Bindend advies zonnepark Ontginningsweg- Bijlage 2 Motivering

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel Gemeente Boxtel Definitief

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

1

colofon

projectnaam Zonnepark Ontginningsweg Boxtel datum 1 mei 2025 projectnummer P07285 opdrachtgever Chint Solar Nederland Projecten B.V. BRO projectleider RTa projectteam WvdH bron kaft BRO review TAu

Willemsplein 2 5211v AK ‘s-Hertogenbosch +31 (0)73 208 91 55 info@bro.nl www.bro.nl

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

2

Inhoudsopgave 5.9

1

Aanleiding en doel

5

1.1 1.2 1.3 1.4

5 5 5 6

Aanleiding Projectgebied Juridisch-planologisch kader Leeswijzer

5

3

4

Beschrijving bestaande situatie

7

2.1 2.2

7 7

Kenschets (historisch) landschap Huidige situatie projectgebied

26

5.1

Milieueffectrapportage (m.e.r.)

26

5.1.1 5.1.2 5.1.3

26 26 26

Bodem

26

5.14 Trillingen

37

5.2.1 5.2.2 5.2.3

26 26 26

5.14.1 5.14.2 5.14.3

37 37 37

5.3

9

3.1 3.2

9 10

5.4

Beleid

12

5.5

4.1

Rijksbeleid

12

4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5 4.1.6

12 12 13 13 13 14

4.2

4.3 4.4

National Omgevingsvisie Instructieregels Rijk (AMvB’s) Ladder voor duurzame verstedelijking Klimaatakkoord Gedragscode Zon op Land Conclusie

Verhouding tot provinciaal beleid

14

4.2.1 4.2.2 4.2.3

14 15 17

Omgevingsvisie Noord-Brabant TAM-omgevingsverordening Noord-Brabant Conclusie

Verhouding tot regionaal beleid

17

4.3.1 4.3.2

17 17

RES 1.0 Noord-Brabant Conclusie

Gemeentelijk beleid

18

4.4.1 4.4.2 4.4.3 4.4.4

18 18 19 25

Visie duurzaam Boxtel 2030 Duurzaamheidsagenda Boxtel 2022-2026 Visie zonne- en windenergie Boxtel Conclusie

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

31 32 32 32 34 36

Milieuaspecten in de fysieke leefomgeving

Voorgenomen ontwikkeling Landschappelijke inpassing Technische inpassing

31

5.9.1 5.9.2 5.9.3 5.10.3 5.12.2 5.12.3

5.2

2

Gezondheid

5.6

5.7

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

Cultuurhistorie

27

5.3.1 5.3.2 5.3.3

27 27 27

5.15.1 5.15.2 5.15.3

Archeologie

27

5.16 Water

5.4.1 5.4.2 5.4.3

27 27 28

5.16.1 5.16.2 5.16.3

Toetsingskader Onderzoek Conclusie Toetsingskader Onderzoek Conclusie

Activiteiten en milieuzonering

28

5.5.1 5.5.2 5.5.3

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

28 29 29

Elektromagnetische straling

30

5.6.1 5.6.2 5.6.3

30 30 30

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

Geluid 5.7.1

5.7.2

5.8

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

30 (Spoor)wegverkeer 5.7.1.1 Toetsingskader 5.7.1.2 Onderzoek 5.7.1.3 Conclusie Milieuzonering van zonnepark 5.7.2.1 Toetsingskader 5.7.2.2 Onderzoek 5.7.2.3 Conclusie

Geur 5.8.1 5.8.2 5.8.3

Toetsingskader Onderzoek Conclusie Conclusie Onderzoek Conclusie Toetsingskader Onderzoek Conclusie

5.15 Verkeersgeneratie, -afwikkeling en parkeren

6

7

30

30

8

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

37 37 38 38

38 Toetsingskader Onderzoek Conclusie

38 38 40

Participatie

41

6.1

Participatieplan

41

6.1.1 6.1.2

41 41

Procesparticipatie Financiële participatie

Financiële en maatschappelijke verantwoording

42

7.1 7.2

Juridische en financieel-economische haalbaarheid Maatschappelijke verantwoording

42 42

7.2.1 7.2.2

Procedure omgevingsvergunning Vooroverleg

42 42

Belangenafweging en conclusie

43

31 Toetsingskader Onderzoek Conclusie

31 31 31

3

SEPARATE BIJLAGEN Bijlage 1: Landschappelijke inpassing Bijlage 2 Quickscan flora en fauna Bijlage 3: Stikstofberekening Bijlage 4: Weging van het waterbelang Bijlage 5: Participatieplan Bijlage 6: Informatie zonnepanelen en BESS Bijlage 7: Adviesbrief veiligheidsregio Bijlage 8: Contact Enexis Bijlage 9: Datasheet camera’s

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

4

1

Aanleiding en doel

1.2

Projectgebied

1.3

Juridisch-planologisch kader

Het plangebied betreft een aantal gronden in het buitengebied van Box-

In het projectgebied is het op 1 januari 2024 van rechtswege ontstane

1.1

Aanleiding

tel, ten zuiden van het dorp Lennisheuvel. Het gebied ligt eveneens op

tijdelijk omgevingsplan van de gemeente Boxtel van toepassing. Op de

Chint Solar Nederland Projecten B.V. is voornemens een zonnepark te

korte afstand van het bedrijventerrein Ladonk. Het gebied wordt geken-

beoogde locatie is het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2011‘ (vastge-

realiseren op een aantal percelen in het buitengebied van de gemeente

merkt door de aanwezigheid van de Ontginningsweg, welke aan de

steld op 10 april 2012) vigerend. Op basis van deze bestemmingsplan-

Boxtel. Chint (hierna: initiatiefnemer) maakt deel uit van de energietran-

westzijde het gebied ontsluit. Figuur 1 geeft de globale ligging van het

nen heeft de locatie de bestemming ‘Agrarisch’ en ‘Agrarisch met waar-

sitie in Nederland door aan ontwikkeling van grondgebonden zonnepar-

plangebied weer.

den – Natuur- en landschap’. Verder rust op de gehele locatie de dubbelbestemming ‘Waarde – Leefgebied soorten kleinschalig cultuurland-

ken te werken. De gemeente Boxtel heeft een onderzoek laten verrichten naar de verwachte energiebehoefte in 2030. Doelstelling is om in

Het projectgebied staat kadastraal bekend als de percelen bekend als

schap’ en op het zuidelijke perceel de dubbelbestemming ‘Waarde – At-

2030 energieneutraal te zijn. De verwachte energiebehoefte zal naar

gemeente Boxtel sectie N, perceelnummers 359, 1045 en 1046. De to-

tentiegebied EHS’.

verwachting 3.5 PJ bedragen. Uitgaande van het huidige beleid kan

tale oppervlakte van het plangebied bedraagt circa 9,5 hectare. Op een deel van het noordelijke perceel geldt de dubbelbestemming

maximaal 1.7 PJ duurzaam worden opgewekt. Het opwekken van meer duurzame energie is daarom noodzakelijk. De ontwikkeling kan hier een

Boxtel

ligt daarnaast ook een gasleiding met een planologische beschermings-

belangrijke bijdrage aan leveren. Naast de ontwikkeling van het zonnepark wil initiatiefnemer ook een (maatschappelijke) meerwaarde creëren op het gebied van landschap, water- en ecologische aspecten.

‘Waarde – Archeologie – Categorie 3’. In het midden van het plangebied

Bedrijventerrein Ladonk

zone. Deze loopt van oost naar west en heeft de dubbelbestemming ‘Leiding – Gas’.

De locatie waar het beoogde zonnepark is voorzien heeft de bestem-

Figuur 2 op navolgende pagina geeft een uitsnede van het vigerend be-

ming ‘Agrarisch’ en ‘Agrarisch met waarden – Natuur- en landschap’. Op

stemmingsplan weer. Op basis van deze bestemming is een zonnepark

grond van deze bestemming is de ontwikkeling van een zonneweide niet

zowel functioneel als ruimtelijk niet passend binnen het vigerend be-

mogelijk. Om de ontwikkeling mogelijk te maken kan gebruik worden ge-

stemmingsplan. Een zonnepark wordt niet genoemd binnen de bestemLennisheuvel

maakt van de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) onder vigeur

mingsomschrijving ‘Agrarisch’ en ‘Agrarisch met waarden – Natuur- en

van de Omgevingswet. Ten behoeve van de omgevingsvergunningaan-

landschap’.

vraag dient een ruimtelijke motivering te worden opgesteld, waarin aangetoond wordt dat het initiatief past binnen een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Voorliggende ruimtelijke motivering voorziet hierin.

Figuur 1 Globale ligging van het projectgebied (rood omlijnd)

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

5

1.4

Leeswijzer

Deze ruimtelijke motivering bestaat uit verschillende onderdelen. Hoofdstuk 1 bevat een beschrijving van de aanleiding, een aanduiding van het projectgebied en het vigerende juridisch-planologische kader. In hoofdstuk 2 is een beschrijving van de bestaande situatie opgenomen, waarna in hoofdstuk 3 de beoogde ontwikkeling wordt beschreven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 4 getoetst aan het relevante beleid op rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau. Hoofdstuk 5 gaat in op de diverse relevante (milieu)aspecten in de fysieke leefomgeving. In hoofdstuk 6 worden de financiële en maatschappelijke verantwoording besproken, waarna in hoofdstuk 7 wordt afgesloten met een belangenafweging en conclusie.

Figuur 2 Uitsnede vigerend bestemmingsplan ‘Buitengebied Boxtel 2011’, met projectgebied rood omlijnd

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

6

2 2.1

2.2

Beschrijving bestaande situatie

Huidige situatie projectgebied

De beoogde locatie ligt in het kleinschalige mozaïek landschap en maakt onderdeel uit van het landschapstype ‘kampenlandschap’. Dit landschapstype wordt gekenmerkt door: kleinschalig landschap, onre-

Kenschets (historisch) landschap

gelmatige verkaveling, kronkelige wegen, verspreide bebouwing met erf-

De percelen zijn globaal gelegen tussen de Ontginningsweg en Oir-

beplanting, wegbeplanting, kavelgrensbeplanting en reliëf.

schotseweg ter hoogte van de naastgelegen boomkwekerij. De Ontginningsweg ligt aan de Westzijde van het plangebied en is een weg met

Figuur 6, 1950 (bron: topotijdreis)

historie. Vanaf deze weg werden de huidige percelen en dus de vroe-

Oirschotseweg (zie figuur 7). Het plangebied wordt in het noorden en

gere woeste gronden geschikt gemaakt voor landbouw omstreeks de

noordoosten begrensd door een boomkwekerij en aan de westzijde door

19e eeuw. Deze locatie werd voor de Tweede Wereldoorlog gekenmerkt

een ecologische verbindingszone. De Bosschages grenzend aan de di-

door een kleinschalig mozaïeklandschap. Dit mozaïeklandschap be-

recte omgeving van het plangebied maken daarnaast onderdeel uit van

stond uit houtwallen, sloten en heggen. Na de Tweede Wereldoorlog

Natuurnetwerk Brabant, wat de omgeving rondom het plangebied voor

veranderde dit beeld en ontstonden er door de ruilverkaveling grote en

de natuur waardevol maakt. Daarnaast is dit aangrenzende landschap

efficiënte percelen (zie de historische kaarten), met minder ruimte voor groenelementen.

Het projectgebied betreft de percelen tussen de Ontginningsweg en de

geliefd door wandelaars en natuurliefhebbers. In figuur 8 en 9 is de huiFiguur 6, 1980 (bron: topotijdreis)

dige situatie van het projectgebied in beeld gebracht.

Niet alleen de percelen hebben te maken gehad met een grote transformatie. Ook de functies en het landgebruik zijn door de jaren heen veranderd. Zo werd het landschap voorheen gekenmerkt door het gebruik als akkers en weiden, voordat boomteelt een plaats kreeg binnen het gedeel uit van het huidige landschapsbeeld in dit deel van de gemeente Boxtel. Figuur 6, 2013 (bron: topotijdreis)

In het begin van de 21e eeuw kregen de aanliggende kavels ten westen van het plangebied de status ‘ecologische verbindingszone’.

Ontginningsweg

bied. In de huidige situatie maakt boomteelt nog altijd een belangrijk

Met de planontwikkeling kan worden bijgedragen aan de ontwikkeling van natuurwaarden én het terugbrengen van de kleinschaligheid door landschapselementen die in voorgaande jaren zijn verdwenen in de toekomst een nieuwe plek te geven. Figuur 6, 2019 (bron: topotijdreis)

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

Figuur 7 Ligging plangebied

7

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Figuur 8 Impressie projectgebied

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

Figuur 9 Huidige situatie projectgebied met omgevingskenmerken en locatie foto's

8

3

Voorgenomen ontwikkeling

Initiatiefnemer wil binnen het plangebied op de thans onbebouwde gronden een zonnepark oprichten van circa 9,5 hectare. Doel van het initiatief is om de gronden door middel van zonne-energie bedrijfsmatig te exploiteren. Met het initiatief wordt bijgedragen aan verduurzaming van de regio, door op een daarvoor passende locatie zonne-energie op te wek-

Hierbij wordt er gebruik gemaakt van inheemse beplanting, waarbij er

Zonnepanelen

zoveel mogelijk vruchtdragende en bloeiende soorten worden toegepast

De zonnepanelen zullen zuidelijk worden georiënteerd. Door gebruik te

in lijn met de landschapskenmerken.

maken van een centrale lijn en op onderling gelijke afstand worden de panelen met regelmaat op het perceel georganiseerd. Hiermee wordt

Aan de binnenzijde van de groenvoorzieningen wordt een hekwerk ge-

vertanding langs zichtbare zijdes voorkomen. Ze worden opgesteld in

plaatst die het zonnepark begrenst. Langs het hekwerk is een vrije

rijen met een hellingshoek van 13° en bereiken een hoogte van 2,4 me-

ruimte opgenomen van 3 meter, waarbinnen de panelen zijn opgesteld.

ter. De afstand tussen de tafels bedraagt 2 meter waardoor er voldoende water en zonlicht op de bodem terecht komt. Het totale plange-

ken. Het zonnepark kan 3.300 huishoudens van stroom voorzien en le-

bied heeft een oppervlakte van 9,5 ha, waarvan ca. 6,6 ha (69%) bruto

vert dus een significante bijdrage aan de transitie naar vormen van duur-

zal worden ingezet voor de zonnepanelen. Het netto oppervlakte van de

zame, groene energie.

3.1

panelen bedraagt 4,6 ha.

Landschappelijke inpassing

Om de ontwikkeling ruimtelijk in te passen en de ruimtelijke kwaliteit ter

De minimale hoogte bedraagt 0,8 meter, dit om onderhoud en dubbel

plaatse zoveel mogelijk te behouden (en te versterken) zijn kenmer-

ruimtegebruik mogelijk te maken. Aan de oost- en westzijde wordt een

kende elementen uit het landschap geïnventariseerd en gebruikt als

afstand van minimaal 4 meter tot aan de sloten gehouden voor een

richtlijn voor het ruimtelijk ontwerp. Voor een uitgebreide analyse van

groene zone en onderhoud aan de sloten.

het plangebied wordt verwezen naar bijlage 1 van onderhavige ruimtelijke onderbouwing. In figuur 10 is een uitsnede opgenomen van de

Hekwerk

nieuwe situatie zoals voorgesteld in de landschappelijke inpassing.

Ter afscheiding wordt tussen het openbare terrein en de zonneweide langs de binnenzijde een sober gaashekwerk geplaatst. Door de land-

In aansluiting op de omgeving is langs alle randen een robuuste zone

schappelijke inpassingsmaatregelen zal dit hekwerk gefragmenteerd

ingericht met landschapselementen die het zonnepark inpassen. Door

zichtbaar zijn.

het toevoegen van landschapselementen wordt niet alleen het landschap versterkt, maar krijgen ook de ecologische en cultuurhistorische waarden in het gebied en de directe omgeving een impuls. Met name de ligging van de NNB gebieden rondom de percelen en de ecologische verbindingszone aan de westzijde van het plangebied geven aanleiding voor een ecologische verbetering/verhoging van de biodiversiteit. De grootste biodiversiteitswinst wordt in het plan behaald door de aanleg van nieuwe landschapselementen, waardoor er nieuwe schuilgelegenheden en voedselbronnen ontstaan voor insecten (bijen, vlinders), vogels en andere fauna. Figuur 10 Landschappelijke inpassing

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

Figuur 11 Doorsnede uit het landschapsplan

9

Locatie gebouw en batterij Om een rustig beeld te creëren zijn de gebouwen en bouwwerken ten behoeve van het zonnepark zoveel mogelijk geclusterd. De bouwwerken



zijn opgenomen aan de westkant van het plangebied, gelegen aan een

karakter van het landschap te verstoren. Daarnaast zullen ze zoveel

batterijopslagsysteem MVPS-S2 heeft een robuuste constructie die be-

mogelijk uit het zicht worden geplaatst;

stand is tegen externe invloeden zoals brand en overstromingen. De

Een onverhard onderhoudspad aan de westelijke rand van het per-

hiervoor ontwikkelde operationele procedures voor het veilig gebruik en

ceel.

onderhoud van de batterijopslag en betrokken (onderhouds)personeel is

centraal onderhoudspad langs de gehele zijde. Vanuit deze positie zal

hierin getraind. Voorts zullen er door het onderhoudsbedrijf: Zonnepark

eventueel geluid zo min mogelijk richting de omgeving worden uitgedra-

Batterij

Services Nederland regelmatig audits worden uitgevoerd om naleving

gen. De batterijlocatie ligt aan de zuidwestzijde, gelijk bij de inrit. Een

De beoogde batterijopslag binnen het project heeft een capaciteit van

van de richtlijnen te waarborgen.

struweelhaag camoufleert het directe zicht op de batterijopstelling.

8.4 MW / 20 MWh. Het doel van de batterijopslag is om de efficiëntie

3.2

Technische inpassing

van het zonnepark te verhogen door overtollige energie op te slaan en

Brandveiligheid

deze te gebruiken tijdens perioden van hoge vraag. Hierbij zal het een

Brandveiligheid is een cruciaal aspect bij de installatie van een BESS.

De zonnepanelen liggen in een zuid opstelling. Ze worden opgesteld in

positieve invloed op het energienet en helpen netcongestieproblematiek

Het is essentieel om adequate brandveiligheidsmaatregelen te treffen

rijen met een hellingshoek van 13° en bereiken een hoogte van 2,4 me-

te verzachten. Bij de realisatie zal voldoende aandacht besteed aan de

om risico's te minimaliseren. Belangrijke brandveiligheidsmaatregelen

ter. De afstand tussen de tafels bedraagt 2 meter waardoor er vol-

aspecten geluid en brandveiligheid, evenals de naleving van relevante

doende water en zonlicht op de bodem terecht komt. In de lay-out is uit-

NEN-normen:  NEN 4288: Bedrijfsvoering van batterij-energieopslagsystemen -

zijn onder andere:  Regelmatige keuring en monitoring: Voer regelmatige keuringen

gegaan van gebruik van bifacials (620wp van Astronergy, zie ook bijlage 6). Mogelijk zal er een optimalisatie komen van deze panelen in de na-

Aanvullende eisen op NEN 3140. Deze norm zorgt voor universele

bije toekomst. De minimale hoogte bedraagt 0,8 meter, dit om onder-

toepassing van de regels in Nederland en een veilige bedrijfsvoering

houd en dubbel ruimtegebruik mogelijk te maken. Aan de oost- en westzijde wordt een afstand van minimaal 4 meter tot aan de sloten gehou-



en monitoring uit van het BESS en de bijbehorende componenten 

van de batterijen NEN 3140: Bedrijfsvoering van elektrische installaties - Laagspan-

om defecten en installatiefouten tijdig te detecteren. Brandveilige ondergrond: Zorg voor een brandveilige ondergrond onder risicovolle componenten zoals omvormers en transformatorhuizen. Vegetatiebeheer: Beheer de vegetatie rondom het zonnepark om te

den voor een groene zone en onderhoud aan de sloten.

ning. Deze norm bevat de eisen voor veilig werken aan en met elektrische installaties NEN-EN 50272-1: Veiligheidseisen voor oplaadbare batterijen en

voorkomen dat brand zich snel verspreidt. Kies voor brandveilige

De samenstelling van het zonnepark is als volgt:

en de vegetatie. Toegankelijkheid voor hulpdiensten: Zorg ervoor dat het zonne-





Circa 19.000 zonnepanelen van 540 Wp;



batterij-installaties - Deel 1: Algemene veiligheidsregels. Deze norm

In totaal wordt er in het park circa 10.000 MWh per jaar aan elektri-

bevat de algemene veiligheidsregels voor batterij-installaties

citeit geproduceerd, dit staat gelijk aan ruim 3.300 huishoudens;

Door deze maatregelen en normen te implementeren, wordt de veilig-

Voor de plaatsing van de panelen wordt er uitgegaan van 2 beton-

heid en efficiëntie van de batterijopslag gewaarborgd en kunnen potenti-

nen pootjes om de 3 meter. De diameter van een betonvoetje is ca.

ele risico's effectief worden beheerd.



10cm2. 



vegetatie en zorg voor voldoende afstand tussen de zonnepanelen 

park goed toegankelijk is voor hulpdiensten. Dit omvat berijdbare 

paden en voldoende bluswatervoorzieningen. Brandblusmiddelen: Zorg voor de aanwezigheid van adequate brandblusmiddelen en een 24/7 beschikbaarheid van een deskun-

Diverse elektra kabels worden in ondergrondse kabelgoten en onder

Het ontwerp van het batterijopslagsysteem MVPS-S2 voldoet aan de

de panelen geplaatst. 

richtlijnen van PGS 37-1 en de relevante NEN-normen. Voor de imple-

34 omvormers welke onder de zonnepanelen worden geplaatst;



mentatie van PGS 37-1 zal voorafgaand aan de realisatie een uitge-

Netaansluiting

trafostations van 2,2 meter hoog. Deze zullen aan de westelijke

breide risicoanalyse uit worden gevoerd om potentiële gevaren te identi-

Voor Zonnepark Ontginningsweg is initiatiefnemer voornemens deze

rand van het perceel geplaatst worden om zo min mogelijk het open

ficeren en te beoordelen. Een risicobeheersplan zal voorzien in maatre-

waar mogelijk aan te sluiten op het elektriciteitsnet. Hierover heeft reeds

gelen om eventueel geïdentificeerde risico's te mitigeren. Het gekozen

afstemming plaatsgevonden met Enexis. Zij hebben aangegeven dat er

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

dige.

10

tot 2029 geen netcapaciteit beschikbaar is maar dat ze wel op de wachtlijst staan, zie hiervoor ook bijlage 8. Er wordt daarnaast op dit moment onderzocht om de opgewekte energie af te laten nemen door lokale grootverbruikers, zolang de netcongestieproblematiek in deze regio nog niet is opgelost. Op deze manier wordt het elektriciteitsnet minder belast, waardoor meer capaciteit beschikbaar blijft. De aansluitkosten komen volledig voor rekening van de initiatiefnemers waardoor er geen maatschappelijke kosten voor de aansluiting zijn. Camera’s Een van de eisen van verzekeraars is cameratoezicht op zonneparken. Om het zonnepark te beveiligen, worden er op 2 strategische posities cameramasten geplaatst met een hoogte van 3 meter (figuur 12). De cameramasten zijn voorzien van meerdere camera’s (zie figuur 13) die gericht zijn evenwijdig aan het hekwerk en op de dode hoek rond de cameramast zelf. De camera’s hebben een horizontaal bereik van 50.8° tot 2.6°, een verticaal bereik van 29.4° tot 1.5° en een diagonaal bereik van 57.4° tot 3°. Overige technische informatie over de camera is terug te vinden in de bijlage. De camera’s maken geen beelden van de open-

Figuur 13 Impressie camera's

bare ruimtes, alleen van het gebied binnen het hekwerk.

Figuur 12 Positie camera's (rood aangeduid)

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

11

4

Beleid

In dit hoofdstuk wordt aandacht besteed aan het relevante rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid.

4.1 4.1.1

Zoals in paragraaf 4.4 zal worden toegelicht, is het realiseren van zon



op daken en/of bebouwd gebied niet voldoende om te kunnen voldoen aan de doelstelling van duurzame energietransitie binnen de gemeente

van instructie(regel)s; 

Boxtel. Het realiseren van zonneweiden in het landelijk gebied, en in dit geval landbouwgrond, is daarom noodzakelijk. De onderhavige locatie is

Rijksbeleid

na een zorgvuldige afweging door de gemeente als ontwikkellocatie

National Omgevingsvisie

voor een zonneweide aangewezen. Van belang hierbij is dat de ruimte-

de activiteit zou leiden tot een situatie die niet is toegelaten op grond de omgevingsplanactiviteit betrekking heeft op een voorbeschermingsregel in het omgevingsplan;



de omgevingsplanactiviteit het uitvoeren van een project waarvoor een projectbesluit is vastgesteld door provincie of Rijk, belemmert.

De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is de langetermijnvisie van het Rijk

lijke kwaliteiten van het gebied niet te veel worden aangetast en de

Het Bkl bevat instructieregels met betrekking tot onder meer de vol-

op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Ne-

(maatschappelijke) meerwaarde in acht wordt genomen. In hoofdstuk 3

gende onderwerpen:

derland. De NOVI geeft weer voor welke uitdagingen Nederland staat,

is aangetoond dat met deze ruimtelijke kwaliteiten en maatschappelijke



waarborgen van veiligheid (paragraaf 5.1.2);

wat daarbij de nationale belangen zijn, welke keuzes er gemaakt moe-

meerwaarde rekening is gehouden. Geconcludeerd kan worden dat de



beschermen van waterbelangen (paragraaf 5.1.3);

ten worden en welke richting het Rijk meegeeft aan decentrale keuzes.

ontwikkeling in lijn is met de NOVI.



beschermen van gezondheid en milieu (paragraaf 5.1.4), waaronder instructieregels voor de kwaliteit van de buitenlucht, trillingen, geluid

Die keuzes hangen samen met de toekomstbeelden van de fysieke leef-

en geur en bodemkwaliteit;

omgeving, de maatschappelijke opgaven en economische kansen die 

daarbij horen. Met de Nationale Omgevingsvisie geeft het Rijk een lan-

beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden

getermijnvisie om de grote opgaven aan te pakken. In de NOVI zijn deze

en cultureel erfgoed (paragraaf 5.1.5), waaronder de ladder voor

maatschappelijke opgaven samengevat in vier prioriteiten:

duurzame verstedelijking; 

1. ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie

voor autowegen, buisleidingen, natuur- en recreatiegebieden;

2. duurzaam economisch groeipotentieel 

3. sterke en gezonde steden en regio’s 4. toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied

Figuur 14 Voorkeursvolgorde zonneladder, Uitvoeringsagenda NOVI

Doorwerking projectgebied Het realiseren van een zonneweide levert een belangrijke bijdrage aan een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, welke ook in 2050 CO2 arm is. Specifiek aan zonneweiden is aandacht besteed in de Uitvoeringsagenda van de NOVI. Hierin wordt gesproken over de voorkeursvolgorde voor energietransitie (zonneladder), namelijk het realiseren van zonnepanelen op daken en gevels (trede 1 van de zonnelad-

4.1.2

Artikel 8.0b, eerste lid, van het Bkl bepaalt dat bij een aanvraag om een buitenplanse omgevingsvergunning de instructieregels in hoofdstuk 5

den (trede 4) (zie figuur 4.1).

het behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten (paragraaf 5.1.7), waaronder landsverdediging en nationale veiligheid, elektriciteitsvoorziening, rijksvaarwegen en luchtvaart, fiets- en wandelroutes,

Instructieregels Rijk (AMvB’s)

aanwijzing van woningbouwcategorieën; 

het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen (paragraaf 5.1.8).

van het Bkl, de provinciale instructieregels en eventuele instructies het beoordelingskader vormen van een buitenplanse omgevingsplanactivi-

Daarnaast bevat afdeling 5.2 van het Bkl instructieregels voor de uitoe-

teit.

fening van taken voor de fysieke leefomgeving. Daarbij gaat het onder meer om het voorkomen van belemmeringen van gebruik en beheer van

der), onbenutte terreinen in bebouwd gebied (trede 2), landelijk gebied (stortplaatsen etc.) (trede 3) en vervolgens op landbouw- en natuurgron-

het behoud van ruimte voor toekomstige functies (paragraaf 5.1.6)

Uit het tweede lid van artikel 8.0b van het Bkl volgt dat de omgevings-

spoorwegen en rijkswegen.

vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit geweigerd wordt als:

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

12

Doorwerking projectgebied

nieerd als: “De ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zee-

Het zonnepark voorziet in een periode van 25 jaar voor duurzame (her-

De beoogde ontwikkeling is niet in strijd met de instructieregels van het

haventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of an-

nieuwbare) energie door middel van zonne-energie. Het levert daarmee

Rijk. In hoofdstuk 5 van deze ruimtelijke motivering wordt uiteengezet

dere stedelijke voorzieningen”.

een bijdrage aan de landelijke doelstellingen om de CO2-uitstoot te ver-

dat de ontwikkeling het beschermen van onder meer de waterbelangen,

minderen.

veiligheid, gezondheid, erfgoed en het milieu niet schaadt. Hierdoor ont-

Een zonneweide wordt gelet op deze definitie niet beschouwd als een

staat er geen situatie die niet is toegelaten op grond van de instructiere-

stedelijke ontwikkeling, zie hiervoor ook de uitspraak van de Afdeling

4.1.5

gels.

Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 23 januari 2019,

Op 13 november 2019 hebben negen partijen de Gedragscode Zon op

ECLI:NL:RVS:2019:178. De ladder voor duurzame verstedelijking is dan

Land getekend. Het gaat om de brancheorganisatie Holland Solar, de

Gelet op de omvang van de beoogde zonneweide (circa 9,5 hectare) en

ook niet van toepassing op onderhavige ontwikkeling. Wel is er sprake

vereniging van omwonenden van energieprojecten NLVOW, Energie

het vermogen dat de zonneweide kan opwekken betreft het project geen

van een zorgvuldige locatiekeuze, met toepassing van de ‘zonneladder’

Samen, Greenpeace, Milieudefensie, Natuur & Milieu, de Natuur en Mili-

ontwikkeling die conform de Omgevingswet middels de rijkscoördinatie-

van de gemeente (zie nader par. 4.4). Het initiatief is daarmee in lijn met

eufederaties, Natuurmonumenten, en de Vogelbescherming. Samen

regeling dient te worden gecoördineerd. Het project betreft geen project

het gedachtengoed van de Ladder voor duurzame verstedelijking.

vertegenwoordigen deze organisaties meer dan 2 miljoen Nederlanders, 400 energiecoöperaties, 1000 lokale natuur- en milieugroepen, vele be-

van nationaal belang. 4.1.4 4.1.3

Ladder voor duurzame verstedelijking

Gedragscode Zon op Land

Klimaatakkoord

wonersgroepen en 170 bedrijven in de zonnesector. Met de code erken-

Op 28 juni 2019 heeft het kabinet-Rutte III het Klimaatakkoord gepre-

nen de organisaties dat zon op land nodig is voor het halen van de doe-

In artikel 5.129g van het Bkl is de Ladder voor duurzame verstedelijking

senteerd. Het Klimaatakkoord is een overeenkomst tussen veel organi-

len van de energietransitie. Daarvoor zullen leden van Holland Solar de

opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een

saties en bedrijven in Nederland om de uitstoot van broeikasgassen te-

volgende principes hanteren:

goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in

gen te gaan. Daarmee wordt de opwarming van de aarde beperkt. 1. Betrekken van omwonenden in de keuzes over het plan, het ont-

stedelijke gebieden. Het Rijk wil met de introductie van de ladder vraag-

werp en de mogelijkheid financieel te participeren.

gerichte programmering bevorderen. De ladder beoogt een zorgvuldige

Het belangrijkste doel van het Klimaatakkoord is de CO2-uitstoot in 2030

afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastruc-

met 49% verminderen vergeleken met 1990. In 2050 moet de uitstoot

Initiatiefnemer heeft de Gedragscode Zon-op-Land van Holland Solar

turele besluiten.

van broeikasgassen met 95% afgenomen zijn. Aan de hand van ver-

ondertekend en committeert zich hiermee aan de basisprincipes aan-

schillende maatregelen en afspraken met diverse sectoren dienen deze

gaande acceptatie en participatie van grondgebonden zonprojecten.

doelen te worden gerealiseerd.

Een zorgvuldige, stapsgewijze manier van communiceren en het betrek-

Doorwerking projectgebied De voorgenomen ontwikkeling betreft de realisatie van een zonneweide

ken van alle relevante stakeholders op het juiste moment vergroot de

in het buitengebied van de gemeente Boxtel. De gronden hebben in de

Voor energie is de afspraak gemaakt dat in 2030 70% van elektriciteit uit

kans op acceptatie en voldoende draagvlak voor het project in de omge-

huidige situatie een agrarische bestemming. Initiatiefnemer wil een

hernieuwbare bronnen dient te worden gegenereerd. Om dit te bewerk-

ving. Voor een samenvatting van het participatieproces wordt verwezen

nieuwe invulling geven aan het gebied door op een passende locatie

stellingen zijn dertig regio’s benoemd die de ruimte krijgen om te bepa-

naar hoofdstuk 6 van onderhavige ruimtelijke motivering.

een zonneweide te realiseren, welke bijdraagt aan de transitie naar

len hoe zij aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord kunnen vol-

duurzame energie en een opwaardering van de biodiversiteit.

doen.

2. Door een goede locatiekeuze en vormgeving meerwaarde bieden aan de omgeving: de natuur ter plekke zal erop vooruit moeten

De eerste vraag die moet worden beantwoord, is of de beschreven ont-

Doorwerking plangebied

wikkeling een nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft. Dit begrip is gedefi-

De gemeente Boxtel valt onder de energieregio Noordoost Brabant. On-

gaan; omwonenden zullen mee kunnen profiteren.

derhavige ontwikkeling is in lijn met de afspraken uit het Klimaatakkoord.

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

13

De locatie van de zonneweide is passend binnen de omgeving van het

De juridisch-planologische verankering zal middels een omgevingsver-

en transport. Burgers en bedrijven kunnen daardoor nu en in de toe-

projectgebied. Landschappelijk wordt de zonneweide ingepast, zie hier-

gunningprocedure plaatsvinden. Dit betekent dat middels een omge-

komst rekenen op een goed functionerend en betrouwbaar energiestel-

voor ook paragraaf 3.1. Aanvullend wordt vermeld dat de locatie ook op

vingsvergunning wordt afgeweken van het tijdelijke omgevingsplan. De

sel. De provincie levert hiermee een bijdrage aan het terugdringen van

basis van gemeentelijk beleid passend wordt geacht voor een zonne-

onderliggende (agrarische) bestemming blijft ongewijzigd. De omge-

de uitstoot van broeikasgassen en verbeteren tevens de luchtkwaliteit

weide, zie hiervoor ook paragraaf 4.4.

vingsvergunning maakt het mogelijk dat tijdelijk een zonnepark binnen

voor de inwoners. Daarbij kunnen kansen verzilverd worden door decen-

het besluitgebied gerealiseerd en in gebruik mag worden genomen.

trale overheden, al dan niet middels individuele of collectieve energieop-

In de huidige situatie worden de gronden benut ten behoeve van land-

wekking door (groepen van) bedrijven en burgers.

bouw, hierdoor zijn de ecologische waarden van de gronden beperkt. Bij

4.1.6

de realisatie van het zonnepark zal middels het landschappelijke inpas-

Onderhavige ontwikkeling is in lijn met het Rijksbeleid.

singsplan de biodiversiteit worden versterkt. Het plangebied ligt naast een alternatieve NS-wandelroute (Ontginningsweg), welke aansluit op de route naar Kampina. Met de komst van het zonnepark, kan deze alternatieve route worden versterkt en aantrekkelijker worden gemaakt door de aanleg van nieuwe landschapselementen, maar ook door de recreant op educatieve wijze mee te nemen in de ontwikkeling van zonneenergie. Door het plaatsen van een informatiebord wordt de recreant zich hiervan bewust. Daarnaast wordt er een picknick bank en tafel geplaats, welke gebruikt kan worden als rust- of uitkijkpunt. De omgeving krijgt de kans om vorm te geven aan dit deel. Een nadere verslaglegging en uitwerking van de mogelijkheden met betrekking tot participatie is opgenomen in het participatieplan. 3. Zorgen dat het oorspronkelijk grondgebruik desgewenst mogelijk blijft na de levensduur van het zonnepark; zowel planologisch als fysiek (geen afval, vervuiling; goede bodemkwaliteit). Een zonneweide betreft geen bodembedreigende functie. Voor de realisatie van de zonnepanelen is er slechts zeer beperkt sprake van bodem-roerende werkzaamheden. Uitgangspunt is dat de kwaliteit en waarden van de gronden na het verwijderen van het zonnepark niet mag verslechteren.

Conclusie

4.2

Verhouding tot provinciaal beleid

4.2.1

Omgevingsvisie Noord-Brabant

Klimaatverandering heeft nu al een grote impact op de Brabantse leefomgeving en gaat in de toekomst nog meer van zich doen gelden. De verbranding van fossiele brandstoffen levert op landelijk niveau een bijdrage van circa 75% aan de totale uitstoot van broeikasgassen (door CO2-uitstoot). Besparing in het gebruik van fossiele brandstoffen en grondstoffen en het overschakelen naar duurzame vormen van energieopwekking zijn de belangrijkste manieren om vanuit Brabant een bijdrage te leveren aan de beperking van de CO2-uitstoot. Aanleiding vormen de klimaatafspraken in Parijs en nationaal de afspraken over het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen en de

spelers is, maar ziet Brabant, met onder andere de Brainport, als een goede uitgangspositie om de kansen die de energietransitie oplevert, te benutten. Door gebruik te maken van technologische innovaties, het ontwikkelen van diensten en producten met een grote impact op het verhogen van de hoeveelheid duurzame energie, levert de provincie een bijdrage aan de verbetering van de leefomgeving én zorgt het ervoor in de toekomst om Brabantse economie versterken als ‘innovation leaders’. Noord-Brabant koppelt het provinciaalbeleid aan het Rijksbeleid en nationale doelen. De doelstelling is een grote uitdaging die vraagt om een actief en gericht tweesporenbeleid van de provincie: 

op. Daarom is het verminderen van energiegebruik noodzakelijk, on-

Noord-Brabant wil evenredig bijdragen aan de doelstelling van minder

der andere in de gebouwde omgeving (warmte, isolatie) via energie-

dan 2ºC opwarming (klimaatakkoord). Daarnaast zijn er ook andere re-

zuinige apparatuur, door het verminderen van het energiegebruik

denen voor de inzet op de energietransitie. Energie die niet is gebaseerd op fossiele bronnen, ligt binnen handbereik en maakt dat de energievoorziening minder afhankelijk wordt van de gasvoorraden in Nederland of van de import van energie van elders. De hele transitie naar een goed functionerend en betrouwbaar systeem, gebaseerd op andere Dit alles tezamen maakt het noodzakelijk dat er nu begonnen wordt met het aanpassen van de gehele energievoorziening van productie, opslag

Verminderen energieverbruik: Energie die je niet verbruikt hoef je ook niet op te wekken en levert dan ook geen ruimteclaim of uitstoot

omschakeling naar een energie neutrale samenleving. De provincie

energiebronnen dan fossiele brandstoffen, duurt decennia.

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

De provincie is zich bewust dat zij maar één van de vele noodzakelijke

van mobiliteit en het terugdringen van industrieel energiegebruik. 

Verduurzaming energie: Van een marginale toepassing van duurzame technologie wil de provincie via een enorme groeispurt grootschalig gebruik maken van energie via wind, zon, water en duurzame warmte.

Tegelijkertijd biedt deze uitdaging ook veel kansen. Een duurzame energieproductie in combinatie met een goede oplossing van opslag die op

14

grote schaal kan worden toegepast, is ook een belangrijke economische

Zoals in hoofdstuk 3 van deze ruimtelijke motivering reeds is gemoti-

motor. Brabant kan op dit gebied met de hier aanwezige kennis en ex-

veerd, wordt aan deze voorwaarde voldaan.

pertise bij kennisinstellingen en bedrijven één van de leidende innova-

In hoofdstuk 5 zijn de bestaande waarden op ecologisch, hydrologisch en landschappelijk gebied in beeld gebracht. Middels een quickscan

tieve regio’s in Europa worden. Tegelijkertijd biedt de opwekking van

4.2.2

duurzame energie ook kansen voor het versterken van de sociale sa-

Op 5 december 2023 is de TAM-omgevingsverordening Noord-Brabant

kaart gebracht. Ook is er voor het planvoornemen een watertoets opge-

menhang in de samenleving door lokaal samen te werken, de lokale

vastgesteld. Deze vervangt de interim omgevingsverordening Noord-

steld die de hydrologsiche situatie en aandachtpunten in beeld brengt.

veerkracht te versterken en het maatschappelijk rendement te verhogen.

Brabant (1 maart 2020, nadien meermaals geactualiseerd). De TAM-

Beide onderzoeken zijn opgenomen in de bijlage.

Brabant ziet zich daarom als innovatief gidsgebied en proeftuin voor de

omgevingsverordening is een vertaling van de provinciale Omgevingsvi-

energietransitie. De steden worden pionierhubs voor energieopwekking

sie naar concrete en juridisch ingekaderde regels.

TAM-omgevingsverordening Noord-Brabant

uit zon in combinatie met slimme mobiliteit (de auto als opslag van ener-

flora en fauna zijn de huidige ecologische waarden onderzocht en in

Zoals in par. 3.1 en in bijlage 1 bij deze ruimtelijke motivering is toegelicht, draagt onderhavig plan bij aan het versterken/verbeteren van het

gie). Het Brabantse landschap wordt benut voor opwekking, opslag en

Doorwerking projectgebied

huidige watersysteem. Tevens is toegelicht op welke wijze de ecolo-

transport van hernieuwbare energie. Er liggen hier kansen om dit te kop-

Op de Basiskaart van de omgevingsverordening is het projectgebied ge-

gische waarde van het gebied sterk wordt verbeterd. Daarbij is een

pelen aan het inspelen op klimaateffecten. En nieuwe digitale toepassin-

legen in het ‘Landelijk gebied’. Zorgvuldig ruimtegebruik als bedoeld in

grote samenhang met de verbetering van het watersysteem te herken-

gen helpen om energieopwekking en -gebruik zo efficiënt mogelijk te

artikel 5.8 en verder is de basis randvoorwaarde voor ontwikkelingen in

nen. Tot slot is voorzien in een adequate landschappelijke inpassing van

doen.

het landelijk gebied. Voor het ontwikkelen van zonneparken in het Lan-

de locatie. De aanleg, instandhouding en het beheer van de verschil-



Elektriciteit: voor de periode tot 2030 zet de provincie vol in op het

delijk gebied zijn, in artikel 5.54 ‘zonneparken in Landelijk gebied’, spe-

lende elementen wordt in de voorwaarden bij de vergunning geborgd en

mogelijk maken van zoveel mogelijk zon- en breed gedragen wind-

cifieke regels opgenomen. Daarnaast is artikel 5.46 ‘Groenblauwe waar-

is uitgewerkt in het landschappelijk inpassingsplan. Zodoende wordt vol-

projecten, binnen de spelregels die nu in de provinciale verordening

den’ relevant. Deze regels zijn hierna weergegeven en worden daarna

daan aan het gestelde in dit artikel.

(par. 4.2.2) een plek hebben gekregen. Draagvlak en sociale rand-

toegelicht. Artikel 5.54 Zonneparken in Landelijk gebied

voorwaarden zijn daarbij belangrijk. Ook zet de provincie zich in om de elektriciteitsvraag van de gebouwde omgeving zoveel mogelijke

Artikel 5.46 Groenblauwe waarden

Lid 1

binnen die omgeving op te wekken.

Een omgevingsplan ter plaatse van Groenblauwe waarden:

Binnen Landelijk gebied is nieuwvestiging mogelijk van zelfstandige op-

a. strekt tot het behoud, het herstel of de duurzame ontwikkeling van

stellingen van zonnepanelen om te kunnen voldoen aan de doelstellin-

Doorwerking projectgebied

het bodem- en watersysteem en de daarmee samenhangende eco-

gen voor het opwekken van duurzame energie als:

De ruimtelijke ontwikkeling heeft een directe link met het uitgangspunt

logische waarden en kenmerken, biodiversiteit en landschappelijke

a. uit onderzoek blijkt dat de aanleg van het zonnepark noodzakelijk is

om een zo groot mogelijk aandeel in vernieuwbare energiebronnen te

waarden en kenmerken;

omdat in onvoldoende mate voorzien kan worden in de behoefte voor

realiseren. Verder ziet de provincie Noord-Brabant een grote opgave om

b. bevat een beschrijving van de ecologische-, landschappelijke- en

duurzame energie:

hydrologische waarden en kenmerken van het gebied;

1. door de ontwikkeling van andere vormen van duurzame energie;

stelt regels ter bescherming van de ecologische-, landschappelijke-

2. binnen Stedelijk gebied;

Middels onderhavige ontwikkeling kan een belangrijke bijdrage worden

en hydrologische waarden en kenmerken van het gebied; en

3. door meervoudig ruimtegebruik in Landelijk gebied of binnen be-

geleverd aan de provinciale doelstellingen omtrent energietransitie naar

d. bepaalt dat de toedeling van een functie of activiteit gepaard gaat

staand ruimtebeslag op bouw-percelen; en

duurzame energie. In het Provinciaal omgevingsplan wordt aangegeven

met een positieve bijdrage aan het versterken van biodiversiteit en

4. op gronden aansluitend op Stedelijk gebied.

dat er een goede landschappelijke inpassing gerealiseerd dient te wor-

de bescherming en ontwikkeling van ecologische-, landschappelijke-

den waarin het ruimtelijk ontwerp van het initiatief wordt onderbouwd.

en hydrologische waarden en kenmerken van het gebied.

te kunnen voldoen aan de nationale opgave voor energietransitie. c.

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

15

Belangrijke voorwaarde is dat de noodzaak van de ontwikkeling volgt uit

b. de ontwikkeling past in de gewenste ontwikkelingsrichting, bedoeld in

fauna) zijn laag vanwege het gebrek aan een geschikte habitat voor (be-

een onderzoek waaruit blijkt dat de mogelijkheden voor de opwekking

Artikel 5.12, en inzicht is geboden in de maatregelen die worden getrof-

schermde) soorten. Door de realisatie van het zonnepark en de voorge-

van duurzame energie binnen Stedelijk gebied en op daken onvol-

fen om de impact op de omgeving te beperken.

stelde maatregelen wordt de biodiversiteit in dit gebied versterkt. Uit re-

doende is. In opdracht van de gemeente Boxtel is door Generation

Zoals onder sub a is betoogd is het enkel realiseren van zonnepanelen

cente onderzoek van de universiteit van Wageningen en Groningen (Li-

Energy een onderzoek verricht naar de verwachte energiebehoefte.

op daken niet voldoende. In het gemeentelijk beleid is daarom gekeken

teratuurstudie en formulering richtlijnen voor een ecologische inrichting

Naar verwachting zal de energiebehoefte in 2030 3.5 PJ bedragen. Op

naar andere mogelijke invullingen van duurzame energie buiten be-

van zonneparken in de provincies Groningen en Noord-Holland, 14 no-

basis van de huidige mogelijkheden om duurzame energie op te wekken

staand stedelijk gebied. De locatie is passend binnen het gemeentelijk

vember 2018) is gebleken dat zonneparken positieve effecten kunnen

(inclusief 10% landbouwgronden met zonnepanelen) zal naar verwach-

beleid van de gemeente Boxtel. Daarnaast heeft de ontwikkeling geen

hebben op biodiversiteit.

ting 1.7 PJ aan duurzame energie worden opgewekt. Er dient derhalve

negatieve effecten op een veilige en gezonde leefomgeving. De ontwik-

te worden verkend op welke manieren er duurzame energie kan worden

keling is al met al passend binnen de ontwikkelingsrichting van het ge-

Initiatiefnemers zullen daarnaast een zorgvuldig participatietraject met

gewekt. De gemeente Boxtel heeft naar aanleiding van dit onderzoek en

de omgeving doorlopen om de wensen te verkennen. Dit traject zal wor-

ook de gestelde ambities een afwegingskader opgesteld voor zonne- en

bied. c. de ontwikkeling een maatschappelijke meerwaarde geeft, waaronder

windenergie. De doorwerking van het gemeentelijk beleid zal in para-

de mogelijkheid voor de omgeving om te participeren in het project.

proces ook wordt gekeken naar de mogelijkheden voor financiële partici-

graaf 4.4 nader worden besproken.

Er kan een maatschappelijke meerwaarde worden gecreëerd door mid-

patie conform het gemeentelijk beleid, ofwel een alternatieve mogelijk-

del van meervoudig ruimtegebruik, de maatregelen die getroffen worden

heid waarop het project een bijdrage levert aan de omgeving. Een na-

De gemeente Boxtel heeft geconcludeerd dat er dus niet in voldoende

om de impact op de omgeving te beperken en de bijdrage die wordt ge-

dere verslaglegging en uitwerking van de participatie is opgenomen in

mate worden voorzien in duurzame energie door de ontwikkeling van

leverd aan andere maatschappelijke doelen. Enkele voorbeelden hier-

het participatieplan.

andere vormen van duurzame energie. Hiernaast kan er ook niet aan de

van zijn eveneens educatieve mogelijkheden voor scholen in de omge-

behoefte voor duurzame energie worden voldaan binnen het stedelijk

ving, inzet op ontwikkeling van innovatieve technieken, realiseren van

d. is geborgd dat het zonnepark tijdelijk, voor ten hoogste 25 jaar, wordt

gebied of kan er worden voldaan door middel van meervoudig ruimtege-

zonne- energie installaties op daken van maatschappelijke gebouwen

toegelaten;

bruik of bestaand ruimtebeslag op buurpercelen. Voor de beoogde ont-

en het aanbieden van zonne-energie installaties aan particulieren en be-

e. juridisch en financieel is geborgd dat na het verstrijken van de termijn

wikkeling wordt er enerzijds ingezet op ecologisch dubbelgebruik. Onder

drijven in de omgeving tegen een gereduceerde prijs.

de opstelling voor zonne-energie en de daarbij behorende voorzienin-

den vastgelegd in een participatieplan, waarbij naast participeren in het

gen, worden verwijderd;

de panelen ontwikkeld zich spontaan grasland dat zal worden beheerd door begrazing van schapen. Naast ecologisch dubbelgebruik gaat de

Door realisatie van het zonnepark zal het gebied landschappelijk wor-

Het zonnepark zal middels een omgevingsvergunning worden vergund

aandacht uit naar het vergroten van de waterbergingscapaciteit en het

den ingepast om daarmee de landschappelijke waarden en gebiedska-

en kent een tijdelijk dubbelgebruik van 25 jaar. Na het verstrijken van de

vernatten van de gronden. De waterbergende functie van het gebied

rakteristieken te versterken en te behouden. In de inpassing zijn inrich-

gestelde termijn zal het zonnepark worden afgebroken. Om dit te bekos-

blijft met de komst van het zonnepark behouden, waarmee een functie-

tingsmaatregelen voorgesteld waarbij de nadruk ligt om het beoogde

tigen zullen initiatiefnemers een financiële zekerheidsstelling afgeven

combinatie met extensieve graslanden mogelijk is. De planlocatie ligt op

zonnepark in te passen in de omgeving. Voor een beschrijving van de

aan de gemeente.

ruime afstand van het stedelijk gebied. Kortom: de gemeente Boxtel zal

inrichtingsmaatregelen wordt verwezen naar paragraaf 3.1 en bijlage 1

de realisatie van zonneparken nodig hebben om te kunnen voorzien in

van onderhavige ruimtelijke onderbouwing.

ling 7.2 Regionaal samenwerken.

voldoende aanbod van duurzame energie.

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

f. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in Afde-

Het zonnepark zal tevens de (lokale) biodiversiteit versterken. In de hui-

In overleg is afstemming met andere gemeenten niet nodig geweest. Ini-

dige situatie worden de gronden benut voor agrarisch gebruik. De ecolo-

tiatiefnemers hebben daarnaast in een vroegtijdig stadium contact ge-

gische waarde van deze gronden (zie ook bijlage 2 quickscan flora en

zocht met de lokale netwerkbeheerder.

16

De opwekopgave aan duurzame energie voor de gemeente Boxtel beg. de ontwikkeling is afgestemd met de netwerkbeheerder.

draagt 0,08 TWh. Conform het bepaalde in het Klimaatakkoord, dat een

In par. 3.2 is reeds aangegeven op welke manier er om wordt gegaan

uitwerking is van de Klimaatwet moet deze opgave voor 2025 vergund

met de netaansluiting van het zonnepark.

zijn, zodat deze voor 2030 gerealiseerd kan worden. Het Nationaal Programma RES (NPRES) ondersteunt en monitort deze opgave en gaat

4.2.3

Conclusie

ervan uit dat deze opgave wordt ingevuld met grootschalig zon op ge-

Voorliggend plan past binnen de regelgeving, ambities en doelstellingen

bouw, grootschalig zon op veld en grootschalig wind.

van de provincie Noord-Brabant. Er wordt voldaan aan de voorwaarden voor de realisatie van zonneweides, zoals beschreven in artikel 5.54 en

Doorwerking projectgebied

aan de algemene basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van

Voorliggend plan is op de zoekgebieden Zonne-energiekaart van de

functies.

RES NOB gelegen in een gebied aangewezen als zowel gemeentelijk

4.3

Verhouding tot regionaal beleid

4.3.1

RES 1.0 Noord-Brabant

In het Klimaatakkoord, gepubliceerd op 28 juni 2019, is afgesproken dat 30 energieregio's in Nederland onderzoeken hoe en waar duurzame energie het best opgewekt kan worden. Dit wordt het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie genoemd. Op basis van het onderzoek wordt per regio een Regionale Energiestrategie (RES) vastgelegd. De RES is een doorvertaling van het Parijs-akkoord en Klimaatakkoord naar een regionaal niveau. De gemeentes in de regio Noordoost Brabant hebben samen met de provincie Noord-Brabant, de netbeheerder en de Waterschappen Aa en Maas en De Dommel toegewerkt naar de Concept-RES Noordoost Brabant (RES NOB). Hierin beschrijft de regio de contouren van de strategie voor besparing, grootschalige opwek van duurzame energie en de warmtetransitie. De energieopgave voor de regio Noordoost Brabant is minimaal 1,6 TWh hernieuwbare elektriciteit. Hiermee draagt de regio bij aan 4,3% van de totale landelijke opgave (35 TWh). De regio beoogt zonne- en windenergie als de voornaamste methoden het doel voor de opwekking van energie te verwezenlijken. Voor beide hernieuwbare bronnen zijn zoekgebieden aangewezen, waarin zonne- en windenergie mogelijk is.

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

zoekgebied voor zon op land als voor technische potentie voor zon op land. Figuur 13 geeft deze kaart weer. De zonneweide draagt met ca. 6,6 ha. aan zonnepanelen bij aan de regionale doelstellingen om te komen tot minimaal 1,6 TWh duurzaam opgewekte elektrische energie. Het zonnepark wordt landschappelijk ingepast, waarbij rekening wordt gehouden met de gebiedskenmerken van het gebied met oog voor ontwikkeling van flora en fauna. Meervoudig ruimtegebruik vormt naast het zonnepark een integrale opgave voor de gehele ontwikkeling. Bij inpas-

Figuur 15 Uitsnede zoekgebieden zonne-energie

sing worden de inpassingsmaatregelen zo ingezet dat deze de landschappelijke structuren op termijn versterkt. Omkeerbaarheid is het streven: het verwijderen van een zonneweide laat geen onuitwisbare sporen achter in het landschap. De inpassingsmaatregelen moeten in deze zin de landschappelijke structuur versterken. In figuur 3.3 is te zien dat de locatie is gelegen binnen gebied voor potentie zon op landbouwgrond. De RES geeft aan dat de aangewezen gebieden rondom Boxtel worden gezien als gemeentelijke zoekgebieden voor zon op land, die zijn vastgesteld door de gemeenteraad. De planlocatie is globaal weergegeven met een rode arcering 4.3.2

Conclusie

De ontwikkeling is in overeenstemming met het regionaal beleid.

17

4.4

Gemeentelijk beleid

een overzicht gegeven van de trajecten en projecten waar de komende

De gemeente voert de Duurzaamheidsagenda niet alleen uit. Er wordt

4.4.1

Visie duurzaam Boxtel 2030

jaren op in wordt gezet.

gewerkt met inwoners, bedrijven en organisaties in Boxtel en daarbui-

De gemeente Boxtel heeft het beleid ‘Visie duurzaam Boxtel 2030’ vast-

ten. In deze agenda wordt beschreven hoe de samenwerking wordt ge-

gesteld. In deze visie heeft de gemeente als doelstelling gegeven om in

Bij de vertaling van de Duurzaamheidsvisie 2030 naar een concrete

2030 energieneutraal te zijn. De Boxtelse gemeenteraad heeft in 2011

agenda voor 2022 – 2026 worden de volgende uitgangspunten gehan-

al een forse ambitie uitgesproken door het vaststellen van de nota “Box-

teerd:

Doorwerking plangebied

tel Energieneutraal 2040”. In 2016 heeft de raad deze ambitie nog ver-



De basisuitgangspunten blijven hetzelfde;

In hoofdstuk vijf van de Duurzaamheidsagenda wordt ingegaan op de

der aangescherpt door zich uit te spreken voor energieneutraliteit in



Aandacht voor duurzaamheid is niet meer vrijblijvend;

energietransitie door middel van grootschalige opwekking van duurzame

2030. Duurzaamheid staat nu internationaal en nationaal hoog op de



Communicatie en participatie zijn onze belangrijkste instrumenten;

elektriciteit. Van deze energietransitie maakt de realisatie van zonnepar-

politieke agenda. De samenleving groeit en de behoefte aan grondstof-



organiseerd en welke rol de gemeente daarin speelt.

We focussen op de meest urgente duurzaamheidsthema’s:

ken onderdeel uit. Met het realiseren van grootschalige opwekking in

fen neemt alleen maar toe. De vraag is nu al zo groot, dat dit het herstel-



energietransitie: besparen en naar aardgasvrij;

gestart door o.a. het uitzetten van een tender voor zonneparken. Dit

lend vermogen van onze planeet overschrijdt. Dit heeft consequenties



energietransitie: grootschalige opwek van duurzame elektriciteit;

zonnepark doet mee in deze tender. Geconcludeerd kan worden dat de

voor toekomstige generaties.



klimaatadaptatie, groen en biodiversiteit;

ontwikkeling in lijn is met de Duurzaamheidsagenda van de gemeente



circulair en lokaal.

Boxtel.

Doorwerking plangebied



We hanteren duurzaamheid als rode draad bij alles wat we doen;

In deze visie is besproken dat het verwachte energieverbruik 1,94 PJ



We bieden ruimte aan innovatie.

bedraagt. Dit staat gelijk aan circa 486 hectare aan zonnevelden. Om de doelstellingen te behalen geeft de gemeente aan dat de energietransitie

Per duurzaamheidsthema worden alle trajecten en projecten waar al

in versnelling dient te komen, waarbij ook de mogelijkheden van groot-

aan wordt gewerkt of mee aan de slag wordt gegaan beschreven. Hierbij

schalige energieopwekking wordt bekeken. De ontwikkeling van 9,5 hec-

wordt er ook aangegeven met welke indicatoren (KPI’s of kritieke presta-

tare zonnepark draagt bij aan en is in lijn met de Visie duurzaam Boxtel

tie-indicatoren) de uitvoering wordt gemonitord. De onderwerpen Warm-

2030.

tetransitie en Klimaatadaptatie en het Duurzaamheidsakkoord met de woningcorporaties worden de komende periode nog verder uitgewerkt.

4.4.2

Duurzaamheidsagenda Boxtel 2022-2026

Ten aanzien van deze onderwerpen zal de Duurzaamheidsagenda dus

De Duurzaamheidsvisie 2030 die in 2017 door de gemeenteraad van

nog worden aangevuld, wat ook consequenties heeft voor de middelen

Boxtel is vastgesteld, vormt de basis voor het Boxtelse duurzaamheids-

die uiteindelijk nodig zijn en de KPI’s waarmee de uitvoering wordt be-

beleid en de uitvoering daarvan. Sinds 2017 zijn op dit vlak al stappen in

waakt.

de goede richting gezet. Uit recente internationale rapporten blijkt echter dat klimaatverandering

Duurzaamheid is geen thema wat op zichzelf staat. Het is de ambitie om

veel sneller gaat dan eerder werd aangenomen en dat de gevolgen

het als een rode draad te verweven in alles wat in Boxtel wordt gedaan.

steeds duidelijker merkbaar worden. Dit betekent dat de uitvoering van

Het gaat om het verankeren van ambities in het gemeentelijke beleid ten

het duurzaamheidsbeleid ook in Boxtel sneller en grootschaliger moet

aanzien van gebieds- en plattelandsontwikkeling, mobiliteit, bouwen en

worden aangepakt. Met deze Duurzaamheidsagenda 2022 – 2026 wordt

wonen, economie en de gemeentelijke bedrijfsvoering. Zo wordt de inzet versterkt en wordt duurzaam handelen vanzelfsprekend.

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

18

4.4.3

Visie zonne- en windenergie Boxtel

voorkeur van zonneparken buiten bestaand stedelijk gebied. De ge-

Aan de hand van de kengetallen van het NPRES-begrippenkader is de

In 2020 heeft de gemeente Boxtel de Visie zonne- en windenergie Box-

meente erkent wel in haar visie dat als de treden na elkaar worden inge-

realistische potentie voor grootschalige zonnestroom in beeld gebracht

tel vastgesteld. Deze visie vormt een afwegingskader voor zonneparken

vuld het niet lukt om de opgave tijdig te realiseren, daarnaast kun je ei-

(>15 kWp per installatie, installaties aangesloten op kleinverbruik aan-

en een verkenning van het potentieel voor windparken. Deze visie is in

genaren niet verplichten om zonnepanelen op daken te plaatsen. De ge-

sluitingen ‘achter de meter’ tellen mee bij de besparingsopgave). Die

navolging op het beleid Visie duurzaam Boxtel 2030, waarbij de ambitie

meente Boxtel wil aan de hand van deze visie maximaal 50 hectare (=

kengetallen zijn: 2,3 m2 nodig per m2 paneel, 350 Wp per paneel, 900

is uitgesproken om in 2030 energieneutraal te zijn.

50 MW) aan zonneparken in de gemeente toestaan, waarbij per zonne-

vollasturen per jaar en panelen met een oppervlakte van 1,63 m2. Bij

park de omvang niet groter zijn dan 20 hectare. De gemeente zal wel de

elke belemmering is de potentie afgeschaald met een percentage en bij

zonneladder aanhouden, waarbij initiatieven die in trede 2 komen de

3 belemmeringen of meer is ervan uitgegaan dat dit dakvlak geen realis-

voorkeur genieten. Echter blijk uit de visie dat de ruimte in trede 2 te be-

tische potentie bezit.

perkt is voor de gehele opgave en dat zonneparken in trede 3 noodzakelijk zullen zijn. Potentie grootschalig zon op gebouw en zon op veld

Tabel 1: Realistische potentie grootschalige zon op gebouwen Aantal belemmeringen

Aantal TWh

TKI Urban Energy onderzocht in 2023 samen met Generation Energy in

0 belemmeringen

0,0099

opdracht van de landelijke overheid (RVO) de potentie van zonnestroom

1 belemmering

0,0112

op gebouwen en parkeerplaatsen. Op basis van deze studie en data

2 belemmeringen

0,00085

3 belemmeringen

Nihil

4 belemmeringen

Nihil

5 belemmeringen

Nihil

van CBS en het Kadaster is de realistische potentie van grootschalige zonnestroom op gebouwen in de gemeente Boxtel bepaald en is de praktische potentie van zonnestroom op parkeerplaatsen onderzocht. Trede 1. Realistische potentie zonnestroom op daken en gevels

TOTAAL

0,0220

De realistische potentie van zonnestroom op daken en gevels wordt beperkt door een aantal belemmeringen: Figuur 16 Zonneladder uit de Visie zonne- en windenergie Boxtel 2020



De gemeente Boxtel heeft daarom een onderzoek laten verrichten naar

de vormfactor (die grillig gevormde of smalle dakvlakken van gebouwen uitsluit);

de potentiële behoefte aan energie in 2030 in combinatie met de moge-



of er al bestaande PV-panelen liggen op dakvlakken;

lijkheden voor opwekking van duurzame energie. In totaal kan hiermee



of het dakvlak onderdeel is van een monument;

1,4 TJ aan duurzame energie worden opgewerkt, echter voorziet dit



of de eigendomssituatie beperkingen op ligt (bv bij huur);

slechts in 61% van de toekomstige vraag aan elektriciteit.



of er obstakels (schoorstenen, dakramen) op dakvlakken aanwezig

Bij de opwekking van duurzame energie wordt de zonneladder, die ook



zijn; in het provinciale en landelijke beleid is opgenomen, gehanteerd (zie fi-

of de constructie van het dak een belasting met zonnepanelen toelaat;

guur 9). Uitgangspunt is dat de voorkeur geniet op zonnepanelen op da-



of er sprake is van een asbesthoudende dakbedekking;

ken te plaatsen en binnen stedelijke omgeving. Als laatste geniet het de



of er sprake is van congestie in grootverbruik.

Zonnepark Ontginningsweg Boxtel

19

In tabel 1 is die realistische potentie in beeld gebracht en wordt de op-

2026 om meer openbaar groen om waterberging te realiseren en hitte-

Energie op Rijksvastgoed (OER) in de regio naar de potentie. Die poten-

wek ingeschat op 0,0220 TWh, oftewel 27,5% van de opgave. Uit de 5e

stress te voorkomen.

tie langs de A2 wordt voor het gehele traject tussen ’s-Hertogenbosch

monitor van de RES NOB blijkt dat 0,029 TWh gerealiseerd is of in de

en Eindhoven ingeschat op bruto 48 hectare, maar moet verdeeld wor-

pijplijn zit, oftewel 36,5% Er is of wordt dus nu al meer dan de realisti-

Enexis heeft een energietransitieroute bekendgemaakt, waarin ze de

den over 4 gemeenten en uit de (voor-)verkenning kan alleen maar blij-

sche potentie gerealiseerd en die potentie zal ondanks de netcongestie