Document · PDF

Beleidsplan en Beheerverordening gemeentelijke begraafplaats Munsel- Bijlage 1 Beleidsplan 2026-2036

Raadsvergadering Boxtel 21 oktober 2025, gemeente boxtelBij agendapunt: Beleidsplan en Beheerverordening gemeentelijke begraafplaats Munsel in Boxtel10.774 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Beleidsplan 2026-2036 begraafplaats Munsel Gemeente Boxtel Erik ter Heide

Inhoud Samenvatting ........................................................................................................................3 1

Inleiding ..........................................................................................................................6 1.1

Aanleiding .......................................................................................................................6

1.2

Begraafplaats Munsel .......................................................................................................6

1.3

Huidige situatie................................................................................................................6

Vorig beleidsplan (2007).................................................................................................8

Behoefte en capaciteit ....................................................................................................9

3.1

Begraafcultuur .................................................................................................................9

3.2

Berekening particuliere graven ....................................................................................... 10

3.3

Berekening urnennissen ................................................................................................. 11

Exploitatie .....................................................................................................................12 4.1

Begroting ...................................................................................................................... 12

4.2

Kostendekking ............................................................................................................... 13

4.3

Ruimen van graven ........................................................................................................ 13

4.4

Organisatie .................................................................................................................... 13

4.5

Missiezusters van Onze Lieve Vrouw van Afrika ............................................................... 14

4.6

Tariefvergelijking met omgeving ..................................................................................... 14

4.7

Tariefvergelijking met parochies ..................................................................................... 15

Participatie ....................................................................................................................17 5.1

Uitvaartondernemers ..................................................................................................... 17

5.2

Medewerkers ................................................................................................................. 17

Beleidsvoorstellen .........................................................................................................18 6.1

Afschaffen volledige kostendekking ................................................................................. 18

6.2

Uitbreiden en opwaarderen asbestemmingen .................................................................. 18

6.2.1

Opwaarderen strooiveld..............................................................................................18

6.2.2

Realiseren urnentuin ..................................................................................................18

6.3

Opstellen uitgifte- en ruimingsbeleid ............................................................................... 20

6.4

Opstellen plan van aanpak grondwaterstand ................................................................... 21

6.5

Graftermijnen ................................................................................................................ 21

6.6

Toevoegen foetusgraven ................................................................................................ 22

6.7

Inzetten op duurzaamheid.............................................................................................. 23

6.8

Uitbreiden voorzieningen ................................................................................................ 24

6.9

Communicatie bij grafuitgifte .......................................................................................... 25

Bijlage A Uitwerking beleidsplan 2007 ...............................................................................26 Bijlage B Trends en ontwikkelingen ....................................................................................31

Samenvatting Begraafplaats Munsel vervult een belangrijke maatschappelijke rol binnen de gemeente Boxtel. Er komen dagelijks veel mensen naar de begraafplaats en er is een grote mate van betrokkenheid bij de bezoekers. Dat is te zien aan de schone en goed onderhouden graven en de vele bloemen en kaarsjes die op de graven staan. De begraafplaats wordt onderhouden op een A-niveau en ook het serviceniveau van de medewerkers is hoog. Zo mogen nabestaanden zelf een graf uitkiezen en loopt de beheerder mee om hen te begeleiden. Het kapelletje is dagelijks geopend en er brandt dan ook altijd wel een kaarsje. Het openen en sluiten van het kapelletje wordt door een vrijwilliger gedaan. De begraafplaats is zeer groen en speels ingericht. Er is een steenmodellen handboek, waarin de grafmonumenten zijn uitgebeeld met de bijbehorende afmetingen. Elk grafakker voldoet aan een bepaald steenmodel. Denk hierbij aan bijvoorbeeld een staande met liggende steen waarbij de staande steen aan de bovenzijde rond moet lopen, of een vak met alleen liggende afdekplaten of juist alleen staande kruizen. Ook zijn er vakken waar de keuze vrij wordt gelaten. Aan de achterzijde van de begraafplaats is een deel ingericht voor de Missiezusters van Onze Lieve Vrouw van Afrika. Deze zusters hebben aangegeven de begraafplaats de komende 20 jaar nog te gebruiken.

Er is vanuit de Islamitische gemeenschap interesse getoond om een deel van de begraafplaats in te richten specifiek voor Islamieten. Er worden bepaalde eisen aan dergelijk graven gesteld. Zo dient dit naar Mekka gericht te zijn, dient het veld afgesloten te zijn met bijvoorbeeld een haag en is er meestal een plek voor wassing en/of gebed. Er zijn gesprekken met de gemeenschap hierover gevoerd. Reeds is aangegeven dat de Islamitische gemeenschap niet gebruik gaat maken van de mogelijkheden op begraafplaats Munsel. Er zijn ook zaken die minder goed zijn of die verbeterd kunnen worden. Zo fietsen bezoekers over de begraafplaats of komen er ongenode bezoekers in de nacht. De poort staat altijd open, waardoor het blijkbaar uitnodigt om na zonsondergang nog de begraafplaats op te gaan. De gemeente heeft reeds met de BOA afspraken gemaakt om vaker te surveilleren. Ook bewaren nabestaanden privé eigendommen zoals schoonmaakartikelen of kaarsjes achter de grafsteen. Dit bemoeilijkt het werk van de onderhoudsploeg bij snoeien en/of maaien. Er worden meer graven geruimd dan uitgegeven en het aantal begrafenissen is in 15 jaar tijd gehalveerd. Men kiest steeds vaker voor cremeren of voor begraven op een natuurbegraafplaats in plaats van begraven op een gemeentelijke begraafplaats. Doordat er steeds minder begrafenissen zijn lopen de inkomsten terug.

De kostendekking is (mede door een hoge afdracht aan de inkomensoverdracht MijnGemeenteDichtbij) 49,2%. Een ander punt dat zeer relevant is, is dat het grondwaterpeil hoog staat. Vanaf het voorjaar 2024 zijn er peilbuizen geslagen om het grondwater te monitoren. Om een representatief beeld over meerdere jaren te krijgen, is ervoor gekozen om tot 2026 te blijven monitoren. Ten tijde dat dit beleidsplan is opgesteld is dit onderzoek nog gaande. Er kunnen daarom geen concrete adviezen worden gegeven inzake de oplossing van dit probleem. In dit beleidsplan is ingegaan op de huidige situatie en is er een voorstel gedaan om in bepaalde zaken te investeren. Deze investeringen brengen niet altijd meteen inkomsten op, maar ondersteunen wel in het op goede wijze beheren en toekomstbestendig maken van de begraafplaats. De genoemde kosten zijn incidenteel/eenmalig en betreffen een inschatting. Er liggen geen kostenramingen of offertes aan ten grondslag. De totale raming komt uit op € 140.000,- inclusief BTW en PM posten.

De beleidsvoorstellen die in dit beleidsplan zijn opgenomen zijn als volgt: -

Afschaffen volledige kostendekking o Een volledige kostendekking wordt losgelaten o De tarieven worden niet verhoogd (anders dan indexatie)

Uitbreiden en opwaarderen van de asbestemmingen Opwaarderen strooiveld: o Toevoegen van vaste (kleurrijke) planten o Toevoegen van een klein looppad, zodat er tussen de planten door uitgestrooid kan worden o Vervangen van het huidige bordje van het strooiveld o De huidige verharding rondom het strooiveld vervangen door gras of halfverharding o Bankje toevoegen, zodat bezoekers in alle rust kunnen herdenken.

Kosten: € 5.000,Inkomsten: € 312,- per verstrooiing met familie

o o o

Realiseren van een urnentuin Uitgiftetermijn urnengraven keuze tussen 10 en 20 jaar Uitgiftetermijn urnennissen aanpassen naar 10 en 20 jaar Tarief gelijk houden aan tarief van een urnennis

Kosten: € 25.000,Inkomsten: € 1.039,- per urnengraf voor 10 jaar -

Uitgifte- en ruimingsbeleid o Het huidige actieve aanschrijvingsbeleid blijft gehandhaafd. o Graven waarvan afstand is gedaan worden aangemerkt op een tekening. o Intern wordt besproken op welke delen van de begraafplaats er niet meer begraven mag worden. Dit kan zijn: links achter de heg, achteraan op de lege velden, aan de buitenzijden van de begraafplaats of in een al bijna lege grafakker. Op deze delen hoeft er niet meer ondergronds geruimd te worden. o Na afstand wordt er op een nader te bepalen termijn (twee á drie jaar) ondergronds geruimd. De termijn is afhankelijk van het aantal graven dat middels een afstandsverklaring retour komt en in welke mate er (op bepaalde delen van de begraafplaats) capaciteit dient te worden gecreëerd voor nieuwe graven of andere vormen van inrichting. o Om rechtsongelijkheid tussen wel en niet betalende rechthebbenden te voorkomen worden de graven jaarlijks bovengronds geruimd. Op deze manier is er geen zichtbaar graf meer voor de nabestaanden. o Er wordt geen apart, fysiek kenmerk aan de graven gegeven waarvan de grafsteen is verwijderd. Het is dus op de begraafplaats niet te zien of een graf volledig leeg is of nog geruimd moet worden. Het is belangrijk dat dit in de administratie wél goed wordt genoteerd. Ook zal de plattegrond goed bijgehouden moeten worden.

o Nabestaanden hebben nog steeds de keuze om een graf uit te zoeken, maar dan alleen in op de actieve delen van de begraafplaats.

Besparing: circa € 375,- per niet geruimd graf -

Plan van aanpak grondwaterstand o Nadat het geohydrologisch onderzoek is afgerond dienen er op basis van de meetresultaten verbeteringsmaatregelen te worden ondernomen, om goed te kunnen begraven.

Kosten onderzoek: € 25.000 Kosten uitvoering: PM 4

Graftermijnen o Graftermijn eerste uitgifte aanpassen naar 10 en 20 jaar o Graftermijn verlengen aanpassen naar 5 en 10 jaar o Graftermijn bijzetting aanpassen naar 10 jaar verlengen zodat grafrust wordt gerespecteerd. o Er worden geen restituties gegeven of graftermijnen verrekend.

Toevoegen foetusgraven o Aanbieden van foetusgraven o Graftermijn foetusgraf 10 of 20 jaar met mogelijkheid tot verlengen 5 of 10 jaar o Tarief foetusgraf is helft van kindergraf o Het monument voor de levenloos geboren kinderen dat nu rechtsvoor op de begraafplaats staat verplaatsen naar het kinderdeel. o Aanbieden van een herdenkingsbal met naam van kind welke bij monument geplaatst kan worden.

Kosten verplaatsen monument en administratief graven opnemen: € 5.000 Kosten aanschaf herdenkingsballen: PM -

Duurzaamheid o Inzetten op duurzaamheid door gebruik te maken, waar kan, van lokaal hout o Gescheiden afvalinzameling optimaliseren o Meer op biodiversiteit inzetten o Nabestaanden wijzen op mogelijkheid van Circle Stone Geen directe extra kosten.

Uitbreiden voorzieningen o Vervangen van zes watertappunten naar vorstvrije kranen o Tafel en RVS opbergmogelijkheid toevoegen bij de watertappunten o Bewaren van privé eigendommen achter de grafstenen niet meer toestaan o Off-the-Road rolstoel toevoegen o Plaatsen van een hekwerk rondom de begraafplaats waar nu bosplantsoen aanwezig is o Sluiten van de toegangspoort

Kosten watertappunten: € 15.000 Kosten RVS opbergmogelijkheid: € 7.500 per stuk Kosten rolstoel: aangeboden door Stichting HandyCare Kosten hekwerk: € 15.000,Kosten onderzoeken afsluiten begraafplaats: PM -

Communicatie bij grafuitgifte o Bij uitgifte van een graf een brochure toesturen met daarin de regels o Bij een begrafenis toesturen van een bij- en vlindervriendelijk mengsel dat bij het graf gezaaid kan worden

Kosten: € 5 - € 10 per begrafenis

1 Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Boxtel beschikt over één gemeentelijke begraafplaats, te weten begraafplaats Munsel. Voor deze begraafplaats is een beleidsplan opgesteld in 2007. Het aantal begrafenissen neemt landelijk af. Zo ook in Boxtel. Om de begraafplaats toekomstbestendig te maken is een nieuw beleidsplan opgesteld. Onderhavig beleidsplan is bedoeld voor de periode 2026 – 2036. Daarnaast zijn op basis van het nieuwe beleidsplan de beheersverordening, de uitvoeringsbesluiten en de tekeningen van de steenmodellen geactualiseerd. In dit beleidsplan is de begraafbehoefte, in relatie tot de capaciteit van de gemeentelijke begraafplaats, tegen het licht gehouden. Is er gekeken hoe er extra inkomsten gegeneerd kunnen worden en is er een analyse uitgevoerd van de exploitatie en de invloed van de beleidsvoorstellen hierop.

1.2 Begraafplaats Munsel De gemeentelijke begraafplaats Munsel ligt aan de zuidzijde van de Dommel en met de korte zijde langs de Bosscheweg. De oorspronkelijke toegangsweg van 150 meter aan de Bosscheweg is alleen toegankelijk voor auto’s tijdens een uitvaart. De bezoekersingang is gesitueerd aan de Kastanjelaan, waar ook geringe parkeermogelijkheden zijn. De begraafplaats wordt aan drie zijden omgeven door de wijk Munsel. De oppervlakte van de begraafplaats is ongeveer 2 ha. De van oorsprong Rooms Katholieke begraafplaats werd in 1933 in gebruik genomen. In 1977 werd de gemeente Boxtel eigenaar en is het een gemeentelijke begraafplaats geworden. Begin jaren negentig van de vorige eeuw is de begraafplaats aan de oostzijde verlengd, waarmee de oppervlakte bijna verdubbeld is tot circa 2 ha. Belangrijke kenmerken van de begraafplaats zijn de ruime opzet, de circulaire aanleg, de aandacht voor de tuinlandschappelijke aspecten en de Calvarieberg.

1.3 Huidige situatie Ten behoeve van dit onderzoek is begraafplaats Munsel bezocht. Er is gekeken naar eventuele aandachtspunten en toekomstmogelijkheden: Algemene indruk + Parkachtige omgeving + Karakteristieke entree + Begraafplaats en poortgebouw zijn een gemeentelijk monument (besluit 2015) + Begraafplaats is zeer goed onderhouden (onderhoudsniveau A) + Verharde paden zijn in goede staat + Beplanting is in goede staat + Grafmonumenten zijn goed onderhouden

- Veel lege plekken tussen de graven - Weinig bankjes - Strooiveld niet uitnodigend - De begraafplaats is (op de graspaden) minder goed toegankelijk voor mindervaliden - Er is geen gescheiden afvalinzameling - Er is geen mogelijkheid om foetussen te begraven - Veel fietsers op de begraafplaats ondanks een verbod daarop - Te weinig handhaving (BOA) - Er is een te hoge grondwaterstand - Opslag van privé eigendommen achter de graven - Beplantingen buiten en op de graven worden te hoog

2 Vorig beleidsplan (2007) Het vorige beleidsplan dateert van 2007. De hierin voorgenomen plannen zijn geëvalueerd en in bijlage A toegevoegd. Ze hebben betrekking op de in 2007 verwachte begraafbehoefte, organisatie, wet- en regelgeving en overige aspecten. Samenvatting:  Omdat er minder begravingen zijn geweest dan verwacht, is de destijds verwachte noodzakelijke en daarom gerealiseerde inbreiding nog niet in gebruik genomen;  De knelpunten in de begraafplaatsadministratie zijn opgelost;  De veiligheid ten aanzien van de ARBO- en Risico- Inventarisatie en Evaluatie (RI&E)richtlijnen zijn verbeterd;  Aangaande de graven van de missiezusters zijn er afspraken vastgelegd;  De kostendekking schommelt rond de 85% maar loopt terug omdat er minder inkomsten zijn;  In 2007 zou de toenmalige beheerder met pensioen gaan. Zijn werkzaamheden zijn toen vastgelegd en bekeken. De huidige beheerder gaat over enkele maanden met pensioen. Opnieuw kijken we naar de voortzetting en de verdeling van de werkzaamheden;  Er is onderzoek gedaan naar behoefte aan een islamitisch gedeelte op de begraafplaats. Dat bleek destijds niet nodig.

3 Behoefte en capaciteit Op begraafplaats Munsel wordt steeds minder begraven en steeds meer afstand van graven gedaan. Dit past bij de landelijke trends en ontwikkelingen. Echter wordt hierdoor de beschikbare capaciteit op de begraafplaats groter. Met een actief aanschrijvingsbeleid wordt in 2050 een overcapaciteit van circa 1.600 graven verwacht. Op het gebied van urnennissen is er met een actief ruimingsbeleid ook meer dan voldoende capaciteit om aan de behoefte te voldoen.

3.1 Begraafcultuur De gemeente Boxtel telt circa 33.750 inwoners1 (cijfers 1-1-2023). In 2023 overleden er volgens het CBS 407 personen in de gemeente2. In dit jaar werden 35 overledenen (8,6%) op begraafplaats Munsel begraven. Dit is lager dan het landelijke percentage, dat was ditzelfde jaar 31,6%3. Dit betekent dat het overige deel van de overleden inwoners van Boxtel op een (kerkelijke) begraafplaats elders begraven of gecremeerd wordt. Uitgaande van het landelijke crematiecijfer van 68,4% betekent dat in Boxtel in 2023 279 inwoners zijn gecremeerd. In 2023 zijn echter maar 7 asbestemmingen op de gemeentelijke begraafplaats terecht gekomen. Kijkend naar de ontwikkeling van het aantal begravingen op begraafplaats Munsel, dan is er een stevige daling te zien. In 2019 hebben er 25 minder begrafenissen plaatsgevonden dan in 2008, een daling van zo’n 38%. Vanaf 2019 was er richting 2021, mede door Covid-19 een stijging te zien, maar is het aantal daarna flink gedaald. Op het gebied van asbestemmingen is er vanaf 2020 is er een sterke daling waarneembaar. Begravingen 80 70

Asbestemmingen

71 59

64 54

57 51

46 40

48 35

30 20

49 42

18 8

14 7

0 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023

Grafiek 1. Aantal begrafenissen en asbestemmingen op begraafplaats Munsel

¹ Bron: Bevolkingscijfer CBS 2 Bron: opendata.cbs.nl 3 Bron: Landelijke Vereniging Crematoria, cijfers 2023 9

Uitgangspunten Voor de berekening van de behoefte- en capaciteit is van de volgende punten uitgegaan:  Begraafhistorie en ontvangen afstandsverklaringen (2019 t/m 2023) en de vrije (nog te ruimen graven) die door de gemeente zijn aangeleverd via de inventarisatieformulieren in juni 2024.  Particuliere graven worden voor twintig jaar uitgegeven.  Graven van twee lagen boven elkaar (2-diep).  De berekening betreft een prognose met een doorkijk tot 2050.  Omdat het begraafwezen onderhevig is aan een veranderde markt adviseert KYBYS elke vijf jaar deze te evalueren en een nieuwe berekening te maken.

3.2 Berekening particuliere graven 1000 900

858

837 728

800 700

612

600

487

500

Beschikbare capaciteit zonder ruimen

356

400 300

222

200 100 0 2024

2025

2030

2035

2040

2045

2050

Grafiek 2 Beschikbare capaciteit particuliere graven zonder ruimen

Op begraafplaats Munsel zijn er 858 vrije graven aanwezig. In de afgelopen vijf jaar werden er jaarlijks gemiddeld 21 nieuwe particuliere graven uitgegeven. Doordat de begraafplaats over veel vrije capaciteit beschikt, is er zonder ruimen voldoende capaciteit om aan de begraafbehoefte tot 2050 te voldoen.

1.800

1618 1467

1.600 1.400 1.200 1.000

902

925

1048

1179

1320

Beschikbare capaciteit met ruimen

800 600 400 200 2024 2025 2030 2035 2040 2045 2050 Grafiek 3 Beschikbare capaciteit particuliere graven met ruimen

Jaarlijks wordt er gemiddeld (2019-2023) van 44 graven afstand gedaan. Dit betekent dat er elk jaar gemiddeld 23 meer afstandsverklaringen worden ontvangen dan dat er nieuwe graven worden uitgegeven. De overcapaciteit groeit richting circa 1.600 graven in 2050. Tenslotte is het goed om te vermelden dat op de begraafplaats een grafakker is ingericht voor de Missiezusters Onze Lieve Vrouw van Afrika. Er wordt op dit deel een monument geplaatst. De Zusters hebben aangegeven de komende 20 jaar nog op de begraafplaats te blijven. De ruimte die nu voor hen bestemd is verandert niet.

3.3 Berekening urnennissen Op de begraafplaats zijn 116 vrije urnennissen beschikbaar. Over de afgelopen vijf jaar zijn er per jaar gemiddeld 5 nissen uitgegeven. Ook hebben er elk jaar gemiddeld 4 bijzettingen plaatsgevonden. Zonder ruimen wordt er omstreeks 2046 een tekort verwacht. Er zijn 6 urnennissen op de begraafplaats waarvan afstand is gedaan en die na ruiming opnieuw uitgegeven kunnen worden. Jaarlijks wordt er gemiddeld van circa 13 nissen afstand gedaan, dit betekent dat er jaarlijks gemiddeld 8 meer afstandsverklaringen worden ontvangen, dan dat er nieuwe uitgiften plaatsvinden. Met een actief ruimingsbeleid ontstaat er een overcapaciteit van circa 380 urnennissen. Ondanks dat er voldoende capaciteit is aan urnennissen, blijft het raadzaam om als begraafplaats mee te gaan in de landelijke trends en ontwikkelingen. Daarom wordt er een urnentuin geadviseerd, waarin urnen boven- en ondergronds geplaatst kunnen worden (zie §6.1).

4 Exploitatie 4.1 Begroting De kostendekking van de begraafplaatsexploitatie is van een aantal factoren afhankelijk:  het begraafplaatsbeleid (streefdoel en tarief) van de gemeente;  het aantal begraafplaatsen dat de gemeente in beheer heeft;  het aantal gesloten/inactieve begraafplaatsen dat de gemeente in beheer heeft;  het onderhoudsniveau van de begraafplaats;  het aantal onbepaalde tijd graven dat in de loop der jaren zijn uitgegeven;  of er sprake is van een voorziening;  de toerekening van de (overhead)kosten;  het serviceniveau. De begroting van 2024 ziet er als volgt uit: Begroting Omschrijving

Bedrag

Begrote lasten 2024 Energielasten huisvesting Betaalde belastingen WKR 2, Bedrijfskleding met logo Verzekering onroerende zaken Contractonderhoud gebouwen Waterverbruik Klein-, dagelijks en klachtenonderhoud gebouwen Telefoonkosten (vaste verbinding) Maaien gazons Plantmaterialen en meststoffen Aankoop gereedschappen en hulpmiddelen Huur roerende goederen Voorzieningen onderhoud Kapitaallasten, rente Kapitaallasten, afschrijving Inkomensoverdrachten – GR MGD verdeling Totaal

€ € € € € € € € € € € € € € € € €

2.900 800 500 200 600 400 1.400 300 8.300 16.900 3.000 33.200 3.000 1.400 9.400 322.000 404.300

€

198.900

Begrote baten 2024 Baten begraafplaatsen Tabel 1 Overzicht (begrote) baten en lasten 2024

Uit bovenstaande begroting blijkt dat de begrote lasten in 2024 € 404.300,- bedragen. De baten voor 2024 worden op € 198.900,- begroot. Hiermee komt de kostendekking uit op 49,2%. In de begroting is een incidentele post voor het geohydrologisch onderzoek opgenomen. Om een zuivere kostendekking te berekenen is deze incidentele post uit dit overzicht gelaten.

4.2 Kostendekking De kostendekking was in voorgaande jaren hoger (circa 80-85%), dan de huidige van 49,2%. Dat de kostendekking nu fors lager is komt doordat de last ‘Inkomensoverdrachten GR MGD verdeling’ is verdubbeld; van € 162.100 naar € 322.000. Deze post beslaat op dit moment 72,9% van de totale lasten. Zonder de inkomensoverdracht is de theoretische kostendekking 241%. Er is landelijk een trend te zien in een afname van het aantal begravingen. Ook op begraafplaats Munsel is er een afname te zien in het aantal begrafenissen. In 2008 waren er 67 begrafenissen. 15 jaar later is dit met de helft afgenomen naar 33 begrafenissen. Tevens worden de graftermijnen steeds minder vaak verlengd. De verwachting is dat dit in de toekomst verder door gaat zetten. Geadviseerd wordt om de tarieven niet te verhogen om de kosten te dekken. Daarnaast kan een tariefsverhoging averechts werken waardoor er minder begrafenissen plaatsvinden. De beleidsregel uit 1976 waarin is bepaald dat de begraafplaats volledig kostendekkend moet zijn, wordt daarom losgelaten. Dit betekent iets voor de exploitatieopzet van de begraafplaats. Gevolg is namelijk dat er een grotere bijdrage vanuit de algemene middelen nodig is voor het in stand houden van deze begraafplaats. De hoogte van deze bijdrage is afhankelijk van de toekomstige kostendekking. In 2024 is de bijdrage algemene middelen € 242.900,-.

Het is belangrijk dat er nieuwe graven op de begraafplaats worden uitgegeven en dat er een goede plek is waar mensen asbussen kunnen begraven. Er wordt hier zo veel als mogelijk op ingezet door het realiseren van urnentuin(en), zie §6.2.2. Het is wel belangrijk te realiseren dat investeringen die nu worden gedaan, niet meteen worden terugverdiend.

4.3 Ruimen van graven De post ‘huur roerende goederen’ in de begroting van € 33.200,- betreft het inhuren van de grafdelver. Hierin vallen de kosten van het openen en sluiten van een graf bij een begrafenis en het jaarlijks ruimen van graven, alsmede kosten van verzoeken tot opgraving i.v.m. andere bestemming van de overledene (cremeren of herbegraven elders). Momenteel worden er meer graven geruimd dan nieuwe graven worden uitgegeven. In 2023 mogen er 53 graven worden geruimd, terwijl er maar 13 nieuwe graven zijn uitgegeven. De kosten van het ruimen loopt elk jaar op. Niet elk geruimd graf wordt weer in gebruik genomen. De kosten om één graf te ruimen zijn circa € 375,-. Het is daarom aan te raden om na het einde van de graftermijn alleen het grafmonument weg te halen. Het daadwerkelijk ondergronds ruimen kan één keer in de 2 á 3 jaar plaatsvinden op locaties waarvan aangenomen wordt dat de graven opnieuw worden gebruikt. Het is belangrijk hier een goede administratie van bij te houden, ook voor de toekomstige medewerkers van de begraafplaats. In §6.2 wordt hier verder op ingegaan.

4.4 Organisatie De volgende functies/partijen zijn deels betrokken bij de begraafplaats in Boxtel. Sommige medewerkers werken ook voor de begraafplaats in St. Michielsgestel, vanuit MGD.      

Projectleider openbare ruimte team Beheer en Uitvoering (gemeente) Medewerker begraafplaatsadministratie (gemeente) Twee beheerders begraafplaatsen (gemeente) Team wijkbeheer (gemeente) Lijk- en asbezorging (extern) Onderhoudsdienst (extern)

Geconstateerd wordt dat er veel taken en verantwoordelijkheden bij de projectleider openbare ruimte zijn geborgd. De opzet maakt de organisatie van het begraafplaatsbeheer kwetsbaar, bijvoorbeeld bij ziekte, pensioen of wisseling van baan. Het is belangrijk dat dit, met het oog op de toekomst en de leeftijd van sommige medewerkers, onder de aandacht blijft.

4.5 Missiezusters van Onze Lieve Vrouw van Afrika De Missiezusters van Onze Lieve Vrouw van Afrika (MZOLA) is een internationale congregatie van vrouwelijke missionarissen, die van oudsher gericht is op Afrika. De Missiezusters hebben een gedeelte op de begraafplaats in gebruik om daar al hun Nederlandse zusters te begraven. Zij ‘huren’ een gedeelte van de grond waarop de graven gemaakt kunnen worden. Ze betalen het grafrecht per grafakker en inhoud per graf. De Zusters hebben aangegeven de komende 20 jaren nog op de begraafplaats te blijven.

4.6 Tariefvergelijking met omgeving

Totale kosten bij uitgifte grafrecht 20 jaar € 3.500 € 3.000 € 2.500 € 2.000 € 1.500 € 1.000 € 500 €Boxtel

Rosmalen

Vught

St. Michielsgestel

Meierijstad

Grafiek 4 Benchmark particulier graf

Om inzicht te krijgen in de tariefstelling van de gemeente Boxtel ten opzichte van de omgeving is een benchmark opgesteld. Hierbij zijn de tarieven van begraafplaats Munsel voor de uitgifte van een nieuw tweepersoons graf voor 20 jaar vergeleken met de tarieven van 2024 van de gemeenten ’sHertogenbosch (begraafplaats Rosmalen), Vught, Sint-Michielsgestel en Meierijstad. Belangrijke kanttekening hierbij is dat de vergelijkingen niet altijd één op één te maken zijn. Er zijn namelijk verschillende factoren die niet bekend zijn, maar daadwerkelijk invloed hebben op het tarief dat een gemeente hanteert. Daarbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan streefdoel kostendekking, kwaliteitsniveau begraafplaatsen, serviceniveau, aantal fte dat bij de begraafplaatsen betrokken is etc. In de grafiek is te zien dat Boxtel een totaaltarief van € 2.785,- hanteert. Het gemiddelde van de tarieven van de omliggende gemeenten begraaft € 2.577,-. De tarieven van Boxtel liggen hiermee circa 8% hoger ten opzichte van de omgeving. Kijkend naar het landelijke gemiddelde, dan blijkt uit onderzoek van Monuta4, dat de gemiddelde grafkosten (20 jaar) van een particulier graf op een gemeentelijke begraafplaats € 3.519,- bedragen. Dit bedrag ligt 26,4% hoger dan het tarief in Boxtel. In de provincie Noord-Brabant ligt het gemiddelde echter wat lager.

Hier betaalt een rechthebbende in totaal gemiddeld € 2.639,- voor een particulier graf voor 20 jaar. Het tarief dat in Boxtel wordt geheven ligt 5,5% hoger dan het gemiddelde tarief in Noord-Brabant.

Gemiddelde grafkosten particulier graf op gemeentelijke begraafplaatsen (Monuta, 2023)

Totale kosten bij uitgifte urnennis 10 jaar € 1.200 € 1.000 € 800 € 600 € 400 € 200 €Boxtel

Rosmalen

Vught

St. Michielsgestel

Meierijstad

Grafiek 5 Benchmark particuliere urnennis

Er is ook een vergelijking gemaakt voor een urnennis (in de urnenmuur) voor 10 jaar. Het totale tarief bedraagt in Boxtel € 1.039,-. Het gemiddelde tarief van de omliggende gemeenten is € 825,-. Het totale tarief voor een urnennis in de gemeente Boxtel is 26% hoger dan het gemiddelde van de buurgemeenten. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de gemeente Boxtel € 870,- in rekening brengt voor grafrechten (10 jaar). Andere gemeenten rekenen hier € 200,- tot maximaal € 530,- voor.

4.7 Tariefvergelijking met parochies De tarieven van de gemeente Boxtel voor de uitgifte van een nieuw 2 persoons graf voor 20 jaar zijn met de parochies uit de gemeente vergeleken. Hierbij is te zien dat Boxtel met een totaaltarief van € 2.785,- duurder is dan de Heilig Hartkerk (€ 1.835,-) en de begraafplaats van de Protestantse gemeente Boxtel (€ 1.032,-). Belangrijke kanttekening bij deze vergelijkingen is dat er verschillende factoren zijn die invloed hebben op het tarief van een kerkelijke/gemeentelijke begraafplaats. De kerkelijke begraafplaatsen worden meestal door vrijwilligers beheerd waardoor de kosten laag blijven.

Totale kosten bij uitgifte grafrecht 20 jaar € 3.000 € 2.500 € 2.000 € 1.500 € 1.000 € 500 €Boxtel- Munsel

Heilig Hartparochie

Protestantse gemeente

Grafiek 6 Benchmark particulier graf gemeentelijke/kerkelijke begraafplaatsen

In Boxtel bedraagt het tarief voor een urnennis voor tien jaar € 1.039,-. Bij de Heilig Hartkerk is het tarief ietsjes lager, namelijk € 1.000,-. Het verschil met de Protestantse gemeente, waar het tarief € 330,- is, is verhoudingsgewijs het grootst. Kanttekening hierbij is dat dit tarief voor een particuliere urnengraf geldt.

Totale kosten bij uitgifte urnennis 10 jaar € 1.200 € 1.000 € 800 € 600 € 400 € 200 €Boxtel- Munsel

Heilig Hartparochie

Protestantse gemeente

Grafiek 7 Benchmark particuliere urnennis gemeentelijke/kerkelijke begraafplaatsen

5 Participatie 5.1 Uitvaartondernemers Het is belangrijk dat stakeholders betrokken worden bij het opstellen van een beleidsplan. Daarom hebben vijf uitvaartverzorgers die regelmatig een uitvaart verzorgen op de begraafplaats meegewerkt aan input voor dit beleidsplan. De uitvaartverzorgers staan in contact met nabestaanden en hebben zo een belangrijke stem. De vragen die aan de uitvaartverzorgers zijn gesteld gaan in op onder andere begraven, cremeren, beheer en onderhoud, informatie en communicatie en trends en ontwikkelingen. De belangrijkste punten zijn als volgt:  Unaniem vinden de uitvaartondernemers de begraafplaats prachtig en goed onderhouden  Men denkt dat natuurlijk begraven misschien een toevoeging kan zijn, maar dan wel met hele goede regels en tarieven, want men gaat toch liever naar een ‘echte’ natuurbegraafplaats  Men denkt unaniem dat een urnentuin potentieel kan hebben  Men denkt dat er vraag is naar kortere graftermijnen  De vraag naar foetusgraven is moeilijk in te schatten De complete vragenlijst en antwoorden zijn bedoeld voor intern gebruik en daarom zijn deze niet opgenomen in dit plan.

5.2 Medewerkers Er is input opgehaald bij medewerkers die voor de begraafplaats werken. Omwille van de privacy van deze medewerkers is er in dit plan geen apart verslag gemaakt van de uitkomsten van deze gesprekken. Uiteraard is de input wel verwerkt.

6 Beleidsvoorstellen 6.1 Afschaffen volledige kostendekking In paragraaf 4.2 is uitgebreid stilgestaan bij de huidige kostendekking. Door toename van kosten en terugloop van het aantal begravingen is een volledige kostendekking niet haalbaar. De huidige kostendekking bedraagt 49,2%. Dit wordt met name veroorzaakt door de hoge afdracht aan Mijn Gemeente Dichtbij. Als er aan een volledige kostendekking wordt vastgehouden, is er een structureel tekort van €75.000,- per jaar. Voorstel:  Een volledige kostendekking wordt losgelaten  De tarieven worden niet verhoogd (anders dan indexatie)

6.2 Uitbreiden en opwaarderen asbestemmingen 6.2.1 Opwaarderen strooiveld Op het rechter gedeelte van de begraafplaats, tussen de columbaria in, bevindt zich een strooiveld dat niet past bij het (natuurlijke) karakter van de rest van begraafplaats Munsel. Jaarlijks wordt dit strooiveld nog maar zo’n 1 á 2 keer gebruikt. Het strooiveld bestaat nu uit grind met een bordje ‘strooiveld’. Door hier groen toe te voegen krijgt het een betere uitstraling en past het beter in de omgeving. Voorstel:  Toevoegen van vaste (kleurrijke) planten  Toevoegen van een klein looppad, zodat er tussen de planten door uitgestrooid kan worden  Vervangen van het huidige bordje van het strooiveld  De huidige verharding rondom het strooiveld vervangen door gras of halfverharding  Bankje toevoegen, zodat bezoekers in alle rust kunnen herdenken.

6.2.2 Realiseren urnentuin Per jaar zijn er gemiddeld zo’n 5 nieuwe uitgiftes en 4 bijzettingen in de columbaria. Om in te spelen op de huidige trends en ontwikkelingen en de inwoners van Boxtel een extra mogelijkheid aan te bieden is het realiseren van een urnentuin een mooie aanvulling op het bestaande aanbod. Een urnentuin is een deel van de begraafplaats dat speciaal is ingericht voor het bijzetten van urnen te midden van groen. Een urnentuin leent zich goed voor het stimuleren van biodiversiteit. Bij de tuin kan een bankje worden geplaatst zodat het een mooie gedenkplek wordt. De urnengraven hoeven vanuit de wet geen bepaalde diepte of onderlinge afstand te hebben, zoals een graf voor een kist dat wel heeft. Wel dienen er afmetingen per graf en andere voorwaarden zoals uitgiftetermijn vastgelegd te worden in het uitvoeringsbesluit. Een deel van grafakker A10 zou hier geschikt voor kunnen zijn. Er liggen nog een paar kindergraven, die onderdeel kunnen uitmaken van het ontwerp. Deze hoeven niet te wijken.

Een urnentuin kan op verschillende manieren ondergronds ingericht worden. Er kan gekozen worden voor een keldertje zodat de asbus droog en schoon blijft en weer teruggegeven kan worden aan rechthebbende na grafperiode. Een keldertje kan bestaan uit kunststof of uit beton. Elke graf heeft een eigen oppervlak van bijvoorbeeld 0,80x0,80m, zodat nabestaanden de ruimte hebben zelf dit grafje in te richten. Op het gebied van paden zijn er tal van mogelijkheden. Echter blijkt uit ervaring dat gras of een halfverharding, zoals Grauwacke, goed past binnen het (natuurlijk) karakter van een urnentuin (zie afbeeldingen hieronder). De graven worden door nabestaanden onderhouden. Indien er extra beplanting wordt toegevoegd zal dit meegenomen moeten worden in de onderhoudspost. Geadviseerd wordt de nabestaanden een keuze te geven in uitgifte voor 10 of 20 jaar. Het tarief kan hetzelfde gehouden worden als een urnennis; € 870,- per 10 jaar (exclusief € 169,- bijzettingskosten (met familie)). Qua onderhoudskosten zal er niet heel veel veranderen voor de gemeente.

Figuur 1 Referentiefoto’s urnentuinen

De bestaande urnennissen hebben momenteel alleen een eerste uitgifte van 20 jaar. Het advies is om de graftermijnen van de urnennissen en de urnengraven gelijk te houden en voor beide een keuze te geven van 10 en 20 jaar. Voorstel:  Realiseren van een urnentuin  Uitgiftetermijn urnengraven keuze tussen 10 en 20 jaar  Uitgiftetermijn urnennissen aanpassen naar 10 en 20 jaar  Tarief gelijk houden aan tarief van een urnennis

6.3 Opstellen uitgifte- en ruimingsbeleid Nadat er middels een afstandsverklaring afstand is gedaan door een rechthebbende vervalt het grafrecht terug aan gemeente Boxtel. Momenteel worden er meer graven geruimd dan uitgegeven (zie grafiek hieronder). Momenteel worden alle graven na afstand geruimd en de overblijfselen in een verzamelgraf geplaatst. Het begraven en ruimen van graven kost jaarlijks € 33.200. Dit komt neer op 88 delvingen (35 begrafenissen en 53 ruimingen in 2023). Per grafruiming kost dit circa € 375,-. Het is goedkoper om de jaarlijkse ruimingscyclus te veranderen naar een werkwijze waarbij er om de 2 á 3 jaar (ondergronds) wordt geruimd.

60 50 40

Uitgifte nieuw graf

Bijzetting

Graven geruimd

10 2019

2020

2021

2022

2023

Grafiek 8 Nieuwe uitgiften. bijzettingen en ruimingen 2019 tot en met 2023

Voorstel:  Het huidige actieve aanschrijvingsbeleid blijft gehandhaafd.  Graven waarvan afstand is gedaan worden aangemerkt op een tekening.  Intern wordt besproken op welke delen van de begraafplaats er niet meer begraven mag worden. Dit kan zijn: links achter de heg, achteraan op de lege velden, aan de buitenzijden van de begraafplaats of in een al bijna lege grafakker.  Na afstand wordt er op een nader te bepalen termijn (twee á drie jaar) ondergronds geruimd. De termijn is afhankelijk van het aantal graven dat middels een afstandsverklaring retour komt en in welke mate er (op bepaalde delen van de begraafplaats) capaciteit dient te worden gecreëerd voor nieuwe graven of andere vormen van inrichting.  Om rechtsongelijkheid tussen wel- en niet betalende rechthebbenden te voorkomen worden de graven jaarlijks bovengronds geruimd. Op deze manier is er geen zichtbaar graf meer voor de nabestaanden.  Er wordt geen apart, fysiek kenmerk aan de graven waarvan de grafsteen is verwijderd meegegeven. Het is dus op de begraafplaats niet te zien of een graf volledig leeg is of nog geruimd moet worden. Het is belangrijk dat dit in de administratie wél goed wordt genoteerd. Ook zal de plattegrond goed bijgehouden moeten worden.  Nabestaanden hebben nog steeds de keuze om een graf uit te zoeken, maar dan alleen in op de actieve delen van de begraafplaats.

6.4 Opstellen plan van aanpak grondwaterstand Er is een te hoge grondwaterstand op de begraafplaats. In het verleden is er al drainage aangelegd op het linker noordelijk deel van het terrein. Deze werkt voornamelijk goed vanaf het voorjaar tot de herfst. Buiten deze tijd wordt het naast gelegen weiland kunstmatig nat gehouden door het waterschap. Volgens het Besluit op de Lijkbezorging artikel 5.4 dient een graf zich tenminste dertig centimeter boven het niveau van de gemiddeld hoogste grondwaterstand te bevinden. Op dit moment is de grondwaterstand op de gehele begraafplaats te hoog, blijkt uit constateringen bij het delven van graven. Naar aanleiding van de grondwaterstand is in 2023 gestart met een geohydrologisch onderzoek naar de grondwaterstand. Vanaf 12 maart 2024 zijn de voorbereidingen voor het (digitaal) uitlezen van de peilbuizen gestart. In september 2024 heeft er een eerste tussenevaluatie plaatsgevonden. De metingen moeten minimaal één jaar tot 1,5 jaar uitgevoerd worden om een goed beeld te krijgen van de fluctuatie van het grondwater bij de verschillende (6 stuks) peilbuizen. De verwachting is dat hieruit het advies/aanbeveling komt het grondwaterpeil naar beneden te brengen. Dit zou kunnen betekenen dat er voor de (gehele) begraafplaats een waterafvoerende maatregel genomen moet worden.

Na het onderzoek zal er een rapport opgesteld worden hoe en hoeveel kostende maatregelen zullen zijn. Dit is op dit moment niet aan te geven. Tot slot bestaat er al de mogelijkheid om één-diep te gaan begraven. Dus niet meer twee personen op elkaar in een graf, maar naast elkaar. Deze optie heeft wel invloed op de capaciteit en beeldkwaliteit. Het probleem van de te hoge grondwaterstand wordt hier niet mee opgelost. Voorstel:  Verkennen van de opties nadat het geohydrologisch onderzoek is afgerond, waarna er een keuze gemaakt kan worden

6.5 Graftermijnen Termijn eerste uitgifte Zoals eerder genoemd kiezen mensen steeds minder voor begraven. Een reden voor deze keuze is de zorg voor graf maar er wordt ook naar de kosten gekeken. Op begraafplaats Munsel worden particuliere graven voor twintig jaar uitgegeven. Landelijk is er een toenemende behoefte naar kortere graftermijnen. Om in deze behoefte te voorzien is het voorstel om nabestaanden de keuze te bieden uit 10 of 20 jaar voor een nieuwe uitgifte. Na afloop van deze graftermijn kan men kiezen om te verlengen tussen 5 of 10 jaren. Termijn bijzetting Een graf wordt in de huidige situatie bij de eerste begraving uitgegeven voor 20 jaar. Bij een bijzetting wordt in de huidige situatie opnieuw 20 jaar grafrecht afgegeven. De resterende jaren van het eerste grafrecht worden dan verrekend. Op deze wijze worden grafrechten ‘terugbetaald’ tegen de huidige tarieven en daarna wordt er opnieuw een grafrecht van 20 jaar afgesloten. Voorbeeld huidige manier: Eerste uitgifte graf 2000 tot 2020 Bijzetting in 2015 voor 20 jaar Resterende graftermijn 2015-2020 (vijf jaar) wordt verrekend met huidige tarief Nieuwe graftermijn 2015 + 20 jaar = 2035 Deze verrekenwijze is foutgevoelig en er wordt in verhouding meer gerestitueerd (want tarief nu is hoger dan destijds bij de uitgifte).

Een makkelijkere en logischere manier zou zijn dat indien er geen 10 jaren grafrust meer over is bij een bijzetting, het grafrecht met 10 jaar wordt verlengd. Deze graftermijn is dan aansluitend aan de einddatum van de eerste graftermijn.

Voorbeeld nieuwe manier: Eerste uitgifte graf 2000 tot 2020 Bijzetting in 2015 voor 10 jaar Graftermijn bijzetting wordt opgeteld bij eerste einddatum, dus 2020+10 jaar = 2030 Op deze wijze is de grafrust gegarandeerd, hoeft er niks verrekend te worden en kan er eerder een brief voor verlenging worden gestuurd. Voorstel:  Graftermijn eerste uitgifte aanpassen naar 10 en 20 jaar  Graftermijn verlengen aanpassen naar 5 en 10 jaar  Graftermijn bijzetting aanpassen naar 10 jaar verlengen zodat grafrust wordt gerespecteerd  Er worden geen restituties gegeven of graftermijnen verrekend.

6.6 Toevoegen foetusgraven Rechts vooraan op de begraafplaats, op een afgelegen plek, staat een bescheiden gedenkmonument maar met veel betekenis voor levenloos geboren kinderen. Dit is gemaakt door ambachtelijk steenhouwer Cor van Oosterhoud (Pierre Juste) en onthuld op 14 juli 2010. Op het plaatje voor het monument staat de tekst: ‘En gezegend is de vrucht van uw schoot.’ Op de begraafplaats is er momenteel nog geen plek voor foetusgraven. Soms worden zij begraven in een kindergraf of volwassengraf. In Nederland komen er steeds meer gedenk- en begraafplekken voor foetussen. Vanwege een groeiende behoefte is het waardevol het bestaande kinderveld uit te breiden met foetusgraven. Het advies is om het bestaande gedenkmonument naar een centrale plek op het kinderveld te verplaatsen, zodat het beter tot zijn recht komt. Rondom het monument kunnen de foetusgraven gerealiseerd worden. In overleg met de kunstenaar krijgen nabestaanden de mogelijkheid geboden om een door de begraafplaats geleverde herdenkingsbal bij het monument te leggen, met daarop de naam van hun overleden kind. Deze zou dan bevestigd kunnen worden op een tegel die op het graf komt en direct onder het maaiveld geplaatst wordt. Het materiaal van de herdenkingsbal wordt met de beeldhouwer of een fabrikant besproken. Een herdenkingsbal van een duurzaam, natuurlijk materiaal heeft de voorkeur.

De foetusgraven worden voor tien en twintig jaar uitgegeven tegen de helft van het tarief van een kindergraf. De graven dienen op voorhand ingetekend te worden op de tekening en ingevoerd in de administratie. Voorstel:  Aanbieden van foetusgraven  Graftermijn foetusgraf 10 of 20 jaar met tot mogelijk verlengen 5 of 10 jaar  Tarief foetusgraf is helft van kindergraf  Het monument voor de levenloos geboren kinderen dat nu rechtsvoor op de begraafplaats staat verplaatsen naar het kinderdeel.  Aanbieden van een herdenkingsbal met naam van kind welke bij monument geplaatst kan worden.

6.7 Inzetten op duurzaamheid Boxtel heeft ‘duurzaamheid’ hoog in het vaandel staan. Dat is te merken aan de vele projecten waar de gemeente aan werkt. Voor het aanbrengen van biodiversiteit zijn er in de gehele gemeente bloembollen en bloemenmengsels aangebracht, zijn er tiny forests, generatietuinen en een inspiratietuin, is er een jaarlijkse boomplantdag en staan er verschillende insectenhotels door de gemeente. Ook is er een regentonnenactie om het regenwater op te vangen. Daarnaast krijgt Boxtel haar eigen GreenTech Park Brabant, een bedrijventerrein met bedrijven die gericht zijn op innovatie en duurzaamheid. De gemeente wil graag duurzaamheid verder uitbreiden op de begraafplaats. Dit mooie stukje groen is uitermate geschikt hiervoor. Bankjes van lokaal/ hergebruikt hout Ten behoeve van het versterken van het parkachtige uiterlijk van de begraafplaats, alsmede het verbeteren van de toegankelijkheid voor mindervaliden kunnen er bankjes toegevoegd worden. Hiervoor kan (lokaal) hout (her)gebruikt worden. Dit kan eventueel (deels) vanuit de materialen die op de begraafplaats aanwezig zijn. Bankjes worden kunnen gemaakt worden door de lokale sociale werkplaats, lokale ondernemers of geschonken worden door inwoners van Boxtel. Gescheiden afvalinzameling De gemeente Boxtel zet in op gescheiden afvalinzameling.

Dit wil zij doen door hier meer en op een betere manier in te faciliteren. Dit kan onder andere op de volgende manieren: 1. Gescheiden afvalcontainers voor groenafval en restafval op de begraafplaats 2. Meerdere plaatsen met afvalcontainers en op tijd wisselen als deze vol zijn 3. Zichtbare borden met uitleg plaatsen zodat dit duidelijk is voor bezoekers Biodiversiteit De begraafplaats heeft al een groen uiterlijk, maar door het planten van bloembollen, het ophangen van nestkastjes en het plaatsen van insectenhotel(s) wordt de biodiversiteit versterkt. Het voorstel van het realiseren van een nieuwe urnentuin (§6.1.2) leent zich ook voor het stimuleren van biodiversiteit. Ook bij het inboeten en renoveren van bestaande plantvakken wordt rekening gehouden dat de beplanting bij- en vlindervriendelijk zijn. Het onderhoud en instandhouding van deze beplantingen vraagt daarentegen meer aandacht en middelen. Circle Stone Het programma van ‘Circle Stone’ maakt het hergebruik van grafstenen mogelijk. Opnieuw gebruikte stenen zijn duurzamer vanwege geen noodzakelijke reisafstand per schip vanuit Azië die nu gedaan moet worden als nieuwe grafmonumenten door nabestaanden worden aangekocht. Er hoeven minder grondstoffen gewonnen te worden. Bovendien is er minder afval. Dit maakt het programma Circle Stone erg duurzaam.

In een aantal gemeenten waaronder ook de gemeente Boxtel werken steenhouwers en gemeenten samen op het gebied van hergebruik van grafstenen. Er zijn geen kosten verbonden aan deelname. Op de website van Circle Stone wordt uitleg gegeven over hoe men zich hiervoor kan aanmelden en welke steenhouwers hieraan meewerken. Het programma ‘Circle Stone’ is nu zo’n 4 á 6 jaar geïntroduceerd in de gemeente Boxtel. Nabestaanden worden op dit moment gewezen op het een tweede ‘leven’ geven van het grafmonument, echter komt het programma komt nog niet volledig van de grond. De gemeente wijst rechthebbenden op Circle Stone door bij bevestiging van afstand wijzen op deze mogelijkheid en de mogelijkheid promoten in publicatiebord op de begraafplaats. Voorstel:  Inzetten op duurzaamheid door gebruik te maken, waar kan, van lokaal hout  Gescheiden afvalinzameling optimaliseren  Meer op biodiversiteit inzetten  Nabestaanden wijzen op mogelijkheid van Circle Stone

6.8 Uitbreiden voorzieningen Watertappunten Er zijn momenteel zes watertappunten, welke bij vorst niet te gebruiken zijn. De kranen dienen afgesloten te worden voor de vorstperiode en als dit te laat wordt gedaan bestaat de kans dat alles kapot vriest. Er is een proef uitgevoerd met een vorstvrije kraan. Dit beviel goed. Daarom worden de overige vijf kranen ook vervangen. Privé eigendommen Achter verschillende grafstenen liggen schoonmaakartikelen, kaarsjes en vazen. Deze worden door nabestaanden bij het graf bewaard omdat dat handig is. Ook blijkt dat er achter de graven schoonmaakspullen van de gemeente liggen. Voorstel is om bij ieder nieuw watertappunt een tafel en RVS-opbergmogelijkheid met voldoende gieters, bezems, handvegers en overige schoonmaakmogelijkheden te realiseren. Er wordt duidelijk gecommuniceerd dat alle voorzieningen achter de graven weggehaald moeten worden of dat anders de beheerder de spullen weghaalt. Dit wordt opgenomen in het uitvoeringsbesluit, zodat de beheerder van de begraafplaats hierop kan gaan handhaven. Mindervaliden De graspaden zijn bij regenachtig weer niet goed toegankelijk voor mindervaliden. Door middel van een ‘off-the-road’-rolstoel of – rollator kan er een betere toegankelijkheid voor mindervaliden worden gecreëerd.

Dit zijn rolstoelen en rollators die voorzien zijn van dikkere, duurzamere luchtbanden waarmee men zich over ruig terrein kan voortbewegen. De rolstoelen worden al op verschillende begraafplaatsen (bijvoorbeeld in Sliedrecht) ingezet waar ze tevens voorzien zijn van een muntslot. De stoelen worden kosteloos aangeboden door Stichting HandyCare. Veiligheid Een begraafplaats moet veilig zijn, je mot je er geborgen voelen en in alle rust kunnen gedenken. Momenteel is de begraafplaats geopend van zonsopgang tot zonsondergang. De poort is 24 uur per dag geopend. Blijkbaar is dat een reden voor ongenode bezoekers ’s nachts de begraafplaats te betreden om daar te overnachten of spullen weg te halen. De begraafplaats is rondom deels voorzien van een hek en deels door bosplantsoen. Er zijn mensen die zich de toegang tot de begraafplaats verschaffen via het bosplantsoen. Door de gemeente is er al extra surveillance geregeld, maar dit wil nog niet helpen. Het voorstel is om een hek van 1,80m hoog rondom de begraafplaats te zetten op de delen waar bosplantsoen aanwezig is. Dit is ongeveer 200 meter. Er dient nader onderzocht te worden of dit hek in plaats van het bosplantsoen komt of extra toegevoegd wordt. Ook het type hek wordt later bepaald. Het voorstel is om de poort na zonsondergang dicht en op slot te doen en bij zonsopgang weer te openen.

Hoe dit gedaan wordt is nog in onderzoek; of dit automatisch kan of handmatig moet. Voorstel:  Vervangen van zes watertappunten naar vorstvrije kranen  Tafel en RVS opbergmogelijkheid toevoegen bij de watertappunten  Bewaren van privé eigendommen achter de grafstenen niet meer toestaan  Off-the-road rolstoel toevoegen  Plaatsen van een hekwerk rondom de begraafplaats waar nu bosplantsoen aanwezig is  Sluiten van de toegangspoort kan geïntegreerd worden met bestaande afspraken voor afsluiting gemeentelijke vastgoed.

6.9 Communicatie bij grafuitgifte Bij de aangifte van een geboorte ontvangt de inwoner van Boxtel een klein presentje. Normaliter ontvangen rechthebbenden van een graf na de begrafenis een grafakte of bevestiging. De communicatie die door de gemeente wordt verzorgd aan een rechthebbende kan duidelijker. Het voorstel is om bij de uitgifte van een graf een nieuwe brochure te doen. In deze brochure staan de regels van de begraafplaats (geen spullen achter het graf bewaren, openingstijden, grootte van beplanting). Daarnaast dient de rechthebbende op de hoogte te worden gesteld van het steenmodel dat gekozen is en aan welke voorwaarden deze moet voldoen. Hiermee kan hij naar een steenhouwer. Tot slot is het voorstel een attentie bij de brief te doen zoals een bij- en vlindervriendelijk bloemenmengsel dat bij het graf gezaaid kan worden. Voorstel:  Bij uitgifte van een graf een brochure toesturen met daarin de regels  Bij een begrafenis toesturen van een bij- en vlindervriendelijk mengsel dat bij het graf gezaaid kan worden

Bijlage A Uitwerking beleidsplan 2007 Behoefte en capaciteit Beleidsplan 2007 Vanwege een verwacht tekort van 579 graven om tot 2046 te kunnen blijven begraven zou men: - Het actieve ruimingsbeleid voortzetten; - Een uitbreiding van de begraafcapaciteit realiseren; - Tijdig aanschrijven rechthebbenden; - Naar samenwerking zoeken met de Verrijzenisparochie; - Beleid opstellen ten aanzien van rechthebbenden met onbekend adres.

Resultaat Er zijn sinds 2007 minder begravingen geweest dan toen verwacht werd. - De gerealiseerde inbreiding is nog niet in gebruik genomen. - Er wordt nu jaarlijks aangeschreven. Bij de brief zit een retourformulier waarop de nabestaanden hun wensen kunnen aankruisen. - Er is regelmatig overleg met parochie bestuur (circa eens in de 2 jaar, of indien nodig eerder); - Er is nog geen beleid voor rechthebbenden met onbekend adres.

Monitoring asbestemming: - Uitbreiding capaciteit urnenmuur; - Afstemming behoefte en capaciteit bijzettingen; - Afstemmingen behoefte en capaciteit asverstrooiingen; - Bepaling noodzaak milieumaatregel.

In 2009 is er een uitbreiding van drie urnenmuren gerealiseerd. Er zijn nog voldoende urnennissen beschikbaar; De asbestemmingen lopen minder snel dan destijds werd gedacht. De grafrechtperiode is teruggebracht van 20 jaar naar 10 jaar. Er wordt steeds meer gevraagd naar urnenkelders. Het strooiveld is in de afgelopen beleidsperiode twee keer gereinigd en een keer geheel vervangen. Het aantal geregistreerde as-verstrooiingen is niet toegenomen. Daarentegen worden wel steeds vaker illegale as-verstrooiingen geconstateerd. Vaak wordt as ook in openbare gebied verstrooid terwijl dit volgens de Wlb niet mag. Handhaving is onmogelijk.

Begraafplaatsadministratie Beleidsplan 2007 De knelpunten (veroorzaakt door de gebruikte administratieprogramma’s) oplossen. Zo kon de samenwerking tussen de betrokken afdelingen minder intensief worden.

Resultaat Verbeterd: - Nieuwe update naar web-applicatie; - Digitale kaart van de begraafplaats gekoppeld met de begraafplaatsadministratie; - Applicatie om 24x7 uitvaarten te kunnen reserveren (door uitvaartondernemers) d.m.v. een online begraafplaatsagenda.

Gemeentelijke begrafenis Beleidsplan 2007 Vaststellen gemeentelijk beleid ten aanzien van gemeentelijke begrafenis.

Resultaat De uitvoering binnen de gemeente is door SOzorg overgenomen. Twee zorgconsulenten behandelen de uitvaarten van gemeentewege waarbij incidenteel contact is in het kader van de uitvoering van de Wlb.

Veiligheid Beleidsplan 2007 Implementatie RisicoEvaluatie begraafplaats.

Inventarisatie

Resultaat - Er is een bekisting aangekocht voor het delven van graven. Hier wordt (mede door de ARBO-richtlijnen) altijd mee gewerkt; - Er is een Risico- Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) en een plan van aanpak opgesteld en uitgevoerd; - Circa twee jaar geleden is er een nieuwe RI&E opgesteld waarvan alle verbeterpunten zijn uitgevoerd; - Uitbesteedde werkzaamheden krijgen qua veiligheid weer aandacht als we meer gaan inbesteden en dus in eigen beheer gaan uitvoeren (vooral groenonderhoud).

Beheersverordening Beleidsplan 2007 -

Herziening beheersverordening en uitvoeringsbesluiten; Monitoring belangstelling verschillende standaardmodellen gedenktekens en belangstelling voor vrije keuze gedenkteken; Handhaving bij nalatig onderhoud en overige ongewenste situaties.

Resultaat -

De beheersverordening is in februari 2009 door de raad vastgesteld. De uitvoeringsbesluiten Grafdelving en grafmonumenten zijn in november 2008 door het college van B&W vastgesteld en als bijlage ter informatie bij het raadsvoorstel toegevoegd; Er zijn wijzigingen voor wat betreft verruiming steenmodellen doorgevoerd door meer grafakkers aan te wijzen waar vrije steenmodellen kunnen worden geplaatst; Ook is er een lichte verruiming van de overige standaard steenmodellen toegepast als dat specifiek de wens van nabestaanden is geweest en daartoe schriftelijk een verzoek is gedaan; Verder is steeds meer door de beheerder naar nabestaanden gecommuniceerd over het gebruik van de ruimte rondom grafbedekkingen, en die dus buiten de huur van grafrecht vallen.

Congregaties Beleidsplan 2007 -

Nader onderzoek juridische status graven van congregaties van JMJ en OLV van Afrika; Het vastleggen van afspraken tussen de gemeente en de congregaties van JMJ en missiezusters OLV van Afrika

Resultaat -

Hierover is over en weer met herindeling van grafakkers en de duur van het grafrecht contact geweest met de congregaties JMJ en de missiezusters Olv van Afrika. De congregatie van JMJ wil vanaf 2024 de graven laten ruimen, overledenen bekisten en overbrengen naar kasteel Heeswijk alwaar deze worden herbegraven op een apart gedeelte op de begraafplaats aldaar van deze congregatie. De missiezusters Olv van Afrika heeft aangegeven dat zij op de begraafplaats Munsel willen blijven en na verloop van tijd een verzamelgraf willen aanleggen voor alle zusters die op Munsel begraven liggen. Daarbij wordt gedacht aan een monument ter nagedachtenis aan deze congregatie. Voorts zijn er duidelijke afspraken gemaakt over voor hen gereserveerde graven waar overigens ook de grafrechten voor worden betaald.

Exploitatie Beleidsplan 2007 -

Storting in egalisatiereserve structureel opnemen in de exploitatiebegroting Actief (ruiming)beleid in bewaking van kosten; Afstemming van toenemende kosten door middel van lichte gefaseerde tariefsverhoging.

Resultaat -

Vanwege een landelijke beleidsmaatregel van het ministerie zijn de reserves/voorzieningen van de begraafplaats afgeschaft Bij hogere inkomsten van grafrecht en grafverlengingen (dit komt nauwelijks voor) dan dat kosten, wordt dit in een voorziening opgenomen. Dat mag overigens alleen door de raad besloten worden. (Na overleg en onderzoek met collega’s van concern en financiën). In 2007 was de kostendekkendheid ca. 90% Deze is bezien over meerdere jaren gemiddeld 80-85%. De tarieven zijn gelijkmatig met de indexering van de gemeentelijke begroting door de jaren heen geïndexeerd en verhoogd. Er zijn minder uitvaarten en bijzettingen, en daardoor minder inkomsten De (noodzakelijke) uitgaven van beheer, onderhoud en instandhouding worden wel steeds hoger als gevolg van markt invloeden zoals inflatie en verhoging van grond en bouwstoffen.

Herziening onderhoudstaken Beleidsplan 2007 -

Resultaat

Kennisregistratie: vastleggen kennis en ervaringen huidige beheerder; Vaststellen kwaliteitsniveau dienstverlening op de gemeentelijke begraafplaats; Opstellen taakomschrijving beheerder; Integreren onderhoudsbestekken (evt. in gezamenlijkheid met bijzondere begraafplaatsen.

Ten tijde van pensionering van de beheerder is de kennis overgedragen aan de huidige beheerder. Ook nu wordt er een nieuwe beheerder ingewerkt en ingezet op het inbesteden van onderhoudswerk op de begraafplaats. Er is een duidelijke taakverdeling tussen beheerders begraafplaats (wijkbeheer), projectleider (beheer en uitvoering) en administratie (belastingen).

Overleg bijzondere begraafplaatsen (toezichthoudende taak) Beleidsplan 2007 -

Ontwikkelingen behoefte en capaciteit Inzicht houden in mogelijke effecten op behoefte en capaciteit gemeentelijke begraafplaats Mogelijke vormen van samenwerking op het gebied van onderhoud Inzicht houden in bestaande situatie in relatie tot Wlb;

Resultaat -

De ontwikkelingen in begraven is destijds besproken met de parochies van m.n. H. Hart en Petrus in Boxtel. Dit heeft slechts weinig effect gehad. Er is samenwerking geweest in het onderhoud door middel van het opnemen van groenonderhoud werkzaamheden in de bestekken van het wijkonderhoud maar dat heeft niet het gewenste effect. De nauwkeurigheid en het kwaliteitsniveau worden niet gehaald en daarom wordt nu toch een begin gemaakt met het (deels) inbesteden van onderhoudswerkzaamheden. De ontwikkelingen maar ook vooral de wijze van toepassing van de Wlb wordt voortdurend gevolgd en nageleefd. Daar waar knelpunten zijn wordt met de projectleider in overleg getreden en gezamenlijk naar een oplossing gezocht.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=MijnGemeenteDichtbij&id=0948dab9-631a-436c-ac77-2f746fc243bd