Bijlage 1 - Integraal Huisvestingsplan Onderwijs gemeente Sint-Michielsgestel - U25311

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2026-2041 Gemeente Sint-Michielsgestel

Opdrachtgever Opgesteld door Kenmerk Status Datum

Lisette Ras, gemeente Sint-Michielsgestel Suzanne Jonker, Marjolein Meurs en Marieke Stevering-Rutten U25311 Definitief 12 september 2025

Voorwoord Onderwijshuisvesting gaat over meer dan enkel de stenen en de gebouwen. Het is de randvoorwaarde voor een goed onderwijsklimaat en daarmee een kansrijke toekomst voor onze kinderen. In de gemeente Sint-Michielsgestel gaan we er voor dat ieder kind recht heeft op een veilige, gezonde en inspirerende leeromgeving. Een plek waar talent tot bloei komt, waar samenwerking wordt gestimuleerd en waar duurzaamheid en flexibiliteit hand in hand gaan. Met dit Integraal Huisvestingsplan (IHP) bouwen we voort op de plannen uit het verleden. Over het algemeen staat de gemeente SintMichielsgestel er goed voor wat betreft haar schoolgebouwen. En met dit IHP zetten we nieuwe belangrijke stappen voor een nog toekomstbestendigere onderwijshuisvesting. We anticiperen op demografische ontwikkelingen zoals leerlingenaantallen die stijgen en dalen, op maatschappelijke trends zoals het delen van ruimten en de toegenomen aandacht voor een gezond binnenklimaat en inhoudelijke ontwikkelingen zoals de doorgroei naar inclusie binnen het onderwijs. Op deze manier proberen we, in nauwe afstemming met het onderwijs, stapje voor stapje naar een nog beter onderwijsklimaat toe te werken. Dit IHP is dan ook tot stand gekomen in nauwe samenwerking met schoolbesturen en andere betrokkenen.

Het IHP biedt een helder en realistisch kader voor de komende jaren, waardoor het makkelijk wordt om keuzes te maken, prioriteiten te stellen en investeringen te plannen. Daarbij staan duurzaamheid, multifunctionaliteit en efficiënt ruimtegebruik centraal. We werken aan gebouwen die niet alleen geschikt zijn voor het onderwijs van vandaag, maar ook kunnen anticiperen op de wensen van morgen.

Ruimte om te zijn.

Namens de gemeente Sint-Michielsgestel wil ik alle betrokkenen bedanken voor hun inzet, visie en samenwerking. Laten we samen blijven bouwen. Peter Raaijmakers Wethouder Onderwijshuisvesting

U25311

Pagina 2 van 37

Samenvatting Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2026-2041 is opgesteld door de gemeente Sint-Michielsgestel en de schoolbesturen voor primair, (voortgezet) speciaal en voortgezet onderwijs. Het doel is om meerjarige afspraken te maken over de onderwijshuisvesting binnen een beleidsrijk kader. Dit IHP vervangt het IHP van februari 2019. Het IHP is tot stand gekomen op basis van gesprekken met schoolbesturen, kinderopvang en de gemeente, en gezamenlijke bijeenkomsten. Het is een dynamisch document dat aan verandering onderhevig is door ontwikkelingen in leerlingenaantallen, ruimtelijke ontwikkelingen en wijzigingen in wet- en regelgeving. De gemeente heeft een wettelijke taak voor onderwijshuisvesting, geborgd in diverse onderwijswetten. Een IHP is momenteel een gentlemen’s agreement, maar er wordt wetgeving voorbereid die het opstellen van een IHP verplicht stelt. Het IHP richt zich op diverse thema’s zoals doorgaande leer- en ontwikkelingslijn, inclusiever onderwijs, duurzaamheid, spreiding van het aanbod, buitenruimte als speelplein, onderwijs aan nieuwkomers, bewegingsonderwijs en multifunctioneel gebruik van schoolgebouwen.

huisvesting van de Herman Jozefschool aan de orde en in Berlicum wordt gestreefd naar een meer evenwichtige spreiding van het onderwijsaanbod. Het meerjarenuitvoeringsplan is opgedeeld in vier tijdvakken van elk vier jaar. In het eerste tijdvak (2026-2029) worden onder andere de nieuwbouw van De Bolster en het Elde College voorbereid en gerealiseerd. Ook wordt gestart met haalbaarheidsonderzoeken voor andere projecten. Het meerjareninvesteringsplan geeft inzicht in de financiële effecten van de projecten. Voor ieder project wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd om een reëel investeringsbedrag vast te stellen. Het IHP is een ambitieus plan dat een duidelijke visie en strategie voor de toekomst van onderwijshuisvesting schetst. Het benadrukt samenwerking en partnerschap tussen de gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties. Aanbevolen wordt om blijvend in te zetten op gezamenlijkheid en intensieve samenwerking, en om een routekaart voor verduurzaming van bestaande onderwijshuisvesting op te stellen.

De gemeente Sint-Michielsgestel telt tien basisscholen, twee scholen voor voortgezet onderwijs en twee scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs. Het leerlingenaantal in het basisonderwijs zal naar verwachting stijgen tot 2.800 in de komende jaren. De prognoses voor het voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs blijven stabiel. Per kern zijn de huisvestingsvragen en oplossingsrichtingen beschreven. Bijvoorbeeld, in de kern Sint-Michielsgestel is er een tijdelijke uitbreidingsbehoefte bij De Touwladder, in Middelrode is vervangende

Ruimte om te zijn.

U25311

Pagina 3 van 37

Inhoudsopgave Voorwoord

2

Samenvatting

3

1

Inleiding 1.1 Aanleiding en doel van het IHP 1.2 Proces en betrokkenen 1.3 Wet- en regelgeving 1.4 Leeswijzer

5 5 5 5 6

Inhoudelijk kader 2.1 Inleiding 2.2 Thema’s 2.2.1 Doorgaande leer- en ontwikkelingslijn 2.2.2 Inclusiever onderwijs 2.2.3 Duurzaamheid (inclusief binnenklimaat) 2.2.4 Spreiding van het aanbod 2.2.5 Buitenruimte als speelplein 2.2.6 Onderwijs aan nieuwkomers 2.2.7 Bewegingsonderwijs 2.2.8 Multifunctioneel gebruik van schoolgebouwen

8 8 8 8 9 10 11 11 12 12 13

Situatiebeschrijving 3.1 Algemeen 3.2 Basisonderwijs 3.2.1 Sint-Michielsgestel 3.2.2 Berlicum 3.2.3 Gemonde 3.2.4 Den Dungen 3.2.5 Middelrode 3.3 (Voortgezet) speciaal onderwijs 3.4 Voortgezet onderwijs

14 14 15 16 17 18 18 19 20 20

2

3

Ruimte om te zijn.

4

Opgaven en oplossingsrichtingen 4.1 Basisonderwijs 4.1.1 Sint-Michielsgestel 4.1.2 Berlicum 4.1.3 Gemonde 4.1.4 Den Dungen 4.1.5 Middelrode 4.2 (Voortgezet) speciaal onderwijs 4.3 Voortgezet onderwijs

21 21 21 22 24 24 24 25 25

5

Meerjarenuitvoeringsplan 5.1 Algemeen 5.2 Prioritering van projecten tot meerjarenuitvoeringsplan 5.3 Haalbaarheidsonderzoek 5.4 Meerjarenuitvoeringsplan

26 26 26 27 28

6

Financiën 6.1 Uitgangspunten meerjareninvesteringsplan 6.2 Meerjareninvesteringsplan

29 29 30

7

Conclusies en aanbevelingen 7.1 Conclusies 7.2 Aanbevelingen

31 31 31

Bijlage 1 - Gebouwenkaarten

33

Bijlage 2 - Uitgangspunten meerjaren-investeringsplan

34

Bijlage 3 - Berekening investeringskosten

36

U25311

Pagina 4 van 37

1

Inleiding

1.1

Aanleiding en doel van het IHP De gemeente Sint-Michielsgestel en de schoolbesturen voor primair, (voortgezet) speciaal en voortgezet onderwijs hebben de ambitie om meerjarige afspraken te maken over de onderwijshuisvesting binnen een beleidsrijk kader. Het onderhavige Integraal Huisvestingsplan 2026-2041 (vanaf hier: IHP) is het resultaat van een proces waarbij vanuit een inhoudelijke visie en ambitie op diverse thema’s is gekeken naar de vraagstukken die er zijn in de diverse kernen. Huisvesting kan faciliteren en stimuleren in het uit laten komen van inhoudelijke ambities en doelen. Dit IHP vervangt het IHP van februari 2019.

1.2

Proces en betrokkenen Op basis van diverse individuele gesprekken met de schoolbesturen en gemeente en gezamenlijke bijeenkomsten is het IHP tot stand gekomen. Het IHP is een dynamisch document dat aan verandering onderhevig is. De ontwikkeling van leerlingenaantallen, ruimtelijke ontwikkelingen, maar ook wijzigingen in de wet- en regelgeving kunnen van invloed zijn op het IHP. Voor aanvang van ieder nieuw tijdvak van vier jaar wordt het vorige tijdvak geëvalueerd en het IHP geactualiseerd. De betrokken schoolbesturen zijn: Stroomm; Cadans Primair; Kentalis1; Ons Middelbaar Onderwijs; Sterk Regionaal Onderwijs.

In de fase van het ontwikkelen van het inhoudelijk kader dat als basis geldt voor het IHP zijn de in de gemeente Sint-Michielsgestel gevestigde organisaties voor kinderopvang betrokken. De gemeente Sint-Michielsgestel is zowel ambtelijk als bestuurlijk, in de persoon van wethouder Raaijmakers, betrokken geweest bij het opstellen van het IHP. 1.3

Wet- en regelgeving De gemeente heeft een wettelijke taak als het gaat om onderwijshuisvesting. Deze is geborgd in de Wet op het primair onderwijs, Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs. In deze wetten is vastgelegd dat de gemeente een zorgplicht heeft voor onder andere uitbreiding en (vervangende) nieuwbouw van scholen. Voor uitvoering van deze wettelijke taak heeft de gemeente de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Sint-Michielsgestel 2015 opgesteld. Door middel van deze verordening kunnen schoolbesturen ieder jaar een aanvraag indienen voor bijvoorbeeld vervangende nieuwbouw van hun school. De gemeente beoordeelt deze aanvragen en stelt ieder jaar een huisvestingsprogramma op waarin de toegewezen huisvestingsvoorzieningen zijn opgenomen en een overzicht huisvesting waarin de afgewezen aanvragen zijn opgenomen. Het werken op deze wijze geeft geen zicht op de investeringen die nodig zijn over een langere periode. Veel gemeenten en schoolbesturen kiezen ervoor om een IHP op te stellen waar een meerjarenperspectief in opgenomen staat. Op dit moment is een IHP nog een gentlemen’s agreement.

1 Kentalis biedt naast onderwijs ook zorg en onderzoek. In het kader van het IHP

wordt met Kentalis het bevoegd gezag van de betrokken scholen bedoeld.

Ruimte om te zijn.

U25311

Pagina 5 van 37

De wetgever bereidt een wet voor waarin het opstellen van een IHP een wettelijke verplichting wordt2.

lumpsumbekostiging van het rijk voor het uitvoeren van haar taken.

Gemeente en schoolbesturen moeten dan een IHP opstellen voor een periode van zestien jaar, waarin de investeringen voor de eerste vier jaar opgenomen moeten worden in het meerjareninvesteringsplan van de gemeente. Met de verplichting tot het opstellen van een IHP komt er voor de schoolbesturen een verplichting tot het opstellen van een meerjarenonderhoudsplan. Doordat in de onderwijswetgeving sprake is van een gesplitste verantwoordelijkheid (gemeente voor de investering in nieuwe schoolgebouwen en uitbreiding en schoolbesturen voor de exploitatie van de gebouwen), is het van belang om met het meerjarenonderhoudsplan zicht te krijgen op de geplande onderhoudswerkzaamheden en kosten, om zo een weloverwogen afweging te maken over de toekomst van het gebouw. Naar verwachting treedt de wet op 1 januari 2026 in werking. Met het opstellen van het IHP 2026-2041 sorteren gemeente en schoolbesturen voor op deze wet. De verplichting tot het opstellen van een IHP vervangt niet de verplichting tot het jaarlijks vaststellen van een huisvestingsprogramma onderwijs en een overzicht huisvesting. Schoolbesturen dienen conform de wet en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs aanvragen in te dienen, waarover de gemeente een besluit moet nemen. Bij het vaststellen van het huisvestingsprogramma onderwijs en het overzicht huisvesting handelt de gemeente conform het IHP.

De gemeente kan op basis van onderwijswetgeving voor de zorgplicht voor onderwijshuisvesting een doordecentralisatieafspraak maken met schoolbesturen. Dit betekent dat het schoolbestuur jaarlijks een bedrag ontvangt om de zorgplicht voor onderwijshuisvesting uit te voeren. In de gemeente SintMichielsgestel is de onderwijshuisvesting van Gymnasium Beekvliet (Ons Middelbaar Onderwijs) en Kentalis Rafaël en Kentalis Mariëlla (Kentalis) doorgedecentraliseerd. Ook is de huisvesting van De Touwladder en Fonkel (Cadans Primair) op projectniveau doorgedecentraliseerd. Voor De Parel en de Theresiaschool (Cadans Primair) geldt dat de gemeente deze panden huurt van respectievelijk Woningcorporatie BrabantWonen en Woonstichting JOOST.

Voor het uitvoeren van de zorgplicht voor onderwijshuisvesting ontvangt de gemeente middelen in het gemeentefonds. Deze zijn niet geoormerkt. Het schoolbestuur ontvangt een

2

1.4

Leeswijzer Het IHP-rapport is opgebouwd aan de hand van de volgende hoofdstukken. In hoofdstuk 2 is het inhoudelijk kader opgenomen waarin de visie op onderwijs en onderwijshuisvesting van de gemeente Sint-Michielsgestel en schoolbesturen over diverse thema’s wordt beschreven. Elk thema wordt inhoudelijk en ruimtelijk beschreven. Tevens wordt in dit hoofdstuk ingegaan op de taken en verantwoordelijkheden van de gemeente en schoolbesturen. Hoofdstuk 3 bevat een beschrijving van de huidige situatie (leerlingaantallen, prognoses en gebouwen) van het onderwijs in de gemeente Sint-Michielsgestel.

Het ministerie van OCW werkt aan een wetswijziging op het gebied van onderwijshuisvesting. De wijziging

heeft als doel om gemeenten en schoolbesturen meer planmatig te laten samenwerken bij de bouw en het onderhoud van schoolgebouwen. De beoogde inwerkingtredingsdatum van dit wetsvoorstel is 1 januari 2026.

Ruimte om te zijn.

U25311

Pagina 6 van 37

In hoofdstuk 4 zijn de opgaven en denkrichtingen van het totale scholenlandschap geschetst voor de diverse kernen. In hoofdstuk 5 is het meerjarenuitvoeringsplan opgenomen, waarbij de opgaven en denkrichtingen uit hoofdstuk 4 zijn geprioriteerd en ingedeeld in vier tijdvakken van ieder vier jaar. De kaders voor de gezamenlijke haalbaarheidsonderzoeken, die per project uitgevoerd worden, zijn hier benoemd. Hoofdstuk 6 bevat de financiën met een meerjareninvesteringsplan, waarbij voor iedere maatregel de investeringslasten zijn opgenomen in het betreffende tijdvak. In hoofdstuk 7 worden conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan.

Ruimte om te zijn.

U25311

Pagina 7 van 37

2

Inhoudelijk kader

2.1

Inleiding De gemeente Sint-Michielsgestel, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties hebben de wens om een beleidsrijk IHP op te stellen. In een beleidsrijk IHP wordt vanuit inhoud gekeken naar de onderwijshuisvesting. De schoolgebouwen zijn een middel (en geen doel) om bredere onderwijskundige en pedagogische ambities te faciliteren en stimuleren. In dit inhoudelijk kader zijn het bestaand beleid en de visies van de verschillende partijen bij elkaar gebracht en is nagedacht over welke doelen de komende jaren met het onderwijs bereikt dienen te worden. Vanuit de gezamenlijke inhoudelijke ambities op verschillende thema’s is de vertaalslag gemaakt naar onderwijshuisvesting.

2.2

Thema’s De volgende thema’s vinden de schoolbesturen, gemeente en kinderopvangorganisaties van belang in relatie tot onderwijshuisvesting: doorgaande leer- en ontwikkelingslijn; inclusiever onderwijs; duurzaamheid; spreiding van het aanbod; buitenruimte als speelplein; onderwijs aan nieuwkomers; bewegingsonderwijs; multifunctioneel gebruik van schoolgebouwen; In de navolgende paragrafen zijn de ambities rondom de diverse thema’s weergegeven en zijn de bijbehorende consequenties voor de huisvesting uitgewerkt. Daarnaast worden de verantwoordelijkheden en taken van de gemeente en schoolbesturen rondom de thema’s toegelicht.

Ruimte om te zijn.

2.2.1 Doorgaande leer- en ontwikkelingslijn Visie en ambitie De gemeente en de onderwijs- en kinderopvangpartners in SintMichielsgestel hechten waarde aan een goede samenwerking. De ambitie is om deze samenwerking te versterken. De gemeente streeft voor kinderen in de leeftijd van 0 tot 13 jaar naar kindcentra met gezamenlijke huisvesting van opvang en onderwijs op elke locatie. Op veel locaties in de gemeente SintMichielsgestel is al sprake van onderwijs en kinderopvang in één gebouw. Po en vo (12 tot 18 jaar) vinden elkaar met name in inhoudelijke samenwerking en op leerlingenniveau. De partners hechten waarde aan deze samenwerking en de ambitie is om deze te behouden en te versterken. Daarnaast wordt op casusniveau gekeken naar de mogelijkheden voor een gezamenlijk aanbod of het delen van expertise. Wat betekent dit voor de huisvesting? De betrokken partners streven, waar dit nog niet het geval is, naar zoveel mogelijk integratie van onderwijs en opvang in één gebouw, gericht op de doelgroep 0- tot 13-jarigen. De gemeente en schoolbesturen onderzoeken bij huisvestingsopgaven de inrichting van een brede voorziening, passend bij de behoefte van kinderen en hun ouders. Voor wat betreft het bestaande gebouwenbestand geven partijen de doorgaande leeren ontwikkelingslijn vorm binnen de huidige gebouwcapaciteit.

Bij leegstand wordt gebruik gemaakt van mogelijkheden tot verhuur- en medegebruik binnen de onderwijswetgeving.

U25311

Pagina 8 van 37

De gemeente en schoolbesturen maken aan de voorkant duidelijke afspraken over het gebruik van (onderwijs) vierkante meters door kinderopvangpartners, om te voorkomen dat deze partijen bij groei van een school het gebouw moeten verlaten. Dit betekent maatwerk per school en per situatie.

werken scholen van diverse sectoren en kinderopvangorganisaties intensief samen met elkaar en andere samenwerkingspartners, zoals de samenwerkingsverbanden po en vo. Het is de gezamenlijke ambitie om deze samenwerking verder te versterken en de verwevenheid tussen voorzieningen te vergroten.

Taken en verantwoordelijkheden De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting. Dit houdt in dat de gemeente verantwoordelijk is voor voldoende en adequate huisvesting (door middel van (vervangende) nieuwbouw en uitbreiding) voor het verzorgen van onderwijs. Ook is de gemeente Sint-Michielsgestel verantwoordelijk voor het bieden van voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs voor alle scholen in de gemeente. De gemeente is niet verantwoordelijk voor het huisvesten van kinderopvang. Wel is er bereidheid om – indien nodig en na een zorgvuldige afweging – te investeren in de voorfinanciering van huisvesting van kinderopvangorganisaties. De voorwaarde hierbij is dat er sprake is van een minimaal kostprijsdekkende huur en een langjarige huurovereenkomst.

De onderwijspartners in Sint-Michielsgestel willen de intensieve samenwerking tussen het regulier en speciaal onderwijs behouden en versterken. Sint-Michielsgestel ligt in een voorbeeldregio als het gaat om inclusiever onderwijs en samenwerking. Binnen het samenwerkingsverband is het sbo afgebouwd en volgen meer kinderen thuisnabij onderwijs. De ambitie is om deze positie te behouden en te versterken, zodat alle kinderen terecht kunnen op een school in Sint-Michielsgestel.

Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het exploiteren van de schoolgebouwen, door middel van inzet van hun Rijksbekostiging. Het schoolbestuur is verantwoordelijk voor het uitvoeren van voldoende en adequaat onderhoud (klein en groot, schoonmaak en tuinonderhoud). Hiervoor stellen de schoolbesturen een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) op dat, vooruitlopend op de wetswijziging, beschikbaar wordt gesteld aan de gemeente SintMichielsgestel.

Wat betekent dit voor de huisvesting? Inclusiever onderwijs vraagt om flexibele schoolgebouwen waarin op eenvoudige wijze aanpassingen doorgevoerd kunnen worden. De flexibiliteit wordt gezocht in: extra gespreksruimten voor professionals (zorg/ ondersteuning) die (waar nodig) afwisselend gebruikmaken van de ruimten; lesruimten voor kleine groepjes leerlingen om separaat les te kunnen krijgen; maatregelen om toegankelijkheid en bereikbaarheid te verbeteren van zowel de locaties als de individuele ruimten voor leerlingen met lichamelijke beperkingen; mogelijkheden om speciaal onderwijs en regulier onderwijs te integreren in gezamenlijke huisvesting.

2.2.2 Inclusiever onderwijs Visie en ambitie De gemeente en schoolbesturen streven naar inclusiever onderwijs in de gemeente Sint-Michielsgestel voor alle kinderen. Om dit, en het delen van kennis en expertise, te waarborgen

Ruimte om te zijn.

U25311

Pagina 9 van 37

Om deze flexibiliteit te waarborgen worden passende onderwijsgebouwen gecreëerd. Dit betekent dat tijdens een natuurlijk moment van investeren (vervangende nieuwbouw-/ renovatie) in gezamenlijk overleg wordt gekeken welke (toekomstige) doelgroepen de school bedient en welke aanvullende voorzieningen hiervoor benodigd zijn (extra of andersoortige ruimten, gebouwelijke aanpassingen en dergelijke). Waar nodig – en indien mogelijk – worden hiervoor extra middelen beschikbaar gemaakt. Integraal en in samenhang wordt onderzocht hoe de gewenste flexibiliteit binnen de huidige gebouwen kan worden gecreëerd, bijvoorbeeld door het invullen van leegstand. Dit wordt niet per gebouw, maar voor de gehele gebouwenportefeuille bekeken. Gemeente en schoolbesturen trekken hier samen in op. Taken en verantwoordelijkheden Schoolbesturen hebben vanuit de ‘Werkagenda Route naar inclusief onderwijs 2035’ de opgave inclusief onderwijs te realiseren. De financiële gevolgen van huisvesting voor inclusiever onderwijs hebben vooralsnog geen plek in de zorgplicht onderwijshuisvesting. Gemeente en schoolbesturen onderzoeken gezamenlijk de behoefte aan aanvullende voorzieningen en de mogelijkheden voor het financieren ervan. Zowel gemeente als schoolbesturen ontvangen hiervoor geen aanvullende middelen.

2.2.3 Duurzaamheid (inclusief binnenklimaat) Visie en ambitie Om zo goed mogelijk onderwijs te kunnen geven en krijgen, heeft het onderwijs baat bij goede schoolgebouwen met een goed binnenklimaat. Er wordt ingezet op het zoveel mogelijk ENG (EnergieNeutraal) maken van het onderwijsvastgoed op natuurlijke momenten (onderhoud, renovatie en vervangende nieuwbouw).

Ruimte om te zijn.

De gemeente en schoolbesturen nemen daarnaast gezamenlijke verantwoordelijkheid om buiten de natuurlijke momenten van (ver)nieuwbouw of renovatie, maatregelen te treffen voor het verduurzamen van het bestaande vastgoed. Wat betekent dit voor de huisvesting? Bij vervangende nieuwbouw van scholen wordt, vooruitlopend op de verwachte wetswijziging, uitgegaan van ENG (huidige wetgeving gaat uit van BENG). Bij vernieuwbouw en renovatie wordt ook verduurzaamd naar eindnorm ENG. Wanneer dit niet mogelijk is, wordt verduurzaamd naar minimaal de eisen voor een bijna energieneutraal gebouw (BENG). Voor bestaande gebouwen waar (ver)nieuwbouw of renovatie buiten de scope van het IHP ligt, wordt een routekaart opgesteld om tot verduurzaming te komen. In de routekaart wordt aangegeven wat maximaal haalbaar is. Bij het opstellen van de routekaart worden aspecten als binnenklimaat (Frisse scholen B), flexibiliteit, toegankelijkheid en bewegen meegenomen. Deze routekaart brengt de volgende punten in beeld: duurzaamheidsprestatie per gebouw; per gebouw een maatwerkadvies; benodigde duurzaamheidsmaatregelen inclusief prioritering; uitwerking van de bekostiging door gemeente en schoolbestuur. De schoolbesturen nemen in het eerste tijdvak van dit IHP initiatief voor het opstellen van deze routekaart.

Taken en verantwoordelijkheden Vanuit de zorgplicht draagt de gemeente zorg voor de bekostiging van een gebouw dat voldoet aan het Besluit Bouwwerken Leefomgeving, eindnorm BENG en voor de eisen voor de toegankelijkheid.

U25311

Pagina 10 van 37

Voor het realiseren van de landelijke, provinciale en gemeentelijke ambities ten aanzien van verduurzaming, voelen gemeente en schoolbesturen voor bovenwettelijke zaken een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Door middel van een haalbaarheidsonderzoek/businesscase wordt per project bepaald hoe de bekostiging van bovenwettelijke maatregelen wordt verdeeld tussen gemeente en schoolbestuur. 2.2.4 Spreiding van het aanbod Visie en ambitie Alle partijen hechten waarde aan een pluriform aanbod in denominatie, pedagogisch en onderwijskundig concept, passend bij de behoefte van kinderen en hun ouders. Hierbij wordt gestreefd naar: een gezonde balans tussen vraag en aanbod; voldoende nabijheid van onderwijs en opvang voor elk kind; clustering van voorzieningen om samenwerking en toekomstbestendigheid te bevorderen. Wat betekent dit voor de huisvesting? Gemeente en schoolbesturen streven naar een goede balans tussen vraag en aanbod van onderwijs in de gemeente SintMichielsgestel. Een evenwichtige spreiding, voldoende omvang per school, keuzevrijheid en behoud van het pluriforme aanbod is het doel. Het streven is een toekomstbestendig aanbod om een duurzame manier van investeren te bevorderen. Minimaal één basisschool in elke kern van Sint-Michielsgestel blijft het uitgangspunt.

Wel wordt het belang van samenwerken gezien, om versnippering van het aanbod te voorkomen in de toekomst en te streven naar optimalisatie van balans tussen vraag en aanbod.

Ruimte om te zijn.

Taken en verantwoordelijkheden De Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs schrijven voor dat de gemeente een zorgplicht heeft voor uitbreiding en (vervangende) nieuwbouw van scholen. Deze zorgplicht behelst een individuele benadering: per schoolgebouw wordt bekeken wanneer deze in aanmerking komt voor vervangende huisvesting. Ook een verzoek tot uitbreiding wordt (afgezien van een mogelijke toekenning van capaciteit binnen verwijsbare afstand) individueel beoordeeld. Schoolbesturen en gemeenten zien het echter als een gezamenlijke verantwoordelijkheid dat vraag en aanbod integraal worden bekeken en aangestuurd. Dit gaat over welke vraag er is en welk onderwijsaanbod daar tegenover moet staan, rekening houdend met de behoefte aan pluriform en thuisnabij onderwijs. 2.2.5 Buitenruimte als speelplein Visie en ambitie De buitenruimten van scholen moeten voor alle kinderen altijd toegankelijk zijn. Binnen de gemeente worden goede afspraken gemaakt over het gebruik en onderhoud van de buitenruimten en worden maatregelen genomen om vandalisme, misbruik of andere onveilige situaties te voorkomen/bestrijden. Wat betekent dit voor de huisvesting? Gedurende het eerste tijdvak van het IHP (2026-2029) worden de eigendomssituatie en de onderhoudsstaat van alle schoolpleinen binnen de gemeente geïnventariseerd.

Van hieruit worden afspraken uitgewerkt waarbij de onderstaande principes worden gevolgd: de schoolpleinen zijn 24/7 toegankelijk en openbaar; de eigenaar van de buitenruimte is verantwoordelijk voor het onderhoud en beheer van de buitenruimte; gebruikers van de buitenruimte betalen mee aan onderhoud en beheer;

U25311

Pagina 11 van 37

-

eigenaren en gebruikers leggen afspraken, taken, verantwoordelijkheden en de bekostiging/ financiering vast.

De gemeente neemt hiertoe initiatief. Taken en verantwoordelijkheden De gemeente Sint-Michielsgestel en schoolbesturen hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het aanleggen en inrichten van schoolpleinen. 2.2.6 Onderwijs aan nieuwkomers Visie en ambitie Gemeente en schoolbesturen hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het verzorgen van onderwijs aan nieuwkomers. De eerste opvang vindt plaats in taalklassen en daarna bezoeken de leerlingen een school in de nabijheid van de plek waar ze wonen. Door middel van de taalklassen wordt de expertise centraal en gebundeld ingezet. Wat betekent dit voor de huisvesting? De taalklassen voor nieuwkomers in het basisonderwijs worden in de gemeente Sint-Michielsgestel op dit moment georganiseerd op de Roald Dahl in Sint-Michielsgestel en op De Kleine Beer in Berlicum. De gemeente en schoolbesturen verwachten een toename van het aantal nieuwkomers en daarmee de vraag naar onderwijs en huisvesting. De internationale schakelklas (voor leerlingen in het voortgezet onderwijs) is regionaal georganiseerd en gehuisvest in de gemeente Boxtel.

Ruimte om te zijn.

Taken en verantwoordelijkheden Huisvesting van onderwijs aan nieuwkomers valt onder de reguliere zorgplicht voor onderwijshuisvesting van de gemeente en daarmee binnen het IHP. De huisvesting van onderwijs voor nieuwkomers vraagt om maatwerk, dat niet altijd past binnen de normen van de wet- en regelgeving op het gebied van onderwijshuisvesting. Schoolbesturen en de gemeente zien het als een gezamenlijke verantwoordelijkheid om voor deze groep leerlingen goede en passende huisvesting te bieden, waarbij bijvoorbeeld rekening wordt gehouden met een kleinere groepsgrootte. 2.2.7 Bewegingsonderwijs Visie en ambitie Leerlingen van alle scholen in Sint-Michielsgestel krijgen meer dan het minimaal aantal genormeerde uren bewegingsonderwijs aangeboden. Vanaf 1 augustus 2023 zijn scholen in het primair onderwijs verplicht om ten minste twee lesuren (1,5 klokuur) per groep leerlingen in de leeftijd van 6 tot en met 12 jaar bewegingsonderwijs te geven. Voor het so, sbo en vso is de norm 2,25 klokuur per groep leerlingen. Bij het voortgezet onderwijs wordt de behoefte aan bewegingsonderwijs uitgedrukt in vierkante meters per leerling. Wat betekent dit voor de huisvesting? De gemeente zorgt voor meer dan voldoende capaciteit voor bewegingsonderwijs voor alle scholen conform de normen van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs.

Daarmee is er op dit moment geen huisvestingsvraagstuk voor het bewegingsonderwijs.

U25311

Pagina 12 van 37

2.2.8 Multifunctioneel gebruik van schoolgebouwen Visie en ambitie Scholen richten zich met name op het primaire proces: het verzorgen van onderwijs. Belangrijke samenwerkingspartners zijn kind-gerelateerde voorzieningen zoals sport- en culturele verenigingen, buurtwerk et cetera. De functie van het schoolgebouw als brede ontmoetingsplek voor het dorp wordt vanuit de lokale behoefte omarmd en ondersteund, mits het primaire proces er niet door wordt verstoord. In veel gevallen vinden deze verenigingen en instellingen een plek in de dorpshuizen binnen de gemeente. Wat betekent dit voor de huisvesting? Er is vanuit de brede maatschappelijke functie geen aanvullende ruimtebehoefte, omdat activiteiten voornamelijk plaatsvinden in dorpshuizen in de gemeente dan wel volgtijdelijk in het schoolgebouw.

Ruimte om te zijn.

U25311

Pagina 13 van 37

3

Situatiebeschrijving

In dit hoofdstuk wordt een algemene beschrijving van het onderwijslandschap in de gemeente Sint-Michielsgestel gegeven. Hierbij wordt per sector en per kern een beschrijving gegeven van de diverse scholen. Er wordt ingegaan op de leerlingenontwikkeling, zowel in de afgelopen jaren als de leerlingenprognoses3. Ook worden gebouwgegevens toegelicht. In bijlage 1 is voor ieder gebouw een gebouwenkaart opgenomen. 3.1

Algemeen De gemeente Sint-Michielsgestel telt tien scholen voor basisonderwijs. Deze worden bestuurd door Cadans Primair en Stroomm. Daarnaast zijn in Sint-Michielsgestel twee scholen voor voortgezet onderwijs, namelijk het Elde College en Gymnasium Beekvliet. Deze scholen worden bestuurd door respectievelijk Sterk Regionaal Onderwijs en Ons Middelbaar Onderwijs. In SintMichielsgestel zijn ook twee scholen voor speciaal onderwijs. Dit zijn Kentalis Mariëlla en Kentalis Rafaël. Beide scholen worden bestuurd door Kentalis.

3 De tellingen zijn afkomstig van DUO en de leerlingenprognoses zijn opgesteld

door Postmus Advies, december 2024 voor PO en VO en april 2024 voor SO en VSO.

Ruimte om te zijn.

U25311

Pagina 14 van 37

3.2

Basisonderwijs De basisscholen in de gemeente Sint-Michielsgestel telden op 1 oktober 20244 in totaal 2.495 leerlingen. Het leerlingenaantal op de basisscholen in de gemeente SintMichielsgestel nam in de periode tot aan 2021 af. In 2022, 2023 en 2024 ligt het leerlingenaantal steeds rond de 2.500. Volgens de leerlingen-prognose gaat het leerlingenaantal in de gemeente Sint-Michielsgestel de komende jaren stijgen richting de 2.800. School

Telling 2022

2023

2024

199 331 337

198 329 308

206 333 300

165 481 87

156 485 86

154 474 80

146

145

138

232 352

239 352

246 384

174 2.504

177 2.475

180 2.495

Kern Sint-Michielsgestel Roald Dahl De Touwladder De Bolster Kern Berlicum De Parel Theresiaschool De Kleine Beer Kern Gemonde Sint Lambertus Kern Den Dungen De Wegwijzer Fonkel Kern Middelrode Herman Jozef-School Totaal

School

Prognose 2025

2030

2035

Roald Dahl De Touwladder De Bolster Kern Berlicum De Parel Theresiaschool De Kleine Beer Kern Gemonde Sint Lambertus Kern Den Dungen De Wegwijzer Fonkel Kern Middelrode

206 331 292

223 369 282

235 459 297

154 474 80

156 481 73

158 487 74

138

116

126

246 384

290 463

288 459

Herman Jozef-School Totaal

180 2.485

167 2.620

198 2.781

Kern Sint-Michielsgestel

Tabel 2. Leerlingenprognose basisonderwijs 2025-2035

In de leerlingenprognose is te zien dat het leerlingenaantal in de kernen Sint-Michielsgestel, Den Dungen en Middelrode gaat stijgen. In de kern Gemonde gaat het aantal leerlingen licht dalen.

Tabel 1. Leerlingentelling basisonderwijs 2022-2024

DUO publiceert ieder jaar in december de 1 oktobertellingen van alle scholen in Nederland. Deze 1 oktobertellingen zijn op basis van wetgeving bepalend bij het berekenen van de ruimtebehoefte van scholen. 4

Ruimte om te zijn.

U25311

Pagina 15 van 37

3.2.1 Sint-Michielsgestel In de kern Sint-Michielsgestel zijn drie basisscholen voor basisonderwijs gevestigd: Roald Dahl, De Touwladder en De Bolster.

De gezamenlijke gebouwcapaciteit van de scholen in SintMichielsgestel bedraagt 5.614 m2, tegenover een normatieve ruimtebehoefte5 van 5.585 m2 in 2034. Deze totale capaciteit is dus voldoende om de totale behoefte aan ruimte op te vangen. In de kern Sint-Michielsgestel is in 2034 sprake van balans tussen ruimtebehoefte en capaciteit. Gebouwgegevens School

Roald Dahl De Touwladder De Bolster Totaal

Bouwjaar

1973 2013 1974

Renovatiejaar

2016

Verschil norm Capaciteit Norm BVO en capaciteit 2 (2034) gebouw (m ) (m2) 1.382 2.509 1.694 5.585

1.679 2.012 1.923 5.614

Tabel 4. Gebouwgegevens per school – kern Sint-Michielsgestel

In de onderstaande tabel is te zien dat het aantal leerlingen in de kern Sint-Michielsgestel de komende jaren gaat stijgen. School Roald Dahl De Touwladder De Bolster Totaal

De gemeente heeft met basisschool De Touwladder een doordecentralisatie-afspraak gemaakt voor de uitvoering van de zorgplicht onderwijshuisvesting. Het schoolbestuur ontvangt hiervoor een jaarlijkse vergoeding van de gemeente. Bij groei van het aantal leerlingen wordt de doordecentralisatie-overeenkomst aangepast door middel van een addendum.

Prognose 2025 206 331 292 829

2030 223 369 282 874

2035 235 459 297 991

Tabel 3. Leerlingenprognose kern Sint-Michielsgestel

5 De normatieve ruimtebehoefte van alle scholen is berekend op basis van de

meest actuele modelverordening voorzieningen huisvesting onderwijs.

Ruimte om te zijn.

U25311

Pagina 16 van 37

297 -497 229 29

3.2.2 Berlicum In de kern Berlicum zijn drie scholen voor basisonderwijs: de Theresiaschool, De Parel en De Kleine Beer.

De gezamenlijke gebouwcapaciteit van de scholen in Berlicum bedraagt 4.728 m2, tegenover een normatieve ruimtebehoefte van 4.217 m2 in 2034. De totale capaciteit is voldoende om de totale behoefte aan ruimte op te vangen. In de kern Berlicum is in 2034 een formeel capaciteitsoverschot van 511 m2. Gebouwgegevens School

De Parel Theresiaschool De Kleine Beer Totaal

Bouwjaar

2012 2007 1992

Renovatiejaar

Verschil norm Capaciteit Norm BVO en capaciteit (2034) gebouw (m2) (m2) 995 2.650 572 4.217

1.394 1.994 1.340 4.728

Tabel 6. Gebouwgegevens per school – kern Berlicum

De gemeente huurt de panden van de Theresiaschool en De Parel.

In onderstaande tabel is te zien dat het aantal leerlingen in Berlicum de komende jaren licht gaat stijgen. School De Parel Theresiaschool De Kleine Beer Totaal

Prognose 2025 154 474 80 708

2030 156 481 73 710

2035 158 487 74 719

Tabel 5. Leerlingenprognose kern Berlicum

Ruimte om te zijn.

U25311

Pagina 17 van 37

399 -656 768 511

3.2.3 Gemonde In de kern Gemonde is één school voor basisonderwijs: Sint Lambertus.

De capaciteit is voldoende om de behoefte aan ruimte op te vangen. In Gemonde is in 2034 een formeel capaciteitsoverschot van 550 m2. Gebouwgegevens School

Sint Lambertus Totaal

Bouwjaar

1954

Renovatiejaar

Verschil norm Capaciteit Norm BVO en capaciteit (2034) gebouw (m2) (m2) 834 834

1.384 1.384

Tabel 8. Gebouwgegevens per school – kern Gemonde

Het gebouw van Sint Lambertus is volledig eigendom van de gemeente. 3.2.4 Den Dungen In de kern Den Dungen zijn twee scholen voor basisonderwijs: De Wegwijzer en Fonkel.

In onderstaande tabel is te zien dat het aantal leerlingen in Gemonde de komende jaren eerst licht gaat dalen en vervolgens weer licht gaat stijgen. School Sint Lambertus Totaal

Prognose 2025 138 138

2030 116 116

2035 126 126

Tabel 7. Leerlingenprognose kern Gemonde

De gebouwcapaciteit van de school in Gemonde bedraagt 1.384 m2, tegenover een normatieve ruimtebehoefte van 834 m2 in 2034.

Ruimte om te zijn.

U25311

Pagina 18 van 37

550 550

In onderstaande tabel is te zien dat het aantal leerlingen in Den Dungen de komende jaren gaat stijgen. Prognose

School

2025 246 384 630

De Wegwijzer Fonkel Totaal

2030 290 463 753

2035 288 459 747

Tabel 9. Leerlingenprognose kern Den Dungen

De gezamenlijke gebouwcapaciteit van de scholen in Den Dungen bedraagt 3.626 m2, tegenover een normatieve ruimtebehoefte van 4.157 m2 in 2034. De totale capaciteit is niet voldoende om de totale behoefte aan ruimte op te vangen. In de kern Den Dungen is in 2034 een formeel capaciteitstekort van 531 m2.

In onderstaande tabel is te zien dat het aantal leerlingen in Middelrode de komende jaren eerst licht daalt en daarna licht gaat stijgen.

Gebouwgegevens School

De Wegwijzer Fonkel Totaal

Bouwjaar

Renovatiejaar

1992 Uitbreiding in 2021 2012 Uitbreiding in 2024

Capaciteit Norm BVO (2034) gebouw (m 2) 1.649 2.509 4.157

Verschil norm en capaciteit (m2)

1.535 2.091 3.626

Tabel 10. Gebouwgegevens per school – kern Den Dungen

De gemeente heeft met Fonkel een doordecentralisatie-afspraak gemaakt voor de uitvoering van de zorgplicht onderwijshuisvesting. 3.2.5 Middelrode In de kern Middelrode is één school voor basisonderwijs: de Herman Jozefschool.

Ruimte om te zijn.

-114 -418 -531

School Herman Jozef-School Totaal

Prognose 2025 180 180

2030 167 167

2035 198 198

Tabel 11. Leerlingenprognose kern Middelrode

De gebouwcapaciteit van de school in Middelrode bedraagt 1.266 m2, tegenover een normatieve ruimtebehoefte van 1.196 m2 in 2034. De capaciteit is voldoende om de behoefte aan ruimte op te vangen. In Middelrode is in 2034 een formeel capaciteitsoverschot van 70 m2.

U25311

Pagina 19 van 37

De gemeente Sint-Michielsgestel heeft met Kentalis een doordecentralisatie-afspraak gemaakt voor de uitvoering van de zorgplicht onderwijshuisvesting van beide scholen.

Gebouwgegevens School

Bouwjaar

Herman Jozef-School Totaal

1957

Renovatiejaar

Capaciteit Norm BVO (2034) gebouw (m2) 1.196 1.196

Verschil norm en capaciteit (m2)

1.266 1.266

70 70

Tabel 12. Gebouwgegevens per school – kern Middelrode

3.3

(Voortgezet) speciaal onderwijs In Sint-Michielsgestel zijn twee scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs gevestigd: Kentalis Mariëlla en Kentalis Rafaël. De scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs telden op 1 oktober 2024 in totaal 73 leerlingen. Het leerlingenaantal bleef de afgelopen jaren (tot 2021) gelijk en nam vanaf 2021 licht af. Volgens de prognose blijft het leerlingenaantal in de gemeente Sint-Michielsgestel de komende jaren ongeveer gelijk. Het is belangrijk om te benoemen dat leerlingenprognoses voor zo’n specifieke doelgroep als deze vaak niet veelzeggend zijn. De scholen hebben hier zelf het beste zicht op. De scholen geven aan dat de populatie stabiel is. School Kentalis Mariëlla SO Kentalis Mariëlla VSO Kentalis Rafaël SO Kentalis Rafaël VSO Totaal

Telling 2022 31 28 16 9 84

2023 26 26 16 9 77

2024 24 19 20 10 73

Kentalis Mariëlla SO Kentalis Mariëlla VSO Kentalis Rafaël SO Kentalis Rafaël VSO Totaal

Prognose 2025 24 19 19 10 72

2030 25 18 19 9 71

Voortgezet onderwijs In de gemeente Sint-Michielsgestel zijn twee scholen voor voortgezet onderwijs gevestigd: het Elde College en Gymnasium Beekvliet. De scholen voor voortgezet onderwijs telden 912 leerlingen op 1 oktober 2024. Het leerlingaantal is de afgelopen jaren licht afgenomen. Volgens de prognose blijft het leerlingaantal in de gemeente Sint-Michielsgestel de komende jaren ongeveer gelijk.

2035 26 18 21 9 74

Telling

School Elde College Gymnasium Beekvliet Totaal

2022 251 690 941

2023 252 661 913

2024 252 660 912

Prognose 2030 281 618 899

2035 278 616 894

Tabel 15. Leerlingentelling voortgezet onderwijs School

Tabel 13. Leerlingentelling (voortgezet) speciaal onderwijs School

3.4

Elde College Gymnasium Beekvliet Totaal

2025 267 631 898

Tabel 16. Leerlingenprognose voortgezet onderwijs

Met het Gymnasium Beekvliet heeft de gemeente een doordecentralisatie-afspraak gemaakt voor de uitvoering van de zorgplicht onderwijshuisvesting.

Tabel 14. Leerlingenprognose (voortgezet) speciaal onderwijs

Ruimte om te zijn.

U25311

Pagina 20 van 37

4

Opgaven en oplossingsrichtingen

In dit hoofdstuk wordt per school in beeld gebracht welke opgaven er zijn ten aanzien van onderwijshuisvesting, gekoppeld aan de inhoudelijke visie en ambities zoals geformuleerd in hoofdstuk 2. Op basis van de ambities en visie zijn uitgangspunten ten aanzien van de onderwijshuisvesting geformuleerd. Dit heeft geleid tot oplossingsrichtingen op kernniveau, waarbij voor de kernen integraal wordt gekeken naar de verschillende schoolgebouwen (waar dat aan de orde is), de opgaven en hun onderlinge samenhang. Onder vervangende huisvesting wordt vernieuwbouw of nieuwbouw verstaan. 4.1

Basisonderwijs Deze paragraaf beschrijft de huisvestingsvragen van elke kern per gebouw. Hierbij ligt de focus op de staat van de onderwijshuisvesting en welke maatregelen (eventueel) nodig zijn. Vervolgens wordt de oplossingsrichting voor de huisvestingsopgave toegelicht.

4.1.1 Sint-Michielsgestel Roald Dahl Basisschool Roald Dahl is een school van Cadans Primair en is gevestigd in een gebouw uit 1973. In 2016 heeft een volledige renovatie plaatsgevonden die de levensduur van het gebouw met 25 jaar heeft verlengd. Kinderopvangorganisatie Partou is ook gevestigd in het gebouw. Binnen de looptijd van dit IHP heeft de school geen huisvestingsvraagstukken.

Ruimte om te zijn.

De Touwladder Basisschool De Touwladder is een school van Cadans Primair en gevestigd in een gebouw uit 2013. Kinderopvangorganisatie Berenhuis en BSO Bolderburen zijn ook gevestigd in het gebouw en vormen samen met de school kindcentrum Ellips. De kinderopvang is gevestigd in niet-onderwijs vierkante meters. De Touwladder heeft in de periode van 2030 tot en met 2043 op basis van de leerlingenprognoses een tijdelijke uitbreidingsbehoefte van 300 m2 met een piek in de periode van 2032 tot en met 2040 van 500 m2. Aan het eind van tijdvak 1 van dit IHP is rekening gehouden met tijdelijke uitbreiding van de school voor in totaal 400 m2. De Touwladder heeft met de gemeente een doordecentralisatie-afspraak gemaakt. Dit betekent dat de verantwoordelijkheid voor de huisvesting bij het schoolbestuur is belegd. Het schoolbestuur ontvangt hiervoor een jaarlijkse vergoeding van de gemeente. Bij uitbreiding van de school moet de doordecentralisatie-afspraak aangepast worden middels een addendum. Het schoolbestuur wil de mogelijkheid onderzoeken om een deel van de capaciteit van de buitenschoolse opvang volgtijdelijk in te zetten voor onderwijs en buitenschoolse opvang. Dit zou betekenen dat een kleinere uitbreiding noodzakelijk is. De Bolster De Bolster is een school van Stroomm en is op dit moment gehuisvest in een gebouw uit 1974.

’t Kasteeltje is ook gevestigd op deze locatie en biedt kinderopvang, naschoolse opvang en bso aan. Basisschool De Bolster werkt ook samen met Kentalis Talent in Vught. Door deze samenwerking

U25311

Pagina 21 van 37

kunnen dove, slechthorende en horende kinderen samen naar school in Sint-Michielsgestel. Talent en De Bolster willen deze samenwerking intensiveren om een inclusievere setting te kunnen realiseren. In het IHP van de gemeente Sint-Michielsgestel uit 2019 is een haalbaarheidsonderzoek, voorbereiding en realisatie van nieuwbouw voor De Bolster opgenomen. Op dit moment is het voorbereidingskrediet door de gemeente verstrekt en wordt de planvorming voorbereid. Uitvoering van de vervangende nieuwbouw vindt plaats in het eerste tijdvak van dit IHP. Oplossingsrichting voor de kern Sint-Michielsgestel Het leerlingenaantal in de kern Sint-Michielsgestel gaat volgens de prognoses de komende jaren stijgen. Formeel is binnen de kern voldoende capaciteit om het stijgende leerlingenaantal op te vangen, maar bij De Touwladder ontstaat een tijdelijke uitbreidingsbehoefte in de periode 2030 tot en met 2043. Aan het eind van het eerste tijdvak van dit IHP wordt daarom rekening gehouden met een uitbreiding van 400 m2 bij De Touwladder. Hiervoor wordt de doordecentralisatie-afspraak tussen het schoolbestuur en de gemeente aangepast. Gemeente en schoolbesturen hebben afgesproken dat de ontwikkeling van het leerlingenaantal in de kern gemonitord wordt (bijvoorbeeld in relatie tot de nieuwbouw van De Bolster) om samen passende uitbreiding op de juiste plek te realiseren.

4.1.2 Berlicum De Parel Basisschool De Parel is een school van Cadans Primair en is gevestigd in een gebouw uit 2012. Kinderopvangorganisatie Berenhuis is ook in het gebouw gevestigd en biedt kinderopvang en bso aan. De gemeente huurt het gebouw van

Ruimte om te zijn.

Woningcorporatie BrabantWonen. Het huurcontract loopt in 2036 af. Theresiaschool De Theresiaschool is een school van Cadans Primair en is gehuisvest in een gebouw uit 2007. De gemeente huurt het gebouw van Woonstichting JOOST. Het huurcontract loopt af in 2047. Het Berenhuis is ook op deze locatie gevestigd en biedt kinderopvang en bso aan. Samen vormen het onderwijs en de kinderopvang kindcentrum Wij-land. De Theresiaschool heeft een capaciteitstekort van ongeveer 600 m2. Op dit moment maakt de school gebruik van tijdelijke units op het terrein en worden twee ruimten van Kinderopvang Berenhuis gebruikt. De Kleine Beer De Kleine Beer is een school van Stroomm en is gevestigd in een gebouw uit 1992. Kinderopvang Berenhuis is ook gevestigd op deze locatie en vormt samen met de school een kindcentrum. Het gebouw is 40 jaar oud in 2032. Oplossingsrichting voor de kern Berlicum De Kleine Beer, De Parel en de Theresiaschool tellen gezamenlijk circa 700 leerlingen. Er is op dit moment geen gelijkwaardigheid tussen de scholen in leerlingenaantal, ligging en huisvesting. Daarnaast speelt een capaciteitsvraagstuk bij de Theresiaschool. Het is een wens van gemeente en schoolbesturen (Cadans Primair en Stroomm) om voor de langere termijn toe te werken naar meer gelijkwaardigheid tussen de scholen in de kern Berlicum. Hierbij

U25311

Pagina 22 van 37

zijn als eerste een aantal uitgangspunten geformuleerd ten aanzien van de spreiding van het onderwijsaanbod. Er wordt gestreefd naar: een gezonde balans tussen vraag en aanbod; voldoende nabijheid van onderwijs en opvang voor elk kind; clustering van voorzieningen om samenwerking en toekomstbestendigheid te bevorderen.

staan en daarnaast gebruik gemaakt wordt van twee ruimten van Stichting Kinderopvang Berenhuis. De consequentie hiervan is dat de Theresiaschool formeel minder vierkante meters heeft dan waar de school recht op heeft. Omdat geen van de andere onderzochte mogelijkheden op dit moment passend is, accepteren Cadans Primair en de gemeente het formele tekort aan vierkante meters dat vooralsnog blijft bestaan. Afspraken hierover worden schriftelijk vastgelegd tussen de gemeente en het schoolbestuur.

Voor de huisvesting betekent dit dat wordt gestreefd naar een meer evenwichtige spreiding van het onderwijsaanbod, voldoende omvang per school en keuzevrijheid voor ouders en kinderen. Het streven is om duurzame en toekomstbestendige investeringen te bevorderen en op termijn toe te werken naar twee locaties voor onderwijs in de kern Berlicum.

Oplossing voor de (middel)lange termijn Op de (middel)lange termijn is er voor alle drie de scholen in de kern Berlicum een huisvestingsvraagstuk. De huurovereenkomst van De Parel loopt af in 2036. In 2032 is het gebouw van De Kleine Beer 40 jaar oud. De tijdelijke units bij de Theresiaschool kunnen nog maximaal twaalf jaar blijven staan en de huurovereenkomst voor het huidige pand eindigt in 2047. Voor de (middel)lange termijn wordt, vanuit het streven om duurzame en toekomstbestendige investeringen te bevorderen en op termijn toe te werken naar twee locaties voor onderwijs, gedacht aan de volgende oplossingen: één locatie voor de Theresiaschool aan de noordkant van de kern, rekening houdend met eventuele woningbouwontwikkeling waarbinnen een plek voor nieuwbouw van de school wordt gereserveerd (conform de zoeklocaties uit de Omgevingsvisie); één locatie voor onderwijs ten behoeve van De Parel en De Kleine Beer aan de zuidkant van de kern.

Op basis van deze uitgangspunten zijn, in alle openheid, door de schoolbesturen en gemeente verschillende scenario’s zorgvuldig onderzocht en besproken voor de korte en (middel)lange termijn. Oplossing voor de korte termijn Voor de korte termijn is gekeken naar diverse mogelijkheden om te voorzien in het capaciteitsvraagstuk van de Theresiaschool: de Theresiaschool verwijzen naar het capaciteitsoverschot van De Kleine Beer; uitbreiding van het huurcontract van de Theresiaschool door het realiseren van uitbreiding op de bestaande locatie; realisatie van een dislocatie voor het oplossen van het capaciteitsvraagstuk op een andere locatie in Berlicum. Om diverse inhoudelijke en moverende redenen is geen van deze mogelijkheden op dit moment passend gebleken. Daarom is voor de korte termijn in gezamenlijkheid besloten dat de tijdelijke units bij de Theresiaschool voorlopig (maximaal twaalf jaar) blijven

Ruimte om te zijn.

Opdracht De gemeente en schoolbesturen hebben afgesproken dat gedurende het eerste tijdvak van het IHP de situatie in Berlicum opnieuw bekeken en besproken wordt met als doel een toekomstbestendige oplossing te vinden voor het onderwijs en de onderwijshuisvesting in de kern Berlicum.

U25311

Pagina 23 van 37

4.1.3 Gemonde Sint Lambertus Basisschool Sint Lambertus is een school van Cadans Primair. De school is samen met kinderopvangorganisatie Berenhuis en BSO Bolderburen gehuisvest in een gebouw uit 1954. De kinderopvang en het onderwijs vormen samen kindcentrum Montis. Het schoolgebouw is in eigendom van de gemeente Sint-Michielsgestel. De gemeente is voornemens verduurzamingsmaatregelen te nemen voor dit gebouw. Deze maatregelen zijn geen onderdeel van het IHP, maar zijn opgenomen als onderdeel van het onderhoud van het overig vastgoed van de gemeente. 4.1.4 Den Dungen De Wegwijzer De Wegwijzer is een school van Cadans Primair en is gehuisvest in een gebouw uit 1992. Dit gebouw is in 2021 met 205 m2 uitgebreid. Op basis van de leerlingenprognoses heeft De Wegwijzer in de periode 2026 tot en met 2035 een tijdelijke uitbreidingsbehoefte van 100 m2 met een piek van 150 m2 in de periode van 2031-2034. Daarnaast is het oudste gebouwdeel van De Wegwijzer 40 jaar oud in 2032.

Ruimte om te zijn.

Fonkel Basisschool Fonkel is een school van Cadans Primair en is gevestigd in een gebouw uit 2012. In 2024 is een uitbreiding van 318 m2 gerealiseerd. KDV De Teigetjes en BSO Bolderburen zijn ook gevestigd in dit gebouw. Op basis van de leerlingenprognoses ontstaat voor Fonkel in de periode van 2026 tot en met 2038 een tijdelijke uitbreidingsbehoefte van 200 m2 met een piek van 500 m2 in de periode van 2026-2035. Oplossingsrichting voor de kern Den Dungen In de kern Den Dungen werken De Wegwijzer en Fonkel samen om ervoor te zorgen dat alle kinderen die in de kern wonen basisonderwijs kunnen volgen op een van de twee scholen. Beide scholen hebben op basis van de leerlingenprognoses een (tijdelijke) uitbreidingsbehoefte. Op het perceel van Fonkel zijn echter geen goede uitbreidingsmogelijkheden. Het capaciteitsvraagstuk in Den Dungen vindt dan ook zijn oplossing bij De Wegwijzer. In dit IHP wordt daarom in het eerste tijdvak rekening gehouden met tijdelijke uitbreiding voor De Wegwijzer. 4.1.5 Middelrode Herman Jozefschool De Herman Jozefschool is een school van Cadans Primair en de enige school in Middelrode. De school is gehuisvest in een gebouw uit 1957. Kinderopvangorganisatie Berenhuis is ook gevestigd in het gebouw. Samen vormen het onderwijs en de kinderopvang Kindcentrum EigenWijs. Het gebouw van de Herman Jozefschool is op dit moment 68 jaar oud.

In dit IHP is rekening gehouden met een

U25311

Pagina 24 van 37

haalbaarheidsonderzoek naar de best passende huisvestingsoplossing voor de school in het eerste tijdvak. Het schoolbestuur opteert voor vernieuwbouw, waarbij de markante voorgevel van het gebouw en de bomen behouden blijven. Onderzoek moet uitwijzen of dit de best passende oplossing is. 4.2

(Voortgezet) speciaal onderwijs Kentalis Mariëlla en Kentalis Rafaël Kentalis Mariëlla en Kentalis Rafaël zijn gehuisvest in een gebouw uit 2011. De gemeente en het schoolbestuur hebben een doordecentralisatie-overeenkomst voor deze twee scholen. De scholen zijn passend gehuisvest en hebben geen huisvestingsvraagstuk gedurende de looptijd van dit IHP.

4.3

Voortgezet onderwijs

Gymnasium Beekvliet Het Gymnasium Beekvliet is een school van Ons Middelbaar Onderwijs en is gehuisvest in een gebouw uit 1978. Het gebouw is in 2021 gerenoveerd. De school heeft een doordecentralisatieovereenkomst met de gemeente. Binnen de looptijd van dit IHP heeft de school geen huisvestingsvraagstukken.

Elde College Het Elde College is een school van Sterk Regionaal Onderwijs. De school is op dit moment gevestigd in een gebouw uit 1965 en is in 2016 deels gerenoveerd. De school is een nevenvestiging van de school in Schijndel. In het IHP van de gemeente Sint-Michielsgestel uit 2019 is in tijdvak 1 vervangende nieuwbouw opgenomen. Het project bevindt zich in de voorbereidende fase.

Ruimte om te zijn.

U25311

Pagina 25 van 37

5

Meerjarenuitvoeringsplan

5.1

Algemeen In dit hoofdstuk wordt per tijdvak van vier jaar aangegeven welke vraagstukken/projecten aangepakt worden. Een IHP is een richtinggevend document, maar ook dynamisch. Dat betekent dat het in ieder geval iedere vier jaar, en waar nodig ook eerder, geactualiseerd wordt. De planning voor de eerste vier jaar is daarom concreet, maar voor de tijdvakken die volgen meer indicatief.

5.2

Prioritering van projecten tot meerjarenuitvoeringsplan Tijdvak 1: 2026-2029 De nieuwbouw van De Bolster en het Elde College is in voorbereiding. Deze projecten komen voort uit het IHP uit 2019. In Den Dungen is op basis van de leerlingenprognoses sprake van een ruimtevraag bij zowel De Fonkel als De Wegwijzer. Deze scholen vallen beiden onder het bevoegd gezag van Cadans Primair. Het schoolbestuur kiest er voor om, zoals aangegeven in hoofdstuk 4, de uitbreiding bij De Wegwijzer te realiseren. Op basis van de prognoses is er recht op tijdelijke uitbreiding. In het eerste tijdvak wordt dit opgestart en gerealiseerd. Op basis van de leeftijd van het gebouw wordt in het eerste tijdvak gestart met het haalbaarheidsonderzoek naar de best passende huisvestingsoplossing voor de Herman Jozefschool in Middelrode. Het schoolbestuur opteert voor vernieuwbouw, waarbij de markante voorgevel van het gebouw en de bijzondere bomen die op het terrein staan behouden blijven. Onderzoek moet uitwijzen of dit een passende en de meest toekomstbestendige oplossing is. In het onderzoek wordt ook de gymzaal betrokken.

Ruimte om te zijn.

Aan het eind van tijdvak 1 wordt gestart met het haalbaarheidsonderzoek voor het realiseren van tijdelijke uitbreiding bij De Touwladder. Het eventueel aanpassen van de doordecentralisatieafspraken (middels een addendum) is hier ook onderdeel van. Aan het begin van tijdvak 2 kan worden gestart met de realisatie van de tijdelijke uitbreiding. Kentalis Talent, een school voor slechthorende en dove kinderen in Vught heeft al jaren een intensieve samenwerking met De Bolster. Dankzij deze samenwerking kunnen dove, slechthorende en horende kinderen samen naar school in Sint-Michielsgestel. Kentalis heeft de wens uitgesproken om de school te verplaatsen naar Sint-Michielsgestel en nieuwbouw te realiseren geïntegreerd met De Bolster om een inclusievere setting te kunnen realiseren. Wanneer dit haalbaar is en de minister instemt met het verzoek tot verplaatsing (een verklaring van geen bezwaar van de gemeente is hierbij een voorwaarde), wordt ook dit project in het eerste tijdvak uitgevoerd. De nieuwbouw van Kentalis in SintMichielsgestel is integraal onderdeel van de nieuwbouw van De Bolster en heeft daarmee geen invloed op de financiën en planning van de andere projecten. Tijdvak 2: 2030-2033 In dit tijdvak wordt de vervangende huisvesting van de Herman Jozefschool en de gymzaal opgeleverd.

Daarnaast wordt aan het eind van het tijdvak gestart met onderzoek naar de best passende huisvesting voor het oudste gebouwdeel van De Wegwijzer (inclusief eventuele uitbreiding) en de gymzaal. In het tweede tijdvak wordt ook het onderzoek opgestart naar een permanente oplossing voor de huisvestingsvraagstukken van de basisscholen in de kern Berlicum. In dit tijdvak is het gebouw van De Kleine Beer namelijk 40 jaar oud en het huurcontract voor De Parel loopt af in 2036.

U25311

Pagina 26 van 37

Ook eindigt de vergunning voor de tijdelijke lokalen bij de Theresiaschool in dit tijdvak. Ten slotte is er in dit tijdvak waarschijnlijk meer zicht op de woningbouwontwikkeling in de kern Berlicum. In dit tijdvak start de realisatie van de tijdelijke uitbreiding van De Touwladder. Tijdvak 3: 2034-2037 In dit tijdvak staan vooralsnog geen projecten gepland. Tijdvak 4: 2038-2041 In dit tijdvak staan vooralsnog geen projecten gepland. Bij Roald Dahl heeft in 2016 een volledige renovatie plaatsgevonden die de levensduur van het gebouw met 25 jaar heeft verlengd. In 2041 wordt een haalbaarheidsonderzoek opgestart naar de best passende huisvestingsoplossing voor de school. Doorkijk Het onderzoek naar de best passende oplossing voor de kern Berlicum en het onderzoek naar het oudste gebouwdeel van De Wegwijzer worden in het tweede tijdvak afgerond. Bij de actualisatie van het IHP moeten de te treffen maatregelen voor deze scholen opgenomen worden in het nieuwe IHP. Om die reden zijn in tijdvak 3 en 4 vooralsnog geen projecten opgenomen voor deze scholen. 5.3

gemeente en betrokken schoolbesturen te zijner tijd opgesteld. Elementen die in ieder onderzoek terug moeten komen zijn: Welke kindpartijen en aan onderwijs gelieerde instellingen zijn wenselijk om betrokken te worden bij het project? Voor hoeveel leerlingen wordt huisvesting gerealiseerd? Wanneer er nog geen locatie is bepaald: welke locatie is het meest geschikt en draagt bij aan een goede spreiding van het onderwijs binnen de gemeente? Wat zijn de gevolgen van een scenario voor verkeer (bereikbaarheid, parkeren et cetera)? Wat zijn de kosten van elk scenario (gebouw, eventuele grondaankoop, infrastructurele maatregelen, tijdelijke huisvesting et cetera)? Op welke wijze draagt elk scenario bij aan de inhoudelijke visie en ambitie zoals genoemd in hoofdstuk 2? Op welke wijze draagt elk scenario bij aan de ambities van de gemeente en schoolbesturen op het vlak van circulariteit, duurzaamheid en milieuprestaties? Op welke termijn is dit scenario te realiseren (rekening houdend met beschikbaarheid van grond, ruimtelijke procedures, netcongestie et cetera)? Welke gevolgen heeft het scenario voor andere onderwijsvoorzieningen? De gemeente neemt de kosten voor het haalbaarheidsonderzoek voor haar rekening.

Haalbaarheidsonderzoek Voorafgaand aan een specifiek project (nieuwbouw, vernieuwbouw, uitbreiding) staat steeds een haalbaarheidsonderzoek gepland. De gemeente Sint-Michielsgestel neemt hiertoe het initiatief. Het doel van deze haalbaarheidsonderzoeken is om helder te krijgen welke strategie het meest passend is en onder welke voorwaarden het een haalbaar project wordt. De exacte uitvraag voor ieder haalbaarheidsonderzoek wordt door de

Ruimte om te zijn.

U25311

Pagina 27 van 37

5.4

Meerjarenuitvoeringsplan Meerjarenuitvoeringsplan Integraal Huisvestingsplan Onderwijs gemeente Sint-Michielsgestel tijdvak 1 Naam school Huisvestingsmaatregel 2026 2027 2028 2029 Basisonderwijs DEN DUNGEN RK Basisschool De Wegwijzer onderzoek toekomstperspectief gymzaal en gebouwdeel 1992 uitbreiding capaciteit, tijdelijk Basisschool Fonkel doordecentralisatieovereenkomsten, geen maatregelen SINT-MICHIELSGESTEL Basisschool Roald Dahl geen maatregelen Basisschool De Bolster nieuwbouw, reeds opgenomen in vorige IHP De Touwladder doordecentralisatieovereenkomst, uitbreiding capaciteit, tijdelijk MIDDELRODE Basisschool Herman Jozef vervangende huisvesting vervangende huisvesting gymzaal GEMONDE BS St Lambertus instandhouding en verduurzaming (geen maatregelen IHP) BERLICUM NB Theresiaschool huurpand (tot 2047), instandhouding tijdelijke huisvesting, onderzoek toekomstperspectief kern Berlicum Basisschool De Parel huurpand (tot 2036), onderzoek toekomstperspectief kern Berlicum Basisschool De Kleine Beer onderzoek toekomstperspectief kern Berlicum (Voortgezet) speciaal onderwijs SINT-MICHIELSGESTEL Kentalis Mariëlla SO doordecentralisatieovereenkomst Kentalis Mariëlla VSO doordecentralisatieovereenkomst Kentalis Rafaël SO doordecentralisatieovereenkomst Kentalis Rafaël VSO doordecentralisatieovereenkomst Voortgezet onderwijs SINT-MICHIELSGESTEL Elde College nieuwbouw, reeds