Agendabundel
Tekst van het document
Hierbij is aandachtspunt dat de wens tot couleur locale van Boxtel mogelijk op gespannen voet staat bij de wens tot harmonisering en efficiency van eventuele
Impact op strategische positionering in de regio •
partners.
De strategische positionering in de regio neemt naar verwachting enigszins af ten opzichte van de huidige situatie. Door de huidige intensieve samenwerking met SintMichielsgestel is het eenvoudiger om gezamenlijk in de regio te acteren op vraagstukken die voor beide gemeenten relevant zijn. Dit voordeel vervalt bij deze
Grip van het bestuur op taakuitvoering en kostenbeheersing •
afhankelijkheid van andere partijen. Hiermee neemt bovendien de mate van democratische controle af.
Complexiteit van het veranderproces Ontvlechting en opbouw van een nieuwe organisatie is een kostbaar en langdurig traject. Circa 1 tot 1,5 jaar van besluit tot liquidatie totdat de nieuwe organisatie staat is de norm. Deze periode brengt bovendien grote mate van onzekerheid en interne gerichtheid van medewerkers met zich mee. Er is daarmee ook een groot risico op verloop en de daarmee samenhangende toenemende kwetsbaarheid.
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
De grip en verantwoording wordt diffuser dan in de huidige situatie doordat taken bij meerdere partijen worden uitbesteed. Ook ontstaat er een grote mate van
vorm.
•
Gemeenteraad en bestuur houden logischerwijs beleidsvrijheid. Door te werken met
Impact op kwaliteit taakuitvoering •
De regiegemeente kán een impuls geven aan de kwaliteit van de dienstverlening door taken te beleggen bij (specialistische) derden. Dit kan zorgen voor professionalisering. Daar staat tegenover dat de kwaliteit van beleidsvorming afneemt door een verschuiving van meer specialistische functies naar generalistische functies.
vraagstukken die voor beide gemeenten relevant zijn. Dit voordeel vervalt bij deze
Impact op kwetsbaarheid taakuitvoering •
deze worden uitgevoerd door professionele en meer slagkrachtige organisaties. •
vorm.
De kwetsbaarheid op taken die worden uitbesteed neemt naar verwachting af doordat De kwetsbaarheid van de taken die binnen de eigen ambtelijke organisatie worden belegd, neemt aanzienlijk toe. Er is meer noodzaak tot generalisatie bij de
Complexiteit van het veranderproces •
traject. Circa 1 tot 1,5 jaar van besluit tot liquidatie totdat de nieuwe organisatie staat is
beleidscapaciteit. Ook zullen er meer eenpitters werkzaam zijn binnen de zelfstandige
de norm. Deze periode brengt bovendien grote mate van onzekerheid en interne
ambtelijke organisatie dan nu het geval is. Impact op kosten (structureel en incidenteel) •
Deze vorm brengt aanzienlijke incidentele lasten met zich mee door de ontvlechting
Ontvlechting en opbouw van een nieuwe organisatie is een kostbaar en langdurig
gerichtheid van medewerkers met zich mee. Er is daarmee ook een groot risico op verloop en de daarmee samenhangende toenemende kwetsbaarheid. •
Bijkomende complexiteit in deze vorm is dat er ook aanvullend strategisch moet worden nagedacht over welke taken worden uitbesteed en bij welke
van MGD en het opbouwen van de nieuwe organisatie. Het betreft zowel projectkosten
samenwerkingspartner.
voor opbouw van de nieuwe organisaties als frictiekosten. Ontvlechting brengt circa 7,5 tot 10 miljoen euro aan incidentele lasten met zich mee. •
Gerealiseerde efficiencyvoordelen in MGD worden teniet gedaan door de ontvlechting. Dit geldt voor zowel de personele lasten als inkoopvoordelen. Als gevolg hiervan
Samenwerkingsvorm 3: shared service center (SSC)
nemen de structurele lasten aanzienlijk toe. Een indicatie is hiervan niet te geven omdat hiervoor nog onvoldoende duidelijk is hoe Boxtel deze vorm zou willen organiseren. •
Impact op inwoners, ondernemers en instellingen Boxtel •
In deze vorm wordt naar verwachting meer nabijheid in dienstverlening aan inwoners,
Ook nemen de kosten toe door uitbesteding van de taken en managen van de externe
ondernemers en instellingen ervaren. Hier staat tegenover dat de kwaliteit van
relaties.
dienstverlening aan inwoners mogelijk afneemt als gevolg van de ontvlechting in de primaire processen.
Impact op kansen voor medewerkers •
Kansen voor medewerkers nemen aanzienlijk af doordat de mogelijke interne mobiliteit in de nieuwe organisatie lager zal zijn. De arbeidsmarktpositie van Boxtel neemt mogelijk ook af.
Beleidsvrijheid van het gemeentebestuur van Boxtel en oog voor couleur locale •
Binnen de gemeentelijke processen krijgt Boxtel volledige autonomie bij het bepalen van de bestuurlijke prioriteiten in de taakuitvoering. Binnen de bedrijfsvoering verandert in principe weinig ten opzichte van de huidige situatie. Wel ontstaat meer
Impact op strategische positionering in de regio •
De strategische positionering in de regio neemt naar verwachting licht af ten opzichte van de huidige situatie. Door de huidige intensieve samenwerking met SintMichielsgestel is het eenvoudiger om gezamenlijk in de regio te acteren op
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
afstand tussen de ambtelijke organisatie van Boxtel en MGD als shared service center.
ontvlechting, laten ervaringscijfers in den lande zien dat deze rond de 6 tot7,5 miljoen
Grip van het bestuur op taakuitvoering en kostenbeheersing •
liggen.
De grip op taakuitvoering in de primaire processen en daarmee samenhangende kosten wordt aanzienlijk groter dan in de huidige situatie. Binnen de bedrijfsvoering verandert niks ten opzichte van de huidige situatie.
Impact op kansen voor medewerkers •
door de ontvlechting van de taken. Ook de arbeidsmarktpositie van Boxtel in de
Impact op kwaliteit taakuitvoering •
•
primaire processen neemt af ten opzichte van de huidige situatie.
Met het toewijzen van beleidsmedewerkers aan gemeenten krijgen de medewerkers een breder takenpakket waardoor er een verschuiving van meer specialistische functies naar meer generalistische functies plaatsvindt. De kwaliteit van de beleidsvorming
Impact op strategische positionering in de regio
neemt hierdoor naar verwachting af bij deze vorm.
•
De strategische positionering in de regio neemt naar verwachting licht af ten opzichte van de huidige situatie. Door de huidige intensieve samenwerking met Sint-
De kwaliteit van de bedrijfsvoeringstaken blijft naar verwachting hetzelfde omdat deze
Michielsgestel in de primaire processen is het eenvoudiger om gezamenlijk in de regio
gebundeld blijft binnen MGD.
te acteren op vraagstukken die voor beide gemeenten relevant zijn. Dit voordeel vervalt bij deze vorm.
Impact op kwetsbaarheid taakuitvoering •
De mogelijkheden tot interne mobiliteit in de primaire processen neemt aanzienlijk af
De formatieve robuustheid neemt af, waardoorde kwetsbaarheid van de taakuitvoering
Complexiteit van het veranderproces
toeneemt ten opzichte van de huidige situatie. De mogelijkheid tot onderlinge
•
vervangbaarheid van medewerkers vervalt.
Gedeeltelijke ontvlechting van MGD en opbouw van een nieuwe organisatie is een kostbaar en langdurig traject. Circa 1 tot 1,5 jaar van besluit tot liquidatie totdat de nieuwe organisatie staat is de norm. Deze periode brengt bovendien een grote mate
Impact op kosten (structureel en incidenteel) •
Gerealiseerde efficiencyvoordelen in de primaire processen worden teniet gedaan door gedeeltelijke ontvlechting. Dit heeft naar verwachting ook impact op de taakuitvoering van MGD als shared service organisatie. Hierdoor ontstaan additionele coördinatielasten. De structurele lasten van de individuele gemeenten nemen als gevolg hiervan toe: naar schattingis circa 5-10% van de personele lasten voor de primaire processen.
•
Gedeeltelijke ontvlechting van MGD gaat samen met aanzienlijke incidentele kosten. Het betreft projectkosten voor de gedeeltelijke ontvlechting van MGD, opbouw van nieuwe organisatie en kosten voor reorganisatie van MGD. Ook is sprake van frictiekosten. Hoewel deze naar verwachting lager zijn dan bij een volledige
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
van onzekerheid en interne gerichtheid van medewerkers met zich mee. Er is daarmee ook een groot risico op verloop en de daarmee samenhangende toenemende kwetsbaarheid. Dit geldt niet alleen voor de medewerkers in de primaire processen, maar ook voor de medewerkers die achterblijven bij MGD.
Samenwerkingsvorm 4: ambtelijke fusie
Impact op kansen voor medewerkers •
Impact op inwoners, ondernemers en instellingen Boxtel •
Het kansenniveau van medewerkers blijft gelijk ten opzichte van de huidige situatie. Het werkgeverschap blijft op hetzelfde niveau, evenals de positie op de arbeidsmarkt.
Dienstverlening aan inwoners blijft ongewijzigd ten opzichte van huidige situatie. Impact op strategische positionering in de regio
Beleidsvrijheid van het gemeentebestuur van Boxtel en oog voor couleur locale •
•
De strategische positionering in de regio blijft gelijk aan de huidige situatie.
De beleidsvrijheid van het gemeentebestuur blijft ongewijzigd ten opzichte van de huidige situatie. Deze kan onder druk komen door sturing op harmonisatie binnen de ambtelijke context.
Complexiteit van het veranderproces •
Bij deze vorm is in principe geen sprake van een intensief veranderproces, afhankelijk van de gemaakte keuzes ten aanzien van de organisatie-inrichting.
Grip van het bestuur op taakuitvoering en kostenbeheersing •
In principe blijft de grip van het bestuur op de taakuitvoering ongewijzigd ten opzichte van de huidige situatie.
Impact op kwaliteit taakuitvoering •
In principe blijft de kwaliteit van de taakuitvoering ongewijzigd ten opzichte van huidige situatie. Mogelijk zijn door gerichte interventies in het construct nog bepaalde
Samenwerkingsvorm 5: herindeling Impact op inwoners, ondernemers en instellingen Boxtel •
van gemeentelijke dienstverlening bij deze samenwerkingsvorm. Er ontstaat een
impulsen op de kwaliteit van taakuitvoering te realiseren.
grotere afstand tussen inwoner en gemeente. Dit vraagt in nog grotere mate om het inzetten op participatie en kernenbeleid. Draagvlak vanuit inwoners, ondernemers en
Impact op kwetsbaarheid taakuitvoering •
instellingen is belangrijke randvoorwaarde.
De mate van kwetsbaarheid in taakuitvoering blijft gelijk aan huidige situatie. Afhankelijk van de keuze voor wat betreft de mate van gemeentespecifieke taakuitvoering kan de kwetsbaarheid toenemen.
Impact op kosten (structureel en incidenteel) •
Voor inwoners, ondernemers en instellingen van Boxtel veranderen vrijwel alle vormen
Het structurele kostenniveau blijft hetzelfde. Er is geen sprake van incidentele kosten bij een ongewijzigd construct.
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
Beleidsvrijheid van het bestuur van Boxtel en oog voor couleur locale •
Het gemeentebestuur van Boxtel als zodanig bestaat in deze vorm niet meer. Er wordt op het niveau van de nieuwe gemeente een nieuwe raad en college gevormd.
•
Er is volledige beleidsvrijheid en oog voor couleur locale om de ambities en opgaven van de nieuwe gemeente te realiseren.
Grip van het bestuur op taakuitvoering en kostenbeheersing •
Het bestuur behoudt volledig grip op de taakuitvoering en kostenbeheersing omdat in
Complexiteit van het veranderproces •
deze vorm niet intensief wordt samengewerkt met derden. Taakuitvoering wordt
Het veranderproces is intensief. Het is zowel een wettelijk traject als een verandertraject.
grotendeels in eigen huis ondergebracht. Impact op kwaliteit taakuitvoering •
De kwaliteit van de taakuitvoering krijgt naar verwachting een impuls door de focus op
Samenwerkingsvormen gewogen in context van Boxtel •
In de onderstaande tabel hebben wij de vijf samenwerkingsvormen getoetst aan de toetsingscriteria. Hierbij zetten wij de vijf vormen af tegen de huidige situatie. Deze
één gemeente en daarmee samenhangende beleidsuitvoering en effectiever bestuur.
toetsing zegt vooral iets over de mate van (technische) wenselijkheid van de betreffende vorm.
Impact op kwetsbaarheid taakuitvoering •
In het geval van herindeling met Sint-Michielsgestel blijft de mate van kwetsbaarheid op hetzelfde niveau.
•
Op basis van de tabel kan dan ook niet de conclusie getrokken worden dat de vorm met de meeste plussen automatisch de ‘beste’ vorm is voor Boxtel. In de vorige paragraaf zijn alle vormen uitgebreid gewogen op de toetsingscriteria en treft u als lezer derhalve de onderbouwing aan van onderstaande ‘scores’.
Impact op kosten (structureel en incidenteel) • •
Er zijn aanzienlijke incidentele middelen beschikbaar via de Wet Arhi. Structurele uitgaven blijven op basis van ervaringen in den lande grotendeels gelijk. Wel zijn er efficiencywinsten te realiseren door ‘versimpeling’ van de organisatie ten
Impact op inwoners,
opzichte van huidige situatie.
ondernemers en instellingen
Impact op kansen voor medewerkers •
Toetsingscriteria
De kansen voor medewerkers blijven grotendeels hetzelfde ten opzichte van de
Beleidsvrijheid bestuur Boxtel en oog voor couleur locale Grip bestuur op taakuitvoering en kostenbeheersing
huidige situatie. De ambtelijke complexiteit van het werken voor twee
Impact kwaliteit taakuitvoering
gemeentebesturen wordt wel weggenomen.
Impact kwetsbaarheid taakuitvoering
Impact op strategische positionering in de regio •
Impact op kosten (structureel en incidenteel)
De strategische positie in de regio van de nieuwe gemeente neemt aanzienlijk toe. De
Impact op kansen medewerkers
nieuwe gemeente heeft in verhouding meer invloed in de regio dan in de huidige
Impact op strategische
situatie. Ook biedt de grotere omvang kansen in aansluiting op regio, provincie en Rijk.
positionering in de regio Complexiteit van het veranderproces
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
Informele
Regie-
Shared service
Ambtelijke
Her-
samenwerking
gemeente
center
fusie
indeling
+/-
-
+/-
+/-
-
++
+
+
+/-
+/-
++
+/-
+
+/-
+
-
-
-
+/-
+
--
-
-
+/-
+
--
--
-
+/-
+/-
--
--
-
+/-
+/-
-
-
-
+/-
++
--
--
--
+/-
+/-
3. Waar staat Boxtel nu?
[dubbelklik hier om een foto in te voegen]
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
3a. Opgaven en ambities van Boxtel in kaart gebracht Opgaven en ambities van Boxtel gerubriceerd naar zeven kernthema’s •
Om inzicht te bieden in de maatschappelijke uitdagingen en bestuurlijke doelen
Zorg & Welzijn •
De gemeente Boxtel staat voor uitdagingen binnen het sociaal domein, voornamelijk
waarmee Boxtel wordt geconfronteerd, is hieronder een profiel van uitdagingen
op het gebied van zorgkostenbeheersing en het leveren van passende dienstverlening
geschetst, gebaseerd op zeven kernthema's. Deze uiteenzetting is tot stand gekomen
aan de inwoners. Dit vraagt om een gebalanceerde aanpak die zowel tegemoetkomt
door middel van een documentenanalyse en gesprekken met gemeenteraadsleden,
aan de behoeften van de burgers als financieel haalbaar is voor de gemeente.
bestuurders en medewerkers van de ambtelijke organisatie. Hierna adresseren we ieder kernthema gericht.
•
Vanuit het Rijk wordt de focus de komende jaren verlegd van zorg naar preventie, mede door veranderende wetgeving zoals het IZA/GALA akkoord. Preventieve maatregelen kunnen helpen om de kosten van intensievere zorg te beperken en tegelijkertijd het welzijn van de inwoners te verbeteren.
•
Het welzijn van elke inwoner staat centraal in Boxtel, met speciale aandacht voor de meest kwetsbare groepen. Door proactief te investeren in preventieve maatregelen, zoals voorlichtingsprogramma's en vroegtijdige interventies, streeft de gemeente naar het verminderen van zorgbehoeften en het verbeteren van de levenskwaliteit.
•
Een belangrijke doelstelling is om alle inwoners te laten participeren in de maatschappij, bijvoorbeeld via betaald werk of vrijwilligerswerk. Voor wie die ondersteuning nodig heeft, biedt Boxtel passende hulp en begeleiding. De gemeente hecht veel waarde aan wederkerigheid en het nakomen van afspraken, wat bijdraagt aan een inclusieve en samenhangende gemeenschap.
Mens & Maatschappij •
Binnen de gemeente Boxtel zijn zichtbare veranderingen gaande op het gebied van sociale cohesie, waarbij traditionele verbanden en verenigingen langzaam afbrokkelen. Waar verenigingen en religieuze gemeenschappen voorheen een cruciale rol speelden in het creëren van een gevoel van verbondenheid, neemt de participatie gestaag af. Zo is het aantal Brabanders dat lid is van een vereniging gedaald van 69% in 2017 naar 52% in 2020.
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
•
Om deze trend te keren en de zelfredzaamheid en vitaliteit van inwoners te vergroten, zijn verschillende initiatieven gestart, zoals "Hartjes in de Wijk" en "Wijzer Ouder Worden". Daarnaast houdt de gemeente rekening met de verwachte groei van het
Klimaat & natuur •
rondom klimaatverandering en -adaptatie. De gevolgen van klimaatverandering
aantal eenpersoonshuishoudens, wat kan leiden tot een afname van sociale cohesie en
worden steeds duidelijker zichtbaar, waardoor Boxtel zich moet ontwikkelen tot een
een toename van eenzaamheid onder inwoners. •
Dit vereist een geïntegreerde aanpak waarbij verschillende beleidskaders op het
effecten zoals een toename van dakloosheid, vervuiling en armoede. Deze
gebied van natuur, klimaat, ruimtelijke ordening, woningbouw en landbouw worden
ontwikkelingen vragen om doeltreffende maatregelen en beleid om de leefbaarheid
samengebracht. •
voor het behoud ervan. Dit kan onder meer worden bereikt door het bevorderen van
houden en revitaliseren, zodat het een bruisende ontmoetingsplek blijft voor inwoners
bloemrijke beplanting in gebiedsontwikkelingen. Dit vraagt niet alleen inzet vanuit de
en bezoekers, vraagt om innovatieve strategieën.
gemeente, maar ook van inwoners. •
opwekking en aanpassing aan nieuwe situaties. Dit omvat onder andere het bevorderen van de stap naar aardgasvrij, de installatie van zonnepanelen en de
transport en mobiliteit, met name als gevolg van het Programma Hoofdfrequent
ontwikkeling van zonnevelden. Ook wordt er ingezet op grootschalige duurzame
Spoorvervoer (PHS). De toenemende drukte op zowel het spoor als de weg vergroot
elektriciteit in de vorm van een energy hub op bedrijventerrein Ladonk.
wat een grote uitdaging voor Boxtel vormt. Dit vergt intensieve samenwerking met de
•
de knelpunten op het gebied van leefbaarheid, veiligheid en bereikbaarheid zoals overeengekomen in de bestuursovereenkomst tussen partijen. Met een sterke focus op bodem-, lucht- en waterkwaliteit, richt de gemeente zich
Duurzame verstedelijking en een stevige woonopgave •
toenemen.
gewerkt aan maatregelen om deze impact te minimaliseren en de leefbaarheid te •
Daarom heeft Boxtel als motto: ‘Bouwen, bouwen en (ver)bouwen’. De gemeente zal zich de komende jaren richten op een snel, substantieel en betaalbaar
Daarnaast bevindt Boxtel zich strategisch tussen de steden ’s-Hertogenbosch, Tilburg
woningbouwprogramma om de groei van de gemeente bij te kunnen houden. Dit
en Eindhoven en is het zowel over de weg als per spoor verbonden met haar
vergt investeringen om aan de toenemende vraag te kunnen voldoen.
omgeving. De verwachte groei van het verkeer zal de bereikbaarheid van Boxtel de komende jaren verder beïnvloeden, waardoor het essentieel is om doeltreffende
Gezien de groei van de Brainport-regio en de gunstige ligging van Boxtel wordt een toename van de bevolking verwacht, waardoor de druk op de woningmarkt zal
specifiek op de risico's en hinder veroorzaakt door het spoor- en vliegverkeer. Er wordt verbeteren.
De buitengebieden van Boxtel, zoals Boxtel, Liempde, Lennisheuvel en Esch, dragen bij aan de diversiteit en het karakter van de gemeente.
provincie Noord-Brabant en het Rijk. Uitgangspunt is en blijft echter het oplossen van
•
Boxtel streeft naar een duurzame energietransitie door in te zetten op besparing,
De komende jaren staat de gemeente Boxtel voor uitdagingen op het gebied van
de problemen rondom het knelpunt bij de dubbele spoorwegovergang Tongersestraat,
•
Daarnaast staat de biodiversiteit onder druk en wil de gemeente zich actief inzetten
Een andere uitdaging is de leegloop van het centrum. Het centrum aantrekkelijk
Mobiliteit •
klimaatadaptieve gemeente die beter bestand is tegen extreme weersomstandigheden.
Boxtel staat ook voor de uitdaging van een groeiend stedelijk karakter, met zichtbare
van de gemeente te waarborgen. •
Met het oog op duurzaamheid kent de gemeente Boxtel verschillende opgaven
•
Op dit moment is er met name een tekort aan woningen voor zowel starters als
oplossingen te vinden om de mobiliteit te verbeteren en de leefbaarheid te
senioren. Om aan deze vraag te voldoen, zijn er mogelijkheden voor nieuwe vormen
waarborgen.
van samenwonen, zoals intergenerationeel wonen en woon-zorgcombinaties. De “Pilot
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
Circulair bouwen in Boxtel” is een voorbeeld om circulair gebouwde starters- en/ of
Als onderdeel van het Green Tech Park wil Boxtel een dynamische incubator realiseren,
seniorenwoningen te realiseren op gemeentegrond. Ook is er veel vraag naar
waar bedrijven kunnen samenwerken, innoveren en groeien. Deze incubator fungeert
flexwoningen. Hiervoor wordt de realisatie versneld. Daarnaast is het van belang om de
als een broedplaats voor nieuwe zakelijke mogelijkheden en duurzame ontwikkelingen.
doorstroming op de woningmarkt te verbeteren, zodat huishoudens gemakkelijker kunnen verhuizen naar een woning die beter bij hun behoeften past. •
•
•
Ook moet de toeristische infrastructuur worden bevorderd door de uitvoering van een toeristisch platform. Samen met bedrijven wil de gemeente de mogelijkheden voor
Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Deze wet vormt de basis voor de
overnachting voor zakelijke en recreatieve gasten vergroten.
ontwikkeling en het geïntegreerd beheer van de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Hierbij moet er nog aandacht gehouden worden op de nieuwe manier van werken, waar bestuur en organisatie samen optrekken.
Opgaven en ambities in helikopterview •
karakter (landelijk gebied), anderzijds kent Boxtel stedelijke opgaven. Denk hierbij aan
Bestuur & organisatie •
veiligheid, leegstand en migratie, maar ook majeure opgaven ten aanzien van de
De inwoner staat centraal in het beleid van Boxtel, waarbij de gemeente streeft naar een ondersteunende en faciliterende rol. Participatie is een kernwaarde binnen Meewerkend Boxtel, waar ‘meewerken’ wordt geïntegreerd in het dagelijkse werk en
mobiliteit/ bereikbaarheid (spoor- ensnelweg). •
Desondanks blijft het een voortdurende uitdaging om nauw verbonden te blijven met inwoners en ervoor te zorgen dat zij zich gehoord voelen door de gemeente. Het streven is om de gemeente zo toegankelijk mogelijk te maken en een gevoel van nabijheid te creëren. Daarom wordt er ingezet op wijkmakelaars die als verbinders bijdragen aan een nog fijnere leefomgeving voor inwoners.
•
Ook brengen de verwachte bezuinigingen in het ravijnjaar 2026extra uitdagingen met zich mee voor de gemeente. Het is van groot belang om hierop voorbereid te zijn en de impact op de inwoners zoveel mogelijk te beperken.
Economische ontwikkelingen •
Boxtel streeft naar een bloeiende economische ontwikkeling binnen de gemeente en ziet het Green Tech Park Boxtel als een cruciale pijler voor innovatie en groei.
•
Het Green Tech Park, gevestigd op bedrijventerrein Vorst B, is bedoeld als een verzamelplaats voor zowel startende als gevestigde ondernemers die zich bezighouden met groene technologie en duurzaamheid.
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
De positie in de driehoek van drie grote steden biedt kansen voor Boxtel en haar inwoners. Tegelijkertijd zien we dat Boxtel een sterke eigen centrumfunctie heeft in
projecten. •
Boxtel staat voor een gecombineerde opgave. Enerzijds heeft de gemeente een dorps
deze driehoek (hierover meer op de volgende pagina’s).
•
De ‘transformatie’/ het toekomstperspectief van Boxtel, gegeven deze opgaven én de ligging van Boxtel, vraagt om een scherp profiel: waar wil Boxtel van zijn en welke keuzes horen daarbij? Ook ten aanzien van het al dan niet aangaan van (bestuurlijke) samenwerkingen. Op onze constateringen over de huidige praktijk zijn wij in nader ingegaan in hoofdstuk 2c.
3b. De maatschappelijke oriëntatie van Boxtel in kaart gebracht De oriëntatie van Boxtelaren in kaart middels drie indicatoren •
Boxtel bevindt zich in een driehoek tussen drie grote steden (Den Bosch, Eindhoven en
Inwoners Boxtel winkelen grotendeels in Boxtel. Den Bosch goede tweede •
Boxtelaren uiteengezet op basis van data van Koopstromen.
Tilburg). Wij constateren dat Boxtel ook, in tegenstelling tot andere omliggende gemeenten, een sterke eigen centrumfunctie heeft. Dit duiden wij middels drie relevante indicatoren: o
Gemeente waar inwoners Boxtel werken;
o
Gemeente waar Boxtelaren winkelen;
o
Gemeente waar middelbare scholieren naar school gaan.
Inwoners Boxtel vooral werkzaam in Boxtel zelf •
Op de onderstaande kaart is op basis van CBS-data uiteengezet waar de inwoners van Boxtel werken in de regio. Hierbij valt op dat het grootste deel van de inwoners van Boxtel ook in de gemeente werkt. Daarna volgen Den Bosch en Eindhoven.
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
In de onderstaande kaart is het aandeel recreatieve winkelbezoeken (shoppen) van
•
Hieruit blijkt dat de meeste inwoners winkelen in Boxtel zelf. Daarna volgt Den Bosch met 14%. Eindhoven is de derde gemeente met 6%.
Middelbare scholieren uit Boxtel gaan vooral naar school in Boxtel •
Boxtel heeft verschillende eigen middelbare scholen. We zien dan ook dat het merendeel van de Boxtelse middelbare scholieren naar school gaat in de eigen gemeente. Vught is de tweede gemeente met 7% van het aantal middelbare scholieren.
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
3c. Samenwerkingen Boxtel kwantitatief geduid Boxtel actief in 36 samenwerkingsverbanden •
Boxtel is actief in 36 samenwerkingsverbanden, waarvan er een aantal worden gedeeld met buurgemeenten:
•
o
31 met Meierijstad
o
31 met Vught
o
29 met Sint-Michielsgestel
o
13 met Best
o
12 met Oirschot
o
12 met Oisterwijk
De regionale grenzen komen duidelijk terug in het aantal samenwerkingsverbanden.. Er wordt het meeste samengewerkt met gemeenten uit de regio Noordoost-Brabant. Met de andere gemeenten werkt Boxtel minder intensief samen in samenwerkingsverbanden.
•
Het overzicht van samenwerkingsverbanden waarin Boxtel participeert is uiteengezet in het bijlagenboek.
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
3c. Positie Boxtel in samenwerkingen nader geduid Boxtel participeert sterk in (bestuurlijke) regionale verbanden. Focus en scherp profiel ontbreken om maximale uit samenwerkingen te halen •
Behoefte aan meer nabijheid beleid en strategie •
strategisch vermogen ‘dichtbij’ te hebben om zo meer grip te krijgen op de
Wij constateren dat Boxtel sterk participeert in regionale (bestuurlijke) verbanden. Zo
strategische opgaven van Boxtel.
heeft Boxtel posities in verschillende bestuurlijke gremia in de regio. •
De bestuurlijke samenwerking vindt vanuit Boxtel met name plaats via de Regio Noordoost-Brabant (RNOB). Er is minder bestuurlijke verbinding met gemeenten uit de andere regio’s.
•
Hoewel Boxtel actief participeert, mist Boxtel een sterk profiel/ de focus om de toegevoegde waarde in de bestuurlijke samenwerking te maximaliseren.
•
Er mist in onze optiek inhoudelijke focus: waar staan wij als Boxtel voor aan de lat en wat willen wij uit de samenwerking(en) halen? Ook ontbreekt een zekere regionale focus: richten wij ons op het aanhalen van banden met de regio Eindhoven – gegeven de kansen die de Brainportregio biedt? Of zetten wij maximaal in op samenwerking met een of meerdere buurgemeenten óf op de RNOB als geheel?
Intensieve ambtelijke verbinding met Sint-Michielsgestel. Politiek-bestuurlijk is verbinding beperkt •
Boxtel werkt sinds 2016 intensief ambtelijk samen met Sint-Michielsgestel in MGDverband. Ondanks deze intensieve samenwerking is de verbinding op politiekbestuurlijk niveau slechts beperkt: o
Er is geen sprake van politieke ontmoetingen.
o
Er zijn vrijwel geen college-ontmoetingen, met uitzondering van de ABvergaderingen van MGD.
o
Er zijn in beperkte mate gezamenlijke portefeuillehoudersoverleggen.
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
Er is sprake van een bestuurlijke behoefte om de ambtelijke beleidscapaciteit en
•
Ook is er een sterke behoefte aan meer nabijheid bij de Boxtelse inwoners en ondernemers. MGD biedt voor beiden, in de huidige situatie, slechts in beperkte mate bestuurlijk comfort.
4. Wat gebeurt er om Boxtel heen?
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
4a. Boxtel vergeleken met de buurgemeenten Boxtel lijkt ‘redelijk’ op de buurgemeenten Demografisch profiel van Boxtel lijkt op meeste buurgemeenten •
Wanneer wij Boxtel vergelijken met de buurgemeenten in demografisch perspectief,
•
onderscheidend maken van de buurgemeenten. Dit blijkt ook uit het opgavenprofiel.
valt het volgende op: o
Natuurlijk zijn er ook altijd overeenkomsten met andere gemeenten. Hoe sterker de
Boxtel heeft een vergelijkbaar aantal inwoners met de meeste buurgemeenten.
maatschappelijke, socio-culturele en economische overlap is, hoe meer samenwerking
Uitschieter is Meierijstad; o
De bevolkingsdichtheid per gemeente verschilt. Boxtel lijkt rond het gemiddelde te liggen;
o
Uiteraard heeft Boxtel zijn eigen unieke opgaven en kenmerken die de gemeente
voor de hand ligt, omdat daarmee ook een mogelijke overlap in opgaven bestaat. •
Om te bepalen in hoeverre Boxtel als gemeente ‘lijkt’ op de buurgemeenten is de Gemeentelijke Duurzaamheidsindex (GDI) gebruikt. Deze is gebaseerd op drie
De groene druk (aandeel jeugdigen) lijkt redelijk in lijn met dat van de
dimensies: Mens & Maatschappij, Milieu & Energie, en Economie. Binnen deze
buurgemeenten. De grijze druk is daarentegen wat hoger dan bij de meeste
dimensies vallen elk 5 tot 12 indicatoren (factoren die de leefbaarheid van een
omliggende gemeenten. De verschillen zijn echter marginaal.
gemeente beïnvloeden). Hierbij wordt Boxtel per dimensie gescoord op een 10puntsschaal, waarbij we ook het landelijke minimum en maximum hebben weergegeven om de cijfers in perspectief te plaatsen. De volledige indicatorenlijst en
Demografisch profiel van Boxtel en buurgemeenten Gemeente
Inwoner-
Bevolkings-
aantal
dichtheid
Groene druk (%)
de scores van Boxtel op iedere indicator zijn opgenomen in bijlage D.
Grijze druk (%)
•
De hoofdthema's die onder 'Mens & Maatschappij' vallen zijn: o
Basisbehoeften;
Boxtel
33.748
489
36,9
41,6
o
Persoonlijke ontwikkeling;
Best
30.897
912
35,6
33,8
o
Sociale ontwikkeling.
Meierijstad
83.715
455
36,2
38,0
Oirschot
19.217
189
34,8
41,6
o
Werk;
o
Openbare financiën.
Oisterwijk
32.941
411
36,4
45,6
Sint-Michielsgestel
30.135
516
40,5
40,5
Vught
32.113
535
41,3
41,3
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
•
•
De hoofdthema's die onder ‘Economie’ vallen zijn:
De hoofdthema’s die onder ‘Milieu & Energie’ vallen zijn: o
Kwaliteit Milieu & Natuur;
o
Mobiliteit;
o
Klimaat & Energie.
•
In onderstaande figuur zijn de scores van Boxtel afgezet op de drie dimensies ten opzichte van de buurgemeenten, het landelijk gemiddelde en de minimale en maximale score.
•
De gemeente Boxtel scoort bij Mens & Maatschappij een 6,7, een redelijke score die hoger is dan het landelijke gemiddelde van een 6,4. Alle omliggende gemeenten scoren wat hoger.
•
De gemeente Boxtel scoort op Economie een 5,8. Dit is net onder het landelijke gemiddelde van 5,9. Boxtel heeft dezelfde score als Vught en Sint-Michielsgestel, maar scoort lager dan Oirschot (6,7), Best (7,3), en Meierijstad (6,2). Nuancering hierbij is dat de financiële situatie (solvabiliteit) van Boxtel in 2022 hierin is meegenomen. De huidige situatie lijkt rooskleuriger, waardoor de score vermoedelijk hoger ligt in de huidige situatie.
•
De gemeente Boxtel scoort op Milieu en Energie een 6,2. Dit is precies gelijk aan het landelijke gemiddeld. Boxtel scoort hetzelfde als Vught, Sint-Michielsgestel, en Oirschot, maar iets lager dan Best (6,4) en Oisterwijk (6,4).
Gemeente
Mens & Maatschappij
Economie
Milieu & Energie
Boxtel
6,7
5,8
6,2
Vught
7,0
5,8
6,2
Sint-Michielsgestel
7,2
5,8
6,2
Oirschot
7,1
6,7
6,3
Best
6,8
7,3
6,4
Oisterwijk
6,9
5,3
6,4
Meierijstad
6,8
6,2
6,3
Gemiddeld in NL
6,4
5,9
6,2
Minimum
5,0
4,0
5,4
Maximum
8,1
8,2
7,0
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
4b. De oriëntatie van de buurgemeenten geduid en ontwikkelingen op samenwerkingsbied om Boxtel heen Buurgemeenten zijn grotendeels gericht op grote steden. Er is weinig natuurlijke
Ontwikkelingen op samenwerkingsgebied in de regio geduid
bestuurlijke verbinding met Boxtel
•
•
Op basis van de gevoerde gesprekken met een vertegenwoordiging van de
ingezet op een duurzame borging van de samenwerking via een herijkt
buurgemeenten van Boxtel én onze feitenanalyse constateren wij dat alle
samenwerkingsconvenant. In een gezamenlijke strategische agenda wordt meer focus/
buurgemeenten bestuurlijk sterk georiënteerd zijn op andere buurgemeenten dan
prioritering vastgelegd.
Boxtel, dan wel op de grotere regio of centrumstad. •
•
•
De ontwikkelingen in de Brainportregio hebben ook hun sociale en economische
Er is – hoewel de bestuurlijke betrekkingen redelijk tot goed zijn – geen natuurlijke
impact op Boxtel. Vanuit Project Beethoven wordt 2,5 miljard ingezet op de
bestuurlijke samenhang vanuit omliggende gemeenten richting Boxtel.
economische en maatschappelijke schaalsprong van de Metropoolregio Eindhoven. Vanuit de MRE wordt ingezet op uitbreiding en verduurzaming van bedrijventerreinen
Wel wordt door verschillende gemeenten (Vught, Meierijstad en Sint-Michielsgestel)
en een schaalsprong voor de woningbouw met 60.000 tot 65.000 woningen tot 2040.
intensief met Boxtel samengewerkt in (grotere) samenwerkingsverbanden. Voor Sint-
Ook zet MRE grootschalig in op de opwekking van duurzame energie. Al deze
Michielsgestel geldt dit natuurlijk in het bijzonder vanuit het MGD-verband. •
Wij constateren dat vanuit Regio Noordoost-Brabant in de huidige situatie wordt
ontwikkelingen in combinatie met het belang van Brainport voor heel Nederland
Onderstaande tabel biedt een overzicht van de primaire bestuurlijke oriëntatie per
maakt dat investeringen in energie-infrastructuur in deze regio de hoogste prioriteit
gemeente en de samenwerkingsverbanden waarop elke gemeente is georiënteerd.
hebben. •
De uitbreiding van ASML en in het verlengde daarvan de ontwikkeling van Brainport hebben zowel positieve als negatieve gevolgen voor de gemeente Boxtel. Enerzijds
Gemeente
Primaire bestuurlijke oriëntatie
Oriëntatie samenwerkingsverbanden
Oisterwijk
Tilburg Hart van Brabant
Samenwerking op bedrijfsvoering met Goirle en Hilvarenbeek (GHO). Regio Hart van Brabant
Vught
Den Bosch
Regio Noordoost-Brabant
Meierijstad
Driehoek Oss-Den BoschEindhoven
Regio Noordoost-Brabant Verbinding richting MRE
grensgemeenten van de regio Eindhoven gericht inzetten op het aanhalen van de
Oirschot
Best en Kempengemeenten
Stedelijk gebied Eindhoven, Kempen, MRE
‘samenwerkingspartners’ buiten de MRE vanwege de omvang van de schaalsprong.
Best
Oirschot, Eindhoven
Stedelijk gebied Eindhoven, MRE
Sint-Michielsgestel
Den Bosch
Regio Noordoost-Brabant, Boxtel
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
bieden deze ontwikkelingen kansen voor de inwoners van Boxtel, anderzijds brengen ze grote uitdagingen met zich mee, bijvoorbeeld op het gebied van woningbouw en mobiliteit. •
De kansen die de Brainportregio biedt, hebben ertoe geleid dat verschillende banden. Denk bijvoorbeeld aan Weert en Meierijstad. De MRE staat open voor
•
Best en Oirschot verkennen momenteel een mogelijke intensieve samenwerking/ herindeling. In deze verkenning lijkt vooralsnog geen ruimte voor andere gemeenten om zich bij deze beweging aan te sluiten.
•
De overige buurgemeenten van Boxtel zetten in op het behoud van hun zelfstandigheid. Zij staan niet open voor het verkennen van een herindeling met andere gemeenten. Ook staan de buurgemeenten, met uitzondering van SintMichielsgestel, niet open voor intensieve ambtelijke samenwerking met Boxtel.
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
•
5. Onze conclusies en adviezen
5a. Conclusie: onbenut potentieel in de bestuurlijke samenwerking in de regio heeft impact op realisatiekracht Conclusie 1: Boxtel forse opgaven en potentieel, maar weinig focus en profiel •
Wij constateren dat Boxtel aan de lat staat voor grote opgaven op het gebied van
Conclusie 2: Ambtelijke fusie geeft spanningsveld, maar alternatieven niet direct beter •
Hierna beschouwen we de diverse samenwerkingsvormen op wenselijkheid en haalbaarheid in de context van Boxtel:
mobiliteit, woningbouw en verschillende andere opgaven met stedelijke en landelijke kenmerken. Opgaven die vragen om een forse realisatiekracht. Zowel binnen de
•
gemeente zelf én in de regio. Veel van deze opgaven zijn namelijk niet op lokale schaal
Informele samenwerking en regiegemeente: impact op realisatiekracht
op te lossen.
•
‘regiegemeente’ een grote negatieve impact hebben op kwetsbaarheid in de
Boxtel beweegt zich actief in de samenwerkingsverbanden waaraan de gemeente
taakuitvoering, kosten en kansen van medewerkers. Door ontvlechting van de MGD en
deelneemt. Tegelijkertijd ontbreekt er een scherp profiel waar Boxtel van wil zijn als
het opbouwen van een zelfstandige organisatie zullen binnen de eigen organisatie
gemeente. Ook mist hierdoor focus. Focus om gericht in samenwerkingsverbanden te
meer eenpitters worden ingezet met een toename van kwetsbaarheid als gevolg. Er is
opereren en focus op het aanhalen of versterken van bestuurlijke samenwerkingen
als gevolg van de ontvlechting sprake van grote incidentele lasten en een toename van
vanuit dit scherpe profiel. Dit heeft negatieve impact op de realisatiekracht. De
structurele lasten door efficiencyverlies. Ook de kansen voor medewerkers nemen af
ambtelijke organisatie biedt in de huidige situatie nog niet genoeg nabijheid en
door de kleinere omvang van de organisatie. Hierdoor neemt de mogelijkheid tot
bestuurlijk comfort op hoe Boxtel zich dient te verhouden tot de ontwikkelingen in de
interne mobiliteit af.
regio en welke kansen en mogelijkheden dit biedt voor Boxtel. •
Boxtel verkeert - ten opzichte van de buurgemeenten - in de ‘unieke’ situatie dat zij in
Wij constateren dat de samenwerkingsvormen ‘informele samenwerking’ en
•
Daarnaast leidt een dergelijk veranderproces van ontvlechting tot opbouw van een nieuwe grote organisatie tot hoge interne gerichtheid. Dit zien wij als een groot risico
grote mate een eigen centrumfunctie kent. Mede als gevolg van de eigen grote lokale
in een krappe arbeidsmarkt. Met daarmee het risico op een negatieve weerslag op de
werkgelegenheid én de ligging in een driehoek tussen drie grote steden. Boxtel heeft
realisatiekracht van Boxtel.
dan ook in potentie veel te brengen in de regio. Tegelijkertijd constateren wij als gevolg van de oriëntatie van de buurgemeenten om Boxtel heen én het ontbreken van dit scherpe profiel dat Boxtel niet als een natuurlijke partner wordt gezien.
Herindeling ‘scoort’ goed, maar is onhaalbaar en niet per sé nodig •
Herindeling scoort het ‘beste’ in technische wenselijkheid ten aanzien van de toetsingscriteria. Tegelijkertijd is deze optie ook in de huidige politiek-bestuurlijke context onhaalbaar. Bovendien is het in onze optiek ook niet per se nodig voor Boxtel om te herindelen om daarmee de politiek-bestuurlijke, financiële en ambtelijke slagkracht te vergroten. Daarvoor lijkt nog in voldoende mate potentieel te bestaan zonder over te gaan tot het opgeven van politiek-bestuurlijke zelfstandigheid.
SSC en ambtelijke fusie: spanningsveld tussen ‘nabijheid’ en 4K’s •
Wij constateren vanuit de impactanalyse dat het grootste verschil tussen de SSC en de ambtelijke fusie zit in grip en nabijheid. Een SSC zorgt voor meer nabijheid en grip van de taken die binnen de “eigen organisatie” zijn belegd. Hierdoor ontstaat ook meer ruimte voor voor couleur locale.
•
Tegelijkertijd brengt een ambtelijke fusie een lagere kwetsbaarheid in de primaire processen met zich mee ten opzichte van de SSC. Ook brengt omzetting naar een SSC een groot negatief incidenteel en structureel kosteneffect. Daarnaast heeft een omzetting naar een SSC naar verwachting een negatieve weerslag op de kwaliteit doordat er in de primaire processen meer generalisten nodig zijn dankzij de kleinere omvang van de beschikbare beleidscapaciteit. De kwetsbaarheid neemt daardoor ook toe. Tenslotte is het veranderproces van gedeeltelijke ontvlechting een enorm tijdsintensief traject dat leidt tot grote interne gerichtheid.
Conclusie 3: Geen alternatieve samenwerkingsvorm en -partner voorhanden: focus! •
Om de realisatiekracht wél te vergroten is het essentieel om als Boxtel tot meer focus te komen in de eigen strategische agenda om zodoende meer uit de bestuurlijke samenwerkingsverbanden te halen waaraan Boxtel deelneemt. Juist vanwege de unieke ligging van Boxtel (tussen drie grote steden en aan de grens van de Brainportregio) envanuit het gegeven dat geen verregaande ambtelijke en bestuurlijke samenwerkingsvormen (met uitzondering van MGD) met buurgemeenten mogelijk zijn. Onze handreikingen hoe dit vorm te geven zetten wij hierna uiteen.
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
5b. Advies: scherp eigen profiel aan én handel hiernaar in de bestuurlijke samenwerkingsrelaties Advies 4: Laat de inrichting van de ‘nabijheid’ van de ambtelijke organisatie Advies 1: Scherp eigen profiel en de strategische agenda aan •
Wij adviseren Boxtel om als eerste stap te komen tot een scherp eigen profiel: waar wil
aansluiten op de bestuurlijke ambities en opgaven van Boxtel •
nabijheid van de strategische en beleidsmatige capaciteit. Dit omwille van de noodzaak
Boxtel staan en van zijn in 2040? En wat is er nodig om dat mogelijk te maken? Deze
tot het aanscherpen van het eigen strategische profiel, de slag- en denkkracht op de
strategische agenda en het profiel dat hieruit voortvloeit helpt de gemeente als
bestuurlijke ambities én om positie en kracht richting de RNOB en Brainportregio beter
richtpunt voor de te ontplooien activiteiten de komende jaren. Waarop zet je in als Boxtel? Ontwikkel je jezelf bijvoorbeeld tot een forensengemeente of zet je juist in op behoud en versterking van de eigen centrumfunctie? Dit soort vraagstukken zou geadresseerd kunnen worden in deze strategische agenda. Advies 2: Strategische agenda als basis voor oriëntatie op bestuurlijke samenwerkingen: vorm volgt inhoud •
Vanuit deze agenda kan gericht worden ingezet op bestuurlijke samenwerkingen en hoe Boxtel zich hiertoe wil en kan verhouden. Er kan gericht worden ingezet op het aanhalen van bepaalde samenwerkingen of juist het afschalen van andere vormen. Uiteindelijk volgt de vorm van samenwerking vanuit de inhoudelijke opgaven en ambities van Boxtel.
Advies 3: Blijf je als grensgemeente van de Brainportregio verhouden tot kansen en impact van de schaalsprong •
Bovenstaande neemt niet weg dat Boxtel als grensgemeente van de Brainportregio niet blind kan zijn voor de kansen én uitdagingen die de schaalsprong in de Brainportregio met zich meebrengen. Hierbij kan Boxtel met kracht inzetten op het aanhalen van de banden met de MRE, via collectiviteit. Bijvoorbeeld via de RNOB of in sub-verbanden (bijvoorbeeld met Meierijstad).
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
Zoals eerder geconstateerd vragen de opgaven en ambities van Boxtel om meer
te benutten. •
Het is daarom van groot belang om zorgvuldig te zijn hoe en in welke vorm deze nabijheid te organiseren. Zeker aangezien de eerder genoemde strategische agenda nog ontbreekt. Het is wenselijk deze eerst concreet vorm te geven en vervolgens te bepalen hoe en in welke vorm de benodigde nabijheid van de beleids- en strategische capaciteit het beste kan worden georganiseerd.
& Van de Laar. Organisatieadviesbureau met denkers én doeners voor de publieke sector. Resultaatgericht, betrokken en met energie. Zo maken wij impact op maatschappelijke opgaven, bestuurlijke ambities en organisatorische uitdagingen. In de rol van adviseur, onderzoeker, procesbegeleider of door tijdelijk ín uw organisatie te stappen, brengen wij beweging. Zo dragen onze ervaren adviseurs en jonge talenten bij aan een weerbare en wendbare publieke sector.
Wij helpen bij het verkennen van toekomstscenario’s voor publieke organisaties. En we begeleiden processen om organisaties te vitaliseren. Samenwerking of fusie tot stand brengen? Wij helpen bij de vorming, evaluatie en doorontwikkeling. Wij doen kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar de effecten van beleid en naar de sterke en verbeterpunten in organisaties en samenwerkingsverbanden.
Wij kraken onze hersens op complexe vragen. Daarbij zijn we scherp in onze analyses. En bieden we concreet handelingsperspectief in onze advisering. We steken ook graag onze handen uit de mouwen om samen met u resultaat te boeken.
Onze passie om direct maatschappelijk impact te maken zetten wij in binnen het sociaal domein. Onder andere door het ‘vertalen’ van de Hervormingsagenda Jeugd. Ook helpen wij bij de realisatie van de transities op het gebied van klimaat en energie.
Dat doen we bijvoorbeeld door het ontwerpen van passende organisatiestructuren en sturingsconcepten. Door het versterken van leiderschap en het werken aan gewenst gedrag van medewerkers.
Staat uw vraagstuk er niet tussen? Verras ons. Wij laten ons graag uitdagen op andere thema’s in het publieke domein!
& Van de Laar is in vriendschap verbonden met GNGMKRS, ons label voor interim-bemiddeling, executive search & werving en selectie.
& Van de Laar B.V. Emmasingel 29-11 5611 AZ Eindhoven 085 - 747 06 18
info@en-vdl.nl en-vandelaar.nl
Lid van de Raad van Organisatieadviesbureaus (ROA). Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
Bijlagenboek
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar Bijlagenboek behorend bij het eindrapport
Auteurs
S. van de Laar, B. Maes, B. van Ruremonde en N. Hartkamp
Versie
Definitief, 12 juli 2024
Plaats
Eindhoven, Boxtel
Inhoudsopgave A. Samenwerkingsverbanden Boxtel B. Geraadpleegde personen C. Geraadpleegde documenten D. Indicatoren Gemeentelijke Duurzaamheidsindex (GDI) F.
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
Bijlage A. Samenwerkingsverbanden Boxtel Samenwerkingsverbanden Boxtel Administratiekantoor DataLand
Samenwerkingsconvenant Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost
Bank Nederlandse Gemeenten
Samenwerkingsorganisatie MijnGemeenteDichtbij
Bestuurlijke Samenwerking Regio Noordoost-Brabant
Samenwerkingsovereenkomst Specialistische hulp WMO meierij
BOA-Pool Meierij
Servicehuis Parkeer en Verblijfsrechten U.A.
Brabant Water N.V.
Sociale Recherche
Centrumregeling Jeugdhulp Noordoost Brabant
Stadsgewest 's-Hertogenbosch
Gebiedsgerichte Aanpak Verkeer en vervoer regio 's-Hertogenbosch
Stichting A&O fonds
GGD Hart van Brabant
Stichting RIONED
Green Deal Aardgasvrije Wijken
Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten
Natuur inclusief Grondgebruik Herenboeren
Stuurgroep voortijdig schoolverlaten en arbeidstoeleiding kwetsbare jongeren
Noordoost Brabant Werk!
Taskforce ondermijnende criminaliteit Brabant Zeeland
Omgevingsdienst Brabant Noord
Veilig Thuis Brabant-Noordoost
Regionaal Netwerk het Groene Woud
Veiligheidsoverleg en districtelijk driehoeksoverleg
Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord
Veiligheidsregio Brabant-Noord
Samenwerking Doelmatig Waterbeheer De Meierij
Vereniging Stadswerk Nederland
Samenwerking volwasseneneducatie
Vereniging van Brabantse Gemeenten
Samenwerking Wmo
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Samenwerkingsovereenkomst Uitvoeringsorganisatie Werk, Zorg en Inkomen gemeenten Boxtel en Haaren
WSD-groep
Bijlage B. Geraadpleegde personen •
Burgemeester Ronald van Meygaarden
•
Gemeentesecretaris / directeur MijnGemeenteDichtbij Victor Fijneman
•
Griffier Inge Smits
•
Raadsfractie BALANS
•
Raadsfractie Combinatie95
•
Raadsfractie CDA
•
Raadsfractie PvdA-GL
•
Raadsfractie VVD
•
Raadsfractie SP
•
Raadsfractie D66
•
Raadsfractie INbox
•
Wethouder Mariëlle van Alphen
•
Wethouder Désiré van Laarhoven
•
Wethouder Wim van der Zanden
•
Wethouder Hans Heesen
•
Wethouder Fred van Nistelrooij
•
Strategisch Adviseur Directie Nico Kielstra
•
Vertegenwoordiging van ondernemingsraad MGD
•
Concernmanager sociaal Maria Snellen
•
Concernmanager fysiek Fouad Kabbouti
•
Concernmanager bedrijfsvoering & dienstverlening Paul van der Schoor
•
Best (burgemeester & gemeentesecretaris)
•
Meierijstad (burgemeester & gemeentesecretaris)
•
Oirschot (burgemeester & gemeentesecretaris)
•
Oisterwijk (burgemeester & gemeentesecretaris)
•
Sint-Michielsgestel (burgemeester & gemeentesecretaris)
•
Vught (burgemeester & gemeentesecretaris)
Bijlage C. Geraadpleegde documenten •
Berenschot. (2021). Hoe ver is MijnGemeenteDichtbij?: Evaluatie MijnGemeenteDichtbij.
•
BMC. (2020). Integraal MIRT-Onderzoek Verstedelijking en Bereikbaarheid Brainportregio. In Nationale Omgevingsvisie. https://www.denationaleomgevingsvisie.nl/PageByID.aspx?sectionID=191954&contentPageI D=2103887
•
Centraal Bureau voor de Statistiek. (2023, 18 december). Gemeenterekeningen; gemeentelijke taakvelden, gemeentegrootteklasse, regio. Centraal Bureau Voor de Statistiek. https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/84413NED
•
Flux & Royal HaskoningDHV. (2023). Meerkleurige toekomst in de peel: Ontwikkelperspectief NOVEX de Peel. In Novex de Peel. https://www.novexdepeel.nl/over-novex-depeel/ontwikkelperspectief-2050/
•
Fractie Balans, INBox, & D66. (2023, juli). Motie onderzoek naar toekomstige bestuurlijke samenwerkingmogelijkheden gemeente Boxtel. Gemeenteraadsvergadering, Boxtel.
•
GDIndex. (2022). Hoe duurzaam is mijn gemeente [Dataset]. In Gdindex.nl. https://gdindex.nl/content/mijn-gemeente
•
Gemeente Boxtel. (z.d.-a). GreenTech Park Brabant. Boxtel. https://www.boxtel.nl/greentech
•
Gemeente Boxtel. (z.d.-b). Hartjes in de wijk. Boxtel. https://www.boxtel.nl/hartjesindewijk
•
Gemeente Boxtel. (z.d.-c). Maatregelenpakket PHS Boxtel. Boxtel. https://www.boxtel.nl/projecten/maatregelenpakket-phs-boxtel
•
Gemeente Boxtel. (z.d.-d). Visie op wonen. Boxtel. https://www.boxtel.nl/in-degemeente/wonen/visie-op-wonen
•
Gemeente Boxtel. (2021). Beleidsakkoord 2021-2026: Samen aan de slag. In Boxtel. https://www.boxtel.nl/beleidsakkoord-2021-2026
•
Gemeente Boxtel. (2023). Begroting 2023. https://boxtel.begroting2023.nl/assets/docs/Begroting%202023%20def.pdf
•
Gemeente Boxtel. (2024). Begroting 2024. https://mijngemeentedichtbij.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/44ace791-036f4b61-ad0f-8882ddf8cc16?documentId=5e2f7cfe-34c6-4495-aaeccae0bf65fc05&agendaItemId=9f5c4fc8-c547-4a9f-b14d-8921c574512c
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
•
Gemeente Boxtel & Gemeente Sint-Michielsgestel. (2015). Samen sterker in de Meierij: Bedrijfsplan voor de ambtelijke fusieorganisatie tussen de gemeenten Boxtel en SintMichielsgestel.
•
Gemeente Boxtel, Gemeente Sint-Michielsgestel, & MijnGemeenteDichtbij. (2022). Inkoopvoorwaarden Boxtel, Sint-Michielsgestel en MijnGemeenteDichtbij (V. 2022).
•
Gemeente Boxtel & Royal HaskoningDHV. (z.d.-a). Ambities | Omgevingsvisie Boxtel. Omgevingsvisie Boxtel. https://ovisie-boxtel.ireporting.nl/ambities/ambities
•
Gemeente Boxtel & Royal HaskoningDHV. (z.d.-b). Beleidsanalyse | Omgevingsvisie Boxtel. Omgevingsvisie Boxtel. https://ovisie-boxtel.ireporting.nl/ambities/beleidsanalyse
•
Gemeente Boxtel & Royal HaskoningDHV. (z.d.-c). Dromentocht | Omgevingsvisie Boxtel. Omgevingsvisie Boxtel. https://ovisie-boxtel.ireporting.nl/dromen/dromentocht/
•
Gemeente Boxtel & Royal HaskoningDHV. (z.d.-d). Trends en ontwikkelingen | Omgevingsvisie Boxtel. Omgevingsvisie Boxtel. https://ovisie-boxtel.ireporting.nl/ambities/trends-enontwikkelingen
•
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. (z.d.). Boxtel - Samenwerkingen. Regioatlas. https://www.regioatlas.nl/samenwerkingen/samenwerkingen_item/t/boxtel
•
Prorail. (z.d.). Meteren - Boxtel: Programma Hoogfrequent Spoorvervoer. ProRail. https://www.prorail.nl/programmas/programma-hoogfrequent-spoorvervoer/phs-meterenboxtel
•
Provincie Noord-Brabant. (z.d.). Samenwerken aan gezondheid in Brabant, drie gezonde levensjaren erbij in 2030: Uitvoeringsagenda Gezondheid 2022-2023. In Provincie NoordBrabant. https://www.brabant.nl/onderwerpen/gezondheid/beleidskader-gezondheid-20212030
•
Provincie Noord-Brabant. (2022). Levendig Brabant 2030: Integraal Beleidskader Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd. In Provincie Noord-Brabant. https://www.brabant.nl/onderwerpen/cultuur-erfgoed-sport-vrijetijd/beleidskader-levendigbrabant-2030
Bijlage D. Indicatoren Gemeentelijke Duurzaamheidsindex Naam indicator
Indicatorbeschrijving
Minima
Percentage personen in particuliere huishoudens met een inkomen lager dan 105% van het sociaal minimum, voor een periode langer dan 1 jaar
Onderwijs
Percentage voortijdig schoolverlaters in voortgezet onderwijs (VO) en middelbaar beroepsonderwijs (MBO)
Sociale Zekerheid
Aantal uitkeringen sociale zekerheid (WAO, Wajong, WW en WIA), per 1.000 inwoners 15-65 jaar
Gender gelijkheid
Arbeidsparticipatie vrouwen in % van arbeidsparticipatie mannen
Gezondheid – Verstrekte geneesmiddelen
Percentage personen waaraan geneesmiddelen verstrekt worden, als percentage t.o.v. totaal aantal inwoners
Gezondheid - Overgewicht volwassenen
Percentage volwassenen met overgewicht binnen een gemeente.
Sport - aangesloten bij sportvereniging
Percentage personen dat lid is van een sportvereniging, als percentage t.o.v. totaal aantal inwoners
Sport - Bewegingsrichtlijn
Percentage volwassenen dat voldoet aan de gangbare bewegingsrichtlijn / Norm Gezond bewegen
Burgerparticipatie - Opkomstpercentage
Het opkomstpercentage bij de meest recente gemeenteraadsverkiezingen (2022)
Burgerparticipatie - Beroepsbevolking l.o.
Het aandeel laag opgeleiden binnen de beroepsbevolking (15-75 jaar)
Veiligheid
Het aantal geregistreerde misdrijven per 1.000 inwoners
Water - Biologische kwaliteit
Biologische kwaliteit van het oppervlaktewater
Water - Kwaliteit zwemwater
Kwaliteit zwemwater in binnen- of buitenwater.
Lucht - NO2
Voor bevolking gewogen jaargemiddelde concentratie van NO2, in µg/m3
Lucht - pm10
Voor bevolking gewogen jaargemiddelde concentratie van PM10, in µg/m3
Natuur - Groen blauwe ruimte
De groen blauwe ruimte omvat groene en/of natuurlijke gebieden in zowel stad als platteland, exclusief landbouw, in m2 per inwoner.
Huishoudelijk afval
De gemiddelde hoeveeheid, totaal ingezameld huishoudelijk afval per inwoner
Afvalscheiding
Het scheidingspercentage grof en fijn huishoudelijk afval, t.o.v. de totale hoeveelheid verzameld huishoudelijk afval
Naam indicator
Indicatorbeschrijving
Energiegebruik woningen
Het energiegebruik van woningen (elektriciteit, gas en warmte) en publieke dienstverlening (elektriciteit en gas) per inwoner per jaar
Energielabels woningen
Het aandeel woningen en utiliteitsbouw met minimaal energielabel C. Hierbij tellen energielabels van woningen voor 80% mee en labels
CO2 uitstoot GO
De CO2-uitstoot van woningen en publieke dienstverlening in ton CO2 per inwoner
Hernieuwbare energie - aandeel t.o.v. verbruik
Het aandeel hernieuwbare energie t.o.v. het totale energieverbruik, in %
Hernieuwbare energie - zonnepanelen
Het percentage woningen met geregistreerde zonnepanelen
Vervoerswijze - aandeel gas/elek voertuigen
Het aantal bedrijfs- en personenauto's op aardgas en elektriciteit (per 1.000 huishoudens)
Vervoerswijze - autobezit particuliere huishoudens
Het gemiddeld particulier autobezit per huishouden
CO2 wegverkeer
De uitstoot van CO2 door wegverkeer excl. Autosnelwegen in ton CO2 per inwoner
Werkloosheid
De werkloosheid als % van de beroepsbevolking 15-75 jaar.
Jeugdwerkloosheid
De jeugdwerkloosheid als % van de beroepsbevolking 15-25 jaar.
Werkgelegenheid - ontwikkeling Banen
De verandering van het aantal banen t.o.v. het voorgaande jaar (in %)
Werkgelegenheid - functiemengingsindex
De verhouding tussen het aantal banen en woningen
Solvabiliteit
De verhouding Eigen vermogen / vreemd vermogen van de gemeente
Woonlasten
De woonlasten( OZB, reinigingsrechten, afvalstoffenheffing, heffing riolering en waterzuivering) per meerpersoonshuishouden, in % van
voor utiliteitsbouw voor 20%
het landelijk gemiddelde
\\
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
& Van de Laar. Organisatieadviesbureau met denkers én doeners voor de publieke sector. Resultaatgericht, betrokken en met energie. Zo maken wij impact op maatschappelijke opgaven, bestuurlijke ambities en organisatorische uitdagingen. In de rol van adviseur, onderzoeker, procesbegeleider of door tijdelijk ín uw organisatie te stappen, brengen wij beweging. Zo dragen onze ervaren adviseurs en jonge talenten bij aan een weerbare en wendbare publieke sector. Wij kraken onze hersens op complexe vragen. Daarbij zijn we scherp in onze analyses. En bieden we concreet handelingsperspectief in onze advisering. We steken ook graag onze handen uit de mouwen om samen met u resultaat te boeken. Dat doen we bijvoorbeeld door het ontwerpen van passende organisatiestructuren en sturingsconcepten. Door het versterken van leiderschap en het werken aan gewenst gedrag van medewerkers.
Wij helpen bij het verkennen van toekomstscenario’s voor publieke organisaties. En we begeleiden processen om organisaties te vitaliseren. Samenwerking of fusie tot stand brengen? Wij helpen bij de vorming, evaluatie en doorontwikkeling. Wij doen kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar de effecten van beleid en naar de sterke en verbeterpunten in organisaties en samenwerkingsverbanden. Onze passie om direct maatschappelijk impact te maken zetten wij in binnen het sociaal domein. Onder andere door het ‘vertalen’ van de Hervormingsagenda Jeugd. Ook helpen wij bij de realisatie van de transities op het gebied van klimaat en energie. Staat uw vraagstuk er niet tussen? Verras ons. Wij laten ons graag uitdagen op andere thema’s in het publieke domein!
& Van de Laar is in vriendschap verbonden met GNGMKRS, ons label voor interim-bemiddeling, executive search & werving en selectie.
& Van de Laar B.V. Emmasingel 29-11 5611 AZ Eindhoven 085 - 747 06 18
info@en-vdl.nl en-vandelaar.nl
Lid van de Raad van Organisatieadviesbureaus (ROA). Gemeente Boxtel: weerbaar en wendbaar
Raadsvoorstel Zaaknummer:
1343069
Portefeuillehouder:
Hans Heesen
Steller:
Dian Langenhuijzen
Onderwerp Beleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2030
Status Besluitvormend.
Voorstel Raad 1. Het beleidsplan Kunst en Cultuur in Boxtel 2025-2030 vast te stellen.
Inleiding Na een lang voorbereidings- en participatieproces binnen de gemeente Boxtel en de verschillende afdelingen van onze gemeentelijke organisatie, zijn we trots op het nieuwe Beleidsplan Kunst en Cultuur in Boxtel 2025-2030. Het vorige beleidsplan dateert van 2017 en was aan vernieuwing toe vanwege de ontwikkelingen in de maatschappij, in Boxtel én in de kunsten. In dit beleidsplan is een activiteitenprogramma en een financieel kader opgenomen. De gemeente Boxtel heeft een heldere visie op het grote belang van kunst en cultuur voor het welbevinden van haar inwoners en voor het vestigingsklimaat in de vier kernen. Voorwaarden voor een goed cultuurklimaat zijn de mogelijkheid voor alle inwoners om deel te nemen aan culturele activiteiten, de brede bekendheid van activiteiten én goede toegankelijkheid van die activiteiten. Daarnaast is het van belang dat het cultuuraanbod zich blijft ontwikkelen, passend bij de behoeften en interesses van onze inwoners. We koesteren wat in de afgelopen jaren is ontstaan en maken ruimte voor vernieuwing. Dit is een gezamenlijke opdracht voor gemeente, verengingen en organisaties én inwoners.
Beoogd resultaat Het Beleidsplan Kunst en Cultuur in Boxtel 2025-2030 vast te stellen waardoor het kunst en cultuurbeleid inhoudelijk geactualiseerd is naar de huidige tijd en via het uitvoeringsprogramma uitgevoerd kan worden.
Argumenten 1.1 Het Cultuurbeleid Boxtel: Bouwen aan betekenis 2017-2020 is toe aan actualisatie Door de landelijke en lokale culturele ontwikkelingen en een veranderende samenleving mede als gevolg van corona is het beleidsplan aan actualisatie toe. We behouden wat waardevol was en maken ruimte voor nodige vernieuwing; dat is een gezamenlijke opdracht van gemeente, verenigingen, organisaties én inwoners. 1.2 Nieuwe visie op kunst en cultuurbeleid Boxtel en sluit aan op ontwikkelingen passend bij de samenstelling van de inwoners Het beleidsplan heeft een heldere visie op het grote belang van kunst en cultuur voor het welbevinden van haar inwoners. Voorwaarden voor een goed cultuurklimaat zijn onder andere de mogelijkheid voor alle inwoners om deel te nemen aan culturele activiteiten door brede bekendheid en goede toegankelijkheid van die activiteiten. Daarnaast is het van belang dat het cultuuraanbod zich blijft ontwikkelen, passend bij de behoeften en interesse van de inwoners. Dit biedt ruimte voor nieuwe beleidslijnen: 1.2.1 We bieden een kader voor de versterking van de culturele infrastructuur De rol van de gemeente is faciliterend. De culturele infrastructuur werkt als er voldoende goed toegeruste locaties zijn en als de verenigingen en culturele organisaties kunnen rekenen op efficiënte financiële ondersteuning.