Jaarverslag en jaarrekening 2023- Bijlage 1 Jaarverslag en jaarrekening 2023
Tekst van het document
Jaarrekening 2023
Inhoudsopgave Algemeen ............................................................................................................................... 3 Inleiding .............................................................................................................................. 3 Leeswijzer........................................................................................................................... 4 Financiële positie ................................................................................................................ 7 Kerngegevens, trends en ontwikkelingen ............................................................................ 9 Programma's ........................................................................................................................ 10 Duurzame Transformatie .................................................................................................. 10 Sociale Kracht................................................................................................................... 28 Leefbare ruimte................................................................................................................. 55 Vitaal Ondernemen ...........................................................................................................
89 Meewerkend bestuur ...................................................................................................... 108 Paragrafen ......................................................................................................................... 124 Lokale heffingen ............................................................................................................. 124 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 133 Kapitaalgoederen ............................................................................................................ 141 Financiering .................................................................................................................... 146 Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 150 Verbonden partijen ......................................................................................................... 159 Grondbeleid .................................................................................................................... 178 Jaarrekening ......................................................................................................................
181 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening............................................................ 181 Resultaat en resultaatbestemming (mutatie reserves) .................................................... 185 Toelichting resultaat en resultaatbestemmingen ............................................................. 187 Incidentele baten en lasten ............................................................................................. 195 Overzicht van gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen .............................................. 198 Investeringen .................................................................................................................. 199 Reserves ........................................................................................................................ 201 Voorzieningen ................................................................................................................. 203 Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................... 204 Uitgangspunten en grondslagen ..................................................................................... 209 Financiële activa en passiva ...........................................................................................
210 Balans per 31 december 2023 ........................................................................................ 211 Grondslagen van waardering balans en resultaatbepaling .............................................. 215 Activa ................................................................................................................... 216 Passiva ................................................................................................................ 218 Toelichting op de balans ................................................................................................. 223 WNT-verantwoording ...................................................................................................... 237 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld ..................................................... 239 Overige gegevens, gebeurtenissen na balansdatum....................................................... 241 De bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen ............................ 242 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ......................................................... 248 Bijlagen ..............................................................................................................................
250 Kostenverdeling en toerekening MijnGemeenteDichtbij .................................................. 250 Verplichte BBV indicatoren ............................................................................................. 252 Overzicht reserves en voorzieningen, inclusief omschrijving en doel .............................. 259 Overzicht belastingen en heffingen ................................................................................. 263 Personeel, salarissen en sociale lasten .......................................................................... 264 Overzicht begrotingswijzigingen ...................................................................................... 265 Grondexploitatie.............................................................................................................. 266 Subsidiestaat welzijnsactiviteiten .................................................................................... 269 2 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Algemeen
Inleiding Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening van 2023, waarmee de gemeente Boxtel verantwoording aflegt over gemeenschapsgeld dat in het boekjaar 2023 is uitgegeven. Ook geven we aan wat er van de beleidsvoornemens is gerealiseerd en blikken we terug op een aantal belangrijke thema's, zowel op internationaal, landelijk als op gemeentelijk niveau. Het resultaat van de jaarrekening is positief met een bedrag van ruim € 3,1 miljoen. Dit is € 2,4 miljoen positiever dan voorzien bij de Tweede bestuursrapportage eind vorig jaar. Samenvattend bestaat het resultaat uit de volgende grootste posten: Resultaat 2023 Bedrag (bedragen x € 1.000) Begrotingssaldo na de Tweede bestuursrapportage 786 Overhevelingen 2023 841 Rente resultaat 677 Diverse voor- en nadelen 853 Totaal resultaat 2023 3.157
3 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Niet alle voorgenomen activiteiten zijn gerealiseerd. Maatschappelijke weerstand heeft een vertragende werking op uitvoering. Zo loopt één op de drie nieuwbouwprojecten in Nederland vertraging op doordat bewoners hierover bezwaar indienen bij gemeenten, wat ook tot kostenoverschrijdingen leidt. Boxtel probeert bezwaarprocedures te voorkomen door met buurtbewoners in gesprek te gaan. We hebben hiervoor een gedegen beleid gemaakt met vastgestelde kaders voor participatie. We zijn gestart met de uitrol van dit beleid. Bijvoorbeeld door bij nieuwe projecten een startnotitie participatie te maken. Ook zijn we begonnen met het opleiden van medewerkers.
Boxtel, 21 mei 2024 Het college van Burgemeester en Wethouders
4 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Leeswijzer Opzet jaarstukken 2023 De jaarstukken 2023 bestaan uit de volgende hoofdstukken: • Hoofdstuk Algemeen Dit hoofdstuk bevat een korte samenvatting van het jaar 2023 en het behaalde resultaat. • Hoofdstuk Programma's Dit hoofdstuk beschrijft per programma de realisatie van de voorgenomen beleidsdoelstellingen en de inzet van financiële middelen per programma. • Hoofdstuk Paragrafen In dit hoofdstuk zijn de 7 voorgeschreven paragrafen opgenomen. De onderwerpen van de paragrafen zijn belangrijk voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. De paragrafen zijn eigenlijk dwarsdoorsnedes van de verschillende programma’s. • Hoofdstuk Jaarrekening De jaarrekening bestaat naast een aantal voorgeschreven onderdelen met name uit een verantwoording van het financiële resultaat, de balans en toelichting hierop en een overzicht van baten en lasten. • Hoofdstuk Bijlagen In dit hoofdstuk is een aantal samenvattende overzichten opgenomen. Onderdeel Planning en Controlcyclus De jaarrekening is het sluitstuk van de totale planning & control cyclus. Eerdere documenten, die invloed hebben gehad op de inhoudelijke en financiële verantwoording zijn: • Begroting 2023 (raad 8 november 2022); • Tweede bestuursrapportage 2022 (raad 8 november 2022); • Eerste bestuursrapportage 2023 en Kadernota 2024 (raad 11 juli 2023); • Tweede bestuursrapportage 2023 (raad 7 november 2023).
Programmaverantwoording De jaarrekening 2023 kent vijf programma’s met daaronder 33 beleidsproducten, net als de begroting 2023. De programma's zijn: 1. Duurzame Transformatie 2. Sociale Kracht 3. Leefbare Ruimte 4. Vitaal Ondernemen 5. Meewerkend bestuur. De opbouw van een programma ziet er als volgt uit: • Zo werkte dit programma mee aan Boxtel • Dit was het doel • Dit viel eronder • Dit kostte het • Tabel bijdrage van het programma in relatie tot de jaarrekening • Producten • Projecten
5 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Voor alle producten die onder een programma vallen, is opgenomen: • Verantwoordelijke portefeuillehouder(s) • Dit hebben we dit jaar gedaan • Zo hebben we dit meetbaar gemaakt • Dit kostte het • Financiële toelichting Het autorisatieniveau is op basis van de financiële verordening bepaald op het niveau van beleidsproducten. Informatie over indicatoren en kengetallen is onder het kopje 'Zo hebben we dit meetbaar gemaakt' alleen opgenomen voor producten waarvoor dit toegevoegde waarde heeft. Verder is vanaf 2017 wettelijk voorgeschreven dat elke gemeente een basisset beleidsindicatoren in elke begroting en jaarverslag opneemt. Deze vindt u in de bijlagen. Voor alle projecten die onder een programma vallen, is opgenomen: • Dit was het doel • Dit hebben we dit jaar gedaan.
6 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Financiële positie De financiële positie van de gemeente beschrijven we in drie onderdelen: • Het resultaat vóór bestemming De gerealiseerde exploitatie-inkomsten (baten) en -uitgaven (lasten). • De resultaatbestemming De wijzigingen in het eigen vermogen. Baten kunnen op voorhand in het eigen vermogen gestort worden (storting in reserves), of het eigen vermogen kan gebruikt worden om lasten te dekken (onttrekken aan reserves). • Het resultaat ná bestemming Het bedrag dat overblijft nadat alle lasten gedekt zijn door inkomsten of eigen vermogen.
Het resultaat Jaarresultaat 2023 De jaarrekening 2023 is afgesloten met een voordelig resultaat van € 3.157.400. Dit betreft het resultaat na bestemming, dus nadat er mutaties van en naar diverse reserves zijn verantwoord op basis van eerdere besluitvorming door de gemeenteraad. Samenvattend kan hier het volgende overzicht van worden gegeven: Resultaat (bedragen x € 1.000) Resultaat voor bestemming Resultaatbestemming
2023 8.605,2 -5.447,8
Resultaat na bestemming
3.157,4
Toelichting resultaat 2023 Bij elk product is onder het kopje ‘dit kostte het’ een financiële toelichting opgenomen waarbij wordt ingegaan op de belangrijkste verschillen tussen de begrote en gerealiseerde bedragen. Een samenvattende toelichting op het gerealiseerde resultaat is opgenomen in het hoofdstuk ‘Toelichting resultaat en resultaatbestemmingen’. Bestemming jaarresultaat De gemeenteraad wordt voorgesteld om via vaststelling van deze jaarrekening het resultaat als volgt te bestemmen: Bestemming resultaat (x € 1.000) Resultaat na bestemming voorstel bestemming resultaat: - Overhevelingen - Netto effect (Algemene reserve)
2023 3.157,4
Totaal bestemd resultaat
3.157,4
841,0 2.316,4
7 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
De vergelijkende cijfers Ten opzichte van de begroting 2023 na wijziging is een voordelig exploitatieresultaat gerealiseerd van afgerond € 3.157.000. In vergelijking met de werkelijke cijfers 2022 en de begrote cijfers 2023 kan hier het volgende beeld van worden gegeven. (bedragen x € 1.000) resultaat na bestemming
werkelijk begroot 2023 begroot 2023 2022 voor wijziging
werkelijk
resultaat
na wijziging
2023
2023
Totaal baten exploitatie
113.002
102.746
120.056
122.382
2.326
Totaal lasten exploitatie
101.696
103.128
117.186
113.777
3.409
Resultaat voor bestemming
11.306
-382
2.870
8.605
5.735
Onttrekking aan reserves
8.350
566
11.629
11.654
25
Storting in reserves
11.547
184
14.499
17.102
-2.603
Resultaatbestemming
-3.196
382
-2.870
-5.448
-2.578
Resultaat na bestemming
8.110
0
0
3.157
3.157
Bij de begroting na wijziging was vóór mutaties met de reserves een voordelig resultaat voorzien van € 2.870.000. Om een sluitende begroting te realiseren is voor ditzelfde bedrag een storting in de reserves begroot. Uiteindelijk is er een voordelig resultaat voor bestemming gerealiseerd van € 8.605.000 en is per saldo € 5.448.000 in de reserves gestort. Hierdoor is het werkelijke resultaat na bestemming € 3.157.000 gunstiger dan voorzien bij de begroting na wijziging.
8 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Kerngegevens, trends en ontwikkelingen Onderstaand overzicht geeft op hoofdlijnen inzicht in een aantal kerngegevens, belastingen en rechten en het verloop van de vermogenspositie per einde van het boekjaar van onze gemeente. Kerngegevens, trends en ontwikkelingen Jaarrekening
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Aantal inwoners per 31-12
30.747
30.801
30.846
33.129
33.796
33.998
Woonruimten (statline BAG/CBS) per 31-12
13.353
13.401
13.461
14.468
14.709
14.818
Aantal inwoners/woonruimte
2,24
2,30
2,29
2,29
2,30
2,29
Bijstandsontvangers per 31-12
423
429
454
412
411
398
607,8
1.372,9
1.331,7
4.391,3
8.110,1
3.157,4
Eenpersoonshuishouden
113,00
115,00
143,00
156,60
197,04
204,00
Meerpersoonshuishouden
140,00
142,00
177,20
193,44
243,48
252,00
tarief lediging 240 liter rest
5,17
6,15
6,50
6,43
6,54
8,00
tarief lediging 180 liter rest
4,36
5,19
5,66
5,53
5,60
7,00
tarief lediging 140 liter rest
3,82
4,55
5,10
4,93
4,98
6,00
4,02
4,03
5,00
Resultaat na bestemming
Afvalstoffenheffing (in €)
tarief lediging 60 liter rest opbrengsten afvalverwijdering (x € 1.000)
2.313,1
2.453,2
2.943,9
3.282,3
3.573,8
4.004,1
Dekkingspercentage
80,19%
76,51%
87,60%
99,02%
112,66%
118,02%
Stand van de voorziening (x € 1.000)
1.162,2
381,6
51,2
276,0
533,8
1.183,0
168,00
171,00
180,20
180,00
184,32
190,44
waterverbruik per m3 > 200 m3
1,57
1,60
1,65
1,65
1,69
1,75
opbrengsten rioolrecht (x € 1.000)
2.772,4
2.863,6
3.065,2
3.250,9
3.308,6
3.418,8
Dekkingspercentage
102,68%
96,57%
102,17%
107,89%
123,46%
123,46%
Stand van de voorziening (x € 1.000)
9.458,9
9.794,4
10.069,6
10.787,5
11.563,5
11.563,5
tarief gebruiker niet-woningen
0,2201%
0,2256%
0,2197%
0,2335%
0,2482%
0,2679%
tarief eigenaar woningen
0,1296%
0,1231%
0,1189%
0,1212%
0,1157%
0,1040%
tarief eigenaar niet-woningen
0,2752%
0,2756%
0,2925%
0,3047%
0,3237%
0,3271%
Opbrengst OZB (x € 1.000)
6.973,9
7.160,2
7.296,2
8.149,7
8.554,5
9.283,6
Eigen vermogen (x € 1.000)
22.688,6
15.681,7
18.286,7
26.848,4
38.154,9
46.760,1
Voorzieningen (x € 1.000)
12.454,6
15.994,1
16.889,6
20.110,0
19.821,5
21.325,4
Vaste schulden (x € 1.000)
33.105,3
39.047,0
45.522,1
40.581,5
36.606,9
32.607,2
Rioolrecht (in €) waterverbruik t/m 200 m3
Onroerende-zaakbelastingen als percentage van de WOZ-waarde
Vermogenspositie per 31-12
9 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Programma's Duurzame Transformatie
Zo werkte dit programma mee aan Boxtel In de gemeente Boxtel kunnen bewoners, bedrijven, instellingen en organisaties het beste uit zichzelf en hun omgeving halen. De gemeente Boxtel stimuleerde dit door hun opbouwende initiatieven op eigenzinnige en creatieve wijze te ondersteunen en mee te werken aan de ontplooiing ervan. Hierdoor ontstaat een optimaal perspectief waarin mensen duurzaam vorm kunnen geven aan samen wonen en leven. Duurzaamheid is en blijft een belangrijk thema. Ook de komende jaren werken we samen met inwoners mee aan plannen die dit ondersteunen. De duurzaamheidsvisie en het uitvoeringsprogramma maakten we samen met de Boxtelse samenleving. Meewerken aan een duurzaam Boxtel deden en doen we samen. Zó droeg dit programma bij aan meewerkend boxtel.
Dit was het doel De gemeente Boxtel heeft altijd al grote ambities op het gebied van duurzaamheid gehad. Dat is niet veranderd. Wereldwijd is klimaatverandering en energietransitie dé grote uitdaging van onze tijd. Meer aandacht voor duurzaamheid Duurzaamheid moet nog meer als een rode draad door het handelen van de gemeente lopen. Ook vinden we het belangrijk dat onze inwoners, bedrijven en instellingen weten hoe belangrijk duurzaamheid is. Duurzaamheid is van iedereen en alleen samen houden we onze aarde en dus ook Boxtel leefbaar. Het goede voorbeeld geven Boxtel staat net als iedereen voor de taak om snel afscheid te nemen van fossiele energiebronnen. Wij moeten ook voluit kiezen voor een circulaire wereld, waar geen plek meer is voor verspilling van grondstoffen, voedsel en energie. Waar problematiek van fijnstof serieus genomen wordt. Een wereld waarin biodiversiteit weer versterkt wordt en klimaatadaptief handelen de norm is. De gemeente moet hierbij een voorbeeldfunctie op zich 10 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
nemen. Maar we moeten ook onze inwoners en bedrijven stimuleren om hierin verantwoordelijkheid te nemen. Verleiden werkt beter dan dwingen. Deze transformatie leent zich bij uitstek voor onze strategie om waar mogelijk via cofinanciering, werk met werk te maken en met creatieve combinaties onze ambities waar te maken. Leefbare wereld achterlaten We willen een leefbare wereld voor onze kinderen achterlaten. Om dat te bereiken zullen we alle mogelijkheden om te besparen op energie maximaal moeten benutten. Daarnaast moeten we vol inzetten op hernieuwbare energie: zon, wind en waterstof. We kunnen niet kiezen voor één optie. We hebben alle opties nodig.
Dit viel eronder Deze producten en diensten droegen bij aan het programma Duurzame Transformatie: • Klimaatadaptatie en energietransitie • Plattelandsvernieuwing • Afval • Milieu • Riolering Deze grote projecten droegen bij aan het programma Duurzame Transformatie: • GreentechPark Brabant (tot en met 2022)
11 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Dit kostte het Duurzame Transformatie
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Baten Klimaatadaptatie en energietransitie
188
5
1.155
648
-507
Project GreentechPark Brabant
173
0
0
0
0
Plattelandsvernieuwing
44
0
72
74
2
Afval
4.189
4.547
4.577
4.569
-8
Riolering
3.326
3.460
3.447
3.440
-7
12
0
169
17
-152
7.933
8.011
9.419
8.747
-672
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Milieu Totaal Baten Duurzame Transformatie
Lasten Klimaatadaptatie en energietransitie
-694
-852
-2.357
-1.239
1.119
Project GreentechPark Brabant
-253
0
0
0
0
Plattelandsvernieuwing
-317
-303
-519
-469
50
Afval
-4.189
-4.547
-4.577
-4.569
8
Riolering
-3.326
-3.460
-3.447
-3.440
7
Milieu
-1.204
-1.422
-1.613
-1.449
163
Totaal Lasten
-9.984
-10.583
-12.512
-11.166
1.346
Resultaat voor bestemming
-2.051
-2.572
-3.093
-2.419
674
Onttrekking aan reserves
30
6
171
21
-150
Storting in reserves
481
0
40
394
-354
Saldo resultaatbestemming
-451
6
131
-373
-504
Resultaat na bestemming
-2.503
-2.962
-2.792
170
Resultaatbestemming
-2.566
12 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Programma in relatie tot de gehele jaarrekening Werkelijke baten en lasten van dit programma
13 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Klimaatadaptatie en energietransitie
Verantwoordelijke(n): Désiré van Laarhoven-van Abeelen
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden • We stelden de Strategie en de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie vast. We zijn gestart met het uitvoeren van die agenda. • Op basis van Transitievisie Warmte stelden we het uitvoeringsprogramma warmtetransitie vast en maakten we een begin met de uitvoering. • We voerden een haalbaarheidsonderzoek warmtenet in Boxtel uit. • We werkten binnen de Regionale Energiestrategie NOB aan de opwek- en besparingsopgave. • We startten met de omgevingsdialogen over de tender 50 hectare zonneparken Boxtel • We onderzochten de haalbaarheid van een energy hub op bedrijventerrein Ladonk. • We organiseerden het Klimaatfestival Groener Gras • Bekendmaking driemaandelijkse nieuwsbrief Duurzaamheid Boxtel. • Burgerinitiatief, leergebied warmtetransitie Boxtel. 14 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Beleidsakkoord Uitvoering van de taken uit het beleidsakkoord 2021-2026 ten aanzien van duurzaamheid en klimaatadaptatie. Voor een deel zijn dit wettelijke taken die voortvloeien uit de Klimaatwet, Klimaatakkoord, het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie en Het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) en die zijn uitgewerkt in het Nationaal Isolatieprogramma en Aanpak energiearmoede. • Voor de warmtetransitie stelden we een uitvoeringsprogramma vast en ontvingen we specifieke uitkeringen van de landelijke overheid voor de aanpak van energiearmoede, het Nationaal Isolatieplan en voor de inhuur van personeel dat werkt aan CO2 reductie. • De rechter heeft bepaald dat onder andere vleermuizen op basis van de Natuurbeschermingswet bescherming genieten bij muur- en spouwisolatie. Daarom moet voorafgaand aan isolatie eerst een Soorten Managementplan opgesteld worden. Dit vertraagde de isolatieopgave, waardoor niet alle actielijnen uit het Uitvoeringsprogramma warmtetransitie gestart zijn. De Actielijnen Utiliteit/gebouwen, Maatschappelijk vastgoed en Gespikkeld bezit zijn wel opgepakt. • Voor de aanpak van energiearmoede is in samenwerking met het Energieloket Brabant Woon Slim de Energiehulp gestart en zijn kleine energiebesparende maatregelen getroffen bij huishoudens die in aanmerking komen voor de eenmalige energietoeslag.
Daarnaast leidde Contour de Twern met een bijdrage van de gemeente vrijwillige energiecoaches op, Deze coaches helpen de doelgroep met tips bij de verduurzaming van hun woning. • We voerden een haalbaarheidsstudie uit naar een energie hub op Ladonk. Deze energie hub moet de belasting van het stroomnet verlagen. De uitkomst van het onderzoek was positief. We hebben samen met de Brabantse Ontwikkelmaatschappij een aanvraag voor het Europese LIFE subsidieprogramma ingediend. Met die subsidie willen we de energiehub verder vorm geven. • We startten met de omgevingsdialogen voor de tender zonneparken, zodat in 2024 de vergunningverlening plaats kan vinden. • We voerden een haalbaarheidsstudie uit naar collectieve warmtevoorzieningen in flats. We hebben met woningstichting JOOST afgesproken dat JOOST op basis van die studie bepaalt of een collectieve warmtevoorziening mogelijk is. • Naast de energie hub onderzochten we andere kansrijke innovaties die een bijdrage kunnen leveren aan de energietransitie, zoals de omzetting van elektriciteit in waterstof. • Om het thema duurzaamheid samen met onze inwoners, ondernemers en organisaties uit te dragen organiseerden we van 30 oktober tot 5 november het Klimaatfestival Groener Gras. Ook stelden we elke drie maanden de nieuwsbrief duurzaamheid op.
• We hebben met woningstichting JOOST voor de periode tot 2030 een Duurzaamheidsakkoord gesloten, waarin afspraken zijn gemaakt over de verduurzaming van het bezit en op basis hiervan is in de jaarlijkse prestatieafspraken concreet gemaakt welke duurzaamheidsmaatregelen genomen worden bij welke woningen. • We actualiseerden de Duurzaam Thuis Wonen Lening. Deze vult nu de landelijke leningen aan die vanuit het Warmtefonds worden uitgevoerd. Hierdoor kunnen we onze inwoners beter helpen. • Samen met netbeheerder Enexis voerden we een pilot netverzwaring in Boxtel Oost uit. Zowel de gemeente als de netbeheerder leerden hierbij veel over de opgave die de elektrificatie vraagt. Ook in de andere wijken in Boxtel moet het aantal trafohuisjes tot 2035 minimaal verdubbeld worden. 15 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
•
We hebben in RES-verband een Uitvoeringsstrategie zon op daken en objecten voorbereid.
Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal energiebesparing tov 2017 opwek hernieuwbare elektriciteit*
Realisatie 2022 8% 12%
Begroot 2023 7% 15%
Realisatie 2023 nb* nb*
Toelichting: *: percentage duurzame energie volgens CBS Klimaatmonitor. De realisatie van het voorgaande jaar is nog niet door het CBS bekend gemaakt.
Dit kostte het Klimaatadaptatie en energietransitie
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
188
5
1.155
648
-507
Lasten
694
852
2.357
1.239
1.119
Saldo voor bestemming
-506
-847
-1.203
-591
611
Onttrekking aan reserves
30
0
150
0
-150
Storting in reserves
431
0
0
293
-293
Saldo resultaatbestemming
-401
0
150
-293
-443
Saldo na bestemming (x €1.000)
-907
-847
-1.053
-884
168
Resultaatbestemming
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Klimaatadaptatie en energietransitie
Begroting Rekening 2023 2023 -1.053 -884
Verschil 168
Op dit product is een financieel voordeel ontstaan van € 168.000. De redenen hiervoor zijn: • We hebben voor 2023 de volgende specifieke uitkeringen van het Rijk ontvangen: CDOKE voor ambtelijke capaciteit en inhuur gericht op CO2-reductie € 585.000, Lokale Aanpak Isolatie € 583.000 en Middelen aanpak energiearmoede € 179.000. Deze middelen moeten tijdig aan de daarvoor bepaalde doelen besteed worden, anders moeten ze terugbetaald worden. Daarom is hier prioriteit aan gegeven boven de besteding van de eigen middelen, omdat ze bijdragen aan het doel uit het Beleidsakkoord om zo snel mogelijk energieneutraal te zijn. • In 2023 is hard gewerkt om de benodigde capaciteit voor de doelen uit het Beleidsakkoord en Duurzaamheidsagenda op peil te krijgen en te houden. Daardoor is het niet gelukt om alle middelen te besteden. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen. 16 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Plattelandsvernieuwing
Verantwoordelijke(n): Désiré van Laarhoven-van Abeelen
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden • We volgden maatschappelijke ontwikkelingen en speelden daar op in met nieuw beleid. We startten met het opstellen van het beleid voor Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB-beleid) en het Programma Natuur, Landschap & Biodiversiteit. • We hebben voortdurend ingezet op het behoud en de ontwikkeling van (nieuwe) natuur en het verhogen van biodiversiteit. Zowel in de ecologische verbindingszones en aansluitend op het Natuurnetwerk Brabant. Maar we besteedden ook aandacht aan de dorpskernen en het agrarisch landschap. • We stimuleerden de ontwikkeling van natuur en landschap in combinatie met andere functies zoals wonen en de energietransitie. Hierbij maakten we indien mogelijk gebruik van bestaande subsidieregelingen. • We faciliteerden initiatieven die een bijdrage leveren aan de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied van Boxtel. Hierbij ging het bijvoorbeeld over stoppende agrarische bedrijven en bedrijven in de transitie naar een duurzame agrarische of recreatieve bedrijfsvoering. We speelden hierbij zoveel mogelijk in op nieuwe technieken en ontwikkelingen. We stimuleerden ontwikkelingen richting een duurzame voedselproductie en het telen van materialen voor biobased bouwen. 17 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
•
•
We namen actief deel aan landelijke, provinciale en regionale werkgroepen op het gebied van landbouw en gezondheid, natuur en landschap en aanverwante thema's. Zo leverden we een bijdrage in de regio Noordoost Brabant, Van Gogh Nationaal Park, Het Groene Woud en de Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak voor de Kampina en Oisterwijkse Vennen. We leverden een bijdrage aan de Omgevingsvisie ten aanzien van de thema's plattelandsvernieuwing en natuur en landschap. We startten met het schrijven van een Programma Vitaal Buitengebied.
Beleidsakkoord • We faciliteerden initiatieven die een bijdrage leveren aan de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied van Boxtel. Hierbij ging het bijvoorbeeld over stoppende (agrarische) bedrijven en bedrijven in de transitie naar een duurzamere agrarische bedrijfsvoering. • We begonnen in samenwerking met waterschap De Dommel met de realisatie van de ecologische verbindingszone Groote Waterloop. Hiermee maken we een robuuste verbinding tussen natuurgebieden en versterken we het Natuurnetwerk Brabant. Het project wordt in 2024 afgerond. Ook op kleinere schaal werkten we mee aan initiatieven voor natuurontwikkeling. We maakten waar mogelijk gebruik van provinciale subsidies vanuit bijvoorbeeld het Groen Ontwikkelfonds Brabant (GOB). • We ondersteunden (burger)initiatieven door de vaste deelname aan Stichting Landschap Het Groene Woud en door de bijdrage aan het LEADER-programma, nadat Het Groene Woud eind 2023 aangewezen is als LEADER-gebied. • Door deelname aan zowel de Stimuleringsregeling Landschap als het project ErvenPlus ondersteunden we initiatieven voor het realiseren en behoud van landschapselementen en het verhogen van de biodiversiteit in het buitengebied. • In 2022 is de Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak voor de Kampina en Oisterwijkse Vennen vanuit de provincie Noord Brabant opgestart.
Met verschillende stakeholders rondom het natuurgebied werkten we in 2023 zowel ambtelijk als bestuurlijk samen aan de opgaven in het gebied (bijvoorbeeld vanuit stikstof, water en natuur/landschap). Dit en uitgewerkt in een visie 0.5. We ontvingen van de provincie subsidie. Hiermee konden we extra capaciteit aantrekken. • In de regio Noordoost Brabant is de in 2022 vastgestelde Startnotitie voor Natuur en Landschap in 2023 verder uitgewerkt naar een Groenblauwe structurenkaart en een Plan van Aanpak voor regionaal beleid voor natuur en landschap. Dit werkt de regio in 2024 uit tot een Regionale Uitvoeringsagenda Natuur & Landschap.
18 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Dit kostte het Plattelandsvernieuwing
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
44
0
72
74
2
Lasten
317
303
519
469
50
Saldo voor bestemming
-273
-303
-447
-395
52
Onttrekking aan reserves
0
6
21
21
0
Storting in reserves
50
0
40
101
-61
Saldo resultaatbestemming
-50
6
-19
-80
-61
Saldo na bestemming (x €1.000)
-324
-297
-466
-475
-9
Resultaatbestemming
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000)
Begroting Rekening 2023 2023 -466 -475
Plattelandsvernieuwing
Verschil -9
Op dit product is een financieel nadeel ontstaan van € 9.000. De redenen hiervoor zijn: • Het opstellen van het VAB-beleid is opgestart en wordt in 2024 opgeleverd. Dit betekent dat we de € 50.000 die hiervoor gereserveerd was dit verslagjaar niet hebben uitgegeven. We hevelen het bedrag over naar 2024. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen.
19 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Afval
Verantwoordelijke(n): Fred van Nistelrooij
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden We hebben doorlopend aandacht gehad voor de basis: • de inzameling van afval bij inwoners en bedrijven, inclusief containerbeheer en klantenservice • de inzameling van afval via brengvoorzieningen, inclusief reiniging en onderhoud • communicatie en voorlichting • contractbeheer, administratie en registratie, afstemmen met P&C-cyclus • het schoon houden van de openbare ruimte rondom inzamelvoorzieningen • het ondersteunen en stimuleren van zwerfafval opruim acties en ZAP-ers • adviseren en ondersteunen bij woningbouw en inrichtingsplannen en -projecten
20 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Beleidsakkoord Wat hebben we bereikt? De resultaten van 2023 zijn: Eenheid 2023 2030 Minder restafval kilogram per inwoner per jaar 134,4 kg < 30 kg Meer afvalscheiding % gescheiden ingezameld 75% > 90% Meer hergebruik % hergebruik grondstoffen > 60% Deze resultaten vallen tegen. We hebben per inwoner ruim 5 kilo restafval meer opgehaald dan in 2022. In totaal hebben we 75,2% van al het afval gescheiden ingezameld, evenveel als in 2022. Hiermee hebben we uitzicht op het behalen van de doelstellingen in 2030, maar dat kan niet zonder extra inspanningen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Algemeen In 2023 is de Beleidsnotitie Afval & Grondstoffen 2023-2030 vastgesteld. In de notitie staan de nieuwe doelstellingen voor 2030 en de kaders voor het afvalbeleid en de uitvoering van de inzameling van het huishoudelijk afval. We hebben opnieuw de kosten en baten binnen het product afval beoordeeld. College uitvoeringsprogramma / beleidsnotitie Afval en Grondstoffen Om de doelstellingen te behalen hebben we in 2023: • Een nieuwe contractperiode gestart voor de inzameling van oud-papier en karton. Deze overgang is zonder noemenswaardige problemen verlopen. • De driewekelijkse inzameling van GFT voortgezet, we hebben niet aantoonbaar meer GFT opgehaald dan in voorgaande jaren.
• Voorbereiding getroffen voor: Een nieuw inzamelsysteem bij hoogbouw- en verzamellocaties Vervanging van de bestaande containervoorraad inclusief CMS Optimalisatie van de inzamelsystemen op wijkniveau (Glas, Textiel, Luiers/Incontinentiemateriaal). Voormalige stortplaats Vlagheide Nazorg Stortplaats: De Provincie streeft naar een overdracht van het Stadsgewest naar de Provincie in 2030. Tot die tijd is het Stadsgewest verantwoordelijk voor de nazorg. • De jaarlijkse bijdrage voor het aandeel van Boxtel in de exploitatielasten van het Stadsgewest bedroeg in 2023 € 1,04 per inwoner.
Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal Minder restafval Meer afvalscheiding Meer hergebruik
Eenheid Realisatie Begroot Realisatie 2022 2023 2023 kilogram per inwoner per 128,6 < 100 134,4 jaar % gescheiden 75,2% > 75 75,2 ingezameld % hergebruik grondstoffen
21 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Dit kostte het Afval
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
4.189
4.547
4.577
4.569
-8
Lasten
4.189
4.547
4.577
4.569
8
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
Storting in reserves
0
0
0
0
0
Saldo resultaatbestemming
0
0
0
0
0
Saldo na bestemming (x €1.000)
0
0
0
0
0
Saldo voor bestemming
Resultaatbestemming
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000)
Begroting Rekening 2023 2023 0 0
Afval
Verschil 0
Op dit product is een financieel saldo ontstaan van € 0. De redenen hiervoor zijn: • In 2023 zagen we voordelen door nieuwe contracten en door minder aanbod van restafval. • Enkele projecten zijn vertraagd en zorgen daarmee voor onderbesteding. Aan de andere kant zagen we stijgende lasten voor energie en personeel. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen. Het uiteindelijke resultaat is een storting in de voorziening van € 649.200, terwijl een onttrekking voorzien was van € 57.000; derhalve € 706.200 voordeliger. De voorziening afval stijgt hierdoor van € 534k per 1 januari 2023 naar € 1.183k per 31 december 2023.
22 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Riolering
Verantwoordelijke(n): Fred van Nistelrooij
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden • Het rioolstelsel, pompgemalen en alle hierin opgenomen voorzieningen zijn beheerd, geïnspecteerd en onderhouden waardoor we de functionele werking hebben gegarandeerd. • We voerden het vervangingsprogramma binnen het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan uit waarbij de nadruk lag op elektromechanisch onderhoud van pompinstallaties. De geplande, grootschalige renovaties van hoofdgemalen en drukrioolunits zijn uitgevoerd volgens planning. • Klachten en meldingen over rioolverstoppingen en/of wateroverlast hebben we binnen 24 uur kunnen afhandelen. Beleidsakkoord • De klimaatadaptieve subsidie door het Rijk is beschikbaar om fysiek klimaatadaptieve maatregelen door middel van cofinanciering in het openbaar gebied mogelijk te maken. De subsidie aanvraag loopt via de regionale samenwerking "Doelmatig Waterbeheer De Meierij". Voorbeelden van projecten in voorbereiding zijn de Deken 23 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Broekmanlaan en Kalksheuvel.
Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal Totaal aantal kilometer riolering Aantal meldingen riolering, storingen drukriool, wateroverlast verstopte riolering
Realisatie 2022 294 120
Begroot 2023 304 120
Realisatie 2023 304 140
Dit kostte het Riolering
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
3.326
3.460
3.447
3.440
-7
Lasten
3.326
3.460
3.447
3.440
7
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
Storting in reserves
0
0
0
0
0
Saldo resultaatbestemming
0
0
0
0
0
Saldo na bestemming (x €1.000)
0
0
0
0
0
Saldo voor bestemming
Resultaatbestemming
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Riolering
Begroting Rekening 2023 2023 0 0
Verschil 0
Op dit product is een financieel saldo ontstaan van € 0. De redenen hiervoor zijn: • De begrote stelpost als gevolg van 1e berap 2022 in verband met BTW-BCF op de kapitaallasten heeft een structureel gevolg en was voor 2023 begroot op € 124.000. • Het onderzoek naar wijkgerichte rioolvervangingen is niet uitgevoerd. Dit betekent dat we de € 22.000 die hiervoor gereserveerd was dit verslagjaar niet hebben uitgegeven en overhevelen naar 2024. • Het opstellen van het vGRP komt in 2024. Dit betekent dat we het budget van € 25.000 overhevelen naar 2024. • Budget voor afkoppelen hemelwaterafvoer is nauwelijks ingezet in 2023. Dit betekent een bedrag van € 94.000. Aangezien het structureel budget is, wordt het niet overgeheveld, maar valt het binnen het resultaat dat aan de voorziening riolering wordt toegevoegd. • Het product is 100% kostendekkend, dus het saldo van het product wordt gemuteerd met de voorziening riolering. Voor 2023 is dat in totaal € 551.000 terwijl € 227.000 begroot was. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen. 24 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Milieu
Verantwoordelijke(n): Désiré van Laarhoven-van Abeelen
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden • Het principe van water en bodem sturend is vastgelegd in de ontwerpomgevingsvisie Water en bodem sturend’ wil zeggen dat het bodem-watersysteem een doorslaggevende rol speelt bij de inrichting van Boxtel. Daardoor zijn we beter bestand tegen klimaatverandering en voorkomen we nog meer druk op de biodiversiteit. Om te kunnen sturen is het registreren en beheren van relevante informatie, zoals bodemkwaliteit en grondwaterstanden, van belang. Dit pakken we in 2024 verder op. • Overdracht bodemtaken onder de Omgevingswet De provincie deelde met ons de lijst van locaties waar wij voortaan bevoegd zijn om te beslissen over ernstige gevallen van bodemverontreiniging. De daadwerkelijke dossieroverdracht door de provincie moet nog plaatsvinden. De aanvullende bodemtaken, zoals het beoordelen van bodemonderzoeken en toezicht op bodemsaneringen, zijn ondergebracht bij de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN). • Ondersteuning en verduurzaming van de agrarische sector Binnen ons grondgebied heeft 1 veehouder zich aangemeld voor de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv).
De Lbv-regeling voor bedrijven met een lagere overschrijding van de drempelwaarde op Natura 2000 gebieden liep tot 1 25 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
•
•
•
•
•
•
•
•
december 2023. Vanuit de sector is aangegeven dat meerdere bedrijven gaan stoppen met als belangrijke reden dat er geen bedrijfsopvolging is. De verwachting vanuit de sector is dat er binnen ons grondgebied circa 10 bedrijven in aanmerking komen voor de Lbv-plus regeling (piekbelasters). Piekbelasters konden zich tot 5 april 2024 aanmelden. Ondertussen in de regeling verlengd tot 20 december 2024. Dit biedt kansen om meer deelnemers te laten deelnemen. Daarnaast hoeven we dan niet te wachten op de goedkeuring van het Brabants Programma Landelijk Gebied 2.0 om te starten met de gebiedsgerichte aanpak. Om een meer actieve rol in te kunnen nemen, is gestart met het opstellen van het Programma Vitaal Buitengebied inclusief beleid voor vrijkomende agrarische bebouwing (VAB). Het VAB beleid verwachten we in het derde kwartaal van 2024 gereed te hebben. Hiermee wensen we een kwaliteitsverbetering in het buitengebied te realiseren. De ambities uit de omgevingsvisie zijn hiervoor leidend. De regionale koersnotitie Transitie landbouw op dreef dient mede als basis. Daarnaast dient de capaciteit en de middelen voor het programma Vitaal Buitengebied te zijn geborgd. Hiermee gaan we komend jaar verder aan de slag. Ruimtelijke ontwikkelingen We toetsten 30 ruimtelijke ontwikkelingen op milieuaspecten.
Wanneer we constateerden dat er een negatieve impact was op het woon- en leefklimaat deden we suggesties voor aanpassingen. Op die manier probeerden we de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk te maken. Geluidsmaatregelen aan woningen langs drukke gemeentelijke wegen Uit eerder onderzoek bleek dat er nog 52 woningen in aanmerking kwamen voor nader onderzoek voor geluidmaatregelen. Van die 52 woningen bleken uiteindelijk 10 woningen daadwerkelijk in aanmerking te komen voor geluidmaatregelen. De eigenaren ontvangen hiervoor in 2024 een voorstel. Geluidschermen De realisatie van de geluidschermen langs het spoor door ProRail is vertraagd. We verwachten dat de schermen op zijn vroegst in 2025 in opdracht van ProRail zullen worden geplaatst. Vervoer gevaarlijke stoffen We brachten ook in 2023 onze zorgen rond het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor onder de aandacht bij ProRail en het Rijk. Dit deden we samen met andere gemeenten en de provincie. Ook schakelden we de koepels VNG en IPO hiervoor in. Samen met ProRail stelden we een helder overzicht op van verantwoordelijkheden rondom het spoor. Hieruit blijkt dat de zeggenschap van de gemeente helaas vrij klein is. We stelden samen met de gemeente Den Bosch een subsidieaanvraag op voor de Regio Deal.
Het gaat om een project waarin we een werkwijze willen ontwikkelen om de leefbaarheid en de gezondheid rondom het spoor willen verbeteren. Overlast (militaire) vliegtuigen Eindhoven Airport Wij werkten met de gemeenten rondom Eindhoven Airport actief samen om de overlast van (militaire) vliegtuigen te beperken. Dit doen we in het Luchthaven Eindhoven Overleg (LEO). Dit leidde onder meer tot een fonds, waaruit projecten betaald kunnen worden die de gezondheid direct of indirect kunnen bevorderen. Gestart wordt met een gezondheidsbelevingsonderzoek van de GGD. De resultaten van dit onderzoek kunnen gebruikt worden als input voor projecten die de gezondheid van inwoners bevorderen. Mede op aandringen van de deelnemers van LEO is een Regionaal Informatiecentrum ingesteld, waar omwonenden en gemeenten terecht kunnen voor kwalitatieve rapportages over meldingen van geluidhinder. Aandacht voor schone lucht gericht op houtstook en wegverkeer. Via onze website en publicaties besteedden we meerdere malen aandacht aan het 26
________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
•
zoveel mogelijk voorkomen van overlast door houtstook. Ook is, met cofinanciering door het Rijk, het eerste deel van het meetproject betreffende luchtkwaliteit in de Baroniestraat afgerond. We informeerden de bewoners over de eerste resultaten. Binnen 2 jaar voeren we het onderzoek opnieuw uit. Daarna kan pas het effect van minder verkeer door de Baroniestraat in beeld worden gebracht. Vion In 2023 is het belevingsonderzoek naar de overlast van Vion en Hydrobusiness door het Louis Bolk Instituut en de GGD uitgevoerd. Uit het onderzoek blijkt dat nog steeds sprake is van geurhinder. Ook blijken inwoners veel last te hebben van geluidsoverlast. Deze signalen zijn aanleiding voor het college om verder onderzoek te (laten) verrichten naar zowel geur als geluid.
Dit kostte het Milieu
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
12
0
169
17
-152
Lasten
1.204
1.422
1.613
1.449
163
Saldo voor bestemming
-1.192
-1.422
-1.444
-1.433
11
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
Storting in reserves
0
0
0
0
0
Saldo resultaatbestemming
0
0
0
0
0
-1.192
-1.422
-1.444
-1.433
11
Resultaatbestemming
Saldo na bestemming (x €1.000)
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000)
Begroting Rekening 2023 2023 -1.444 -1.433
Milieu
Verschil 11
Op dit product is een financieel voordeel ontstaan van € 11.000. De redenen hiervoor zijn: • Het onderzoek naar geurhinder bij Vion is nog lopend. Het restant budget van € 19.000 hevelen we over naar 2024. De subsidiebijdrage van € 30.000 is gedurende het onderzoek aangevraagd en door het Louis Bolk Instituut verrekend in de prijs, waardoor de totale kosten lager uitvallen dan in oorsprong begroot. • De bijdrage aan de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) heeft € 25.000 minder gekost dan dat we hadden begroot. Dit komt doordat er achterstand in uitvoering is opgelopen bij de ODBN. Hierdoor zijn minder uren doorberekend. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen.
27 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Sociale Kracht
Zo werkt dit programma mee aan Boxtel In de gemeente Boxtel staan inwoners centraal en geven we hen vertrouwen. We brengen dat tot uiting door een sociale gemeente te zijn voor hen die aandacht vanuit de overheid ook echt hard nodig hebben. We durven echter ook verantwoordelijkheden weg te leggen door de kracht van onze samenleving te gebruiken. Dit doen we door proactieve inwoners te faciliteren en ruimte te geven om voorstellen in het gemeentelijke beleid te integreren. Bron: Beleidsakkoord 'Samen aan de slag' 2021-2026.
Dit was het doel Het beschermen van de kwetsbaren in onze maatschappij heeft onze grote aandacht. Iedereen moet voldoende kansen hebben om mee te doen in de maatschappij en daarvoor over geschikte perspectieven kunnen beschikken. Daarmee stimuleren we het zelfrespect en eigen vermogen van onze inwoners en reduceren we ongewenste ontwikkelingen als moreel verval, verwaarlozing of in ernstige gevallen de verleiding tot criminaliteit en ondermijnend gedrag. Dit doen we door het neerzetten van een kwalitatief goed, beheersbaar én betaalbaar sociaal en maatschappelijk domein. Hiervoor is het nodig dat we weer grip op het sociaal domein krijgen, zowel inhoudelijk als financieel. Uitgangspunt is dat de dienstverlening kwalitatief aansluit bij de behoefte van onze inwoners en tegelijkertijd beheersbaar en daarmee duurzaam richting de toekomst is. We zetten we in op het terugkrijgen van het evenwicht hierin.
Dit viel eronder Deze producten en diensten dragen bij aan het programma Sociale Kracht: • Maatschappelijk Werk • Minderheden 28 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
• • • • • •
Jeugdzorg Wmo Inkomensvoorziening Participatie Volksgezondheid Onderwijs
Dit kostte het Sociale Kracht
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Baten Maatschappelijk werk
30
551
602
611
9
10.187
205
10.736
12.530
1.794
Jeugdzorg
39
1
1
6
5
WMO
218
279
376
1.102
726
7.424
7.743
8.080
8.656
576
Participatie
35
0
160
76
-84
Volksgezondheid
0
0
7
7
0
Onderwijs
3.231
1.193
1.737
1.470
-267
Totaal Baten
21.164
9.972
21.698
24.458
2.760
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Minderheden
Inkomensvoorziening
Sociale Kracht
Lasten Maatschappelijk werk
-2.029
-2.319
-2.965
-2.862
103
Minderheden
-9.878
-443
-9.564
-10.882
-1.318
Jeugdzorg
-9.467
-9.052
-10.861
-10.737
123
WMO
-8.474
-10.281
-9.656
-9.082
574
Inkomensvoorziening
-13.376
-11.665
-14.484
-14.828
-344
Participatie
-9.876
-9.428
-10.579
-10.424
155
Volksgezondheid
-1.236
-1.260
-1.306
-1.254
53
Onderwijs
-5.121
-5.170
-5.848
-5.668
180
Totaal Lasten
-59.457
-49.617
-65.263
-65.736
-473
Resultaat voor bestemming
-38.292
-39.645
-43.565
-41.278
2.287
832
365
828
828
0
Storting in reserves
3.937
31
1.843
3.961
-2.118
Saldo resultaatbestemming
-3.106
334
-1.015
-3.133
-2.118
Resultaat na bestemming
-41.398
-39.311
-44.580
-44.410
169
Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves
29 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Programma in relatie tot de gehele jaarrekening Werkelijke baten en lasten van dit programma
30 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
Maatschappelijk werk
Verantwoordelijke(n): Fred van Nistelrooij en Wim van der Zanden
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden • We hebben in 2023 ingezet op het terugbrengen van zwaardere zorg door onder meer de doorontwikkeling van het wijkgericht werken met als doel het versterken van de ketensamenwerking in de wijken. Hierdoor kunnen sneller en meer gericht voorzieningen en ondersteuning vanuit de 0e en 1e lijn worden ingezet of naar worden doorverwezen. • In september 2023 startten we in Liempde met een pilot Welzijn op recept (WOR). WOR houdt in dat patiënten door huisartsen/ praktijkondersteuners verwezen worden naar het zogenaamde voorliggend veld. Hierbij schrijft de huisarts een recept uit voor een welzijnscoach wanneer er geen medische oorzaak is voor bepaalde klachten maar sprake is van (onderliggende) sociaal maatschappelijke of psychosociale problemen. In 2024 breiden we de inzet van WOR uit naar huisartsenpraktijken in andere wijken in Boxtel. • We gingen verder met de ontwikkeling van de Verwijsgids; een productenboek voor de wijkteams en professionele partners met als doel beter en gerichter door te kunnen verwijzen naar voorzieningen in het voorliggend veld. • We onderzochten de inzet van de Voorzorgcirkel. Hierbij zetten inwoners zelf een buurtnetwerk op, waarbij ze elkaar ondersteunen bij eenvoudige hulpvragen. In 2024 starten we met dit project.
31 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
•
De primaire gesubsidieerde partners investeerden in 2023 in de samenwerking vanuit hun gezamenlijk uitvoeringsplan en onderzochten hoe GGD en WSD en andere ketenpartners zoals bijvoorbeeld woningstichting JOOST in de samenwerking en het uitvoeringsplan betrokken kunnen worden. Dit krijgt een vervolg in 2024. Het uiteindelijke doel is om te komen tot een integraal uitvoeringsplan, Hierbij zal de nog op te stellen integrale visie en het integrale uitvoeringsprogramma van gemeente Boxtel als basis dienen. • We organiseerden opeen de jaarlijkse mantelzorgdag een tapasavond voor mantelzorgers. Ook dit jaar spraken wij onze waardering uit naar de mantelzorgers:: zij kregen waardebonnen die kunnen worden besteed bij lokale ondernemers in gemeente Boxtel. Jonge mantelzorgers konden deelnemen aan een activiteit. Het aanbod bestond uit verschillende (digitale) bijeenkomsten en workshops. Beleidsakkoord • We hebben een wijkverbinder ingezet om de verbinding met het voorliggend veld te versterken. Zij organiseerde in het voorjaar, samen met de wijkmakelaars, JOOST en ContourdeTwern, een brede netwerkbijeenkomst voor alle ketenpartners in de het voorliggend veld (0e 1e lijn). Dit met als doel elkaar (beter) leren kennen, een betere samenwerking en daarmee het optimaal gebruiken/ inzetten van de mogelijkheden in het voorliggend veld.
• Stimuleren inwonersinitiatieven: Kring KBO Boxtel en Ouderen in Regie startten met bewustwording onder ouderen over de thema’s wonen, zorg en welzijn. In oktober vonden de eerste globale bijeenkomsten plaats voor de wijken Lennisheuvel en BoxtelOost. In 2024 gaat dit initiatief verder en gaan we dieper inop een bepaald onderwerp zoals woonvormen en sociaal netwerk. • In 2023 is er verder gewerkt aan Samen Ouder Worden in Boxtel. In november 2023 is het eerste Hartje in de Wijk geopend. Het is een centraal punt waar iedereen uit de wijk terecht kan voor informatie en hulp. Inwoners kunnen terecht voor een luisterend oor geboden en iedereen krijgt antwoord op zijn vragen. De eerste maanden stonden in het teken van ouderen, waarna nu de doorontwikkeling wordt gemaakt naar de doelgroep 0 tot 100. Het Programma volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg 2023-2027 is vastgesteld. Hierin verbinden we het thema wonen nadrukkelijk met de opgaven op het gebied van welzijn en zorg. We organiseerden in 2023 twee keer een ontbijtsessie voor jong gepensioneerden in de leeftijdscategorie van 65 t/m 68 jaar. We informeerden de aanwezigen over belangrijke thema’s en lieten hen kennis maken met mogelijkheden om hun welverdiende vrije tijd in te vullen. Het ontbijt is een onderdeel van het speerpunt “verbinding” uit de ouderenagenda.
We zijn gestart met een bewustwordingscampagne over het ouder worden: Wijzer Ouder Worden in Boxtel (WOWW). Het doel van de campagne is om onze gemeenschap duurzaam zelfbewust te maken van de verschillende mogelijkheden die er zijn om op een wijze en proactieve manier oud te worden. Met de campagne willen we iedereen aanmoedigen om een gezonde levensstijl, sociale verbondenheid, woonvoorziening en persoonlijke groei na te streven. • Vrijwillige inzet bij bestrijden eenzaamheid: in mei 2023 voerden we campagne voor het Hitteplan. We deelden samen met professionals en vrijwilligers van KBO, ContourdeTwern, GGD en het Rode Kruis water uit bij 85-plussers thuis om met mensen in contact te komen en te kijken of we ondersteuning kunnen aanbieden. Hier zijn 29 hulpvragen uit voort gekomen, die zijn opgepakt door de welzijnswerkers van ContourdeTwern. 32 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
•
•
•
Het vrijwilligerssteunpunt voerde een vitaliteitsonderzoek onder vrijwilligersorganisaties uit. Onderzocht is hoe deze organisaties ervoor staan en aan welke ondersteuning zij behoefte hebben. We verwerkten de resultaten uit het onderzoek en de evaluatie van de uitvoeringsagenda in de uitvoeringsagenda vrijwilligers van 2023 en verder. We zijn gestart met het proces om een integrale visie op het sociaal domein op te stellen. De visie moet antwoord geven op de vraag hoe onze gemeente aankijkt tegen de toekomst van het sociaal-maatschappelijk domein; met als horizon 2040. Hiervoor stelden we een collegeopdracht vast. De planning is om de visie eind 2024 / begin 2025 vast te stellen. In 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord gesloten, dat is gericht op het verbeteren van de gezondheid en versterken van de sociale basis. Voor de uitvoering daarvan stelden we een plan van aanpak vast, op basis waarvan we projecten die bijdragen aan het doel van het GALA uitvoeren. Voor de financiering ervan ontvingen we een specifieke uitkering van het rijk.
Dit kostte het Maatschappelijk werk
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
30
551
602
611
9
Lasten
2.029
2.319
2.965
2.862
103
Saldo voor bestemming
-1.999
-1.769
-2.364
-2.251
112
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
Storting in reserves
0
0
0
0
0
Saldo resultaatbestemming
0
0
0
0
0
-1.999
-1.769
-2.364
-2.251
112
Resultaatbestemming
Saldo na bestemming (x €1.000)
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000)
Begroting Rekening 2023 2023 -2.364 -2.251
Maatschappelijk werk
Verschil 112
Op dit product is een financieel voordeel ontstaan van € 112.000. De redenen hiervoor zijn: • Voorzien was in de aanstelling van een data-analist. Deze wordt voorlopig niet aangesteld. Eerst zal gestart worden met de opzet van een dashboard rondom de kosten in het sociaal domein. • Omdat diverse kosten onder SPUK GALA zijn verantwoord is € 17.000 over op het werkbudget voor ouderenzorg. • Omdat diverse kosten onder SPUK GALA zijn verantwoord is € 50.000 over op de beschikbare middelen voor seniorenagenda. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen. 33 ________________________________________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Boxtel
.Minderheden
Verantwoordelijke(n): Mariëlle van Alphen-Habraken
Dit hebben we dit jaar gedaan •
•
•
Vaste werkzaamheden We voldeden in 2023 grotendeels aan de taakstelling huisvesting statushouders. We hebben samen met de wooncorporaties 50 van de gevraagde 56 statushouders van woonruimte voorzien. De resterende opgave van 6 wordt opgeteld bij de taakstelling van 2024. We hebben de taakstelling niet volledig behaald omdat we eind 2022 op verzoek van het rijk versneld statushouders van huisvesting hebben voorzien. Daarnaast sluiten we de woonvoorziening aan De Tijvert 2a voor statushouders, waardoor deze in reguliere woningen gehuisvest moeten worden. Gezien de eerdere forse bijdrage aan de versnelde huisvesting en omdat we het belangrijk vinden om ook andere (urgente) woningzoekenden van woonruimte te kunnen voorzien, vinden we de beperkte achterstand acceptabel. Om maatregelen vanuit de provincie te voorkomen, moeten we de volgende taakstelling wel volledig behalen. Samen met onze partners Joost, ContourdeTwern en de GGD versterkten we de dienstverlening aan migranten. Zo openden we een extra spreekuur en gaven we extra informatie over zorg en gezondheid. Ook hebben de onderlinge samenwerking versterkt en werkafspraken aangescherpt. 34