Agendabundel
Tekst van het document
Communicatie De definitieve vaststelling van de gebiedsvisie en de ontwikkelstrategie door het college is voorzien in januari 2026. U wordt hierover geïnformeerd via een raadsinformatiebrief, zodat u goed aangesloten blijft op het vervolgproces en de verdere uitwerking van het “Gebiedsgericht programma Boxtel Noordwest”.
Bijlagen 1. Concept-gebiedsvisie “Gebiedsgericht programma Boxtel Noordwest” - augustus 2025.
Boxtel, 30 september 2025 Burgemeester en wethouders van Boxtel, de secretaris,
de burgemeester,
V.C. Fijneman
R.S. van Meygaarden
Ter inzage
Raadsbesluit Registratienr.:
1382950
Aanhef De raad van de gemeente Boxtel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 30 september 2025;
Besluit 1. Geen wensen of bedenkingen in te dienen ten aanzien van de concept-gebiedsvisie “Gebiedsgericht programma Boxtel Noordwest”.
Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 9 december 2025; De gemeenteraad van Boxtel, de griffier,
de voorzitter,
I.H.M. Smits
R.S. van Meygaarden
Gebiedsgericht programma Boxtel Noordwest CONCEPT-gebiedsvisie Het verleden geeft richting aan de toekomst! Augustus 2025
Gebiedsgericht programma Boxtel Noordwest
Woord vooraf
CONCEPT-gebiedsvisie
Boxtel Noordwest is een dynamisch gebied met een rijke historie, groene landschappen en een ondernemende gemeenschap. In deze concept-gebiedsvisie schetsen we op hoofdlijnen een toekomstbeeld van dit deel van Boxtel, waarbij we streven naar een duurzame, leefbare en economisch vitale omgeving. We bouwen voort op de historische kwaliteiten en zetten onder meer in op innovatieve oplossingen voor woningbouw, mobiliteit en klimaatadaptatie. Samen met bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden werken we aan een gebied dat niet alleen vandaag, maar ook op de lange termijn een fijne plek zal zijn om te wonen, werken en recreëren. Omdat deze transformatie een langdurige opgave is, schetsen we een beeld dat richting geeft aan de gewenste ontwikkeling, terwijl we in elke fase zorgvuldig afwegen en uitwerken
Augustus 2025
wat wenselijk, waardevol en haalbaar is. Let op: De weergegeven beelden en beschrijvingen vormen een indicatieve weergave van een mogelijke invulling van het gebied. Er kunnen geen rechten aan worden
Opdrachtgever:
Gemeente Boxtel Markt 1 5281 AT Boxtel
ontleend. Het verleden geeft richting aan de toekomst! De concept-gebiedsvisie bevat goed doordachte keuzes en biedt een vooruitblik naar de gewenste uiteindelijke situatie. Hierbij zijn de belemmeringen en onzekerheden uit onderzoek, huidige planvorming en beleid duidelijk inzichtelijk gemaakt waarbij een reflectie is uitgevoerd op de eerder opgestelde stukken en het voorgaande onderzoek. De drie pijlers - wonen, natuur en mobiliteit-
Opdrachtnemer:
Van Tuijn Stedenbouw B.V.
vormen de basis voor een toekomstbestendige ontwikkeling van het gehele gebied. Bij de ruimtelijke inrichting
Nachtegaallaan 13M
van de visie is gebruik gemaakt van de cultuurhistorische kracht van het mozaïeklandschap.
ww.tomvantuijn.com
Een gefaseerd proces naar een duurzame toekomst. Deze visie is het startpunt van een langetermijnproces waarin we – samen met inwoners, ontwikkelaars en maatschappelijke partners – per fase onderzoeken welke stappen nodig zijn om de ambities van Boxtel- zoals door de gemeenteraad vastgelegd in de omgevingsvisie - in het gebied Noordwest te verwezenlijken. Door voortdurende evaluatie en bijsturing blijft de ontwikkeling flexibel en adaptief, zodat deze optimaal aansluit bij de veranderende maatschappelijke en ruimtelijke behoeften. Gezien de lange termijn is het essentieel dat we blijven inspelen op nieuwe inzichten en innovaties om een toekomstbestendige leefomgeving te creëren.
Niets uit deze publicatie mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden zonder uitdrukkelijke toestemming van de opdrachtgever en uitvoerende partijen en zonder naam- en bronvermelding. Voor gebruikte bronnen is getracht de bron te vermelden en auteursrechten te respecteren. Mocht in dit document iets niet juist zijn vermeld, dan kunt u dat ons laten weten, zodat alsnog de juist bronvermelding kan worden opgenomen. De informatie in dit document is met uiterste zorgvuldigheid samengesteld. Aan de inhoud hiervan kunnen geen rechten worden ontleend. De opdrachtgever en adviseurs wijzen alle aansprakelijkheid door onvolledige of onjuiste gegevens in dit document van de hand.
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
5613 CM Eindhoven
1
Inhoudsopgave
2
15 AMBITIES Ambities,uitgangspunten en speerpunten
4
3
RAAMWERK 21 Ruimtelijke principes
5
77 ANALYSE Gebiedsanalyse en themakaarten
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
31 GEFASEERD ONTWIKKELEN Geleidelijke ontwikkeling van wonen, natuur en mobiliteit
INLEIDING 07 Aanleiding, opgave en proces
4
5
Bijlage
WOONBELEVING 49 Woonbeleving per landschapstype
1
INLEIDING
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
Aanleiding, opgave en proces
6
7
1. Inleiding Aanleiding, opgave en proces 1.1 Aanleiding
Wonen: Een passend en toekomstbestendig
De gemeente Boxtel staat aan de vooravond van een
woningaanbod.
belangrijke ruimtelijke ontwikkeling: de transformatie
Boxtel Noordwest draagt bij aan de ambitie van
van Boxtel Noordwest tot een toekomstbestendig woon-
“passend woningaanbod” zoals geformuleerd in de
en leefgebied. In het beleidsakkoord 2021–2026 ‘Samen
omgevingsvisie. Dit betekent dat de toevoeging van circa
aan de slag’ is vastgelegd dat voor dit gebied een
1.500 woningen niet alleen voldoet aan de regionale
visie wordt opgesteld. Boxtel Noordwest biedt kansen
woondeal, maar ook aansluit bij de behoefte aan diverse
voor woningbouw, agrarische bedrijven, recreatie,
en duurzame woonvormen. De ontwikkeling richt zich
energieopwekking, nieuwe ontsluitingsstructuren en
op een beweegvriendelijke en gezonde leefomgeving,
natuurontwikkeling. Deze dynamiek moet in goede
waarin voorzieningen bijdragen aan welzijn en veiligheid.
banen worden geleid om de leefbaarheid te waarborgen.
Door slimme stedenbouwkundige keuzes wordt een
Het traject voor het opstellen van een concept-
prettige en veilige woonomgeving gecreëerd, met
gebiedsvisie voor Boxtel Noordwest wordt onder de
aandacht voor sociale cohesie en leefbaarheid. Natuur: Versterking van groene en blauwe structuren.
thema’s en opgaven in samenhang, om zo bij te dragen
De gebiedsontwikkeling sluit aan bij de ambitie van
aan de ambities van de omgevingsvisie Boxtel 2040,
“goede kwaliteit van de bodem en het water” en
welke op 4 februari 2025 is vastgesteld (hierna: de
“inspelen op klimaatverandering”. Dit betekent dat
omgevingsvisie). Binnen het programma Vitaal Landelijk
ecologische verbindingszones (EVZ) en faunatunnels
Gebied wordt, als uitwerking van de vastgestelde
bijdragen aan een robuust ecosysteem en biodiversiteit.
omgevingsvisie, verdere invulling gegeven aan de
Daarnaast wordt waterbeheer geïntegreerd in de
ambities en opgaven voor de transitie van het landelijk
plannen, zodat het gebied klimaatbestendig wordt
gebied.
en een gezonde leefomgeving biedt. Groene ruimtes
aangewezen als zoekgebied voor duurzame en passende woonuitbreiding. In de Regionale Woondeal is afgesproken dat hier op korte tot middellange termijn ongeveer 1.500 woningen worden gerealiseerd. De gebiedsontwikkeling van Boxtel Noordwest biedt een unieke kans om een onderscheidend en toekomstgericht gebied te creëren dat fungeert als een nieuw visitekaartje voor Boxtel. Het doel van deze ontwikkeling is om een bijdrage te leveren aan de volgende ambities van de gemeente Boxtel:
verkenning uitgevoerd naar de potenties van het
wordt in het zuiden en oosten begrensd door
gebied. De verkenning is opgebouwd rond een
spoorlijnen naar Tilburg en Den Bosch, in het noorden
Moeten-Willen-Kunnen-analyse:
door het dorp Esch en aan de westzijde door de
•
Moeten: Beleidskaders en randvoorwaarden
watergang de Kleine Aa. Het studiegebied bevindt zich
zoals de omgevingsvisie Boxtel 2040, het
op een unieke locatie in Het Groene Woud, omringd
beleidsakkoord 2021–2026, het Mobiliteitsplan
door bijzondere landschappen zoals de Kampina
2040 en milieubeperkingen.
(Natura 2000). Het gebied ligt in de nabijheid van
•
Willen: Wensen en ontwikkelrichtingen zoals de aanleg van een zonnepark, versterking
station Boxtel en de A2. Het gebied als geheel kenmerkt zich door een
woningbouw en de realisatie van een nieuwe
afwisseling van landbouwgronden, natuurgebieden,
noordelijke ontsluitingsstructuur. •
Kunnen: Praktische en organisatorische
dorpsstructuren. Het wordt gebruikt voor agrarische
condities, waaronder fasering, samenwerking
activiteiten, natuurbeheer, recreatie zoals wandelen
en het werken binnen het kader van de
en fietsen, en in toenemende mate ook voor (dorps
Omgevingswet. De verkenning maakt gebruik
en landelijk) wonen en landschapsontwikkeling
van de lagenbenadering (ondergrond, netwerken, gebruik) om duurzame keuzes te onderbouwen. Het gebied is op basis van deze verkenning opgedeeld in zones met verschillende functies, waarbij wordt gestreefd naar een innovatieve, duurzame en toekomstgerichte
worden niet alleen versterkt, maar ook ingericht met oog
woonomgeving.
voor recreatie en gezondheid, want natuur speelt een belangrijke rol in het welzijn van bewoners. Mobiliteit: Duurzame mobiliteit en goede bereikbaarheid. Boxtel Noordwest ondersteunt de ambitie van “duurzame mobiliteit” en “goede bereikbaarheid”, zoals geformuleerd in de omgevingsvisie. Een nieuwe noordelijke ontsluitingsstructuur tussen de Kapelweg en de aansluiting op de A2-Boxtel Noord draagt bij aan een efficiënte en toekomstbestendige infrastructuur. Hierbij wordt rekening gehouden met de belangen van Esch en wordt natuurgebied Sparrenrijk te allen tijde ontzien. Door de koppeling met het station wordt het openbaar vervoer beter geïntegreerd, waardoor duurzame vervoersopties aantrekkelijker worden. Tegelijkertijd wordt ingezet op het
ca. 1939, Heemkunde Boxtel, hkb33578
STOMP-ordeningsprincipe (o.a. door het stimuleren van
1 STOMP-ordeningsprincipe staat voor: Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobiliteit als service en privéauto. Hiermee wordt prioriteit gegeven aan meer duurzame vormen van mobiliteit en minder prioriteit aan minder duurzame
fietsgebruik, lopen en gedeeld vervoer).
mobiliteitsvormen (zoals de auto).
8
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
omgevingsvisie, waarin Boxtel Noordwest is
en beslaat ongeveer 415 hectare. Boxtel Noordwest
historische lintbebouwing en kleinschalige
programma. In dit programma behandelen we meerdere
Deze gebiedsontwikkeling is in lijn met de
1.4 Verkenning Voor de ontwikkeling van Boxtel Noordwest is een
van ecologische structuren, natuurinclusieve
Omgevingswet uitgewerkt als een gebiedsgericht
1.2 Opgave en doelstelling
1.3 Plangebied Het gebied ligt aan de noordwestzijde van Boxtel
9
1.5 Concept-gebiedsvisie
1.6 Proces
Met deze integrale aanpak wordt de basis gelegd voor
Bijlage:
De concept-gebiedsvisie schetst een richting voor de
De ontwikkeling van Boxtel Noordwest wordt
een duurzame en toekomstbestendige ontwikkeling
- Analyse: Gestart is met een systematische
gewenste toekomstige situatie en vormt een doordachte
vormgegeven op basis van de omgevingsvisie Boxtel
van Boxtel Noordwest.
gebiedsanalyse op basis van de lagenbenadering.
stap in de ontwikkeling van het gebied. Hierbij zijn de
2040, die als kader dient voor de verdere uitwerking
belemmeringen en onzekerheden uit onderzoek, huidige
van het gebiedsgericht programma. Hier schrijven:
1.7 Leeswijzer
geven in de ruimtelijke structuur en de opgaven
planvorming en beleid duidelijk inzichtelijk gemaakt,
In dit kader zijn inmiddels een projectopdracht, een
De verschillende hoofdstukken bieden inzicht in de
binnen het gebied.
waarbij een reflectie is uitgevoerd op de eerder
praatprent, een projectplan en een participatieplan
achtergronden, ruimtelijke principes en fasering van
opgestelde stukken en het voorgaande onderzoek.
vastgesteld. Deze concept-gebiedsvisie bouwt voort
de ontwikkeling van Boxtel Noordwest. Hieronder
Met deze indeling wordt een heldere structuur
De drie pijlers - wonen, natuur en mobiliteit - staan
op de praatprent en is, waar relevant, aangepast op
volgt een korte toelichting op de inhoud van elk
geboden voor de verdere ontwikkeling van Boxtel
centraal en vormen samen een toekomstbestendige
basis van nadere analyses. Met het projectplan en het
hoofdstuk:
Noordwest. Deze concept-gebiedsvisie geeft richting
oplossing voor het gehele gebied. Bovendien sluiten ze
participatieplan worden de vervolgstappen in het proces
1) Inleiding: Dit hoofdstuk beschrijft de
aan toekomstige stappen en vormt de basis voor een
aan op de kernkwaliteiten uit de Omgevingsvisie Boxtel
geborgd.
uitgangspunten van de concept-gebiedsvisie en de
duurzame en toekomstbestendige inrichting.
Deze aanpak heeft geleid tot themakaarten die inzicht
2040 (groen, verbonden en ondernemend Boxtel) en
opgave waar Boxtel Noordwest voor staat. Hier wordt
geven ze invulling aan de ambities zoals verwoord in de
Bij de totstandkoming van de concept-gebiedsvisie en
toegelicht waarom dit gebied ontwikkeld wordt en
omgevingsvisie.
het ontwikkelkader met vlekkenplan spelen zowel het
welke doelstellingen worden nagestreefd.
college als de gemeenteraad een belangrijke rol. De
2) Ambities: Hier worden de ambities en
Om een ruimtelijke invulling te geven aan de
conceptversie van de gebiedsvisie wordt in september
uitgangspunten uit de omgevingsvisie toegelicht en de
ontwikkeling van Boxtel Noordwest is een raamwerk
2025 vrijgegeven voor participatie. De resultaten van
speerpunten voor Boxtel Noordwest beschreven.
opgesteld. Hierin zijn meerdere onderwerpen en
het participatietraject worden door het college van
3) Raamwerk: Dit hoofdstuk legt de fundamenten
opgaven in samenhang opgenomen om zo bij te dragen
burgemeester en wethouders vervolgens geanalyseerd
voor de ruimtelijke inrichting van het gebied. Het
aan de ambities van de omgevingsvisie. Dit raamwerk
en op 25 november 2025 gepresenteerd aan de
raamwerk bevat leidende principes die richting geven
biedt een eerste doorkijk naar hoe het gebied zich in de
gemeenteraad. Vervolgens kan de gemeenteraad door
aan de ontwikkeling en samenhang van verschillende
toekomst zou kunnen ontwikkelen.
middel van moties kenbaar maken welke wensen en
functies en structuren.
bedenkingen er zijn met betrekking tot de concept-
4) Gefaseerd ontwikkelen: Hier wordt uitgewerkt hoe
De weergegeven beelden en beschrijvingen in deze
gebiedsvisie. De behandeling hiervan staat gepland in
de ruimtelijke principes concreet worden toegepast
concept-gebiedsvisie geven een indicatieve weergave
de gemeenteraadsvergadering van 9 december 2025.
en waarom fasering noodzakelijk is en hoe de
van een mogelijke invulling van het gebied. Er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend. Zo betekent
De definitieve vaststelling van de gebiedsvisie
5) Woonbeleving: Hierin wordt per landschapstype
dit bijvoorbeeld niet dat op locaties zoals Sportcomplex
gebiedsgericht programma Boxtel Noordwest door het
beschreven welke woonbeleving wordt nagestreefd.
De Braken of Recreatiepark Dennenoord andere
college is volgens de planning voorzien in januari 2026.
ontwikkelingen plaats zullen vinden. Over dergelijke
Hierbij worden zowel de participatie-uitkomsten als
locaties worden te zijner tijd afzonderlijke afwegingen
eventuele moties van de gemeenteraad meegenomen.
gemaakt.
In dezelfde periode neemt het college tevens een besluit over de ontwikkelstrategie.
De ontwikkeling gebeurt gefaseerd, waarbij elke stap zorgvuldig wordt geëvalueerd en afgestemd op wat
Gedurende de komende jaren worden per fase
wenselijk, waardevol en haalbaar is. Samen met inwoners,
een ontwikkelstrategie en een ontwikkelkader
ondernemers, (maatschappelijke) organisaties, verenigingen,
met vlekkenplan opgesteld, waarbij tevens een
deskundigen en belanghebbenden wordt gewerkt aan een
omgevingsdialoog wordt gevoerd.
flexibele en toekomstbestendige leefomgeving die zich aanpast aan veranderende behoeften en inzichten.
10
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
verschillende fases elkaar opvolgen.
11
1.
De Braken
2.
De Braken
3.
De Braken richting Leenhoflaan - Esschebaan
7.
Akkers richting Esch
8.
Akkers richtings Esschebaan
7.
8.
5.
4.
De Mezenlaan
4. 2. 9.
3. 1. 5.
De Dennendreef
12
9.
Tongeren - agrarisch lint
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
6.
6.
De Helweg - Kleine Aa
13
2
AMBITIES
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
Ambities, uitgangspunten en speerpunten
14
15
2. Ambities Ambities, uitgangspunten en speerpunten
Verb ind en d
Iederee Ie dere n kan mee en ka n me doen e do en
e rit y
ie
at
nom
no
co
va t
ie
ee
in
ma
tig
osp
Pr
sitie
n
an
tet r
gronds toffe Afval en
rm
wa
en
erg ie-
ie
En
n
eat ecr nr
landbouw
id
se
ee
m he
ni
skli
ism
zaa
Arbeidsm arkt Ves tigin g
Ke n Duurzame
v
ur
t
r Toe
ie
du
ne
re
oer r verv oer penbaaar verv O Openba
P
la
P
lus
Bron: Omgevingsvisie Boxtel 2040
eu
en ter d wa ron m, rg er ) de de Bo on at te (w og ie ro at n d t p e da te ta it aa t, h im as Kl erl ov
Inc
e
rk we et
en Won
ili
iteit Biodivers
eid
rh
aa ikb
Be
ple eo
Boxtel & SMG Boxtel 2040 2040
n
d
ei
rh
aa kb
i re Be
id
M
he nd
zo
Lan Ve dsc ilig ha erfg he oedp, cult id en auurhis rche tori olog e, ie Natuur
Maatschappelijke voorzieningen
n ve le Ge
Aan ge na am
Vincent
Kr
ac
h
2.1 Omgevingsvisie Boxtel 2040 Groen, verbonden en ondernemend – zijn de kernkwaliteiten van Boxtel waarop deze transitie rust. De algemene uitgangspunten uit de omgevingsvisie gelden voor heel de gemeente Boxtel. Ze zijn gebaseerd op de kwaliteiten, de vastgestelde ambities en bevatten onderdelen van beide scenario’s die zijn onderzocht in de omgevingseffectrapportage. Dit met het oog op het zo veel mogelijk behalen van de ambities én het zoveel mogelijk beperken van negatieve effecten. Zie hiervoor de omgevingsvisie Boxtel 2040, te openen via deze link: omgevingsvisie Boxtel 2040.
De hoofdthema’s uit de omgevingsvisie zijn: Aangenaam leven – Richt zich op wonen en een prettige woonomgeving, inclusief landschap, natuur, voorzieningen, gezondheid en veiligheid. Verbindend netwerk – Behandelt fysieke netwerken zoals verkeer en vervoer, evenals sociale netwerken die inclusie en maatschappelijke participatie bevorderen. Krachtige economie – Omvat economische aspecten zoals vestigingsklimaat, innovatie, arbeidsmarkt en de transitie naar duurzame landbouw en toerisme. Inclusieve duurzaamheid – Beslaat klimaatadaptatie en -mitigatie, circulaire economie, hernieuwbare energie, biodiversiteit, bodem en waterbeheer. 2.2 Ambities De ambities uit de omgevingsvisie Boxtel 2040 vormen de basis voor de integrale afweging, in samenhang met lopende projecten in het gebied. In deze omgevingsvisie is een deel van de uitgangspunten uitgewerkt in ruimtelijke keuzes die voor een groot deel op de kaart zijn ingetekend. Bij de kaart voor deelgebied Boxtel Noordwest staat het volgende weergeven op de kaart: • Zoekgebied passende en duurzame woonuitbreiding. • Te onderzoeken ontsluitingsfunctie. • Klimaatadaptieve en groene maatregelen. • Transformatie landelijk gebied. • Natuur verbinden en landschap versterken (natuurgebieden versterken). • Verbeteren fietsverbindingen / aanleg nieuwe fietsverbindingen. • Beekdalen beschermen en de ruimte geven.
• Verbinden van de wijken met landelijk gebied en natuur. 2.3 Uitgangspunten De uitgangspunten van de omgevingsvisie zijn van toepassing op de ontwikkeling van Boxtel Noordwest en zijn hieronder per thema weergegeven: Aangenaam leven • De gemeente Boxtel levert haar bijdrage aan de woningmarkt door woningen te realiseren die aansluiten bij de behoefte en duurzame verstedelijking. We richten ons vooral op woningen waar nu en in de toekomst behoefte aan is: betaalbare huur- en koopwoningen voor met name starters en woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens in alle leeftijdscategorieën van starters tot senioren. • Nieuwe ontwikkelingen houden rekening met de identiteit van de plek. • Bij een aantrekkelijke woonomgeving horen ook passende voorzieningen voor alle kernen. • De natuur en groene kwaliteit van Boxtel wordt behouden en versterkt. • De gemeente Boxtel zet in op een gezonde
16
•
leefomgeving. Bij ontwikkelingen houden we altijd rekening met de gezondheidseffecten. Dit doen we door gezondheid te bevorderen en te beschermen. Een gezonde leefomgeving is ook een veilige leefomgeving. Het gaat hierbij dan om het terugbrengen van risico’s tot een acceptabel niveau en om verkeersveiligheid.
Verbindend netwerk • Mobiliteit, waaronder de ontsluitingsfunctie, is een integraal onderdeel bij de ontwikkeling van uitbreidingslocaties. Er wordt volop ingezet op deelmobiliteit, het (openbaar) vervoer, de fiets en wandelen, waaronder ook gedragsverandering van de samenleving. Het treinstation van Boxtel wordt verder ontwikkeld naar een mobiliteitshub. De bereikbaarheid van het station per fiets wordt verbeterd en de omgeving en bijbehorende voorzieningen worden aantrekkelijk en veilig ingericht. • Een veilig en ordenend fietsnetwerk in en tussen de kernen is van belang. Ook goede wandelpaden, ommetjes en ontmoetingsplekken met aandacht voor koelte en schaduw worden gestimuleerd. • De omgeving is zo ingericht dat iedereen deel kan nemen aan de maatschappij. Krachtige economie • Het ondernemende Boxtel koestert het goede vestigingsklimaat, zowel voor de bedrijven als de horeca en de detailhandel. • De optimale ligging van de gemeente Boxtel met een goede bereikbaarheid per spoor, snelweg en de energie infrastructuur wordt beter benut. • De gemeente Boxtel blijft naast een aantrekkelijke woongemeente ook een aantrekkelijke gemeente om te werken en te ondernemen met voldoende aanbod aan werklocaties. • Indien er agrariërs zijn die willen stoppen krijgen zij de mogelijkheid om binnen randvoorwaarden van functie of verdienmodel te veranderen.
• Voor bestaande bedrijventerreinen ligt de nadruk op verduurzaming, zoals efficiënt ruimtegebruik, maatregelen voor klimaatadaptatie en de energietransitie.
Inclusieve duurzaamheid • Water en bodem zijn sturend voor het gebruik van gronden en voor nieuwe ontwikkelingen. De beken krijgen de ruimte, en de kwaliteit van het water verbetert. De beekdalen en de meest natte gebieden komen niet in aanmerking voor ontwikkeling, zoals woningbouw. De meest vruchtbare gronden blijven zoveel mogelijk beschikbaar voor duurzame landbouw zoals kringlooplandbouw en natuurinclusieve landbouw. Verstoring van de bodem wordt zoveel mogelijk voorkomen. • Klimaatadaptieve maatregelen, zoals het beter vasthouden van water en vergroening, zijn randvoorwaarden voor ontwikkeling in de kernen en het landelijk gebied. • Voor de energietransitie wordt ingezet op meervoudig ruimtegebruik, in verband met de schaarse beschikbare ruimte. • Er is ruimte voor verschillende vormen van duurzame landbouw, zoals natuurinclusieve landbouw en kringlooplandbouw, maar niet voor teelten die veel water en/of chemische gewasbeschermingsmiddelen nodig hebben. • In 2040 is er minder restafval per inwoner en gebruiken we hernieuwbare grondstoffen bij de inkoop en uitvoering van bouwprojecten. Veerkrachtige woonwijken: Hiernaast zijn in de omgevingsvisie uitgangspunten per deelgebied vastgesteld. Gelet op de ambities voor een passend woningaanbod is het wenselijk om naast de herontwikkeling van bestaande wijken nieuwe woonwijken te realiseren.
Nabijheid ten opzichte van het station, voorzieningen en fiets- en autobereikbaarheid zijn hierbij van groot belang. Boxtel Noordwest is aangewezen als zoekgebied voor woningontwikkeling op de korte tot middellange termijn. Een grootschalige aanpak biedt kansen om woningbouw te combineren met het verbeteren van de leefomgeving. Bij het ontwerp van de bereikbaarheid wordt uitgegaan van alternatieve vervoersvormen, waarbij het autogebruik niet langer leidend is. Dit creëert fysieke ruimte voor veerkrachtige woonwijken waarin duurzaamheid en gezondheid centraal staan. Voor deze uitgangspunten zie: Uitgangspunten veerkrachtige woonwijken.
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
De ontwikkeling van Boxtel Noordwest biedt een unieke kans om een gebied te creëren dat toekomstbestendig, leefbaar en veerkrachtig is. In dit hoofdstuk worden de ambities, de uitgangspunten en de speerpunten beschreven die richting geven aan deze ontwikkeling. Ze vormen het kompas voor keuzes op het gebied van ruimtegebruik, wonen, natuur, mobiliteit en duurzaamheid. Dit zijn geen losstaande doelen, maar onderling verbonden opgaven die samen bijdragen aan een gebied waarin mensen prettig kunnen wonen, werken en recreëren, met respect voor het landschap en de ecologische waarden. De ambities en uitgangspunten zijn afkomstig uit de omgevingsvisie Boxtel, die op 4 februari door de gemeenteraad is vastgesteld en zijn daarmee leidend.
17
2.4 Speerpunten Boxtel Noordwest Voor Boxtel Noordwest zijn, op basis van de omgevingsvisie, acht inhoudelijke speerpunten vastgesteld die binnen dit gebied de hoogste prioriteit krijgen. Deze gebiedsgerichte keuzes vormen de kern van de gebiedsontwikkeling en zijn geselecteerd vanwege hun directe bijdrage aan de kernkwaliteiten zoals benoemd in de omgevingsvisie: Aangenaam leven, Inclusieve duurzaamheid, Verbindend netwerk en Krachtige economie. Dit betekent uiteraard niet dat andere onderdelen uit de omgevingsvisie buiten beschouwing blijven. Ook deze blijven van belang en worden, waar mogelijk, meegenomen in de verdere ontwikkeling van Boxtel Noordwest. De nadruk ligt echter op onderstaande speerpunten: Aangenaam leven Het mozaïeklandschap biedt kansen voor een woonomgeving die aansluit bij de diverse woonbehoeften van de verschillende doelgroepen. De ontwikkeling van flexibele woonvormen en voorzieningenstructuren houdt rekening met de schaal en het karakter van het landschap. Daarmee wordt bedoeld dat nieuwe ontwikkelingen passen bij de grootte, openheid en uitstraling van het bestaande landschap. Tegelijkertijd nodigt de buitenruimte – met robuuste groenstructuren, open velden en waterrijke zones – uit tot bewegen, ontmoeten en recreëren. De inrichting van het gebied draagt bij aan een gezonde en veilige leefomgeving.
Natuur en water worden niet alleen ingezet als ecologische systemen, maar ook als beleefbare en verbindende elementen die bijdragen aan de kwaliteit van leven.
Inclusieve duurzaamheid De planvorming voor dit gebied zet sterk in op het herstel en behoud van bodem en waterkwaliteit. Door te sturen op hoogtes, laagtes, waterstromen en beplanting wordt wateroverlast, hittestress en verdroging tegengegaan. Circulaire principes worden toegepast in het ontwerp en gebruik van materialen en grondstoffen. De ambitie om Boxtel energieneutraal te maken, krijgt hier concreet vorm door het integreren van duurzame energieoplossingen die passen binnen het landschap. Boxtel Noordwest is meer dan een verzameling functies: het is een levend mozaïek van natuur, cultuur, mens en systeem. Verbindend netwerk Het fijnmazige netwerk van linten, paden en infrastructuur tussen Boxtel en Esch wordt versterkt en duurzaam ingericht volgens het STOMP-principe. De bereikbaarheid binnen het gebied en naar omliggende steden als Eindhoven, ’s-Hertogenbosch en Tilburg wordt verbeterd door het optimaliseren van lokale en regionale verbindingen voor fiets, voetganger en openbaar vervoer. Daarnaast wordt gebouwd aan sociale netwerken: door ruimte te geven aan lokale initiatieven, vrijwilligerswerk en ontmoetingsplekken ontstaat een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen.
Krachtige economie Het mozaïeklandschap vormt de basis voor een vitaal buitengebied, waarin landbouw, natuur en recreatie in balans zijn met de onderliggende natuurlijke systemen zoals bodem, water en lucht. Boxtel profileert zich steeds sterker als een recreatieve bestemming binnen Het Groene Woud en Van Gogh Nationaal Park. Ondernemers – met oog voor inclusieve duurzaamheid – vinden hier een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Deze economische dynamiek versterkt de kwaliteit en diversiteit van het gebied, en draagt bij aan de leefbaarheid. Door integraal te werken aan deze vier thema’s binnen het bestaande raamwerk van het landschap, ontstaat een veerkrachtige en toekomstbestendige leefomgeving voor iedereen.
Aangenaam leven
Inclusieve duurzaamheid
Verbindend netwerk
Krachtige economie
Passende en duurzame woonuitbreiding.
Er is sprake van een goede kwaliteit van de bodem en het water.
Optimaal gebruik maken van duurzame vormen van vervoer.
Transitie naar duurzame landbouw.
De leefomgeving is veilig en gezond.
Natuur verbinden en landschap versterken.
Bereikbaarheid is verbeterd door verbindingen te optimaliseren.
Recreatieve functies binnen het gebied.
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
Bovenstaande leidt tot de volgende speerpunten voor Boxtel Noordwest:
18
19
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
3
RAAMWERK
Ruimtelijke principes
20 21
3. Raamwerk Ruimtelijke principes Bij de verkenning van dit gebied is de lagenbenadering toegepast (zie hiervoor de bijlage). Deze benadering verdeelt het landschap in drie lagen: ondergrond, netwerken en gebruik/occupatie. De lagenbenadering helpt de gemeente Boxtel om duurzame plannen te maken voor een gebied. Hierbij wordt gekeken naar de lange termijneffecten op zowel de bodem als de infrastructuur. Zo kan gemeente Boxtel beslissingen nemen door rekening te houden met zowel de mensen als de natuur in het gebied. Hierbij zijn de kansen en obstakels in kaart gebracht en het gebied opgedeeld in verschillende zones voor diverse functies. De gemeente Boxtel streeft ernaar een woongebied te ontwikkelen waarin innovatieve elementen, gedurfde keuzes, duidelijke statements en biobased bouwen worden
geïntegreerd. De gekozen invulling moet recht doen aan de profilering van de gemeente Boxtel als een van de meest duurzame gemeenten in Nederland.
worden geïntegreerd in de inrichting van het gebied. Dit draagt bij aan een toekomstbestendig landschap waarin ook aangenaam wonen en recreëren centraal staan.
3.1 Landschapsontwikkeling Het ruimtelijk raamwerk van Boxtel Noordwest vindt zijn fundament in de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten die het gebied kenmerken. Deze bestaande structuren vormen niet alleen de basis voor de indeling van de verschillende deelgebieden, maar geven elk gebied ook een eigen, herkenbaar karakter. Door aan te sluiten bij deze kwaliteiten ontstaat ruimte voor een eigentijdse benadering van urgente opgaven. Zo kunnen waterbeheer, duurzame landbouw en natuurontwikkeling op een vanzelfsprekende manier
De samenhang tussen dorp en landschap wordt versterkt door heldere overgangen, goede verbindingen en zichtlijnen. Zo ontstaat een omgeving waarin bewoners, natuur en economie met elkaar in balans zijn – met ruimte voor innovatie, ontmoeting en verbondenheid met de plek.
Inclusieve duurzaamheid
Verbindend netwerk
Aangenaam leven
Krachtige economie
+ s t o m p
Er is sprake van een goede kwaliteit van de bodem en het water.
+ Natuur verbinden en landschap versterken.
+ Passende en duurzame woonuitbreiding.
+ De leefomgeving is veilig en gezond.
+ Optimaal gebruik maken van duurzame vormen van vervoer.
+ Bereikbaarheid is verbeterd door verbindingen te optimaliseren.
Het raamwerk en de karakters van verschillende deelgebieden worden in grote mate bepaald door de aanwezige landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten
22
+ Transitie naar duurzame landbouw.
Recreatieve functies binnen het gebied.
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
+
23
3.2 Eigentijdse herinterpretatie Het raamwerk voor Boxtel Noordwest is gebaseerd op een eigentijdse benadering van de aanwezige landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten. Deze vormen geen beperking, maar juist een inspiratiebron voor de inrichting van het gebied. Door de bestaande structuren, verkavelingen, waterlopen en historische lijnen opnieuw te duiden, krijgen de deelgebieden elk hun eigen karakter, geworteld in de plek en gericht op de toekomst.
opgaven. De wateropgave krijgt een zichtbare en betekenisvolle plek in het landschap. Er ontstaat ruimte voor een duurzaam en innovatief landbouwsysteem, voor robuuste natuurontwikkeling, en voor recreatie die aansluit bij het karakter van het landschap.
Deze benadering maakt het mogelijk om op een natuurlijke manier invulling te geven aan actuele
Ook het wonen wordt benaderd vanuit deze landschappelijke en culturele context: aangenaam, gezond en verbonden met de omgeving. De overgang tussen dorp en landschap wordt versterkt met zorgvuldig vormgegeven structuren die uitnodigen tot gebruik, ontmoeting, beweging en beleving. De samenhang
ca. 1900 kleinschalig, fijnmazig en natuurlijk
2025 grootschalig, schaalvergroting, minder natuurlijk
tussen dorp en landschap wordt versterkt door heldere overgangen, goede verbindingen en zichtlijnen. Zo ontstaat een omgeving waarin bewoners, natuur en economie met elkaar in balans zijn – met ruimte voor innovatie, ontmoeting en verbondenheid met de plek.
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
Verrijkt mozaïek waarin landschap, historie en toekomst samenkomen
24
25
3.3 Een contramal van (on)zichtbare structuren Bij de planvorming voor Boxtel Noordwest staat het
In de bijlage staat een gedetailleerde analyse van het
De gebiedsontwikkeling wordt gestuurd door een
ontwikkelen van een flexibel raamwerk centraal. Dit
gebied weergegeven. Uit deze analyse blijkt dat er op
gelaagd raamwerk, opgebouwd uit kenmerkende
raamwerk is geen starre blauwdruk, maar groeit
meerdere schaalniveaus redenen zijn om het gebied op
elementen van het landschap. Deze elementen
organisch mee met het gebied, waarbij rekening wordt
verschillende manieren aan te pakken. Hierbij spelen
vormen samen de ruimtelijke basis en bestaan uit:
gehouden met bestaande structuren en zowel zichtbare
onderwerpen als waterbeheer en landschapsherstel
•
De verkavelingsstructuur
als onzichtbare beperkingen.
een belangrijke rol, waarbij de aanpak aansluit bij de
•
Wegstructuur en spoorlijnen
specifieke kenmerken van de verschillende landschappen
•
Groenstructuren
in dit deel van Boxtel.
•
Bebouwing
Hierdoor ontstaat ruimte voor maatwerk en aanpassingen die passen bij de unieke
Binnen dit raamwerk ontstaat op kleinere
kenmerken en dynamiek van het landschap. Het
Het ‘onzichtbare landschap’ heeft een grote invloed op
schaal variatie en identiteit door toevoeging van
raamwerk omvat diverse elementen: de geschiedenis
de planvorming en bestaat uit
landschappelijke details, zoals:
van het gebied, de tijd die het landschap heeft gevormd,
diverse beperkingen, zoals:
•
Verschillen in maaiveldhoogtes
de landschappelijke kenmerken, het programma, de
•
Gasleidingen van het nationale net
•
Waterrijke milieus
flexibiliteit in gebruik, een variëteit aan woonvormen en
•
Hinderzones
•
Boskamers
sociale verbanden. Deze aspecten vormen samen een
•
Velden en groene structuren
complex samenspel van structuren en systemen die
Deze variatie versterkt de natuurlijke en
elkaar kunnen versterken, aanvullen of juist gescheiden
landschappelijke kwaliteit van het gebied
kunnen zijn. Het is essentieel dat er een dynamische
en biedt kansen voor een levendig en veelzijdig
wisselwerking ontstaat tussen de woonwensen en
buitengebied dat aansluit bij zowel de ecologische als
leefstijlen van mensen en de unieke eigenschappen van
sociale ambities.
het landschap. Dit levert waardevolle aanknopingspunten op voor de verdere uitwerking van plannen.
Belemmeringen
Landschapstypes
Zoekgebied DPO-leiding EV-activiteit en bijbehorende aandachtszone Buisleiding en explosie-aandachtszone Aandachtsgebied spoor explosie Aandachtsgebied spoor brand
Beekdal
Achtergrondbelasting geur
Waterbergingszone Natuurnetwerk Brabant*
Goed
Groenstructuren
Redelijk goed
Groenlint van Tongeren
Matig
Essenlandschap
Slecht
* NNB wordt binnenkort gecorrigeerd nabij Dennenoord.
26
Beekdal Droge heideontginning Natte heideontginning Kampenlandschap Essenlandschap
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
Waterbergingsgebied, NNB en groenstructuren
27
3.4 Raamwerkkaart
Bebouwde omgeving Agrarische bedrijven Potentiële bouwvelden
Langzame verkeer Recreatieve beekdalroute Snelfietsroute Beoogde onderdoorgang fiets
Snelle verkeer Te onderzoeken ontsluitingsstructuur Overige wegen en routes Onderzoeken onderdoorgang auto Spoorweg
Ecologisch netwerk Potentiële faunatunnel Faunatunnel Natuurnetwerk Water
Recreatie Recreatiegebied Molenwijk Langspier - Tongeren
Essen Essen
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
Natte heideontginningen Bomenlanen Natte heideontginning
Droge heideontginning Bomenlanen Droge heideontginning Boskamers
Kampenlandschap Kampenstructuren Landschapselementen
Beekdal Beekdallandschap Waterbergingszone
N Schaal 1:15000
28
29
4
GEFASEERD ONTWIKKELEN
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
Geleidelijke ontwikkeling van wonen, natuur en mobiliteit
30
31
4. Gefaseerd ontwikkelen Geleidelijke ontwikkeling van wonen, natuur en mobiliteit 4.1 Fasering: Samenhang tussen wonen, natuur en mobiliteit
Flexibiliteit per deelgebied Elke fase wordt afgestemd op de ontwikkelpotentie van de deelgebieden en de voortgang van beleidsmatige en maatschappelijke processen. De deelgebieden ontwikkelen zich in verschillende tempi, afhankelijk van de mogelijkheden die zich in elk deelgebied voordoen. Hoewel het ontwikkeltempo per deelgebied kan variëren, is het doel om in elke fase, in samenhang, een deel van het woningbouwprogramma te realiseren, de groene en blauwe kwaliteiten te versterken en de infrastructuur te ontwikkelen. Autonome ontwikkelingen binnen het VAB-beleid Naast de gefaseerde gebiedsontwikkeling zijn er, conform het VAB-beleid, ook mogelijkheden voor kleinschalige woningbouwinitiatieven. Deze ontwikkelingen zijn autonoom ten opzichte van het gebiedsgericht programma. Ze sluiten aan bij de ‘visiekaart bebouwingsconcentraties’ en dragen op hun eigen schaal bij aan de woningbouwopgave in het buitengebied Omgaan met maatschappelijke opgaven De gebiedsontwikkeling vindt plaats in een tijd waarin maatschappelijke opgaven zoals netcongestie en stikstofreductie een grote invloed hebben op de uitvoerbaarheid van plannen.
Deze opgaven zijn sterk afhankelijk van beleidsontwikkelingen, technologische vooruitgang en regionale omstandigheden, en kunnen in de loop der tijd veranderen. Per fase wordt dit nader onderzocht, zodat de gebiedsontwikkeling steeds aansluit bij de dan geldende wet- en regelgeving, beleidskaders en technische mogelijkheden. Focus op urgente woonvraag in eerste fase De eerste fase van Boxtel Noordwest richt zich op mensen met een urgente woonvraag: starters, huishoudens met een bescheiden of middeninkomen, en aandachtsgroepen die behoefte hebben aan betaalbare en passende woonruimte. Binnen deze fase wordt ingezet op een gevarieerd woningaanbod, met ruimte voor vernieuwende woonvormen. Denk aan compacte koopwoningen, betaalbare huurwoningen en woonconcepten met begeleiding of ondersteuning. Deze eerste fase is minder geschikt voor senioren, vanwege de afstand tot dagelijkse voorzieningen en de bereikbaarheid. Met Boxtel Noordwest bouwen we niet alleen aan woningen, maar aan perspectief – voor jonge mensen, werkende gezinnen en iedereen die een nieuw begin zoekt in een toegankelijke, levendige omgeving. Laatste fase na beëindiging zonnepark De laatste fase van de ontwikkeling start nadat het zonnepark aan de Renbaan–Esschebaan is verwijderd. De gemeenteraad van Boxtel heeft op 27 mei 2025 besloten dat dit zonnepark ten minste 20 jaar in gebruik blijft.
De opbrengsten worden ingezet voor de energietransitie, specifiek ten behoeve van inwoners die hier zelf financieel geen mogelijkheden voor hebben. Aangezien de huidige verwachting is dat het zonnepark in 2030 operationeel wordt, is de planning dat de ontwikkeling van deze fase vanaf 2050 zal plaatsvinden.
32
FASE III
ZOEKGEBIED FASE II
FASE I
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
Integrale en gefaseerde gebiedsontwikkeling De ontwikkeling van het gebiedsgericht programma Boxtel Noordwest wordt gefaseerd aangepakt, waarbij woningbouw, natuurontwikkeling en mobiliteit gelijktijdig en in onderlinge samenhang worden gerealiseerd. Deze integrale benadering zorgt ervoor dat elke fase niet alleen bijdraagt aan het woningaanbod, maar ook aan een robuust ecologisch netwerk en een toekomstbestendige mobiliteitsstructuur. Zo ontstaat een veerkrachtige, duurzame en goed bereikbare leefomgeving.
33
4.2 Wonen Strategisch zoekgebied voor woningbouw
Gevarieerde woonmilieus
Boxtel Noordwest is in de omgevingsvisie Boxtel
De ondergrond en bestaande structuren bepalen in
2040 aangewezen als strategisch zoekgebied voor
belangrijke mate het woningbouwprogramma per locatie.
woningbouw op de korte tot middellange termijn.
Dit leidt tot een gevarieerd aanbod aan woonmilieus,
Naast de herontwikkeling van bestaande wijken is het
variërend van compacte stedelijke woonvormen tot
noodzakelijk om nieuwe woongebieden te realiseren die
landschappelijk ingepaste woongebieden. Transformaties
inspelen op de actuele én toekomstige woonbehoefte.
van agrarische erven langs bestaande linten sluiten aan
Een veerkrachtige woonwijk vraagt om een zorgvuldig
op waterbergingszones, waarbij enkel geschikte gronden
ingerichte leefomgeving met ruimte voor groen en
in aanmerking komen voor herontwikkeling. Zie hiervoor
water, toegankelijke voorzieningen, ontmoetingsplekken,
hoofdstuk 5.
bewegingsruimte en duurzame mobiliteitsoplossingen. Ruimtelijke kansen en randvoorwaarden Binnen deze concept-gebiedsvisie zijn meerdere zones aangewezen waar woningbouw op termijn tot de mogelijkheden behoort. De geschiktheid en vormgeving van deze zones worden mede bepaald door landschappelijke kenmerken, ontsluitingsmogelijkheden en ontwikkelingen rondom het spoor. Ook ondergrondse structuren, waterbergingszones en de voortgang van de landbouwtransitie spelen een cruciale rol. Toekomstgerichte benadering De aangewezen woningbouwzones anticiperen op toekomstige ontwikkelingen en zijn niet gebaseerd op de huidige functies of bebouwing. Factoren zoals het al dan niet voortzetten van agrarische activiteiten en het beëindigen van de tijdelijke functie van het zonnepark zijn hierin bepalend. Bij de aanvraag van de omgevingsvergunning (BOPA) voor het zonnepark
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
is reeds rekening gehouden met een mogelijke toekomstige herontwikkeling naar woningbouw.
Bouwvelden
Veiligheidscontouren
Locaties VAB-beleid
30 meter brandgevaar spoor
Fase I - 2030
200 meter explosiegevaar spoor
Fase II - 2035
300 meter gifstofwolk spoor
Fase III - 2045 Fase I - ruimte voor recreatieve invulling
Achtergrondbelasting geur Slecht Matig Redelijk goed
N Schaal 1:15000
34
35
4.2.1 Gefaseerde ontwikkeling van het woningbouwprogramma Het woningbouwprogramma wordt gefaseerd
Fase 2 – In totaal circa 600 tot 800 woningen
uitgevoerd, met oog voor ruimtelijke en beleidsmatige
– toevoeging in deze fase vindt plaats binnen
ontwikkelingen. Los van de drie benoemde fasen
heideontginningen
binnen het gebiedsgericht programma, biedt het VAB-
In de tweede fase ontstaan op termijn mogelijkheden
beleid (Vrijkomende Agrarische Bouwvlakken) ruimte
voor de ontwikkeling van in totaal circa 600 tot 800
voor de transformatie van bestaande agrarische
woningen binnen de natte en droge heideontginningen.
erven naar woonfuncties. Deze kleinschalige
Deze fase richt zich op de realisatie van een duurzaam
woningbouwontwikkelingen zijn autonoom ten
woongebied met voorzieningen, afgestemd op de dan
opzichte van de gebiedsontwikkeling. Ze dragen op
geldende woonzorgvisie. De exacte positionering van
hun eigen schaal bij aan de woningbouwopgave in het
de woningbouw is nog niet vastgesteld en is mede
buitengebied.
afhankelijk van factoren zoals ontsluitingsstructuren,
Start in het essenlandschap: wonen, versterking natuur en basisontsluiting
spoorontwikkelingen en de voortgang van de Fase 1 – Circa 400 woningen op voormalige
landbouwtransitie. Er wordt ingezet op een gevarieerd
esgronden
woonmilieu met aandacht voor landschappelijke
De eerste fase richt zich op de realisatie van
inpassing, klimaatadaptatie en sociale samenhang.
Richt zich op de voormalige esgronden, waar circa 400 woningen worden gerealiseerd.
Ruimte voor recreatieve invulling.
circa 400 woningen op de voormalige esgronden. Deze ontwikkeling sluit aan bij het programma
Fase 3 – In totaal circa 300 tot 500 woningen
Volkshuisvesting en Wonen-Welzijn-Zorg 2023–2027,
– toevoeging in deze fase vindt plaat op locatie
met aandacht voor doelgroepen en betaalbaarheid. De
zonnepark Renbaan–Esschebaan
focus ligt op natuurinclusief wonen. Binnen deze zone
De derde fase voorziet in de ontwikkeling op de locatie
bevindt zich een rode, niet-ingevulde contour die niet
van het huidige zonnepark Renbaan–Esschebaan tot
geschikt is voor woningbouw, maar wel ruimte biedt
in totaal circa 1.500 woningen in het gebied. In de
voor een recreatieve invulling. Deze locatie sluit aan op
aangevraagde omgevingsvergunning voor het zonnepark
de hoofdstructuur en vormt in het verlengde daarvan
is reeds rekening gehouden met deze toekomstige
een logische verbinding met recreatiepark De Langspier.
invulling. Zodra de tijdelijke functie van het zonnepark
Binnen de eerste fase wordt tevens verkend of een
wordt beëindigd, ontstaat ruimte voor de ontwikkeling
ruimtelijke eyecatcher in de vorm van hoogbouw kan
van een onderscheidend, toekomstbestendig en
worden toegevoegd, gericht op een specifieke doelgroep
duurzaam woonmilieu, gelegen in een te ontwikkelen
binnen de woningbouwopgave. Deze bijzondere
bosstructuur. Deze wijk wordt ontwikkeld conform
ontwikkeling kan bijdragen aan de identiteit van Boxtel
de dan geldende woonzorgvisie, met een compleet
Noordwest en fungeert als aanjager voor innovatieve
voorzieningenaanbod en een sterke verweving van
woonvormen en maatschappelijke meerwaarde.
natuur, ondergrond, mobiliteit, zorg en energie.
Uitbreiding woningbouw in de heideontginning, versterking van natuur en netwerken
Transformatie zonnepark: grootschalige woningbouw en robuuste ontsluiting
36
Betreft de transformatie van het zonnepark Renbaan– Esschebaan tot een woongebied met circa 300 tot 500 woningen. Dit maakt een totaal van circa 1500 woningen in het gebied.
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
Ontwikkeling van circa 600 tot 800 woningen binnen de natte en droge heideontginningen. Dit maakt een totaal van 1000 tot 1200 woningen.
37
4.3 Natuur Landschappelijke uitgangspunten
de zuidwestzijde wordt het bestaande lint verder
In de concept-gebiedsvisie voor Boxtel Noordwest staat
ontwikkeld tot een laanstructuur, begrensd door de
het behouden, herstellen en versterken van belangrijke
natte heideontginning en het kampenlandschap. Lanen,
landschapsstructuren centraal. Deze ambitie sluit
houtwallen en bosjes structureren het landschap
aan bij de uitgangspunten van het Koersdocument
in kamers. Sommige kamers worden ingericht voor
GGA Kampina en Oisterwijkse Vennen, waarin wordt
natuurontwikkeling, andere – zoals open velden –
benadrukt dat integrale gebiedsontwikkeling noodzakelijk
kunnen, in het kader van het VAB-beleid (Vrijkomende
is om alle opgaven en doelen in het gebied te realiseren.
Agrarische Bouwvlakken), geschikt zijn voor bebouwing.
De woningbouwopgave van de gemeente Boxtel wordt
Het beekdal blijft gevrijwaard van bebouwing en vormt
hierin gezien als een kans om tegelijkertijd te werken
een ecologische ruggengraat waar natuur en landschap
aan een toekomstbestendig watersysteem, het realiseren
samenkomen. Hier biedt het dal een uniek leefgebied
van natuuropgaven en het transformeren van intensieve
voor onder andere amfibieën, watergebonden insecten
veehouderijen. Tegelijkertijd vraagt deze ontwikkeling
en vogels.
om zorgvuldigheid, vanwege de druk op natuurwaarden en de noodzakelijke rust voor het nabijgelegen Natura
Ecologisch raamwerk en biodiversiteit
2000-gebied.
De lanenstructuur verbindt de verschillende landschapstypen en vormt een ecologisch raamwerk
SPARRENRIJK
Groen en blauw als leidraad
dat Sparrenrijk, het beekdal en de Kampina met
Het Koersdocument geeft vanuit de GGA Kampina
elkaar verbindt. Deze lanen fungeren tevens als
en Oisterwijkse Vennen richting, met ruimte voor
belangrijke migratieroutes voor vleermuizen. Op kleinere
een bredere belangenafweging. In de overgangszone
schaal worden de kamers verrijkt met bosranden en
ontstaat zo een robuuste landschapszone waarin natuur,
houtwallen, die aantrekkelijk zijn voor kleine zoogdieren,
landbouw, water en wonen op een samenhangende
vogels en insecten.
manier worden verweven. Agrarische ondernemers maken hierin actief deel uit van het toekomstperspectief. Gebaseerd op oorspronkelijke landschapstypen De landschappelijke inrichting is gebaseerd op de oorspronkelijke landschapstypen: de droge en natte heideontginningen, het beekdal en het kampen- en Ecologisch netwerk
Droge heideontginning
vormen het fundament voor een toekomstbestendig en
Potentiële faunatunnel
Bomenlanen
natuurinclusief woonlandschap.
Faunatunnel
Droge heideontginning
Ecologische verbindingzone
Boskamers
Ruimtelijke invulling per zone
Natuurnetwerk
Aan de noordoostzijde worden boskamers ontwikkeld
Water
binnen de droge heideontginning. Nog vóór woningbouw wordt hier een ruimtelijk kader vastgesteld waarin ook
Kampenlandschap Kampenstructuren
Recreatie
Landschapselementen
Recreatiegebied Molenwijk Langspier - Tongeren
een zonnepark een plek kan krijgen. Aan
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
essenlandschap. Deze karakteristieke structuren
Beekdal
Essen Essen
Beekdallandschap Waterbergingszone
Natte heideontginningen Bomenlanen Natte heideontginning
N Schaal 1:15000
38
KAMPINA (NATURA 2000)
39
4.3.1 Gefaseerde aanpak natuurontwikkeling De versterking van de ecologische hoofdstructuur wordt Opwaardering bestaande EVZ en aanleg faunatunnel nabij Tongeren
gefaseerd uitgevoerd, in samenhang met de aanleg van woningbouw en infrastructuur. Fase 1 – Opwaardering bestaande EVZ en aanleg
EVZ breder en robuuster maken met poel aanleggen
faunatunnel nabij Tongeren In deze fase wordt het ontwerp gemaakt voor de opwaardering van de bestaande ecologische verbindingszone (EVZ) tussen watergang de Kleine Aa en Sparrenrijk tot een robuuste groenblauwe dooradering met een breedte van circa 50 meter. Deze zone wordt ingericht met aandacht voor waterberging, natuurontwikkeling en landschappelijke inpassing. Gelijktijdig wordt de aanleg van één of meerdere faunatunnels voorbereid, in combinatie met de aanleg van infrastructuur, om veilige oversteekmogelijkheden voor dieren te waarborgen.
Nieuwe EVZ aan oostzijde van Esch en meerdere faunatunnels
Fase 2 – Nieuwe EVZ aan oostzijde van Esch en meerdere faunatunnels Aan de oostzijde van Esch wordt een nieuwe, robuuste groenblauwe dooradering aangelegd, eveneens circa 50
EVZ verbreden/ versterken met kleinere faunatunnels
meter breed. Deze nieuwe EVZ vormt een belangrijke schakel in het regionale ecologische netwerk. In samenhang met de aanleg van infrastructuur worden meerdere faunatunnels gerealiseerd, waarmee de barrièrewerking van wegen wordt verminderd en de migratie van fauna wordt gefaciliteerd.
spoorwegovergangen In de derde fase worden twee grote faunapassages aangelegd nabij de spoorwegovergangen ten noorden
Grote faunapassages nabij spoorwegovergangen
en zuiden van het plangebied. Deze passages zijn essentieel voor het verbinden van natuurgebieden aan weerszijden van het spoor en dragen bij aan de ecologische samenhang in het gebied.
Robuuste EVZ verbonden met ook grote faunatunnels
40
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
Fase 3 – Grote faunapassages nabij
41
4.4 Mobiliteit Recreatieve verbindingen en landschappelijke
gefaseerde ontwikkeling van Boxtel Noordwest. De
beleving
mobiliteitsstructuur moet zorgen voor een veilige,
Naast functionele mobiliteit is er aandacht voor
efficiënte en toekomstbestendige bereikbaarheid van
recreatieve verbindingen. Vanuit de geplande
alle woonvelden en (agrarische) bedrijven. Tegelijkertijd
fietsonderdoorgang onder het spoor, ‘de driepoot’ wordt
wordt sterk ingezet op het stimuleren van duurzame
een snelfietsroute aangelegd, die onder andere het
mobiliteit, in lijn met gemeentelijk en provinciaal beleid.
buitengebied verbindt met de kern van Boxtel.
Gebiedsontsluiting: nader te bepalen tracé
Het beekdal biedt ruimte voor struin- en wandelroutes
Voor de (middel)lange termijn vraagt de ontwikkeling
langs de Esschestroom en de Kleine Aa. Door het
van Boxtel Noordwest om aanzienlijke investeringen
verbeteren van de toegankelijkheid en het herstellen
in een nieuwe hoofdontsluitingsroute, inclusief
van paden en beplantingsstructuren wordt de
spooronderdoorgangen. De exacte ligging van
landschappelijke beleving versterkt. Deze routes
het tracé is afhankelijk van nader onderzoek naar
verbinden natuurgebieden zoals Sparrenrijk en de
verkeersintensiteiten, de effecten op de bestaande
Kampina en dragen bij aan een fijnmazig netwerk voor
infrastructuur en de ruimtelijke inpassing. Een mogelijke
langzaam verkeer.
Heikant
Een goede ontsluiting is essentieel voor de
noordelijke verbinding vanaf overweg D’Ekker richting de Runsdijk nabij Esch wordt onderzocht. Deze verbinding kan de verkeersdruk op de kern van het plangebied
eg
gsw
in Kon
verlagen en tegelijkertijd bijdragen aan een betere ontsluiting van Esch.
wi en
ol
M
Fietsstructuur en mobiliteitstransitie
rg e
g
na
ingezet op het bevorderen van fietsgebruik. Binnen het
we
se
jk
In het kader van de mobiliteitstransitie wordt sterk Ne
plangebied worden bestaande infrastructuren aangepast
sc
Es
en uitgebreid met nieuwe fietspaden en veilige
ba
he
oversteekplaatsen. Een cruciale schakel is de aansluiting
an
op de geplande fietsonderdoorgang onder het spoor.
Dennen
Voor een optimale verbinding met Boxtel Noordwest
dreef
n Re
Nergena
an
ba
poot’ — gerealiseerd. Deze vormt een essentieel onderdeel van het regionale snelfietsnetwerk richting Oisterwijk, Haaren en Tilburg, en draagt bij aan het verminderen van autoverkeer.
Dorvens
Snelle verkeer
Recreatieve fietsroutes
Te onderzoeken primaire ontsluitingsroute
Recreatieve wandelroutes
Het lint van Tongeren
Recreatieve beekdalroute
Overige wegen en routes
Snelfietsroute
Te onderzoeken onderdoorgang auto
Beoogde onderdoorgang fiets
Spoorweg
N Recreatieve zone
Schaal 1:15000
42
Ner gen
a
aken De Br
Langzame verkeer
Mezenlaan
eweide
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
De
wordt een extra aansluiting — de zogenaamde ‘derde
43
4.4.1 Gefaseerde ontwikkeling van mobiliteit
onderdoorgang onder het spoor — vervult hierin een belangrijke rol in de regionale verbinding van fietsroutes.
De ontsluiting van Boxtel Noordwest wordt gefaseerd
Daarmee levert de driepoot een essentiële bijdrage aan
ontwikkeld, in samenhang met de woningbouw- en
de mobiliteitsdoelstellingen uit de omgevingsvisie en het
natuurontwikkeling. De mobiliteitsaanpak is gericht op
Programma Duurzame Mobiliteit.
Basisontsluiting via bestaande wegen en prioriteit voor fiets en voetgangers
het verbeteren van de bereikbaarheid, het bevorderen van duurzame vervoerswijzen en het versterken
Tegelijkertijd wordt in deze fase gestart met de
van de verkeersveiligheid. Daarbij wordt optimaal
planvorming en het onderzoek naar een nieuwe
gebruikgemaakt van bestaande infrastructuur, met
verbinding tussen de Esschebaan en Heikant,
aandacht voor de aanwezige waarden, en met gerichte
anticiperend op toekomstige spoorse ontwikkelingen.
Bestaande weg voorzien van fietssuggestiestrook
investeringen in nieuwe verbindingen en voorzieningen. In lijn met de mobiliteitsvisie van de gemeente Boxtel Fase 1 – Basisontsluiting via bestaande wegen en
wordt gestreefd naar een veilig, logisch en duurzaam
prioriteit voor fiets en voetganger
ingerichte verkeersstructuur. Een belangrijk uitgangspunt
In de eerste fase wordt de ontsluiting van de eerste
hierin is het verbeteren van de doorstroming en
woonvelden gerealiseerd via bestaande wegen.
de herkenbaarheid van de hoofdroutes binnen het
Waar nodig worden deze wegen aangepast om de
wegennet.
wandelpad toevoegen
verkeersveiligheid te verbeteren. Tegelijkertijd wordt ingezet op het stimuleren van duurzame en actieve
Daarom wordt op kruispunten waar de doorgaande
mobiliteit. Binnen het plangebied worden veilige
route onderdeel is van de prioritaire verkeersstructuur,
en directe loop- en fietsroutes aangelegd richting
gekozen voor het toekennen van voorrang aan deze
het centrum van Boxtel en het station. Ook worden
route.
Versterking fietsstructuur en voorbereiding nieuwe ontsluitingsroute
kruispunten aangepast voor veilige fietsoversteken. Een Deze maatregel sluit aan bij de ambitie om het
‘driepoot’: een extra aansluiting (‘derde poot’) op de
verkeersnetwerk van Boxtel toekomstbestendig en
reeds geplande fietsonderdoorgang onder het spoor
gebruikersvriendelijk in te richten.
ter hoogte van de Tongersestraat wordt gerealiseerd, waarmee Boxtel Noordwest optimaal wordt verbonden
Fase 3 – Realisatie robuuste ontsluitingsstructuur
met het station en het regionale snelfietsnetwerk
en spooronderdoorgangen
richting Oisterwijk, Haaren, Tilburg en ’s-Hertogenbosch.
In de derde fase wordt een robuuste
Deze fase vormt de basis voor een mobiliteitstransitie
ontsluitingsstructuur gerealiseerd. Deze bestaat uit
waarin wandelen, fietsen en openbaar vervoer centraal
een verbinding voor autoverkeer over deels bestaande
staan.
wegen, met voorrang op kruispunten conform de
Kruispunten veranderen voor betere doorstroming fietsers
mobiliteitsvisie. De route wordt aangelegd in combinatie Fase 2 – Versterking fietsstructuur en
met onderdoorgangen onder het spoor, in lijn met
voorbereiding nieuwe ontsluitingsroute
het beleid om gelijkvloerse spoorwegovergangen te
In de tweede fase wordt de fietsstructuur verder
verminderen.
Realisatie robuuste ontsluitingsstructuur en spooronderdoorgangen
versterkt, met als doel het verminderen van automobiliteit en het stimuleren van duurzame vervoerswijzen. De ‘driepoot’ — het knooppunt waar meerdere fietsroutes samenkomen in een
Vrijliggend fietspad, twee aparte rijstroken met groen ertussen en onderdoorgang(-en).
44
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
belangrijk onderdeel in deze fase is de aanleg van de
45
4.5 Fasering in de tijd Fase 1
FASE I
Zoekgebied Fase 2
Fase 3
ZOEKGEBIED FASE II FASE III
Tevens wordt verkend of een ruimtelijke eyecatcher in de vorm van hoogbouw kan worden toegevoegd, gericht op een specifieke doelgroep.
Zoekgebied Fase 2 - 2035 - Uitbreiding woningbouw in de heideontginning, versterking van natuur en netwerken In de tweede fase worden natte en droge heideontginningen ontwikkeld tot een woongebied met in totaal circa 600 tot 800 woningen. Deze fase richt zich op een duurzaam woongebied met voorzieningen, afgestemd op de dan geldende woonzorgvisie. De exacte invulling is afhankelijk van onder meer ontsluitingsstructuren, spoorontwikkelingen en de voortgang van de landbouwtransitie. Tegelijkertijd wordt aan de oostzijde van Esch een nieuwe ecologische verbindingszone aangelegd, eveneens circa 50 meter breed, met meerdere faunatunnels. Ook wordt in deze fase de fietsstructuur verder versterkt en start in deze fase de planvorming voor een nieuwe ontsluitingsroute.
Fase 3 - 2050 - Transformatie zonnepark: grootschalige woningbouw en robuuste ontsluiting De derde fase betreft de transformatie van het zonnepark Renbaan– Esschebaan tot een woongebied met in totaal circa 1.500 woningen. In de omgevingsvergunning is reeds rekening gehouden met deze toekomstige herontwikkeling. De wijk wordt ontwikkeld als een onderscheidend, toekomstbestendig en duurzaam woonmilieu, met een compleet voorzieningenaanbod en een sterke verweving van natuur, zorg, mobiliteit en energie. In deze fase worden ook twee grote faunapassages gerealiseerd nabij de spoorwegovergangen ten noorden en zuiden van het plangebied, waarmee natuurgebieden aan weerszijden van het spoor worden verbonden. De gebiedsontsluiting wordt voltooid met de aanleg van een route voor autoverkeer, inclusief gescheiden rijbanen en onderdoorgangen onder het spoor.
Parallel hieraan wordt de bestaande ecologische verbindingszone tussen watergang de Kleine Aa en Sparrenrijk opgewaardeerd tot een robuuste groenblauwe dooradering van circa 50 meter breed, inclusief de aanleg van een faunatunnel nabij Tongeren. Voor de ontsluiting wordt gebruikgemaakt van bestaande wegen, die waar nodig worden aangepast voor verkeersveiligheid en fietsten. Tegelijkertijd wordt ingezet op de aanleg van veilige en directe fiets- en looproutes richting het centrum en station van Boxtel. De fietsstructuur wordt verder versterkt met een extra aansluiting op de geplande fietsonderdoorgang onder het spoor (de ‘derde poot’), waarmee Boxtel Noordwest wordt verbonden met het station en het regionale snelfietsnetwerk.
46
CONCEPT Gebiedsvisie Boxtel Noordwest
Fase 1 – 2030 - Start in het essenlandschap: wonen, versterking natuur en basisontsluiting De eerste fase richt zich op de voormalige esgronden, waar circa 400 woningen worden gerealiseerd. Deze ontwikkeling sluit aan bij het programma Volkshuisvesting en Wonen-Welzijn-Zorg 2023–2027 en is gericht op natuurinclusief wonen. Binnen deze zone is ook ruimte voor recreatieve invulling, aansluitend op de hoofdstructuur en recreatiepark De Langspier. Daarnaast kunnen in elke fase bestaande agrarische erven eventueel worden getransformeerd naar woonfuncties, conform het VAB-beleid. Deze transformaties zijn autonome ontwikkelingen die op initiatief van de agrariër plaatsvinden.