Document · PDF

Bindend advies omgevingsvergunning zonnepark de Beerze- Bijlage 2 BOPA motivering

Raadsvergadering Boxtel 24 juni 2025, gemeente boxtelBij agendapunt: VAN AGENDA GEHAALD Bindend advies zonnepark de Beerze21.916 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Zonnepark Boxtel-Beerze Gemeente Boxtel

Zonnepark Boxtel-Beerze

colofon

projectnaam Zonnepark Boxtel-Beerze datum 1 mei 2025 projectnummer P06384 opdrachtgever Novar BRO projectleider RTa projectteam WvdH bron kaft BRO review TAu en RTa

Willemsplein 2 5211 AK ’s-Hertogenbosch +31 (0)73 208 91 55 info@bro.nl www.bro.nl

Zonnepark Boxtel-Beerze

Inhoudsopgave 1

Aanleiding en doel

1.1 1.2 1.3 1.4

5 5 5 6

Aanleiding Projectgebied Juridisch-planologisch kader Leeswijzer

Milieuaspecten in de fysieke leefomgeving

5.1

Milieueffectrapportage (m.e.r.)

5.1.1 5.1.2 5.1.3

22 22 22

5.2

Beschrijving bestaande situatie

2.1

Gebiedsprofiel

5.3

Voorgenomen ontwikkeling

3.1 3.2

8 9

Landschappelijke inpassing Technische inpassing

Beleid

4.1

Rijksbeleid

4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5 4.1.6

11 11 12 12 12 13

4.2

4.3 4.4

National Omgevingsvisie Instructieregels Rijk (AMvB’s) Ladder voor duurzame verstedelijking Klimaatakkoord Gedragscode Zon op Land Conclusie

Verhouding tot provinciaal beleid

4.2.1 4.2.2 4.2.3

13 14 15

Omgevingsvisie Noord-Brabant TAM-omgevingsverordening Noord-Brabant Conclusie

Verhouding tot regionaal afspraken

4.3.1 4.3.2

15 17

RES 1.0 Noordoost-Brabant Conclusie

Gemeentelijk beleid

4.4.1 4.4.2 4.4.3 4.4.4

17 17 17 21

Visie duurzaam Boxtel 2030 Duurzaamheidsagenda Boxtel 2022-2026 Visie zonne- en windenergie Boxtel Conclusie

Zonnepark Boxtel-Beerze

5.4

5.5 5.6

5.7

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

Bodem

5.2.1 5.2.2 5.2.3

22 22 22

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

Cultuurhistorie

5.3.1 5.3.2 5.3.3

23 23 23

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

Archeologie

5.4.1 5.4.2 5.4.3

23 23 24

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

Activiteiten en milieuzonering

5.5.2 5.5.3

24 25

Onderzoek Conclusie

Elektromagnetische straling

5.6.1 5.6.2 5.6.3

25 26 26

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

Geluid 5.7.1

26 (Spoor)wegverkeer

5.7.2.1

Toetsingskader

5.7.2.2

Onderzoek

5.7.2.3 5.8

Conclusie Geur

5.8.1 5.8.2 5.8.3

27 27 27

5.9

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

Gezondheid

5.9.1 5.9.2 5.9.3

27 27 28

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

5.10 Lichthinder en reflectie 5.10.1 5.10.2 5.10.3

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

Toetsingskader

5.7.1.2

Onderzoek

5.7.1.3

Conclusie 5.7.2

Milieuzonering van zonnepark

5.11.1 5.11.2 5.11.3

28 29 29

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

5.12 Natuur en landschap 5.12.1 5.12.2 5.12.3 5.13.1 5.13.2

Toetsingskader Onderzoek Conclusie Toetsingskader Onderzoek

29 29 30 31

32 32 32

5.14 Trillingen

5.14.1 5.14.2 5.14.3

35 35 35

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

5.15 Verkeersgeneratie, -afwikkeling en parkeren 26

28 28 28

5.11 Luchtkwaliteit

5.13 Omgevingsveiligheid 5.7.1.1

5.15.1 5.15.2 5.15.3

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

35 35 35 35

5.16 Water 5.16.1 5.16.2 5.16.3

35 Toetsingskader Onderzoek Conclusie

35 36 39

Financiële en maatschappelijke verantwoording

6.1 6.2

Financieel-economische haalbaarheid Maatschappelijke verantwoording

40 40

6.2.1 6.2.2

Omgevingsdialoog Procedure omgevingsvergunning

40 40

Belangenafweging en conclusie

Separate bijlagen Bijlage 1: Landschappelijk inpassingsplan Bijlage 2: Quickscan flora en fauna Bijlage 3: Weging van waterbelang Bijlage 4: Stikstofonderzoek Bijlage 5: Technische tekeningen Bijlage 6: Vrijstelling bodemonderzoek Bijlage 7: Advies brandveiligheid zonnepark De Beerze Bijlage 8: Archeologisch onderzoek

Zonnepark Boxtel-Beerze

42 42 42 42 42 42 42 42 42

Aanleiding en doel

1.2

Projectgebied

1.3

Juridisch-planologisch kader

Het plangebied betreft een aantal gronden ten westen van het dorp Len-

In het projectgebied is het op 1 januari 2024 van rechtswege ontstane

1.1

Aanleiding

nisheuvel en ten zuiden van de kern Boxtel. Het gebied ligt eveneens op

tijdelijk omgevingsplan van de gemeente Boxtel van toepassing. Op de

Novar is voornemens een zonnepark te realiseren op een aantal perce-

korte afstand van het bedrijventerrein Ladonk. Het gebied wordt geken-

beoogde locatie is het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2011‘ (vastge-

len in het buitengebied van de gemeente Boxtel. Novar (hierna: initiatief-

merkt door de aanwezigheid van de Beerze, die aan de westzijde het

steld op 10 april 2012) vigerend. Op basis van deze bestemmingsplan-

nemer) maakt deel uit van de energietransitie in Nederland door aan

gebied ontsluit. Figuur 1 geeft de globale ligging van het plangebied

nen heeft de locatie de bestemming ‘Agrarisch met waarden – Natuur-

ontwikkeling van grondgebonden zonneparken te werken.

weer. Het projectgebied betreft (gedeeltelijk) een aantal percelen die ka-

en landschapswaarden’. Verder rust op de locatie de dubbelbestemmin-

Het opwekken van zonne-energie levert een belangrijke bijdrage aan

dastraal bekend staan als gemeente Boxtel, sectie L, nummers 162,

gen ‘Waarde – Archeologie – Categorie 3 en 4’, ‘Waarde – Leefgebied

het Klimaatakkoord. De gemeente Boxtel heeft een onderzoek laten ver-

167, 844, 888, 954, 956 en 1135. De totale oppervlakte van het plange-

soorten van halfopen cultuurlandschap - 2’. Figuur 2 op navolgende pa-

richten naar de verwachte energiebehoefte in 2030. Doelstelling is om

bied bedraagt circa 12,68 hectare, waarvan circa 5,0 (netto oppervlak)

gina geeft een uitsnede van het vigerend bestemmingsplan weer.

zo snel als mogelijk energieneutraal te zijn. De verwachte energiebe-

wordt benut voor het plaatsen van zonnepanelen.

hoefte zal naar verwachting 3.5 PJ bedragen. Uitgaande van het huidige

In het westelijke gedeelte van het plangebied rust langs de Beerze ook

beleid kan maximaal 1.7 PJ duurzaam worden opgewekt. Het opwekken

de gebiedsaanduiding ‘milieuzone – beekherstel’ gebiedsaanduidingen

van meer duurzame energie is daarom noodzakelijk. De ontwikkeling

‘milieuzone – attentiegebied ehs’. In het midden van het plangebied ligt

kan hier een belangrijke bijdrage aan leveren. Naast de ontwikkeling

daarnaast ook een gasleiding met een planologische beschermings-

van het zonnepark wil initiatiefnemer ook een (maatschappelijke) meer-

Bedrijventerrein

waarde creëren op het gebied van landschap, water- en ecologische as-

Ladonk

pecten.

zone. Op basis van deze bestemming is een zonnepark zowel functioneel als ruimtelijk niet passend binnen het vigerend bestemmingsplan. Een zon-

De locatie waar het beoogde zonnepark is voorzien heeft de bestem-

nepark wordt niet genoemd binnen de bestemmingsomschrijving ‘Agra-

ming ‘Agrarisch met waarden – Natuur- en landschaps-waarden’. Op

risch met waarden – Natuur- en landschapswaarden’.

grond van deze bestemming is de ontwikkeling van een zonneweide niet mogelijk. Om de ontwikkeling mogelijk te maken kan gebruik worden gemaakt van de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) onder vigeur van de Omgevingswet. Lennisheuvel Ten behoeve van de omgevingsvergunningaanvraag dient een ruimtelijke motivering te worden opgesteld, waarin aangetoond wordt dat het initiatief past binnen een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Voorliggende ruimtelijke motivering voorziet hierin.

Zonnepark Boxtel-Beerze

Beerze Figuur 1 Globale ligging van het plangebied (rood omlijnd)

relevante (milieu)aspecten in de fysieke leefomgeving. In hoofdstuk 6 worden de financiële en maatschappelijke verantwoording besproken, waarna in hoofdstuk 7 wordt afgesloten met een belangenafweging en conclusie.

Figuur 2 Uitsnede vigerend bestemmingsplan ‘Buitengebied Boxtel 2011’, met projectgebied rood omlijnd

1.4

Leeswijzer

Deze ruimtelijke motivering bestaat uit verschillende onderdelen. Hoofdstuk 1 bevat een beschrijving van de aanleiding, een aanduiding van het projectgebied en het vigerende juridisch-planologische kader. In hoofdstuk 2 is een beschrijving van de bestaande situatie opgenomen, waarna in hoofdstuk 3 de beoogde ontwikkeling wordt beschreven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 4 getoetst aan het relevante beleid op rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau. Hoofdstuk 5 gaat in op de diverse

Zonnepark Boxtel-Beerze

Beschrijving bestaande situatie

2.1

Gebiedsprofiel

Het plangebied ligt op de overgang van het beekdallandschap naar het kampenlandschap. Het is een landschap dat gekenmerkt wordt door beplanting langs de beek met een aanliggend kleinschalig landschap. Landschappelijke en cultuurhistorische kenmerken zijn nog aanwezig, maar zijn door het samenvoegen van percelen ook deels verdwenen. Het gebied heeft een duidelijke verkaveling met greppels die haaks op de Beerze liggen. Deze structuur is in de loop der jaren voornamelijk bepaald door de afwateringsfunctie van het gebied. In het verleden kende het landschap nog een meer onregelmatig- en kleinschaliger karakter. Door de ruilverkaveling zijn veel van deze percelen samengevoegd tot grootschalige en rechte kavels. Beplanting op de perceelgrenzen is veelal verdwenen. Nieuwe structuren zoals de Scheepdonkseweg en de Loxvenseweg zijn opnieuw aangeplant en ondertussen uitgegroeid tot waardevolle groenstructuren. Het gebied ligt eveneens op korte afstand van het bedrijventerrein Ladonk en is zelf nagenoeg onverhard en onbebouwd. In figuur 3 zijn een aantal foto’s weergegeven van de huidige situatie.

Figuur 3 Huidige situatie projectgebied

Zonnepark Boxtel-Beerze

Voorgenomen ontwikkeling

Initiatiefnemer wil binnen het plangebied op de thans onbebouwde gronden een zonnepark oprichten van circa 12,68 hectare, met een oppervlakte voor de panelen van 5,0 hectare (ca. 39,4%). Doel van het initiatief is om de gronden door middel van zonne-energie bedrijfsmatig te exploiteren. Met het initiatief wordt bijgedragen aan verduurzaming van de regio, door op een daarvoor passende locatie zonne-energie op te wekken. Het zonnepark kan 4.000 huishoudens van stroom voorzien en levert dus een significante bijdrage aan de transitie naar vormen van duurzame, groene energie.

3.1

Landschappelijke inpassing

schaal van de omgeving. De zonnepanelen zullen conform de huidige verkavelingsstructuur worden aangelegd in een oost-west opstelling. Het doel hiermee is om de oriëntatie van de panelen zo eenduidig mogelijk te houden. Het park zal door middel van een (faunavriendelijk) hekwerk worden omheind, die qua kleur passend is bij het gebied. De afstand van de panelen tot het hekwerk zal circa 3 meter bedragen. De zonnepanelen met stellingen zullen een gelijke hoogte hebben tot maximaal 1.80 meter t.o.v. huidige maaiveld. Transformatorstations zullen binnen de grenzen van het zonnepark worden aangelegd, langs één centrale lijn op onderlig gelijke afstand zodat verrommeling binnen het park wordt voorkomen. Deze zullen qua kleur, net zo als alle andere technische elementen in het ontwerp, eveneens worden uitgevoerd in een gebiedseigen kleur.

Om de ontwikkeling ruimtelijk in te passen en de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse zoveel mogelijk te behouden (en te versterken) zijn kenmer-

Naast deze ruimtelijke randvoorwaarden zal het gebied ook landschap-

kende elementen uit het landschap geïnventariseerd en gebruikt als

pelijk worden ingepast. Rondom en in het park staat meervoudig ruimte-

richtlijn voor het ruimtelijk ontwerp. Voor een uitgebreide analyse van

gebruik centraal. Door aanplant van vochtig bloem- en kruidenrijk gras-

het plangebied wordt verwezen naar bijlage 1 van onderhavige ruimte-

land zorgt dit voor een bijdrage aan biodiversiteit. De waterbergende

lijke onderbouwing. In figuur 4 is een uitsnede opgenomen van de

functie van het gebied blijft met de komst van het zonnepark behouden,

nieuwe situatie zoals voorgesteld in de landschappelijke inpassing. In

waarmee een functiecombinatie met extensieve natuur als vochtig krui-

bijlage 1 is een uitgebreide verantwoording te lezen van de landschaps-

denrijk grasland mogelijk is. Daarnaast worden de velden met zonnepa-

kenmerken van het gebied en de keuze voor de gekozen landschaps-

nelen multifunctioneel inzetbaar. De velden worden met maximaal 0,25

maatregelen in relatie tot het beleid en ontwerpprincipes. Daarnaast is

meter afgegraven voor het creëren van een bassin. Bij hoog water wor-

ook uitvoerig beschreven in hoeverre de maatregelen een bijdrage kun-

den de velden met zonnepanelen ingezet voor extra waterberging.

nen leveren aan het versterken van de biodiversiteit in het gebied. Eerdere versies van de landschappelijke inpassing zijn ook opgenomen in

Om enerzijds bij te dragen aan het herstel van een groen fijnmazig

verschillende onderzoeken. Sindsdien is het ontwerp nog minimaal ge-

raamwerk binnen een halfopen landschap (afwisselend open/gesloten)

wijzigd, maar dit is niet van invloed geweest op de onderzoeksresultaten

en anderzijds de ontwikkeling aan het oog te onttrekken is voorgesteld haaks langs de randen robuust gemengd inheems struweel aan te plan-

Centraal bij de inpassing en ruimtelijk ontwerp staan de geïnventari-

ten. Bes- en doordragend struweel vormt een leefomgeving voor veel

seerde gebiedskarakteristieken. Belangrijk vertrekpunt is dat de locatie

planten, vogels, vlinders en andere insecten. Naast de hiervoor ge-

aansluit bij omgevingskenmerken, het gebiedskarakter en de maat en

noemde inrichtingsmaatregelen wil initiatiefnemer de biodiversiteit in het

Figuur 4 Landschappelijke inpassing

gebied versterken.

Zonnepark Boxtel-Beerze

Het gebied wordt ontwikkeld als kruiden- en faunarijk grasland waar te-

Direct afname energie

houden. Ook voor zonnepark Boxtel-Beerze zullen we een kleinere net-

vens kleine poelen worden aangelegd (refereert naar de vroeger veel

Novar onderzoekt de mogelijkheden bij haar zonneparken voor directe

aansluiting vastleggen. Berekeningen laten zien dat het zonnepark een

voorkomende veedrinkplaatsen).

stroom afname door eindgebruikers. Een dergelijke uitvoering kan ener-

vermogen heeft van 14,1 MWp, waarvoor we een aansluiting van onge-

Ook in het noordwesten van het plangebied wordt een poel met wilgen

zijds kosten besparen en anderzijds wordt ook efficiënter gebruik ge-

veer 12 MVA nodig hebben.

aangelegd. De Scheepdonkseweg is een veelgebruikte ontsluiting rich-

maakt van de netwerk infrastructuur.

ting de Kampina en wordt gebruikt om een ommetje in het buitengebied

Zie in bijlage 5 de technische tekeningen van de installaties.

te maken. Bij de overgang van het bruggetje opent zich het landschap

In de omgeving van het zonnepark Boxtel-Beerze zijn een aantal bedrij-

richting de gebruiker. Om op deze zichtlocatie in een passende afron-

ven die een groot energie verbruik hebben op jaarbasis. Novar is in ge-

Camera’s

ding te kunnen voorzien is in het landschappelijk inpassingsplan een

sprek met diverse ondernemingen om rechtstreeks de stroom van zon-

Een van de eisen van verzekeraars is cameratoezicht op zonneparken.

ruime afstand tot de ontwikkeling opgenomen en worden aan noord-,

nepark Boxtel-Beerze te laten afnemen. Deze werkwijze zorgt voor een

Hiervoor heeft Bauwatch een plan opgesteld. Om het zonnepark te be-

oost- en zuidzijde een houtwal aangeplant (grondwal + struiken).

optimaal gebruik van infrastructuur en een lagere belasting van het net-

veiligen, worden er op 4 strategische posities cameramasten geplaatst

station.

(zie overzichtstekening, figuur 7). De cameramasten zijn voorzien van meerdere camera’s (zie afbeelding 6) die gericht zijn evenwijdig aan het

Geconcludeerd wordt dat het beoogde zonnepark, naast het behoud en versterken van de landschappelijke waarden van het gebied, ook op het

Netaansluiting

hekwerk en op de dode hoek rond de cameramast zelf. Het bereik van

gebied van ecologie een belangrijke bijdrage levert.

De aansluiting van een zonnepark op het netstation is één van de grote

de camera’s is aangegeven op de overzichtstekening. De camera’s ma-

kostenposten van een project. In dit geval is de afstand naar het con-

ken geen beelden van de openbare ruimtes, alleen van het gebied bin-

nectiepunt naar verwachting 1,5 kilometer. Dit is relatief dichtbij voor een

nen het hekwerk.

3.2

Technische inpassing

De opstelling is een open oost-west opstelling. De installatie bestaat uit

zonnepark van deze omvang. Hierdoor vormen de kosten voor de net-

tafels van 3 panelen hoog, met een hoogte van max. 1.80 meter t.o.v.

aansluiting geen probleem voor de economische haalbaarheid van het

huidige maaiveld. Tussen de tafels ligt een vrije strook van 1 meter. In

zonnepark. De kosten voor een netaansluiting van deze omvang vallen

figuur 5 is een uitsnede opgenomen van de technische tekening in zij-

ook buiten het gereguleerde domein, wat betekent dat alle kosten door-

aanzicht. Voor een gedetailleerde weergave van de technische tekening

berekend worden aan de eigenaar van de aansluiting en dus niet (ge-

wordt verwezen naar de technische tekening, welke als aparte bijlage

deeltelijk) voor rekening komen van de netbeheerder.

wordt toegevoegd aan de aanvraag. Novar overdimensioneert de DC zijde van haar zonneparken standaard ten opzichte van de AC zijde. Dit betekent dat het vermogen van de zonnepanelen groter is dan het vermogen van de aansluiting. Dit doen we omdat het maximale vermogen van een zonnepark maar maximaal 3% van de tijd gehaald wordt. Het contracteren van transportvermogen voor het volledige DC vermogen van het zonnepark zou daarmee zorgen voor een onevenredige belasting op het electriciteitsnetwerk. Standaard is onze netaansluiting daarom ongeveer 50% kleiner dan het Wp vermogen van de zonnepanelen. Onlangs hebben de netbeheerders Figuur 5 Uitsnede zijaanzicht technische tekening

Zonnepark Boxtel-Beerze

en de zonnesector ook afgesproken om deze overdimensionering aan te

Figuur 6 Voorbeeld van een cameramast op een zonnepark

Figuur 7 Overzichtstekening cameraposities

Zonnepark Boxtel-Beerze

Beleid

In dit hoofdstuk wordt aandacht besteed aan het relevante rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid.

4.1 4.1.1

niet eerst alle daken vol hoeven te liggen voordat de mogelijkheid van

Uit het tweede lid van artikel 8.0b van het Bkl volgt dat de omgevings-

een zonnepark op agrarische grond aan de orde is.

vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit geweigerd wordt als:

Zoals in paragraaf 4.4 zal worden toegelicht, is het realiseren van zon



op daken en/of bebouwd gebied niet voldoende om te kunnen voldoen

Rijksbeleid

aan de doelstelling van duurzame energietransitie binnen de gemeente

National Omgevingsvisie

Boxtel. Het realiseren van zonneweiden in het landelijk gebied is

de activiteit zou leiden tot een situatie die niet is toegelaten op grond van instructie(regel)s;



de omgevingsplanactiviteit betrekking heeft op een voorbeschermingsregel in het omgevingsplan;



De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is de langetermijnvisie van het Rijk

daarom noodzakelijk: in dit geval op landbouwgrond (trede 4). De onder-

de omgevingsplanactiviteit het uitvoeren van een project waarvoor

op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Ne-

havige locatie is na een zorgvuldige afweging door de gemeente als ont-

derland. De NOVI geeft weer voor welke uitdagingen Nederland staat,

wikkellocatie voor een zonneweide aangewezen. Van belang hierbij is

wat daarbij de nationale belangen zijn, welke keuzes er gemaakt moe-

dat de ruimtelijke kwaliteiten van het gebied niet te veel worden aange-

Het Bkl bevat instructieregels met betrekking tot onder meer de vol-

ten worden en welke richting het Rijk meegeeft aan decentrale keuzes.

tast en de (maatschappelijke) meerwaarde in acht wordt genomen. In

gende onderwerpen:

Die keuzes hangen samen met de toekomstbeelden van de fysieke leef-

hoofdstuk 3 is aangetoond dat met deze ruimtelijke kwaliteiten en maat-



waarborgen van veiligheid (paragraaf 5.1.2);

omgeving, de maatschappelijke opgaven en economische kansen die

schappelijke meerwaarde rekening is gehouden. Geconcludeerd kan



beschermen van waterbelangen (paragraaf 5.1.3);

daarbij horen. Met de Nationale Omgevingsvisie geeft het Rijk een lan-

worden dat de ontwikkeling in lijn is met de NOVI.



beschermen van gezondheid en milieu (paragraaf 5.1.4), waaronder

een projectbesluit is vastgesteld door provincie of Rijk, belemmert.

getermijnvisie om de grote opgaven aan te pakken. In de NOVI zijn deze

instructieregels voor de kwaliteit van de buitenlucht, trillingen, geluid

maatschappelijke opgaven samengevat in vier prioriteiten:

en geur en bodemkwaliteit; 

1. ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie;

beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden

2. duurzaam economisch groeipotentieel;

en cultureel erfgoed (paragraaf 5.1.5), waaronder de ladder voor

3. sterke en gezonde steden en regio’s;

duurzame verstedelijking;

4. toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.



Doorwerking projectgebied



het behoud van ruimte voor toekomstige functies (paragraaf 5.1.6) voor autowegen, buisleidingen, natuur- en recreatiegebieden; ningen voor nadelige gevolgen van activiteiten (paragraaf 5.1.7),

Het realiseren van een zonneweide levert een belangrijke bijdrage aan een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, welke ook in 2050 CO2 arm is. Specifiek aan zonneweiden is aandacht besteed in de

het behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorziewaaronder landsverdediging en nationale veiligheid, elektriciteits-

Figuur 8 Voorkeursvolgorde zonneladder, Uitvoeringsagenda NOVI

voorziening, rijksvaarwegen en luchtvaart, fiets- en wandelroutes, aanwijzing van woningbouwcategorieën;

Uitvoeringsagenda van de NOVI. Hierin wordt gesproken over de voorInstructieregels Rijk (AMvB’s)



keursvolgorde voor energietransitie (zonneladder), namelijk het realise-

4.1.2

ren van zonnepanelen op daken en gevels, onbenutte terreinen in be-

Artikel 8.0b, eerste lid, van het Bkl bepaalt dat bij een aanvraag om een

bouwd gebied, landelijk gebied (stortplaatsen etc.) en vervolgens op

buitenplanse omgevingsvergunning de instructieregels in hoofdstuk 5

landbouw- en natuurgronden (zie figuur 8). De voorkeursvolgorde zoals

van het Bkl, de provinciale instructieregels en eventuele instructies het

Daarnaast bevat afdeling 5.2 van het Bkl instructieregels voor de uitoe-

die volgt uit de NOVI houdt geen volgtijdelijkheid in. Dat betekent dat

beoordelingskader vormen van een buitenplanse omgevingsplanactivi-

fening van taken voor de fysieke leefomgeving. Daarbij gaat het onder

teit.

meer om het voorkomen van belemmeringen van gebruik en beheer van

het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen (paragraaf 5.1.8).

spoorwegen en rijkswegen.

Zonnepark Boxtel-Beerze

Doorwerking projectgebied

nieerd als: “De ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zee-

Het zonnepark voorziet in een periode van 25 jaar voor duurzame (her-

De beoogde ontwikkeling is niet in strijd met de instructieregels van het

haventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of an-

nieuwbare) energie door middel van zonne-energie. Het levert daarmee

Rijk. In hoofdstuk 5 van deze ruimtelijke motivering wordt uiteengezet

dere stedelijke voorzieningen”.

een bijdrage aan de landelijke doelstellingen om de CO2-uitstoot te ver-

dat de ontwikkeling het beschermen van onder meer de waterbelangen,

minderen.

veiligheid, gezondheid, erfgoed en het milieu niet schaadt. Hierdoor ont-

Een zonneweide wordt gelet op deze definitie niet beschouwd als een

staat er geen situatie die niet is toegelaten op grond van de instructiere-

stedelijke ontwikkeling, zie hiervoor ook de uitspraak van de Afdeling

4.1.5

gels.

Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 23 januari 2019,

Op 13 november 2019 hebben negen partijen de Gedragscode Zon op

ECLI:NL:RVS:2019:178. De ladder voor duurzame verstedelijking is dan

Land getekend. Het gaat om de brancheorganisatie Holland Solar, de

Gelet op de omvang van de beoogde zonneweide (circa 12,68 hectare)

ook niet van toepassing op onderhavige ontwikkeling. Wel is er sprake

vereniging van omwonenden van energieprojecten NLVOW, Energie

en het vermogen dat de zonneweide kan opwekken betreft het project

van een zorgvuldige locatiekeuze, met toepassing van de ‘zonneladder’

Samen, Greenpeace, Milieudefensie, Natuur & Milieu, de Natuur en Mili-

geen ontwikkeling die conform de Omgevingswet middels de rijkscoördi-

van de gemeente (zie nader par. 4.4). Het initiatief is daarmee in lijn met

eufederaties, Natuurmonumenten, en de Vogelbescherming. Samen

natieregeling dient te worden gecoördineerd. Het project betreft geen

het gedachtengoed van de Ladder voor duurzame verstedelijking.

vertegenwoordigen deze organisaties meer dan 2 miljoen Nederlanders, 400 energiecoöperaties, 1000 lokale natuur- en milieugroepen, vele be-

project van nationaal belang. 4.1.4 4.1.3

Ladder voor duurzame verstedelijking

Gedragscode Zon op Land

Klimaatakkoord

wonersgroepen en 170 bedrijven in de zonnesector. Met de code erken-

Op 28 juni 2019 heeft het kabinet-Rutte III het Klimaatakkoord gepre-

nen de organisaties dat zon op land nodig is voor het halen van de doe-

In artikel 5.129g van het Bkl is de Ladder voor duurzame verstedelijking

senteerd. Het Klimaatakkoord is een overeenkomst tussen veel organi-

len van de energietransitie. Daarvoor zullen leden van Holland Solar de

opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een

saties en bedrijven in Nederland om de uitstoot van broeikasgassen te-

volgende principes hanteren:

goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in

gen te gaan. Daarmee wordt de opwarming van de aarde beperkt. 1. Betrekken van omwonenden in de keuzes over het plan, het ont-

stedelijke gebieden. Het Rijk wil met de introductie van de ladder vraag-

werp en de mogelijkheid financieel te participeren.

gerichte programmering bevorderen. De ladder beoogt een zorgvuldige

Het belangrijkste doel van het Klimaatakkoord is de CO2-uitstoot in 2030

afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastruc-

met 49% verminderen vergeleken met 1990. In 2050 moet de uitstoot

Initiatiefnemer heeft de Gedragscode Zon-op-Land van Holland Solar

turele besluiten.

van broeikasgassen met 95% afgenomen zijn. Aan de hand van ver-

ondertekend en committeert zich hiermee aan de basisprincipes aan-

schillende maatregelen en afspraken met diverse sectoren dienen deze

gaande acceptatie en participatie van grondgebonden zonprojecten.

doelen te worden gerealiseerd.

Een zorgvuldige, stapsgewijze manier van communiceren en het betrek-

Doorwerking projectgebied De voorgenomen ontwikkeling betreft de realisatie van een zonneweide

ken van alle relevante stakeholders op het juiste moment vergroot de

in het buitengebied van de gemeente Boxtel. De gronden hebben in de

Voor energie is de afspraak gemaakt dat in 2030 70% van elektriciteit uit

kans op acceptatie en voldoende draagvlak voor het project in de omge-

huidige situatie een agrarische bestemming. Initiatiefnemer wil een

hernieuwbare bronnen dient te worden gegenereerd. Om dit te bewerk-

ving. Voor een samenvatting van het participatieproces wordt verwezen

nieuwe invulling geven aan het gebied door op een passende locatie

stellingen zijn dertig regio’s benoemd die de ruimte krijgen om te bepa-

naar paragraaf 6.2 van onderhavige ruimtelijke motivering.

een zonneweide te realiseren, welke bijdraagt aan de transitie naar

len hoe zij aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord kunnen vol-

duurzame energie en een opwaardering van de biodiversiteit.

doen.

De gemeente heeft het streven van minimaal 50% lokaal eigendom (en zeggenschap) in haar tenderdocumentatie opgenomen. Initiatiefnemer

De eerste vraag die moet worden beantwoord, is of de beschreven ont-

Doorwerking plangebied

streeft hiernaar door inzet van verschillende mogelijkheden tot financiële

wikkeling een nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft. Dit begrip is gedefi-

De gemeente Boxtel valt onder de energieregio Noordoost Brabant. On-

participatie. Hiermee wordt ook gekeken naar de wensen van de omge-

derhavige ontwikkeling is in lijn met de afspraken uit het Klimaatakkoord.

ving en inwoners van de gemeente.

Zonnepark Boxtel-Beerze

2. Door een goede locatiekeuze en vormgeving meerwaarde bieden

3. Zorgen dat het oorspronkelijk grondgebruik desgewenst mogelijk

omschakeling naar een energie neutrale samenleving. De provincie

aan de omgeving: de natuur ter plekke zal erop vooruit moeten

blijft na de levensduur van het zonnepark; zowel planologisch als fy-

Noord-Brabant wil evenredig bijdragen aan de doelstelling van minder

gaan; omwonenden zullen mee kunnen profiteren.

siek (geen afval, vervuiling; goede bodemkwaliteit).

dan 2ºC opwarming (klimaatakkoord). Daarnaast zijn er ook andere re-

De locatie van de zonneweide is passend binnen de omgeving van het

Een zonneweide betreft geen bodembedreigende functie. Voor de reali-

denen voor de inzet op de energietransitie. Energie die niet is geba-

projectgebied. Landschappelijk wordt de zonneweide ingepast, zie hier-

satie van de zonnepanelen is er slechts zeer beperkt sprake van bo-

seerd op fossiele bronnen, ligt binnen handbereik en maakt dat de ener-

voor ook paragraaf 3.1. Aanvullend wordt vermeld dat de locatie ook op

demroerende werkzaamheden. Uitgangspunt is dat de situatie van de

gievoorziening minder afhankelijk wordt van de gasvoorraden in Neder-

basis van gemeentelijk beleid passend wordt geacht voor een zonne-

gronden na het verwijderen van het zonnepark niet mag verslechteren.

land of van de import van energie van elders. De hele transitie naar een

weide, zie hiervoor ook paragraaf 4.4.

goed functionerend en betrouwbaar systeem, gebaseerd op andere De juridisch-planologische verankering zal middels een omgevingsver-

energiebronnen dan fossiele brandstoffen, duurt decennia.

In de huidige situatie worden de gronden benut ten behoeve van land-

gunningprocedure plaatsvinden. Dit betekent dat middels een omge-

bouw, hierdoor zijn de ecologische waarden van de gronden beperkt. Bij

vingsvergunning wordt afgeweken van het tijdelijke omgevingsplan. De

Dit alles tezamen maakt het noodzakelijk dat er nu begonnen wordt met

de realisatie van het zonnepark wordt de biodiversiteit door het land-

onderliggende (agrarische) bestemming blijft ongewijzigd. De omge-

het aanpassen van de gehele energievoorziening van productie, opslag

schappelijke inpassingsplan versterkt. Daarnaast wordt er in overleg met

vingsvergunning maakt het mogelijk dat tijdelijk een zonnepark binnen

en transport. Burgers en bedrijven kunnen daardoor nu en in de toe-

stakeholders gekeken naar de mogelijkheden voor meervoudig ruimte-

het besluitgebied gerealiseerd en in gebruik mag worden genomen.

komst rekenen op een goed functionerend en betrouwbaar energiestel-

gebruik. Zo zijn er met het Waterschap er meerdere inhoudelijke ge-

sel. De provincie levert hiermee een bijdrage aan het terugdringen van

sprekken gevoerd, om met het ontwerp aan te sluiten op de opgaven die

4.1.6

er liggen vanuit het Waterschap voor rivier de Beerze. Er wordt bijvoor-

Onderhavige ontwikkeling is in lijn met het Rijksbeleid.

beeld rekening gehouden met een waterbergende inrichting onder de panelen, zodat de Beerze de ruimte krijgt om op een gecontroleerde manier buiten zijn oevers te treden binnen het plangebied. Tot slot kunnen omwonenden mee profiteren door financiële participatie in het project (zie voorgaand onder 1.). Novar staat open voor lokaal eigendom. In een vroeg stadium (2023) heeft Novar al contact gezocht met lokale energie coöperaties om de mogelijkheden daartoe te bespreken. Na vergunningverlening zullen de besprekingen hierover met hen en met bewoners worden voortgezet. Wanneer 50% lokaal eigendom niet gehaald wordt, zal Novar in overleg met de gemeente en met bewoners, andere vormen van financiële participatie organiseren. Een voorbeeld hiervan is een omgevingsfonds of een obligatieregeling.

Conclusie

4.2

Verhouding tot provinciaal beleid

4.2.1

Omgevingsvisie Noord-Brabant

Klimaatverandering heeft nu al een grote impact op de Brabantse leefomgeving en gaat in de toekomst nog meer van zich doen gelden. Besparing in het gebruik van fossiele brandstoffen en grondstoffen en het overschakelen naar duurzame vormen van energieopwekking zijn de belangrijkste manieren om vanuit Brabant een bijdrage te leveren aan de beperking van de CO2-uitstoot. De provincie heeft als doel voor 2030 ten minste 50% reductie van broeikasgassen ten opzichte van de uitstoot in 1990 en ten minste 50% energie. Voor 2050 is het doel 100% duurzame energie, grotendeels afkomstig uit Noord-Brabant. Aanleiding vormen de klimaatafspraken in Parijs en nationaal de afspraken over het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen en de

Zonnepark Boxtel-Beerze

de uitstoot van broeikasgassen en verbeteren tevens de luchtkwaliteit voor de inwoners. Daarbij kunnen kansen verzilverd worden door decentrale overheden, al dan niet middels individuele of collectieve energieopwekking door (groepen van) bedrijven en burgers. De provincie is zich bewust dat zij maar één van de vele noodzakelijke spelers is, maar ziet Brabant, met onder andere de Brainport, als een goede uitgangspositie om de kansen die de energietransitie oplevert, te benutten. Door gebruik te maken van technologische innovaties, het ontwikkelen van diensten en producten met een grote impact op het verhogen van de hoeveelheid duurzame energie, levert de provincie een bijdrage aan de verbetering van de leefomgeving én zorgt het ervoor in de toekomst om Brabantse economie versterken als ‘innovation leaders’. Noord-Brabant koppelt het provinciaalbeleid aan het Rijksbeleid en nationale doelen. De doelstelling is een grote uitdaging die vraagt om een actief en gericht tweesporenbeleid van de provincie:



Verminderen energieverbruik: Energie die je niet verbruikt hoef je

4.2.2) een plek hebben gekregen. Draagvlak en sociale randvoorwaar-

Artikel 5.54 Zonneparken in Landelijk gebied

ook niet op te wekken en levert dan ook geen ruimteclaim of uitstoot

den zijn daarbij belangrijk. Ook zet de provincie zich in om de elektrici-

Lid 1

op. Daarom is het verminderen van energiegebruik noodzakelijk, on-

teitsvraag van de gebouwde omgeving zoveel mogelijke binnen die om-

Binnen Landelijk gebied is nieuwvestiging mogelijk van zelfstandige op-

der andere in de gebouwde omgeving (warmte, isolatie) via energie-

geving op te wekken.

stellingen van zonnepanelen om te kunnen voldoen aan de doelstellingen voor het opwekken van duurzame energie als:

zuinige apparatuur, door het verminderen van het energiegebruik 

van mobiliteit en het terugdringen van industrieel energiegebruik.

Doorwerking projectgebied

a. uit onderzoek blijkt dat de aanleg van het zonnepark noodzakelijk is

Verduurzaming energie: Van een marginale toepassing van duur-

De ruimtelijke ontwikkeling heeft een directe link met het uitgangspunt

omdat in onvoldoende mate voorzien kan worden in de behoefte voor

zame technologie wil de provincie via een enorme groeispurt groot-

om een zo groot mogelijk aandeel in vernieuwbare energiebronnen te

duurzame energie:

schalig gebruik maken van energie via wind, zon, water en duur-

realiseren. Verder ziet de provincie Noord-Brabant een grote opgave om

1. door de ontwikkeling van andere vormen van duurzame energie;

zame warmte.

te kunnen voldoen aan de nationale opgave voor energietransitie.

2. binnen Stedelijk gebied; 3. door meervoudig ruimtegebruik in Landelijk gebied of binnen be-

Tegelijkertijd biedt deze uitdaging ook veel kansen. Een duurzame ener-

Middels onderhavige ontwikkeling kan een belangrijke bijdrage worden

staand ruimtebeslag op bouw-percelen; en

gieproductie in combinatie met een goede oplossing van opslag die op

geleverd aan de provinciale doelstellingen omtrent energietransitie naar

4. op gronden aansluitend op Stedelijk gebied.

grote schaal kan worden toegepast, is ook een belangrijke economische

duurzame energie. In het Provinciaal omgevingsplan wordt aangegeven

motor. Brabant kan op dit gebied met de hier aanwezige kennis en ex-

dat er een goede landschappelijke inpassing gerealiseerd dient te wor-

Belangrijke voorwaarde is dat de noodzaak van de ontwikkeling volgt uit

pertise bij kennisinstellingen en bedrijven één van de leidende innova-

den waarin het ruimtelijk ontwerp van het initiatief wordt onderbouwd.

een onderzoek waaruit blijkt dat de mogelijkheden voor de opwekking

tieve regio’s in Europa worden. Tegelijkertijd biedt de opwekking van

Zoals in hoofdstuk 3 van deze ruimtelijke motivering reeds is gemoti-

van duurzame energie binnen Stedelijk gebied en op daken onvol-

duurzame energie ook kansen voor het versterken van de sociale sa-

veerd, wordt aan deze voorwaarde voldaan.

doende is.

4.2.2

In opdracht van de gemeente Boxtel is door Generation Energy een on-

menhang in de samenleving door lokaal samen te werken, de lokale veerkracht te versterken en het maatschappelijk rendement te verhogen.

TAM-omgevingsverordening Noord-Brabant

Op 5 december 2023 is de TAM-omgevingsverordening Noord-Brabant

derzoek verricht naar de verwachte energiebehoefte van de gemeente

Brabant ziet zich daarom als innovatief gidsgebied en proeftuin voor de

vastgesteld. Deze vervangt de interim omgevingsverordening Noord-

Boxtel. Naar verwachting zal de energiebehoefte in 2030 3.5 PJ bedra-

energietransitie. De steden worden pionierhubs voor energieopwekking

Brabant (1 maart 2020, nadien meermaals geactualiseerd). De TAM-

gen. Op basis van de huidige mogelijkheden om duurzame energie op

uit zon in combinatie met slimme mobiliteit (de auto als opslag van ener-

omgevingsverordening is een vertaling van de provinciale Omgevingsvi-

te wekken (inclusief 10% landbouwgronden met zonnepanelen) zal naar

gie). Het Brabantse landschap wordt benut voor opwekking, opslag en

sie naar concrete en juridisch ingekaderde regels.

verwachting 1.7 PJ aan duurzame energie worden opgewekt. Er dient

transport van hernieuwbare energie. Er liggen hier kansen om dit te kop-

derhalve te worden verkend op welke manieren er duurzame energie

pelen aan het inspelen op klimaateffecten. En nieuwe digitale toepassin-

Doorwerking projectgebied

kan worden gewekt. De gemeente Boxtel heeft naar aanleiding van dit

gen helpen om energieopwekking en -gebruik zo efficiënt mogelijk te

Op de Basiskaart van de omgevingsverordening is het projectgebied ge-

onderzoek en ook de gestelde ambities een afwegingskader opgesteld

doen.

legen in het ‘Landelijk gebied’. Zorgvuldig ruimtegebruik als bedoeld in

voor zonne- en windenergie. De doorwerking van het gemeentelijk be-

artikel 5.8 en verder is de basis randvoorwaarde voor ontwikkelingen in

leid zal in paragraaf 4.4 nader worden besproken.

Voor elektriciteit zet de provincie voor de periode tot 2030 vol in op het

het landelijk gebied. Voor het ontwikkelen van zonneparken in het Lan-

De gemeente Boxtel heeft geconcludeerd dat er dus niet in voldoende

mogelijk maken van zoveel mogelijk zon- en breed gedragen windpro-

delijk gebied zijn, in artikel 5.54 ‘zonneparken in Landelijk gebied’, spe-

mate worden voorzien in duurzame energie door de ontwikkeling van

jecten, binnen de spelregels die nu in de provinciale verordening (par.

cifieke regels opgenomen. Deze regels zijn hierna weergegeven en wor-

andere vormen van duurzame energie. Hiernaast kan er ook niet aan de

den daarna toegelicht.

behoefte voor duurzame energie worden voldaan binnen het stedelijk

Zonnepark Boxtel-Beerze

gebied of kan er worden voldaan door middel van meervoudig ruimtege-

zonnepark in te passen in de omgeving. Voor een beschrijving van de

Om dit te bekostigen reserveert de initiatiefnemer ruimte binnen de busi-

bruik of bestaand ruimtebeslag op buurpercelen. De planlocatie ligt zeer

inrichtingsmaatregelen wordt verwezen naar paragraaf 3.1 en bijlage 1

nesscase.

nabij het stedelijk gebied, al grenst de locatie niet direct aan stedelijk ge-

van onderhavige ruimtelijke onderbouwing. f. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in Afde-

bied. Kortom: de gemeente Boxtel zal de realisatie van zonneparken nodig hebben om te kunnen voorzien in voldoende aanbod van duurzame

Het zonnepark zal tevens de (lokale) biodiversiteit versterken. In de hui-

ling 7.2 Regionaal samenwerken.

energie.

dige situatie worden de gronden benut voor agrarisch gebruik. De ecolo-

Conform afdeling 7.2. van de Omgevingsverordening wordt er een regio-

gische waarde van deze gronden (zie ook bijlage 2 quickscan flora en

naal omgevingsoverleg georganiseerd door de Gedupeerde Staten om

b. de ontwikkeling past in de gewenste ontwikkelingsrichting, bedoeld in

fauna) zijn laag vanwege het gebrek aan een geschikte habitat voor (be-

afspraken te maken over onder meer de energietransitie. Deze afspra-

Artikel 5.12, en inzicht is geboden in de maatregelen die worden getrof-

schermde) soorten. Door de realisatie van het zonnepark en de voorge-

ken worden vervolgens vastgelegd in de Regionale Energie Strategie.

fen om de impact op de omgeving te beperken.

stelde maatregelen wordt de biodiversiteit in dit gebied versterkt. Uit re-

Onderhavig project is passend binnen deze RES.

Zoals onder sub a is betoogd is het enkel realiseren van zonnepanelen

cente onderzoek van de universiteit van Wageningen en Groningen (Li-

op daken niet voldoende. In het gemeentelijk beleid is daarom gekeken

teratuurstudie en formulering richtlijnen voor een ecologische inrichting

g. de ontwikkeling is afgestemd met de netwerkbeheerder.

naar andere mogelijke invullingen van duurzame energie buiten be-

van zonneparken in de provincies Groningen en Noord-Holland, 14 no-

Initiatiefnemers hebben in een vroegtijdig stadium contact gezocht met

staand stedelijk gebied. De locatie is passend binnen het gemeentelijk

vember 2018) is gebleken dat zonneparken positieve effecten kunnen

de lokale netwerkbeheerder. In par. 3.2 is reeds aangegeven op welke

beleid van de gemeente Boxtel. Het zonnepark wordt landschappelijk in-

hebben op biodiversiteit.

manier er om wordt gegaan met de netaansluiting van het zonnepark.

Initiatiefnemers zullen daarnaast een zorgvuldig participatietraject met

4.2.3

en sluit aan op de landschapsstructuren in de omgeving. Hiermee zal de

de omgeving doorlopen om de wensen te verkennen. Dit traject zal wor-

Voorliggend plan past binnen de regelgeving, ambities en doelstellingen

gebiedskwaliteit gewaarborgd en waar mogelijk versterkt worden. Daar-

den vastgelegd in een participatieplan, waarbij naast participeren in het

van de provincie Noord-Brabant. Er wordt voldaan aan de voorwaarden

naast heeft de ontwikkeling geen negatieve effecten op een veilige en

proces ook wordt gekeken naar de mogelijkheden voor financiële partici-

voor de realisatie van zonneweides, zoals beschreven in artikel 5.54 en

gezonde leefomgeving. De ontwikkeling is al met al passend binnen de

patie conform het gemeentelijk beleid.

aan de algemene basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van

gepast waardoor deze passend is binnen de omgeving. Het gebruik van de plantensoorten en de positionering hiervan is zorgvuldig afgewogen

functies.

ontwikkelingsrichting van het gebied. Daarnaast worden er afspraken gemaakt met het Waterschap om ruimte c. de ontwikkeling een maatschappelijke meerwaarde geeft, waaronder

te creëren voor het overstromen van de Beerze binnen het plangebied

de mogelijkheid voor de omgeving om te participeren in het project.

en het vasthouden van dit water. Dit zorgt voor dubbelruimtegebruik van

Er kan een maatschappelijke meerwaarde worden gecreëerd door mid-

duurzame energieopwekking in combinatie met waterberging.

del van meervoudig ruimtegebruik, de maatregelen die getroffen worden om de impact op de omgeving te beperken en de bijdrage die wordt ge-

d. is geborgd dat het zonnepark tijdelijk, voor ten hoogste 25 jaar, wordt

leverd aan andere maatschappelijke doelen.

toegelaten; e. juridisch en financieel is geborgd dat na het verstrijken van de termijn

Door realisatie van het zonnepark zal het gebied landschappelijk wor-

de opstelling voor zonne-energie en de daarbij behorende voorzienin-

den ingepast om daarmee de landschappelijke waarden en gebiedska-

gen, worden verwijderd;

rakteristieken te versterken en te behouden. In de inpassing zijn inrich-

Het zonnepark zal voor maximaal 25 jaar worden vergund. Na het ver-

tingsmaatregelen voorgesteld waarbij de nadruk ligt om het beoogde

strijken van de gestelde termijn zal het zonnepark worden afgebroken.

Zonnepark Boxtel-Beerze

Conclusie

4.3

Verhouding tot regionaal afspraken

4.3.1

RES 1.0 Noordoost-Brabant

In het Klimaatakkoord, gepubliceerd op 28 juni 2019, is afgesproken dat 30 energieregio's in Nederland onderzoeken hoe en waar duurzame energie het best opgewekt kan worden. Dit wordt het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie genoemd. Op basis van het onderzoek wordt per regio een Regionale Energiestrategie (RES) vastgelegd. De RES is een doorvertaling van het Parijs-akkoord en Klimaatakkoord naar een regionaal niveau.

De gemeentes in de regio Noordoost Brabant hebben samen met de

ven zetten op de uitvoering en om in deze bestuursperiode vooruit te kij-

aan de regionale doelstellingen om te komen tot minimaal 1,6 TWh

provincie Noord-Brabant, de netbeheerder en de Waterschappen Aa en

ken naar een andere samenwerkingsstructuur voor de opgave richting

duurzaam opgewekte elektrische energie. De zonneweide wordt op een

Maas en De Dommel toegewerkt naar de RES 1.0 Noordoost Brabant

2050.

landschappelijke manier ingepast met oog voor ontwikkeling van flora en

(RES NOB, 2 april 2021). Hierin beschrijft de regio de contouren van de

fauna.

strategie voor besparing, grootschalige opwek van duurzame energie en

Doorwerking projectgebied

de warmtetransitie. De energieopgave voor de regio Noordoost Brabant

Voorliggend plan is op de zoekgebieden Zonne-energiekaart van de

In figuur 9 is te zien dat de locatie is gelegen binnen gebied voor poten-

is minimaal 1,6 TWh hernieuwbare elektriciteit. Hiermee draagt de regio

RES NOB gelegen in een gebied aangewezen als zowel gemeentelijk

tie zon op landbouwgrond. De RES geeft aan dat de aangewezen ge-

bij aan 4,3% van de totale landelijke opgave (35 TWh). De regio beoogt

zoekgebied voor zon op land als voor technische potentie voor zon op

bieden rondom Boxtel worden gezien als gemeentelijke zoekgebieden

zonne- en windenergie als de voornaamste methoden het doel voor de

land. Figuur 9 geeft deze kaart weer. Daarnaast zijn de gebieden welke

voor zon op land, die zijn vastgesteld door de gemeenteraad. De planlo-

opwekking van energie te verwezenlijken. Voor beide hernieuwbare

door de raad zijn vastgesteld in de Visie zonne- en windenergie (zie ook

catie is globaal weergegeven met een rode arcering. Verder is de locatie

bronnen zijn zoekgebieden aangewezen, waarin zonne- en windenergie

par. 4.4.3. van onderhavig document) overgenomen in de RES NOB

op korte afstand gelegen van een hoofdstation van Enexis (zie figuur

mogelijk is.

1.0. De zonneweide draagt en met ca. 7,37 ha. aan zonnepanelen bij

10). Zoals in paragraaf 2.2, 3.2 en 3.4 van onderhavige ruimtelijke onderbouwing is beschreven dat wordt voldaan aan de voorwaarden van

Voortgangsrapportage

de concept RES. Het zonnepark wordt landschappelijk ingepast, waarbij

Het Nationaal Programma RES (NPRES) heeft met de 30 energieregio’s

rekening wordt gehouden met de gebiedskenmerken van het gebied.

afgesproken dat iedere 2 jaar de voortgang van de RES regio wordt ge-

Meervoudig ruimtegebruik vormt naast het zonnepark een integrale op-

rapporteerd in een voortgangsrapportage. De voortgangsrapportage is

gave voor de gehele ontwikkeling.

een informerend document waarin het doel is om antwoord te geven op de vraag of de regio op koers ligt voor het RES-bod 2030 voor de opwek van duurzame energie. Daarnaast wordt de voortgang van de warmtetransitie en energiebesparing in beeld gebracht. De voortgangsrapportage signaleert ook de risico’s en de daarvoor te ondernemen acties. Op dit moment is het nog te vroeg om te zeggen of de regio het bod van 1,6 TWh wel of niet gaat halen. Alle gemeenten nemen ieder voor zich, en met elkaar, zichtbaar initiatief in zowel de voorbereidende stappen (verankeren in omgevingsbeleid, participatie, concretiseren van zoekgebieden, etc.) als in de concrete uitvoering van de opwek van duurzame energie. In cijfers uitgedrukt is de stijging in opwek echter nog onvoldoende. Dit is niet vreemd want de voorbereiding (niet in cijfers zichtbaar) om tot daadwerkelijke uitvoering te komen is een belangrijk onderdeel van het traject. Er is een gezamenlijke behoefte om stevig in te blijFiguur 9 Uitsnede zoekgebieden zonne-energie (bron: RES NOB 1.0 Definitief)

Zonnepark Boxtel-Beerze

Figuur 10 Ligging planlocatie t.o.v. hoofdstation Enexis

4.3.2

Conclusie

De ontwikkeling is in overeenstemming met het regionaal beleid.

4.4

Gemeentelijk beleid

4.4.1

Visie duurzaam Boxtel 2030

De gemeente Boxtel heeft het beleid ‘Visie duurzaam Boxtel 2030’ vastgesteld. In deze visie heeft de gemeente als doelstelling gegeven om in 2030 energieneutraal te zijn. De Boxtelse gemeenteraad heeft in 2011 al een forse ambitie uitgesproken door het vaststellen van de nota “Boxtel Energieneutraal 2040”. In 2016 heeft de raad deze ambitie nog verder aangescherpt door zich uit te spreken voor energieneutraliteit in 2030. Duurzaamheid staat nu internationaal en nationaal hoog op de politieke agenda. De samenleving groeit en de behoefte aan grondstof-

steeds duidelijker merkbaar worden. Dit betekent dat de uitvoering van

wonen, economie en de gemeentelijke bedrijfsvoering. Zo wordt de inzet

het duurzaamheidsbeleid ook in Boxtel sneller en grootschaliger moet

versterkt en wordt duurzaam handelen vanzelfsprekend.

worden aangepakt. Met deze Duurzaamheidsagenda 2022 – 2026 wordt een overzicht gegeven van de trajecten en projecten waar de komende

De gemeente voert de Duurzaamheidsagenda niet alleen uit. Er wordt

jaren op in wordt gezet.

gewerkt met inwoners, bedrijven en organisaties in Boxtel en daarbui-

Bij de vertaling van de Duurzaamheidsvisie 2030 naar een concrete

ten. In ze agenda wordt beschreven hoe de samenwerking wordt geor-

agenda voor 2022 – 2026 worden de volgende uitgangspunten gehan-

ganiseerd en welke rol de gemeente daarin speelt.

teerd: 

De basisuitgangspunten blijven hetzelfde.

Doorwerking plangebied



Aandacht voor duurzaamheid is niet meer vrijblijvend.

In hoofdstuk vijf van de Duurzaamheidsagenda wordt ingegaan op de



Communicatie en participatie zijn onze belangrijkste instrumenten.

energietransitie door middel van grootschalige opwekking van duurzame



We focussen op de meest urgente duurzaamheidsthema’s:

elektriciteit. Van deze energietransitie maakt de realisatie van zonnepar-

fen neemt alleen maar toe. De vraag is nu al zo groot, dat dit het herstellend vermogen van onze planeet overschrijdt. Dit heeft consequenties voor toekomstige generaties. Doorwerking plangebied In deze visie is besproken dat het verwachte energieverbruik 1,94 PJ bedraagt. Dit staat gelijk aan circa 486 hectare aan zonnevelden. Om de doelstellingen te behalen geeft de gemeente aan dat de energietransitie in versnelling dient te komen, waarbij ook de mogelijkheden van grootschalige energieopwekking wordt bekeken. De ontwikkeling van 5,0 hectare zonnepark draagt bij aan en is in lijn met de Visie duurzaam Boxtel 2030. 4.4.2

Energietransitie: besparen en naar aardgasvrij;

ken onderdeel uit. Met het realiseren van grootschalige opwekking in

Energietransitie: grootschalige opwek van duurzame elektriciteit;

gestart door o.a. het uitzetten van een tender voor zonneparken. Dit

Klimaatadaptatie, groen en biodiversiteit;

zonnepark is als één van de vier winnaars uit de tender gekomen. Ge-

Circulair en lokaal.

concludeerd kan worden dat de ontwikkeling in lijn is met de Duurzaam-



We hanteren duurzaamheid als rode draad bij alles wat we doen.



We bieden ruimte aan innovatie.

heidsagenda van de gemeente Boxtel. 4.4.3

Visie zonne- en windenergie Boxtel

Per duurzaamheidsthema worden alle trajecten en projecten waar al

In 2020 heeft de gemeente Boxtel de Visie zonne- en windenergie Box-

aan wordt gewerkt of mee aan de slag wordt gegaan beschreven. Hierbij

tel vastgesteld. Deze visie vormt een afwegingskader voor zonneparken

wordt er ook aangegeven met welke indicatoren (KPI’s of kritieke presta-

en een verkenning van het potentieel voor windparken. Deze visie is in

tie-indicatoren) de uitvoering wordt gemonitord. De onderwerpen Warm-

navolging op het beleid Visie duurzaam Boxtel 2030, waarbij de ambitie

tetransitie en Klimaatadaptatie en het Duurzaamheidsakkoord met de

is uitgesproken om zo snel mogelijk energieneutraal te zijn.

woningcorporaties worden de komende periode nog verder uitgewerkt. Duurzaamheidsagenda Boxtel 2022-2026

De Duurzaamheidsvisie 2030 die in 2017 door de gemeenteraad van

Ten aanzien van deze onderwerpen zal de Duurzaamheidsagenda dus nog worden aangevuld, wat ook consequenties heeft voor de middelen

Boxtel is vastgesteld, vormt de basis voor het Boxtelse duurzaamheids-

die uiteindelijk nodig zijn en de KPI’s waarmee de uitvoering wordt be-

beleid en de uitvoering daarvan. Sinds 2017 zijn op dit vlak al stappen in

waakt.

de goede richting gezet. Duurzaamheid is geen thema wat op zichzelf staat. Het is de ambitie om Uit recente internationale rapporten blijkt echter dat klimaatverandering

het als een rode draad te verweven in alles wat in Boxtel wordt gedaan.

veel sneller gaat dan eerder werd aangenomen en dat de gevolgen

Het gaat om het verankeren van ambities in het gemeentelijke beleid ten aanzien van gebieds- en plattelandsontwikkeling, mobiliteit, bouwen en

Zonnepark Boxtel-Beerze

meente erkent wel in haar visie dat als de treden na elkaar worden ingevuld het niet lukt om de opgave tijdig te realiseren, daarnaast kun je eigenaren niet verplichten1 om zonnepanelen op daken te plaatsen. De gemeente Boxtel wil aan de hand van deze visie maximaal 50 hectare (= 50 MW) aan zonneparken in de gemeente toestaan, waarbij per zonnepark de omvang niet groter zijn dan 20 hectare. De gemeente zal wel

de zonneladder aanhouden, waarbij initiatieven die in trede 2 komen de voorkeur genieten. Echter blijk uit de visie dat de ruimte in trede 2 te beperkt is voor de gehele opgave en dat zonneparken in trede 3 noodzakelijk zullen zijn. In de visie zonne- en windenergie is de uitgifte van de 50 hectare zonneparken in de vorm van een tender opgenomen. Vanuit die tender zijn vier initiatiefnemers, waaronder de gemeente Boxtel zelf, door een onafhankelijke commissie geselecteerd. De locaties van de vier geselecteerde initiatieven zijn weergegeven in figuur 12 en bestaan uit: 1. Zonnepark Tussen de Renbaan en de Esschebaan; Figuur 11 Zonneladder uit de Visie zonne- en windenergie Boxtel 2020

2. Zonnepark Boxtel Beerze;

3. Zonnepark De Vorst; De gemeente Boxtel heeft daarom een onderzoek laten verrichten naar

4. Zonnepark Ontginningsweg.

de potentiële behoefte aan energie in 2030 in combinatie met de moge-

lijkheden voor opwekking van duurzame energie. In totaal kan hiermee 1,4 TJ aan duurzame energie worden opgewerkt, echter voorziet dit slechts in 61% van de toekomstige vraag aan elektriciteit. Bij de opwekking van duurzame energie wordt de zonneladder, die ook in het provinciale en landelijke beleid is opgenomen, gehanteerd (zie figuur 11). Uitgangspunt is dat de voorkeur geniet op zonnepanelen op

daken te plaatsen en binnen stedelijke omgeving. Als laatste geniet het de voorkeur van zonneparken buiten bestaand stedelijk gebied. De geFiguur 12 Tenderlocaties uitgifte zonneparken Boxtel

De Energiebesparingsplicht biedt hiervoor wel mogelijkheden, maar de terugverdientijd < 5 jaar, netcongestie en andere belemmeringen maken dit lastig

Zonnepark Boxtel-Beerze

Zonneparken die (grotendeels) in trede 2 liggen krijgen voorrang ten opzichte van trede 3. De reden hiervoor is dat in gebieden waar een verstedelijking afweegbaar is, in de toekomst een stedelijke ontwikkeling en dus bebouwing te verwachten is. Trede 2-gebieden liggen met name in de Noordwest hoek en nabij de Vorst waardoor de zonneparken de Vorst en Renbaan-Esschebaan voorrang hebben gekregen. Doorwerking plangebied De beoogde locatie is gekozen als een van de vier tender-initiatieven. De zonneparken uit deze tender die in trede 2 liggen hebben voorrang gekregen. Omdat initiatieven uit enkel trede 1 en 2 van de zonnelader niet voldoende capaciteit bieden heeft de gemeente aangegeven dat ook de zonneparken uit trede 3 noodzakelijk zullen zijn. De ontwikkeling van een zonneweide op onderhavige (tender)locatie is daarmee en logisch vervolg. De gemeente hanteert in haar visie ook een aantal kaartenlagen, waar-

Figuur 13 PV Zon - Mogelijke uitsluitingsgebieden

Figuur 15 PV Zon – Gebiedsspecifieke voorwaarden

Figuur 14 PV Zon- Tredes (voorrangsprincipe)

Figuur 16 PV Zon - Gebied algemene voorwaarden

bij per laag bepaalde voorwaarden worden gehanteerd (zie figuur 13 t/m 16). Op deze kaarten is te zien dat de locatie is gelegen binnen trede 3, en binnen het gebied waar zonneparken zijn toegestaan en dus niet in een uitsluitingsgebied liggen. Uitgaande van de verwachte energiebehoefte binnen de gemeente en regio is het enkel realiseren van zon op daken en binnen stedelijk gebied niet voldoende. Dit wordt niet allen geconcludeerd in de visie zonne- en windenergie Boxtel, maar ook in de provinciale verordening (motie ‘Voorrang zon op dak’) evenals in de RES-NOB. De totale potentie van treden 1 en 2 van de zonneladder bedraagt 0,987 T.H. ten opzichte van de regionale opwekdoelstelling van 1,6 TWh. Er is daarom ook gekozen voor het niet vasthouden van de tredes van de zonneladder in volgordelijkheid.

Zonnepark Boxtel-Beerze

De ontwikkeling is gelegen op een passende locatie voor opwekking van

ving om mede-eigenaar te worden blijft open staan gedurende de ge-

De biodiversiteit op en direct nabij de projectlocatie moet toenemen.

zonne-energie en levert een significante bijdrage aan de doelstellingen

hele ontwikkeling van het park. Als het niet lukt om lokaal eigendom te

Op basis van de landschappelijke inpassing zal naast de inpassing van

op het gebied van energietransitie.

behalen of als de wens er niet is, worden andere vormen van financieel

het landschap ook op het gebied van biodiversiteit een versterking wor-

participatie aangeboden. Van mede-eigenaarschap is hierbij geen

den gecreëerd. In bijlage 1 is te lezen in hoeverre de voorgestelde in-

Daarnaast hanteert de gemeente in haar visie ook een aantal voorwaar-

sprake, maar zo kan de omgeving alsnog profiteren van de opbrengsten

richtingsmaatregelen bijdragen aan het versterken van de biodiversiteit.

den/criteria voor inactieven. Deze worden hierna nader besproken.

van het project. Vormen van financiële participatie zijn bijvoorbeeld een

Duidelijk is dat door de realisatie van het zonnepark de biodiversiteit in

omgevingsfonds of een obligatieregeling.

het gebied niet zal verslechteren, maar zelfs zal verbeteren.

Initiatiefnemers zullen in een zorgvuldig proces met de omgeving een omge-

Voor een obligatieregeling werkt Novar samen met ZonHub (Zonnnepa-

De ruimtelijke kwaliteit is geborgd met een landschappelijk inpassing-

vingsdialoog aangaan. Voor participatie is een participatieplan opgesteld, welke

nelen Delen). Via ZonHub kunnen geïnteresseerden investeren in zon-

plan.

als apart document aan de aanvraag zal worden toegevoegd. Participatie kan

nedelen van zonne-energieprojecten. Hierbij wordt jaarlijks rendement

Zie hiervoor bijlage 1 en paragraaf 2.2.

worden onderverdeeld in drie vormen, namelijk informeren, meebeslissen en

uitgekeerd op basis van de productie van het zonne-energieproject -

profiteren.

hetzelfde principe als wanneer iemand zelf de zonnepanelen op zijn dak

De maatschappelijke kosten voor de inpassing op het elektriciteitsnet-

De omgeving moet participeren in het project.

heeft. Tegelijk wordt de eigen investering volledig afgelost. Het rende-

werk moeten zo laag mogelijk zijn.

Novar heeft een helder participatieplan uitgestippeld om stakeholders te

ment op de investering varieert tussen de 3,5% en de 5%. De instap-

De ontwikkeling is voor rekening van initiatiefnemer. Eventuele kosten

betrekken in de planvorming.

waarde van een obligatie is 25 euro. Hierdoor is mee-investeren door

om het zonnepark aan te sluiten zijn voor rekening van initiatiefnemer.

mensen met een kleine portemonnee ook mogelijk. Inwoners van Boxtel In het voortraject zijn direct omwonenden uitgenodigd voor een keuken-

hebben een voorrangspositie door middel van voorinschrijving met een

De recreatieve/toeristische waarde moet toenemen

tafelgesprek. Aanvullend is er een buurtbijeenkomst geweest en zijn er

korting op de obligatieprijs (en daarmee hoger rendement).

De locatie is gelegen langs het wandelgebied van de Beerze. Bij de in-

informatieavonden georganiseerd. Doel hiervan is om de omgeving zo-

passing is rekening gehouden met deze dubbelfunctie. Daarnaast zal in

veel mogelijk te betrekken en de aanwezige belangen mee te nemen in

Een omgevingsfonds is een fonds waar Novar jaarlijks geld in stort, ge-

het noordwesten van het plangebied, langs de Scheepdonkseweg een

het ontwerp van het zonnepark. De resultaten van dit proces zijn vastge-

durende de looptijd van het zonnepark. De hoogte van het bedrag is af-

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=MijnGemeenteDichtbij&id=071b4b22-0ec2-4d10-954e-c54b0a893a7f