Economische Agenda 2030- Bijlage 1 Economische Agenda 2030- vastgestelde (aangepaste) versie
Tekst van het document
Inhoud Voorwoord
05
Hoofdstuk 3 visie & strategie
Hoofdstuk 1 inleiding 1.1 Daarom deze agenda
07
1.2 Doel van de agenda
08
3.1 Onze missie
21
3.2 Visie 2030
22
3.2 Onze strategie samengevat
23
3.3. Speerpunten om te kunnen excelleren
24
Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 2
uitvoering
kernopgave voor de economie
4.1 Uitvoering van de strategie
26
•
Strategielijn 1: Samenwerken
28
2.1 Kernkwaliteiten van onze gemeente
11
•
Strategielijn 2: Versnellen
36
2.2 De stand van de economie in boxtel
12
•
Strategielijn 3: Excelleren
2.3 Bijdragen aan brede welvaart in de gemeente
17
4.2 Hoe gaan we hier werk van maken?
2.4 Kernopgaven voor boxtel
18
2.5 Uitgangspunten voor de kernopgaven
19
40 44
bijlagen Bijlagen
Economische Agenda | 2030
46
We zijn trots op de ondernemersgeest en creativiteit die er leeft in onze gemeente! Met deze agenda bouwen we samen met ondernemers en onderwijs aan onze krachtige lokale economie. We hebben herontdekt waar de kwaliteiten liggen. Wat ons uniek maakt, willen we versterken. Wat er al is en waar we goed in zijn, gaan we in samenwerking behouden en zichtbaar maken. Daarnaast hebben we gekeken naar de kansen en mogelijkheden om te versnellen en uiteindelijk te excelleren in 2030 als gemeente en in samenwerking met de regio. Onze sterke ondernemersgeest wordt benut en verder versterkt, maar we kiezen
Voorwoord Samen maken we werk van onze krachtige lokale economie! Vanuit het beeld dat de ‘Economische Agenda; Boxtel, Duurzaam creëren 2016 – 2021’ niet meer past in de dynamische tijd waar in we leven, is de wens ontstaan voor een nieuwe en concretere Economische Agenda 2030.
bewust voor kwalitatieve groei met aandacht voor een aangenaam woon-, werken leefklimaat. We streven naar een balans tussen economische groei, sociale inclusiviteit en een duurzame ruimtelijke inrichting. In Boxtel maken we er samen met en voor ondernemers werk van. Dit is essentieel, omdat we dit als gemeente niet alleen kunnen of willen. We pakken onze rol, maar verwachten wel ondernemersgeest. Als gemeente zullen we daarom verschillende rollen pakken: van faciliterend tot initiërend en soms regisserend. We willen anderen vooral ook motiveren om te investeren in de uitdagingen die we zien, waarbij wij zelf het goede voorbeeld geven. Het enthousiasme en de positieve bijdrage aan het proces om te komen tot deze agenda belooft al veel goeds voor de toekomst. Dank aan iedereen die nu al heeft
In 2023 en 2024 voerden we hiervoor uitgebreide gesprekken met ondernemers,
bijgedragen en dit wil blijven doen en welkom aan een ieder die nog een bijdrage gaat
onderwijs en overheid, waaronder verschillende afdelingen binnen onze gemeente,
leveren. Samen maken we werk van onze krachtige lokale economie!
om samen te komen tot een goed beeld waar de agenda zich op moet richten de
4
Economische Agenda | 2030
komende jaren en wat nodig is om dit te bereiken. Het resultaat ligt voor jullie: de
Mariëlle van Alphen
Economische Agenda 2030.
Wethouder Economie & Werkgelegenheid
Economische Agenda | 2030
5
Hoofdstuk 1
1.1 Daarom deze agenda 2030
inleiding
De gemeente Boxtel heeft een nieuwe Economische Agenda opgesteld als leidraad voor een krachtige lokale economie. In deze agenda bouwen het bedrijfsleven, onderwijs en gemeente, vanuit eigen rollen en verantwoordelijkheden gezamenlijk aan een krachtige lokale economie
In de inleiding schetsen we de aanleiding voor deze Economische Agenda. We geven aan wat we ermee willen bereiken en hoe we dat door middel van samenwerking voor elkaar kunnen krijgen.
in Boxtel. Deze agenda is tot stand gekomen omdat:
•
De wereld verandert (snel). De wereld, Nederland en de regio zijn sterk in
Proces richting de agenda
beweging op onderwerpen als arbeidsmarkt, duurzaamheid, bereikbaarheid
De Economische Agenda is het resultaat van een interactief proces met ondernemers
en vestigingsklimaat. Ook geopolitieke omstandigheden leiden tot (financiële)
en onderwijsinstellingen. Aan de hand van diverse analyses, individuele gesprekken
onzekerheid. Daarom willen we perspectief bieden op lokaal niveau. Ook ervaren
met ondernemers, een gesprek met de regio, een raadsbijeenkomst, gesprekken
veel Boxtelse ondernemers de krapte op de arbeidsmarkt. Kortom, er is behoefte
met (een afvaardiging van) individuele raadsfracties en een ambtelijke cross-
aan houvast en sturing binnen deze ontwikkelingen.
oversessie, is een goed beeld gevormd waar de agenda zich op moet richten en wat nodig is om dit te bereiken. Via de ambtelijke cross-oversessie is vanuit
•
•
Niet alleen de gemeente, maar ook ondernemers hechten veel waarde aan
verschillende beleidsdomeinen input gegeven. Hierdoor is de integraliteit van de
de bijdrage die de economie biedt aan een aantrekkelijk woon-, werk-
agenda vergroot. Via een drietal thematafels zijn we gericht met ondernemers uit de
en verblijfsklimaat. Onze lokale economie biedt immers meer dan alleen
bedrijventerreinen, het centrum, de wijkwinkelcentra, de kernen en het buitengebied
werkgelegenheid. Ondernemers hebben een belangrijke rol in het behoud van de
in gesprek gegaan over de ambities. Maar ook vooral over de acties en projecten
gemeenschappelijke identiteit én het versterken van de sociale cohesie in onze
die nodig zijn voor een krachtige Boxtelse economie. Om de focus te richten op de
kernen. Ook biedt de economie toegang tot voorzieningen en creëert kansen
uitvoering hebben we bewust gekozen voor een behapbare termijn tot 2030. We
voor persoonlijke groei.
richten ons op de toekomst, maar willen vooral op korte termijn samen aan de slag.
Ambities Samen aan de slag - Beleidsakkoord 2021-2026. Hierin stelt het college duidelijke ambities rondom economie: inzetten op een krachtige economische ontwikkeling! Dit is veelal de drager voor het realiseren van ook andere doelen. Zo wordt Boxtel nog meer een aantrekkelijke gemeente om in te wonen en te werken, die bovendien financieel gezond is én aandacht heeft voor duurzaamheid. Hier hoort ook een doeltreffende samenwerking en constructief overleg met ondernemers bij.
6
Economische Agenda | 2030
Economische Agenda | 2030
7
1.2 Doel van de agenda
Proactief (i.p.v. reactief) in te spelen op ondernemersbehoeften en kansen/ uitdagingen die zich voordoen
Een krachtige lokale economie Samen maken we er werk van
Samen met ondernemers komen tot keuzes om impact te maken.
Toewerken naar een ijzersterk vestigings- en ondernemersklimaat in Boxtel
Bijdragen aan economische ontwikkeling én aan brede welvaart van Boxtel
8
Een rode loper voor het stimuleren van lokaal ondernemerschap
Duidelijk maken waar de gemeente en ondernemers ‘werk van gaan maken’
Economische Agenda | 2030
Economische Agenda | 2024 – 2030
9
Hoofdstuk 2
2.1 Kernkwaliteiten van onze gemeente
kernopgaven voor de economie
Sterke ondernemersgeest In Boxtel kennen we een rijke historie van ondernemerschap. De strategische ligging aan de Dommel zorgde al vroeg voor veel economische activiteiten.
‘s-Hertogenbosch
In de 19e eeuw floreerde de papiernijverheid en werd het centrum een hub voor ambacht en handel. Richting de 20e eeuw kwamen sigarenmakerijen en slachterijen in opkomst en na 1950 nam de (metaal)industrie de overhand. Voor het groeiend Boxtels bedrijfsleven kwam bedrijventerrein Ladonk tot
In dit hoofdstuk nemen we de economische uitgangssituatie van Boxtel onder de loep. Daaraan koppelen we onze blik ten aanzien van de toekomstige economische ontwikkeling van onze gemeente. Vervolgens halen we hieruit de belangrijkste kernopgaven die de basis vormen voor de visie, agenda en strategie in hoofdstuk 4.
ontwikkeling, pal aan het stationen op een kruispunt van spoorlijnen. Ook de andere kernen kenden lokaal gebonden bedrijvigheid, zoals de klompenindustrie
Venrode
in Liempde. Hieruit blijkt ondernemersgeest.
Esch
Kernen met eigen karakter en sterke gemeenschapszin De kernen en buurtschappen vormen samen de gemeente Boxtel. Elke kern heeft
Broxven
een eigen karakter. Inwoners kijken naar elkaar om en zorgen voor elkaar. De gemeenschapszin is groot, er wordt veel georganiseerd en bewonersinitiatieven
De Geelders
zijn talrijk.
Boxtel
Een groene omgeving
Centrum
Boxtel is een groene gemeente, op het gebied van natuur maar ook duurzaamheid staat hoog op de agenda. De gemeente is onderdeel van Ladonk
Nationaal Landschap Het Groene Woud en binnen de gemeente liggen diverse natuurgebieden waaronder Kampina, het Dommeldal, De Geelders, De Scheeken,
Kampina
Sparrenrijk en Landgoed Velder. We hebben daarnaast een rijke cultuurhistorie, en een aantrekkelijk landelijk gebied. Dit maakt Boxtel een fijne plek om te wonen en
Lennisheuvel
te recreëren.
Verbonden met de regio
Liempde
Tilburg Daasdonk
Kenmerkend is de centrale ligging in de stedendriehoek ’s-Hertogenbosch, Eindhoven en Tilburg. Dit zorgt voor goede verbindingen en bereikbaarheid. Tussen de stedelijke dynamiek heeft Boxtel het groene en dorpse karakter weten te behouden. En inwoners zijn daar trots op.
10
Economische Agenda | 2030
Economische Agenda | 2030
Eindhoven
11
2.2 De stand van de economie in Boxtel De huidige stand van de Boxtelse economie nemen we als basis. Hierbij bouwen we de Economische Agenda. Zo sluiten we aan
Werkgelegenheid in de gemeente Boxtel verdeeld over top 5 sectoren t.o.v. gemiddelde in NL
Een veranderende arbeidsmarkt: innoveren & talent binden In de toekomst wordt het voor Boxtel steeds lastiger om economische ontwikkeling
Vergrijzing & afname beroepsbevolking
te realiseren door meer mensen aan te nemen. De werkloosheid in de gemeente is
bij lokale opgaven en de behoefte vanuit het bedrijfsleven. Uit
Boxtel
de analyse blijkt dat de gemeente Boxtel zich de afgelopen jaren
Nederland
nu al bijzonder laag (3%) en ligt onder het provinciaal en landelijk gemiddelde. De
Zeer lage werkenloosheid in Boxtel
Sterk toegenomen arbeidsparticipatie 73%(!)
7%
65+
arbeidsparticipatie in de gemeente is de afgelopen jaren ook sterk toegenomen. Dat
economisch positief heeft ontwikkeld, maar ook op onderdelen
30%
betekent dat steeds meer mensen mee kunnen doen op de lokale arbeidsmarkt. Positieve
14%
Industrie
3%(!)
ontwikkelingen, maar daartegenover staat dat er weinig rek zit in de huidige arbeidsmarkt.
achterblijft in vergelijking met regionale, provinciale en landelijke cijfers. Tegelijkertijd zorgen belangrijke macro-economische
16%
ontwikkelingen en transities ook voor opgaven in de lokale
Gezondheidsen welzijnszorg
17%
Naast de gestegen kosten voor energie en grondstoffen vormt human capital daarom een van de belangrijkste knelpunten bij ondernemers in Boxtel. Ondanks de positie van
economie van Boxtel. We beschrijven hier de belangrijkste
Boxtel in een van de sterkste economische regio’s van Nederland zal de komende jaren de
ontwikkelingen en vatten dat samen in een SWOT-analyse.
15%
17%
Handel
2013
2022
67% 2013
2022
Steeds meer mensen hebben werk of kunnen mee doen op de arbeidsmarkt. Een positieve ontwikkelingen! Maar met de vergrijzing en afname van de beroepsbevolking zijn er ook steeds minder arbeidskrachten.
beroepsbevolking gaan afnemen. De vijver waaruit we vissen wordt steeds kleiner. Een sterke samenwerking met lokale en regionale onderwijsinstellingen is daarom van belang. In Boxtel
Toename werkgelegenheid, maar ook schaalverkleining
is er al een uitgebreid onderwijsaanbod in o.a. voor creatief talent, vakmanschap, (agro-) 6%
technische opleidingen en automotive. Maar de aansluiting tussen het onderwijs en de lokale
7%
Onderwijs
Inmiddels telt de gemeente Boxtel circa 16.500 arbeidsplaatsen en 3.300
arbeidsmarkt is nog onvoldoende en te versnipperd. Een uitdaging maar ook een kans is
bedrijfsvestigingen. Sinds 2015 is de werkgelegenheid gestegen met 10%. Dat ligt
om het (jong) talent te boeien en binden aan Boxtel en toe te werken naar een arbeidsmarkt
iets onder het regionaal, provinciaal en landelijk gemiddelde. Verklaringen hiervoor
6%
zijn de beperkte fysieke uitbreidingsmogelijkheden (geen uitgifte van bedrijfskavels) en de schaalverkleining van de lokale economie. In toenemende mate vindt
Openbaar bestuur en overheidsdiensten
die meer aansluit op de behoefte vanuit het bedrijfsleven. Ook kunnen oplossingen voor
7%
het tekort op de arbeidsmarkt gevonden worden in innovatie, digitalisering, robotisering en
Bron: CBS 2023
automatisering van bedrijfsprocessen. Op deze manier kan de huidige arbeidsproductiviteit
namelijk groei plaats in branches die beperkte economische (en maatschappelijke) toegevoegde waarde opleveren. Deze ontwikkeling is voornamelijk op Ladonk, het
De uitdaging is daarom om de huidige werkgelegenheid en toegevoegde waarde
Inzetten op technologische ontwikkeling en innovatie
Toename aantal bedrijfsvestigingen (2010-2024) Landbouw
-9%
Handel
+43%
Industrie
+65%
Vervoer en opslag
+150%
Verhuur en overige zakelijke dienstverlening
+173%
we dit de laatste jaren veranderen en zien we een toename van handel, opslag en logistiek. Dit zet de lokale productiviteitsgroei en de innovatiekracht onder druk.
Toewerken naar een arbeidsmarkt meer op maat
en productie behouden en zelfs vergroot worden.
grootste bedrijventerrein in Boxtel met circa 6.500 banen, terug te vinden. Waar het economische profiel voorheen vooral een nadruk had op de (maak)industrie zien
Toenemende druk op de (toekomstige) arbeidsmarkt
“Lokaal onderwijs als katalysator voor ondernemendheid en economische ontwikkeling.”
van Ladonk, lokaal maar ook regionaal, te behouden en te versterken. Dat kan door het benutten van de kernkwaliteiten van Boxtel en met de aanwezige maakbedrijven als basis aan te haken op het Brabantse netwerk van HTSM-bedrijven (High tech
Bron: CBS
Systems & Materials). Voor de overige bedrijventerreinen gaat het om het bewaken van de vitaliteit en de balans met de direct aangrenzende woonomgeving.
12
Economische Agenda | 2030
Economische Agenda | 2030
13
afgenomen. Doordat er transformaties naar wonen hebben plaatsgevonden heeft de
Ruimte voor lokaal ondernemerschap
afname van winkels niet overal geleid tot leegstand, maar is wel de economische functie
De afgelopen jaren zijn in Boxtel geen nieuwe bedrijfskavels op de markt gekomen. De
beperkt. Commercieel gebruik is soms lastig vanwege de bouwkundige kenmerken
leegstand op de bedrijventerreinen bevindt zich ook onder frictieleegstand (<5%, 2022).
(lange en grote panden) en relatief hoge huurprijzen.
Bedrijventerreinen in de gemeente Boxtel met uitbreidingslocatie GreenTech Park Brabant
Hiermee is er (te) weinig schuifruimte. In combinatie met veelvuldige signalen vanuit
In de omliggende regio’s is de economische dynamiek sterk. Zeker in de Brainportregio is er bovengemiddelde economische groei. Dit gaat ook gepaard
ondernemers is duidelijk dat het huidige aanbod niet voldoet aan de (uitbreidings)
Uit de gebiedsschouw bleek dat de kwaliteit en vitaliteit van verschillende gebieden in
met meer innovatie, getuige het grotere aandeel innovatieve bedrijven (zie figuur).
vraag van ondernemers. Dit remt bedrijven in hun ontwikkeling, innovatievermogen en
het centrum sterk varieert. Naast mooie vitale gebieden (zoals de Markt en de omgeving
Boxtel speelt aardig mee (1,9%), maar kan nog meer profiteren van de economische
vertraagt het verduurzamen van bedrijfsprocessen. Daarnaast is voor een groot aantal
van Sint Lucas) zijn er ook gebieden de economisch minder functioneren (o.a. delen van
kracht van de regio door in te zetten op hoogwaardige bedrijvigheid, in combinatie
bedrijven in Boxtel, Liempde en Esch de beschikbaarheid van alternatieve kavels (in
de Stationsstraat met leegstand en soms zelfs verloedering). De contrasten in ruimtelijke
met goede vestigingsplaatsfactoren voor bedrijven en inwoners.
een andere gemeente) vaak geen alternatief. Redenen hiervoor zijn de sterke lokale en
kwaliteit en beperkte verbinding tussen de verschillende gebieden doet afbreuk aan de
sociaal-maatschappelijke gebondenheid maar ook het personeelsbestand dat veelal
totale kwaliteit en beleving van het centrum.
Esch
Percentage innovatieve* bedrijven (2024)
uit de eigen gemeente komt. Om deze redenen is het wenselijk om invulling te geven aan die lokale behoefte. Met de ontwikkeling van GreenTech Park Brabant (GTPB) en
De wijkwinkelcentra vormen een belangrijke voorziening voor de inwoners. De
revitaliseren van Ladonk, worden hierin al de eerste stappen gezet. Dat biedt zowel
boodschappenfunctie moet hier vitaal blijven. Kijkend naar de andere kernen, dan blijft
perspectief voor bedrijven die naar GTPB verhuizen, als de mogelijkheid om op de
het voorzieningen aanbod daar nagenoeg stabiel de afgelopen jaren. Ondernemers
bestaande bedrijventerreinen nieuwe ruimte te creëren.
zien in het buitengebied, buiten de kernen, ook steeds meer kansen voor horeca. Dit
Boxtel
1,9%
ZO-Brabant
2,4%
NO-Brabant
2,1%
Nederland
2%
biedt een kans, maar er zal een balans gevonden moeten worden tussen horeca in Daarnaast zien we ook dat de ruimte schaars is. Er moeten keuzes gemaakt worden en
en buiten de centra. Alleen zo is het mogelijk om zo het voorzieningenaanbod in de
in de ruimtelijke opgave gezocht worden naar de juiste balans tussen werken, wonen,
kernen op niveau te houden maar ook te zorgen voor een levendig buitengebied waar
recreëren en natuur. We zien daarin wel dat ruimte voor bedrijvigheid noodzakelijk is.
het goed recreëren is.
Bron: CBS
Boxtel
De lokale economie is immers ook een belangrijke drager en versneller van belangrijke transities waarin we ons bevinden. Aan de andere kant zien we ook kansen voor
Juiste bedrijf op de juiste plek, ook in het buitengebied
intensivering en beter gebruik van de bestaande ruime op bedrijventerreinen. Dat
Voldoende ruimte voor economie is niet alleen van belang voor uitbreiding of
biedt naast de uitbreidingsruimte op GTPB mogelijkheden om de geprognotiseerde
ontwikkeling van bedrijven, maar ook voor extensievere vormen van landbouw. Ook
Verzilveren van sterke economische troeven als solide basis voor toekomstige economische ontwikkeling
extra ruimtebehoefte van 5-15 hectare tot 2030 op te vangen (STEC, 2019). We willen
zien we de behoefte aan nieuwe verdienmodellen of aanvullende economische
De gunstige ligging, goede bereikbaarheid, uitstekende aansluiting op de
daarnaast inspelen op toekomstige vraagbehoefte, gebaseerd op een lopend regionaal
activiteiten (zoals horeca, kleinschalige recreatie, etc.) bij agrariërs. De verwachting is
stedelijke gemeenten in de omgeving, in een aangenaam landelijk en groene
onderzoek.
dan ook dat de komende jaren meer agrarische bebouwing leeg komt te staan. Boeren
omgeving, zorgen ervoor dat Boxtel sterke vestigingsplaatsfactoren in handen
hebben simpelweg geen opvolging of stoppen om andere redenen. Vrijkomende
14
*Bedrijven worden als innovatief aangemerkt als ze voldoende indicatoren scoren die aansluiten op bepaalde innovatiethema’s. Via analyses van bedrijfsdata, websites en diverse bronnen wordt op deze indicatoren gescoord.
Liempde
heeft. Daarnaast beschikt de gemeente over een ruim voorzieningenaanbod
Breed voorzieningenaanbod, maar staat ook onder druk
agrarische bebouwing biedt daardoor ook kansen voor nieuwe economische dragers
De kernen in de gemeente Boxtel vormen huiskamers van de lokale gemeenschappen.
of startend ondernemerschap in het buitengebied, omdat elders geen plek is en het
De ondernemers in deze kernen dragen in hoge mate bij aan de leefbaarheid.
buitengebied andere kansen biedt dan het krappere centrum. Enkel voor bedrijvigheid
veel voorzieningen in een groene omgeving is een belangrijke voedingsbodem
Het centrum van Boxtel neemt hierin een belangrijke positie als het krachtige
die niet concurrerend is met bedrijventerreinen en past bij de kwaliteiten van
voor de hedendaagse economie. Boxtel heeft daarom al de nodige troeven
voorzieningencentrum van de gehele gemeente met een breed aanbod aan detailhandel,
de betreffende plek (het toekomstige VAB-beleid is leidend). Hierdoor blijft het
in handen, maar weet die nog onvoldoende te verzilveren. We staan daarom
horeca en culturele functies. Echter, het voorzieningenaanbod is daar de afgelopen jaren
buitengebied ook economisch vitaal met een grote toegevoegde waarde voor onze
voor de kans om deze troeven te verzilveren en daardoor het vestigings- en
afgenomen. Zo is het aantal recreatieve winkels (Mode & Luxe en Vrije Tijd) met bijna 25%
gemeente.
ondernemersklimaat te versterken.
Economische Agenda | 2030
Lennisheuvel
Economische Agenda | 2030
in de kernen, van detailhandel en horeca tot dienstverlening en zelfs een dependance van het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Een fijne plek om te wonen, met
15
Sterkten
Zwakten
Kansen
Bedreigingen
•
•
•
•
Boxtel is met een hoge
bedrijfsleven, terwijl onderlinge
bedrijfsleven, lokale arbeidsmarkt
‘werkgemeente’.
afhankelijkheid groot is voor
onderwijs en overheid.
Relatief lage werkloosheid.
•
Goede bereikbaarheid (via
aanpakken opgaven. •
snelweg, OV en fiets.) Ligging tussen drie grote steden,
•
slagkracht bedrijventerreinen om samen doelen te bereiken.
duurzaamheids-maatregelen. •
Een sterk ontwikkelde industriële
economie. •
uitvoeringskracht/ capaciteiten
Aantrekkelijk landschap met
en middelen. Focus ontbreekt.
historische erfgoed. hoge gemeenschapszin.
•
• •
aanpassingen in de agrarische
robotisering in sectoren.
sector.
Stimuleren van toerisme & recreatie
•
sterk onder druk. •
scholen kan beroepsonderwijs
We erkennen dat een vitale economie en brede welvaart onlosmakelijk
Ontwikkeling GTPB als katalysator
doen verdwijnen.
verbonden zijn. Inwoners profiteren van werkgelegenheid, voorzieningen en
Demografische druk
inkomen, waarbij ondernemers een cruciale rol spelen. Door economisch
(vergrijzing/ ontgroening).
beleid en ondernemersinitiatieven samen te brengen, streven we naar een
voor duurzaamheid- en circulaire ambities en ondernemerschap.
•
Duurzaamheidskansen voor
hoger welvaartsniveau in onze gemeente. Ook dragen we hierdoor bij aan
bezienswaardigheden zijn
sectoren waarbij aangehaakt kan
maatschappelijke vraagstukken zoals de transitie van lineair naar circulair, van
onderwijs.
beperkt of niet te bezichtigen
worden op gemeentelijke ambities
fossiele energie naar groene energie, van analoog naar digitaal of van zorg naar
Breed voorzieningenaanbod
(o.a. Sint Petrus Basiliek en
(energie-neutraal, klimaat-adaptatie
positieve gezondheid.
aanvullend aanbod (passend
Kasteel Stapelen). •
Leegstand in met name de
Versterken verbinding tussen
Kortom, we kiezen dus vooral kwalitatieve groei in plaats van kwantitatieve groei.
aanloopstraten van het centrum,
gebieden, ontwikkeling
Door deze keuze en focus op een goede manier aan te brengen, dragen we bij aan
kernen Liempde, Lennisheuvel,
ook verloedering.
‘economische as’ (Ladonk–
het brede welvaartsniveau in Boxtel.
•
Profit Economie
Planet Omgeving
en circulair). •
bij hun omvang en rol) van de Esch en wijkwinkelcentra
People Leefbaarheid
Toekomstige heroriëntatie van
ondernemerschap.
ontbreekt. •
Veranderend winkellandschap zet centra en voorzieningen
Het buitengebied als kraamkamer voor nieuw (en beginnend)
•
Landelijk beleid vraagt om
Innovatie, digitalisering en
Eenduidige visie op het centrum Diverse karakteristieke
innovatie en energietransitie. •
De gemeente Boxtel hecht veel waarde aan een aangenaam woon-, werk- en leefklimaat, zoals verwoord in onze omgevingsvisie. Wij stellen de welvaart van onze inwoners centraal, waarbij we een breed begrip van welvaart hanteren. ‘Brede welvaart’ omvat niet alleen materiële welvaart, maar ook een aantrekkelijke en veilige leefomgeving, gezondheidsbevordering, goed onderwijs en persoonlijke ontwikkelingsmogelijkheden. We verschuiven de focus van louter economische groei naar brede welvaart, aangezien meer werkgelegenheid en bedrijven niet automatisch leiden tot een betere leefomgeving voor iedereen. Dit principe richt zich op een balans tussen economische groei (Profit), sociale inclusiviteit (People) en een duurzame ruimtelijke inrichting (Planet), in lijn met het Beleidsakkoord 2021-2026.
Brede diversiteit aan middelbaar
in het centrum van Boxtel en
•
•
Netcongestie heeft (remmende) invloed op bedrijfsontwikkeling,
als groeisector.
NS-station als knooppunt wordt onvoldoende benut.
Sterke ondernemersgeest en
•
Beperkte gemeentelijke
sector. •
•
Schaalverkleining lokale
•
Versterken samenwerking en
bedrijventerreinen en beperkte
kwaliteiten en cultuur-
•
bedrijfsleven.
openbare ruimte op
Ladonk sterk bedrijventerrein
Circulariteit en klimaatadaptatie vraagt om investeringen
aanknopingspunten sectoren Boxtel. •
arbeidskracht voor sectoren. •
en Brainport (HTSM) bieden
Brainport én onderscheidende
waardevolle landschappelijke
•
Matige uitstraling vastgoed/
Toenemend tekort aan
Agrifood Capital (agrifood)
in de Agrifood capital, nabij
met veel werkgelegenheid. •
•
Ontbreken duidelijke profilering bedrijventerreinen.
•
natuurgebieden. •
Versterken verbinding tussen
banenindex nadrukkelijk ook een •
•
Onvoldoende verenigd
2.3 Bijdragen aan brede welvaart in de gemeente
Aanwezigheid van Natura
Station–Markt–SintLucas),
Oosterhof en Selissen.
2000-gebied zet bepaalde
‘ambacht as’ (SintLucas-centrum)
Het centrum van Boxtel is steeds
economische mogelijkheden
en ‘cultuur-historische as’
beter georganiseerd.
onder druk.
(Stapelen-centrum-Petrusbasiliek).
Economische Agenda | 2030
Economische Agenda | 2030
Economische ontwikkeling, leefbaarheid en omgeving
17
2.4 Kernopgaven voor Boxtel Kijkend naar de huidige stand van de Boxtelse economie halen we hieruit een viertal kernopgaven. Deze kernopgaven staan centraal in het behouden en versterken van de economische vitaliteit en brede
2.5 Uitgangspunten voor de kernopgaven Opgave 3: Koppeling met maatschappelijke opgaven.
Gezien de kernopgaven voor deze Economische Agenda hanteren we de volgende
Hierbij hoort:
uitgangspunten als opmaat naar de visie en strategie:
•
Ondernemen met impact door toe te werken naar een economie die niet enkel
welvaart binnen onze gemeente. Als we inzoomen op Boxtel dan
draait om winstmaximalisatie, maar op een positieve manier bijdraagt aan
komen de volgende kernopgaven naar voren:
Boxtelse vraagstukken en tegelijkertijd aan mondiale vraagstukken. Hierdoor gaat
essentieel, aangezien de gemeente dit niet alleen kan. Als gemeente opereren
positieve maatschappelijke en ecologische impact hand in hand met het behalen
we in een speelveld met veel actoren en afhankelijkheden. Onze rol in de
van economisch rendement;
economie is verschillend: van faciliterend tot initiërend en soms regisserend.
Inzetten op een inclusieve arbeidsmarkt, in balans, waar iedereen zou
We willen anderen vooral ook motiveren om te investeren in de uitdagingen die
Opgave 1: Zorgen voor een sterk Boxtels vestigingsklimaat waar de basis op orde is.
•
Hierbij hoort:
moeten kunnen meedoen. Bedrijvigheid moet passen bij de lokale en
•
Werken aan aantrekkelijke en vitale (dorps/wijk)centra;
regionale arbeidsmarkt;
•
Bedrijventerreinen met ruimte voor toekomstbestendig ondernemerschap en
•
focus op hoogwaardige bedrijvigheid; • • •
1.
In Boxtel maken we er samen (met en voor ondernemers) werk van. Dat is
we zien, waarbij wij zelf het goede voorbeeld geven. 2.
Gezien de kernopgaven moeten we ervoor zorgen dat onze acties, projecten
Stimuleren van een duurzame bedrijfsvoering en inzetten op een
en middelen consistent worden vertaald naar onze dagelijkse werkzaamheden
circulaire economie.
en beslissingen. 3.
Nieuwe of aanvullende economische dragers (bijvoorbeeld recreatie, horeca, kleinschalige bedrijvigheid/ambachten) voor een vitaal landelijk gebied;
Opgave 4: Een wendbare economie die tegen een stootje kan.
Goede verbindingen tussen kernen, buitengebied en natuur, waarbij
Hierbij hoort:
ondernemerschap verder invulling geeft aan de Bezoekerseconomie;
•
Dit vraagt om een lange adem en een betrouwbare overheid. De uitdagingen zijn groot en vragen om een consistente koers over een langere periode.
4.
Ook zijn er veel factoren waar de gemeente geen controle over heeft.
Een diverse economie met industrie die veel toegevoegde waarde levert.
Belangrijk is dat we bij elke beslissing goed nadenken over de mate waarin wij
De basis op orde, zoals onder andere het optimaliseren van de digitale en
Dit vraagt het verhogen van de arbeidsproductiviteit en het opvangen
als gemeente toegevoegde waarde kunnen bieden en of interventies passen bij
fysieke bereikbaarheid, een passend woningaanbod en voldoende culturele- en
van arbeidstekorten door innovatie, technologische ontwikkelingen en
onze kerntaken en rol.
Opgave 2: Een ondernemersklimaat waarin we succesvol samenwerken.
5.
automatisering;
maatschappelijke voorzieningen. •
Aanhaken op de groei van de omliggende regio’s, zoals Brainport;
•
Het aantrekken, behouden en boeien van talent door een optimale aansluiting van onderwijs en arbeidsmarkt op vraag van lokaal bedrijfsleven.
Boxtel is ook onderdeel van een groter ecosysteem. Conjunctuur en geopolitieke ontwikkelingen kunnen invloed hebben op de economische situatie in onze gemeente.
6.
Er is behoefte aan geïntegreerd beleid en integrale keuzes. Vanuit ons
Hierbij hoort:
economisch beleid leveren we bijdragen aan de doelen van andere
•
beleidsdomeinen en vice versa.
Een optimale samenwerking tussen ondernemers enerzijds
“Samen ervoor zorgen dat we het voor elkaar krijgen”
en met de gemeente anderzijds; •
18
Ondernemers vormen gebiedsgerichte collectieven, te denken valt aan gebieds- of parkmanagement (zie ook paragraaf 4.2.), om effectief samen te werken aan de
Dit zijn uitgangspunten die niet via deze agenda lopen maar via andere beleidsdoelen.
kwaliteit van de omgeving en behoud van de Boxtelse kernkwaliteiten;
Desalniettemin is de integraliteit tussen deze domeinen van belang. De uitgangspunten
•
Een vraaggestuurde gemeentelijke dienstverlening;
zijn ook van wezenlijk belang voor de brede welvaart in Boxtel en het realiseren van
•
Proactief anticiperen op behoeften van ondernemers;
ambities opeconomisch gebied.
•
Een rode loperaanpak voor (nieuw) ondernemerschap.
Economische Agenda | 2030
Economische Agenda | 2030
19
Hoofdstuk 3
3.1 Onze missie
visie & strategie
We willen aan de slag met de kernopgaven. Dat doen we op basis van de volgende missie:
De kernopgaven vertalen we naar een visie. Op basis daarvan is de strategie bepaald om de komende jaren mee aan de slag te gaan.
Met Boxtelse creativiteit en ondernemersgeest benutten we de economische kansen van onze strategische ligging. Boxtel is een veerkrachtige gemeente, met een goede balans tussen wonen, werken en recreëren. De aanwezige bedrijven leveren een waardevolle bijdrage aan de brede welvaart van onze inwoners. Hier benutten we op een creatieve wijze de (economische) kansen die ons verleden en onze unieke ligging tussen het groen en stedelijke dynamiek ons bieden. Dit doen we door onze ondernemersgeest en gemeenschapzins om te zetten in een uitstekende samenwerking. Dit leidt tot een krachtige en duurzame economie, waarin bedrijven kunnen excelleren en waarvan iedereen kan profiteren. Daar maken we samen werk van.
20
Economische Agenda | 2030
Economische Agenda | 2030
21
3.2 Visie 2030
3.2 Onze strategie samengevat
Krachtige economie: duurzaam, circulaire en hoogwaardige bedrijvigheid!
Krachtige economie: duurzaam, circulair en hoogwaardige bedrijvigheid
In 2030 kan Boxtel vanuit economisch opzicht worden gekarakteriseerd
ondernemers en bezoekers uit de gemeente en de regio. De (wijk)winkelcentra
als vestigingsplaats voor hoogwaardige bedrijven, met een mix van
en kernen zijn vitaal en bieden voor inwoners waardevolle voorzieningen. Daar zijn
ondernemingsgeest, innovatie en creativiteit. Ondernemers zijn op hun eigen
we trots op! Het buitengebied heeft een mix aan nieuwe, passend economische
niveau hoogwaardig te noemen. De huidige focus die is aangebracht op maakindustrie
dragers, naast de landbouw. De Bezoekerseconomie draagt bij aan het
en de Bezoekerseconomie wordt voortgezet. De pijlers duurzaam & circulair en
economisch draagvlak hiervoor.
Excelleren
Trots op lokale kracht
• •
Hoogwaardige bedrijvigheid/GreenTech Park Brabant Florerende bezoekerseconomie
• •
Duurzaam & circulair Ondernemerschap & Onderwijs
•
Sterk vestigingsklimaat met ruimte om te ondernemen
ondernemerschap & onderwijs zijn stevig verankerd in het beleid. Het organiseren van meer verbindingen tussen ondernemers, onderwijs en Er is op GreenTech Park Brabant, in het buitengebied en in het centrum van Boxtel
belangenorganisaties (triple helix) heeft gezorgd voor meer slagkracht. We werken
nieuwe bedrijvigheid toegevoegd, waardoor er – aanvullend op het bestaande
minder vanuit een overheidsgecentreerde aanpak, maar werken effectief samen.
- andersoortige bedrijvigheid ontstaat (waaronder creatieve industrie, leisure en
De gemeente zorgt dat de basis op orde is en voor de randvoorwaarden die niet
innovatie centra, research & development). Door verplaatsing van bedrijven is de
door marktwerking tot stand komen. Tevens draagt de gemeente eraan bij dat
achtergebleven ruimte op een effectieve wijze ingevuld door met name (startende)
zo veel mogelijk inwoners kunnen meedoen in de economie: zodat Boxtel een
lokale ondernemers. De ruimte op Ladonk wordt door samenwerking intensiever
krachtige economie kent waarvan alle inwoners op enige wijze profiteren
benut en we gaan voor een eenduidige groene inrichting. Er is werk gemaakt van
(brede welvaart).
Versnellen
Om te werken aan toekomstbestendig ondernemerschap.
nieuwe werkmilieus rond het station. De bedrijven leveren een belangrijke bijdrage aan de verduurzamingsopgave en brede welvaartsontwikkeling binnen Boxtel.
Om deze visie te verwezenlijken, hanteren we een stapsgewijze strategie.
De kracht van de lokale bedrijventerreinen Daasdonk en Broxven wordt benut voor
Samenwerken
lokaal ondernemerschap dat past bij de woonomgeving De aankomstkwaliteit van de stationsomgeving en de verbindingen met het centrum zijn verbeterd. In het centrum is er een duidelijke relatie met ondernemerschap, onderwijs en creativiteit door betere fysieke verbindingen en een ondernemershub
Om ervoor te zorgen dat het goed ondernemen, fijn werken en aantrekkelijk wonen is en blijft in Boxtel.
“Boxtel als uithangbord voor lokale innovatiekracht”
• •
▪ ▪ ▪
Bedrijventerreinen Centrumontwikkeling Buitengebied en kernen
Vraaggestuurde dienstverlening & ontwikkeling Organiserend vermogen
(etalage voor bestaand en startend ondernemerschap). Hiervoor wordt gewerkt met een integraal centrumplan, waardoor er meer logische structuren ontstaan én het verhaal van de plek veel duidelijker aanwezig is. Dit leidt tot waardering van inwoners,
22
Economische Agenda | 2030
Economische Agenda | 2030
23
Onze missie 3.3 SPEERPUNTEN OM TE KUNNEN EXCELLEREN
Met Boxtelse creativiteit en ondernemersgeest benutten we de economische kansen van onze strategische ligging.
We benutten de ligging en kernkwaliteiten om de lokale economie te versterken en toekomstbestendig te maken en te houden met twee speerpunten:
Aanhaken op regionale economische kracht voor hoogwaardige bedrijvigheid.
basisvoorwaarden. Dit past bij de ambitie van GreenTech Park Brabant.
De ligging van Boxtel in Agri FoodCapital hiervan te profiteren en de ambitie voor
Bezoekerseconomie als basis voor aantrekkelijke leefomgeving.
hoogwaardige bedrijvigheid waar te maken. In het
De inzet op de Bezoekerseconomie zetten
Verstedelijkingsakkoord van de Brainportregio is
we op basis van de bestaande visie voort.
vastgesteld dat op zijn minst 72.000 arbeidsplaatsen
Boxtel kent een rijke historie en de aanwezige
en 62.000 woningen nodig zijn. Tot 2040 zal dit
natuurgebieden hebben een hoge kwaliteit
echter naar verwachting nog verder toenemen,
en aantrekkingskracht. Boxtel ligt midden in
mede gelet op de recent aangekondigde groei van
Het Groene Woud en is onderdeel van het Van
ASML. De schaalsprong van Brainport zal ook zonder
Gogh Nationaal Park. Het grootste deel van
beleid (sterke) effecten hebben op de dynamiek in de
De Kampina ligt in de gemeente Boxtel, maar
economie en de woningmarkt in de wijde regio. Door
daar wordt nog onvoldoende van de aanwezige
gericht beleid kan er op een juiste wijze geprofiteerd
kansen geprofiteerd.
en nabij Brainport biedt uitstekende kansen om
worden van deze kansen om eigen kernkwaliteiten te versterken.
Daarnaast weet de lokale en regionale bezoeker het centrum van Boxtel nog te
Boxtel heeft, met de OV-, fiets- en autobereikbaarheid,
weinig te vinden. Daarbij is experimenteren en
de al aanwezige bedrijven met HTSM-profiel
ruimte voor creativiteit en ondernemerschap
(HighTechSystems & Materials) en het prettige
belangrijk. De Bezoekerseconomie is daarbij
leefklimaat in een groene omgeving, mooie troeven
geen doel op zichtzelf, het is een middel voor
in de hand om hierop in te spelen. Door meer
meer koopkrachtbinding en daarmee het
kennisintensieve en dienstverlenende werkgevers
behoud van voorzieningen in het centrum van
toe te voegen, ontstaat er meer hoogwaardige
Boxtel, de kernen en het buitengebied.
“Ondernemen in Boxtel betekent ook ondernemen in een van de meest toonaangevende en sterke economische regio’s van Nederland”
Krachtige economie: duurzaam, circulair en hoogwaardige bedrijvigheid People Leefbaarheid
Excelleren
Trots op lokale kracht
Versnellen
Om te werken aan toekomstbestendig ondernemerschap.
bedrijvigheid. Duurzaamheid en circulariteit zijn hierbij
Samenwerken
• •
Hoogwaardige bedrijvigheid/GreenTech Park Brabant Florerende bezoekerseconomie
• •
Duurzaam & circulair Ondernemerschap & Onderwijs
•
Om ervoor te zorgen dat het goed ondernemen, fijn werken en aantrekkelijk wonen is en blijft in Boxtel.
• •
24
Economische Agenda | 2030
Sterk vestigingsklimaat met ruimte om te ondernemen ▪ ▪ ▪
Profit Economie
Planet Omgeving
Bedrijventerreinen Centrumontwikkeling Buitengebied en kernen
Vraaggestuurde dienstverlening & ontwikkeling Organiserend vermogen
Economische ontwikkeling, leefbaarheid en omgeving
Hoofdstuk 4
4.1 Uitvoering van de strategie
uitvoering
We maken samen werk van de economie. Zoals in de agenda is toegelicht gaan we aan de slag met ‘samenwerking’. Met ondernemers en andere partners geven we gezamenlijk uitvoering aan de
Vanuit de visie en strategie gaan we aan de slag, met als uitgangspunt: samenwerking. In dit hoofdstuk worden we concreter hoe we samen werk maken van de economie en hier uitvoering aan geven.
Uitgangspunten als basis voor de uitvoering We gaan als volgt aan de slag met deze Economische Agenda:
belangrijkste opgaven in het centrum, de wijkwinkelcentra, de kernen, het buitengebied en op de bedrijventerreinen. Als ons dit goed
•
lukt, is de volgende stap om te excelleren als vestigingsplaats voor hoogwaardige industrie en met een florerende Bezoekerseconomie. We werken de volgende strategielijnen uit naar acties:
• •
Strategielijn 1 Samenwerken:
vestigingsklimaat, ondernemersdienstverlening en organiserend vermogen
Strategielijn 2 Versnellen:
innovatie, ondernemerschap, verduurzaming en talentbehoud
Strategielijn 3 Excelleren:
• •
We hanteren deze agenda als gezamenlijke koers. We zorgen ervoor dat alle interne (binnen de gemeente) en externe partners op de hoogte zijn. De koers staat vast maar we blijven flexibel in de uitvoering. We maken werk van de eerste laag ‘samenwerking’, met op korte termijn een focus op het opstellen van een toekomstbeeld voor de bedrijventerreinen, het opstellen van een strategische en integrale centrumvisie en het aanjagen van het organiserend vermogen. Uitvoering vraagt commitment, op korte en lange termijn, van zowel de gemeente, ondernemers als andere partijen. De successen die we samen bereiken delen we en vieren we ook vooral samen met alle partners. Samen houden we de energie vast.
hoogwaardige bedrijvigheid & florerende Bezoekerseconomie
26
Economische Agenda | 2030
Economische Agenda | 2030
27
Strategielijn 1: Samenwerken Strategielijn 1 Samenwerken: vestigingsklimaat, ondernemersdienstverlening en organiserend vermogen Om te excelleren werken we aan een sterke basis die bestaat uit het vestigings-
Samenwerken - Bedrijventerreinen •
Organiserend vermogen: een duidelijke organisatiestructuur met mandaat
Nut en noodzaak
Activiteiten
Partners
en doorzettingskracht. Daarnaast een duidelijke economische profilering
Voor het ondernemersklimaat is het van belang dat
Lopende projecten/activiteiten:
Lokaal:
gemeentebreed en van de werklocaties.
de basis op orde is. Dat gaat over bereikbaarheid
•
en ondernemersklimaat: kwalitatieve ruimte, goede bereikbaarheid en een
Organiserend vermogen Ladonk: er wordt een verkenning gestart naar een
Bedrijfsleven, SPIN,
en schoon, heel en veilig en de juiste bedrijven op
krachtige samenwerkingsstructuur voor bedrijventerrein Ladonk, eventueel in
Klankbordgroep Ladonk,
herkenbare profilering. Zijn deze zaken niet op orde dan is het lastig om
Het beschikbaar hebben van goed gekwalificeerd personeel is overigens ook
de juiste plek. Denk bijvoorbeeld aan een goede
combinatie met andere werklocaties in de gemeente. Uitgangspunt is dat de kracht
Ondernemersvereniging
complexere zaken op te pakken. Het vormt het inhoudelijk fundament om
een basisvoorwaarde voor een goed ondernemersklimaat, maar hiervoor is
verkeersontsluiting voor langzaam en snel verkeer, het
van SPIN en Klankbord Ladonk wordt gebundeld. Waarbij een ondernemersfonds
Liempde, onderwijs- en
ook in vertrouwen relaties te bouwen met ondernemers in de gemeente. Bij
meer samenwerking met andere partijen nodig. Dit wordt onder het onderdeel
minimaliseren van parkeerproblematiek, oneigenlijk
ook overwogen wordt.
kennisinstellingen,
deze drie aspecten van het vestigingsklimaat is vooral de gemeente aan zet, in
‘versnellen’ verder uitgewerkt.
gebruik (overlast, vervuiling en ondermijning)
•
Vaststellen van verkeersplan Ladonk.
KVO-partners
een aanjagende en soms ook een uitvoerende rol. Het is wel van belang deze
voorkomen en het borgen van een goede
•
Continuering Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerrein (KVO-B). Periodieke
zaken samen met de belanghebbenden, ondernemers, (vastgoed)eigenaren,
uitstraling en omgevingskwaliteit. Samenwerking en
schouw met ondernemers, gemeente, politie, brandweer en ambtelijke betrokkenen.
investeerders, gebiedsbeheerders en andere belanghebbenden in participatie op
verduurzaming zijn hiervoor randvoorwaardelijk.
Via het reguliere voortgangsoverleg wordt gemonitord. Acties en maatregelen uit de
te pakken. Dat vergt goede communicatie en (strategisch) accountmanagement:
schouw worden adequaat opgepakt en uitgevoerd. •
weten wat er speelt en daar proactief op in kunnen spelen. Met deze zaken gaat
Doelstelling
Boxtel aan de slag om de basis voor succes te leggen.
Handhaving op onveilige (verkeers)situaties (parkeren, hard rijden, manoeuvreren vrachtverkeer).
Toekomstbestendige werklocaties in Boxtel, Liempde en Esch waar lokaal MKB kan excelleren.
De acties hiervoor worden onder dit onderdeel ‘de basis op orde’ verder
Nog te ontwikkelen/initiëren: •
uitgewerkt.
Schoon, heel en veilig: i.r.t. KVO, met aandacht voor afval (zwerfafval), verkeersveiligheid (handhaving) en tegengaan van verloedering.
•
•
Vestigingsklimaat: ruimte voor ondernemerschap in de diverse centra, op de
Context
bedrijventerreinen en in het buitengebied. Bereikbaarheid en schoon.
Europa/Landelijk
Heel en veilig.
Programma Ruimte voor Economie
Vraaggestuurde ondernemersdienstverlening & ontwikkeling: het bieden
•
Profilering: inzetten op een gezamenlijke branding van Ladonk, passend bij focus op lokaal ondernemerschap, duurzaamheid en hoogwaardige bedrijvigheid.
•
Investeren in de openbare ruimte (vergroening, lunch-ommetje en klimaatadaptatie)
•
Onderzoek eventuele uitbreidingsruimte: we voeren een behoehoefteonderzoek
van klantgerichte dienstverlening aan ondernemers (ja, mits principe). Een
Provinciaal/Regionaal:
uit onder het lokale bedrijfsleven. Hiermee krijgen we zicht op de behoefte en
rode loper aanpak. Dit omvat snellere vergunningstrajecten, één loket voor
SPUK regeling | Programmeringsafspraken
de mate van intensief/zorgvuldig ruimtegebruik (maken bijvoorbeeld functies als
ondernemersvragen en ondersteuning bij de start en groei van bedrijven. Dit
Verstedelijkings- en mobiliteitsstrategie Brainport
wonen, zorg, leisure onnodig gebruik van een bedrijventerrein.) Op basis hiervan
vraagt een (strategisch) accountmanagementplan. Proactief anticiperen op
bepalen we de strategie voor nieuwe uitbreidingsruimte op bestaande en/of nieuwe
behoeften van ondernemers.
Lokaal:
terreinen (aanvullend op GreenTech Park Brabant). Hierbij kijken we ook naar andere
Omgevingsvisie
werkmilieus rond het station (stedelijk werkmilieu, kennisintensief).
Verkeersplan Ladonk
•
Bereikbaarheid: onderzoeken gezamenlijke fietsverhuur voor medewerkers Ladonk. Ook in combinatie met toeristisch-recreatief gebruik.
28
Economische Agenda | 2030
Economische Agenda | 2030
29
Samenwerken - Buitengebied en kernen Nut en noodzaak
Activiteiten
Partners
Een vitaal buitengebied vraagt om economische vitaliteit
Lopende projecten/activiteiten:
ZLTO NO-Brabant
met een balans tussen leefbaarheid, natuur, landschap
•
Bezoekerseconomie: aanbod voor recreatie en toerisme in het
Provincie
buitengebied versterken om zo het voorzieningenaanbod (o.a. retail
Ondernemers
en horeca) op peil te houden.
RNOB
en economie. Nieuwe economische dragers zijn nodig om stoppende agrariërs een perspectief te bieden en daarnaast het voorzieningenniveau op peil te houden.
•
De verbinding tussen centrum Boxtel, de wijkwinkelcentra, station, de kernen
In sommige gevallen kan het buitengebied juist de
en het buitengebied wordt door routestructuren versterkt. Zie ook de Visie en
ruimte en kwaliteiten bieden die in het centrum of de
Uitvoeringsprogramma Bezoekerseconomie Boxtel.
bedrijventerreinen schaars geworden is. Uitgangspunt
•
Ontwikkelen Vrijkomende agrarischebedrijfsbebouwing (VAB)-beleid:
is dat bedrijfsactiviteiten qua aard en omvang passend
bepalen welke economische activiteiten passend zijn in het buitengebied. Een
moeten zijn bij het karakter van het Boxtelse buitengebied.
maatwerkaanpak op basis van objectieve criteria, waarbij ondernemerschap
(passend binnen toekomstig VAB-beleid).
en diversiteit (niet meer van hetzelfde, maar innovatieve en duurzame concepten) wordt gestimuleerd. Het ja,mits-principe is leidend.
Doelstelling
Nog te ontwikkelen/initiëren:
Een vitaal buitengebied waar ruimte is voor
•
Accountmanagement voor ondernemers in het buitengebied: om in te kunnen
ondernemerschap en het voorzieningenniveau
spelen op een buitengebied in transitie is het wenselijk de behoefte van de
op peil blijft.
ondernemers in dit gebied goed in kaart te hebben. Hierbij is samenwerking tussen team economie en team buitengebied cruciaal.
Context
•
Opstellen van een brede kansenkaart: hierin wordt op een uitnodigende
Europa/Landelijk
wijze aangegeven wat de mogelijkheden zijn voor bedrijvigheid in het
Natuurherstelwet/StikstofbeleidNationaal
buitengebied zodat duidelijk wordt welke bedrijvigheid zich wel en welke
Programma Landelijk Gebied (NPLG)
zich niet kan vestigen en aan welke randvoorwaarden die dan moeten voldoen (VAB’s).
Provinciaal/Regionaal:
•
Brabants Programma Landelijk Gebied (BPLG) RES Noordoost Brabant
Vertaling in ruimtelijk beleid: waar nodig en mogelijk aanpassing van het omgevingsplan en samenhangende ruimtelijke kaders.
•
Organiserend vermogen: aanhaking van ondernemers in het buitengebied bij ondernemersverenigingen.
Lokaal: Omgevingsvisie
30
Economische Agenda | 2030
Economische Agenda | 2030
Samenwerken – Centrumontwikkeling Nut en noodzaak
Activiteiten
Boxtel is het hoofdcentrum van de gemeente en het visitekaartje.
Lopende projecten/activiteiten:
Partners
Ondanks veel lokaal ondernemerschap zijn er aandachtspunten
•
Projecten binnen de Bezoekerseconomie.
Centrum-
om het economisch functioneren van het centrum te
•
Projecten in de samenwerking met Centrummanagement en diverse andere
management
georganiseerde partijen om centrum van Boxtel en wijkwinkelcentra vitaal te houden.
Ondernemers
verbeteren en de aanwezige potentie te benutten. Een levendig
Vastgoed-
en compleet centrum draagt bij aan de woonkwaliteit voor inwoners, de sociale cohesie en is aantrekkelijk voor bezoekers
Nog te ontwikkelen/initiëren:
van buiten waarmee extra omzet gegenereerd kan worden.
•
eigenaren
Schoon, heel en veilig: (her)introduceren van KVO-W gericht op een veilig
Kans: innovatie stimuleren door het verbinden van economische, creatieve en culturele hotspots
Station Boxtel
Daarnaast vormt het huidige voorzieningenaanbod in de
(verkeer, criminaliteit, ondermijning) en aantrekkelijk centra (nette openbare
wijkwinkelcentra en de kernen een belangrijke drager voor
ruimte, afval, beheer groen). Opvolging en handhaving van de acties moet hierbij
De verbinding tussen verschillende delen binnen het centrum en
de leefbaarheid. Bovendien zijn ze een visitekaartje voor de
goed geborgd zijn.
daarbuiten is niet optimaal. Kansen zijn er om onderwijs, jong talent
Strategische en integrale centrumvisie: opstellen van een overkoepelende
en ondernemerschap nog meer te betrekken bij de ontwikkeling
centrumvisie inclusief gebiedsprofielen. Met gebiedsprofielen willen we de
van het centrum van Boxtel. De omgeving van SintLucas en de
gebiedseigen kenmerken en identiteit benadrukken. Het laat zien welke bijzondere
bibliotheek heeft potentie om te ontwikkelen tot een cultuur- of
Doelstelling
eigenschappen een straat of een gebied heeft. Het kan zowel worden ingezet om
ambachtkwartier met een broedplaats voor nieuw (en creatief)
Een levendig en compleet centrum dat past bij de
de sfeer en het DNA te beschrijven als om invulling te geven aan de branchering/
ondernemerschap. De verbinding tussen dit gebied en het centrum
behoeften van de inwoners en aantrekkelijk is voor
concrete invulling van panden. Daarnaast ook de centrumvisie ruimtelijk vertalen,
vraagt naast ruimtelijke ingrepen (in bijv. de openbare ruimte) ook
toeristen en recreanten. We zetten in op een grotere
zoals op de vorige pagina is weergegeven. Hierbij moeten de volgende aspecten
‘economische’ ingrepen (bijv. de invulling van panden). Zonder
koopkrachtbinding en waardering.
aandacht krijgen:
programma heeft een dergelijk cluster geen kans van slagen. Ook
bezoekerseconomie. Dit willen we behouden.
•
de interne routestructuren (rondje lopen) en creëren dorpshart
locatie in te richten als makerspace of innovatie etalage (idee
Context
•
vergroening en beleefbaar maken van De Dommel
‘kijkshop’). Ook biedt de aanwezigheid van het nabijgelegen park
Europa/Landelijk
•
verbindingen de aandacht hebben (met o.a. Kasteel Stapelen, het station
en kasteel Stapelen een kans en is nu nog te weinig beleefbaar (bijv.
en SintLucas)
voor openbare exposities).
Impuls Winkelgebieden | VNG - City/Town Deals •
activiteiten en wonen aan te wijzen en voorzichtig te zijn met
Het programma en het laden van de verschillende clusters is ter nadere
Aanpak van centrumgebieden Provincie Noord-Brabant
omzettingen naar wonen aan de rand van het kern winkelgebied
uitwerking in een strategische en integrale centrumvisie, waarin een
verkeer en parkeren: duurzame bereikbaarheid van het centrum, waarbij
koppeling wordt gemaakt tussen de ruimtelijke en economische
ondernemersbelangen op een juiste manier worden meegewogen
maatregelen die nodig zijn. Hierin is medewerking van ondernemers,
het creëren en behouden van ruimtelijke kwaliteit
het culturele veld en vastgoedeigenaren een cruciale factor.
• •
Bibliotheek Boxtel
Centrum Boxtel
zonering: het is verstandig om duidelijke gebieden voor commerciële
Provinciaal/Regionaal:
Lokaal:
SintLucas
valt hier een brug te slaan met Ladonk en het centrum door een •
en Detailhandelsbeleid RNOB
Ladonk Kasteel Stapelen
Sint Petrus
Omgevingsvisie Visie Bezoekerseconomie
32
Economische Agenda | 2030
Economische Agenda | 2030
33
Samenwerken - Ondernemersdienstverlening
Samenwerken - Samenwerking & Profilering
Nut en noodzaak
Activiteiten
Partners
Nut en noodzaak
Activiteiten
Partners
Door in te zetten op vraaggestuurd accountmanagement
Lopende projecten/activiteiten:
Lokaal bedrijfsleven,
Als gemeente is het belangrijk om duidelijk te weten wat
Lopende projecten/activiteiten:
RNOB
zijn we in de toekomst beter in staat de ondernemers van
•
Accountmanagement van team Economie, bedrijfsbezoeken,
onderwijs- en
we willen, wat we te bieden hebben en wat we uit regionale
•
Bestaande samenwerkingsvormen in de diverse centra
AgrifoodCapital
ondernemersbijeenkomsten, ondernemersontbijt etc.
kennisinstellingen
samenwerking willen halen. Dit is een onderdeel van ’De basis
en bedrijventerreinen
MRE – Brainport
en ondernemers-
op orde’ binnen onze Economische Agenda en helpt ons
Branding van Beleef Boxtel
Lokale ondernemers-
verenigingen
indirect bij al onze doelen en uitdagingen.
dienst te zijn. Hierbij richten we ons op het optimaliseren van het accountmanagement binnen het Team Economie. We staan strategisch in verbinding met het georganiseerd
Nog te ontwikkelen/initiëren:
bedrijfsleven, maar ook met individuele bedrijven die
•
Opstellen van een strategisch accountmanagersplan met een rode loper
•
verenigingen Nog te ontwikkelen/initiëren: •
aanpak voor (nieuwe) ondernemers. Hierin kijken we naar bijvoorbeeld
We moeten kiezen om gekozen te worden, want veel
een aanpak voor waardering jubilerende bedrijven, digitale sociale kaart
uitdagingen kunnen we niet alleen oplossen omdat ze te groot
samenwerkingsvorm tussen ondernemers waarbij de gemeente
en innovatiekaart, welkomstpakket voor nieuwe bedrijven (inclusief
en complex zijn. Steeds meer oplossingen worden regionaal,
faciliterend partner is. (kennisdeling, ontmoeting, verbinden,
Doelstelling
ZZP’ers) en gerichte accountbezoeken. We bepalen de benodigde
provinciaal of landelijk ontwikkeld. Daarom moeten we als
MKB-vriendelijke gemeente met optimale dienstverlening
communicatiemiddelen van team EZ en onderzoeken het inrichten van een
gemeente goed weten waar we voor staan, wat we nodig
contactendatabase (CRM).
hebben en op de juiste momenten bij de juiste mensen aan
dat de gemeente gevraagd en ongevraagd (onafhankelijk) kan
Verbeteren zichtbaarheid en uitbouwen digitaal bedrijvenloket (op
tafel zitten. Dit gaat niet vanzelf en vraagt om investeringen.
adviseren bij grote ontwikkelingen en casussen. Hiermee kan
(kunnen) bijdragen aan de economische vitaliteit.
toegespitst op de lokale behoeften. Ondernemers waarderen dit met een 8.
•
Organiserend vermogen: aanjagen van een effectieve
afstemming op beleid) Zie ook paragraaf 4.2. •
Ondernemersplatform: opzetten van een breed ondernemersplatform
gemeentelijke website) voor startende en bestaande ondernemers.
ook de uitvoering van deze Economische Agenda gemonitord
Adequate informatieverschaffing op gemeentelijke website.
worden. Alle Boxtelse ondernemers kunnen deelnemen, om zo
Context
ook meer kruisbestuiving te bevorderen tussen de verschillende
Landelijk
Doelstelling
VNG programma dienstverlening aan ondernemers.
Krachtige samenwerking tussen ondernemers en met de
MKB vriendelijkste gemeente onderzoeken.
gemeente, met een eenduidig en herkenbaar profiel.
aandachtsgebieden en een breed ondernemersnetwerk te creëren. •
Economische profilering binnen Noordoost-Brabant: kiezen van een duidelijke economische profilering gebaseerd op de kracht van het lokale MKB en ambitie voor duurzame, circulaire en hoogwaardige
Regionaal:
bedrijvigheid. GreenTech Park Brabant kan hiervan een uithangbord
Context
Werkcentrum NOB
Regionaal:
zijn. Ladonk kan hierop meeliften, als ook Daasdonk en Broxven. •
Samenwerking met Brainport: inzetten op een aanhaking op de
Lokaal:
Profilering AgrifoodCapital
ontwikkelingen binnen deze regio. Bestuurlijk en ambtelijk relatie
Omgevingsvisie – omgevingsdialogen
RNOB - Economische Zaken en Arbeidsmarkt
opbouwen met Metropoolregio Eindhoven (MRE) en
Klantdienstverlening MijnGemeenteDichtbij
Brainport Development. Lokaal: Beleef Boxtel Activiteiten ondernemersverenigingen
34
Economische Agenda | 2030
Economische Agenda | 2030
35
Strategielijn 2: Versnellen
Versnellen – Duurzaam & Circulair
Strategielijn 2 Versnellen: innovatie, ondernemerschap, verduurzaming en talentbehoud
De wereld, en daarmee ook Boxtel, is in transitie.
Samenwerking vormt de kern van onze strategie om innovatie te stimuleren,
Dat biedt kansen maar stelt ons ook voor
Lopende activiteiten:
stellingen,
ondernemerschap te bevorderen, duurzaamheid te integreren en talent te
uitdagingen. We zullen antwoorden moeten
•
Aanvraag SPUK verduurzaming op bedrijventerreinen.
Provincie,
behouden. Onze aanpak omvat een versnelling op:
vinden op klimaatverandering en uitputting
•
Kansen inventariseren voor een lokale energiehub. Op Ladonk loopt een subsidieaanvraag
Noord-Brabant,
•
Duurzaam & circulair: Het ondersteunen van projecten die zich richten op
van natuurlijke hulpbronnen maar ook op een
i.s.m. ondernemers van Ladonk, gemeente Boxtel en BOM: deelname LIFE programma t.b.v.
Klankbord
verduurzaming, zoals een Energy Hub op Ladonk, kansen voor circulaire
groeiende ongelijkheid en vergrijzing. Bedrijven
kennisuitwisseling en onderzoek naar slim gebruik van verschillende energiebronnen.
Ladonk,
economie (relatie met buitengebied) en groene bouwinitiatieven op
kunnen hierbij met hun massa, innovatiekracht
GreenTech Park Brabant. Door duurzaamheid centraal te stellen, zorgen we
en investeringsvermogen een belangrijke
Nog te ontwikkelen/initiëren:
bedrijven-
voor een toekomstbestendige economie.
bijdrage aan leveren.
•
terreinen.
•
Nut en noodzaak
Activiteiten
Partners BOM, kennisin-
ondernemers Lineaire bedrijfsprocessen incl. grond- en reststoffen in kaart brengen om kansen te onderzoeken voor circulariteit.
Ondernemerschap en onderwijs: We investeren in onderwijs om de •
vaardigheden van de lokale beroepsbevolking te verbeteren. Dit omvat
Verkennen mogelijkheden tot gezamenlijke afvalinzameling. Mogelijk kan een eigen
samenwerking met scholen en bedrijven om relevante opleidingen en stages
Doelstelling
grondstoffenrotonde worden opgezet, waarbij de kennis en kunde van lokale partners wordt
aan te bieden, en het creëren van aantrekkelijke leef- en werkomgevingen
Toewerken naar een duurzame en circulaire
ingezet en afval tot het minimum beperkt wordt.
om talent aan te trekken en te behouden. Startende bedrijven zijn daarbij
economie, rekening houdend met het
een goede aanjager van een krachtige lokale economie. Hierbij liggen er
verdienvermogen van het lokale bedrijfsleven.
•
op bedrijventerreinen. •
kansen om een verbinding te leggen met de creativiteit van de al aanwezige
Verkenning stimuleringsregelingen/subsidiemogelijkheden voor verduurzaming van vastgoed We inventariseren instrumenten voor samenwerking en normering (zoals Common Goods). Bedrijven nemen hierin het initiatief. Werkbare criteria nemen we mee in het uitgifteprotocol
studenten en scholieren.
voor GreenTech Park Brabant.
Context Landelijk: Beleid ten aanzien van opgaven omtrent energie, water en stikstof. Regionaal: RNOB – Vitale Leefomgeving RegioDeal Lokaal: Omgevingsvisie
36
Economische Agenda | 2030
Economische Agenda | 2030
37
Versnellen – Ondernemerschap & Onderwijs Nut en noodzaak
Activiteiten
Partners
Het menselijk kapitaal is van groot belang voor kwaliteit en
Lopende activiteiten:
BHC, JRL,
continuïteit van de economie. Het bedrijfsleven ziet zich echter
•
Het is de ambitie van de gemeente Boxtel om SintLucas meer te betrekken
Yuverta,
geconfronteerd met tekort aan personeel in alle sectoren en
bij de economische ontwikkelingen in het centrum van Boxtel. Projecten die
SintLucas
alle opleidingsniveaus. Deze schaarste lijkt op te gaan lopen voor
worden opgepakt zijn het stimuleren van studenten van SintLucas om een
en andere
demografische ontwikkelingen (zoals de vergrijzing). Boxtel heeft
onderneming in het centrum van Boxtel te starten. We bieden studenten
onderwijs-
posities aan voor artist in residence en entrepreneurs in residence.
/kennisinstellingen
Participeren in het SintLucas StartUp Festival en creëren van een nieuwe
Werkcentrum NOB,
creative hub in het centrum van Boxtel.
UWV,
middelbaar- en mbo-onderwijs binnen de gemeente-grenzen en heeft een aantrekkelijk woonmilieu voor hoger opgeleiden. De
•
uitdaging is om deze talenten te binden en te boeien. Een goed ondernemersklimaat helpt hierbij. De bedrijvendynamiek, het
Vastgoed-
aantal startende bedrijven, is in Boxtel echter beperkt, dat geldt
Nog te ontwikkelen/initiëren:
ook voor het aantal snelgroeiende bedrijven.
•
eigenaren
Actief betrekken van studenten bij het oplossen van (maatschappelijke) vraagstukken vanuit overheid of bedrijfsleven. (bijvoorbeeld Yuverta bij de
Doelstelling
ontwikkelingen in het buitengebied). Hierdoor kan gebruikt gemaakt worden
Betere aansluiting van onderwijs en arbeidsmarkt bij de vraag
van het aanwezige creatieve kapitaal en ontstaat meer maatschappelijke
van bedrijven. Talent wordt meer aan Boxtel gebonden door
verbondenheid.
de juiste omstandigheden voor wonen en werken.
•
Link maken tussen onderwijs en het centrum van Boxtel. Met name de omgeving van SintLucas en Levensschool
Context
biedt potentie voor het ontwikkelen van een creatieve hub.
Landelijk
Zie ook ‘centrumontwikkeling’.
Arbeidsmarktbeleid – arbeid en inkomen
•
Stimuleren van stage- en werkleertrajecten en (innovatief) onderwijs bij bedrijven op locatie. Dat gebeurt al op individuele basis, maar kan aan kracht