Document · PDF

Bijlage 1 - Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Raadsvergadering Sint-Michielsgestel 6 november 2025, gemeente boxtelBij agendapunt: Raadsvoorstel Najaarsnota 2025 Sint-Michielsgestel16.051 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................ 3 Leeswijzer ............................................................................................................................. 4 Financiële doorkijk ................................................................................................................ 5 Ontwikkelingen per programma ............................................................................................ 7 Duurzaamheid ................................................................................................................... 7 Meedoen ......................................................................................................................... 11 Leefomgeving .................................................................................................................. 20 Ontspanning en Economie .............................................................................................. 29 Ruimtegevend Bestuur .................................................................................................... 34 Voorgestelde begrotingsmutaties ........................................................................................

40 Investeringen ...................................................................................................................... 43 Circulaire gemeentefonds ................................................................................................... 44 Bijlage: Normenkader 2025 ................................................................................................. 48

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Inleiding Voor u ligt de Najaarsnota 2025. Deze nota bestaat met name uit autonome ontwikkelingen, gevolgen van eerder genomen besluiten en de rapportage van de voortgang van beleid. Ook het resultaat vanuit de septembercirculaire 2025 (Algemene uitkering uit het gemeentefonds) is in deze nota verwerkt. Deze Najaarsnota is aanvullend op de ontwikkelingen die in de Begroting 2026 zijn opgenomen. Begrotingsrechtmatigheid Bij de Najaarsnota 2025 is het proces van budgetbeheer aangescherpt: afwijkingen worden nog steeds beoordeeld en bijgesteld, maar vanaf nu ook duidelijk vastgelegd. Zo wordt het proces transparanter en is beter te zien of de raad op tijd is geïnformeerd over belangrijke afwijkingen. Hierdoor zouden er minder begrotingsonrechtmatigheden moeten ontstaan. De Begroting 2026 en deze Najaarsnota bespreken we op 6 november met uw gemeenteraad. De financiële gevolgen van deze rapportage verwerken we met de 10e wijziging van de begroting 2025 en de 1e wijziging van de meerjarenbegroting 2026-2029. Sint-Michielsgestel, 30 september 2025

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Leeswijzer Opbouw Najaarsnota De Najaarsnota die nu voor ligt is als volgt opgebouwd. In het hierna volgende hoofdstuk is de financiële samenvatting opgenomen van de nu voorgestelde begrotingsmutaties. In de daaropvolgende hoofdstukken komen de 5 programma’s aan bod die u ook terugvindt in de begroting. Per programma geven we een overzicht van de ontwikkelingen. We hebben hierbij ook nadrukkelijk beoordeeld of nu al budgetten en lopende investeringen kunnen worden overgeheveld naar een volgend jaar. Verder gaan we in op wat de stand van zaken van het uitvoeringsprogramma is en welke ontwikkelingen daarmee samenhangen. De stand van zaken van het uitvoeringsprogramma is uitgedrukt in een kleur, te weten: • blauw = afgerond; • groen = loopt volgens planning; • oranje = loopt met een beperkte vertraging; • rood = nog niet gestart of loopt met een grote vertraging. Indien de planning is aangepast, heeft het kruisje in de tabel een rode kleur. De financiële ontwikkelingen met gevolgen voor het begrotingsbeeld staan in tabellen aan het eind van ieder hoofdstuk. Het samenvattende financieel overzicht, inclusief de gevolgen hiervan voor het begrotingsbeeld en de reservepositie staan in het hoofdstuk 'Voorgestelde begrotingsmutaties'. Vervolgens vindt u in deze Najaarsnota een toelichting op de septembercirculaire 2025. De gevolgen hiervan zijn verwerkt in deze nota.

In voorgaande jaren stelde u bij de Najaarsnota zowel de controleprotocollen (rechtmatigheid en accountantscontrole) als het normenkader vast. Door de nieuwe landelijke richtlijnen voor de inrichting van de rechtmatigheidscontrole voorzien we dat begin komend jaar de Financiële verordening hierop aangepast moet worden. Aangezien de controleprotocollen gebaseerd zijn op deze verordening, zullen ook deze op dat moment ter vaststelling worden voorgelegd. In deze Najaarsnota is daarom uitsluitend het geactualiseerde normenkader opgenomen.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Financiële doorkijk Ontwikkeling begrotingssaldo Als startpunt voor de bepaling van de financiële positie van onze gemeente gaan we uit van het begrotingssaldo na verwerking van de begrotingsmutaties zoals die zijn verwerkt tot en met de begroting 2026-2029.Op basis van de voorgestelde begrotingsmutaties vanuit deze Najaarsnota zien we de volgende ontwikkeling van het begrotingssaldo. Ontwikkeling begrotingssaldo x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel Begrotingssaldo, als startpunt Voorgestelde begrotingsmutaties: • Resultaat najaarsnota 2025 • Resultaat septembercirculaire 2025 Begrotingssaldo na begrotingsmutaties

Begroting 2025 0,0

Begroting 2026 598,9

Begroting 2027 1.812,6

Begroting 2028 883,4

Begroting 2029 626,5

-1.430,2 1.756,5 326,3

-1.105,2 657,7 151,4

-706,7 597,8 1.703,7

-747,0 534,5 670,9

-748,7 518,0 395,8

overschot

Voor alle jaren geeft de septembercirculaire een verbetering van het begrotingsresultaat. Ondanks dit daalt het begrotingssaldo vanaf 2026 vanwege de in deze Najaarsnota opgenomen autonome ontwikkelingen. In structurele zin resteert een begrotingssaldo van bijna € 400.000 positief. In de raadsvergadering van december zal het wegenbeheerplan en het nieuwe IHP aan de gemeenteraad ter vaststelling worden voorgelegd. Op basis van de nu bekende gegevens heeft met name de actualisatie van het wegenbeheerplan structurele gevolgen voor de gemeentelijke begroting. De exacte omvang hiervan is bij op opstellen van de Najaarsnota nog niet bekend, maar op basis van de inschatting nu is de hieruit voortvloeiende last al gauw zo’n € 200.000. In het raadsvoorstel van december zal deze ten laste worden gebracht van het nu gepresenteerde begrotingssaldo. Conclusie is dat de begroting in alle jaren sluitend is met een aflopend positief begrotingssaldo, waarbinnen het effect van het wegenbeheerplan nog opgevangen dient te worden.

De posten met de grootste afwijkingen zijn: Resultaat najaarsnota; grootste afwijkingen x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel • ODBN, Bijstelling basis- en verzoektaken • Project Groen • Jeugdzorg • Loonkostensubsidies, participatie uitkeringen en BUIG budget • Aanbesteding sporthallen • Regeling woon-/werkverkeer per januari 2026 MGD • Terugdraaien tekortafdekking begrotingsjaar 2025 • Diverse overige afwijkingen Totaal

Begroting 2025 -97,2

Begroting 2026 -125,0 -160,0 -442,0

Begroting 2027 -125,0

Begroting 2028 -125,0

Begroting 2029 -125,0

-442,0

-176,6

-72,3

-60,2

-64,2

79,9

89,9

100,4

111,0

-191,8

-89,7 -1.105,2

34,5 -706,7

-28,4 -747,0

-36,7 -748,7

-1.170,7 -162,3 -1.430,2

In de volgende hoofdstukken zijn deze ontwikkelingen toegelicht.

Begrotingsmutaties In de hierop volgende hoofdstukken zijn per programma de diverse ontwikkelingen en daarmee samenhangende gevolgen voor de begroting toegelicht. De voorgestelde begrotingsmutaties per programma, resultaat septembercirculaire en bestemming resultaat zijn samenvattend als volgt.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Totaal voorgestelde begrotingsmutaties (x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel) Duurzaamheid Meedoen Leefomgeving Ontspanning en Economie Ruimtegevend bestuur Totaal mutaties begrotingssaldo

Begroting 2025 -99,2 -52,6 -41,4 -38,8 558,3 326,3

Begroting 2026 -125,0 -959,5 -5,1 134,8 507,3 -447,5

Begroting 2027 -125,0 -593,0 -5,1 144,7 469,5 -108,9

Begroting 2028 -125,0 -580,9 -5,0 155,2 343,2 -212,5

Begroting 2029 -125,0 -584,9 -4,9 165,7 318,4 -230,7

Het totaalbedrag is het saldo van de mutaties van het begrotingssaldo. Een totaaloverzicht van de voorgestelde mutaties en de gevolgen hiervan voor de begroting en de reservepositie zijn opgenomen in het hoofdstuk ´Voorgestelde begrotingsmutaties´.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Ontwikkelingen per programma Duurzaamheid Beleids- en beheersmatige afwijkingen Klimaatadaptatie en energie Nationaal Isolatieprogramma / Energiearmoede De uitvoering van het Nationaal Isolatieprogramma bevindt zich nog in de opstartfase. Eind 2025 stellen we het uitvoeringsplan vast. In kwartaal 4 van 2025 starten wij met de actie met betrekking tot spouwmuur- en vloerisolatie. De verdere uitvoering van het plan vindt plaats vanaf 2026. Overheveling budget SMP Als gevolg van een combinatie van beperkte beschikbaarheid van ecologen en seizoensgebondenheid van de werkzaamheden konden we niet op tijd starten met het veldwerk dat nodig is voor het opstellen van het Soortenmanagementplan (SMP). Het budget van € 100.000 hevelen we over naar 2026. Afval Ondergrondse- en minicontainers In verband met hoger dan verwachte kosten voor de aanschaf van ondergrondse containers en minicontainers is een begrotingswijziging nodig. Deze wijziging wordt via een apart raadsvoorstel aan de raad aangeboden. De effecten worden in de begrotingswijziging doorgerekend en zijn niet meegenomen in deze najaarsnota. Exploitatie-fluctuaties Het product Afval kende in 2025 enkele onvoorziene meerkosten, zoals de aanschaf van milieupassen voor afvalregistratie. Hogere inkomsten uit afvalstoffenheffingen compenseerden deze kosten deels. Onzekerheden over toekomstige kosten en baten blijven bestaan.

Deze najaarsnota verwerkt zowel kosten als baten budgettair neutraal. Riolering Water- en rioleringsplan (WRP) In 2025 levert het product Riolering een positief financieel resultaat op. Dit komt vooral doordat er meer inkomsten zijn uit het rioolrecht en minder kwijtschelding nodig is. Daarnaast vallen de kosten voor het afkoppelen van regenwater lager uit dan verwacht, mede dankzij een bijdrage van het waterschap die vooraf niet was begroot. Ook wordt er minder btw betaald over investeringen. Tot slot wordt het geplande onderzoek naar wateroverlast, waarvoor € 50.000 was gereserveerd, doorgeschoven naar het nieuwe Water- en Rioleringsplan (WRP). VGRP budget / Klimaatadaptatie Uitgaven uit het gereserveerde budget voor klimaatadaptatie bestaan uit loonkosten voor de ‘Watercoach’, regentonactie en beschikkingen uit de stimuleringsregeling Afkoppelen. We zetten meer in op deze regeling, waardoor de uitgaven waarschijnlijk stijgen.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Milieu Extra uren ODBN Het definitieve werkprogramma bevat extra ingekochte uren ten opzichte van het voorlopige werkprogramma. Het gaat om € 97.000 en vanaf 2026 structureel € 125.000. Deze uren richten zich op meldingen van sloop met asbest, toezicht daarop, meldingen basistaken bodem en mobiel breken inclusief toezicht. We hebben het ambitieniveau binnen deze opdracht verhoogd. Daarnaast hebben we extra uren ingezet voor het completeren van de risicokaart Register Externe Veiligheidsrisico’s (REV).

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

-97,2 -2,0

-125,0

-99,2

-125,0

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Stand van zaken uitvoeringsprogramma Hierna volgt een tabel waarin per activiteit uit het uitvoeringsprogramma staat wat de voortgang is. De activiteiten die op oranje of rood staan zijn verder toegelicht. Portefeuille- Actie houder

2022

2023

2024

2025

2026

Stand van zaken september 2025

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Klimaatadaptatie en energietransitie Goossens 1e tender 10 hectare zonneparken Goossens Bekendmaking uitvoeringsplan warmtetransitie, start uitvoering Goossens Uitvoeren van een energiescan van de gemeentelijke gebouwen Goossens Vaststelling voorkeursvolgorde en evaluatie 1e tender zonneparken Goossens Voortgangsrapportage RES 1.0 Goossens Onderzoeken mogelijkheden beleid circulair bouwen Goossens In Omgevingsvisie instrumenten bepalen die voor verduurzaming in Omgevingsplan worden opgenomen Goossens Plan van aanpak verduurzaming maatschappelijk vastgoed 2e tender zonneparken op basis van taakstelling evaluatie Goossens Vaststelling voorkeursvolgorde 2e tender Goossens Omgevingsdialogen en vergunningverlening zonneparken Goossens Gehele RES-opgave vergund Goossens Afspraken met verenigingen en maatsch. org. over financiering verduurzaming vastgoed Plattelandsvernieuwing Geldens Opstellen en vaststellen projectplan verduurzaming (agrarische sector)

X X X X

Start opstellen VAB-Beleid

Geldens Afval Goossens

VAB-Beleid gereed Optimaliseren Doelstellingen, Beleidsnotitie en Uitvoeringsplan

X X

Goossens

Geldens

X X X

Hangt samen met opstellen accommodatiebeleid

s.v.z.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Portefeuille- Actie houder Goossens Goossens Goossens Goossens Riolering Goossens

Extra communicatie Evaluatie restafval Afval (ondergrondse) containers voor hoogbouw-verzamellocaties Uitvoering grondstoffeninzameling en verminderen huishoudelijk restafval per inwoner Cofinanciering voor klimaatadaptieve inrichting openbaar gebied.

2022

2023

2024

2025

2026

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 X X X X X X X

Stand van zaken september 2025

s.v.z.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Meedoen Beleids- en beheersmatige afwijkingen Thema 4: Stevige sociale basisvoorzieningen Bijstelling budget herijking subsidiestaat Met de herijking van subsidies komen we vanaf 2026 met nieuwe berekeningsgrondslagen voor subsidies. In 2025 hebben we incidenteel € 35.000 beschikbaar om eventueel bij te springen voor organisaties in de knel en waarbij de herijking te lang op zich laat wachten. Dit budget hebben we niet voor alsnog niet aan hoeven spreken en ramen we af met € 25.000. Het budget voor subsidies maatschappelijke ondersteuning wordt per saldo structureel met € 10.000 naar beneden bijgesteld vanwege een structureel overschot. Maatschappelijk steunpunt/inlooppunt We hebben in de begroting een bedrag van € 32.500 opgenomen voor het laagdrempelig inlooppunt voor mensen met psychische of psychosociale problematiek. Dit punt opent in het najaar van 2025, waardoor we dit bedrag dit jaar niet volledig besteden. We ramen daarom éénmalig € 20.000 af. Lokale inclusieagenda We hevelen € 257.000 over naar 2026. Dit budget gebruiken we meerjarig (2024-2027) voor het maken en uitvoeren van een inclusieagenda. Het duurde even voordat we een projectleider vonden. Die is in mei 2024 van start gegaan voor de helft van het aantal uren dan waarvoor begroot was, vanwege personeelsgebrek.

Intussen is de nulmeting afgerond en zal een projectleider voor meer uren aan de slag gaan met de feitelijke uitvoering. Dak- en thuisloosheid We hevelen € 503.500 over naar 2026. Dit bedrag hebben we vanuit de regio ontvangen en eerder is besloten dit in te zetten voor de aanpak van dak- en thuisloosheid. We stellen dit najaar het lokale plan van aanpak vast. De acties landen onder andere in de prestatieafspraken met de woningcorporaties die dit najaar ook gemaakt worden. Naar aanleiding daarvan zal meer duidelijkheid komen over de besteding van dit bedrag. Thema 5: Wijkgerichte ondersteuning op maat Wet inburgering We ramen de budgetten voor de Wet Inburgering en de Onderwijsroute voor 2025 af met in totaal € 157.200. Dit bedrag nemen we naar 2026. Dit heeft geen invloed op het resultaat van de gemeente. We hebben namelijk minder geld uitgegeven aan de uitvoering van deze wet dan we van het Rijk ontvangen hebben. Dit is een landelijk bekend probleem. Een belangrijke oorzaak van deze onderbesteding is dat het betalingsritme van deze uitkering (61% jaar t (2025), 31% jaar t +1 (2026) en 8% in jaar t +2 (2027)) niet aansluit bij de kosten van de gemeenten per jaar. Vanaf 2026 past het Rijk daarom het betalingsritme aan. Tot slot moeten we € 11.300 terugbetalen aan het Rijk, omdat we dit in 2023 niet volledig hebben besteed.

Er waren minder deelnemers in de Onderwijsroute dan van tevoren verwacht. Daarnaast hebben we een terugvordering ontvangen van te veel verstrekte subsidie over 2024 voor de begeleiding van statushouders. De reden hiervoor is dat er in 2024 minder statushouders gehuisvest zijn dan van tevoren was ingeschat. Dit bedrag (€ 30.000) voegen we toe aan de algemene reserve. Opvang vluchtelingen We hebben extra kosten ten hoogte van € 86.400 gemaakt in verband met de onrust rondom de mogelijke opvanglocatie voor vluchtelingen in de onze gemeente. Dit betreft het inhuren van beveiliging, accommodaties, cameratoezicht, een communicatiebureau, 11

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

schoonmaakkosten en dergelijke. Deze kosten dekken we uit de reserve Opvang doelgroepen. Opvang Oekraïners De opvang van Oekraïense vluchtelingen is een opgave die we krijgen van het Rijk. We stemmen deze opgave af in de regio. De afspraken zijn vastgelegd in het Regioplan Migratie Brabant Noordoost. Er is een onderlinge verdeling afgesproken tussen Sint-Michielsgestel en Boxtel. Op dit moment lopen we achter op de laatste opgave van het Rijk om vóór 1 juli 2025 415 opvangplekken te realiseren. In Sint-Michielsgestel vangen we 70 mensen op en in Boxtel zijn 251 plekken gerealiseerd. Dit betekent dat we een achterstand hebben van 94 opvangplekken. We werken aan een uitbreiding van opvangplek De Schakel in Sint-Michielsgestel, hier kunnen we maximaal 85 personen opvangen (vanaf het vierde kwartaal 2025). De gemeente Boxtel is daarnaast bezig met de ontwikkeling van nieuwe opvanglocaties in de Stationsstraat 47 en de Kastanjelaan 2, 4 en 6 in Boxtel. Na oplevering van deze locaties voldoen we aan onze huidige opgave. We blijven constant op zoek naar nieuwe locaties, omdat we te maken hebben met aflopende huurovereenkomsten en tegelijkertijd streven naar een hogere kwaliteit van opvang, met meer privacy. Beide gemeenten overleggen momenteel of de huidige afspraken over de verdeling van de financiële middelen nog passend zijn.

Hierbij streven we naar een nieuwe afspraak voor het einde van dit boekjaar. We verwachten dit jaar hogere uitgaven voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen dan nu begroot. Omdat het Rijk deze kosten volledig vergoedt, vallen ook de bijbehorende inkomsten hoger uit dan in de huidige begroting is opgenomen. De begroting wordt in deze najaarsnota niet bijgesteld in verband met mogelijke nieuwe afspraken van de verdeling van de financiële middelen. Alleenverdienersproblematiek Vanuit de meicirculaire zijn er middelen (€ 64.600) beschikbaar gesteld voor de alleenverdienersproblematiek. De alleenverdienersproblematiek zijn inwoners waar een van de partners inkomen heeft en de andere partner niet. Deze inkomsten zijn bruto hoger dan de bijstandsnorm, waardoor zij niet alle toeslagen krijgen. Netto zijn daardoor de inkomsten lager dan de bijstandsnorm. Deze middelen zijn op de post bijzondere bijstand geboekt waardoor het lijkt dat er op dit budget te veel begroot is. Deze middelen hebben nog nodig voor de afhandeling van de ambtshalve aanvragen voor de vergoedingen van de alleenverdienersproblematiek. Bij de septembercirculaire van 2024 is er een bedrag van € 19.780 gereserveerd voor de alleenverdienersproblematiek over de jaren 2023 en 2024. Deze middelen zijn afgeraamd naar de algemene middelen.

Deze middelen worden nog aangesproken met de afhandeling van de aanvragen voor de vergoedingen van de alleenverdienersproblematiek over de jaren 2023 en 2024. Deze middelen voegen we daarom toe aan de bijzondere bijstand. Studietoeslag Er is een structurele toename van het aantal aanvragen studietoeslag. Daarom ramen we structureel € 35.000 bij. Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden We ontvangen van het rijk middelen voor de aanpak van armoede en schulden. De bijbehorende middelen worden toegevoegd aan minimaondersteuning. Voor 2025 gaat het om € 34.000, voor 2026 gaat het om € 32.700, voor 2027 gaat het om € 33.900 vanaf 2028 gaat het jaarlijks om € 34.800.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie (SMI) De Sociaal Medische Indicatie (SMI) is een gemeentelijke regeling om gezinnen die geen recht hebben op Kinderopvangtoeslag, maar die ook niet in staat zijn de zorg voor hun kinderen volledig te dragen vanwege sociale of medische problematiek, een vergoeding te kunnen bieden voor het gebruik van kinderopvang. Er zijn meer aanvragen voor de SMIindicaties, waardoor de SMI budgettair steeds meer onder druk komt te staan. Om dit te kunnen ondervangen, wordt het SMI budget structureel in een aantal stappen verhoogd. Voor de jaren 2025-2026 gaat het om € 6.500, oplopend tot € 12.600 vanaf 2029. Dekking hiervoor komt uit de circulaires (zoals te vinden in de septembercirculaire van 2024). Nieuwe applicatie schuldhulpverlening We stappen dit jaar over naar een nieuwe applicatie voor schuldhulpverlening. Hiermee verbeteren we de dienstverlening en voldoen we aan de Archiefwet. We verwachten dat de overstap naar een nieuwe applicatie dit jaar eenmalig ongeveer € 50.000 kost en hiervoor is budget beschikbaar in de begroting van MGD. De jaarlijkse kosten vanaf 2025 zijn ook ongeveer € 50.000. De kosten worden opgenomen in de begroting van MijnGemeenteDichtbij en de gemeenten dragen hier op basis van hun verdeelsleutel in bij. Jeugdzorg De lasten op het budget jeugdzorg vallen naar verwachting hoger uit dan begroot.

Ondanks de bijraming in de Voorjaarsnota, is er sprake van een verdere toename van kosten. We verwachten een tekort van € 475.000, met het risico dat dit bedrag nog hoger uitvalt. De incidentele jeugdzorgmiddelen 2023 en 2024 vanuit de septembercirculaire 2025 zetten we gedeeltelijk in om het voorziene tekort voor 2025 van € 475.000 af te dekken. Het genoemde tekort wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere kosten voor zorg in natura (ZIN), waarbij sprake is van een overschrijding van € 500.000 in 2025. Hoewel het aandeel verwijzingen via zij-instroom (huisartsen, Gecertificeerde Instellingen, zoals jeugdbescherming Brabant) daalt ten opzichte van verwijzingen door de gemeente - mede door verbeterde samenwerking met huisartsen, consulenten en POH bij praktijken - blijven de totale uitgaven stijgen. We stellen het budget voor ZIN voor 2025 incidenteel met € 500.000 en vanaf 2026 structureel met € 150.000 naar boven bij. Dit omdat het een openeindregeling betreft en de realisatie per jaar kan fluctueren. We blijven de ontwikkelingen monitoren en rapporteren bij de Voorjaarsnota 2026 met betrekking tot eventuele aanvullende besluitvorming. In de analyse is rekening gehouden met de trend van voorgaande jaren, waarbij de uitgaven in het eerste halfjaar doorgaans hoger liggen dan in het tweede halfjaar—vooral door lagere kosten in augustus.

Nadere analyse laat een toename van het aantal indicaties en een toename van gemiddelde zorgkosten per indicatie zien (toename van 37% ten opzichte van 2024). Dit laatste wordt veroorzaakt door een toename in indicaties voor hogere productcategorieën (duurdere producten) en stijging van de omvang (aantal uren/dagdelen). De kosten voor GGZ-zorg stijgen hierbij het sterkst. Deze trend zien we ook bij onze regiogemeenten. De krappe arbeidsmarkt en de beperkte concurrentiepositie maken het lastig om structurele expertise op te bouwen binnen het sociaal domein. Dit beïnvloedt de kwaliteit van indicatiestelling en daarmee ook de zorgkosten. Daarnaast bestaat het genoemde tekort uit een overschrijding op persoonsgebonden budgetten (PGB) van € 150.000. Deze prognose is gebaseerd op de eerste zes maanden van 2025. Daarom stellen we het budget voor PGB structureel naar boven bij. Bij maatwerk is sprake van een onderbesteding van € 175.000 het budget door uitstroom. We stellen de begroting voor 2025 incidenteel met € 175.000 naar beneden bij.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

In de begroting 2026 en verder worden ombuigingsmaatregelen meegenomen, waarmee we gaan investeren in preventie om zodoende de zorgkosten te dempen. We zetten daarnaast gerichte acties uit om de kosten zoveel mogelijk te beperken. Deze acties richten zich op eigen uitvoering, maar ook op regionale samenwerking. Hervormingsagenda Aangezien de projectleider Hervormingsagenda nog niet gestart is, lijkt uitgave van het gestelde budget in 2025 niet realistisch. Daarom hevelen we dit bedrag ad € 51.000 over naar 2026. ADHD Zorg ADHD-zorg valt onder de Jeugdwet, wat gemeenten verantwoordelijk maakt voor het beschikbaar stellen van deze zorg en de financiering. Voor dit jaar verwachten we € 10.000 over te houden. De huidige afspraken met zorgaanbieders lopen eind dit jaar af. Continuering van de afspraken vraagt om nieuw budget, waar het overschot (gedeeltelijk) in kan voorzien. Daarom hevelen we dit over. GROEN Vanaf 2024 investeren we - in samenwerking met Den Bosch en Vught - in een transformatieopgave binnen het zorglandschap genaamd GROEN (specialistische ggz). GROEN sluit aan bij de beoogde beweging in de landelijke hervormingsagenda naar vrij toegankelijke collectieve zorg voor kinderen en jongeren die dat nodig hebben en gezinsgerichtwerken.

Hierbij richt GROEN zich op het voorkomen van instroom in de specialistische en basis GGZ en op begeleiding naar een gezonde en positieve teruginstroom in de maatschappij na behandeling binnen de specialistische jeugdhulp. Hiermee beogen we op lange termijn een verschuiving in de kosten van specialistisch naar meer voorliggende en lichtere zorg. Om deze beweging in te kunnen zetten is er in 2024 en 2025 geïnvesteerd in de opstart en ontwikkeling van GROEN. Voor 2024 waren de totale kosten € 78.000 (opstartfase). Voor 2025 zijn de ontwikkelkosten geraamd op € 23.000 en de zorgkosten op € 139.000. Hiermee komt de totale bijdrage voor GROEN in 2025 op € 162.000, die reeds in de begroting is opgenomen. Een eerste evaluatie van GROEN is veelbelovend; in de eerste 4 maanden van 2025 zijn van de 76 aanmeldingen slechts 4 jongeren doorverwezen naar specialistische jeugdhulp. De overige jongeren hebben het traject GROEN met succes doorlopen of zijn doorverwezen binnen het preventieve netwerk. Voor 2026 wordt een budget gevraagd van € 160.000. We zullen in de in de kadernota 2027 naar verwachting structurele middelen aanvragen voor expertisecentrum GROEN. Complexe scheidingen pilot Als ouders uit elkaar gaan heeft dat effect op de kinderen. Daar waar het uitmondt in een vechtscheiding is de impact nog groter.

Het is van belang dat consulenten weten hoe ze moeten handelen in een dergelijke situatie en kunnen de-escaleren. Om dit te bereiken moeten zij hiervoor de juiste handvatten aangereikt krijgen. Dit geldt eveneens voor de partners. Voor ouders is het van belang om te weten waar zij info en hulp kunnen krijgen. Hiervoor hebben we een project uitgevoerd, dat we vanaf 2026 structureel uitvoeren. Het ongebruikte budget ten hoogte van € 20.000 hevelen we over naar 2026. Daarnaast ramen we aanvullend vanaf 2026 een structureel bedrag van € 15.000. WMO Wmo hulpmiddelen In 2025 is het nieuwe contract voor hulpmiddelen ingegaan. Het volledige bestand met uitstaande hulpmiddelen dat eind 2024 uitstond bij cliënten, is opgenomen in een sterfhuisconstructie met een looptijd van 3 jaar. We hebben daardoor te maken met hogere kosten. We ramen daarom € 60.000 bij voor 2025 en 2026.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Wmo hulpmiddelen vervoer Voor grote rolstoelaanpassingen ramen we incidenteel € 15.000 bij. Uitkering beschermd wonen vanuit de regio We hebben een uitkering vanuit de regio ontvangen ad. € 470.800 om in te zetten voor de doelgroep beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Er zijn verschillende projecten waarop we uitgaven verwachten, zoals het zelfregiecentrum en realiseren van een woonvoorziening voor jongvolwassenen. Daarom hevelen we deze middelen over naar 2026. Over de exacte besteding nemen we later een besluit. Uitstroom 16-27-jarigen We ontvangen een subsidie van € 30.000 om in te zetten voor projectondersteuning in het project uitstroom 16-27-jarigen. Dit voeren we uit in de periode van september 2025 tot en met december 2026. Het doel is dat kamers met kansen geïmplementeerd wordt en dat er zelfstandige woonplekken voor jongvolwassenen gerealiseerd worden. IOAZ De IOAZ-regeling biedt een vangnet voor oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen die hun onderneming moeten beëindigen en onvoldoende inkomen hebben. In de periode 2021–2024 maakten gemiddeld één huishouden per maand gebruik van deze regeling. In 2025 is dit aantal verdubbeld: tot en met juli maken gemiddeld twee huishoudens per maand gebruik van de IOAZ. Daarom ramen we incidenteel € 35.000 bij. Besluit bijstandverlening zelfstandigen (BBZ) We zien dat er weinig advieskosten zijn.

Wij ramen daarom het bedrag over 2025 incidenteel af met € 34.500. Voor het jaar 2025 houden we dan een bedrag van € 9.000 over. We ramen het incidenteel af, aangezien we niet weten hoeveel inwoners na dit jaar een BBZuitkering nodig hebben. Structurele bijraming op inkomensvoorziening Het nader voorlopig rijksbudget 2025 voor BUIG (bijstandsuitkeringen, IOAW, IOAZ, BBZ en loonkostensubsidie (LKS)) is ruim € 980.000 hoger dan geraamd. Rond 1 oktober 2025 ontvangen we informatie over de definitieve BUIG-uitkering 2025. De najaarsnota is dan al gereed, waardoor we de definitieve aanpassing niet meer kunnen verwerken. Op dit moment is dus nog onbekend hoe dit voor onze gemeente gaat uitpakken. Binnen de rijksbijdrage BUIG worden de werkelijke kosten LKS een jaar later verwerkt. Het effect van hogere lasten LKS vertaalt zich in een hogere rijksbijdrage BUIG in een jaar later. De kosten van de bijstandsuitkeringen en LKS zijn ook hoger dan geraamd (€ 1.050.000). We zien stijging van het aantal jongeren dat een bijstandsuitkering ontvangt. Dit is landelijk zichtbaar. De kosten voor LKS stijgen door de forse stijging van het minimumloon. Hierdoor stijgt de subsidie per inwoner aanzienlijk. We hebben voor 2025 een budget neutrale bijstelling gedaan van de baten en lasten van € 1.050.000.

Doordat het totale effect van de definitieve rijksbijdrage BUIG 2025 op dit moment nog niet bekend is kan dit een afwijking geven bij de jaarrekening. Tevens hebben we een structurele bijstelling gedaan. Brede ondersteuning Vanuit het Rijk hebben gemeenten de opdracht gekregen om inwoners die gedupeerd zijn door de kindertoeslagenaffaire te ondersteunen. Voor deze ondersteuning ontvangen wij jaarlijks middelen via een specifieke uitkering, op basis van daadwerkelijk gemaakte kosten. Voor het jaar 2025 zijn er geen middelen begroot, maar zijn er wel kosten gemaakt voor de ondersteuning van gedupeerden. Deze kosten worden begin 2026 door het Rijk vergoed. Dit

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

betekent dat er in 2025 sprake is van een tijdelijk tekort op dit onderdeel, dat in het volgende begrotingsjaar wordt gecompenseerd. Bij de jaarrekening 2025 zal dit financieel-technisch worden verwerkt via een overlopende post, zodat het budgettair neutraal blijft over de jaren heen. AGR/Dividend van de WSD We ontvangen jaarlijks een bijdrage uit de Algemene Gemeentelijke Reserve (AGR) van WSD. We hebben in WSD-verband vastgelegd dat deze middelen besteed worden aan projecten ten bate van de doelgroep. We ontvangen € 57.000 van de WSD voor gemeentelijke projecten ten bate van de doelgroepen. Dit jaar zetten we deze middelen onder meer in voor het Zorg-overlast en veiligheidsteam dat we gestart zijn. Thema 6: Stimuleren van ontwikkeling Volksgezondheid Het budget voor volksgezondheid wordt structureel met € 12.300 naar beneden bijgesteld vanwege een structureel overschot. Project Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid (GGG) We geven een impuls aan de geletterdheidsaanpak in de gemeente Sint-Michielsgestel. Dit doen we door meer nadruk te leggen op de gezinscontext met als doel de cyclus van laaggeletterdheid binnen gezinnen te doorbreken. Het project is tijdelijk en loopt van 2025 tot en met 2027. Via de voorjaarsnota 2024-2028 zijn hiervoor reeds middelen beschikbaar gesteld.

Daarbij is toen uitgegaan van 0,22 fte (€ 25k) per jaar voor een projectleider, maar in de praktijk volstaat 0,11 fte. Rekening houdend met tariefstijging komen we uit op € 17,5k. Het resterende bedrag ad € 7.500 wordt ingezet als uitvoeringsbudget voor projectactiviteiten. Jeugdarts op voorgezet onderwijs Het ziekteverzuim onder schoolgaande kinderen is een toenemend en zorgwekkend probleem in Nederland. De GGD vervult middels de jeugdartsen een belangrijke rol in de casussen die op het gebied van ziekteverzuim bij de gemeente binnenkomen. Vanuit het basispakket is er een (te) beperkt aantal uren voor de jeugdartsen beschikbaar om deze casussen die op het Voortgezet onderwijs spelen, op te pakken. Daarbij is gesignaleerd dat veel van deze casussen al speelden op het Primair Onderwijs, terwijl er voor de jeugdartsen geen uren beschikbaar zijn vanuit het basispakket om deze op te pakken. Dit probleem hebben we in 2024 en 2025 opgelost door gebruik te maken van de middelen uit het Nationaal Programma Onderwijs. Deze zijn inmiddels niet meer beschikbaar. Voor de gemeente Sint-Michielsgestel is 185 uur extra nodig om de casussen op te kunnen pakken in 2026. De kosten hiervoor zijn € 29.183,75. Dit hebben we eerder vermeld in de kadernota, maar is abusievelijk niet financieel verwerkt. Dit herstellen we via deze najaarsnota.

IZA en GALA We hebben van het Rijk middelen toegekend gekregen via de Specifieke Uitkering Integraal Zorgakkoord (SPUK IZA) en Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven (SPUK GALA). In onze gemeente worden de middelen ingezet voor project Kloosterhof en het opzetten van het Mentaal Gezondheidsnetwerk. Kloosterhof is een innovatieve woonomgeving waar zelfstandig wonen, zorg en welzijn op een inclusieve manier samenkomen, met een sterke rol voor mantelzorgers en het wijknetwerk. Het betreft een samenwerking van Vivent, Bint en onze gemeente. Het Mentaal Gezondheidsnetwerk (MGN) is een regionaal samenwerkingsverband tussen huisartsen, welzijn en het sociaal domein, gericht op mensen met psychische klachten en bredere levensproblemen. Het netwerk biedt snelle, passende hulp via een verkennend

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

gesprek en voorkomt onnodige doorverwijzingen naar de ggz. Door betere samenwerking worden wachttijden verkort en huisartsen ontlast. De middelen van SPUK GALA zetten we in om gezondheidsachterstanden te bestrijden, de sociale basis te versterken en meer in te zetten op sport en bewegen. Hiervoor is een plan van aanpak opgesteld. Deze middelen worden onder andere besteed aan Buurtjes, Welzijn op Recept, Kansrijke Start, Valpreventie, Kind naar Gezond Gewicht en Taalmaatjes. Het resterende deel is opgenomen in de subsidieregeling. De budgetten van zowel IZA als GALA zijn neutraal bijgesteld op basis van de laatst vastgestelde bedragen. Financiën Effecten meicirculaire jeugd Gezien de aanhoudende financiële druk binnen het sociaal domein, en in het bijzonder binnen het jeugddomein, claimt de gemeente de aanvullende rijksmiddelen uit de meicirculaire die specifiek betrekking hebben op jeugd. Dit betreft werkdrukverlaging jeugdbescherming. Door deze middelen te oormerken wordt geborgd dat zij daadwerkelijk worden aangewend voor de opgaven binnen het jeugddomein en niet versnipperd raken binnen de bredere gemeentelijke begroting. Zo kunnen we blijven voldoen aan de wettelijke en maatschappelijke opgaven op het gebied van jeugd en opvoedondersteuning.

Financiële afwijkingen programma Afgezien van de voorgestelde budgetneutrale begrotingsmutaties hebben de volgende mutaties vanuit dit programma gevolgen voor het begrotingssaldo: Voorgestelde begrotingsmutaties (x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel) Meedoen Autonome en overige ontwikkelingen: • Structureel bijstellen budget subsidies • Project Groen • Jeugdzorg (ZIN) • Jeugdzorg (PGB) • Taakstelling jeugdzorg • Pilot complexe scheidingen structureel voortzetten • Loonkostensubsidies, participatie uitkeringen en BUIG budget • WMO hulpmiddelen, rolstoel • WMO hulpmiddelen, vervoer • Huishoudelijke hulp PGB • Huishoudelijke hulp toelage • Bijzondere bijstand • Welzijnsfonds • Nieuwe applicatie schuldhulpverlening MGD • Minimaondersteuning, bijzondere bijstand • Participatiewet, screening WWB dossiers • Minimaondersteuning, algemeen • Minimaondersteuning, schuldhulp • Minimaondersteuning, studietoeslag • Consultatiebureau • GGD jeugdarts schoolverzuim • Mutaties minder dan € 10.000 Totaal Programma Meedoen

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

35,0

10,0 -160,0 -150,0 -150,0 -142,0

10,0

-150,0 -150,0 -142,0

-15,0

-176,6

-72,3

-60,2

-64,2

-40,0 15,0 15,0 -15,0 -22,0

-32,0 12,3

14,7

-32,0 12,3 -29,2 -7,0

-7,0

-52,6

-959,5

-593,0

-580,9

-584,9

-142,0

-60,0 -15,0 -40,0 15,0 65,0 -15,0 -22,0 140,8 -13,0 23,4 -19,8 -32,0 12,3

-60,0 -40,0 15,0 15,0 -15,0 -22,0 -13,0

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

2022

2023

2024

2025

2026

Stand van zaken september 2025

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Maatschappelijk werk Raaijmakers Evaluatie wijkteams (intern) Raaijmakers Evaluatie wijkteams met externe partners Minderheden (vluchtelingen /statushouders) Geldens Woonruimte vluchtelingen Oekraïne Geldens Geldens Jeugdzorg Raaijmakers Raaijmakers Raaijmakers Wmo Raaijmakers

Onderzoek en besluitvorming woonruimte statushouders Onderzoek opvang vluchtelingen

Projectplan Langer zelfstandig thuis wonen Raaijmakers Notitie vergrijzing Inkomensvoorziening Raaijmakers Nieuw armoedebeleid waaronder werkende armen Onderwijs Raaijmakers Voorbereiding De Bolster

Afgerond, het onderwerp blijft echter actueel Afgerond, het onderwerp blijft echter actueel

Strategie onderwijshuisvesting

Is afgerond, RIB volgt in oktober 2025 Is afgerond, RIB volgt in oktober 2025

Evaluatie Jeugdhulp Dichtbij Pilot vechtscheidingen Subsidie-afspraken

Raaijmakers

X X

Voorbereiding verloopt volgens planning, we zijn afhankelijk van de overall planning gebiedsontwikkeling Heidelust

s.v.z.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Portefeuille- Actie houder Raaijmakers

Opstellen IHP

Raaijmakers

Start en oplevering uitbreiding de Fonkel

Raaijmakers

Start en oplevering nieuwbouw Elde-college

2022

2023

2024

2025

2026

Stand van zaken september 2025

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 X X X X X X Opstellen van het IHP is in behandeling Verwachting Q4 2025 aanbieden aan de raad X

Afgerond, openingsmoment gepland in oktober X

s.v.z.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Leefomgeving Beleids- en beheersmatige afwijkingen Bestuursakkoord • Het vervolgonderzoek naar potentiële inbreidingslocaties voor woningbouw, inclusief de transformatie van leegstaande bedrijfsgebouwen is afgerond in het eerste kwartaal van 2025. Daarna startte de Quick Scan naar uitbreidingslocaties. • De gemeenteraad stelde de Omgevingsvisie 2040 en de bijbehorende Omgevingseffectrapportage vast op 3 oktober 2024. Inmiddels is er een werkproces opgesteld om het samenspel tussen raad en college bij de vaststelling van omgevingsprogramma’s vorm te geven. Ook is de prioritering van programma’s in concept gereed. In het najaar van 2025 betrekken wij de raad bij dit proces en starten de voorbereidingen voor de uitvoering van een aantal programma’s. • De Omgevingstafel is inmiddels een reguliere werkwijze van de organisatie voor het toetsen van complexe ruimtelijke initiatieven. Lopende woningbouwontwikkelingen in Sint-Michielsgestel: • Domein aan de Dommel: Uitwerking tenderplan, Nota van Uitgangpunten (mijlpaal 1) voor fase 1 is vastgesteld. Omgevingsdialoog voor fase 1 vond plaats. Ontwikkelaar is bezig met verdere uitwerking van fase 1. Voor het totaalplan is een ecologische visie opgesteld. • De Huif: Bestemmingsplan gewijzigd vastgesteld in november 2023, beroep ingesteld, zitting Raad van State vond plaats op 14 april 2025. De Raad van State besloot positief.

Het indienen van het omgevingsplan is voorzien eind 2025. Er is nog geen overeenstemming met Woonmeij over het woningbouwprogramma. Bestuurlijk overleg vindt plaats. • Centrumplan: Na de positieve uitspraak van de Raad van State, startte de voorbereiding voor de bouw De Raadskamer. De verkoop van het voormalig gemeentehuis is afgerond en de nieuwe eigenaar bespreekt zijn ideeën. De herinrichting van het kernwinkelgebied (fase 2) is grotendeels afgerond en de voorbereiding van fase 3 startte. Het nieuwe Dommelpad opende in juli. Er loopt beroep tegen het wijzigingsplan The Green Villa. De zitting bij de Raad van State moet nog plaatsvinden. Een rechtszaak met Heijmans als gevolg van ontbinding van de samenwerkingsovereenkomst Dommeloever uit 2005 voorkomen we mogelijk door een nieuwe dialoog te starten. • Laarzicht, Middelrode: het bestemmingsplan ‘Woonlocatie Laarzicht’ is vastgesteld en in werking getreden. Er is nog één beroepschrift, het tweede is ingetrokken. Het wachten is op de zittingsdatum bij de Raad van State. De uitvoering wordt door de initiatiefnemer voorbereid. Als eerste start het bouwrijp maken van de locatie. • Reparatieplan Milrooijseweg, Berlicum: bestemmingsplan vastgesteld op 3 oktober 2024, onherroepelijk. • De Rietstok, Gemonde: Beroepschrift ingediend en voorlopige voorziening toegekend.

Verweerschrift en aanvullend wateronderzoek uitgevoerd, voorbereiden herstelbesluit is gestart. Het wateronderzoek en herstelbesluit bieden we in het vierde kwartaal ter besluitvorming aan de gemeenteraad aan, waarna het wordt toegezonden aan de Raad van State. • Beekveld, Berlicum: Laatste fase woningbouw (fase 10) wordt opgeleverd. De inrichting van de openbare ruimte start in de tweede helft van 2025, met uitloop in 2026. De ontwikkelaar kan nog niet beschikken over alle gronden voor de beoogde overkluizing en daarmee is de uitvoering onmogelijk. Voor de 4 woningen aan de Hoogstraat is met de uitspraak van 2 juli 2025 van de Raad van State een onherroepelijke ruimtelijke titel verkregen. De bouw van deze woningen start op korte termijn.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

•

Ploeg III, Berlicum: Woonstichting JOOST is een samenwerking met projectontwikkelaar aangegaan en paste het woningbouwprogramma aan naar 18 sociale woningen en 8 koopwoningen. Vooroverleg over BOPA-procedure is gestart. We verwachting nog dit jaar een anterieure overeenkomst te sluiten en de ontvangst van een formele Bopa aanvraag. Wonen op de Donk, Den Dungen: Ontwerpbestemmingsplan vastgesteld op 18 april 2024, 3 beroepschriften en 2 verzoeken om voorlopige voorziening ingediend. Voorlopige voorzieningen afgewezen, behandeling beroepschriften bodemprocedure bij Raad van State is nog in afwachting van zittingsdatum. De Blauwe Scholk, Den Dungen: Fasen 1, 2 en deel van fase 3 aangewezen als gemeentelijk monument, beroep tegen gedeeltelijke aanwijzing. Behandeling door rechtbank naar verwachting in oktober 2025. De herontwikkeling is pas mogelijk na verwijderen hindercontour agrarisch bedrijf. Verkoopprocedure Blauwe Scholk start in Q4 2025. Venkant, Sint-Michielsgestel: Realisatie van 12 tijdelijke flexwoningen in samenwerking met Woonmeij. BOPA-vergunning is verleend. De Bezwaarschriftencommissie behandelde het bezwaar van omwonenden. Het advies verwerken we in de beslissing op bezwaar.

We werken aan verschillende ontwikkelingen in het buitengebied: • Actualisatie bestemmingsplan buitengebied: 29 initiatieven voor saneringen, herbestemmingen en Ruimte voor Ruimte woningen, leidend tot kwaliteitsverbetering. Bestemmingsplan vastgesteld in juni 2023, niet onherroepelijk maar wel in werking getreden. Zitting over beroep verwacht eind 2025 of begin 2026. • Omgevingsplan Laar - Nieuw Laar, Berlicum: Plan voor sanering van intensieve veehouderijen, bouw Ruimte voor Ruimte woningen en agrarische uitbreidingen. Plan vastgesteld in december 2023, met 6 beroepen en 2 voorlopige voorzieningen. Raad van State schorste delen van het plan in september 2024. Momenteel werken we aan het door de gemeenteraad in de vergadering van 11 december 2025 te nemen herstelbesluit. Dit besluit ziet in het bijzonder toe op de 2 varkensbedrijven in het gebied. Dit najaar pakken we het landschapsplan op en bekijken we hoe dat het beste te prioriteren. In 2026 start de verkoop van de 2 bouwkavels die de gemeente in het gebied in eigendom heeft. • Bestemmingsplan Hezelaar, Sint-Michielsgestel: Ontwikkeling van 19 Ruimte voor Ruimte kavels, vastgesteld in juni 2023. Zitting bij Raad van State op 4 maart 2025. Na de zitting heeft de Raad van State het onderzoek heropend, omdat ze nadere informatie wenste over de onderbouwing van de titels. Deze informatie leverden we aan.

Nu is het wachten op de definitieve uitspraak. • Landgoed Haanwijk en Oud Herlear, Sint-Michielsgestel: Ontwikkeling van horecagelegenheid en maatschappelijke functie voor Brabants Landschap. Plan vastgesteld in december 2023, één beroep ingediend. De Raad van State handelt de zaak af zonder zitting. We wachten de uitspraak af. • Hooghei, Berlicum: Drie ontwikkelingen -uitbreiding recreatiepark, natuurbegraafplaats, opvanghuis- mogelijk gemaakt. Bestemmingsplan vastgesteld in januari 2023, twee beroepen ingediend. Voorlopige voorziening in zomer 2023 schorste recreatiebestemming. Gemeenteraad stelde herstelplan vast, aanvullende beroepen ingediend. Op 20 augustus 2025 deed de Raad van State uitspraak. Bijna alle beroepen zijn ongegrond verklaard. De Raad van State corrigeerde één foutje, hoogte lichtmasten, en voorzag op dit punt zelf in de zaak. Het bestemmingsplan is nu onherroepelijk en de initiatiefnemers kunnen starten met de uitvoering. • Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv): Twee veehouders aangemeld, contracten moeten binnen 6 maanden afgesloten worden. Eén locatie neemt definitief deel aan de Lbv-regeling. Vanaf Q3 2025 gaan we aan de slag met

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

de herontwikkeling met als start een verzoek voor de intaketafel. De begeleiding van de omgevingsplanwijziging volgt in 2025 en 2026. Ruimtelijke ontwikkeling In Sint-Michielsgestel staat budget gereserveerd voor de oplevering en uitvoering van ruimtelijke plannen: • Vanuit inhuur budget derden zetten we een bedrag van € 7.000 in bij programma 4 Monumenten, ter dekking van al toegezegde opdrachten. • Verder is er een overschrijding van € 12.000 op de begeleiding van de Tender voor de Blauwe Scholk, die dekken we uit deze post. Het resterende budget zetten we dit jaar in. Gebiedsontwikkeling buiten de bebouwde kom Met het oog op de grote woningbouwopgave voeren we op basis van de omgevingsvisie Sint-Michielsgestel een quickscan uit naar de geschiktheid van een beperkt aantal uitbreidingslocaties voor woningbouw. De resultaten daarvan verwachten we nog dit jaar. Hiervoor is binnen het programma Leefomgeving € 35.000 tijdelijk formatiebudget als werkbudget aan Ruimtelijke Ontwikkeling beschikbaar gesteld. Wanneer kansrijke locaties tot ontwikkeling komen rekenen we dit naar rato toe. Vergoeding advocaatkosten De gemeente is betrokken bij een handhavingszaak waarin een onderneming in strijd handelt met regelgeving. De rechter oordeelde in twee uitspraken, dat de activiteiten moeten worden gestaakt en dat bij voortzetting dwangsommen worden verbeurd.

De inning hiervan loopt via een civielrechtelijke procedure onder begeleiding van onze advocaat. De éénmalige kosten bedragen € 43.400. Beheer openbare ruimte Beheerplannen We zijn bezig met het opstellen van de beheerplannen voor openbare verlichting en civiele kunstwerken. Wij bieden deze uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 aan de raad ter vaststelling aan. De onderhoudskosten worden bij de vaststelling van het beheerplan aan de raad met een begrotingswijziging gereserveerd. Voor de investeringen kijken we of we deze aan het IMOR toevoegen of via een raadsvoorstel met een kredietvotering projectgewijs aanpakken. Aanbesteding asfaltonderhoud Voor het groot onderhoud wegen is de aanbesteding voor het asfaltonderhoud € 129.000 hoger uitgekomen dan begroot. Dit komt mede door extra veiligheidswerkzaamheden in de verharding door wortelgroei. Deze extra kosten zullen gedekt worden uit de egalisatiereserve wegbeheer. Stand van de reserve per 1-1-2025 is ruim € 725.000. Vastgoed Verkoop gronden • Vanaf medio 2025 is de bezetting van het cluster grondzaken weer op orde. Het effect daarvan op de opbrengsten wordt pas later zichtbaar. Daarom raamden we de begrote opbrengst voor dit jaar af met € 25.000. • Voor de verkoop van een aantal percelen is in de voorjaarsnota ten onrechte een bedrag van € 39.000 opgevoerd. Deze inkomsten zijn al geraamd in een grondexploitatie.

We ramen het bedrag van € 39.000 af.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Elde college De ontwikkeling van het Elde college ligt op schema. We koersen op de aanvraag van het investeringskrediet eind Q4 van dit jaar. MJOP Beheer gebouwen De aanpassingen van het groot onderhoud leiden niet tot een structurele wijziging in de voorziening. Begraafplaatsen De inschatting van de kosten voor de onthulling van het gedenkmonument aan de Oude Schoolstraat in Sint-Michielsgestel was € 10.000. De aanbesteding bedroeg € 20.000. Dit betekent een budgetoverschrijding van € 10.000.

Investeringen en overhevelingen Ruimtelijke ontwikkeling Dommeloever Op het project Dommeloever is een bedrag van € 24.000 gereserveerd voor juridische ondersteuning, hiervan wordt in 2025 € 14.000 gebruikt. We hevelen € 10.000 over voor de afronding van dit project. Herontwikkeling terrein Heidelust De visie voor de wijk Theereheide voorziet op het terrein van Heidelust in de bouw van een basisschool, circa 50 modulaire woningen en een landschapspark. De ontwikkeling van de nieuwe Bolster ligt op schema. Eind dit jaar zal de samenwerkingsovereenkomst gereed zijn en worden aangeboden ter ondertekening. Voor de school maken we een wijziging van het omgevingsplan. De planvorming moet nog starten. De formele aanvraag van een Bopa voor de modulaire woningen is gepland in het vierde kwartaal van 2025. Op de flexwoningen zitten kapitaallasten, inhuurkosten en uitgaven voor betaalde leges. Voor planvorming van de modulaire woningen is een bedrag van € 100.000 gereserveerd, waarvan inmiddels € 50.000 is uitgegeven. We hevelen hiervan € 50.000 over. Voor de technische uitwerking is € 250.000 gereserveerd, de helft daarvan is bedoeld voor de school en omgeving, de andere helft voor de tijdelijke woningen. Met de technische uitwerking van Heidelust is een start gemaakt en we verwachten hier € 50.000 van uit te geven in 2025. We hevelen € 200.000 over naar 2026.

Daarnaast zal voor de school separaat een uitbreiding van het voorbereidingskrediet eind Q4 worden aangeboden aan de gemeenteraad. Ericastraat Voor het project Ericastraat, de vrijkomende locatie van de Bolster, is met het oog op de woningbouwversnelling een subsidiebedrag ontvangen van € 100.000. We verwachten dit jaar een bedrag van € 20.000 uit te geven en hevelen het resterende bedrag van € 80.000 over naar 2026. Uitvoeringskosten Omgevingswet Binnen het beschikbare budget voor de implementatie van de Omgevingswet is in 2025 een bedrag gereserveerd voor uitvoeringskosten. Door onder andere verschuivingen in planning en capaciteitsinzet, is dit bedrag in 2025 nog niet volledig besteed. Om volgend jaar de

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

implementatie en verdere doorontwikkeling van de Omgevingswet op basis van de projectopdracht te borgen hevelen we het resterende bedrag van € 130.000 over naar 2026. Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (LBV-regeling) Voor de uitvoering van de LBV-regeling is € 31.000 begroot. Gezien de lange doorlooptijd hevelen we het bedrag over naar 2026 om het project af te ronden. Gebiedsgericht omgevingsprogramma ‘Vitaal Landelijk gebied’ Voor de herziening van het bestemmingsplan buitengebied is € 25.000 begroot. In 2024 trad de Omgevingswet in werking en we spreken nu van omgevingsprogramma’s. Binnen de kaders van de omgevingsvisie Sint-Michielsgestel (2024) wordt nog dit jaar gestart met -de voorbereidingen van- het gebiedsgerichte omgevingsprogramma ‘Vitaal Landelijk gebied’. Het bedrag van € 25.000 hevelen we over naar 2026, het jaar waarin we dit omgevingsprogramma opstellen. Beheer openbare ruimte Centrumplan In 2024 zijn uitgaven die in het kader van de grondexploitatie Centrumplan gedaan zijn onjuist ten laste van het investeringskrediet Herinrichting openbare ruimte Centrum SMG gebracht. We corrigeren dit. De grondexploitatie voorziet in deze uitgaven. Overkluizing De Run Het moment van uitvoering is afhankelijk van de voortgang van de werkzaamheden van de ontwikkelaar van het plan Beekveld Berlicum. Realisatie wordt dit jaar niet meer verwacht.

Het bedrag van € 22.800 hevelen we over naar 2026. Brug Beusingsedijk Het grootonderhoud aan de burg is klaar en gefactureerd. Een bedrag van € 70.100 valt vrij naar de algemene middelen. Herinrichting openbare ruimte Centrum SMG De werkzaamheden voeren we fasegewijs uit in de jaren 2025-2027. We hevelen € 500.000 over naar 2026 en € 900.000 naar 2027. Herinrichting Theerestraat – Esscheweg Het aanbesteden, gunnen en starten van de werkzaamheden vindt dit jaar plaats. De realisatie loopt volgend jaar door. We hevelen € 370.000 over naar 2026. Dit project heeft een directe relatie met het project riolering Theerestraat-Esscheweg Herinrichting Lambertusweg Het aanbesteden, gunnen en starten van de werkzaamheden doen we dit jaar. De realisatie loopt volgend jaar door. We hevelen € 115.500 over naar 2026. De te verwachten inkomsten van de toegekende subsidie voor verkeersmaatregelen hevelen we voor een bedrag van € 71.000 over naar 2026. Dit project heeft een directe relatie met het project riolering Lambertusweg.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Inzet IMOR-gelden Wij stellen voor volgende voorgenomen investeringen vanuit de IMOR-gelden beschikbaar te stellen: • Theereheide: € 62.200 voor Theereheide 2e fase, te verdelen over de jaren 2025 en 2026 € 31.100 in 2025 en € 31.100 in 2026. Deze investeringen zijn nodig om tot een revitalisering van de wijk Theereheide te kunnen komen. Om dit te kunnen realiseren dient in 2025 gestart te worden met het opstellen van een voorontwerp, definitief ontwerp, etc. • Programma duurzame mobiliteit (PDM): € 60.000 voor onderzoek naar enkele gewenste maatregelen vanuit het PDM nog kunnen worden meegenomen in de voorgenomen onderhoudswerkzaamheden aan de wegen in 2025. Dit wordt toegevoegd aan investeringskrediet verkeersmaatregelen Den Dungen. Voor deze kortetermijnmaatregelen Den Dungen is met de Voorjaarsnota 2024 een budget beschikbaar gesteld in de reguliere exploitatie met als dekking reserve toekomstige investeringen. Het restantbudget van € 195.000 is met jaarrekening 2024 overgezet naar 2025. Gezien de aard van de werkzaamheden die duurzaam zijn, is het voorstel dit restantbudget over te hevelen naar een investeringskrediet en als dekking van de kapitaallasten de reserve toekomstige investeringen daarvoor in te zetten.

Vastgoed Scouting Berlicum Gezien de complexiteit van de verplaatsing van de scouting in Berlicum naar een nieuwe locatie hevelen we het budget van € 330.000 over naar 2026. Voetbalvereniging Irene Bij de afronding van de vernieuwing van de sportaccommodatie van VV Irene werd duidelijk dat de parkeerplaats schuin afliep naar het gebouw met mogelijke waterschade als gevolg. Mede door de uitbreiding van het gebouw en een toename in de verkeersintensiteit door padel veranderde de verkeerssituatie. Om voor de start van het sportseizoen deze problemen op tijd en goed aan te pakken is vooruitlopend op besluitvorming door de gemeenteraad tot uitvoering overgegaan. We vernieuwden de parkeerplaats en realiseerden een verkeersremmende maatregel. We voteren een krediet van € 150.000. Opbrengsten verkoop grond De verkoop van een stukken grond aan de Zandstraat en Veldstraat liep vertraging op. In de overeenkomsten spraken we af, dat afname plaatsvindt als de plannen en vergunningen onherroepelijk zijn. De beroepsprocedure bij de Raad van State loopt en de uitspraken op de beroepen verwachten we in 2027. Dat geldt ook voor de opbrengsten van respectievelijk € 350.000 voor de Zandstraat en € 25.000 voor de Veldstraat. We hevelen deze bedragen over. Renovatie Directeur van Beekstraat We kochten strategisch een pand aan in de Directeur van Beekstraat.

De geplande renovatie vindt volgend jaar plaats. We hevelen € 70.000 over naar 2026. Wij verkennen in 2026 de ontwikkelmogelijkheden en informeren u in de eerste helft van 2026 over de verdere plannen.

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

-8,1

-8,0

-7,9

-35,0 43,4 -39,0 -25,0 12,0 -10,0 12,2

3,0

-41,4

-5,1

-5,0

-4,9

Najaarsnota 2025 Gemeente Sint-Michielsgestel

2022

2023

2024

2025

2026

Stand van zaken september 2025

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Verkeersmaatregelen Geldens Aanpak verkeersknelpunten Geldens Start participatie visie Den Dungen Geldens Visie Den Dungen raadsbesluit (input Mobiliteitsplan) Geldens Start Mobiliteitsplan Geldens Onderzoek 50-30-fiets (input Mobiliteitsplan) Geldens Onderzoek kernen 30km/u (input Mobiliteitsplan) Geldens Mobiliteitsplan raadsbesluit Geldens Gedurende het jaar behandelen we meldingen, wensen en verzoeken die gaan over verkeersveiligheid en het functioneel gebruik van de openbare ruimte. Volkshuisvesting Goossens Opstellen Woonzorgvisie Goossens Besluitvorming Woonzorgvisie Goossens Raadsbesluit tijdelijke woningen 10>15 jaar Goossens Pilot tijdelijke woningen

Goossens Goossens Goossens

Opstellen beleid en besluitvorming woningsplitsing/starterswoningen achtertuin Onderzoek inbreiding Onderzoek locaties tijdelijke woningen

Goossens

Beleid woningen eigen inwoners

X X

X X X

X X

Tegen de omgevingsvergunning is bezwaar gemaakt Inmiddels ook beroep bij RB ingesteld

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=MijnGemeenteDichtbij&id=d26d62b0-67a3-4aa1-aa53-75e704efea77