Bijlage 4.6c - Bijlage bij toelichting - PVE Venstraat archeologie
Tekst van het document
16921. 015 versie 2
17 / 30
Van de werkzaamheden in het veld dienen dag- en weekrapporten te worden bijgehouden. Tevens dienen sporen op spoorformulieren, vondsten op vondstformulieren, monsters op monsterformulieren, tekeningen op tekeningformulieren en foto’ s op fotoformulieren te worden geregistreerd.
6. 12 Complexiteit De complexiteit van het archeologisch onderzoek is standaard. De mogelijkheid van het voorkomen van meerdere perioden is het enige dat het onderzoek gecompliceerd kan maken.
6. 13 Beperkingen Vanwege het inventariserende karakter van het proefsleuvenonderzoek mogen grotere structuren (bijvoorbeeld beschoeiingen, muurresten en putten) niet verwijderd worden. Door deze beperking kan mogelijk niet op alle onderzoeksvragen een duidelijk antwoord gegeven worden. Het nader uitwerken van materiaalgroepen en het conserveren van artefacten gebeurt nadat er een selectie- en waarderingsrapport is geschreven waarin de voorgenomen uitwerkingen worden verwoord en beargumenteerd. Uiteindelijke uitwerking en conservering wordt in overleg met en na goedkeuring van de opdrachtgever en de bevoegde overheid gedaan.
7
UITWERKING EN CONSERVERING
7. 1
Structuren, grondsporen en vondstspreidingen
• • •
•
•
De structuren en grondsporen worden zodanig uitgewerkt dat de vraagstelling kan worden beantwoord. Bij het aantreffen van bijzondere structuren en sporen dient eerst te worden overlegd met de opdrachtgever en de bevoegde overheid voordat de uitwerking ter hand genomen wordt. De analyse van de sporen is gericht op het herkennen van structuren, het toekennen van een betekenis aan de individuele sporen en/of structuren, het vinden van patronen in de materiële cultuur en het dateren van de betreffende sporen. Beschrijving structuren en grondsporen: - verspreiding en diepteligging; - beschrijving aard, fysieke kwaliteit en ouderdom (zo mogelijk). De aangetroffen lagen, grondsporen en structuren dienen per periode te worden beschreven. De mate van uitwerking dient te zijn afgestemd op de beantwoording van de vraagstellingen. Tevens dienen de lagen, grondsporen en structuren te worden meegenomen in de interpretatie en in de conclusie(s).
16921. 015 versie 2
18 / 30
•
Alle sporen en structuren worden afgebeeld op een allesporenkaart voorzien van het landelijke coördinatengrid en topografie. Daarnaast wordt per periode een overzichtskaart gemaakt van alle sporen en structuren.
7. 2
Analyse aardewetenschappelijke gegevens
Aardwetenschappelijke analyse vindt indien mogelijk plaats in het veld op basis van het bestudeerde profiel. Deze analyse zal in de regel worden uitgevoerd door de KNA Archeoloog en/of fysisch-geograaf. De veldgegevens van het vlak en de profielen moeten uitgewerkt worden in tekeningen en kaarten met een overzichtelijke codering conform KNA versie 4. 1 (d. d. 19-02-2018). De bodemlagen moeten duidelijk worden aangegeven in de profielen met daaraan gekoppeld een (globale) datering.
7. 3 •
•
•
• •
• •
•
De primaire vondstverwerking bestaat uit het wassen van vondsten, het administreren van de vondsten per vondstnummer en het scheiden in verschillende materiaalcategorieën. De anorganische artefacten dienen te worden uitgewerkt tot op het niveau dat nodig is voor de beantwoording van de onderzoeksvragen. • Aardewerk: determinatie per periode, eventueel op type. • Natuursteen: determinaties op gesteentesoort en op werktuig/gebruikstype. • Metaal: op metaalsoort, zo mogelijk op artefacttype en periode. Vondsten uit de bouwvoor en losse vondsten van de stort of het vlak worden oppervlakkig bekeken en slechts bij bijzondere vondsten nader beschreven en geanalyseerd. Bij bijzondere artefacten of zeer grote hoeveelheden vondsten dient eerst te worden overlegd met de bevoegde overheid voordat de verdere uitwerking ter hand genomen wordt. Vondsten worden beschreven conform het Archeologisch Basis Register (ABR). De vondsten worden per materiaalcategorie beschreven en gewaardeerd. Bijzondere vondsten worden door een specialist bekeken. Niet te determineren metaalklompen of klompen van metaaloxide die in een archeologische context worden gevonden, worden geröntgend ten behoeve van de determinatie, selectie (i. v. m. mogelijke conservering) en screening van de inhoud. De vondsten worden tijdelijk dusdanig opgeslagen dat de kwaliteit van het materiaal niet achteruit gaat.
7. 4 •
Anorganische artefacten
Organische artefacten Organische artefacten worden door specialisten geanalyseerd tot op het niveau dat noodzakelijk is om de vraagstelling uit het PvE te beantwoorden. • Bewerkt hout (artefacten en constructiehout): determinatie op houtsoort, artefacttype, beschrijving van bewerkingssporen, eventueel datering.
16921. 015 versie 2
19 / 30
• Bot: determinatie op diersoort, •
• • •
7. 5 •
• •
•
•
7. 6
botelement, artefacttype, eventueel datering. Bij bijzondere artefacten of zeer grote hoeveelheden vondsten dient eerst te worden overlegd met de opdrachtgever en de bevoegde overheid voordat de verdere uitwerking ter hand genomen wordt. Vondsten worden beschreven conform het ABR. Vondsten worden beschreven en gewaardeerd. De vondsten worden tijdelijk dusdanig opgeslagen dat de kwaliteit van het materiaal niet achteruit gaat.
Archeozoölogische en -botanische resten Voor de specifieke eisen die aan de uitwerking archeozoölogische en botanische resten worden gesteld, wordt verwezen naar de KNA versie 4. 1 (d. d. 19-02-2018). In aanvulling daarop, wanneer het voor het onderzoek relevant is, worden van dateerbare (grond)sporen met mogelijk goed geconserveerd archeologisch materiaal en van relevante vondstlagen (bijvoorbeeld uit beerputten) monsters genomen voor botanisch, 14 C, dendrochronologisch en paleo-ecologisch onderzoek. Van de kwalitatief goede grondmonsters zal een specialist samen met de KNA Archeoloog de monsters scannen op potentie in relatie tot de beantwoording van de vraagstelling. Na afloop van het veldwerk zal in overleg met de opdrachtgever en de bevoegde overheid worden vastgesteld welke monsters dienen te worden geanalyseerd. Analyse dient zich primair te richten op het verkrijgen van antwoorden op de boven verwoorde onderzoeksvragen. De materiaalanalyses worden uitgevoerd door specialisten met aantoonbare ervaring op het gebied van botanische resten en/of archeozoölogische resten uit de aangetroffen perioden. Het specialistenrapport dient (integraal) in de standaardrapportage te worden opgenomen en geïntegreerd te worden in beantwoording van onderzoeksvragen en synthese van het onderzoek.
Beeldrapportage (objecttekeningen, foto’s, kaarten e. d. )
De beeldrapportage van de uitwerking bestaat (minimaal) uit de volgende afbeeldingen: • Uitsnede topografische kaart met het onderzoeksgebied. • Kaarten met de ligging van het plangebied en de belangrijkste structuren en grondsporen. • Allesporenkaart (ASK), weergegeven per periode. • Eventueel coupe-/profieltekeningen en/of foto’s. • Tekeningen en/of foto’s van de belangrijkste vondsten (na overleg met en goedkeuring van de bevoegde overheid). • Toevoegen indien relevant: Een afbeelding van het plangebied met daarop weergegeven de zones die in aanmerking komen voor behoud in situ/vervolgonderzoek en/of vrijgave.
16921. 015 versie 2
20 / 30
8
RAPPORTAGE
8. 1
Uitvoeringsperiode uitwerking; opleveringstermijn (concept)eind-
/evaluatierapport • •
•
Direct aansluitend aan het veldwerk dient met de uitwerking van de veldgegevens te worden begonnen. Indien archeologische waarden zijn aangetroffen dient er een evaluatierapport te worden opgesteld, met kosten van eventueel meerwerk. Dit plan dient voorgelegd te worden aan de opdrachtgever en de bevoegde overheid ter goedkeuring. Binnen 24 weken na einde van het veldwerk of de goedkeuring van het uitwerkingsplan dient een conceptrapport te worden opgeleverd aan de opdrachtgever en de bevoegde overheid. In deze de gemeente SintMichielsgestel. Van deze planning kan in overleg worden afgeweken, in het bijzonder wanneer analyse van vondstmateriaal meer tijd vraagt.
8. 2
Procedure toetsing standaardrapport door de bevoegde overheid
Opdrachtgever en de bevoegde overheid ontvangen ieder één exemplaar van het conceptrapport ter keuring. De op- en aanmerkingen van beide partijen dienen te worden verwerkt en leiden tot de definitieve versie van het rapport.
8. 3
Inhoud standaardrapport
Het rapport dient minimaal de volgende onderdelen te bevatten. • •
•
• •
• •
Een korte samenvatting van de resultaten van het voorgaand onderzoek. Een paragraaf waarin staat vermeld wat voor soort plan het betreft, welke ontwikkelingen er gaan plaatsvinden en tot welke diepte verstoring gaat plaatsvinden en in welke fase van de planprocedure het plan zich bevindt. Een overzichtskaart - met landelijke coördinaten - met de begrenzingen van het plangebied (minimaal 1:25. 000). Een gedetailleerde (overzichts)kaart - met landelijke coördinaten - met de ligging van de proefsleuven waarop de hoofdstructuren van de archeologische sites herkenbaar staan aangegeven. Een kaart van het plangebied waarop: het areaal van de archeologische sites staat aangegeven (indien van toepassing) o het areaal van verstoorde bodemprofielen in het plangebied staat aangegeven (indien van o toepassing) Een paragraaf met (verantwoording) methode en technieken. Een paragraaf met de vraagstelling en de doelstelling van het archeologisch onderzoek.
16921. 015 versie 2
21 / 30
•
• •
•
• •
Een paragraaf over eerder gedane archeologische vondsten in het plangebied of in de nabijheid van het plangebied. Een paragraaf over de fysische-geografie van het plangebied. De resultaten van het onderzoek dienen te worden geleverd in de vorm van een standaardrapport inclusief vlaktekeningen (zie hieronder) en indien noodzakelijk profieltekeningen, vondstenlijsten (zie hieronder), sporenlijsten (zie hieronder) en monsterlijsten. De vlaktekeningen van de proefsleuven - met landelijke coördinaten - waarop de grondsporen (uitgesplitst naar periode) herkenbaar staan afgebeeld inclusief hun nummer. Relevante coupetekeningen en/of foto’s. De vondstenlijst waarin per archeologisch artefact (AF) staat aangegeven: 1. het spoor waarin het AF is aangetroffen, 2. de conserveringstoestand van het AF (verbrand, vorst schade, geërodeerd, etc. ), 3. de determinatie, 4. de datering van het AF en 5. een beschrijving van het AF (l. x b. x h. baksel/materiaal, versiering, bewerkingssporen, etc. ). De sporenlijst waarin staat aangegeven: 1. het soort spoor, 2. de (conserverings-)toestand van het spoor, 3. de datering van spoor en 4. welke vondstnummers er in aanwezig zijn. Een paragraaf van vindplaatsbeschrijvingen met daarin in ieder geval de volgende thema’s: de omvang en ligging, de datering, de vondstomstandigheden, de aard van de vondsten, de conservering en de diepteligging.
Tekeningen en/of foto’s van de belangrijkste vondsten. De eventuele beperkingen van de toegepaste methode. Een paragraaf met de antwoorden op de onderzoeksvragen Een waardering van de nieuwe sites volgens de KNA versie 4. 1 (d. d. 19-02-2018). Een paragraaf met conclusies en aanbevelingen ten aanzien van mogelijk vervolgonderzoek. ,
•
•
• • • • •
8. 4 • •
•
• •
Kwaliteit
De auteurs zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit van de rapportage. Het archeologische onderzoek vindt plaats op basis van zorgvuldigheid, betrouwbaarheid, controleerbaarheid en maatschappelijk integer handelen. Aanbevelingen en waardeoordelen van de auteurs zijn onafhankelijk ten opzichte van alle partijen en niet onderhevig aan goedkeuring van de opdrachtgever en/of de bevoegde overheid. De opdrachtgever kan geen eisen stellen of beperkingen opleggen aan de inhoud, de conclusies en de aanbevelingen. De bevoegde overheid kan alleen verbeteringen eisen bij aantoonbare tekortkomingen in de wetenschappelijke kwaliteit van de verslaglegging. Wanneer toetsende overheid en auteur tot verschillende conclusies komen, worden beide met wetenschappelijke argumentatie in het eindrapport weergegeven.
16921. 015 versie 2
22 / 30
8. 5 • •
• • •
Verschijning en oplage standaardrapport en/of specialistisch deelrapport
Het rapport wordt uitgegeven door de uitvoerende instantie en in de huisstijl van deze instantie. Van het conceptrapport wordt één exemplaar aan de opdrachtgever geleverd en één exemplaar aan de bevoegde overheid. De opdrachtgever wordt in de gelegenheid gesteld commentaar te leveren op de rapportage. De bevoegde overheid zal het rapport toetsen aan het PvE en de KNA 4. 1 (d. d. 19-02-2018). Na verwerking van eventuele op- of aanmerkingen wordt het definitieve rapport opgeleverd. De rapportage wordt uiterlijk binnen acht weken na ontvangst van opmerkingen door de bevoegde overheid definitief opgeleverd. Van deze planning kan in overleg worden afgeweken. De resultaten van het onderzoek dienen een brede toegankelijkheid te krijgen. Na het verwerken van opmerkingen zal het standaardrapport digitaal worden verstuurd aan de opdrachtgever, de gemeente SintMichielsgestel, de adviseur van de gemeente Sint-Michielsgestel, het Provinciaal Depot Bodemvondsten Noord-Brabant, de Provincie Noord-Brabant, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de lokale heemkundekring.
9
(DE)SELECTIE EN CONSERVERING
9. 1
Selectie materiaal voor uitwerking
De selectie van vondsten en monsters wordt gedaan in het licht van de vraagstelling, onder verantwoording van de Senior KNA Archeoloog. De gemaakte selectie wordt in het evaluatierapport beschreven.
9. 2 •
•
Selectie materiaal voor deponering en verwijdering
Alle organische en anorganische artefacten die hiervoor in aanmerking komen, zoals houten en leren objecten en metalen voorwerpen, dienen te worden geconserveerd. Hiervan kan alleen worden afgeweken met instemming van de eigenaar van de vondsten, de provincie. De Senior KNA Archeoloog kan een voorstel tot de selectie maken, waarin hij op onderbouwde wijze aangeeft, waarom bepaalde voorwerpen niet hoeven te worden gedeponeerd. Als het depot daarmee instemt kunnen deze voorwerpen verwijderd worden. Voorwerpen die niet gedeponeerd worden hoeven niet geconserveerd te worden. Tijdelijke opslag van geselecteerde vondsten dient zo te geschieden dat de kwaliteit ervan niet achteruit gaat.
16921. 015 versie 2
23 / 30
(Eerste) selectie vindt plaats door de uitvoerende instantie (Senior KNA Archeoloog, dan wel materiaalspecialist).
•
9. 3 •
•
10
Selectie materiaal voor conservering
In overleg met de bevoegde overheid wordt bepaald welke voorwerpen voor conservering in aanmerking komen. Voor de conservering gelden bovendien de aanleveringseisen van het Archeologisch Depot van de provincie Noord-Brabant.
DEPONERING
10. 1 Eisen betreffende depot •
•
•
•
Alle vondsten zijn vanaf het moment van vinden eigendom van de provincie (Erfgoedwet Artikel 5. 7. Eigendom van archeologische vondsten), tenzij zij gedaan zijn in een gemeente met een eigen erkend depot (zie ook Erfgoedwet Artikel 5. 7. Eigendom van archeologische vondsten) dan wel van de Staat indien zij buiten het grondgebied van enige gemeente zijn gevonden. In deze gevallen valt het eigendom toe aan respectievelijk gemeente of Staat. De projectleider kan na de uitwerking het depot voorstellen een deel van de vondsten te selecteren voor definitieve verwijdering uit de collectie, mits wetenschappelijk verantwoord en op advies van een deskundige specialist. De selectie dient representatief te zijn voor het geheel van het verzameld materiaal binnen de aangetroffen materiaalcategorie. Het is wenselijk om van het materiaal dat wordt verwijderd bepaalde basisinformatie te registreren (zoals aantal, gewicht etc. ), alvorens het te deselecteren. Deze representatieve selectie maakt deel uit van het evaluatierapport en dient altijd ter goedkeuring voorgelegd worden aan depothouder (/eigenaar). Het is aan de beheerder van het depot om over de definitieve verwijdering te beslissen. Uitzondering op het bovenstaande vormt de materiaalcategorie ‘bouwmateriaal, onversierd’; dit kan meteen in het veld door de uitvoerend archeologen representatief worden geselecteerd.
Opgegraven vondstcomplexen (onderzoeksdocumentatie en vondsten) worden zo compleet mogelijk aangeleverd. De vondsten, monsters en documentatie dienen binnen een periode van 2 jaar na afronding van het veldwerk te worden overgedragen aan het Archeologisch Depot van de Provincie Noord-Brabant, conform de deponeringseisen van het depot en de desbetreffende specificaties van de KNA versie 4. 1 (d. d. 19-02-2018). De (eind)resultaten van het onderzoek worden verwerkt in ARCHIS.
16921. 015 versie 2
24 / 30
10. 2 Te leveren product Standaard-/conceptrapport is een rapport volgens de vigerende versie van de KNA-specificatie volgens onderstaande bepalingen in dit hoofdstuk van dit PvE. Bij het eindproduct hoort een bewijs (af te geven door de ontvangende instantie) van overdracht van vondsten en documentatie.
10. 3 E-depot Conform KNA 4. 1 (d. d. 19-02-2018) wordt ook een digitale versie van het rapport aangeleverd nomen in het zogenaamde E-depot onder vermelding van het onderzoeksmeldingsnummer.
11
aan en opge-
RANDVOORWAARDEN EN AANVULLENDE EISEN
11. 1 Personele randvoorwaarden •
•
•
•
• •
•
Het onderzoek moet worden verricht door een daarvoor gecertificeerd bedrijf conform BRL 4000 en de protocollen 4003 en 4004, onder leiding van personeel dat in het beroepsregister is ingeschreven. Het team dat het onderzoek uitvoert staat onder leiding van een Senior KNA Archeoloog als projectleider, met ervaring met onderzoeken in de Brabantse zandgronden, of in vergelijkbare regio’s. De Senior KNAarcheoloog is aanwezig bij de aanleg van het eerste vlak. In het veld worden de werkzaamheden uitgevoerd door minimaal een KNA Archeoloog, als dagelijks wetenschappelijk leider, met ervaring met onderzoeken in de Brabantse zandgronden, of in vergelijkbare regio’s, en minimaal een veldtechnicus/archeoloog. De metaaldetector dient te worden gehanteerd door een medewerker met ervaring. De door de archeologisch uitvoerder in te zetten functionarissen zoals Senior KNA Archeoloog, KNA Archeoloog en specialisten dienen over aantoonbare kennis te beschikken over nederzettingen en vondstmateriaal van de aan te treffen archeologische periode(n). De graafwerkzaamheden worden uitgevoerd door een kraanmachinist met aantoonbare ervaring op de Brabantse zandgronden. Indien deze niet voorhanden is, dient de machinist te worden begeleid door een Senior KNA Archeoloog. De veldploeg dient qua samenstelling te voldoen aan de KNA versie 4. 1 (d. d. 19-02-2018).
Dit is minimaal een KNA Archeoloog Ma en een KNA Archeoloog Ba, Senior veldtechnicus. Een fysisch geograaf met een specialisatie in de Brabantse zandgronden of een archeoloog met relevante fysisch-geografische ervaring wordt ingezet voor de interpretatie van ingewikkelde bodemprofielen. De materiaalanalyses worden uitgevoerd door specialisten met aantoonbare ervaring op het gebied van materiële cultuur, botanische en archeozoölogische resten uit de te verwachten perioden.
16921. 015 versie 2
25 / 30
•
•
Zowel voor veldwerk als voor de uitwerking, conservering en rapportage is de aanwezigheid van een Senior KNA Archeoloog en een specialist met periode-/materiaal- of gebiedspecifieke kennis en/of ervaring vereist. Uitwerking en rapportage dienen te geschieden door materiaalspecialisten (zoals fysisch-antropoloog, aardewerkdeskundige, archeozoöloog, archeobotanicus) en (indien noodzakelijk) en fysisch-geograaf, met aantoonbare ervaring op het gebied van de door hen te onderzoeken materiaalgroep/categorie.
11. 2 Overlegmomenten Indien tijdens het veldwerk sporen, structuren of vondsten worden aangetroffen waarvan de aard, omvang of complexiteit niet voorzien was, wordt direct contact opgenomen met de opdrachtgever en de bevoegde overheid. Er vindt dan op korte termijn een bijeenkomst plaats, waarop de archeologisch uitvoerder, de opdrachtgever en de bevoegde overheid een vervolgstrategie bepalen.
11. 3 Kwaliteitsbewaking, toezicht, overleg en evaluatie •
•
•
•
•
•
Het onderzoek dient te worden uitgevoerd conform de richtlijnen van de KNA versie 4. 1 (d. d. 19-02-2018) en dit PvE. In alle gevallen waarin dit PvE niet voorziet, zijn de procesbeschrijvingen en specificaties in de KNA versie 4. 1 (d. d. 19-02-2018) van toepassing. Het veldwerk wordt uitgevoerd onder leiding van een KNA Archeoloog. Er is een Senior KNA Archeoloog als eindverantwoordelijke betrokken bij het project. Ten aanzien van de conditie, kwaliteitsbewaking, toezicht, overleg en evaluatie geldt dat dit in overleg met de bevoegde overheid zal plaatsvinden. De KNA Archeoloog neemt het initiatief voor overleg en evaluatie indien dit nodig is. Indien de resultaten van het veldwerk niet van dien aard zijn dat er reden is voor het opstellen van een evaluatierapport kan dit, in overleg met het bevoegd gezag, achterwege blijven. Bij de evaluatiefase wordt in een evaluatierapport een voorstel gedaan voor de te deponeren en te verwijderen vondsten. De depothouder van de provincie Noord-Brabant wordt het evaluatierapport tijdens de evaluatiefase ter goedkeuring voorgelegd. Pas na goedkeuring van het evaluatierapport door de depothouder kunnen vondsten en monsters op controleerbare wijze worden verwijderd. Indien na 15 werkdagen geen reactie is gekomen van de depotbeheerder kan het werk zonder goedkeuring voortgezet worden.
Na afloop van het veldwerk wordt een kort (telefonisch) overleg gehouden met de opdrachtgever en de bevoegde overheid over de resultaten.
11. 4 Overige randvoorwaarden en aanvullende eisen De externe communicatie rondom het archeologisch onderzoek ligt geheel in handen van de opdrachtgever. Vanuit de archeologische uitvoerder zal alle medewerking worden verwacht voor het verschaffen van inhoudelijke informatie die voor de externe communicatie van belang kan zijn.
16921. 015 versie 2
26 / 30
12
WIJZIGINGEN TEN OPZICHTE VAN HET VASTGESTELDE PVE
12. 1 Wijzigingen tijdens het veldwerk •
•
•
•
•
Indien tijdens het veldwerk bijzondere vondsten worden gedaan of (complexe) sporen of structuren worden aangetroffen die niet in het onderzoeksvoorstel zijn voorzien, wordt contact opgenomen met de bevoegde overheid. In overleg zal dan eventueel kunnen worden gekozen voor een andere aanpak. Indien het gaat om belangrijke wijzigingen, zullen deze te allen tijde aantoonbaar voorgelegd worden aan de opdrachtgever, bevoegde overheid en de depothouder. Belangrijke wijzigingen zijn: o Significante afwijkingen van verwachte vondstmateriaal/vondsten (hoeveelheid, soorten materialen, soorten voorwerpen, type conservering). o Wijzigingen die (de)selectie en conservering vondsten beïnvloeden. op het PvE worden overlegd met de bevoegde overheid. Ook in geval van minderwerk of het Wijzigingen eventueel uitvoeren van meerwerk, wordt eerst overlegd met de opdrachtgever en de bevoegde overheid. Mutaties op het PvE worden altijd schriftelijk vastgelegd, evenals afspraken voortvloeiend uit evaluatievergaderingen en andere bijeenkomsten. Bij ingrijpende wijzigingen is altijd toestemming van de bevoegde overheid nodig.
12. 2 Belangrijke wijzigingen Onderstaande belangrijke wijzigingen worden te allen tijde aantoonbaar voorgelegd aan de opdrachtgever en de bevoegde overheid: • Afwijking van de archeologische verwachting, • Wijzigingen van de gehanteerde onderzoeksmethode, • Wijzigingen van de fysieke en/of technische omstandigheden, • Vastleggen overleg- en evaluatiemomenten.
12. 3 Procedure van wijziging na de evaluatiefase van het veldwerk Zie 12. 4
12. 4 Procedure van wijziging tijdens uitwerking en conservering
16921. 015 versie 2
27 / 30
•
•
•
13
Na afloop van het veldwerk wordt contact opgenomen met de opdrachtgever en de bevoegde overheid om dit te melden en vindt er indien nodig een voorlopige evaluatie plaats van de behaalde resultaten en de mogelijk aangetroffen archeologische waarden. Tijdens dit overleg bepalen de Senior KNA Archeoloog en de bevoegde overheid samen de verdere strategie bij de uitwerking en stellen ze de noodzaak vast van de analyse van eventuele monsters en van mogelijke laboratoriumdateringen. Alle vondsten en uitgewerkte monsters moeten geconserveerd worden aangeleverd aan het archeologisch depot, tenzij schriftelijk en op grond van een evaluatierapport voor conservering anders is aangegeven door de desbetreffende depothouder. In een conserveringsrapport dient te worden vastgelegd welke vondsten op welke wijze en met welke middelen zijn geconserveerd. Ten aanzien van de conditie kwaliteitsbewaking, toezicht, overleg en evaluatie geldt dat dit in overleg met de bevoegde overheid zal plaatsvinden. De KNA Archeoloog neemt het initiatief voor overleg en evaluatie indien dit nodig is.
AANVULLENDE EISEN
13. 1 Uitvoeringsperiode en opleveringstermijn veldwerk •
•
De uitvoerdatum en uitvoeringstermijn van het veldwerk wordt in overleg met de opdrachtgever vastgesteld. De archeologisch uitvoerder dient zorg te dragen voor het aanmelden van het onderzoek bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) uiterlijk 10 dagen voorafgaand aan de start van het veldwerk.
13. 2 Uitvoeringscondities veldwerk • •
•
•
Toegankelijkheid, vergunningen, betredingstoestemming en bereikbaarheid dienen door de opdrachtgever te worden geregeld. Tevens draagt de opdrachtgever zorg voor gelegenheid tot het plaatsen van een schaftwagen, een container voor opslag van materiaal en een chemisch toilet. De opdrachtgever verzorgt de contacten met andere belanghebbenden. Tenzij door de opdrachtgever nadere bepalingen zijn gesteld, worden de proefsleuven tijdens of onmiddellijk na het onderzoek gedicht en aangereden volgens met de opdrachtgever gemaakte afspraken. Additionele deelname van amateurarcheologen aangesloten bij een lokale of regionale/landelijke vereniging op het gebied van de archeologie is welkom, mits onder begeleiding van de archeologische uitvoerder en tijdens reguliere werkuren. Voorwaarde hieraan is dat ze een positieve bijdrage kunnen leveren aan het veldwerk en/of inhoud van het onderzoek. De aanwezigheid van amateurarcheologen wordt vastgelegd in de dag- en weekrapporten. Het goedgekeurde PvE dient tijdens het veldwerk op de werklocatie aanwezig te zijn.
16921. 015 versie 2
28 / 30
En
Econsultancy
e
e
De
archeologische
uitvoerder zorgt
de
dag zijn veilig gesteld voor “schatgravers”.
De
opdrachtgever
informeert
de
dat
grote/belangrijke archeologische
archeologische
uitvoerder
de
over
sporen
ligging
resten
en
kabels
van
het eind
aan
leidingen
en
van
in het
onderzoeksgebied. gravende
civieltechnische uitvoerder doet
en
leidingen
niet voorhanden
e
De
opdrachtgever
e
De uitvoerder neemt
e
Opgravingdocumentatie
e
De
Indien
er
OO
worden
aangetroffen
met
grond.
e
De
straal
een
politie
van
minimaal
basis
100
dient te worden
opruimingsdienst Op
indien
de
gegevens
kabels
van
van
de
milieurapporten.
tegen inbraak
vondsten
mogen
en
vandalisme.
niet onbeheerd
in de keten
achterblijven.
van
defensie
aangeven
worden
de
veldwerkzaamheden
direct
gestaakt
en
de
noodzakelijke
genomen.
aangetroffen projectiel dient,
In
e
waardevolle
Het
e
kopieën
preventieve maatregelen en
KLIC
opdrachtgever.
verstrekt indien gewenst
veiligheidsmaatregelen e
zijn bij
graafmelding bij het
een
Ontplofbare Oorlogsresten (OO (voorheen NGE) en veldgraven
13.3
e
de
van
indien
rond
m
ingelicht.
het
het
niet dezelfde
dag geruimd wordt,
aangetroffen projectiel
Deze zal
(EOD)
melden.
de
politie/EOD
een
proces verbaal
kunnen
mogelijk
weer
afgedekt
dient het terrein te worden
opstellen
in delen
van
en
de vondst
het
terrein
de
bij
te
worden
ontruimd. de
explosieven
werkzaamheden
hervat worden. e
Bij het
aantreffen
schakeld.
Zij
van
nemen
het
veldgraven
zal het
bergen
het
van
bergings-
veldgraf
en
identificatieteam
van
de
landmacht
worden
inge-
over.
Telefoonnummer
(tijdens kantooruren}: (033)
o
Telefoonnummer
(buiten kantooruren):
o
email:
o
__https://www.defensie.nl/onderwerpen/berging-en-identificatie-oorlogsslachtoffers/de-
466 24 41
(geanonimiseerd) on
(geanonimiseerd) BBemindef.nl
bergings--en-identificatiedienst e
Uw
eigen veiligheid gaat
16921015
versie 2
boven
alles.
IN 0)
G
DG vw
À Zer ©) Eg
29/30
LITERATUUR EN BRONNEN Literatuur Wullink, A. J. 2022: Archeologisch vooronderzoek Venstraat 1 in Sint-Michielsgestel, Michielsgestel (Econsultancy rapportnr. 16921. 002), Rotterdam. ,
gemeente
Sint-
Bronnen Archeologisch informatiesysteem Archis3, Rijksdienst 2024. https://archis. cultureelerfgoed. nl
voor
het Cultureel Erfgoed (RCE), Amersfoort, maart
Kadaster, Basisregistratie Kadaster (BRK); internetsite, maart 2024. https://www. nationaalgeoregister. nl/geonetwork/srv/dut/catalog. search#/metadata/ff9315c8-f25a-4d019245-5cf058314ebf. Kadaster, Landelijke Voorziening Beeldmateriaal (2021); internetsite, maart 2024. https://www. nationaalgeoregister. nl/geonetwork/srv/dut/catalog. search#/metadata/c82a783a-9a58-4761a809-b4c5d90dcd35. Nationale Onderzoeksagenda Archeologie 2. 0; internetsite, maart 2024. http://archeologieinnederland. nl/bronnen-en-kaarten/nationale-onderzoeksagenda-archeologie-20 NGR/Wageningen Environmental Research (2018), ‘BRO - Bodemkaart van Nederland 1:50. 000’ internetsite, maart 2024. https://nationaalgeoregister. nl/geonetwork/srv/dut/catalog. search;jsessionid=11F26FB095C4D0E1D6AC7C8A 4B52D94D#/metadata/ed960299-a147-4c1a-bc57-41ff83a2264f. NGR/Wageningen Environmental Research (2019) BRO - Geomorfologische Kaart van Nederland 1:50:000, internetsite, maart 2024. https://nationaalgeoregister. nl/geonetwork/srv/dut/catalog. search#/metadata/459231d0-7379-4f26-a4447616e1d888f0. Openbasiskaart. nl, internetsite, maart 2024. https://www. openbasiskaart. nl/ Publieke Dienstverlening Op de Kaart (PDOK); internetsite, maart 2024. https://pdokviewer. pdok. nl
16921. 015 versie 2
30 / 30
Figuur 1: Het plangebied op de digitale topografische kaart (1:25. 000).
Figuur 2: Het plangebied op een recente luchtfoto.
Figuur 3: Boorpuntenkaart vooronderzoek 9
9 Wullink, 2022.
Figuur 4: Het plangebied op de Geomorfologische kaart 1: 50. 000 van Nederland. Let op: het plangebied dat hier staat weergegeven komt uit het vooronderzoek, het huidige plangebied is iets kleiner, zie figuur 1 & 2.
Figuur 5: Het plangebied op de bodemkaart. Let op: het plangebied dat hier staat weergegeven komt uit het vooronderzoek, het huidige plangebied is iets kleiner, zie figuur 1 & 2.
Figuur 6: Archeologische waarden en onderzoeken in de omgeving bied.
van
het plange-
Let op: het plangebied dat hier staat weergegeven komt uit het vooronderzoek, het huidige plangebied is iets kleiner, zie figuur 1 & 2.
Figuur 7: Kaart van het beleg van Den Bosch (in rood het plangebied bij benadering)
Figuur 8: Gemeentelijke beleidskaart van Sint-Michielsgestel Let op: het plangebied dat hier staat weergegeven komt uit het vooronderzoek, het huidige plangebied is iets kleiner, zie figuur 1 & 2.
Figuur 9: Het plangebied op historische kaarten uit de 19 e en 20 ste eeuw. Let op: het plangebied dat hier staat weergegeven komt uit het vooronderzoek, het huidige plangebied is iets kleiner, zie figuur 1 & 2.
Figuur 10: Proefsleuvenplan
Bijlage 1: Lijst met de verwachtte aantallen 10 Onderzoek
Verwachting
Venstraat 1 te Sint-Michielsgestel, gemeente Sint-Michielsgestel Omvang
Neolithicum-Nieuwe tijd Verwachte aantal m 2
3. 900 m 2
450 m 2
Vondstcategorie Aardewerk Bouwmateriaal Metaal (ferro) Metaal (non-ferro) Slakmateriaal
Verwachte aantallen (N) stuk 75 stuk 10 3 stuk 2 stuk 0 stuk 0 stuk stuk 0 10 stuk 0 stuk 0 stuk 10 stuk 10 stuk stuk 0 stuk 0 stuk 0 0 stuk 0 stuk 0 stuk 5 stuk Verwachte aantallen (N)
Vuursteen Overig natuursteen
Glas Menselijk botmateriaal onverbrand Menselijk botmateriaal verbrand Dierlijk botmateriaal onverbrand Dierlijk botmateriaal verbrand Visresten (handverzameld) Schelpen Hout
Houtskool(monsters) Textiel Leer
Submoderne materialen Monstername
Algemeen biologisch monster (ABM) Algemeen zeefmonster (AZM) Pollen, diatomeeën en andere microfossielen Monsters voor anorganisch chemisch onderzoek Monsters voor micromorfologisch onderzoek Monsters voor luminescentiedatering (OSL) 14 Monsters voor koolstofdatering (C) DNA
Dendrochronologisch monster
10 Aan deze aantallen
kunnen geen rechten worden ontleend.
stuk stuk stuk stuk stuk stuk stuk stuk stuk
2 1 1 0 0 0 1 0 0
Bijlage 2: Overzicht te raadplegen specialisten/specialismen Vondstcategorie
In
PvE
voorschrijven “Raadplegen bij PvA”
In
PvE voorschrijven “Raadplegen bij veldwerk”
Aardewerk Bouwmateriaal Metaal (ferro) Metaal (non-ferro) Slakmateriaal
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
Vuursteen Overig natuursteen
nee
nee
nee
nee
Glas Menselijk botmateriaal onverbrand Menselijk botmateriaal verbrand Dierlijk botmateriaal onverbrand Dierlijk botmateriaal verbrand Visresten Schelpen
nee
nee
nee
ja
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
Hout
nee
nee
Houtskool(monsters) Textiel
nee
nee
nee
nee
Leer
nee
nee
Submoderne materialen
nee
nee
Algemeen biologisch monster (ABM) Algemeen zeefmonster (AZM) Pollen, diatomeeën en andere microfossielen Monsters voor anorganisch chemisch onderzoek Monsters voor micromorfologisch onderzoek Monsters voor luminescentiedatering (OSL) 14 Monsters voor koolstofdatering (C)
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
nee
DNA
nee
nee
Dendrochronologisch monster
nee
nee
In
PvE voorschrijven “Raadplegen bij uitwerking” ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja
Monstername
ja ja ja ja ja ja ja ja ja