Bijlage 3 - Jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel - gewaarmerkt incl. controleverklaring

met de signalen uit het eerdergenoemde onderzoek. We zijn met Bint Welzijn afgelopen jaar een nieuwe activiteit in Berlicum gestart: het Werkatelier. Doel is om een laagdrempelige ontmoetingsplek te creëren voor met name vrouwelijke nieuwkomers, waar zij zinvol bezig kunnen zijn, hun Nederlands kunnen oefenen en hun hulpvraag kunnen stellen. Het Werkatelier wordt ondersteund door vrijwilligers en een sociaal werker.

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal Taakstelling huisvesting statushouders Statushouders met werk (%) Benchmark* Statushouders met bijstand (%) Benchmark* Statushouders (18-30 jaar) die onderwijs volgen (%) Benchmark*

Realisatie 2023

Begroot 2024

Realisatie 2024

39 35 44 52 8 12

42

48 38 35 48 13

47 8

9

Toelichting: op diverse gebieden. Ook vergelijken we onze resultaten met die van de 127 andere deelnemende gemeenten en arbeidsmarktregio's aan de benchmark. 4 zijn gebaseerd op de laatste benchmark (peildatum 31-122023). onder de oude Wet inburgering, die sinds 2014 in de gemeente ingeschreven staan en die een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde of onbepaalde tijd hebben ontvangen, inclusief nagereisde gezinsleden. De nieuwe wet inburgering is sinds 1 januari 2022 ingegaan en toonde bij het opstellen van de begroting 2024 nog onvoldoende data. het statushouders onder de oude Wet inburgering - met onze ondersteuning - bovengemiddeld goed lukt om mee te doen in de samenleving, via betaald werk of het volgen van een opleiding met studiefinanciering. De huidige krappe arbeidsmarkt werkt hierbij in ons voordeel.

37 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Dit kostte het Minderheden

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 voor 2024 na wijziging wijziging

Rekening 2024

Verschil

Baten

4.030

305

3.962

4.079

117

Lasten

2.403

675

4.112

3.312

800

Saldo voor bestemming

1.628

-371

-150

767

917

0

0

0

0

0

Storting in reserves

1.483

0

320

1.182

-862

Saldo resultaatbestemming

-1.483

0

-320

-1.182

-862

145

-371

-470

-416

54

Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves

Financiële toelichting Begroting 2024 Minderheden

-470

Rekening 2024 -416

Verschil 54

54.000. De redenen hiervoor zijn: Het Rijk heeft extra budget aan gemeenten verstrekt voor uitvoering Wet Inburgering en de hoge asielinstroom voor de jaren 2022 t/m 2024. Het deel van het budget voor De behoefte is nu beter in beeld en er is meer capaciteit beschikbaar om dit verder op te pakken in 2025. Als gevolg van de hogere vergoeding vanuit het Rijk in relatie tot de daadwerkelijke 862.000. Door de wijze van verantwoorden (50-50 verdeling) zijn uiteindelijk meer inkomsten en uitgaven verantwoord dan begroot. Per saldo heeft dit geleid tot een Opvang doelgroepen. Deze egalisatiereserve zetten we in om toekomstige opvangkosten te kunnen dekken die het gevolg zijn van de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne en voor extra huisvesting van statushouders of andere doelgroepen. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen.

38 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Jeugdzorg

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden In 2024 zijn we begonnen met de eerste stappen voor de uitvoering van de landelijke het verkenningsinstrument toegang en het versterken van onze stevige lokale wijkteams. In 2024 is de eerste fase van een nieuw dashboard sociaal domein opgeleverd. Dit dashboard dient als hulpmiddel voor de financiële analyse van jeugdzorg en zal in een latere fase verder worden ontwikkeld voor beleids- en managementinformatie. Het regionaal beleidsprogramma jeugdhulp 2024-2028 is vastgesteld door de gemeenten in Noordoost Brabant. Dit beleidsprogramma is bedoeld om de regionale samenwerking op de jeugdzorg te sturen. Het verduidelijkt de regionale verantwoordelijkheden en taken die gaan over de toegang tot, inrichting, uitvoering en kwaliteit van specialistische jeugdzorg en jeugdbescherming. In 2024 is verder uitvoering gegeven aan de reguliere inzet van jongerenwerk. In samenspraak met de jongeren is er gezocht naar een fijne plek om te kunnen ontmoeten. Hier wordt in 2025 verder vorm aan gegeven. In samenwerking met partners is er een regulier overleg opgezet om de lijnen kort te houden. Dit zorgt ervoor dat er meer in gezamenlijkheid wordt opgetrokken.

39 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Bestuursakkoord De samenwerking met de huisartsen is gecontinueerd. Er zijn drie jeugdconsulenten verbonden aan drie praktijken. De consulent ondersteunt bij complexe problematiek op meerdere leefdomeinen en bij reguliere opvoed- en groeivraagstukken. Deze aanpak wordt de komende jaren voortgezet. Het past binnen de landelijke lijn om de samenwerking met huisartsen te intensiveren. Er liggen ontwikkelkansen in de samenwerking tussen een praktijkondersteuner jeugd-GGZ, de huisarts en de jeugdconsulent. De verlengde pilot 'jeugdhulp dichtbij' is geëvalueerd. Er is snel en dichtbij hulp voor inwoners, met korte wachttijden. WMO-vraagstukken (18+) worden meegenomen, doelen worden goed behaald en de tevredenheid van inwoners is hoog. In enkele gevallen kunnen crisissen worden voorkomen of wordt verergering van situaties voorkomen. Het bieden van ambulante hulpverlening vanuit het wijkteam past binnen het kader van de landelijke hervormingsagenda en de richtlijn voor stevige wijkteams van de VNG. We bekijken de mogelijkheid om deze dienstverlening structureel in te bedden en daarnaast in te zetten op sociale netwerkversterking. Het financieel voordeel van deze aanpak is vooralsnog beperkt. Nieuw beleid en ambities: In 2024 is gestart met het opstellen van een visie op het brede sociaal domein. De verwachting is dat deze in 2025 wordt vastgesteld.

Jeugd is een integraal onderdeel van de visie. Voor de toekomstige generatie wordt ingezet met het onderdeel Kansrijke Start. Dit is ook een onderdeel van het Gezond en Actief Leven Akkoord. Kansrijke Start zet in op de eerste 1000 dagen van een kind. Dit vormt de basis voor de rest van zijn/haar leven. Kansrijke Start richt zicht op het netwerk rondom het kind en de ouders. In 2024 is een projectleider aangesteld en gestart met het implementatieplan VIA (Veiligheid in Afhankelijkheidsrelaties). Het implementatieplan is eind 2024 vastgesteld. Zodat in 2025 hier uitvoering aan gegeven kan worden. Consulenten in de wijkteams hebben een basistraining gevolgd om beter met situaties waarin deze problematiek speelt om te kunnen gaan. In 2024 is er verder uitvoering gegeven aan het project complexe scheidingen. Er is een basis opleiding georganiseerd voor alle consulenten in de wijkteams. Daarnaast is er een verdiepende opleiding voor jeugdconsulenten. Deze vindt verder zijn doorgang in begin 2025.

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Toelichting: De indicatoren voor jeugdhulp worden meegenomen in de monitor sociaal domein, die apart naar de gemeenteraad wordt verzonden.

40 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Dit kostte het Jeugdzorg

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 voor 2024 na wijziging wijziging

Rekening 2024

Verschil

Baten

7

4

7

5

-2

Lasten

7.869

7.803

9.283

9.357

-74

Saldo voor bestemming

-7.863

-7.799

-9.276

-9.352

-77

Onttrekking aan reserves

414

331

469

469

0

Storting in reserves

403

0

0

0

0

Saldo resultaatbestemming

11

331

469

469

0

-7.852

-7.468

-8.807

-8.884

-77

Resultaatbestemming

Financiële toelichting Begroting 2024 Jeugdzorg

-8.807

Rekening 2024 -8.884

Verschil -77

77.000. De redenen hiervoor zijn: 762.000 meer gekost dan dat we hadden begroot. De stijging is te verklaren door een aanzienlijke stijging op de uitgaven voor jeugdbescherming, ambulante hulp en dagbehandeling. 521.000 minder gekost dan dat we hadden begroot. De oorzaak is 260.000 is terug ontvangen. Voor Innovatieproject GROEN hebben we incidenteel middelen gekregen vanuit de specifieke uitkering Integraal Zorg Akkoord (IZA) waardoor wij de gereserveerde middelen van 57.000 niet hebben uitgegeven. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen.

41 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Wmo

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden We voerden de Wmo en aanverwante regelgeving (zoals de Verordening Sociaal Domein) uit. Per 1 januari 2024 zijn de nieuwe contracten van de huishoudelijk hulp en het regiotaxivervoer ingegaan. Ook hebben de nieuwe inkoop van hulpmiddelen voorbereid. We hebben daarbij al rekening gehouden met de mogelijkheid van het delen van hulpmiddelen. Het nieuwe contract is in januari 2025 ingegaan. We voerden het lokale uitvoeringsprogramma voor de doordecentralisatie van beschermd wonen uit. Inwoners gaan steeds meer thuis in de wijk beschermd wonen. Dat vraagt om een passend voorzieningenaanbod, vanuit zorgaanbieders, maatschappelijk partners en gemeenten. We hebben een vastgesteld. In vervolg hierop stellen we in 2025 ook een lokaal plan van aanpak op. Ter voorbereiding hierop hebben we een nieuwe telling gedaan van daken thuislozen in onze gemeente. In totaal zijn er 63 mensen in een instabiele woonsituatie geteld, waaronder 10 kinderen. Bestuursakkoord De projectleider heeft in 2024 de doorontwikkeling van de onafhankelijke cliëntondersteuning afgerond. Deze worden op vrijwillige basis ingezet om 42 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

inwoners/cliënten te helpen. Borging van deze cliëntondersteuning is bij Bint en de wijkteams gerealiseerd. In 2024 heeft de uitleen van rolstoelen via de KBO's plaatsgevonden. Dit is inmiddels het 4e jaar waarin dit zo georganiseerd is, naar tevredenheid van alle partijen. In samenwerking met Vivent en Bint is op 1 oktober 2024 de pilot van "de indicatieloze dagbesteding" in Den Dungen gestart. Hierbij wordt de geïndiceerde dagbesteding gecombineerd met de welzijnsdagbesteding. Door natuurlijk verloop werken we toe naar een dagbesteding waar mensen aan kunnen deelnemen zonder hier een indicatie voor nodig te hebben. Er is een projectleider aangenomen voor het opstellen van een lokale inclusieagenda. Daarin is gestart met het doen van een nulmeting. Deze wordt in de eerste helft van 205 opgeleverd.

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal Aantal inwoners met Wmovoorziening Percentage Wmo-gebruikers met 1 of 2 voorzieningen

Realisatie 2023 1.618

Verwachting 2024 1.761

Realisatie 2024 1.641

86%

85%

83%

Toelichting: De overige indicatoren voor Wmo worden opgenomen in de Monitor Sociaal Domein. De raad ontvangt deze rapportage via een raadsinformatiebrief.

Dit kostte het WMO

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 voor 2024 na wijziging wijziging

Rekening 2024

Verschil

Baten

1.145

277

906

1.073

167

Lasten

9.215

9.897

8.440

8.642

-202

Saldo voor bestemming

-8.070

-9.620

-7.534

-7.569

-35

0

0

31

31

0

Storting in reserves

1.493

305

884

884

0

Saldo resultaatbestemming

-1.493

-305

-853

-853

0

-9.563

-9.924

-8.387

-8.422

-35

Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves

Financiële toelichting Begroting 2024 WMO

-8.387

Rekening 2024 -8.422

43 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Verschil -35

35.000. De redenen hiervoor zijn: Collectief vervoer: De aanbesteding met het nieuwe contract van de regiotaxi als uitkomst is financieel voordeliger voor de gemeenten, leidt tot een voordeel van We ontvangen steeds meer eigen bijdrage afgelopen jaren, de begroting is hierop no wordt veroorzaakt doordat er net iets minder hulpmiddelen zijn verstrekt dan verwacht. Dit betreft een incidenteel voordeel, want in 2025 hebben we nieuwe indicaties voor hulpmiddelen en daarnaast de nog uitstaande vervoersmiddelen uit het ouder contract, dat in de loop van de jaren afneemt. Begeleiding: In 2020 werd het nieuwe contract met een nieuwe bekostigingssystematiek (PxQ) afgesloten. In de jaren daarna daalden de kosten op begeleiding sterk. In het jaar 2024 zijn de kosten aanzienlijk hoger dan in de jaren daarvoor, echter nog steeds lager dan bij de bekostigingssystematiek van voor 2020. Vanwege de vele boekingen in periode 12 waren deze kosten bij het opstellen van de begeleiding is het gevolg. Dit is een risico naar de toekomst toe. groepsbegeleiding dan in 2023, stijging was niet volledig voorzien bij de najaarsnota 2024. Om die reden nu nog een Lokaal uitvoeringsbudget Beschermd Wonen, waaronder Thuis in de Wijk, wordt voor Op baten en lasten Beschermd wonen is net zoals begroot, geen resultaat ontstaan. begroot.

Omdat er meer gebruik gemaakt is van verstrekking Beschermd wonen is ook de bijdrage vanuit RIOZ hoger. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen.

44 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Inkomensvoorziening

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden Eind 2024 verstrekte we 224 uitkeringen. Begin 2024 verstrekte we 205 uitkeringen. Dit is een stijging van 19 uitkeringen. In 2024 zijn er 24 nieuwe aanmeldingen gedaan voor een schuldenregeling. 5 inwoners hebben een schone lei ontvangen na een succesvol doorlopen schuldenregeling. Eind 2024 waren er 203 inwoners bij de WSD in dienst vanuit gemeente SintMichielsgestel. De doelstelling is 251 inwoners. Wij hebben de doelstelling niet kunnen halen door de problematiek van de inwoners en de krappe arbeidsmarkt. In 2024 zijn er 3 inwoners uitgestroomd naar regulier werk. Gemeente Sint-Michielsgestel is aangesloten bij de arbeidsmarktregio Noord-Oost Brabant. Met deze arbeidsmarkt regio hebben we nieuwe beleidsregels voor social return opgesteld en het 1werkcentrum opgericht. Inwoners kunnen bij ons aanvragen doen voor de verschillende minimaregelingen zoals het Welzijnsfonds, Bijzondere Bijstand en de Collectieve Zorgverzekering. Voor het welzijnsfonds zijn we per 2024 afgestapt van verstrekkingen op declaratiebasis. Voor de bijzondere bijstand zien we dat we meer uitgekeerd hebben dan we begroot hebben in 2024. Hierdoor is er op dit budget een overschrijding ontstaan. Voor dit tekort is vanuit minimabeleid geen duidelijke inhoudelijke reden.

Bij de Voorjaarsnota 2025 zullen we dan ook kijken of bijstelling van de raming op dit budget nodig is. 45 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Onderzoek naar verhoging minimanorm om in aanmerking te komen voor de minimaregelingen (van 120% naar 130%) is afgerond en door de Gemeenteraad ingestemd. De normverhoging is 1 januari 2025 ingevoerd. Bestuursakkoord In 2024 is het brede armoedenetwerk twee keer bij elkaar gekomen. Het AHOoverleg vind iedere twee maanden plaats. De aanvraagtermijn om in aanmerking te komen voor de energietoeslag 2022 is toegekend aan inwoners. We ondersteunden diverse lokale initiatieven. Samen met de Vincentiusvereniging hebben we de zomer-, sinterklaas- en kerstacties opgezet. Bint heeft in 2024 het kindpakket uitgevoerd.

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal Gemiddeld aantal uitkeringen Participatiewet/Ioaw/Ioaz

Realisatie 2023 205

Begroot 2024 210

Realisatie 2024 224

Toelichting: De overige indicatoren zijn opgenomen in de jaarlijkse rapportage Sociaal Domein. De raad ontvangt deze rapportage een keer per jaar via een raadinformatiebrief.

Dit kostte het Inkomensvoorziening

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 voor 2024 na wijziging wijziging

Rekening 2024

Verschil

Baten

4.030

3.822

3.849

5.037

1.188

Lasten

7.820

6.462

5.640

6.099

-459

Saldo voor bestemming

-3.790

-2.640

-1.791

-1.062

729

Onttrekking aan reserves

35

0

43

43

0

Storting in reserves

0

0

0

0

0

Saldo resultaatbestemming

35

0

43

43

0

-3.755

-2.640

-1.749

-1.020

729

Resultaatbestemming

Financiële toelichting Begroting 2024 Inkomensvoorziening

-1.749

Rekening 2024 -1.020

46 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Verschil 729

729.000. De redenen hiervoor zijn: Dubieuze debiteuren: Inwoners met een vordering van de gemeente dienen deze vordering terug te betalen. We hebben het afgelopen jaar meer ingezet op vorderingen te innen en ook over te dragen aan een deurwaarder. Hierdoor zijn er minder vorderingen als oninbaar 146.000. Op 1 oktober 2024 heeft het Rijk het definitieve BUIG budget vastgesteld. In de najaarsnota 2024 hebben we benoemd dat we de verwachting hadden dat er sprake zou zijn van een voordeel. Dit voordeel uitkeringsgerechtigden en het aantal inwoners met loonkostensubsidie stijgt. Tegenover deze extra inkomsten staan de extra uitgaven voor de Participatiewetuitkering en de loonkostensubsidie. Het aantal bijstandsgerechtigden is gestegen. De reden hiervoor is onbekend. De arbeidsmarkt blijft gespannen. De instroom van bijstandsgerechtigden zijn hoger dan de uitstroom. De inwoners met een Participatiewetuitkering hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt, waardoor zij moeilijk aan het werk komen. Dit heeft geleid tot een Er is weinig gebruik gemaakt van het noodfonds. Daarnaast is er in 2024 veel wisseling van personele capaciteiten geweest waardoor de uitvoering van beleid niet volledig uitgevoerd is. Dit wordt in 2025 verder uitgewerkt. Voor 2024 heeft dit tot een Personenvervoer Arriva: kosten voor personenvervoer zijn niet afzonderlijk begroot.

De kosten zijn met name in het laatste kwartaal gefactureerd. Het gaat om een Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen.

47 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Participatie

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden Eind 2024 hebben we 203 inwoners met loonkostensubsidie aan het werk bij de WSD. Begin 2024 waren er 218 inwoners met loonkostensubsidie aan het werk bij de WSD. Er zijn 3 inwoners uitgestroomd naar regulier werk. De andere inwoners die zijn uitgestroomd door natuurlijk verloop en doordat er geen passende match bleek bij de WSD. In 2024 hebben we een overschot van het BUIG budget de inkomsten vanuit het rijk versus de uitgaven. Dit overschot heeft betrekking tot de medewerkers met loonkostensubsidie. We ontvangen het BUIG budget op basis van de realisatie over 2023. In wijkteam SMG 1 Berlicum/Den Dungen wordt een project gedraaid om inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt op een laagdrempelige manier te begeleiden naar zinvolle daginvulling. Dit kan zijn vrijwilligerswerk, dagbesteding of een (aangepaste) werkplek. Dit wordt gedaan vanuit Den Durpsherd door deze inwoners professioneel te coachen op zinvolle dagbesteding en actief hun ontwikkelingspotentieel te onderzoeken. Bestuursakkoord Inwoners worden actief begeleid naar een zinvolle daginvulling. Ook als betaald werk nog een stap te ver is. 48 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

In onze dienstverlening staan het doel van de hulpverlening en de mens om wie het gaat centraal, de systeemwereld is hierbij dienend. We kijken naar de mogelijkheden van de inwoner. Vanaf 2023 zijn we aangesloten bij de Benchmark Werk en Inkomen van Divosa. Informatie daaruit nemen we op in de jaarlijkse monitor sociaal domein.

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal Aantal klanten met arbeidsvermogen en een traject Aantal reguliere werkgevers aan wie loonkostensubsidie wordt verstrekt t.b.v. werknemer

Realisatie 2023 211

Begroot 2024 275

Realisatie 2024 242

17

25

pm

Toelichting: De overige indicatoren worden opgenomen in de monitor sociaal domein. Deze ontvangt u via een aparte raadsinformatiebrief.

Dit kostte het Participatie

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 voor 2024 na wijziging wijziging

Rekening 2024

Verschil

Baten

27

0

98

131

33

Lasten

4.939

4.460

6.067

5.951

116

Saldo voor bestemming

-4.912

-4.460

-5.969

-5.819

150

398

0

162

162

0

0

0

0

0

0

398

0

162

162

0

-4.514

-4.460

-5.807

-5.657

150

Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves Storting in reserves Saldo resultaatbestemming

Financiële toelichting Begroting 2024 Participatie

-5.807

Rekening 2024 -5.657

Verschil 150

150.000. De redenen hiervoor zijn: In de najaarsnota 2024 hadden wij verwacht dat we extra budget nodig hadden voor de re-integratietrajecten, aangezien het aantal uitkeringen gestegen zijn. Echter blijkt Meer inwoners zijn met loonkostensubsidie aan het werk. Dit levert een nadeel op van 49 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

brede doelgroep van de WSD. Aan de andere kant kunnen inwoners op deze manier (gedeeltelijk) uit de uitkering stromen. Het feit dat de loonkostensubsidie stijgt, betekent dat deze inwoners minder ondersteuningsbehoeften hebben van overige regelingen in het sociaal domein. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen.

50 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Volksgezondheid

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden De wettelijke taken (Wet Publieke Gezondheid) worden voornamelijk uitgevoerd door de GGD op basis van een gemeenschappelijke regeling. Over de lokale accenten worden continue gesprekken gevoerd met de GGD. Bestuursakkoord Volksgezondheid is een breed onderwerp dat veel raakvlakken heeft met zowel het sociaal als het fysiek domein. Het thema gezondheid is onderdeel van de Omgevingsvisie en de Visie sociaal domein, die naar verwachting in 2025 wordt vastgesteld. Zowel intern als extern leggen we de verbindingen tussen beide domeinen. In 2024 organiseerde de GGD in samenwerking met Bint, de Hartstichting en andere gezondheidsprofessionals het 'gezondheidsplein' in Den Dungen (Litserborg). Doel was bewustwording van en verbeteren van de leefstijl van inwoners. De opkomst was met ruim 200 mensen goed, hoewel de doelgroep waar mede op gedoeld werd (4065 jr) achterbleef in de bezoekersaantallen. Inzake Volksgezondheid is vanuit het plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) in 2024 - veelal in samenwerking met de GGD - gewerkt aan het terugdringen van de gezondheidsachterstanden, Kansrijke Start, Mentale Gezondheid, de aanpak overgewicht en obesitas en aan de versterking van de 51 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

kennis- en adviesfunctie van de GGD. De GALA-middelen lopen deels na 2025 en deels na 2026 af. In 2024 zijn we gestart met het opzetten van het Verkennend Gesprek - onderdeel van het Mentaal Gezondheids Netwerk - om in samenwerking met de huisartsen de zorg voor mensen met psychische problemen te verbeteren. Sporten en bewegen dragen bij aan een goede gezondheid. Nieuw sportaanbod kan hieraan een bijdrage leveren. In Sint-Michielsgestel is een start gemaakt met de uitvoering van het Sportakkoord. Er is een regeling opengesteld om nieuwe sportinitiatieven in de gemeente te ontwikkelen. De initiatieven worden beoordeeld door een kernteam, bestaande uit een vertegenwoordiging van sport- en beweegaanbieders uit de gemeente. Ook is een buurtsportcoach van Bint is aangesloten.

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Toelichting: De GGD doet onderzoek naar de gezondheid van inwoners. Dit doen zij in twee onderzoeken: 1. gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen; 2. gezondheidsmonitor jeugd. Deze onderzoeken worden één keer per vier jaar uitgevoerd. De resultaten zijn te vinden op de website www.brabantscan.nl.

Dit kostte het Volksgezondheid

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 voor 2024 na wijziging wijziging

Rekening 2024

Verschil

Baten

7

0

0

0

0

Lasten

1.138

1.305

1.602

1.590

12

Saldo voor bestemming

-1.130

-1.305

-1.602

-1.590

12

Onttrekking aan reserves

0

0

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

0

0

Saldo resultaatbestemming

0

0

0

0

0

-1.130

-1.305

-1.602

-1.590

12

Resultaatbestemming

Financiële toelichting Begroting 2024 Volksgezondheid

-1.602

Rekening 2024 -1.590

52 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Verschil 12

Onderwijs

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden Het Regionaal Team Leerplicht (RTL) voor deze taken uit voor de gemeenten SintMichielsgestel, Boxtel en Vught. Met ingang van 1 januari 2024 is de naam RMC gewijzigd naar het Doorstroompunt en worden de RMC-medewerkers doorstroomcoaches genoemd. Wij sloten ons in 2024 aan bij de regionale werkgroep leerplicht van het samenwerkingsverband De Meierij en voeren structureel overleg met het openbaar ministerie. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft middelen ter beschikking gesteld voor de regionale aanpak voortijdig schoolverlaten (VSV) en arbeidstoeleiding kwetsbare jongeren. De subsidie die in 2023 is verstrekt voor de voortgezet in 2024. In 2024 hadden de leerplicht- en doorstroomcoaches de doelgroep tot 23 jaar duidelijk in beeld. Hiervoor zijn onder andere trajecten bij de dilemmamanager ingekocht, die ons helpen de juiste ondersteuning te bieden. Wij sloten ons in 2024 aan bij de regionale werkgroep leerlingenvervoer. In deze werkgroep zijn alle gemeenten vertegenwoordigd die onder het samenwerkingsverband de Meierij vallen. In het jaar 2024 hebben wij net zoals het jaar 2023 een vaste consulent gekoppeld aan het leerlingenvervoer om de aanvragen te beoordelen en als vast aanspreekpunt voor ouders en de vervoerder, daarbij is er ook een vaste kwaliteitsmedewerker gekoppeld aan het leerlingenvervoer.

53 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Sinds het schooljaar 2021-2022 werken we volgens de verordening bekostiging leerlingenvervoer. Behalve taxivervoer kennen we ook bekostiging openbaar vervoer, een fietsvergoeding, een bijdrage voor de aankoop van een (elektrische) fiets of een kilometervergoeding voor de eigen auto. Met deze alternatieven voor het taxivervoer dragen wij bij aan de zelfstandigheid van kwetsbare leerlingen. In 2024 hebben we gewerkt aan het bestrijden van onderwijsachterstanden langs twee wettelijk verplichte pijlers: 1. Voor- en vroegschoolse educatie met als doel om kinderen met (een risico op) een achterstand in de Nederlandse taal beter voor te bereiden op de basisschool: Halfjaarlijks voerden we overleg met VVE-partners over de voortgang; 2. De Lokale Educatieve Agenda: het instrument voor gemeenten, schoolbesturen en overige partners om te komen tot gezamenlijke afspraken over o.a. over het voorkomen van segregatie, het bevorderen van integratie en het bestrijden van onderwijsachterstanden. Halfjaarlijks voerden we hiertoe LEA-overleg met onderwijsbesturen, kinderopvang, GGD, Samenwerkingsverband de Meierij en welzijnsorganisaties. In 2024 bevestigde de Inspectie van het Onderwijs in haar jaarlijkse risicoanalyse dat wettelijke taken over het voorgaande jaar rondom onderwijsachterstandenbeleid en Toezicht en Handhaving Kinderopvang.

In het kader van laaggeletterdheid ondersteunden we inwoners om hun basisvaardigheden (taal, reken- en digitale vaardigheden) te versterken. Dit gebeurde met een divers aanbod aan activiteiten, zoals een werkatelier, een cursus Klik-en-Tik, taalgroepen en 1-op-1 Taalmaatjes. Afgelopen jaar zetten we extra in op het ondersteunen en opleiden van de vele taalvrijwilligers. We hebben extra taalmaterialen gekocht en basis- en aanvullende trainingen georganiseerd. Ook hebben we ons voorbereid om in 2025 te starten met een gezinsaanpak voor geletterdheid. Daarmee willen we laaggeletterdheid aan de voorkant aanpakken. In 2024 is gestart met het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP). Er is opdracht verstrekt voor het opstellen van het IHP, vervolgens zijn als eerste stap de leerlingenprognoses geactualiseerd. Er zijn diverse gesprekken gevoerd met schoolbesturen en onderwijspartners. De onverwachte en onevenredig verdeelde groei of juist krimp in de verschillende kernen, zorgt voor extra complexiteit, waardoor er meer tijd nodig is om tot een gedragen plan te komen. Elde College In 2024 heeft het schoolbestuur samen met de gedelegeerd bouwheer met de gemeente de architect geselecteerd. De eerste schetsten zijn inmiddels besproken en het voorlopig ontwerp is voorgelegd aan de stuurgroep om vastgesteld te worden.

Basisschool de Bolster In 2024 is samen met het schoolbestuur Stroomm een gedelegeerd bouwheer aanbesteed die gestart is met het opstellen van het Programma van Eisen. Er is ook een verkenning opgestart om de samenwerking met Kentalis voor een inclusieve school verder uit te breiden op locatie Heidelust. Basisschool de Fonkel Na de zomer van 2024 is de uitbreiding van basisschool de Fonkel in gebruik genomen en in oktober is het gebouw feestelijk geopend in bijzijn van alle kinderen, ouders, leerkrachten en omwonenden.

54 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Bestuursakkoord In 2024 gaven we uitvoering aan het gemeentelijk NPO (nationaal programma onderwijs), bedoeld om achterstanden die zijn ontstaan door corona in te lopen. Samen met GGD, BINT, Farent en MEE is ingezet op weerbaarheidstrainingen, versterking ouderschap en schoolmaatschappelijk werk. We lieten ons Taalhuis (zie ook bij minderheden) controleren op toekomstbestendigheid. Met deze controle krijgen we meer inzicht in hoe ons Taalhuis functioneert: wat gaat goed en wat heeft nog extra aandacht nodig om onze inwoners ook in de toekomst goed te kunnen blijven helpen? Begin 2025 horen we de uitslag. Het voornemen om nieuwe beleidsregels leerlingenvervoer op te stellen in 2024 is nog niet uitgevoerd. We hebben eerst binnen de bestaande beleidsregels de kosten beperkt. We willen voor het schooljaar 2026 - 2027 een nieuwe verordening en nieuwe beleidsregels opstellen. De reden hiervoor is om de ontwikkelingen/mogelijkheden binnen het leerlingenvervoer te actualiseren en de zelfredzaamheid van kinderen in het openbaar en/of eigen vervoer te vergroten door middel van een individueel vervoersplan op te stellen.

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal Aantal leerlingen met een vervoersbeschikking

Realisatie 2023 116

Begroot 2024 100

Realisatie 2024 118

Toelichting: We zien dat de aantallen binnen het leerlingenvervoer niet dalen, ook niet door het koppelen van een vaste consulent/kwaliteitsmedewerker aan het team, Met ingang van maart 2025 willen we meer zicht krijgen op welke aanvragen er binnen komen, hierdoor wordt elke aanvraag onder de loep genomen om te bezien of er aanvragen zijn, die in de toekomst in aanmerking kunnen komen voor aan andere vervoersvoorziening. Denk hierbij aan een kilometervergoeding, OV-vergoeding, vergoeding voor de aanschaf van (elektrische) fiets etc. Daarbij gaan we de mogelijkheden onderzoeken om te gaan werken met een vervoersplan. De stijging van de kosten van het leerlingenvervoer is grotendeels ook te wijten door indexering van de NEA-index, in het jaar 2022 (3,5%), 2023 (13,7%), 2024 (3,4%). De cijfers over de kinderopvang en inspecties worden geregistreerd in de jaarlijkse verantwoordingen aan de Inspectie van het onderwijs.

55 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Dit kostte het Onderwijs

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 voor 2024 na wijziging wijziging

Rekening 2024

Verschil

Baten

637

561

422

757

335

Lasten

4.261

3.867

4.859

5.161

-302

Saldo voor bestemming

-3.624

-3.306

-4.437

-4.404

33

Onttrekking aan reserves

0

0

270

233

-37

Storting in reserves

0

0

0

0

0

Saldo resultaatbestemming

0

0

270

233

-37

-3.624

-3.306

-4.167

-4.171

-4

Resultaatbestemming

Financiële toelichting Begroting 2024 Onderwijs

-4.167

Op dit product is een financieel na

Rekening 2024 -4.171

Verschil -4

4.000. De redenen hiervoor zijn:

De huurcontracten voor de BSO en KDV zijn nog niet geheel op orde, dit heeft te maken met interne verschuivingen in de gebouwen voor zowel onderwijs als KDV/BSO. De bijdrage , dit heeft te maken met inhuurkosten (extern) in verband met ziekteverzuim. Het budget voor TOMDe vervoerskosten van leerlin ager dan verwachte kosten voor inspecties van kinderopvangorganisatie. Voor de uitvoering van de Wet hersteloperatie toeslagen ontvangen we een Rijksbijdrage. Deze bijdrage is deels gebaseerd op normbedragen en leidt tot een voordeel van 70.000. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen.

56 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Leefomgeving

57 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Zo gaf dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel Het geven van ruimte is een rol die Sint-Michielsgestel wil invullen in de relatie met haar inwoners. Er is fysieke ruimte in de vorm van weidse velden, talrijke bossen, parken, rivieren en het kanaal. Volop ruimte om te fietsen, wandelen, varen of juist tot rust te komen. Maar we willen onze inwoners ook de ruimte geven om initiatief te nemen in het verbeteren van de leefomgeving. De ruimte bieden en stimuleren om mee te denken én te doen op het gebied van wonen, leven, werken en recreëren in de gemeente. Zó draagt dit programma bij aan Sint-Michielsgestel geeft ruimte.

Dit was het doel Ook in 2022 is Sint-Michielsgestel een prima gemeente om te wonen. Om dit te realiseren kijken we niet alleen naar de beschikbaarheid van woningen, maar ook naar een woonomgeving die schoon, goed onderhouden en (verkeers-)veilig is. Winkels voor onze dagelijkse boodschappen en aandacht voor de dorpscentra helpen om dorpen leefbaar te houden. Daarbij hoort ook een passend accommodatiebeleid. Leefbaarheid houdt niet op bij onze dorpen. Ook ons buitengebied krijgt in de komende bestuursperiode extra aandacht. Duurzaamheid, gezondheid, ruimtelijke ontwikkeling, natuur en milieu spelen daarin een rol. Zodat ons buitengebied een nog betere plek wordt om samen te werken, te wonen en te recreëren. Voldoende betaalbare woningen Voldoende betaalbare woningen voor alle doelgroepen leveren een grote bijdrage aan de aantrekkingskracht en daarmee de leefbaarheid van onze dorpen. Dit betekent zowel koopwoningen als huurwoningen, zowel goedkoop als duurder. Duurzaamheid is uiteraard ook bij nieuwbouw een belangrijk thema. Inwoners halen het beste uit zichzelf en hun omgeving In onze gemeente kunnen inwoners, bedrijven, instellingen en organisaties het beste uit zichzelf en hun omgeving halen. Innovatie, creativiteit, nieuwe markten en integratie van kwetsbare groepen vinden we belangrijk.

We zien voor Sint-Michielsgestel veel kansen op het gebied van economie, toerisme en recreatie. Die gaan we vastleggen in nieuwe plannen zodat we ze ook kunnen benutten. Daarbij zetten we in op actief acquisitiebeleid. We maken werk van werk. Dit doen we door plannen te ondersteunen die bijdragen aan een krachtige economie. Dat doen we lokaal, maar ook regionaal via samenwerkingsverbanden zoals AgriFood Capital. Ruimtelijk beleid voor het buitengebied Nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen vragen om een aanpassing van het ruimtelijk beleid voor het buitengebied. Te denken valt bijvoorbeeld aan beleid voor Vrijkomende Agrarische bedrijfsbebouwing en de energietransitie. In 2022 zijn we door andere prioritering niet toegekomen aan het opstellen van nieuw beleid voor Vrijkomende Agrarische Bedrijfsbebouwing. Dit is alsnog gepland voor 2023. We trekken in dit verband samen op met de gemeente Boxtel. Verkeer en vervoer In 2022 hebben we het Maatregelenpakket Verkeer dat voortvloeit uit het gemeentelijk verkeers- en vervoersbeleid (GVVB) geactualiseerd. Meerdere locaties zijn aangepakt ten gunste van bereikbaarheid, verkeersveiligheid en duurzaamheid. In de verantwoording over 2024 leest u bij de product Verkeersmaatregelen over landelijke ontwikkelingen en concrete lokale verkeersmaatregelen per kern.

58 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Openbare ruimte en voorzieningen Door het bieden van een goed verzorgde openbare ruimte en voorzieningen dragen we ons steentje bij aan goed leven, werken en recreëren in de gemeente. Afgelopen jaren is gekozen voor een sobere uitvoering van het onderhoud aan de openbare ruimte. Dit heeft ervoor gezorgd dat op sommige plaatsen achterstanden zijn ontstaan. Die werken we zoveel mogelijk weg. Onkruidbestrijding en het onderhoud aan onze talrijke bomen zijn aandachtspunten. Ook het onderhoud aan wegen, fiets- en voetpaden krijgt aandacht.

Dit viel eronder Deze producten en diensten dragen bij aan het programma Leefomgeving: Volkshuisvesting Ruimtelijke ontwikkeling Grondexploitaties Beheer onroerend goed Groenbeheer Beheer openbare ruimte Verkeersmaatregelen Parkeren Begraafplaatsen Dit grote project draagt bij aan het programma Leefomgeving: Omgevingswet

59 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Dit kostte het Leefomgeving

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 voor 2024 na wijziging wijziging

Rekening 2024

Verschil

Baten Volkshuisvesting

106

46

55

55

0

Ruimtelijke ontwikkeling

755

914

934

1.347

413

Grondexploitaties

410

4.054

2.233

1.793

-440

1.225

1.103

1.121

1.114

-6

Groenbeheer

107

104

4

10

6

Beheer openbare ruimte

186

39

64

162

98

Verkeersmaatregelen

35

25

26

2

-25

Begraafplaatsen

5

4

4

9

6

2.830

6.289

4.441

4.493

52

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 voor 2024 na wijziging wijziging

Rekening 2024

Verschil

Beheer onroerend goed

Totaal Baten Leefomgeving

Lasten Volkshuisvesting

-251

-409

-623

-626

-3

Ruimtelijke ontwikkeling

-3.663

-2.950

-3.996

-4.149

-153

Project Omgevingswet

-103

0

-51

-65

-14

Grondexploitaties

-291

-4.145

-2.822

-1.592

1.229

Beheer onroerend goed

-916

-797

-1.123

-899

224

Groenbeheer

-2.767

-2.855

-3.412

-3.303

109

Beheer openbare ruimte

-3.150

-3.365

-4.581

-4.518

63

Verkeersmaatregelen

-937

-760

-1.344

-1.190

154

Parkeren

-26

0

-40

-40

0

Begraafplaatsen

-32

-8

-127

-108

19

Totaal Lasten

-12.136

-15.290

-18.118

-16.489

1.628

Resultaat voor bestemming

-9.305

-9.000

-13.677

-11.997

1.680

Onttrekking aan reserves

538

664

903

603

-301

Storting in reserves

392

674

5

215

-210

Saldo resultaatbestemming

145

-10

898

387

-511

Resultaat na bestemming

-9.160

-9.010

-12.779

-11.609

1.169

Resultaatbestemming

60 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Programma in relatie tot de gehele jaarrekening Werkelijke baten en lasten van dit programma

61 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Volkshuisvesting

Verantwoordelijke(n): Sam Goossens

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden We adviseerden ruimtelijke plannen aan de hand van het toetsingskader woningbouwplannen van het programma Volkshuisvesting en de doelgroepenverordening. Hierdoor werden plannen aangepast om te voldoen aan onze eisen, wat leidde tot meer sociale woningbouw en betaalbare woningen voor starters, kleine huishoudens en ouderen. Ook werkten we aan CPO-projecten en stelden de leidraad voor CPO-ontwikkelingen op. In 2025 evalueren we het effect van dit toetsingskader. We monitorden de prestatieafspraken van vorig jaar met woningbouwcorporaties en huurdersverenigingen en verlengden deze voor 2025. We meldden in de begroting dat we dit jaar prestatieafspraken maken met strategische partners vanuit welzijn en zorg, op basis van het Programma Volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg 2023-2027. We hebben met de corporaties afgesproken in 2025 nieuwe meerjarige afspraken te maken, waarbij we partners uit Zorg & Welzijn betrekken. Bij advisering over woningbouwprogramma's gebruikten we het Toetsingskader woningbouw en de doelgroepenverordening. Hierdoor werden plannen aangepast om te voldoen aan onze eisen, wat leidde tot meer sociale woningbouw en betaalbare woningen voor starters, kleine huishoudens en ouderen. Ook werkten we aan CPOprojecten.

62 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Bestuursakkoord In 2024 voerden we het Programma Volkshuisvesting, visie op wonen-welzijn-zorg 2023-2027 uit, waarin de doelstellingen uit het beleidsakkoord zijn verwerkt. We stelden de uitvoeringsagenda voor het Programma Volkshuisvesting op, vaststelling in 2025. De Doelgroepenverordening en Volkshuisvestingsfonds stelden we in 2024 vast. We troffen de voorbereidingen voor het beleidsinstrument splitsingsbeleid en onderzoek naar schaarste voor de onderbouwing van een eventuele huisvestingsverordening.

Dit kostte het Volkshuisvesting

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 voor 2024 na wijziging wijziging

Rekening 2024

Verschil

Baten

106

46

55

55

0

Lasten

251

409

623

626

-3

Saldo voor bestemming

-144

-363

-568

-571

-3

Onttrekking aan reserves

0

0

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

0

0

Saldo resultaatbestemming

0

0

0

0

0

-144

-363

-568

-571

-3

Resultaatbestemming

Saldo na

Financiële toelichting Begroting 2024 Volkshuisvesting

-568

Rekening 2024 -571

3.000. Het bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen.

63 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Verschil -3

Ruimtelijke ontwikkeling

Verantwoordelijke: Theo Geldens

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden We versterkten de bestaande ruimtelijke kwaliteit bij ruimtelijke ontwikkelingen, in lijn met onze doelen voor duurzaamheid en klimaatadaptatie. We stimuleerden de bouw van voldoende woningen voor doelgroepen door gebruik van het Toetsingskader en hielden rekening met het Programma Volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg. Bij plannen zonder bestaande afspraken, hielden we rekening met het Programma Volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg. We namen deel aan sub-Hertogenbosch voor NOVEX Stedelijk Brabant. Provincie, gemeenten en waterschappen bepaalden samen ruimtelijke opgaven voor duurzame verstedelijking. Dit leidde tot een gezamenlijk Ontwikkelperspectief en Uitvoeringsagenda, vastgesteld eind 2024. We droegen bij aan het Ruimtelijke Voorstel van de RNOB en het Ruimtelijk Voorstel Brabant, ingediend voor de nationale Nota Ruimte. De Omgevingswet trad op 1 januari 2024 in werking. Diverse bestemmingsplannen werden vóór deze datum in procedure gebracht en afgerond in 2024. We faciliteerden projectontwikkeling waarin gemeentelijke belangen en ambities werden ingebracht.

64 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Bestuursakkoord We vervolgden het onderzoek naar potentiële inbreidingslocaties voor woningbouw, inclusief de transformatie van leegstaande bedrijfsgebouwen. Het onderzoek werd afgerond in het 2e kwartaal van 2024, gevolgd door een ontwikkelstrategie in het eerste kwartaal van 2025. De gemeenteraad stelde de Omgevingsvisie 2040 en de bijbehorende Omgevingseffectrapportage vast op 3 oktober 2024. In het tweede kwartaal van 2024 startte de Omgevingstafel voor complexe ruimtelijke initiatieven. Lopende Woningbouwontwikkelingen in Sint-Michielsgestel Domein aan de Dommel: Uitwerking tenderplan, Nota van Uitgangpunten (mijlpaal 1) gepland in het eerste kwartaal van 2025. De Huif: Bestemmingsplan gewijzigd vastgesteld in november 2023, beroep ingesteld, zitting Raad van State op 14 april 2025. Heidelust: Uitvoering visie Theereheide, bouw basisschool en ca. 50 tijdelijke woningen, landschapspark en 50 permanente woningen. Vooroverleg tijdelijke woningen gestart in tweede helft van 2024. Centrumplan: Positieve uitspraak Raad van State, voorbereidingen voor bouw De Raadskamer gestart. Verkoop voormalig gemeentehuis afgerond, nieuwe eigenaar bespreekt ideeën. Herinrichting kernwinkelgebied (fase 2) grotendeels afgerond, voorbereidingen fase 3 gestart. Nieuw Dommelpad wordt aangelegd, bezwaarschrift watervergunning ingediend, werkzaamheden starten voorjaar 2025.

Beroep tegen wijzigingsplan The Green Villa, zittingsdatum onbekend. Eventuele rechtszaak vanwege ontbinding samenwerkingsovereenkomst Dommeloever uit 2005. Laarzicht, Middelrode: Waterbeheer opgelost, plan verbeterd en doorgestuurd naar gemeenteraad. Behandeling in februari 2025. Reparatieplan Milrooijseweg, Berlicum: Onderzoek naar bedrijfswoningen, bestemmingsplan vastgesteld op 3 oktober 2024, onherroepelijk. De Rietstok, Gemonde: Beroepschrift ingediend en voorlopige voorziening toegekend. Verweerschrift en aanvullend wateronderzoek ingediend, zitting bodemprocedure afwachten. Beekveld, Berlicum: Laatste fase woningbouw (fase 10) in ontwikkeling, oplevering in eerste helft 2025. Afbouw eerdere fases en inrichting openbare ruimte doorgepakt tweede helft van 2025, met uitloop in 2026. Ploeg III, Berlicum: Concept anterieure overeenkomst voor de bouw van 26 sociale woningen, vooroverleg over BOPA-procedure gestart. Woonstichting JOOST heroverweegt plan vanwege financiële haalbaarheid. Wonen op de Donk, Den Dungen: Ontwerpbestemmingsplan vastgesteld op 18 april 2024, 3 beroepschriften en 2 verzoeken om voorlopige voorziening ingediend. Voorlopige voorzieningen afgewezen, behandeling beroepschriften bij Raad van State nog in afwachting. De Blauwe Scholk, Den Dungen: Fasen 1, 2 en deel van fase 3 aangewezen als gemeentelijk monument, beroep tegen gedeeltelijke aanwijzing.

Herontwikkeling pas mogelijk na verwijderen hindercontour agrarisch bedrijf. Verkoopprocedure Blauwe Scholk verwacht in Q2 2025. Venkant, Sint-Michielsgestel: Realisatie van 12 tijdelijke flexwoningen in samenwerking met Woonmeij. Plan- en contractvorming afgerond, omgevingsdialoog voltooid, gemeenteraad geïnformeerd. BOPA-aanvraag ingediend op 1 november 2024. Kleine initiatieven: Behandeling van 5 verzoeken gestart in 2024 We werkten aan verschillende ontwikkelingen voor het buitengebied: 65 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Actualisatie bestemmingsplan buitengebied: 29 initiatieven voor saneringen, herbestemmingen en Ruimte voor Ruimte woningen, leidend tot kwaliteitsverbetering. Bestemmingsplan vastgesteld in juni 2023, niet onherroepelijk. Zitting over beroep verwacht in 2025. Omgevingsplan Laar Nieuw Laar, Berlicum: Plan voor sanering van intensieve veehouderijen, Ruimte voor Ruimte woningen en agrarische uitbreidingen. Plan vastgesteld in december 2023, met 6 beroepen en 2 voorlopige voorzieningen. Raad van State schorste delen van het plan in september 2024. Bestemmingsplan Hezelaar, Sint-Michielsgestel: Ontwikkeling van 19 Ruimte voor Ruimte kavels, vastgesteld in juni 2023. Zitting bij Raad van State op 4 maart 2025. Landgoed Haanwijk en Oud Herlear, Sint-Michielsgestel: Ontwikkeling van horecagelegenheid en maatschappelijke functie voor Brabants Landschap. Plan vastgesteld in december 2023, één beroep ingediend. Behandeling verwacht medio 2025. Halderse Akkers 5a, Sint-Michielsgestel: Sanering intensieve veehouderij, ontwikkeling van 3 Ruimte voor Ruimte woningen en een B&B. Plan vastgesteld in juni 2023, beroep ingetrokken in augustus 2024, plan onherroepelijk. Venstraat 1, Sint-Michielsgestel: Sanering geitenhouderij, opknappen monumentaal pand, toevoeging woningen en natuurontwikkeling. Plan vastgesteld in oktober 2024, geen beroep ingediend, plan onherroepelijk.

Halderse Akkers 5, Sint-Michielsgestel: Sanering garagebedrijf, ontwikkeling van 2 Ruimte voor Ruimte woningen en omzetting bedrijfswoning naar burgerwoning. Plan vastgesteld in juni 2024, geen beroep ingediend, plan onherroepelijk. Hooghei, Berlicum: Drie ontwikkelingen (uitbreiding recreatiepark, natuurbegraafplaats, opvanghuis) mogelijk gemaakt. Bestemmingsplan vastgesteld in januari 2023, twee beroepen ingediend. Raad van State behandelt deze in 2025. Voorlopige voorziening in zomer 2023 schorste recreatiebestemming. Gemeenteraad stelde herstelplan vast, aanvullende beroepen ingediend. VAB-Beleid: Gebiedsanalyse en beleidsregels opgesteld, conceptstuk ter consultatie aangeboden. VAB-Beleid unaniem aangenomen op 12 december 2024. Project Inhaalslag buitengebied Sint-Michielsgestel 2024: Behandeling van actuele projecten (na juni 2020) op extra intaketafels. 74 van de 111 verzoeken nog actueel, project opgesplitst in twee fases. Maatwerkbepaling in beleid opgenomen, 16 van de 33 zaken vallen nu onder reguliere intaketafel. Project afgerond in december 2024, wenselijke initiatieven opgenomen in reguliere werkvoorraad. Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv): Twee veehouders aangemeld, contracten moeten binnen 6 maanden afgesloten worden. Eén deelnemer haakte af, tweede nog in besluitvormingsproces.

Voorbereidingen getroffen in 2024, begeleiding en omgevingsplanwijziging volgen in 2025. Financiën Bestemmingsplan Hoogstraat-Milrooijseweg, Berlicum: Financiële consequenties akoestische muur. Dwangsom Milrooijseweg, Berlicum: Gemeente Sintin april 2024 wegens niet tijdig beslissen over bestemmingsplan, zoals opgelegd door de Raad van State. 66 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Dommeloever, centrumplan Sint-Michielsgestel: juridische bijstand is in 2024 0 is overgeheveld naar 2025 voor juridische afwikkeling. Vervolgonderzoek inbreiding: Onderzoek wordt afgerond in het tweede kwartaal van verband met onderliggende verplichting voor planeconomische doorrekening. Flexwoningen voor aandachtsgroepen: SiSaovergeheveld naar 2025. voor Omgevingsplan. Voorgesteld wordt om de gereserveerde financiële middelen in te zetten voor het wijzigen, actualiseren en update houden van het digitale Omgevingsplan en voor het ontwikkelen van een efficiënte werkwijze (digitalisering, besluitvorming en menskracht) voor een continue proces. vergunningverlening volgens Omgevingswet.

Dit kostte het Ruimtelijke ontwikkeling

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 voor 2024 na wijziging wijziging

Rekening 2024

Verschil

Baten

755

914

934

1.347

413

Lasten

3.663

2.950

3.996

4.149

-153

Saldo voor bestemming

-2.909

-2.036

-3.062

-2.802

260

0

0

0

0

0

Storting in reserves

142

0

0

5

-5

Saldo resultaatbestemming

-142

0

0

-5

-5

-3.051

-2.036

-3.062

-2.808

255

Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves

Saldo na

Financiële toelichting Begroting 2024 Ruimtelijke ontwikkeling

-3.062

Rekening 2024 -2.808

Verschil 255

255.000. De redenen hiervoor zijn: 20.000 meer gekost dan begroot. Bezwaar op bestemmingsplannen zijn niet te voorzien. 286.000. Voor deze overeenkomsten staan geen verplichtingen meer tegenover. De vergoeding uit deze overeenk planschades zijn niet te voorzien. De voorbereiding voor de flexwoningen heeft vertraging opgelopen doordat er nog 42.000 wordt overgeheveld naar 2025.

67 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

De juridische bijstand voor de Dommeloever is in 2024 opgestart. De te ontvangen overgeheveld naar 2025. Per 1 januari 2024 is de omgevingswet in werking getreden. Het opstellen van een Omgevingsvisie heeft prioriteit gekregen. De herziening van bestemmingsplan naar 2025 en wordt ingezet voor het actualiseren digitale omgevingsplan. Het vervolgonderzoek ontwikkelstrategie woningbouw is eind 2024 opgestart en 9.000 hevelen we over naar 2025. De bijstelling van de leges omgevingsvergunningen in de najaarsnota is te ruim geweest. Na de bijstelling zijn er meer aanvragen ontvangen dan verwacht. Dit heeft een voordelig resultaat op Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten, administratieve boekingen en kleine verschillen.

68 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Grondexploitaties

Verantwoordelijke(n): Sam Goossens

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden Per grondexploitatie is de voortgang en het verschil met de laatst vastgestelde grondexploitatie (begroting 2025-2028) kort toegelicht. Hierbij wordt ook verwezen naar hetgeen in de paragraaf grondbeleid is opgenomen. Jacobskamp, Den Dungen De woonrijp werkzaamheden inclusief de aanleg van de groenvoorzieningen voor fase 10 en rijbaan Tennispad zijn in het 3e en 4e kwartaal van 2024 afgerond. De definitieve inrichting van de aansluiting kruising Hooidonksestraat / Hooidonk wordt naar verwachting 2025 gerealiseerd inclusief het herstel van de boomstructuur afhankelijk van de bestuurlijke besluitvorming. Centrumplan, Sint-Michielsgestel In 2024 is de herinrichting 2e fase van het kernwinkelgebied afgerond, zijnde Torenstraat, het Torenplein en het noordelijk gedeelte van het Kloosterpad. Daarbij is nieuw bestratingsmateriaal aangelegd, zijn er bloembakken en -vakken aangebracht en is er nieuwe openbare verlichting geplaatst. De aanplant van het groen en plaatsing van bomen zal in de loop van 2025 plaatsvinden. In de tweede helft 2024 is gestart met de voorbereidingen voor de herinrichting 3e fase van het centrumplan. Het betreft hier de herinrichting van het Petrus Dondersplein (incl. rijbaan) 69 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

en een deel van de Nieuwstraat. Direct na de kermis 2025 zal gestart worden met deze werkzaamheden. Voor wat betreft het Kloosterpadblok is er sprake van een heroverweging welke invulling dit perceel gaat krijgen. Daarnaast lopen de gesprekken -zoals aan de raad toegezegd- met de kopers van het voormalige gemeentehuis over de definitieve invulling / ontwerp. De beroepsprocedure voor het appartementencomplex Raadskamer kende een positieve afloop. Verwachting is dat na kermis 2025 gestart gaat worden met de bouwwerkzaamheden van de Raadskamer. Tegen de komst van de Groene Villa is een beroep ingediend bij de Raad van State, de zittingsdatum wordt in 2025 verwacht. Inbreiding Grinsel, Den Dungen De gemeente is met een ontwikkelaar in gesprek om te komen tot een haalbaar plan voor het plangebied. De ontwikkelaar voert gesprekken met andere grondeigenaar in het gebied. Als er een haalbaar plan is dan koopt de ontwikkelaar de grond van de gemeente en bereidt de planologische procedure voor het gehele plangebied voor. De ontwikkelaar gaat de woningbouwontwikkeling oppakken en de gemeente faciliteert dit. De opstal is gesloopt in het voorjaar van 2023. De taxatie voor de verkoop van de gronden is geactualiseerd op basis van een bijgesteld woningbouwprogramma. Eveneens wordt een deel van de gronden in gemeentelijk eigendom begin 2025 geleverd aan inwoners van de Grinsel.

Dit kostte het Grondexploitaties

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 voor 2024 na wijziging wijziging

Rekening 2024

Verschil

Baten

410

4.054

2.233

1.793

-440

Lasten

291

4.145

2.822

1.592

1.229

Saldo voor bestemming

119

-92

-589

201

790

Onttrekking aan reserves

0

0

0

0

0

Storting in reserves

90

674

0

205

-205

Saldo resultaatbestemming

-90

-674

0

-205

-205

29

-765

-589

-4

585

Resultaatbestemming

Financiële toelichting Begroting 2024 Grondexploitaties

-589

Rekening 2024 -4

Verschil 585

De grondexploitatie kent een doorlooptijd van meerdere jaren. Dit brengt met zich mee dat kosten en opbrengsten kunnen verschuiven tussen jaren. In de actualisatie van de grondexploitatie komt het effect hiervan naar voren. Het effect op het eindresultaat is zichtbaar in de paragraaf grondbeleid. Het resultaat op dit product is het gevolg van het minder kunnen doorrekenen van inzet MGD voor de grondexploitaties. 70 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Beheer onroerend goed

Verantwoordelijke(n): Bert van Druenen

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden In 2024 zijn geen extra panden verhuurd. We stoten panden af die vrij komen/zijn van huur en niet van strategisch of maatschappelijk belang zijn; hiervoor moet eerst nog het accommodatiebeleid worden vastgesteld om verantwoorde keuzes te kunnen maken. Hierbij leggen we de focus op de afstemming tussen behoefte, capaciteit en kosten. In 2024 is het voormalig gemeentehuis, Petrus Dondersplein 1 verkocht. We hebben de MeerjarenOnderhoudsplannen (MOP) geactualiseerd en deze zijn door de raad vastgesteld, in 2025 gaan we de verduurzamingsslag meenemen (DuurzaamMOP). Tevens kijken we dan ook naar een realistische verdeling van kosten en revenuen. We hebben agrarische percelen uitgegeven voor (kortdurende) pacht; waarbij het Didam arrest in acht genomen is. Het afronden van de registraties van ons vastgoed is in 2024 uitgevoerd en loopt nog steeds. Er is extra aandacht besteden aan de bezetting en de kosten/baten analyses van multifunctionele accommodaties, waarbij de focus heeft gelegen op de Stek en de Meander. Partijen worden herinnerd aan bestaande afspraken bij overtreding, er wordt kritisch gekeken naar te betalen bedragen en uitvoering van verplichtingen Verouderde contracten worden vervangen of aangevuld middels addenda

71 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Bestuursakkoord Het opstellen van het accommodatiebeleid loopt nog en wordt in 2025 afgerond, in 2025 wordt de D van duurzaamheid toegevoegd aan de meerjaren onderhoudsplannen

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal Aantal panden in beheer

Realisatie Begroot 2024 Realisatie 2023 2024 27 26 26

Toelichting: Petrus Dondersplein 1 is verkocht

Dit kostte het Beheer onroerend goed

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 voor 2024 na wijziging wijziging

Rekening 2024

Verschil

Baten

1.225

1.103

1.121

1.114

-6

Lasten

916

797

1.123

899

224

Saldo voor bestemming

309

306

-3

215

218

Onttrekking aan reserves

240

240

240

240

0

Storting in reserves

92

0

5

5

0

Saldo resultaatbestemming

148

240

235

234

0

457

546

232

450

218

Resultaatbestemming

Financiële toelichting Verschil begroting en

Begroting 2024

Beheer onroerend goed

232

Rekening 2024 450

Verschil 218

218.000. De redenen hiervoor zijn: Voor de uitvoering van de Wet Goed Verhuurschap zijn geen aanvragen ingediend. 4.000 is niet nodig geweest. Het uitvoeren van de energiescan is uitgesteld totdat het accommodatiebeleid is De energielasten voor beheer o 14.000 lager dan begroot. De bijraming in de voorjaarsnota op basis van de nieuwe aanbesteding zijn te hoog ingeschat. Het dagelijks onderhoud van de gebouwen beheer onroerend goed 9.000 minder gekost dan we hadden begroot. Er wordt per jaar bepaald of onderhoud wel of niet noodzakelijk is, dit kan per jaar een verschil in de vooraf ingecalculeerde 72 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

bedragen betekenen (meer of minder). In 2024 zijn er diverse lekkages geweest in het gemeentehuis. De verkoop van een stuk grond kan pas passeren nadat het bestemmingsplan "woonlocatie Laarzicht, Middelrode" onherroepelijk is. Het betreffende 25.000 hevelen we over naar 2025. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten, administratieve boekingen en kleine verschillen.

73 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeente Sint-Michielsgestel

Groenbeheer

Verantwoordelijke(n): Theo Geldens en Sam Goossens

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden Regulier, planmatig beheer We hebben jaarrond aandacht gehad voor het communiceren, voorbereiden, aanbesteden en uitvoeren van uitvoeringsprogramma's en bestekken voor het beheer en onderhoud van openbaar groen en bomen. Daarbij hebben we als uitgangspunten het verhogen van duurzaamheid en biodiversiteit gevolgd. In het voorjaar hebben we werkzaamheden uitgevoerd om de eikenprocessierups preventief te bestrijden. Er is weinig actieve bestrijding nodig geweest. De bestrijding van de Japanse Duizendknoop is actief voortgezet. Gefaseerd vervangen we zieke essen als gevolg van de essentaksterfte. Het hele jaar door is gereageerd en waar nodig actie ondernomen op klachten, meldingen, wensen en verzoeken in ontvangst over wijkgroen, vallend blad en bomen. Bij onveilige situaties is meteen actie ondernomen. In samenwerking met de wijkmakelaars hebben we bij burger- en wijkinitiatieven actief adviserende en begeleidende positie ingenomen wanneer het om groen ging. Gedurende 2024 hebben we de openbare ruimte volgens het principe van "schoon, heel en veilig" onderhouden.