzoek gedaan naar welke gebieden in het Landelijk gebied (on-

dit plan met name de ecologische, landschappelijke en waterhuishoud-

Een onafhankelijke adviescommissie, Werkgroep Uitvoering Bestem-

der voorwaarden) voor deze functie kunnen worden ingezet en waar

kundige waarden een voorname rol gespeeld. Het plan draagt bij aan

mingsplannen Buitengebied Boxtel (WUBBB), heeft op 18 december

deze functie dus passend zou kunnen zijn. Dit heeft geresulteerd in ge-

het behoud van het waterbergend vermogen van het gebied en verbete-

2024 onder voorwaarden een unaniem akkoord uitgebracht op het land-

bieden, waar wind- en zonne-energie worden uitgesloten, in gebieden

ring van de landschappelijke en ecologische waarden en diversiteit.

schappelijk inpassingsplan van zonnepark Ontginningsweg conform de

waar zonne- én windenergie een plaats kunnen krijgen en gebieden

Daarnaast voorziet het plan in een maatschappelijke en daaruit voort-

‘Verordening op de WUBBB 2008’ de ingediende landschapsverster-

waar inpassing van zonneweides is toegestaan. Een groot deel van het

vloeiend ook economische opgave, namelijk de totstandbrenging van

kingsplannen.

besluitgebied ligt in laatstgenoemd gebied. Het initiatief voorziet in een



meerwaardecreatie (art. 5.10).

een netwerk van voldoende en duurzame energievoorziening met het

combinatie van duurzame energievoorziening met landschappelijk-eco-

oog op de toekomst. Al met al houdt het plan op evenwichtige wijze re-

Aanvullend kunnen naast de provinciale subsidies voor natuurinclusivi-

logische maatregelen, waarmee de omgevingskwaliteit wordt versterkt.

kening met het aspect meerwaardecreatie.

teit en SDE++ tevens door de gemeente in regionaal verband subsidies

Tevens heeft de ontwikkeling geen negatieve effecten op een veilige en

worden ingezet ter aanvulling en/of voortzetting van de kwaliteitsverbe-

gezonde leefomgeving.

Verder geldt voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen dat deze gepaard

tering van het landelijk gebied. Hierbij is er de mogelijkheid om een

moeten gaan met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwa-

fonds op te richten gericht op het aanbrengen van landschapselementen

liteit van het gebied of de omgeving (art. 5.11).

op percelen buiten het projectgebied van het zonnepark, die aansluit bij

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

22

Ook is het initiatief passend binnen de ontwikkelingsrichting van het ge-

naar een regionaal niveau. De gemeentes in de regio Noordoost Bra-

bied op basis van de omgevingsvisie Boxtel (zie ook par 4.4.4 van on-

bant hebben samen met de provincie Noord-Brabant, de netbeheerder

derhavige ruimtelijke motivering). Op basis van de visie wordt beoogd

en de Waterschappen Aa en Maas en De Dommel toegewerkt naar de

dat men in het gebied de natuur wil verbinden en het landschap wil ver-

Concept-RES Noordoost Brabant (RES NOB). Hierin beschrijft de regio

sterken. Doordat er in het ontwerp veel aandacht is besteed aan een

de contouren van de strategie voor besparing, grootschalige opwek van

goede landschappelijke inpassing waar ook rekening wordt gehouden

duurzame energie en de warmtetransitie.

met de aanwezige flora en fauna draagt het plan bij aan de ontwikkelingsrichting.

De energieopgave voor de regio Noordoost Brabant is minimaal 1,6 TWh hernieuwbare elektriciteit. Hiermee draagt de regio bij aan 4,3%

Doordat het zonnepark voor maximaal 25 jaar zal worden vergund

van de totale landelijke opgave (35 TWh). De regio beoogt zonne- en

draagt de ontwikkeling in feite tijdelijk bij aan de ontwikkelingsrichting

windenergie als de voornaamste methoden het doel voor de opwekking

van het gebied. Na het verstrijken van de gestelde termijn zal het zonne-

van energie te verwezenlijken. Voor beide hernieuwbare bronnen zijn

park worden afgebroken. Vóór het verstrijken van deze termijn zal er op-

zoekgebieden aangewezen, waarin zonne- en windenergie mogelijk is.

nieuw bezien worden of de landschappelijke inpassingsmaatregelen ook

De opwekopgave aan duurzame energie voor de gemeente Boxtel be-

zullen worden verwijderd, afhankelijk van de ecologische waarde die is

draagt 0,08 TWh. Conform het bepaalde in het Klimaatakkoord, dat een

ontwikkeld tijdens de termijn. Op deze manier wordt ook geborgd dat er

uitwerking is van de Klimaatwet moet deze opgave voor 2025 vergund

een zorgvuldige afweging plaatsvind over de invulling van de locatie en

zijn, zodat deze voor 2030 gerealiseerd kan worden. Het Nationaal Pro-

de ontwikkelingsrichting op dat moment.

gramma RES (NPRES) ondersteunt en monitort deze opgave en gaat ervan uit dat deze opgave wordt ingevuld met grootschalig zon op ge-

4.2.3

Conclusie

bouw, grootschalig zon op veld en grootschalig wind.

Figuur 15 Uitsnede zoekgebieden zonne-energie

schappelijke structuren op termijn versterkt. Omkeerbaarheid is het streven: het verwijderen van een zonneweide laat geen onuitwisbare sporen

Voorliggend plan past binnen de regelgeving, ambities en doelstellingen van de provincie Noord-Brabant. Er wordt voldaan aan de voorwaarden

Doorwerking projectgebied

achter in het landschap. De inpassingsmaatregelen moeten in deze zin

voor de realisatie van zonneweides, zoals beschreven in artikel 5.54 en

Voorliggend plan is op de zoekgebieden Zonne-energiekaart van de

de landschappelijke structuur versterken.

aan de algemene basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van

RES NOB gelegen in een gebied aangewezen als zowel gemeentelijk

functies.

zoekgebied voor zon op land als voor technische potentie voor zon op

In figuur 3.3 is te zien dat de locatie is gelegen binnen gebied voor po-

land. Figuur 13 geeft deze kaart weer. De zonneweide draagt met ca.

tentie zon op landbouwgrond. De RES geeft aan dat de aangewezen

6,6 ha. aan zonnepanelen bij aan de regionale doelstellingen om te ko-

gebieden rondom Boxtel worden gezien als gemeentelijke zoekgebie-

men tot minimaal 1,6 TWh duurzaam opgewekte elektrische energie.

den voor zon op land, die zijn vastgesteld door de gemeenteraad. De

Het zonnepark wordt landschappelijk ingepast, waarbij rekening wordt

planlocatie is globaal weergegeven met een rode arcering

4.3

Verhouding tot regionaal beleid

4.3.1

RES 1.0 Noord-Brabant

In het Klimaatakkoord, gepubliceerd op 28 juni 2019, is afgesproken dat 30 energieregio's in Nederland onderzoeken hoe en waar duurzame energie het best opgewekt kan worden. Dit wordt het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie genoemd. Op basis van het onderzoek wordt per regio een Regionale Energiestrategie (RES) vastgelegd. De RES is een doorvertaling van het Parijs-akkoord en Klimaatakkoord

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

gehouden met de gebiedskenmerken van het gebied met oog voor ontwikkeling van flora en fauna. Meervoudig ruimtegebruik vormt naast het

4.3.2

Conclusie

zonnepark een integrale opgave voor de gehele ontwikkeling. Bij inpas-

De ontwikkeling is in overeenstemming met het regionaal beleid.

sing worden de inpassingsmaatregelen zo ingezet dat deze de land-

23

4.4

Gemeentelijk beleid

Bij de vertaling van de Duurzaamheidsvisie 2030 naar een concrete

De gemeente voert de Duurzaamheidsagenda niet alleen uit. Er wordt

4.4.1

Visie duurzaam Boxtel 2030

agenda voor 2022 – 2026 worden de volgende uitgangspunten gehan-

gewerkt met inwoners, bedrijven en organisaties in Boxtel en daarbui-

De gemeente Boxtel heeft het beleid ‘Visie duurzaam Boxtel 2030’ vast-

teerd:

ten. In deze agenda wordt beschreven hoe de samenwerking wordt ge-

gesteld. In deze visie heeft de gemeente als doelstelling gegeven om in



De basisuitgangspunten blijven hetzelfde;

organiseerd en welke rol de gemeente daarin speelt.

2030 energieneutraal te zijn. De Boxtelse gemeenteraad heeft in 2011



Aandacht voor duurzaamheid is niet meer vrijblijvend;

al een forse ambitie uitgesproken door het vaststellen van de nota “Box-



Communicatie en participatie zijn onze belangrijkste instrumenten;

Doorwerking plangebied

tel Energieneutraal 2040”. In 2016 heeft de raad deze ambitie nog ver-



We focussen op de meest urgente duurzaamheidsthema’s:

In hoofdstuk vijf van de Duurzaamheidsagenda wordt ingegaan op de

der aangescherpt door zich uit te spreken voor energieneutraliteit in



energietransitie: besparen en naar aardgasvrij;

energietransitie door middel van grootschalige opwekking van duurzame

2030. Duurzaamheid staat nu internationaal en nationaal hoog op de



energietransitie: grootschalige opwek van duurzame elektriciteit;

elektriciteit. Van deze energietransitie maakt de realisatie van zonnepar-

politieke agenda. De samenleving groeit en de behoefte aan grondstof-



klimaatadaptatie, groen en biodiversiteit;

ken onderdeel uit. Met het realiseren van grootschalige opwekking in

fen neemt alleen maar toe. De vraag is nu al zo groot, dat dit het herstel-



circulair en lokaal.

gestart door o.a. het uitzetten van een tender voor zonneparken. Dit

lend vermogen van onze planeet overschrijdt. Dit heeft consequenties



We hanteren duurzaamheid als rode draad bij alles wat we doen;

zonnepark doet mee in deze tender. Geconcludeerd kan worden dat de

voor toekomstige generaties.



We bieden ruimte aan innovatie.

ontwikkeling in lijn is met de Duurzaamheidsagenda van de gemeente

Doorwerking plangebied

Per duurzaamheidsthema worden alle trajecten en projecten waar al

In deze visie is besproken dat het verwachte energieverbruik 1,94 PJ

aan wordt gewerkt of mee aan de slag wordt gegaan beschreven. Hierbij

bedraagt. Dit staat gelijk aan circa 486 hectare aan zonnevelden. Om de

wordt er ook aangegeven met welke indicatoren (KPI’s of kritieke presta-

doelstellingen te behalen geeft de gemeente aan dat de energietransitie

tie-indicatoren) de uitvoering wordt gemonitord. De onderwerpen Warm-

in versnelling dient te komen, waarbij ook de mogelijkheden van groot-

tetransitie en Klimaatadaptatie en het Duurzaamheidsakkoord met de

schalige energieopwekking wordt bekeken. De ontwikkeling van 9,5 hec-

woningcorporaties worden de komende periode nog verder uitgewerkt.

tare zonnepark draagt bij aan en is in lijn met de Visie duurzaam Boxtel

Ten aanzien van deze onderwerpen zal de Duurzaamheidsagenda dus

2030.

nog worden aangevuld, wat ook consequenties heeft voor de middelen

Boxtel.

die uiteindelijk nodig zijn en de KPI’s waarmee de uitvoering wordt be4.4.2

Duurzaamheidsagenda Boxtel 2022-2026

waakt.

De Duurzaamheidsvisie 2030 die in 2017 door de gemeenteraad van Boxtel is vastgesteld, vormt de basis voor het Boxtelse duurzaamheids-

Duurzaamheid is geen thema wat op zichzelf staat. Het is de ambitie om

beleid en de uitvoering daarvan. Sinds 2017 zijn op dit vlak al stappen in

het als een rode draad te verweven in alles wat in Boxtel wordt gedaan.

de goede richting gezet. Uit recente internationale rapporten blijkt echter

Het gaat om het verankeren van ambities in het gemeentelijke beleid ten

dat klimaatverandering veel sneller gaat dan eerder werd aangenomen

aanzien van gebieds- en plattelandsontwikkeling, mobiliteit, bouwen en

en dat de gevolgen steeds duidelijker merkbaar worden. Dit betekent

wonen, economie en de gemeentelijke bedrijfsvoering. Zo wordt de inzet

dat de uitvoering van het duurzaamheidsbeleid ook in Boxtel sneller en

versterkt en wordt duurzaam handelen vanzelfsprekend.

grootschaliger moet worden aangepakt. Met deze Duurzaamheidsagenda 2022 – 2026 wordt een overzicht gegeven van de trajecten en projecten waar de komende jaren op in wordt gezet.

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

24

4.4.3

Visie zonne- en windenergie Boxtel

voorkeur van zonneparken buiten bestaand stedelijk gebied. De ge-

Aan de hand van de kengetallen van het NPRES-begrippenkader is de

In 2020 heeft de gemeente Boxtel de Visie zonne- en windenergie Box-

meente erkent wel in haar visie dat als de treden na elkaar worden inge-

realistische potentie voor grootschalige zonnestroom in beeld gebracht

tel vastgesteld. Deze visie vormt een afwegingskader voor zonneparken

vuld het niet lukt om de opgave tijdig te realiseren, daarnaast kun je ei-

(>15 kWp per installatie, installaties aangesloten op kleinverbruik aan-

en een verkenning van het potentieel voor windparken. Deze visie is in

genaren niet verplichten om zonnepanelen op daken te plaatsen. De ge-

sluitingen ‘achter de meter’ tellen mee bij de besparingsopgave). Die

navolging op het beleid Visie duurzaam Boxtel 2030, waarbij de ambitie

meente Boxtel wil aan de hand van deze visie maximaal 50 hectare (=

kengetallen zijn: 2,3 m2 nodig per m2 paneel, 350 Wp per paneel, 900

is uitgesproken om in 2030 energieneutraal te zijn.

50 MW) aan zonneparken in de gemeente toestaan, waarbij per zonne-

vollasturen per jaar en panelen met een oppervlakte van 1,63 m2. Bij

park de omvang niet groter zijn dan 20 hectare. De gemeente zal wel de

elke belemmering is de potentie afgeschaald met een percentage en bij

zonneladder aanhouden, waarbij initiatieven die in trede 2 komen de

3 belemmeringen of meer is ervan uitgegaan dat dit dakvlak geen realis-

voorkeur genieten. Echter blijk uit de visie dat de ruimte in trede 2 te be-

tische potentie bezit.

perkt is voor de gehele opgave en dat zonneparken in trede 3 noodzakelijk zullen zijn. Potentie grootschalig zon op gebouw en zon op veld

Tabel 1: Realistische potentie grootschalige zon op gebouwen Aantal belemmeringen

Aantal TWh

TKI Urban Energy onderzocht in 2023 samen met Generation Energy in

0 belemmeringen

0,0099

opdracht van de landelijke overheid (RVO) de potentie van zonnestroom

1 belemmering

0,0112

op gebouwen en parkeerplaatsen. Op basis van deze studie en data

2 belemmeringen

0,00085

3 belemmeringen

Nihil

4 belemmeringen

Nihil

5 belemmeringen

Nihil

van CBS en het Kadaster is de realistische potentie van grootschalige zonnestroom op gebouwen in de gemeente Boxtel bepaald en is de praktische potentie van zonnestroom op parkeerplaatsen onderzocht. Trede 1. Realistische potentie zonnestroom op daken en gevels

TOTAAL

0,0220

De realistische potentie van zonnestroom op daken en gevels wordt beperkt door een aantal belemmeringen: Figuur 16 Zonneladder uit de Visie zonne- en windenergie Boxtel 2020



De gemeente Boxtel heeft daarom een onderzoek laten verrichten naar

de vormfactor (die grillig gevormde of smalle dakvlakken van gebouwen uitsluit);

de potentiële behoefte aan energie in 2030 in combinatie met de moge-



of er al bestaande PV-panelen liggen op dakvlakken;

lijkheden voor opwekking van duurzame energie. In totaal kan hiermee



of het dakvlak onderdeel is van een monument;

1,4 TJ aan duurzame energie worden opgewerkt, echter voorziet dit



of de eigendomssituatie beperkingen op ligt (bv bij huur);

slechts in 61% van de toekomstige vraag aan elektriciteit.



of er obstakels (schoorstenen, dakramen) op dakvlakken aanwezig

Bij de opwekking van duurzame energie wordt de zonneladder, die ook



zijn; in het provinciale en landelijke beleid is opgenomen, gehanteerd (zie fi-

of de constructie van het dak een belasting met zonnepanelen toelaat;

guur 9). Uitgangspunt is dat de voorkeur geniet op zonnepanelen op da-



of er sprake is van een asbesthoudende dakbedekking;

ken te plaatsen en binnen stedelijke omgeving. Als laatste geniet het de



of er sprake is van congestie in grootverbruik.

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

25

In tabel 1 is die realistische potentie in beeld gebracht en wordt de op-

2026 om meer openbaar groen om waterberging te realiseren en hitte-

Energie op Rijksvastgoed (OER) in de regio naar de potentie. Die poten-

wek ingeschat op 0,0220 TWh, oftewel 27,5% van de opgave. Uit de 5e

stress te voorkomen.

tie langs de A2 wordt voor het gehele traject tussen ’s-Hertogenbosch

monitor van de RES NOB blijkt dat 0,029 TWh gerealiseerd is of in de

en Eindhoven ingeschat op bruto 48 hectare, maar moet verdeeld wor-

pijplijn zit, oftewel 36,5% Er is of wordt dus nu al meer dan de realisti-

Enexis heeft een energietransitieroute bekendgemaakt, waarin ze de

den over 4 gemeenten en uit de (voor-)verkenning kan alleen maar blij-

sche potentie gerealiseerd en die potentie zal ondanks de netcongestie

komende jaren het elektriciteitsnet in alle buurten van de gemeente ver-

ken dat die bruto potentie netto minder wordt. Gezien deze onzekerhe-

tot 2030 naar verwachting nog enigszins groeien. De potentie voor zon-

zwaren. Daarvoor worden tientallen transformatorhuisjes bijgeplaatst op

den wordt geen bijdrage ingeschat voor de RES-opwekopgave tot 2030.

nestroom op gevels is niet onderzocht, omdat hiervoor geen data of ken-

of nabij die locaties zijn er kansen voor om binnen de concessie van

Daardoor is deelname aan het programma OER een optie voor de op-

getallen beschikbaar zijn, maar er wordt niet verwacht dat de realisti-

Vattenfal openbare laadpleinen te combineren met overkapte parkeer-

gave vanaf 2030.

sche potentie hiervoor groot is. De potentie in trede 1 wordt dus inge-

terreinen met zonnepanelen. Daarbij lijkt het overkappen van een klein

schat op 36,5% van de lokale RES-opwekopgave.

aantal parkeerplaatsen haalbaar en kan de opwek rechtstreeks gebruikt

Oppervlaktewater van enige omvang is alleen beschikbaar op de Lang-

worden voor het laden. De mogelijkheden hiervoor kunnen onderzocht

spier, maar die wordt recreatief te intensief gebruikt om deze te benutten

Trede 2. Potentie op terreinen en objecten binnen bebouwd gebied Op parkeerplaatsen

worden en hiervoor kan in het omgevingsprogramma duurzaamheid en

voor een drijvend zonnepark.

Er is data beschikbaar (bron: AHN4, kadaster/RVO) waaruit de prakti-

het niet realistisch dat hiervoor meer dan 100 parkeerplaatsen overkapt

Uit tabel 3 (navolgende pagina) blijkt dat een aantal stortplaatsen onder

sche potentie van zonnestroom op parkeerplaatsen bepaald kan wor-

kunnen worden. Dan gaat het om zo’n 750 panelen oftewel 1,8% van de

NNB vallen of te klein zijn (minder dan 1 hectare). Gezien de mogelijke

den. Uitgangspunten hierbij zijn dat de parkeerplaats geschikt is voor in-

praktische potentie en wordt de realistische potentie op parkeerplaatsen

verontreiniging en de beperkte grootte is een rendabele exploitatie als

stallaties > 15 kWp en door de complexiteitsfactor van de belemmerin-

in geschat op minder dan 0,3% van de RES-opwekopgave.

zonnepark mogelijk. Daarnaast zijn gronden veelal in eigendom van par-

het omgevingsplan ruimte geboden worden. Dit vraagt tijd en tot 2030 is

gen blijkt 35% van de parkeerplaatsen geen belemmeringen te hebben. Tabel 2: Potentie zon op parkeerplaatsen Eenheid

Waarde

Totaal te benutten panelen

40003

Totale potentie TWh

0,0137

ticulieren en zijn zonneparken op veel van die locaties ongewenst, waarTrede 3. Potentie op terreinen en objecten in het landelijk gebied

door het gebruik van die gronden als zonnepark niet voor de hand ligt.

In bijlage 2 bij de RES 1.0 NOB is in het rapport “achtergrond verbruik

Maar die zijn te klein van omvang om een rendabele exploitatie als zon-

en potentie” het potentieel van de opwek van zon op restgronden (tabel

nepark mogelijk te maken. Uit de tabel blijkt dat het doorgaans niet om

4.10, blz 53) ingeschat op 3 TJ. Daarbij is geen onderscheid gemaakt

ongebruikte gronden gaat, maar hebben ze een functie.

tussen restgronden binnen (trede 2) of buiten (trede 3) stedelijk gebied, maar dat komt overeen met 1% van de RES-opwekopgave (0,000833

Het RWZI-terrein is en wordt in de toekomst al benut voor de eigen

TWh).

energievoorziening van waterschap de Dommel en door Dommelstroom. Op voormalige agrarische bebouwing (VAB) is in het VAB-beleid geen

Uit tabel 2 blijkt een praktische potentie van 0,0137 TWh, oftewel 17% van de lokale RES-opwekopgave. Het is echter niet realistisch te veron-

In de toelichting van artikel 5.54, lid 2 moet bij meervoudig ruimtegebruik

specifieke ruimte opgenomen. Dit is maatwerk en op voorhand kan hier-

derstellen dat 35% van alle parkeerplaatsen in de gemeenten bedekt

uitgegaan worden van ruimte op gronden of objecten langs spoorlijnen

voor geen potentie bepaald worden. De potentie in trede 3 wordt dus in-

kunnen worden met zonnepanelen om meerdere redenen. Ten eerste

en wegen, op water, op stortplaatsen, grond- en slibdepots, op vloeivel-

geschat op 1% van de lokale RES-opwekopgave.

omdat veel parkeerplaatsen worden gebruikt voor evenementen of

den, RWZI-terreinen of ten dienste van de agrarische functie (agri-PV).

markten en de overkappingen niet gewenst zijn. Ten tweede omdat niet

Langs de rijksweg A2 en spoorlijnen zijn er mogelijkheden, maar Rijkwa-

alle overkappingen op parkeerplaatsen stedenbouwkundig gewenst zijn

terstaat heeft bekend gemaakt dat er op zijn vroegst in 2029 ruimte is

of anderszins niet passen in gemeentelijk beleid (bv verkeerskundig op

voor een voorverkenning in het kader van het programma Opwek van

veiligheid). Zo vraagt de vastgestelde Strategie Klimaatadaptatie 2022-

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

26

Trede 4. Potentie op landbouw- en natuurgronden

Tabel 3: Voormalige stortplaatsen in de gemeente Boxtel

Op natuurgronden (binnen NNB) zijn zonneparken niet toegestaan en

Gemeente

Naam

Locatiecode

Grootte

Functie

Eigenaar

Boxtel

Roderweg, Liempde

NB3100007

0,23 ha

natuur

Noord-Brabants Landschap

0,029+0,00024+0,0008= 0,0291 TWh oftewel 36,3% van de RES-op-

Boxtel

Kerkakkers, Liempde

NB3100003

0,74 ha

landbouw

particulier

gave.

Boxtel

Molendijk, Liempde

NB3100004

0,1 ha

natuur

particulier

Boxtel

Kasterensestraat, Liempde

NB3100005

0,04 ha

landbouw

particulier

Boxtel

Gemondesestraat, Liempde

NB3100006

0,03 ha

landbouw

particulier

Boxtel

Boxtel Oost, Boxtel

NB0900004

0,62 ha

wonen en intensief gebruik openbaar groen

particulier

Boxtel

Konijnshoolsedreef, Boxtel

NB0900036

0,48 ha

natuur

Noord-Brabants Landschap

Boxtel

Molenstraat, Boxtel

NB0900026

0,07 ha

bebouwing en verhardingen

gemeente

Banisveld, Boxtel

NB0900002

6,4 ha

natuur

gemeente

Tongeren, Boxtel

NB0900035

0,45 ha

landbouw

particulier

Nergena 34 (stort)

NB0900950

0,1 ha

natuur

Noord-Brabants Landschap

Broxven, Esch

NB1650001

0,4 ha

bebouwing en verharding

particulier

op landbouwgronden alleen nog bij uitzondering of op basis van overgangsrecht. De totale potentie in trede 1, 2 en 3 wordt ingeschat op

Omdat geen windenergie benut kan worden is voor de realisatie van de RES-opwekopgave additioneel de opwek van 0,051 TWh zon op veld noodzakelijk. Daarvoor is van 16 december 2020 tot 1 februari 2021 een tender voor zonneparken opengesteld in de gemeente en is op juni 2022 door het college besloten om 48 hectare te gunnen aan 4 initiatiefnemers (waaronder de gemeente zelf) door in te stemmen met de ingediende principeverzoeken voor 4 zonneparken. Daarmee wordt 0,042 TWh opgewekt. Samen met de potentie uit de treden 1, 2 en 3 houdt dit in dat daarmee 0,0713 TWh gerealiseerd is of wordt voorbereid. Dat is 89% van het RES-opwekdoel. In de visie zonne- en windenergie is de uitgifte van de 50 hectare zonneparken in de vorm van een tender opgenomen. Vanuit die tender zijn vier initiatiefnemers, waaronder de gemeente Boxtel zelf, door een onafhankelijke commissie geselecteerd. De locaties van de vier geselecteerde initiatieven zijn weergegeven in figuur 150 en bestaan uit: 1. Zonnepark Tussen de Renbaan en de Esschebaan 2. Zonnepark Boxtel Beerze 3. Zonnepark De Vorst 4. Zonnepark Ontginningsweg Zonneparken die (grotendeels) in trede 2 liggen krijgen voorrang ten opzichte van trede 3. De reden hiervoor is dat in gebieden waar een verstedelijking afweegbaar is, in de toekomst een stedelijke ontwikkeling en dus bebouwing te verwachten is.

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

27

Trede 2 gebieden liggen met name in de Noordwest hoek Noordwest-

een advies van de netwerkbeheerder niet past binnen de termijn waarin

2030. Vanwege de luchtvaartbelemmeringen in de regio zijn de moge-

hoek en nabij de Vorst waardoor de zonneparken de Vorst en Renbaan-

vergunningen onder het oude recht verleend kunnen worden, maar dat

lijkheden voor windenergie in de regio beperkt is de regio voor een groot

Esschebaan voorrang hebben gekregen.

er wel wordt uitgegaan dat de zonneparken alleen prioriteit krijgen voor

deel aangewezen op zonneparken op landbouwgronden. Dus ook regio-

een aansluiting op het netwerk als na vergunningverlening een dergelijk

naal zijn er nagenoeg geen mogelijkheden voor de samenwerking in de

Artikel 5.54. lid 2: Uitzonderingen voor zonneparken op landbouwgrond.

advies wordt verkregen. In die zin wordt verwacht dat de initiatieven uit

realisatie van de lokale opwekopgave door een deel daarvan in een an-

In artikel 25 is opgenomen dat het recht van toepassing blijft zoals dat

de tender aan deze uitzondering zullen voldoen.

dere gemeente te realiseren.

gold op 1 januari 2024 voor zonneparken die voor 1 juli 2025 vergund zijn. In lid 2 zijn drie uitzonderingsgronden opgenomen op basis waar-

Artikel 5.54, lid 3: voorwaarden omgevingsplannen voor zonneparken

van zonneparken op landbouwgrond zijn toegestaan. Ervan uitgaande

Onder a van lid 3 is opgenomen dat zonneparken passen binnen de ge-

dat de vergunningen voor de zonneparken uit de tender verleend kun-

wenste ontwikkelingsrichting van het gebied. Daarvoor is de ontwikke-

nen worden voor 1 juli 2025, zijn deze uitzonderingen dus niet van toe-

ling van zonneparken opgenomen in de vastgestelde Omgevingsvisie

passing op de zonneparken in de eerste tender. Desondanks wordt hier-

van de gemeente.

onder toegelicht hoe hiermee aandacht aanbesteed is. Onder b en c van lid 3 is opgenomen dat geborgd is dat het zonnepark In lid 2 onder b is opgenomen dat er een voorkeur is voor landbouw-

tijdelijk, voor ten hoogste 25 jaar, wordt toegelaten en dat de ontmante-

gronden waarvan beleidsmatig is vastgelegd dat het landbouwkundig

ling van het park hierna wordt geborgd. Hiervoor wordt een voorwaarde

gebruik wordt beëindigd. Daarom is in de tender voorrang gegeven aan

opgenomen in de omgevingsvergunning en wordt ook een financiële ze-

de in de (inmiddels vervallen) structuurvisie opgenomen gebieden waar

kerheidstelling opgenomen in de anterieure overeenkomst. Die borg-

verstedelijking afweegbaar is. Twee van de vier zonneparken uit de ten-

stelling voor de ontmanteling wordt opgenomen in de omgevingsvergun-

der liggen op gronden waar verstedelijking afweegbaar is. In de inmid-

ning.

dels vastgestelde Omgevingsvisie zijn deze gebieden niet meer opgenomen. Zonneparken worden doorgaans met een buitenplanse omge-

Onder d van lid 3 is opgenomen dat de ontwikkeling een maatschappe-

vingsplanactiviteit (BOPA) voor een periode van 25 jaar vergund en

lijke meerwaarde geeft, waaronder de mogelijkheid voor de omgeving

daarin is het niet goed mogelijk om daarin op te nemen dat na die 25

om te participeren in het project. De zonneparken uit de tender zijn ge-

jaar het landbouwkundig gebruik wordt beëindigd, omdat die BOPA is

richt op het streven om minimaal 50% lokaal eigendom te realiseren en

gericht op het opnieuw in gebruik nemen van de landbouwgrond na de

de inspanning hiervoor wordt anterieur overeengekomen met de aanvra-

periode van 25 jaar. Desondanks mag aangenomen worden dat op zon-

ger. In die zin hebben ze een maatschappelijke meerwaarde doordat lo-

neparken op gronden waar verstedelijking afweegbaar op termijn het

kaal zeggenschap verkregen kan worden over de lokale opwekopgave.

landbouwkundig gebruik wordt beëindigd Onder e van lid 3 is opgenomen dat de ontwikkeling past binnen de regiVerder is in lid 2 onder c opgenomen dat de ontwikkeling van het zonne-

onale afspraken. Hieraan wordt voldaan doordat in de RES NOB 1.0 af-

park bijdraagt aan de vermindering van netcongestie of zorgt voor ver-

spraken zijn gemaakt over de lokale opwekopgave van de 10 gemeente

groting van een efficiënter netwerkgebruik, wat blijkt uit een advies van

in regio Noordoost Brabant voor de realisatie van het RES-doel voor

Figuur 17 Tenderlocaties uitgifte zonneparken Boxtel

de netwerkbeheerder. Hierover wordt opgemerkt dat het verkrijgen van

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

28

Doorwerking plangebied De beoogde locatie is verder passend binnen het gemeentelijk beleid en is gekozen als een van de vier tender-initiatieven. De zonneparken uit deze tender die in trede 2 liggen hebben voorrang gekregen. Omdat initiatieven uit enkel trede 1 en 2 van de zonnelader niet voldoende capaciteit bieden heeft de gemeente aangegeven dat ook de zonneparken uit trede 3 noodzakelijk zullen zijn. De ontwikkeling van een zonneweide op onderhavige (tender)locatie is daarmee en logisch vervolg. De gemeente hanteert in haar visie ook een aantal kaartenlagen, waarbij per laag bepaalde voorwaarden worden gehanteerd (zie figuur 10 t/m 13). Op deze kaarten is te zien dat de locatie is gelegen binnen trede 3, en binnen het gebied waar zonneparken zijn toegestaan en dus niet in een uitsluitingsgebied liggen. Uitgaande van de verwachte energiebehoefte binnen de gemeente en regio is het enkel realiseren van zon op daken en binnen stedelijk gebied niet voldoende. Dit wordt niet allen geconcludeerd in de visie zonne- en windenergie Boxtel, maar ook in de

Figuur 18 PV Zon - Gebied algemene voorwaarden Figuur 19 PV Zon - Gebiedspecifieke voorwaarden

provinciale verordening (motie ‘Voorrang zon op dak’) evenals in de RES-NOB. De totale potentie van treden 1 en 2 van de zonneladder bedraagt 0,987 TWh ten opzichte van de regionale opwekdoelstelling van 1,6 TWh. Er is daarom ook gekozen voor het niet vasthouden van de tredes van de zonneladder in volgordelijkheid. De ontwikkeling is gelegen op een passende locatie voor opwekking van zonne-energie en levert een significante bijdrage aan de doelstellingen op het gebied van energietransitie. Daarnaast hanteert de gemeente in haar visie ook een aantal voorwaarden/criteria voor inactieven. Deze worden hierna nader besproken.

Figuur 21 PV Zon- Tredes (voorrangsprincipe)

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

Figuur 20 PV Zon - Mogelijke uitsluitingsgebieden

29

De omgeving moet participeren in het project.

stand komen door spontane ontwikkeling. De veldopstellingen van zon-

effecten zoals vermeden CO2-uitstoot en stikstofdepositie, verbetering

Initiatiefnemers zullen in een zorgvuldig proces met de omgeving een

nepanelen bieden beschutting aan fauna en de draagconstructies nest-

van luchtkwaliteit, en verbetering van de bodemkwaliteit dienen ook

omgevingsdialoog aangaan. Voor participatie is een participatieplan op-

gelegenheid voor vogels en insecten. Zoogdieren voelen zich goed thuis

meegewogen te worden, maar deze zijn niet eenvoudig in geld uit te

gesteld, welke als apart document aan de aanvraag zal worden toege-

op het nieuwe park. Het grasland en de beschutting tussen de panelen

drukken zijn. Bij een maatschappelijke analyse zijn de maatschappelijke

voegd. Participatie kan worden onderverdeeld in drie vormen, namelijk

geeft veel dekking en is een aantrekkelijker leefgebied dan het huidige

effecten van verminderde visuele of landschappelijke effecten. De straal

informeren, meebeslissen en profiteren.

intensieve agrarisch gebied. Ook voor muizen, kleine marterachtige en

van impact is vermoedelijk erg klein aangezien panelen dichtbij de

uilen gaat dit gelden en zal het gebied en aantrekkelijk foerageer- en

grond staan en minder zichthinder opleveren voor omwonenden én er

Financiële participatie heeft betrekking op het bieden van mogelijkheden

leefgebied vormen vanwege de rust (geen bodemverstoring in vergelij-

feitelijk geen direct omwonenden zijn bij het zonnepark.

om financieel deel te kunnen nemen in de exploitatie van het zonnepark

king met de huidige landbouw) en aanwezigheid van voldoende open

en mee te profiteren in de opbrengsten van de productie van duurzame

areaal.

energie. Het uitgangspunt voor dit project is 50% lokaal eigendom via

De recreatieve/toeristische waarde moet toenemen Bij het ontwerp van het zonnepark is zoveel mogelijk aangesloten bij de

een energiecoöperatie. Dit uitgangspunt is ook geborgd in de anterieure

De ruimtelijke kwaliteit is geborgd met een landschappelijk inpassing-

gebiedsopgaven, waaronder bijvoorbeeld behoud en verbetering van

overeenkomst. Een nadere verslaglegging en uitwerking van de (financi-

plan.

landschappelijke structuren in het gebied en versterking van het (cul-

ele) participatie is opgenomen in het participatieplan.

Het landschappelijk inpassingsplan dat is opgesteld is opgenomen als

tuurhistorisch) landschap, het versterken van recreatieve routes, natuur-

bijlage 1 en nader toegelicht in paragraaf 2.2. Hierin wordt de beoogde

ontwikkeling en het verbeteren van ecologische kwaliteiten. Het plange-

De biodiversiteit op en direct nabij de projectlocatie moet toenemen.

ontwikkeling wordt aangesloten op de voorkomende landschappelijke

bied ligt naast een alternatieve NS-wandelroute (Ontginningsweg),

Door het toevoegen van landschapselementen wordt niet alleen het

kwaliteiten, volgend uit de opgestelde gebiedspaspoorten: de Structuur-

welke aansluit op de route naar Kampina.

landschap versterkt, maar krijgen ook de ecologische en cultuurhistori-

visie Boxtel en in de Beleidsregel kwaliteitsverbetering voor het buiten-

sche waarden in het gebied en de directe omgeving een impuls. Met

gebied (gemeente Boxtel, 14 april 2015) en de daarbij behorende Hand-

Met de komst van het zonnepark kan deze alternatieve route worden

name de ligging van de NNB gebieden rondom de percelen en de ecolo-

reiking kwaliteitsverbetering voor initiatiefnemers in het buitengebied van

versterkt en aantrekkelijker worden gemaakt door de aanleg van nieuwe

gische verbindingszone aan de westzijde van het plangebied geven

Boxtel (juni 2015). Daarnaast is ook het borgen van de maatschappe-

landschapselementen, maar ook door de recreant op educatieve wijze

aanleiding voor een ecologische verbetering/verhoging van de biodiver-

lijke meerwaarde door de mate van meervoudig ruimtegebruik en de

mee te nemen in de ontwikkeling van zonne-energie. Door het plaatsen

siteit. De grootste biodiversiteitswinst wordt in het plan behaald door de

maatregelen die getroffen worden om de impact op de omgeving te be-

van een informatiebord wordt de recreant zich hier van bewust. Daar-

aanleg van nieuwe landschapselementen, waardoor er nieuwe schuilge-

perken. De ligging langs NNB en binnen de gebiedsbegrenzing attentie-

naast wordt er een picknick bank en tafel geplaats, welke gebruikt kan

legenheden en voedselbronnen ontstaan voor insecten (bijen, vlinders),

zone waterhuishouding biedt potentie de volgende ruimtelijke opgaven

worden als rustpunt. Met de ontwikkelingen van een zonnepark kunnen

vogels en andere fauna. Hierbij wordt er gebruik gemaakt van inheemse

te koppelen aan de aanleg van een zonnepark:

dan ook andere maatschappelijke wensen (versneld) worden gereali-

beplanting, waarbij er zoveel mogelijk vruchtdragende en bloeiende



Combinatie met attentiezone waterhuishouding

seerd.

soorten worden toegepast in lijn met de landschapskenmerken.



Natuurontwikkeling Enkele voorbeelden hiervan zijn eveneens educatieve mogelijkheden

Daarnaast krijgen grassen, kruiden en insecten door de beëindiging van

De maatschappelijke kosten voor de inpassing op het elektriciteitsnet-

voor scholen in de omgeving, inzet op ontwikkeling van innovatieve

het agrarisch gebruik de mogelijkheid om zich spontaan te ontwikkelen,

werk moeten zo laag mogelijk zijn.

technieken, realiseren van zonne- energie installaties op daken van

doordat er geen sprake van verstoring, betreding of landbewerking zoals

De ontwikkeling is voor rekening van initiatiefnemer. Eventuele kosten

maatschappelijke gebouwen en het aanbieden van zonne-energie in-

in de huidige situatie. In het belang van de natuurwaarden zullen de ex-

om het zonnepark op het net aan te sluiten zijn voor risico en rekening

stallaties aan particulieren en bedrijven in de omgeving tegen een gere-

tensief beheerde graslanden langs de randen en onder de panelen tot

van initiatiefnemer. Overige maatschappelijke kosten zijn nihil. Indirecte

duceerde prijs.

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

30

De kosten van de uiteindelijke uitvoeren kunnen worden gefinancierd

Boxtel streeft naar een zorgvuldige landschappelijke inpassing van zon-

zonnepark is daarmee niet alleen een stap richting een energieneutraal

dankzij het omgevingsfonds, waarover later meer. Dit omgevingsfonds

neparken. Dat betekent dat zonnevelden niet zomaar overal kunnen ko-

Boxtel, maar ook een voorbeeld van hoe ruimtelijke kwaliteit, ecologie

komt onder toezicht van een onafhankelijk lokaal bestuur, welke beslis-

men: natuurgebieden zijn uitgesloten van grootschalige zonneparken

en energieopwekking elkaar kunnen versterken.

singsbevoegd is over de uitgaven van het fonds.

volgens het provinciaal beleid. De gemeente wil zonneparken realiseren op plekken waar ze het landschap versterken of minimaal verstoren.

4.4.5

Kampina

Daarbij wordt gekeken naar mogelijkheden om zonnevelden te combine-

Geconcludeerd kan worden dat de ontwikkeling passend is binnen het

Conclusie

Daarnaast ligt de locatie ook binnen de zone van 1.000 meter rondom

ren met natuurontwikkeling, zoals bloemrijke randen, biodiversiteits-

gemeentelijk beleid, en ook op het gebied van landschap, natuur en

Kampina. Doelstelling is om de stikstofdepositie op dit Natura 2000-ge-

maatregelen of extensieve begrazing. Ook participatie van inwoners en

ruimtelijke kwaliteit passend is op deze locatie. Het zonnepark is pas-

bied te doen laten afnemen. Door de realisatie van het zonnepark kun-

lokaal eigendom zijn belangrijke uitgangspunten.

send binnen trede 3 van de zonneladder en daarmee is de ontwikkeling in lijn met het gemeentelijk beleid.

nen de niet meer bemest worden, waarbij dit een positief effect oplevert voor de stikstofdepositie. In par 5.12 wordt aan de hand van een stik-

Doorwerking plangebied

stofdepositieonderzoek (bijlage 3) aangetoond dat de realisatie van het

Zoals ook uit voorgaande paragraven onder het gemeentelijk beleid is

zonnepark geen negatieve effecten realiseert op het Natura-2000 ge-

beschreven en gebleken betreft de uitwerking van het zonnepark Ontgi-

bied 'Kampina en Oisterwijkse Vennen'.

ningsweg een van de vier tenderinitiatieven die nauw aansluit op de omgevingsvisie waarin duurzaamheid, landschappelijke kwaliteit en biodi-

4.4.4

Omgevingsvisie Boxtel

versiteit centraal staan. Binnen een gebied van ca. 9,5 hectare wordt

De Omgevingsvisie Boxtel schetst een toekomstbeeld waarin de ge-

een zonnepark gerealiseerd dat circa 3.300 huishoudens van groene

meente zich ontwikkelt tot een duurzame, leefbare en aantrekkelijke

stroom kan voorzien. Daarmee levert het project een substantiële bij-

plek om te wonen, werken en recreëren. De visie legt nadruk op het ver-

drage aan de regionale energietransitie.

sterken van de ruimtelijke kwaliteit, het behouden van het groene karakter van Boxtel en het inspelen op maatschappelijke opgaven zoals

Aan de hand van een zorgvuldige landschappelijke inpassing en een

klimaatverandering, energietransitie en woningbouw. Boxtel wil een

ontwerpproces dat hier parallel aan heeft gelopen wordt er aangesloten

energieneutrale gemeente worden en zoekt daarbij naar een balans tus-

op het karakter in de omgeving. Door gebruik te maken van inheems

sen ontwikkeling en behoud van landschap en natuur.

struweel, houtwallen en bloemrijk grasland wordt niet alleen het zicht op het park verzacht, maar ook de biodiversiteit versterkt. De aanleg van

Duurzame energie en zonneparken

een kruidenrijk grasland draagt bij aan ecologische meerwaarde, terwijl

Binnen de energietransitie zet Boxtel stevig in op de grootschalige op-

het gebied ook zijn waterbergende functie behoudt. Zo ontstaat een

wek van zonne-energie. De gemeente heeft in haar Visie Zon en Wind

multifunctioneel landschap waarin duurzame energieopwekking hand in

(par. 4.4.3) vastgelegd dat er circa 50 hectare aan zonnevelden gereali-

hand gaat met natuurontwikkeling.

seerd moet worden, verdeeld over vier zonneparken. Dit is goed voor ongeveer 60% van de totale duurzame energieopwek die Boxtel moet

Ook technisch is het plan doordacht. De panelen worden laag gehouden

realiseren binnen de Regionale Energiestrategie Noordoost-Brabant

en in een zuid opstelling geplaatst. Tevens wordt er een batterijsysteem

(RES NOB 1.0)

opgericht om energie plaatselijk op te kunnen slaan. Dit beperkt de belasting van het elektriciteitsnet en versterkt de lokale betrokkenheid. Het

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

31

5

Milieuaspecten in de fysieke leefomgeving

5.1

Milieueffectrapportage (m.e.r.)

5.1.1

Toetsingskader

Onderdeel van de beoordeling of een aanvraag om een buitenplanse omgevingsplanactiviteit volledig is, is een toets aan de regels over een milieueffectrapportage op basis van paragraaf 16.4.2 van de Omgevingswet en afdeling 11.2 van het Omgevingsbesluit. Of een besluit over een project-m.e.r.-plichtig of m.e.r.-beoordelingsplichtig is, wordt bepaald op basis van bijlage V bij het Omgevingsbesluit, in samenhang met de artikelen 11.6 en 11.8 van het Omgevingsbesluit. Bijlage V bij het Omgevingsbesluit heeft als ingang (eerste ko-

m.e.r.-(beoordelings)plicht geldt. Het gaat dan om besluiten waarmee de toestemming voor het project wordt verleend. In dit geval is dat de omgevingsvergunning. Daarnaast kan de m.e.r.-(beoordelings)plicht nog gelden voor enkele bijzondere besluiten uit andere wetten, zoals de vergunning op basis van de Kernenergiewet. Of er voor het besluit een m.e.r.-plicht of een m.e.r.-beoordelingsplicht geldt, volgt uit de tweede en derde kolom. Als het project voldoet aan de voorwaarden van kolom 2, geldt een m.e.r.-plicht. Anders geldt een m.e.r.-beoordelingsplicht, tenzij ook in kolom 3 nog voorwaarden staan. Of een project, die voorkomt in Bijlage V bij het Omgevingsbesluit, aanzienlijke milieueffecten heeft, wordt beoordeeld door het bevoegd gezag. Bij de beoordeling houdt het bevoegd gezag rekening met: a. de relevante criteria van bijlage III bij de m.e.r.-richtlijn, b. voor zover relevant: de resultaten van eerder uitgevoerde controles