Bijlage 1 - De visie 'Doe mee in Sint-Michielsgestel'

Ambitie 6 In 2040 kan iedereen volwaardig deelnemen aan de maatschappij, waarbij verschillen in afkomst, leeftijd, inkomen of beperking geen rol spelen. Voorzieningen (fysiek en maatschappelijk) en de openbare ruimte zijn integraal toegankelijk zodat ook mensen met een beperking hier gelijkwaardig gebruik van kunnen maken.

Visie sociaal domein Sint-Michielsgestel | 2025 – 2040

5.7

Bevorderen van integratie van nieuwe inwoners We hebben een structurele opgave op het gebied van migratie (statushouders, ontheemden en arbeidsmigranten. Daarnaast kent onze gemeente een relatief grote instroom van mensen uit de randstad en grotere steden. De komst van deze nieuwe inwoners is van grote invloed op onze gemeenschappen. Deze nieuwkomers zijn onderdeel van onze samenleving en we verwachten dat ze daarin volop meedoen. We helpen ze daarbij. Denk aan actief betrekken te zijn activiteiten in de gemeenschap. Bij nieuwkomers van buiten Nederland helpen we waar nodig het leren van de taal, cultuur en gewoontes. Als het nodig is, zorgen we voor passende voorzieningen, bijvoorbeeld op het gebied van huisvesting, onderwijs, zorg en werk. Daarnaast is er aandacht voor het bevorderen van wederzijds begrip en het tegengaan van discriminatie.

Ambitie 7 In 2040 nemen nieuwe inwoners volwaardig deel aan de samenleving en is er sprake van wederzijds begrip.

39

Hoofdstuk 6

Monitoring en financiële beheersbaarheid “Jullie zijn heel wat van plan”, merkt Kim op. “Mooie ambities hoor, maar 2040 is nog ver weg. Hoe gaan jullie in de gaten houden of je de ambities daadwerkelijk bereikt? En trouwens, ambities kosten geld. Terwijl je net zegt dat het moeilijk wordt, omdat het sociaal domein meer gaat kosten. Dat lijkt me best lastig. Ik begrijp inmiddels wel dat jullie al aan heel veel dingen gedacht hebben. Hier dus ook aan?” Daan knikt: “We hebben eraan gedacht, maar vinden het wel moeilijk. Ik zal je vertellen waarom en hoe we denken er toch een oplossing voor te hebben gevonden.”

6.1

Monitoring

De ambities zijn relatief abstract beschreven. De reden hiervoor is de lange looptijd tot 2040. Ook hangt de richting waarin het sociaal domein zich beweegt van veel factoren af. Deze zijn niet altijd te beïnvloeden met beleid. Toch is het belangrijk om te meten of het bereiken van ambities dichterbij komt. Daarvoor hebben we kritieke prestatie-indicatoren bepaald. De GGD doet jaarlijks uitgebreid onderzoek onder onze inwoners. De uitkomsten van die onderzoeken gebruiken we om te meten of we de ambities bereiken. Hoe

40

we monitoren wordt verder uitgewerkt in de uitvoeringsprogramma’s. Dat helpt om de effecten op kortere termijn te meten. Hierbij maken we gebruik van de dashboards die we ontwikkelen. Hierin staan gegevens die we iedere maand, of kwartaal vernieuwen.

Visie sociaal domein Sint-Michielsgestel | 2025 – 2040

Naast meetbare ontwikkelingen, kunnen we op basis van signalen ontdekken of er veranderingen zijn. Denk bijvoorbeeld aan verhalen van inwoners of professionals. In 2025 starten we met cliëntervaringsonderzoeken. We gaan regelmatig aan onze cliënten vragen hoe tevreden zij zijn over de hulp en ondersteuning die zij krijgen. Niet alleen door ze vragenlijsten te laten invullen, maar ook door met ze te praten. Dit is minder ‘hard’ dan een indicator, maar kan ons veel vertellen over of we op de goede weg zijn. We informeren de gemeenteraad, de adviesraad sociaal domein en onze inwoners jaarlijks over de ontwikkelingen in het sociaal domein aan de hand van de monitor en de verhalen achter (of voor) de cijfers. Visie sociaal domein Sint-Michielsgestel | 2025 – 2040

6.2 Financiële beheersbaarheid

cijfers in dat dashboard te kijken, kunnen we op tijd maatregelen nemen als we geld tekort dreigen te komen.

Grip hebben op de financiën in het sociaal domein is heel moeilijk. De ontwikkelingen zoals we die in hoofdstuk 3 hebben beschreven hebben allemaal invloed op de kosten. Daarbovenop kunnen individuele casussen, vooral in de jeugdhulp, grote financiële gevolgen hebben. Aan de inkomstenkant zijn we vooral afhankelijk van het rijk. Deze stroom aan inkomsten staat onder druk en fluctueert.

De financiële keuzes die we maken, sluiten aan bij de leidende principes en onze ambities. Door de sociale basis te versterken en daarmee aan preventie te werken, verwachten we dat de zorgkosten op de lange termijn minder snel zullen stijgen. Door alle externe invloeden en onzekerheden in het sociaal domein kunnen we niet altijd aantonen of effecten met elkaar samenhangen, maar de monitoring laat wel zien of we de juiste kant op gaan. We werken onze keuzes verder uit in de Planning & Control Cyclus. Ons uitgangspunt is een duurzaam financieel beleid.

Sinds eind 2024 hebben we een meetinstrument (dashboard) dat ons helpt te sturen op de financiën in het sociaal domein. Door naar de

41

Hoofdstuk 7

Van visie naar beleid en uitvoering In hoofdstuk 5 hebben we de samenhangende opgaven en ambities benoemd. Deze opgaven zijn onze leidraad bij het opstellen van beleid en onze uitvoering. Bij opgavegericht werken staat de inwoner centraal en niet het aanbod van voorzieningen. Daarmee hebben opgaven altijd een integraal karakter en vereist realisatie betrokkenheid van meerdere beleids- en uitvoeringsonderdelen. Aan de hand van de leidende principes komen we steeds dichterbij het realiseren van onze ambities.

42

Gezien de integraliteit, complexiteit en horizon tot 2040 is een programmatische aanpak van de visie voor de hand liggend. Hiervoor maken we een programma “integraal sociaal domein”. Dat programma heeft een looptijd van vier jaar en wordt elke vier jaar vernieuwd. De opgaven komen hierin terug. Per opgave geven we wordt aan hoe de afzonderlijke beleidsthema’s en wettelijke taken daarin een plaats krijgen.

Omdat we een toenemende vervlechting zien tussen het medisch / zorgdomein (dat de Zorgverzekeringswet en de Wet langdurige zorg uitvoert) en het sociaal domein, treden we steeds meer in contact met organisaties in dat domein. Dat zijn bijvoorbeeld huisartsen en thuiszorginstellingen. We stemmen onze agenda’s op elkaar af, wat helpt om over schotten en wetgeving heen te werken.

Onze wijkteams spelen een belangrijke rol bij de uitvoering van de visie en het bereiken van de ambities. Zij werken nabij onze inwoners en verzorgen de gemeentelijke dienstverlening aan hen. We werken nauw samen met maatschappelijke organisaties. We bouwen voort op bestaande strategische samenwerkingsrelaties en organiseren nieuwe strategische samenwerkingen met onze belangrijkste partners. Dit zijn bijvoorbeeld Bint, Farent, Vivent, Woonmeij, Zorggroep Elde Maasduinen, de WSD, GGD, en Groen. We maken meerjarige afspraken met hen. We betrekken ook vrijwilligersorganisaties bij de uitvoering. Zij doen nu al veel werk in het sociaal domein en dragen in belangrijke mate bij aan het succes van de uitvoering van de visie.

Het is nu nog niet volledig te bepalen wat we tijdens de uitvoering van de visie precies gaan doen. Daarvoor is de periode tot aan 2040 te lang. In het programmaplan vertalen we de ambities in SMART (Specifiek, Meetbaar/Merkbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdsgebonden) beschreven doelstellingen, leggen we vast welke acties we de komende jaren gaan uitvoeren en geven we een doorkijk naar de latere jaren. In het programmaplan nemen we ook de indicatoren op die ons vertellen of we de op de goede weg zijn met elkaar en de doelstellingen bereiken.

Visie sociaal domein Sint-Michielsgestel | 2025 – 2040

Visie sociaal domein Sint-Michielsgestel | 2025 – 2040

43

Hoofdstuk 8

Terugblik vanuit de toekomst: Het Sociaal Domein in 2040 Het is 2040, Kim is inmiddels 65 jaar en kijkt uit naar haar pensioen. Ze vond de ontwikkelingen in de jeugdhulp zo inspirerend dat ze en de tussentijd een overstap heeft gemaakt van het onderwijs naar een van de teams basishulp van MijnGemeenteDichtbij. Vanuit deze teams worden gezinnen integraal geholpen met laagdrempelige ondersteuning. Kim is nu collega van Daan geworden, zij is teamleider van haar team. Samen kijken ze terug in De Litserborg op de periode sinds hun eerste contact in 2025.

44

“Wat zijn de ontwikkelingen snel gegaan he”, zegt Daan. “In 2025 maakten we ons volop zorgen over de houdbaarheid van het sociaal domein. Goed dat we toen gestart zijn om vanuit een visie te werken, dat heeft ons enorm geholpen om keuzes te maken en gericht te ondersteunen. De samenleving van SintMichielsgestel is nog veerkrachtiger dan het toen al was”. “Nou en of”, reageert Daan, “we vinden voor heel veel vragen van inwoners de antwoorden in de kernen van onze gemeente. Ik vind het ook erg leuk om in het wijkpunt in mijn eigen kern Den Dungen te werken. En doordat de meeste organisaties vanuit daar werken, vinden we elkaar heel makkelijk. Ook al omdat de verenigingen daar veel organiseren.” Ik hoor dat dat in andere kernen niet anders is. Het personeelsgebrek, waar we ons in 2025 druk mee bezig waren, hebben we gelukkig kunnen dempen. Het lukt nog niet om iedereen voor 100% te helpen, maar de wachttijden zijn te overzien.

Visie sociaal domein Sint-Michielsgestel | 2025 – 2040

Mo en Lucas komen binnen lopen. Zij hebben net een paar kleine woningaanpassingen bij een oudere in de buurt gedaan en gelijk de huishoudelijke hulp geregeld. “Wat goed dat de gemeente ons dorp de kans heeft gegeven om een groot deel van de ondersteuning zelf te regelen. Dat maakt het zo makkelijk” vertelt Mo. “De hulp kan al over 3 weken beginnen. Veel sneller dan eerst, en nog goedkoper ook. Ik zorg dat er dan gelijk iemand kan helpen met de administratie”. “Weet je wat ik ook zo fijn vind”, zegt Lucas, “dat onze kinderen het zo goed doen. Zo’n project in het groen heeft voor onze dochter echt wonderen gedaan. De behandeling met articial intelligence hielp ook enorm. Echt fijn.” Aan het einde van de middag lopen ze met zijn vieren naar buiten. Terwijl ze onder de bomen door naar hun op waterstof rijdende deelauto lopen, kijken Lucas en Kim elkaar aan. “We hebben een hoop bereikt hoor, maar ik ben benieuwd naar de komende jaren. Als we in 2050 weer terugkijken, hebben we dan de problemen van nu ook goed kunnen oplossen? Een ding is zeker, in onze gemeente doet iedereen mee!”

Visie sociaal domein Sint-Michielsgestel | 2025 – 2040

45

Bijlagen

Bijlage 1

• Zorgen voor jezelf • Je grenzen kennen • Kennis van gezondheid • • Zorgen Omg voor jezelfjd • • JeOmgaan grenzen met kennen geld • • Kennis van gezondheid Kunnen werken • • Omg Hulp kunnen jd vragen • Omgaan met geld • Kunnen werken • Hulp kunnen vragen

• Sociale contacten • Serieus genomen worden • Samen leuke dingen doen • • Sociale Steuncontacten van anderen • • Serieus genomen worden Erbij horen • • Samen leuke dingen doen Zinvolle dingen doen • • Steun van anderen Interesse in de maatschappij • Erbij horen • Zinvolle dingen doen • Interesse in de maatschappij Ik mis iets dat voor mij belangrijk is:

• Je gezond voelen • Fitheid • Geen klachten en pijn • • JeSlapen gezond voelen • • Fitheid Eten • • Geen klachten en pijn Seksualiteit • • Slapen e • • Eten Bewegen • Seksualiteit • e • Bewegen

• Genieten • Gelukkig zijn • Lekk en • • Genieten Balans • • Gelukkig Je veiligzijn voelen • • Lekk en In miteit • • Balans Hoe je woont • • JeRondkomen veilig voelenmet je geld • In miteit • Hoe je woont • Rondkomen met je geld

• Onthouden • Concentreren • Communiceren • • Onthouden Vrolijk zijn • • Concentreren Jezelf accepteren • • Communiceren Omgaan met verandering • • Vrolijk zijnvan controle Gevoel • Jezelf accepteren • Omgaan met verandering • Gevoel van controle • Zinvol leven • Levenslust • Idealen willen bereiken • • Zinvol leven hebben Vertrouwen • • Levenslust Accepteren • • Idealen willen bereiken Dankbaarheid • • Vertrouwen hebben Blijven leren • Accepteren • Dankbaarheid • Blijven leren

Ik mis iets dat voor mij belangrijk is: © In tute for Posi ve Health (iPH) | iph.nl | Gespreksinstrument 2.0 Aan de slag met je Posi eve Gezondheid? Vul de vragenlijst in op mijnposi evegezondheid.nl

46

© In tute for Posi ve Health (iPH) | iph.nl | Gespreksinstrument 2.0 Aan de slag met je Posi eve Gezondheid? Vul de vragenlijst in op mijnposi evegezondheid.nl

Visie sociaal domein Sint-Michielsgestel | 2025 – 2040

Bijlage 2

NGEND BE A H LEI N E D M A S Regionaal beleidskader jeugd Omgevingsvisie

Wijkgericht werken

Participatiebeleid/ adviesraad sociaal domein

GALA Strategisch regionaal veiligheidsbeleid

Economische visie

Programma wonen, welzijn en zorg (woonvisie)

int-Mich nS ie i e

stel ge ls

Doe m e

Armoedebeleid

Migratie Beschermd Wonen/ Dak- en thuisloosheid

Integraal Zorgakkoord Wonen en Zorg Akkoord

sie

ei

n

Vi

o p S o ia a c

Prestatieafspraken met woningcorporaties Dienstverlening

m l Do

Duurzaamheids -beleid

Mobiliteits -beleid

Inclusieagenda

Ouderenagenda Hervormingsagenda jeugd

Visie sociaal domein Sint-Michielsgestel | 2025 – 2040

Participatiewet in Balans

47

48