Begroting 2025 Boxtel- Begroting 2025 Boxtel
Tekst van het document
Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenramingen 2026-2028
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ...................................................................................................................... 2 Inleiding begroting 2025 ........................................................................................................ 3 Begroting in Beeld ................................................................................................................. 4 Algemeen .............................................................................................................................. 6 Leeswijzer begroting 2025 ................................................................................................. 7 Financiële samenvatting ....................................................................................................
9 Portefeuilleverdeling .........................................................................................................11 Programmaplan ....................................................................................................................13 Duurzame Transformatie ..................................................................................................13 Sociale Kracht...................................................................................................................21 Leefbare Ruimte ...............................................................................................................35 Vitaal Ondernemen ...........................................................................................................44 Meewerkend Bestuur ........................................................................................................50 Paragrafen ...........................................................................................................................57 Lokale heffingen ...............................................................................................................57 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................68 Kapitaalgoederen
..............................................................................................................74 Financiering ......................................................................................................................80 Bedrijfsvoering ..................................................................................................................84 Verbonden partijen ...........................................................................................................87 Grondbeleid ......................................................................................................................98 Financiën............................................................................................................................102 Uitgangspunten en grondslagen begroting 2025 en meerjarenramingen 2026-2028 ......103 Samenvattend overzicht ontwikkeling begrotingssaldo ...................................................104 Meerjarig overzicht van baten en lasten en de resultaatbestemming per programma .....105 Incidentele baten en lasten op programmaniveau ...........................................................107 Stand van zaken te realiseren taakstellingen en restant stelposten ................................112 Reserves
........................................................................................................................113 Voorzieningen .................................................................................................................117 Nieuw beleid, gehonoreerde wensen ..............................................................................118 Investeringen ..................................................................................................................119 Meerjarig overzicht balans ..............................................................................................121 Overzicht van baten en lasten en presentatie structureel begrotingssaldo ......................122 Bijlagen ..............................................................................................................................124 Lijst van afkortingen ........................................................................................................125 Begrippenlijst ..................................................................................................................128
2 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Inleiding begroting 2025 In de begroting van 2025 investeren we op een verantwoorde wijze in onze mooie gemeente Boxtel en geven we verdere uitvoering aan het Beleidsakkoord ‘Samen aan de slag’. De begroting voor 2025 is solide en weerspiegelt de zorgvuldige financiële planning van de afgelopen jaren. Dankzij de opgebouwde reserves hebben we nu ruimte om te investeren in onze gemeente. De belangrijkste investeringen zijn gericht op het verder ontwikkelen van Boxtel en op het verbeteren van de leefbaarheid voor de inwoners. Zo maken we extra middelen vrij voor de bouw van flexwoningen om de woningnood aan te pakken en breiden we de formatie uit om meer bouwplannen te kunnen behandelen. Ook investeren we in extra middelen voor ondersteuning van minima, een impuls voor het jongerenwerk, het versterken van onze lokale economie, verbeteringen aan groene ruimtes en de algemene leefomgeving, sportvelden en wegen. Tijdens de behandeling van Kadernota 2025 op 2 juli 2024 zijn daarnaast drie moties aangenomen door de raad. Het college gaat uitvoering geven aan de moties: Invoeren groennorm & Zonnewarmtenet met warmtepompen en informeert de raad op een later moment over de uitkomst en gevolgen hiervan. De derde motie betrof de financiering van de renovatie van de bibliotheek.
De plannen voor de renovatie zijn nog onvoldoende concreet om hiervoor alvast een reservering op te nemen in de Begroting 2025. De planvorming wordt in de loop van dit jaar concreet waarna de renovatie zal worden betrokken bij de integrale afweging van de Kadernota 2026. Zoals bekend komt er vanaf 2026 minder geld binnen door een herstructurering van het gemeentefonds. Daarnaast waren de plannen van het nieuwe kabinet ten tijde van het opstellen van deze begroting nog niet bekend. We kunnen als gemeente alleen onze taken uitvoeren als we daar ook voldoende rijksmiddelen voor krijgen. Daarover bestaat dus nog grote onzekerheid. De komende jaren staat onze gemeente voor grote financiële opgaven, zoals het uitvoeren van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) om de mobiliteit en bereikbaarheid te verbeteren, de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) om de schoolgebouwen te vernieuwen, het investeren in het beheer en de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed en het uitvoeren van het programma verduurzaming. Ondanks goede kostenramingen brengen deze opgaven onzekerheid met zich mee. Dit vraagt om een duurzame begroting en voldoende reserves. Onze reservepositie blijft met deze begroting op voldoende niveau. Het is zaak dit de komende jaren zo te houden.
Conclusie De begroting voor 2025 is degelijk en sluitend waarmee we een grote stap vooruit zetten met de uitvoering van het beleidsakkoord. Echter, de onzekerheid over de toekomst blijft bestaan, wat vraagt om verstandige keuzes in de komende jaren om daarmee onze gemeente veerkrachtig te houden. We blijven daarbij vasthouden aan onze beleidsambities met de basis op orde en werken elke dag samen aan een nog mooiere gemeente Boxtel.
3 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Begroting in Beeld
4 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
5 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Algemeen
6 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Leeswijzer begroting 2025 Met de vaststelling van de Begroting 2025 autoriseert de gemeenteraad het college om het beleid voor 2025 tot uitvoering te brengen en welke middelen daarvoor beschikbaar zijn. Deze begroting is opgebouwd uit een aantal onderdelen: Algemeen Dit onderdeel is de inleiding op deze begroting, waarin de belangrijkste punten zijn weergeven en een samenvatting is opgenomen van het financiële resultaat. Programma's De Begroting 2025 kent 5 programma’s en de gemeenteraad autoriseert de baten en lasten per programma. De opbouw van een programma ziet er als volgt uit: • titel van het programma • algemene beleidsdoelstelling • maatschappelijk effect • regulier werk (weergegeven in een infographic) • ambities bestuursakkoord • dit kost het • beleidsindicatoren. De ambities vanuit het bestuursakkoord zijn weergegeven met concrete thema's. Per thema beantwoorden we de vragen: • wat willen we bereiken? • wat gaan de daarvoor doen? • hoe kunnen we dat meten?1 Per programma is een financiële toelichting opgenomen van de belangrijkste ontwikkelingen tussen de begroting 2024 na wijziging en de nieuwe begroting 2025. Aangezien bij alle programma's sprake is van prijsindexering en ontwikkeling bijdrage inzet MijnGemeenteDichtbij, lichten we deze daar niet afzonderlijk toe. Bij ieder programma is verder een overzicht opgenomen van de begrote en voorgenomen investeringen.
Tenslotte zijn per programma de verplicht voorgeschreven BBV beleidsindicatoren opgenomen. Deze beleidsindicatoren zijn voor alle gemeenten gelijk en kunt u raadplegen op www.waarstaatjegemeente.nl. Dit maakt het mogelijk onze gemeente te vergelijken met andere gemeenten. In dit overzicht staan ook de landelijke cijfers. Paragrafen De paragrafen gaan in op financiële en bedrijfsmatige onderwerpen die meerdere programma’s raken. Alle paragrafen zijn wettelijk verplicht. De onderwerpen van de paragrafen zijn belangrijk voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente.
1 Dit onderdeel is nog niet bij alle thema’s volledig uitgewerkt. Dit werken we in de komende periode
verder uit.
7 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Financiën Dit onderdeel bevat een uiteenzetting van de financiële positie van de gemeente Boxtel. De meeste overzichten zijn wettelijk voorgeschreven. We gaan onder andere in op: • de ontwikkeling van het financiële begrotingsbeeld • de geprognosticeerde balans in meerjarenperspectief • het meerjarig overzicht van baten en lasten • de investeringsplanning • een overzicht van reserves en voorzieningen. Bijlagen Deze begroting wordt gecompleteerd met een aantal bijlagen, waarvan een deel is opgenomen in het afzonderlijk bij deze begroting behorend bijlagenboek.
8 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Financiële samenvatting Vanaf het begrotingsjaar 2025 is het autorisatieniveau gewijzigd van beleidsproduct- naar programmaniveau. Samenvattend geeft de begroting het volgende beeld: Financiële samenvatting
begroting begroting begroting begroting begroting
(x € 1.000l)
2024
2025
2026
2027
2028
Duurzame Transformatie
10.349
8.554
8.110
8.150
8.162
Sociale Kracht
11.186
10.180
10.195
9.796
9.700
Leefbare Ruimte
5.496
7.441
7.599
6.388
6.462
Vitaal Ondernemen
608
1.015
487
490
494
Meewerkend Bestuur
88.919
89.361
87.402
89.287
91.550
Totaal baten
116.557
116.551
113.792
114.111
116.367
Duurzame Transformatie
14.487
12.300
11.766
11.543
11.485
Sociale Kracht
55.557
55.266
54.686
54.343
54.097
Leefbare Ruimte
25.370
27.223
27.615
26.508
27.431
Baten programma:
Lasten programma:
Vitaal Ondernemen
7.156
7.132
7.205
7.258
7.405
Meewerkend Bestuur
14.157
13.761
13.762
14.649
15.355
Totaal lasten
116.727
115.682
115.034
114.302
115.773
-171
869
-1.242
-191
594
Saldo van baten en lasten Mutaties reserves programma: Duurzame Transformatie Sociale Kracht Leefbare Ruimte Vitaal Ondernemen
775
415
415
15
1.276
411
325
309
-47
72
113
-28
319
13 110
41
41
41
38
Meewerkend Bestuur
-1.715
-817
844
90
Mutaties reserves
448
163
1.597
771
76
Begrotingssaldo
278
1.032
355
579
670
af: Saldo incidentele baten en lasten
-1.580
34
991
208
0
Structureel en reëel begrotingsbeeld
1.858
997
-636
371
670
Uitgangspunten begroting De begroting 2025-2028 is opgesteld op basis van de uitgangspunten zoals vastgesteld in de Kadernota 2025. Deze uitgangspunten zijn in deze begroting opgenomen in het hoofdstuk Financiën (uitgangspunten en grondslagen begroting 2025 en meerjarenramingen 20262028). Samengevat is dit: • Ontwikkeling loonkosten De loonkosten zijn gebaseerd op de huidige cao gemeenten. Deze cao heeft een looptijd tot 1 april 2025. Vanaf 2025 gaan we uit van een jaarlijkse trendmatige indexering van 3,5%. • Inflatie (exploitatie)budgetten De prijsgevoelige uitgaven en prijsgevoelige inkomsten compenseren we voor de jaarlijkse begrote prijsstijging. Deze indexering is gebaseerd op het 9 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
•
•
•
prijsstijgingspercentage van de netto materiële overheidsconsumptie (septembercirculaire 2023) en is voor 2025 bepaald op 1,6%. Inflatiecorrectie belastingen en tarieven Voor de inflatiecorrectie voor belastingen en tarieven hanteren we een gewogen percentage. Deze bestaat uit 1/3 prijsmutatie budgetten en 2/3 voor overige ontwikkeling loonkosten. De index voor 2025 is 2.9%. Rente De renteontwikkeling is gebaseerd op de actuele ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt. Op basis van onze liquiditeitspositie zijn de gevolgen voor onze begroting tot 2028 nihil. Omslagrente kapitaallasten en grondexploitatie De rekenrente die we als kapitaallasten toerekenen voor de gerealiseerde investeringen en grondexploitatie is gebaseerd op de werkelijke rentekosten en onze vermogenspositie. Het percentage voor de begroting 2025 en volgende jaren is gebaseerd op de realisatie 2023 en is berekend op 0,79%.
De begroting is verder gebaseerd op de mutaties zoals meegenomen met de op 2 juli 2024 vastgestelde Eerste bestuursrapportage 2024 en Kadernota 2025. Daarnaast zijn de gevolgen van de meicirculaire 2024 verwerkt in de begroting. Sluitende meerjarenbegroting In overeenstemming met de uitgangspunten vanuit het beleidsakkoord sluiten alle jaren met een positief begrotingssaldo. Toch zijn er zorgen naar de toekomst. Zo hebben we met de Kadernota een fors deel van onze reserves ingezet om nieuw beleid te realiseren en is en blijft de impact van het 'ravijnjaar 2026' met een daling van onze algemene uitkering met € 3,6 miljoen groot op onze begroting. Dit in combinatie met mogelijke bezuinigingen op Rijksniveau maakt dat we zorgen hebben naar de toekomst. We hopen dat we in de aanloop naar de begroting 2026 hier meer duidelijkheid over hebben. Provinciaal toezicht De provincie beoordeelt onze begroting en toetst hierbij of de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Om te beoordelen of de structurele lasten in de begroting worden gedekt door structurele baten wordt het begrotingssaldo gecorrigeerd met de incidentele baten en lasten. Hieruit volgt het structureel en reëel begrotingsbeeld. Conclusie is dat onze begroting zowel voor het begrotingsjaar 2025 als het structurele begrotingsjaar 2028 voldoet aan deze toets.
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is voor deze begroting bepaald op 3,1. We streven naar een minimale norm van 1,0 en dus kan worden geconcludeerd dat ons weerstandsvermogen voldoende is. Het weerstandsvermogen geeft aan of en in welke mate we in staat zijn om risico's met financieel gevolg op te vangen vanuit de bestaande weerstandscapaciteit. Voor een uitgebreide toelichting hierop verwijzen we u naar de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing'.
10 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Portefeuilleverdeling RONALD VAN MEYGAARDEN | Burgemeester | Portefeuille: Algemene Coördinatie Openbare Orde en Veiligheid Toezicht & Handhaving Volksgezondheid MARIËLLE VAN ALPHEN – HABRAKEN | Wethouder Economie en Werkgelegenheid | Wijkwethouder Centrum, Breukelen, Kalksheuvel, De Oksel en 1e locoburgemeester | Portefeuille: Economie en werkgelegenheid Economische ontwikkeling Centrum Boxtel Werkgelegenheid, Bedrijventerreinen inkomensvoorziening en arbeidsmarkt Opvang vluchtelingen en huisvesting statushouders Complexgewijze huisvesting arbeidsmigranten GreenTech Park Brabant (Vorst B) Revitalisering Ladonk DÉSIRÉ VAN LAARHOVEN – VAN ABEELEN | Wethouder Duurzaamheid, Plattelandsontwikkeling en Jeugdzorg | Wijkwethouder Lennisheuvel en 2e locoburgemeester | Portefeuille: Energietransitie en klimaatadaptatie Plattelandsontwikkeling (inclusief VAB-beleid) Landbouwtransitie Natuur, landschap en biodiversiteit Milieu Van Gogh Nationaal Park, Het Groene Woud en Mozaïek Dommelvallei (Plaats) De Kleine Aarde 3.0 Jeugdzorg Ruimtelijke ordening en Volkshuisvesting in de kernen Implementatie omgevingsvisie Toerisme en recreatie (inclusief kermissen) Monumentenzorg Cultureel erfgoed Communicatie en Marketing Projecten Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting: Boxtel: Jorishof, 't Ronduutje, Appartementencomplex De Kleine Aarde Lennisheuvel: Achter Den Eijngel, CPO project Lennisheuvel
Esch: Postelstraat, De Ruiting Liempde: Kerkweide-Oost, Pastorie, Pastorietuin, Woningen achter de pastorie, NieuwstraatDorpsstraat Tiny Houses
11 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
WIM VAN DER ZANDEN | Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Volkshuisvesting | Wijkwethouder Selissenwal en Esch en 3e locoburgemeester | Portefeuille: Ruimtelijke ontwikkeling Volkshuisvesting Gemeentelijke gronden Grondexploitaties Vergunningverlening Ruimte voor Ruimte WMO Implementatie omgevingsvisie Kerkweide-West, Albinonistraat, Flexwoningen Ouderenagenda
HANS HEESEN | Wethouder Financiën, Onderwijs, Cultuur, Sport en Subsidies | WMO Wijkwethouder Munsel-Selissen en Liempde en 4e locoburgemeester | Portefeuille: Financiën Onderwijs Subsidieverstrekking en subsidiebeleid Gebouwenbeheer Kunst en Cultuur Sport
FRED VAN NISTELROOIJ | Wethouder Mobiliteit, Infrastructuur en Openbare Ruimte | Wijkwethouder Boxtel-Oost en 5e locoburgemeester | Portefeuille: Afval en reiniging Programma water en riolering Parkeerbeleid Groenbeleid Mobiliteit Infrastructuur Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) Mobiliteitsbeleid 2040 Openbare ruimte (wegen, groen, openbare verlichting) Jeugd- en jongerenwerk Gemeenschapshuizen Samenwerking maatschappelijke partners Boxtel Binnen de Bruggen Organisatie
12 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Programmaplan Duurzame Transformatie
Algemene beleidsdoelstelling Boxtel moet klaar zijn voor de toekomst. Een toekomst waarbij we uit moeten gaan van een ander, minder voorspelbaar klimaat. Iets waar we vandaag al de eerste effecten van zien. Dat betekent aanpassen en tegelijk onze negatieve impact op de natuur en onze ecologische voetafdruk flink verkleinen. Daarom investeren we in een duurzaam en veerkrachtig Boxtel. We werken aan een veerkrachtige leefomgeving waar voldoende ruimte is voor water en groen, in goede balans met de gebouwde omgeving. Omgeven door een robuust landschap en vitale natuurgebieden. Zodat we een fijne, gezonde en toekomstbestendige leefruimte kunnen bieden aan al onze inwoners. Verder gaan we zuinig en bewust om met beschikbare energie en grondstoffen. Waarbij we onze behoefte aan energie en grondstoffen verkleinen en dat wat we nodig hebben zoveel mogelijk uit duurzame bronnen halen.
Maatschappelijk effect In het programma Duurzame Transformatie willen we de volgende maatschappelijke effecten realiseren: • Een klimaatadaptieve en veerkrachtige leefomgeving die in een veranderend klimaat veilig en gezond leven mogelijk maakt; • De groene en blauwe ruimte in onze dorpen en buitengebied is gezond en biodivers en draagt bij aan een klimaatadaptieve en veerkrachtige leefomgeving; • In het landelijk gebied hebben we een gezonde en veerkrachtige natuur in goede harmonie met wonen, werken en recreëren; • Afval kennen we niet meer, doordat we zorgvuldig omgaan met de beperkt beschikbare grondstoffen in een circulaire economie; • We zijn energieneutraal en iedereen heeft toegang tot duurzame en betaalbare energie, waar we bewust en zuinig mee omgaan;
13 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Regulier werk De afbeelding hieronder geeft een indicatie van de vaste werkzaamheden die we uitvoeren binnen het programma Duurzame Transformatie.
Ambities beleidsakkoord Thema 1 Groen-Blauw Boxtel Wat willen we bereiken? De 'groen-blauwe ruimte' - dat is het geheel van bodem, water, natuur, lucht, landschap, groen én biodiversiteit - is een belangrijke basis voor een klimaatadaptieve en veerkrachtige leefomgeving. Daarom zetten we in op de verbetering en versterking van al deze elementen, zowel in het buitengebied als in de gebouwde omgeving. Samen met onze inwoners, maatschappelijke partners en mede-overheden. Boxtel zet in op een leefomgeving die klimaatadaptief en veerkrachtig is. In een veranderend klimaat merken we dat het weer onvoorspelbaarder wordt. Dat betekent dat we voorbereid moeten zijn op te veel water door heftige piekbuien of langdurige regenval. Maar ook op perioden van hitte en droogte, waarbij een tekort aan water kan ontstaan. Dit kan leiden tot allerlei bijkomende problemen. Zoals schade aan de gebouwde omgeving, natuur en gewassen, maar ook risico's voor de gezondheid van onze inwoners. Hoe beter we voorbereid zijn, hoe beter we schade kunnen voorkomen én een fijne, veilige en gezonde leefomgeving kunnen bieden aan iedereen.
14 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Wat gaan we daarvoor doen? Klimaatadaptatie We volgen de vastgestelde strategie en voeren de maatregelen uit zoals opgenomen in de vastgestelde Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan het afkoppelen van regenwater en het opstellen van een hittestressplan. Voor de uitvoering van maatregelen heeft Waterschap De Dommel cofinanciering ter beschikking gesteld. Programma Water en Riolering In 2025 stelt de gemeenteraad het nieuwe Programma Water en Riolering vast. Uiteraard hebben we hierin aandacht voor klimaatadaptatie en de robuustheid van het rioolstelsel en de gemeentelijke watergangen. Natuur, Landschap en Biodiversiteit In 2025 starten we met de uitvoering van het programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit, dat eind 2024 wordt vastgesteld. GGA Kampina - deelgebied Essche Stroom De opgaven voor klimaat, natuur, water en landbouw zijn nauw met elkaar verweven. Het is daarom belangrijk om samen te zoeken naar slimme combinaties van oplossingen voor sterkere natuur, voldoende water met een betere kwaliteit, een goede bodem en toekomst voor de landbouw. Natuurherstel binnen Natura 2000-gebied Kampina is niet voldoende om de natuurdoelen te halen. Natuurherstel vraagt om verandering in ruimte- en grondgebruik in de overgangsgebieden rondom het natuurgebied.
Hiervoor is door de provincie de gebiedsgerichte aanpak (GGA) Kampina en Oisterwijkse Vennen opgestart. Binnen de GGA Kampina ligt het deelgebied Essche Stroom. Als gemeente gaan we de projectgroep voor dit deelgebied trekken. Doel van deze projectgroep is te komen tot constructieve gesprekken en oplossingen voor het gebied zelf en de bewoners en ondernemers in het gebied. Vitaal landelijk gebied Het landelijk gebied in Boxtel staat voor grote opgaven. In het bestuursakkoord en in de ontwerp Omgevingsvisie is aangekondigd dat er een koers buitengebied wordt opgesteld. In die koers worden alle ambities en doelen die te maken hebben met een vitaal landelijk gebied samengebracht. Met het programma Vitaal Landelijk Gebied werken we aan de economische en ruimtelijke vitaliteit van het buitengebied, met ruimte voor bedrijven en respect voor natuur en milieu. Dit draagt bij aan aantrekkelijk vestigingsklimaat, fijn wonen en een stevige sociale structuur. Het programma geeft uiteindelijk ook weer hoe we de doelen en opgaven gaan realiseren in de vorm van gebiedsgerichte deelprogramma’s, projecten en acties. Landelijke beëindigingsregeling veehouderij We willen een passend perspectief bieden voor veehouders die in het kader van de Landelijke Beëindigingsregeling veehouderij met hun huidige activiteiten willen stoppen.
We benoemen hiervoor een contactpersoon die de veehouders begeleidt en adviseert in de planologische procedure. VAB-beleid (vrijkomende agrarische bebouwing) In 2025 wordt het VAB-beleid vastgesteld en starten we de uitvoering ervan. Met het VABbeleid willen we de transformatie van agrarische bedrijven helpen en een andere invulling 15 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
mogelijk maken. In voorkomende gevallen kan dit leiden tot extra woningbouw. Het VABbeleid gaat onderdeel uitmaken van het programma Vitaal Landelijk Gebied. Hoe kunnen we dat meten? Klimaatadaptatie In 2025 ontwikkelen we een dashboard klimaatadaptatie met indicatoren. Natuur, Landschap en Biodiversiteit Volgens projectmatig werken worden de eerste uitvoeringsprojecten gedefinieerd en opgepakt. Ruimte voor water, robuust rioolstelsel Een robuust rioolstelsel is cruciaal voor een gezonde leefomgeving. We monitoren de volgende onderdelen: lengte vrijvervalriool, aantal klachten/meldingen van storingen drukriool en rioolverstoppingen, % afgekoppelde panden en aantal illegale hemelwateraansluitingen.
Thema 2 Energieneutraal, minder afval en verspilling Wat willen we bereiken? Energie en grondstoffen. We maken er dagelijks gebruik van en de beschikbaarheid ervan lijkt zo vanzelfsprekend. Toch weten we dat het gebruik van energie en grondstoffen zijn grenzen heeft. Daarom werken we zo snel mogelijk toe naar een energieneutraal Boxtel. Bouwen we aan onze eigen duurzame energievoorziening en nieuwe energiesystemen. En zetten we maximaal in op het besparen van energie en het voorkomen van onnodige verspilling van energie. Van afval willen we af. We willen daarom door bewustwording de hoeveelheid huishoudelijk afval verkleinen en (zwerf)afval voorkomen. Maar afval is ook grondstof. Daarom zetten we in op betere afvalscheiding, het sluiten van kringlopen en stimuleren we duurzaam hergebruik. Dit doen we met een hoog serviceniveau en we sturen via de afvalstoffenheffing. Wat gaan we daarvoor doen? Energietransitie We stimuleren zon op dak en objecten en de realisatie van zonneparken, zodat we kunnen gaan voldoen aan de opgave voor duurzame opwek van de RES Noord Oost Brabant voor 2030. We gaan een samenwerkingsovereenkomst aan met Enexis met als doel de uitbreiding van het energienet te versnellen. Het betreft de plaatsing van extra transformatiehuisjes en 3 middenspanningsstations.
Realisatie van het Uitvoeringsprogramma warmtetransitie (isolatie en aardgasvrij) met behulp van de SPUK-uitkeringen die voor de Aanpak Energiearmoede en Lokale aanpak isolatie zijn verstrekt. Het gaat hier om het plaatsen van, onder andere, warmtepompen en isolatie. We schakelen hierbij Buurkracht in om in verschillende wijken burgers te mobiliseren en te stimuleren om energie te besparen. Bij de isolatieaanpak hebben we rekening te houden met de flora- en faunawetgeving. Daarom stellen we een gemeentelijk Soortenmanagementplan (SMP) vast. Via het eind 2024 vast te stellen accommodatiebeleid geven we ook uitvoering aan de verduurzaming van ons maatschappelijk vastgoed. 16 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Om de acties uit het Uitvoeringsprogramma warmtetransitie uit te kunnen voeren is extra ambtelijke capaciteit nodig. Deze financieren we met behulp van de SPUK-uitkering CDOKE. Circulaire economie: Circulair en lokaal Conform het Rijksprogramma Nederland Circulair streven we naar een volledig circulaire economie en 50% minder primaire grondstoffen in 2050. In 2025 ontwikkelen we hiervoor lokaal beleid. We zetten de in 2024 gestarte pilot op het industrieterrein Daasdonk op het gebied van circulariteit voort.
Afval en grondstoffen In de gemeentelijke duurzaamheidsvisie staan verspilling en de circulaire economie benoemd als belangrijk thema. Met ons afvalbeleid geven we hier uitvoering aan in een belangrijk deel van de keten, namelijk het afval dat vrijkomt bij onze inwoners. Het afvalbeleid is in transitie van een lineaire naar een circulaire economie. Op dit moment bevinden we ons in de hergebruik economie. In 2025 werken we verder aan het uitvoeren van het meerjarig uitvoeringsprogramma Afval en Grondstoffen. Hoe kunnen we dat meten? Energie De realisatie opwek en energiebesparing (in procenten) meten we regionaal via de jaarlijkse RES monitor. De voortgangsrapportage 2023, waarin de monitor 2023 is opgenomen is hier2 te vinden. Afval en grondstof Voortgang wordt gemeten aan de hand van de gestelde doelen uit het beleid Afval en Grondstoffen. 2
https://www.energiewerkplaatsbrabant.nl/werkgroepen/res+noordoost+brabant/publicaties+en+rapport en+overzicht/voortgangsrapportage+2023/default.aspx#folder=2469205
17 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Minder restafval Meer afvalscheiding Meer hergebruik
Eenheid kilogram per inwoner per jaar % gescheiden ingezameld % hergebruik grondstoffen
2030 < 30 kg > 90 % > 60 %
Hoeveelheid ongescheiden, niet herbruikbaar afval / aantal inwoners Hoeveelheid gescheiden ingezameld herbruikbaar afval / totaal afval Hoeveel hergebruikt materiaal / totaal afval
Thema 3 Veiliger en minder overlastgevend spoor- en vliegverkeer Wat willen we bereiken? Voor een veilige en gezonde leefomgeving moeten we ook kijken naar het spoor- en vliegverkeer. Boxtel wordt doorkruist door spoorwegen. Ze zijn druk bereden door personenen goederentreinen. Dat is goed voor de verbondenheid en bereikbaarheid van Boxtel, maar levert ook hinder op door geluid, trillingen en verkeersopstoppingen. Ook zijn er risico's verbonden aan het vervoer van gevaarlijke stoffen. Hetzelfde geldt voor het vliegverkeer vanaf Eindhoven Airport en van defensie. (Laag)vliegende toestellen zorgen voor geluidshinder en ongezonde uitstoot. We zetten daarom in op het voorkomen van hinder en onveilige situaties. Dat doen we binnen onze gemeente, maar ook in samenwerking met anderen. Wat gaan we daarvoor doen? Verminderen geluidsoverlast spoor Wij dringen op basis van het vastgestelde geluidsaneringsplan bij ProRail en Rijk aan op een spoedige realisatie van geluidschermen en raildempers langs beide sporen. We dienen een project in voor de verbetering van de leefbaarheid in de spoorzone dat meegaat in de aanvraag van de regio RNOB voor een nieuwe Regio Deal met het Rijk. Spoorgoederenvervoer gevaarlijke stoffen Richting ProRail en Rijk stellen wij ons kritisch op ten aanzien van het spoorgoederenvervoer met gevaarlijke stoffen en werken daar regionaal in samen.
In samenwerking met de provincie en de omliggende gemeenten is een position paper opgesteld. Onderdeel hiervan is de inzet op meer transport van gevaarlijke stoffen per buisleiding. We sluiten daarom aan bij het bod van de provincie over de Delta Rhine Corridor (DRC) waarbij we gezamenlijk inzetten op de realisatie van een leiding die gebruikt kan worden voor meerdere producten. In eerste instantie gaat het dan over LPG/propeen dat dan minder over het spoor vervoerd hoeft te worden. Later kan de leiding dan ingezet worden voor bijvoorbeeld waterstof om te voorkomen dat vanwege de energietransitie veel ammoniak over het spoor vervoerd gaat worden. Daarnaast verlenen we medewerking aan de omzetting van een grote hoge druk aardgasleiding naar het transport van waterstof met een aansluiting op de DRC. Dit om een waterstofnet in Nederland mogelijk te maken. Hinder door (militair) vliegverkeer Wij blijven ageren tegen laag (militair) vliegverkeer boven onze kernen. We trekken bestuurlijk samen op met de gemeenten rondom Eindhoven Airport. Dit geldt zowel voor de benodigde procedures en de exploitatie van het vliegveld zelf als de Nota Ruimte voor Defensie.
18 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Dit kost het Duurzame Transformatie
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
Bedragen x € 1.000
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Afval
4.569
4.218
4.175
4.205
4.219
4.231
Riolering
3.440
3.640
3.679
3.801
3.926
3.926
Milieu
17
133
0
0
0
0
Klimaatadaptatie en energietransitie
648
2.260
700
105
5
5
Plattelandsvernieuwing
74
98
0
0
0
0
Totaal baten
8.747
10.349
8.554
8.110
8.150
8.162
Afval
4.569
4.218
4.175
4.205
4.219
4.231
Riolering
3.440
3.640
3.679
3.801
3.926
3.926
Milieu
1.449
2.031
1.675
1.666
1.704
1.722
Klimaatadaptatie en energietransitie
1.239
3.448
2.012
1.328
1.037
1.047
469
1.149
760
767
658
560
Totaal lasten
11.166
14.487
12.300
11.766
11.543
11.485
Saldo van baten en lasten
-2.419
-4.138
-3.746
-3.656
-3.394
-3.323
Onttrekkingen aan reserves
21
775
415
415
15
0
Stortingen in reserves
394
0
0
0
0
0
Mutaties reserves
-373
775
415
415
15
0
-2.792
-3.363
-3.331
-3.241
-3.379
-3.323
Plattelandsvernieuwing
Resultaatbestemming:
Saldo van baten en lasten
Ontwikkeling begroting
32
19 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Financiële toelichting Ten opzichte van de begroting 2024 daalt het nadelige resultaat op dit programma met € 32.000. De ontwikkelingen met een afwijking van meer dan € 50.000 zijn: • Toevoegen van € 100.000 budget Soorten Management Plan voor het jaar 2025; • Toevoegen van € 50.000 budget voor vervolgonderzoek geurhinder Louis Bolk instituut en GGD voor het jaar 2025. De overige afwijkingen bestaan uit afwijkingen kleiner dan € 50.000, prijsindexering, kapitaallasten, bijdrage MGD, administratieve mutaties en incidentele budgetten in 2024. Investeringen Investeringen programma Duurzame Transformatie
Begroting Begroting Begroting Begroting
(x € 1.000)
2025
2026
980
740
2027
2028
begrote investeringen: Rioolinvesteringen op basis van vGRP-6 voorgenomen investeringen: Verduurzaming maatschappelijk vastgoed
500
Totaal begrote en voorgenomen investeringen
980
740
500
Beleidsindicatoren Indicatoren programma Duurzame Transformatie
Eenheid
Omvang huishoudelijk restafval Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit
Periode Nederland
Boxtel
kg per inwoner
2020
170,7
146,8
%
2022
41,3
16,8
20 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Sociale Kracht
Algemene beleidsdoelstelling We willen dat Boxtel een gemeente is waarin iedereen mee kan doen. In het programma sociale kracht richten we ons met name op die inwoners die daarbij hulp nodig hebben. Bijvoorbeeld inwoners met gezondheidsproblemen, een afstand tot de arbeidsmarkt dan wel jongeren met problemen of nieuwkomers. We kijken daarbij ook naar wat de inwoner zelf kan bijdragen. Het zetje in de rug kan niet alleen door de gemeente gegeven worden. Dat is financieel niet houdbaar. Daarom werken we samen met maatschappelijk partners en inwoners aan een sterke sociale basis. Hierin zien alle mensen in onze wijken en kernen naar elkaar om, ondersteunen elkaar en kennen geen bestaansonzekerheid. Een sociaal krachtig Boxtel.
Maatschappelijk effect In het programma Sociale Kracht willen we de volgende maatschappelijke effecten teweegbrengen: • De kernen en wijken in Boxtel hebben een sterke sociale cohesie, met een goede sociale infrastructuur, • Boxtel is een gemeente waarin voor iedereen plek is en iedereen mee kan doen. • Onze inwoners met een hulpvraag ervaren dat ze duurzaam goed geholpen worden, op basis van de hulpvraag die zij hebben. • De inwoners van Boxtel zijn in beter staat om gezond te leven en kunnen hun talenten ontplooien.
21 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Regulier werk De afbeelding hieronder geeft een indicatie van de vaste werkzaamheden die we uitvoeren binnen het programma Sociale Kracht.
Ambities beleidsakkoord Thema 4 Veerkrachtig Boxtel met sterke sociale basisvoorzieningen Wat willen we bereiken? Boxtel is een gemeenschap met een sterke sociale cohesie met een rijk palet aan verenigingen en netwerken. Dit geeft een goed uitgangspunt om te werken aan versterking van de veerkracht van onze gemeenschap en inwoners. Veerkrachtig Boxtel houdt in dat inwoners samen en met ondersteuning van maatschappelijk organisaties in staat zijn om problemen op te pakken. Inwoners helpen elkaar om mee te kunnen (blijven) doen in de samenleving. Bijvoorbeeld in de vorm van mantelzorg. Veerkrachtige inwoners zijn in staat om, al dan niet met ondersteuning, hun eigen hulpvragen duurzaam op te lossen. Dit geldt voor alle leeftijdsgroepen. De gemeente organiseert sterke sociale basisvoorzieningen om de veerkracht te stutten. Hartjes in de Wijk en het (accommodatiegericht) jongerenwerk vormen hierbij ons focuspunten. Gastvrije, aantrekkelijke ontmoetingspunten, waar inwoners ook terecht kunnen voor ondersteuning. Hierin werken we samen met onze primaire partners ContourdeTwern, MEE, BSB, de GGD en de WSD. Maar ook met andere maatschappelijk partners en sociale verbanden. Zo kunnen we samen het sociale gezicht van Boxtel blijven laten zien.
22 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Wat gaan we daarvoor doen? Visie sociaal domein In 2024 ontwikkelen we een visie op het sociaal domein, die in 2025 ter vaststelling aangeboden zal worden. De visie heeft net als de omgevingsvisie een horizon tot 2040. Het opstellen gebeurt ook in afstemming met elkaar. Met het opstellen van de visie zijn we niet klaar. Het ‘echte’ werk zit in de uitvoering ervan. Om te voorkomen dat de visie een zogeheten papieren tijger wordt, wordt een uitvoeringsplan toegevoegd aan de visie. Daardoor kunnen we samen met onze partners gelijk aan de slag met de uitvoering. Onze partners spelen een belangrijke rol in deze uitvoering. Zij verwachten dat ze meer de regie op de uitvoering in de sociale basis gaan nemen. Wijkgericht werken We werken met wijkanalyses die we opstellen op basis van beschikbare data. We bouwen voort op datgene wat al aanwezig is in de wijk, te denken valt aan inwonersinitiatieven en inzet maatschappelijke partners. Met de wijkanalyses gaan we in gesprek met de inwoners, zij weten immers als geen ander wat er speelt in hun wijk. Op deze manier kunnen we onze data toetsen en verrijken met de beleving van de inwoners. Vervolgens stellen we in gezamenlijkheid een actieplan voor de wijk op. Jongerenwerk Een kwartiermaker van R-Newt doet in 2024 een onderzoek naar de invulling van het jongerenwerk richting de toekomst.
Dit moet leiden tot een voorstel voor een nieuwe invulling van het jongerenwerk vanaf 2025. Op basis van besluitvorming door ons college in het najaar van 2024, wordt in 2025 invulling gegeven aan dit voorstel. Wij gaan uit van accommodatie-gebonden jongerenwerk. Jongeren hebben behoeft aan een plek waar ze laagdrempelig terecht kunnen. Dit moet een veilige omgeving zijn voor alle jongeren. Voor onze maatschappelijke partners is dit ook een plek om jongeren te ontmoeten. Daarnaast is aangegeven dat het jongerenwerk meer wijkgericht moet werken. Dit kan door het creëren van inloopplekken voor jongeren in de wijk. De gemeente Boxtel zet ook in op wijkgericht werken. Daarom is het logisch om met het jongerenwerk hierop aan te sluiten. Doorontwikkeling Hartjes in de Wijk Sinds 2023 werken we aan Hartjes in de Wijk vanuit de ouderenagenda. Het succes zit in de goede samenwerking tussen professionals van deelnemende organisaties en vrijwilligers, de voorziening is laagdrempelig en mensen worden direct geholpen. In 2025 verbreden we het Hartje in De Rots, naar de doelgroep 0-100 jaar. Daarnaast gaan we activiteiten aanbieden, pakken we meer casussen op en breiden de samenwerking uit met meer partijen zoals bijvoorbeeld de seniorenverenigingen en buurtsport. Voor de doorontwikkeling stellen we een kwartiermaker aan.
Het uitgangspunt is dat deze persoon door alle partijen samen bekostigd wordt om commitment te krijgen van iedereen. Op deze manier werkt de kwartiermaker ook “onafhankelijk’ en is niet verbonden aan één van de partijen. De kwartiermaker wordt in 2024 aangesteld en zal zijn werkzaamheden in 2025 voortzetten. Campagne Wijzer Ouder Worden (WOWW) WOWW is een bewustwordingscampagne van de gemeente Boxtel, met als doel onze inwoners te laten zien hoe je op een slimme en leuke manier ouder kunt worden. Met WOWW richten we ons op twee doelgroepen. Zorgvragers: ouderen van 65+ die mogelijk veel van de zorg vragen, maar zich ook bewust moeten worden dat de zorg overbelast is en 23 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
er geen zorggarantie is (in de toekomst). Zorggevers: 45+’ers die mogelijk zelf mantelzorg verlenen, ook hen maken we bewust dat de zorg overbelast is, waardoor er uitdaging op hun bordje en die van hun ouders komen, waarop ze zich al kunnen voorbereiden. Welzijn op Recept In Welzijn op Recept (WoR) verwijst de huisartsen mensen met psychosociale problematiek naar een sociaal werker van ContourdeTwern. In 2025 breiden we Welzijn op Recept uit naar alle huisartsenpraktijken binnen gemeente Boxtel. WoR komt voort uit de Ouderenagenda maar is wel breder, de doelgroep voor deze pilot is 18 jaar en ouder. De doelgroep ouderen maakt vooralsnog het meeste gebruik van WoR. Lokale Inclusie Agenda. In 2024 hebben we de focus gehad op het formeren van een project- en/of klankbordgroep, het in beeld brengen van waar we nu staan door middel van een nulmeting en het opstellen van de Lokale Inclusie Agenda. De focus ligt in de jaren 2025 tot en met 2027 op de realisatie hiervan. Met het maken van expliciet beleid, zorgen we ervoor dat de behoeften van alle burgers, inclusief kwetsbare groepen, worden erkend en aangepakt. Dit draagt bij aan een maatschappij waarin iedereen gelijke kansen heeft op werk, onderwijs, en sociale participatie. Het bevordert cohesie en voorkomt uitsluiting, wat leidt tot een stabielere en veiligere gemeenschap.
We kiezen voor een meerjarig programma om te borgen dat de doelstellingen en bijbehorende acties die we in de Lokale Inclusie Agenda opnemen ook daadwerkelijk tot realisatie komen. Thuis in de wijk In 2022 zijn we van start gegaan met het lokale uitvoeringsprogramma ‘Thuis in de wijk’. Volwassenen met psychische en/of psychosociale problematiek, verslavingsproblematiek en/of licht-verstandelijke beperking die een beroep doen op beschermd wonen, wonen zo zelfstandig mogelijk ‘Thuis in de wijk’ en niet meer in ‘intramurale settings’. Het is belangrijk dat deze inwoners gebruik kunnen maken van voorzieningen in de wijk om het zelfstandig wonen te bevorderen. Daarom zorgt iedere gemeente in de regio Meierij en Bommelerwaard voor een lokaal en integraal aanbod van voorzieningen dat toegankelijk is voor inwoners die aanspraak maken op beschermd wonen. Om de lokale opgave te realiseren is een ‘set aan basisvoorzieningen’ ontwikkeld op basis van de vijf vuistregels van Thuis in de Wijk: Goed wonen; Gezonde financiën; Waardevolle daginvulling; Passende ondersteuning; Fijne leefomgeving. Voor 2025 is het realiseren van de laagdrempelige inloopvoorzieningen een belangrijk speerpunt. Dak- en thuisloosheid In 2022 is het Nationaal Actieplan Dakloosheid gelanceerd. Het doel van dit actieplan is dat iedereen in 2030 een dak boven zijn/haar hoofd heeft.
Naar aanleiding van dit actieplan is in de regio Meierij en Bommelerwaard een telling gedaan om dak- en thuisloosheid in beeld te brengen. De uitkomsten van deze telling zijn in najaar van 2023 bekend gemaakt. In oktober 2024 ligt er een regionaal actieplan voor aan de colleges van deelnemende gemeenten. Op basis hiervan zal iedere gemeente een lokaal actieplan voor de komende jaren uitwerken. Het college zal dat in 2025 vaststellen. Bureau Sociaal Raadslieden Bureau Sociaal Raadslieden (BSR) bij ContourdeTwern biedt inwoners informatie, advies en hulp bij vragen over geld en recht. Inwoners kunnen er terecht met vragen over wet- en 24 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
regelgeving rondom uitkering, werk, belasting, wonen, consumentenzaken, juridische kwesties, personen- en familierecht, onderwijs, gezondheid en welzijn. We verruimen de openstelling van het loket, zodat de dienstverlening verbetert. Herijking subsidiebeleid We zijn gestart met de herijking van het subsidiebeleid. Hierin beschrijven we de visie op subsidieverstrekking en bijbehorende uitgangspunten. In de subsidieregelingen maken we nieuwe afspraken over berekeningsgrondslagen en werken we toe naar een passend prijspeil. Hiermee sturen we op een breed aanbod voorzieningen met een preventieve werking. Besluitvorming hierover zal in 2025 plaatsvinden. Sport en bewegen Begin 2024 is een start gemaakt met de uitvoering van het Sportakkoord. Samen met het Kernteam geven wij uitvoering aan het sportakkoord. Het Kernteam Sportakkoord is samengesteld uit vertegenwoordigers uit de sport – en beweeggemeenschap binnen de gemeente. Ook de BSB en de GGD maken hier onderdeel van uit. Met het kernteam geven wij uitvoering aan de thema's en ambities van het sportakkoord. Deze inspanningen moeten uiteindelijk leiden tot een goed netwerk op het gebied van sport en bewegen tussen sportaanbieders onderling, de gemeente, maar ook andere maatschappelijke partners, zoals de BSB en de GGD. In onze gemeente willen wij de buurtsportcoaches een ruimer takenpakket geven.
Waar de afgelopen jaren de buurtsportcoaches vooral in het basisonderwijs werden ingezet, moeten wij nu als gevolg van wijziging in de regelgeving de buurtsportcoaches voor een brede doelgroep inzetten. Op dit moment werken wij aan de invulling van een nieuw buurtsportcoachprogramma voor de doelgroep van 0 tot 100. Binnen dit programma komt ook ruimte voor projecten om bijzondere doelgroepen meer te laten sporten en te bewegen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan Uniek Sporten of ondersteuning van beweeggroepen voor ouderen. De uitvoering start in 2025. Sociaal werker nieuwkomers (2025 t/m 2028) De doelgroep nieuwkomers in Boxtel groeit met statushouders, gezinsmigranten en arbeidsmigranten. Zij willen meedoen en van betekenis zijn, maar kennen niet altijd de wegen of begrijpen door hun beperkte Nederlandse taalvaardigheid de (complexe) regels niet. Daarom start in 2025 bij ContourdeTwern een sociaal werker voor nieuwkomers. Deze organiseert groepsactiviteiten, ondersteunt initiatieven met vrijwilligers en bevordert de expertise rond deze doelgroep bij de wijkteams en andere maatschappelijke partners. Zo worden nieuwkomers zelfredzamer en sneller onderdeel van de (Boxtelse) samenleving. Taakstelling huisvesting statushouders Ieder halfjaar moeten we vanuit het rijk een bepaald aantal statushouders van woonruimte voorzien.
In het 3e kwartaal 2024 en het 2e kwartaal 2025 horen we hoeveel statushouders we in totaal in 2025 moeten huisvesten. We verwachten dat het aantal in 2025 ongeveer gelijk is aan de opgave van 2024, namelijk 65 – 70 statushouders. Dit is opnieuw een forse uitdaging. Daarom gaan we door met het zoeken en benutten van woonoplossingen buiten de reguliere kaders, zoals een doorstroomlocatie en inzet van flexwoningen. Omdat we in 2024 de taakstelling mogelijk niet behalen en dit soort woonoplossingen om tijd vraagt, houden we rekening met het scenario dat de provincie ons onder actief toezicht stelt.
25 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Hoe kunnen we dat meten? Jaarlijks publiceren we de monitor sociaal domein. Hierin worden de ontwikkelingen in het sociaal domein weergegeven. In 2025 ontwikkelen we ook een dashboard voor het sociaal domein, waarin beleidsindicatoren opgenomen worden. Omschrijving indicator/kengetal Taakstelling huisvesting statushouders Realisatie taakstelling
Realisatie Verwachting 2023 2024 50 65-70
Doel 2025
Doel 2028
65-70
Nog niet bekend
Thema 5 Wijkgerichte, effectieve ondersteuning op maat Wat willen we bereiken? Inwoners kunnen via Wegwijs voor hulp en ondersteuning een beroep doen op het sociaal domein. Via het thema Veerkracht Boxtel proberen we zoveel mogelijk te voorkomen dat dit beroep nodig is. Daar waar ondersteuning vanuit de gemeente wel nodig is, bieden wij die dichtbij via onze wijkteams. We baseren de ondersteuning op basis van het concept positieve gezondheid. Dit houdt in dat we breed kijken naar de behoeften, maar ook naar de eigen mogelijkheden van deze inwoners en hun netwerk. Het streven is daarbij om de benodigde ondersteuning zo snel en effectief mogelijk in te kunnen zetten. We hebben hierbij oog voor de financiële houdbaarheid van het sociaal domein. Bij het oplossen van hulpvragen werken we nauw samen maatschappelijk partners zoals thuiszorg- en GGZaanbieders, huisartsen en woningcorporaties. Wat gaan we daarvoor doen? Sterke sociale wijkteams We zijn bezig met de doorontwikkeling van het wijkgericht werken met als doel het inzetten van gerichte ondersteuning, afgestemd op de behoefte in de wijk of kern en het dicht bij de inwoner organiseren van deze ondersteuning. De structuur van het venster sociaal is aangepast op het wijkgericht werken. Deze is per 1-12024 geformaliseerd. De gemeente is verdeeld in 2 wijken.
Per wijk is een integraal wijkteam actief, dat hulpvragen van inwoners oppakt. Het realiseren van de doelen m.b.t. wijkgericht werken vraagt ook een verandering van de gemeentelijke dienstverlening. Het gaat hier dan vooral om de wijze waarop we de dienstverlening organiseren. We gaan de dienstverlening laagdrempelig(er) en dicht(er)bij de inwoners organiseren. We sluiten hierbij onder meer aan bij Hartjes in de wijk. Daarnaast is het vormen van sterke basisteams een opdracht vanuit de Hervormingsagenda Jeugd. De VNG heeft hiervoor een richtinggevend kader opgesteld, dat overigens voor het hele sociaal domein van toepassing is. Tenslotte geven de al uitgevoerde cliëntervaringsonderzoeken jeugd en een breed onderzoek in 2025 ons handvatten om verbeteringen door te voeren. In 2025 zetten we hierin verder stappen. Een mogelijk knelpunt is de beschikbare formatie om dit uit te voeren. Onafhankelijke cliëntondersteuners In 2024 hebben we een project uitgevoerd om onafhankelijke vrijwillige cliëntondersteuners te werven en in te zetten. Zij ondersteunen inwoners om hun weg te vinden in het sociaal domein. Met ingang van 2025 neemt ContourdeTwern coördinatie over.
26 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
Veiligheid in afhankelijkheidsrelaties (VIA) In 2025 geven we verder uitvoering aan het implementatieplan van VIA, de werkwijze wordt gefaseerd geïmplementeerd binnen de wijkteams. Door integraal aan het werk te gaan willen we dat huiselijk geweld en kindermishandeling langdurig gaat stoppen. Samen met het gezin maken we hiervoor een plan. Project Uitstroom Jongeren in Verblijf 16-27 jaar In 2025 zetten we een gestandaardiseerde aanpak in, waarbij we werken met toekomstperspectiefplannen gebaseerd op de BIG 5: ondersteuning, huisvesting, onderwijs en werk, inkomen en welzijn. Dit bevordert de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van jongeren die (sneller) uitstromen uit verblijfsinstellingen. Daarnaast trainen we de consulenten die betrokken zijn bij het project in de JIM-methode (Jouw Ingebrachte Mentor). Versnellen en realiseren woonopgaven 16-27 jaar In het Programma Volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg 2023-2027 hebben we toekomstige uitdagingen voor specifieke doelgroepen beschreven, waaronder jongvolwassenen die uitstromen uit intramurale voorzieningen zoals Beschermd Wonen en Jeugdhulp met verblijf. Het project ‘versnellen en realiseren woonopgaven 16-27 jaar’ heeft tot doel fysieke huisvesting te realiseren. In 2024 hebben we dit voorbereid en hebben een aanvraag ingediend voor regionale jeugdzorgmiddelen. In 2025 starten we de uitvoering.
Regionaal Uitvoeringsprogramma Jeugd 2024-2028 Binnen de regio Noordoost-Brabant werken we samen met jongeren, ouders/verzorgers, gemeenten en zorgpartners aan de uitvoering van het Regionaal Beleidsprogramma Jeugdhulp 2024-2028. In 2025 zetten we ons in voor de lokale bijdrage in projecten en activiteiten binnen het uitvoeringsprogramma. Normverhoging minimaregelingen Vanuit de gemeente worden inwoners met een laag inkomen ondersteund door middel van verschillende minimaregelingen. Zo zijn er regelingen waarmee een inwoner via een collectieve zorgverzekering korting krijgt, kan er een bijdrage worden verkregen voor deelname aan sport en cultuur, en kan er voor onverwachte kosten bij worden gesprongen via bijzondere bijstand. Op dit moment zijn deze mogelijkheden beschikbaar voor inwoners met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm. Maar binnen de gemeente zien wij ook veel dat inwoners die net boven deze norm zitten, in financiële problemen komen door stijgende kosten van het levensonderhoud. In de begroting is een bedrag van € 200.000 opgenomen om de minimaregelingen uit te breiden. We onderzoeken welke mogelijkheden we hebben voor verruiming. Participatiewet in Balans Op het moment van schrijven is het wetsvoorstel 'Participatiewet in Balans' in behandeling bij de Tweede Kamer.
Het doel van de wet is om in de dienstverlening aan mensen met een bijstandsuitkering meer uit te gaan van vertrouwen. Ook moet de uitvoering voor gemeenten eenvoudiger en kunnen professionals meer rekening houden met wat er speelt in iemands leven. De beoogde ingangsdatum voor de Participatiewet in Balans is vastgesteld op 1 juli 2025. Vroegsignalering We zijn in 2023 gestart met de vroegsignalering van schulden. Deze kosten worden nu betaald uit het AGR/Dividend vanuit de WSD. Voor 2025 dienen we deze kosten structureel op te nemen in de gemeentebegroting. Voor de gemeente Boxtel gaat dit om € 58.500,- per 27 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
jaar. Dit bedrag is ook in de kadernota opgenomen. Het inzetten van vroegsignalering is effectief in het voorkomen van grote schulden. Door vroegtijdig hulp te bieden voorkomen we dat de inwoners in verdere problemen komen. Statushouders in de zorg We merken dat vrouwen met een migratieachtergrond relatief lang in de Participatiewet uitkeringen blijven zitten. Zij hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt. We starten een project om deze vrouwen te helpen naar werk in de huishoudelijke hulp. Deze vrouwen worden dan opgeleid door Koning Willem 1 College en krijgen een leer-werkplek bij een van de zorgverleners in de aanbesteding. Hierdoor kunnen deze vrouwen re-integreren en worden de wachttijden voor de huishoudelijke hulp verminderd. De ambitie is om dit opleidingstraject in het eerste kwartaal van 2025 te starten. Opvang Oekraïense ontheemden In lijn met de wens van veel gemeenten heeft het kabinet besloten dat werkende Oekraïners die in een gemeentelijke opvanglocatie verblijven, vanaf uiterlijk 1 januari 2025 een eigen bijdrage moeten gaan betalen. De gemeenten zijn belast met de uitvoering van de inning. Implementatie- en uitvoeringskosten die gemeenten maken, worden vergoed door het Rijk. Wij zullen vanaf 1 januari 2025 uitvoering geven aan deze regeling.
Consulent Participatie Inburgering Vanwege de hoge asielinstroom verwachten we dat er continue relatief veel statushouders doorgeplaatst worden naar de gemeenten. Vanuit de wet inburgering zijn statushouders verplicht om in te burgeren en naar vermogen mee te doen, liefst via betaald werk of een opleiding. Daarom start in 2025 een extra consulent Participatie-inburgering. Hiervoor zetten we 0,56 fte in (in totaal 1 fte binnen MGD). Als statushouders eerder aan de slag gaan of maatschappelijk meedoen, levert dat op veel vlakken voordelen op. Ze leren de taal sneller, doen mee in de samenleving en worden minder afhankelijk van een uitkering. Accounthouder werk – migratie (2025 t/m 2027) In 2025 start een accounthouder Werk met als aandachtsgroep Migratie (1 fte). Deze richt zich op het bij elkaar brengen van reguliere werkgevers en werkzoekende Oekraïense vluchtelingen en statushouders (die in het AZC wachten op woonruimte). Dit vraagt om meer interculturele expertise en een specifieke benadering van de bedrijven en werkgevers. We benutten hierbij de diverse regionale projecten en landelijke subsidieregelingen voor deze doelgroepen. Hulpmiddelen Het huidige contract met Medipoint loopt af per 31-12-2024. In 2024 zijn we gestart met een aanbesteding. Op het moment van schrijven zijn de uitkomsten nog niet bekend.
We moeten wel rekening houden met prijsstijgingen als gevolg van de gestegen kosten. De structurele omvang is afhankelijk van de inkoop. Daarnaast was er de afgelopen jaren sprake van tekorten. Bovendien voorzien we een stijging in verstrekking als gevolg van de vergrijzing. De exacte omvang van de verwachte kostenstijging is nog niet te bepalen. Daar komen we bij de 1e berap van 2025 op terug. Regionale inkoop toezicht en handhaving Wmo en Jeugdhulp Er is behoefte aan toezicht en handhaving op het gebied van rechtmatigheid bij aanbieders van Wmo en Jeugdzorg. Uit landelijke onderzoeken is gebleken dat hier besparingen door kunnen worden gerealiseerd en er gaat een preventieve werking vanuit richting aanbieders. Daarbij draagt het bij aan kwalitatief goede zorg. In de Wmo en de Jeugdwet staat ook dat 28 ________________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2025 en financiële begroting 2025 inclusief meerjarenbegroting 2026-2028
gemeenten verplicht zijn toezicht en handhaving te organiseren. Tot nu toe gaven onze consulenten dit vorm. Dit is echter niet effectief vanwege het ontbreken van expertise en capaciteit en dat organisaties vaak ook regionaal werken. We hebben regionale afspraken gemaakt om toezicht en handhaving door de gemeente ’s-Hertogenbosch te laten uitvoeren. Hoe kunnen we dat meten? Jaarlijks publiceren we de monitor sociaal domein. Hierin worden de ontwikkelingen in het sociaal domein meer in detail weergegeven. In 2025 ontwikkelen we ook een dashboard voor het sociaal domein, waarin beleidsindicatoren opgenomen worden.