242B - Verslag Ronde 2a en b Participatie wind

Zon

• Overig •

•

Er moet beter gekeken moet worden naar andere opties om hernieuwbare elektriciteit op te wekken. o Antwoord: De opgave aan opwek van hernieuwbare elektriciteit moet binnen de RES (en binnen het Nationaal Programma RES) in 2025 vergund zijn, zodat daar in 2030 daadwerkelijk aan voldaan kan worden. Het gaat daarbij om de beproefde technieken zon en wind. o Er is ook nog een opgave voor 2030 voor de opwek van duurzame warmte, namelijk de Transitievisie Warmte. Daarbij is hernieuwbare elektriciteit ook nodig, namelijk voor de opwaardering en transport van warmte. Kan waterkracht meer toegepast worden? o De potentie van waterkracht is beperkt.

Bijlage 7 pagina 16

Bijlage 8: Simulatie kaarten

Bijlage 8

Is acceptatie van kleine molens niet groter?

Allemaal langs de A2, toch al een hinder. Of de ZuidWillemsvaart.

Of zelfs nog kleiner, van 15 m?

Graag zelf financieren op eigen terrein

Bedrijfswoning is anders dan woonhuis. Waarom?

G

Grootschalige middelen in kleinschalig landschap

Toch al hinder van snelweg

Met landschappelijke kaders is een lokale verplichting erg lastig. Dit spel is zorgelijk als je het landschappelijke kader niet kent.

Kleinere windmolens met coöperaties?

Jammer: simulatie aangaan, zonder eerst de filter van landschappelijke kaders (vanuit RES)

Zorg: Gehanteerde afstanden

Inzetten op zon op dak!

Als ze er staan, zijn ze niet snel weg. Zijn er geen andere mogelijkheden later. Kleine molens zijn makkelijk af te breken bij nieuwe technologie

Wordt er ook rekening gehouden met andere bewoners. Zoals paarden?

Ontwerpkeuze bij landschappelijke inpassing. Afweging wordt nu deels gemaakt, na de technische analyse.

Wat gebeurt er met de opbrengst? gaat dat naar de inwoners?

Mensen graag goed informeren over randzaken. Gesprek nu moeiljk.

Waarom geen regionale aanpak?

Zet een fonds op als investering inwoners met overlast

Kans: 5 turbines op een rij in de regio (en orienteren we ons op de molens in plaats van het grijze provinciehuis)

plaatsen van 3 hoogste windturbines of 5 middelste molens maxima kanaal en de Brand

discussie moeilijk door feitelijkheden vs emotie

opslag is belangrijkom transitie verder te brengen

beekse waterloop ontbreekt als beekdal

restricties door waterschappen

beekdalen ontzien

zorgen: opbrengsten lager zijn door stilstaan. te laat aansluiten netbeheerder

gezamenlijk optrekken, gedeeld eigenaarsschap

infrastructuur moet in orde zijn

kan iedereen meedoen? alleen kapitaalkrachti gen?

wat gebeurt er met het gebied achter de rij

concentratie beter dan spreiding van turbines

gevolgen voor gezondheid

het cultuurhistorisch aspect van het gebied Kloosterstraat (oudste boom in den Dungen) -verbinding /weg tussen den bosch en agrarisch gebeid

lusten en lasten delen (andere invalshoek) afwegen welk type turbine je moet kiezen -> kleiner is misschien minder storend.

gevolgen voor gezondheid

Beter samen bij elkaar dan verspreid en ieder voor zichzelf Samenwerking met Den Bosch? Komen er dan vijf?

Kan alleen in samenwerking met den Bosch

Liefst langs snelweg of bedrijventerrein: A2, Maxima kanaal, bedrijventerrein

Langs de A2 of de snelweg

Wamberg Is een prachtig natuurgebied dat net naast Maximakanaal naast ligt

Maximakanaal? Lokatie leent zich prima voor grote infrastructurele werken

Goed onderzoeken wat het maximakanaal voor impact heeft op de natuur

Geschikte locatie, want jonge zandontginning, of juist landschappelijk waardevol?

Waarom moet het in een gemeente

Zorg dat er een lokale participatie mogelijkheid is

Eigen initatief: passief huis, isolatie, Dommelstroom.

Meer nodig dan persoonlijke initatieven

Opbrengsten komen bijv ten goede aan de dorpshuizen

Deel van opbrengst ten goede komen aan gemeenschap

Landelijk gebied, Essche stroom loopt hier

Agrariers moeten ook kunnen participeren bij turbines in de buurgemeenten

Kosten spelen een rol, mix zon en wind is de beste optie

Eerst zon op alle daken, dan pas naar wind kijken

Rendements overweging

SMG leent zich niet voor wind, misschien wel zon of nieuwe ontwikkelingen

Ga versnippering tegen bij de plaatsing van turbines

Hoe geschikt is SMG om turbines te plaatsen? Andere gemeentes meer wind

Ga eerst aan de slag met daken

Provinciehuis van 104 m is hoogste gebouw, dus wat je ook neerzet is altijd lanschapsvervuiling. De kleinste windmolen is ook heel hoog.

Tegen hogere belastingen af zien van wind? Dan kan opslag van zonnestroom gefinancieerd worden

tegen windenergie

Te landelijk gelegen

Vraag aan inwoners: bent u bereid om tegen hogere kosten af te zien van windturbines

Op deze loczatie geen windturbines

Samenwerken met denbosch is een logische zet

zijn er meer mogelijkheden voor kleinere windturbines?

Gebied leent zich niet voor windenergie

Zit tegen hoge hei aan, heeft geen voorkeur.

Probeer versnippering tegen te gaan

Dommen coop: heeft ook panelen op sportaccomodatie

Energie coöp zodat lokale partij is

Je kunt bijvoorbeeld denken aan aandelen

Opgave is helemaal opgeknipt, maar je zou regionaal willen kijken naar een windopgave in plaats van versnippert over alle gemeenten. Maar niemand steekt daar zijn nek voor uit.

Inpopulaire maatregel, lastig te realiseren

Kernenergie zou ook een oplossing zijn geweest

Wat zijn de overige kaders? zoals beekdalen etc?

Clustering van geluidsoverlast

Meer inzetten op zon op dak

Geluidsoverlast klusteren

Let op met het plaatsen op gemeentegrens, wie krijgt de baten en de lasten?

Meer verleiden tot zon

Verschuiven van accenten

Windmolens waar al overlast is, bijvoorbeeld A2 geeft al geluidsoverlast

Waarom verdeeld de RES de last in plaats van keuzes?

Meer inzetten op zon op dak

Meer inzetten op zon op dak

Meer inzetten op zon op dak

Verantwoordel ijkheid nemen en opties bespreken

Land niet in uitverkoop

Meer inzetten op zon op dak

Meer inzetten op zon op dak

Niet in de achtertuin, wel op het dak

Liever niet bij cultuurhistorie, recreatie (rechts onder Den Dungen niet bv)

Let op met het plaatsen op gemeentegrens, wie krijgt de baten en de lasten?

Inwoners die overlast hebben moeten ook meeverdienen

Geen plek geschikt op land of in SMG

Is er rekening gehouden met veehouderij?

Niet de randen van de natuur opzoeken

eerlijk participat ieproces rol eigenaren bewoners

goed vastleggen wat tijdelijkheid inhoudt -> altijd weer een nieuwe grote turbine

zorg over gezondhei irt windturbines -> link sturen: https://www.rvo.nl/sites/d efault/files/2016/05/Factsh eet%20Geluid.PDF ; -> oud onderzoek, maar geluidsnorm is op basis van decibel ; dus dat geldt voor elk type en grootte turbine

zorg: wat zijn de plannen van boxtel? rol gemeente

recente aanscherping studie RIVM over laagfrequent gebruik : https://www.rivm.nl/p ublicaties/healtheffects-related-to-windturbine-sound-update

https://www.rvo.nl/onderwerpen /duurzaamondernemen/duurzame-energieopwekken/windenergie-opland/milieu-en-omgeving/geluidenwindmolens/geluidnormering ; link RVO naar wetgeving en onderzoek

zorg: golfbaan: - dit is een onlogische locatie,

zorg: locatie bij beekdal poldermeer

zorgen over proces

wantrouwen over objectiviteit

rol gemeente in dit traject

natuurbelangen meenemen

burgerparticiptie

alternatieven voor wind

transparant over proces ;

afweging wind/zon; ook in ruimtegebruik en in hinder (geluid etc)

schijnpa rticipati e

We zijn suboptimaal windmolens in aan het passen.

Iedereen is vooringenomen. Participatie en meedenken heb ik niks mee. Zeker in Wilhelminapark

Nog veel te dicht bi alle woningen. Enorme aantasting van het landschap.

Er is geen enkelee locaties waarop mensen op voldoende afstand wonen, minimale afstand 10x de hoogte van de windmolen

47 db overleg en 41db 's nachts op de gevel. 500 meter woonkern en 300 meter huizen

Afstand geldt ook voor bedrijfswoningen

We moeten het rekensommetje rond zien te krijgen

Landschappelijke waarde, SMG is te klein voor wind. De focus is nu op een paar locaties, en in een bepaalde richting. We gaan te snel, en nemen nu te snel beslissingen.

Ergeen draagvalk

Wat is de analyse van de alternatieven.

Geen versnippering, geen natuurgebieden en geen overlast

Andere denkrichting: onder welke condities meewerken aan voorzieninen die windenergie opleveren

Kunnen we niet participeren in een veel groter plan?

Niet alleen maar nne nee roepen. Gevaar van bovenaf wordt over je beslist

Investeer in de techniek

Gemeente stimuleert grootscahlig zon op dak

Bijlage 9: Vragen en antwoorden bijeenkomst 30 maart - Ronde 2a Vraag Antwoord Dank aan Jan en aan de zijnen voor het zorgvuldig beantwoorden van alle vragen de vorige keer! cijfers zijn zeer oud! elders is voor mij: Gemonde Presentatie Brabant woont Slim waar betrekken jullie je kennis vandaan? Milieu centraal is belangrijke bron van informatie, vaak een bedrijfsuitje naar installateurs om te weten hoe het zit. Voor adviesproducten gebruiken we een expertpool groep van architecten/docenten. Hiermee verrijkt onze kennis en helpen we de bewoner. Presentatie Voorelkaarmetmekaar Ik begrijp, dat zonnepanelen die minder dan 15000 Zonnepanelen boven 15.000 Wp is grootverbruik en kun je subsidie KW niet geregistreed worden. Hoe weten we dan voor krijgen bij het Rijk. Registratie is wettelijke verplichting. Dat is wat er opgeleverd wordt? grootverbruik en die moet bij RVO geregistreerd worden, en zo weten we of we de doelstelling halen Toelichting deelsessies windenergie is dat inhuur, expertise, Wikipedia? De minimale afstanden tot bebouwing/woonkernen/hoogspanning masten/wegen/etc. zijn wettelijk vastgelegd voor heel Nederland.

Meer informatie hierover is te vinden op de Analyse kaarten van het NP RES: https://regionaleenergiestrategie.nl/ondersteuning/analysekaarten+np+res/default.aspx Daarnaast zijn de volgende bronnen geraadpleegd: • Concept-RES Noordoost-Brabant (2020) • Concept-RES Noordoost-Brabant achtergronddocument landschap (2020) • Interim Omgevingsverordening Provincie Noord-Brabant (2019) • Tweede Kamermotie Dik-Faber over de zonneladder + bijlagen (2019) • Provinciale Structuurvisie RO 2010 (herziening 2014) • Duurzaamheidsvisie en uitvoeringsvisie Sint-Michielsgestel (2019) • Structuurvisie Sint-Michielsgestel 2025 (2011) je moet altijd zonnepanelen registreren. is een bij de netbeheerder wettelijke verplichting, Dit bepaalt wel of we onze doelstelling halen. De doelstelling waar nu naar wordt gekeken is die voor 2030, maar dat Misschien is dat bepalend voor de behoefte aan is alleen de eerste stap. Na 2030 zal er ook nog een behoefte aan windenergie hernieuwbare energie zijn. Op de lange termijn kunnen mogelijk locaties voor windenergie door het Rijk worden aangewezen.

Nu kan bepaald worden onder welke voorwaarden men wil mee werken dank voor het uitvoerige antwoord! zoals ik het eerder heb begrepen van de gemeente Klopt, opwek particulieren telt mee voor energiebesparing, staat ook draagt de opwek van kleinere zonne-installaties uitgelegd in de RES (deelnemer) wel bij in een beperking van de opgave - het zou Zowel grootschalig zon op bedrijfsdaken als kleinschalig moet gemeld dan mee moeten tellen aan de besparingskant. worden bij Enexis en wordt meegenomen in de monitoring voor de Mijn vraag aan de gemeente is hoe vaak de regionale en lokale opgave binnen de RES. De RES wordt elke twee jaar 'opgave' kant opnieuw wordt geëvalueerd geëvalueerd en geactualiseerd. Kromme redenering Voor kennisgeving. Mijn vraag is nog niet beantwoord, hoe vaak wordt evaluatievraag komen we op terug de 'opgave' kant geevalueerd. Top! (deelnemer) De RES heeft een tweejaarlijkse cyclus, met een tussentijds ijkmoment waarin een evaluatie plaatsvindt. Zie ook het routepad van regionaleenergiestrategie:

Bijlage 9 pagina 1

Vraag

Antwoord https://www.regionaleenergiestrategie.nl/bibliotheek/b+media/1864687.aspx is die technische verkenning nog ergens terug te De visie vindt je hier: https://sintlezen? michielsgestel.raadsinformatie.nl/document/9527073/1/12_a_1%20%20bijlage%201%20Visie%20zonne%20en%20windenergie%20gemeente%20SintMichielsgestel%20versie%207-12-2020 dank je (deelnemer) Hoeveel dBA levert zo'n turbine op op een afstand Het geluidsniveau hangt van meerdere dingen af: Het type turbine van 100 meter? (nieuwere windturbines zijn vaak ook stiller), windrichting en windsnelheid, omgevingsfactoren als omliggende bebouwing, maar ook de ondergrond (een zachte bodem zoals een weiland heeft een dempend effect) en andere atmosferische condities (het geluid draagt verder vochtige lucht). De regelgeving geeft aan dat het gemiddelde windturbines geluid niet hoger mag zijn dan 47 dB(A) overdag, en 41 dB(A) ’s nachts gemeten op de gevel van de woning. Zie hiervoor ook het informatieblad van de RVO: https://www.rvo.nl/sites/default/files/2018/06/RVO-042-1601_FSDUZA%20Geluid%20infoblad%20AW.PDF In de sessie van 23 maart heb ik u nog eens In de verkenning windenergie is alleen gekeken naar geluidhinder, geattendeerd op het feit dat gemeente in 2020 externe veiligheid en naar het NatuurNetwerk Brabant.

Niet naar de een visie heeft vastgesteld voor het Buitengebied ruimtelijke wenselijkheid wat betreft landschap en cultuurhistorie. Dat Theereheide. Hierin is meermalen opgenomen dat kan een volgende stap zijn. in het buitengebied geen ruimte is voor windenergie. Jammer dat de simulatiekaarten hier niet op zijn aangepast. Presentatie windpark Nijmegen-Betuwe hebben al die bijzondere aanpassingen een Ter vergelijking een coöperatief ontwikkeld windpark op de grens van financiële impact op de rendementen van de Zeeland en Goeree verlies van €15.000,- per maand, ivm vleermuizen. turbines ? Op totale opbrengst van dat windpark is dat een schijntje, dus dat soort aanpassingen zijn zeker een optie. Hoe ver staan de woningen af van deze molens? Tussen 500-800 m, één enkele woning op 350 meter (direct langs de snelweg) daarvoor is een speciale voorziening opgenomen. De dorpen zitten op 1500 meter. De direct omwonende horen de windturbines af en toe wel, en slagschaduw zit soms ook in de tuin. Hoeveel rendement zit er op de molens? Winst waarschuwing: door de ontwikkelingen de laatste jaren wordt er zoveel duurzame energie geproduceerd dat er geen saldering zit. Ongeveer 7% rendement de laatste jaren. We hebben het zo georganiseerd dat de aandeelhouders in het begin geen financieel risico liepen.

Hoe groot was de 'ruimhartige' tegemoetkoming? Burenregeling voor direct omwonenden in één keer (20 jaar) €10.000 voor binnen 630 m cirkel en €5.000 voor 800 m cirkel dat zonnepark kost natuur en levert toename van Het windpark staat op een locatie waar effecten voor natuur heel co2 op gering waren, het is geen natuurgebied. Het zonnepark kost geen natuur, het komt op wat nu nog landbouwgrond is en later bedrijventerrein zal worden. Het zonnepark wordt zo ingericht dat het qua ecologie een verbetering zal zijn ten opzichte van intensief benutte landbouwgrond. En hoewel het belangrijk is om zuinig om te gaan met ruimte en met landbouwgrond, is het LTO-verhaal over CO2-vastlegging door gewassen een erg onvolledige weergave van de werkelijkheid. De korte

Bijlage 9 pagina 2

Vraag

waarom zonnepark op afstand en niet onder de turbines? Hoe groot (hoogte) zijn de molens

Is er voor een windpark een Milieu Effect Rapportage (MER) nodig. Zo niet , waarom niet gezien de impact Is het niet vaker het geval dat omwonenden na realisatie van een park minder negatief zijn dan voor de realisatie, dus koud water vrees groot is? kun je nog iets vertellen over het verzet? is dat emotioneel, technisch, landschappelijk fysiek (geluid, beeldvervuiling en slagschaduw,)

Antwoord (éénjarige) cyclus van die gewassen maakt dat de CO2 meteen weer vrijkomt, en in het geval van weidegrond óók nog methaan!. Zon onder turbines is lastig ivm schaduw, maar zonnepark ligt wel dicht bij de turbines. De gemeente Nijmegen wil er op termijn een bedrijventerrein realiseren net het is nu restruimte. Type: Lagerwey L100-2.5 MW Masthoogte: 99 meter Hoogte inclusief wieken: 150 meter Rotordiameter: 100 meter MER nodig voor windpark, is uitgevoerd. Het was een locatie waar effecten voor natuur heel gering waren.

Daar kunnen geen algemene uitspraken over gedaan worden, maar bij dit windpark vielen het mee. Er zijn geen klachten geweest over bijvoorbeeld laag frequent geluid Verzet van buurtschap Reeth had een historie, buurtschap langs snelweg, aantal jaren ervoor de Betuweroute, zou een bedrijfsterrein komen, geluidsscherm zou geplaatst worden maar is nooit gebeurt. Als coöp. herkenden we dat wantrouwen, en invoelen wat er speelde. We zijn heel transparant geweest en zijn onze beloftes nagekomen, dat is wellicht makkelijker bij een lokale coöp. dan bij een buitenlande firma met aandeelhouders Heeft de corporatie de grond zelf in bezit? Zo, niet Het is grond van de gemeente die we huren, geld dat naar de hoeveel opbrengst ontvangt de coporatie afgezet gemeente gaat is ook gemeenschapsgeld, maar verder blijft al het geld tegen de totale business case. Doorgaans blijft het bij de coöperatie als enig aandeelhouder. We hebben bewust gekozen merendeel van de opbrengst kleven bij de voor een Nederlands leverancier, Lagewij turbines, behoorlijk ontwikkelaar + grondeigenaar en de bevolking rendement dat uiteindelijk bij de aandeelhouders terecht komt. wordt weggezet met 'laten we de lasten en de lusten samen delen'.

Benieuwd hoe de corporatie het heeft georganiseerd, praktijk is dat het heel moeilijk is om participatie af te dwingen en dat het maar minimaal tot stand komen, Zijn de windmolens geplaatst in en/nabij Het is geen natuurgebied maar er is wel een beschermde roek kolonie natuurgebieden? net onder de windturbines die het heel goed doet. Een aantal jaar ervoor waren alle nesten uit de bomen gewaaid, maar de kolonie heeft zich nu weer in volle glorie hersteld. Er is één keer een dode roek gevonden, maar het zijn slimme vogels dus die lijken zich helemaal te hebben aangepast. Dat maakt jullie casus uniek, dat de ondergrond Als het om de OZB, dan komt het geld altijd bij grondeigenaren, van gemeente is. Dat komt zelden voor. Maar afspraken maken dat er een gesocialiseerde grondvergoeding komt. schijnbaar geniet de gemeente dus ook significante Daarnaast zijn er vanuit de gemeente ook mogelijkheden om naar inkomsten als er een windmolenontwikkeling ontwikkelaars het een en ander af te dwingen. Coop heeft hier niet plaats vindt binnen haar gemeente - en dus niet op hoeven onderhandelen/opboksen met andere partijen. een eigen grondpositie? Is het een idee om alle inwoners, die dat willen, te Dat is een inspirerend idee.

Genoteerd!! laten deelnemen in een Sint-Michielsgestel brede corporatie? inleg van deelnemers is 2 milj en wat zijn dan de De voorbereiding en de bouw van de vier windmolens kostte ca. 14,8 totale kosten van de 3 molens (nu horen we vaak miljoen euro. Dit bedrag is bijeengebracht met eigen vermogen (ca 2,8 tussen 3-4 milj/molen) miljoen) en vreemd vermogen (circa 12 miljoen). Energiecoöperatie WPN heeft meer dan de helft van het benodigde eigen vermogen ingebracht (ca. 2 miljoen euro) en is daarmee per eind 2016 enig aandeelhouder van het windpark geworden. Het restant van het eigen vermogen is als achtergestelde lening ingelegd door PPM Oost. Het

Bijlage 9 pagina 3

Vraag

Antwoord vreemd vermogen is ingebracht als lening door de Rabobank. Zowel het vreemd vermogen als het eigen vermogen zijn ingebracht in Windpark Nijmegen-Betuwe BV, waar ook de waarde van de investeringen (de windmolens) is ingebracht.

Afronding Goed plan Jan 👍👍 Ik vind dat de avond heel erg eenzijdig wordt ingestoken. Geen integrale beschouwing. Begin was heel goed, Brabant Woont Slim + MetElkaarVoor Mekaar (goede ervaring ook mee met zonnepanelen actie). De rest van de avond is helemaal ingericht op links om of rechts om: we zetten in op windenergie. Geen integrale beschouwing waar ook ruimte is voor de zorgen rondom windenergie. Alex ging daar in zijn casus wel al iets meer op in, het is niet voor niets dat er veel extra afspraken moeten worden gemaakt omdat de impact van turbines enorm is, zeker als er weinig ruimte is. Dank!! Het zou wel prettig zijn als bij ronde drie er zekerheid bestaat over de visie van de waterschappen en de tbo's

We zijn het niet met u eens. Ook de zorgen rondom windenergie zijn ruimschoots aan bod gekomen tijdens deze bijeenkomst. En dhr. De Meijer gaat in zijn toelichting en de vragen die hierover aan hem zijn gesteld, juist uitgebreid in op de zorgen van inwoners over windenergie.

Die zijn in brede zin vertegenwoordigd in de stuur- en klankbordgroep van de RES NOB. Samen met hen is ook het Afwegingskader landschap bij de RES NOB tot stand gekomen. Als belanghebbende dienen zij in een vroeg stadium bij concrete projecten betrokken te worden.

Bijlage 9 pagina 4

Bijlage 10: Vragen en antwoorden bijeenkomst 14 april - Ronde 2b Vraag Antwoord Presentatie Brabant Woont Slim Wat was de uitgangssituatie voordat jullie We zijn heel klein begonnen en door steeds meer te communiceren starten? Hoeveel vragen zijn gesteld? Hoeveel bereikten we steeds meer inwoners. In de piek periode hebben we unieke bereikt? individuele sessies op de website per maand, 1 energielabel advies aanvraag per dag, aantal spreekuren per week, 500-600 adviezen per jaar en 11.000 in de klantenrij zitten die we helpen met vragen. Je zou er aan af kunnen leiden dat we voldoen aan een bepaalde behoefte. Ik zie zojuist dat de beantwoording van de We zijn het niet met u eens en zijn van mening dat de gestelde vragen zijn vragen van de vorige cessies op de site staan. beantwoord. Kan daar nogmaals naar gekeken worden. Er staat wel een hoop tekst, maar feitelijk worden vele vragen niet beantwoord. Als concrete vragen worden verwacht, dan mogen ook concrete antwoorden worden verwacht. Presentatie Dommelstroom Wat goed! Het initiatief is dus echt een burgerinitiatief? Ja, dit was/ is een burgerinitiatief van het ‘zuiverste water’. Persoonlijk Welke rol heeft de gemeente gespeeld? denk ik dat een burgercomité ook het voortouw zou kunnen nemen voor Kunnen we hiermee ook leren dat de een RES. Overigens geloof ik er in dat het niet de een of de ander is.

gemeente met de RES helemaal niet het Regisseer een goed samenspel. Gemeenten kunnen vaak niet dat voor voortouw hoeft te nemen? M.a.w.: goed elkaar krijgen wat burgers denken. Dit heeft de maken met capaciteit, ideeen komen uit de gemeenschap en netwerk, prioriteit en kennis van de gemeentelijke overheden. Is niet erg. gemeente hoeft het alleen mede mogelijk te Maar we moeten ons dat wel realiseren. helpen maken? Net als zon-op-dak: heel goed. Wat goed ging over de zonnepanelen op de De windmolen op de toren was enerzijds een grap. Anderzijds hebben we daken van grote panden. 2. Die windmolen op als coöperatie ook een rol om de bewustwording voor de de oude toren zou vreselijk zijn natuurlijk :( klimaatverandering te vergroten. Het gaat bij het torenidee niet om een materiele bijdrage aan duurzame energie opwek maar meer om een symboolfunctie. Je ziet geen rol voor wind voor jullie omdat je Ja, dat statement kan ik wel onderschrijven. Het commercie tegenover niet kunt concurreren met grote maatschappelijk doelen nastreven. Een uitdaging is die 2 bij elkaar te energiemaatschappijen. Beconcurreren zij brengen. (internationale grote energiemaatschappijen) daarmee niet met het grote geld tegen eigen Wat ook een optie is om onderop te beginnen en daarna proberen om een initiatieven uit de maatschappij? verbinding te krijgen met grotere energiemaatschappijen.

Het gaat om een verantwoordelijkheid verdeling. De coöperatie kan dan bijvoorbeeld uitzoeken hoe de lokale inwoners en bedrijven mee kunnen doen, en als daar draagvlak is, dan kan energiemaatschappij als grote geldschieter bijdragen. Mooi initiatief, maar wat is de relatie met Windmolens in natuurgebieden zijn volgens het provinciale beleid niet windturbines in natuurgebieden? toegestaan in Brabant. In andere provincies is dit wellicht wel toegestaan. De relatie is dat iets dat onmogelijk leek toch is gelukt. Wellicht dat we over 5 jaar wel molens hebben die de natuur ontzien en ook landschappelijk niet misstaan. Ik ben niet van de groep die alleen maar nee zegt. Kijk ook eens of je iets kan bedenken waardoor we onze opgaven wel kunnen bereiken. Het is m.i. altijd nog beter dat we zelf met een suggestie komen dan dat straks van bovenaf ons windmolens worden opgedrongen of op het grondgebied van een andere gemeente staan en wij er toch last van hebben. Kom met een alternatief of een alternatieve manier van denken of benaderen.

Bijlage 10 pagina 1

Vraag rescoop is wellicht een optie

Voorstel om aan de raad voor te leggen om breed aan bedrijven en particulieren Toelichting deelsessies windenergie Plaatsing mag ook niet in beekdalen en kleinschalige landschappen. Waarom overweegt gemeente Boxtel desondanks het Wilhelminapark?

Antwoord REScoop, een energie cooperatie waar heel veel burgerinitiatieven bij betrokken zijn, die hebben heel veel ervaring opgedaan de afgelopen jaren met het opzetten van windmolen projecten. Wellicht verstandig om te kijken of je daar kennis en kunde kan halen. Helaas is een deel van de vraag weggevallen. Beantwoording is daarom niet mogelijk.

Wat in kaart is gebracht is een technische analyse van de mogelijkheden voor het plaatsen van windturbines, niet de wenselijkheid ervan. Wat in kaart is gebracht zijn de gebieden die zijn uitgesloten op grond van Veiligheid en geluidszones. Verder zijn uitgesloten de gebieden die vallen onder het Natuurnetwerk Brabant (NNB) en Natuurnetwerk Nederland (NNN). Niet alle beekdalen en kleinschalige landschappen vallen onder deze gebieden, vandaar dat die niet op voorhand al uitgesloten zijn. - in de technische studie die vorige keer werd De gebieden die gekenmerkt zijn als NNB en NNN zijn uitgesloten. gepresenteerd werden toch ook locaties die onderdeel van of deels onderdeel van de nnb uitmaakte gepresenteerd, betekend dat deze automatisch afvallen? Tip aan John van Zuilen over programma Voor kennisgeving. Pointer van gisteravond is wel een hele goede. Kijk er naar. Echt super relevant. Opent ogen van de impact van de RES. Idem voor de uitzendingen van Hofbar. Welke marges hanteren jullie: 350m vanaf De minimale afstanden tot bebouwing/woonkernen/hoogspanning woningen? masten/wegen/etc. zijn wettelijk vastgelegd voor heel Nederland.

Meer informatie hierover is te vinden op de Analyse kaarten van het NP RES: https://regionaleenergiestrategie.nl/ondersteuning/analysekaarten+np+res/default.aspx De verantwoording van de bronnen en methoden van de Analyse kaarten is hier te vinden, de eerder genoemde afstanden staan op pagina 69 en verder: https://www.regionaleenergiestrategie.nl/documenten/handlerdownloadfiles.ashx?idnv=1310850 aanvulling: ....bedrijven en particulieren De doelstelling waar nu naar wordt gekeken is die voor 2030, maar dat is 'verleiden' om panelen op daken te leggen. Dit alleen de eerste stap. Na 2030 zal er ook nog een behoefte aan maakt minder windmolens noodzakelijk. hernieuwbare energie zijn. De gemeente Sint-Michielsgestel zet qua zon in op zon op dak, maar wellicht is dit niet toereikend in de periode ook na 2030 Is het niet beter een pas op de plaats te maken Vanuit het RIVM is hier onderzoek naar gedaan en blijkt dat er nog geen nu steeds meer duidelijk wordt dat eenduidig bewijs is voor (gezondheids)effecten anders dan hinder. Ze windturbines schadelijk zijn voor de stellen daarbij dat het het belangrijk is dat zorgen serieus worden genomen volksgezondheid en eerst deugdelijk en mensen worden betrokken bij het proces in de zoektocht naar gebieden onderzoek te doen. Zie de brandbrief die meer voor het plaatsen van windturbines. dan 100 artsen van enkel weken geleden.

Op https://www.rivm.nl/nieuws/overzicht-van-literatuur-overdeze kaarten worden zelfs gebieden gezondheidseffecten-geluid-windturbines aangewezen die (in hoogte) maar een paar windturbines afstaan van woonwijken en scholen. In hoeverre is het kaartmateriaal aangepast Wegens het grote aantal aanmeldingen is deze bijeenkomst twee keer naar aanleiding van feedback uit vorige georganiseerd en er is geen verschil in het kaartmateriaal. Wat wel is sessies? aangepast is dat de kaarten waarop de locaties van de RES NOB staan zijn toegevoegd. Dit was een verzoek tijdens Ronde 2a en dat zijn dezelfde

Bijlage 10 pagina 2

Vraag

meer zon op dak betekent idd minder zon en/of wind op land

Antwoord kaarten die al tijdens de informatie ronde (Ronde 1) al waren gepresenteerd. Elke gemeente heeft een lokale opgave voor 2030 aan hernieuwbare elektriciteit. Alles wat men bespaart hoeft men niet op te wekken en alles wat men op dak opwekt hoeft men niet op land op te wekken. Tijdens de deelsessies is er de mogelijkheid om op de kaart in te zoomen.

Kun je svp inzoomen op het flintertje bij de grens met Boxtel Dat is toch op de golfbaan? Helemaal mee eens kan in de sessie straks Maar versplintering is toch ook niet Door windmolens in clusters van 3 of 5 windmolens bij elkaar te plaatsen toegestaan; clusters van 3 of 5 behoren ook tot wordt voorkomen dat er her en der losse windmolens in het landschap versplintering en is in strijd met landelijke komen te staan. richtlijnen. Maar het is toch helemaal niet verplicht om We zijn bij deze inspraakbijeenkomst op zoek naar potentiële plekken aan te wijzen? Dus nee is ook aan zoekgebieden voor windturbines en de wensen, zorgen en ideeën die antwoord/keuze? daarbij spelen. Wat zijn onderliggende gedachten achter een keuze of overweging, wat voor lokale kennis is er die in kaart gebracht kan worden. Door in dit stadium de wensen al op tafel te leggen kunnen die meengenomen worden. Wilhelminapark heeft blijkbaar ruimte, dit is in Dit is een verkennende fase, er is nog niet gesproken met eigenaren omdat eigendom van stg Marggraff. De turbines we nog hele vroeg in dit traject zitten, maar dat gaat zeker komen. passen niet in hun beleidsplan en erfgoedgedachte, dus kan gelijk afvallen als lokatie. Of wordt er aan eigenaars niks gevraagd? goed punt. Dit betreft tevens de turbine die is Er is geen enkele windturbine ingetekend. Er zijn alleen potentievlakken ingetekend op de Golfbaan.

ingetekend waar theoretisch windturbines mogelijk zijn. Dat een potentievlak gedeeltelijk is gelegen op bijvoorbeeld een golfbaan, wil niet zeggen dat het voor de hand ligt om daar een windturbine te plaatsen. Het geeft alleen dat daar niet de ruimtelijke beperkingen die in het onderzoek onderzocht zijn. Turbine klein staat in windpark Nijmegen Betuwe, Middel bijvoorbeeld langs Noordoost Polder en Groot is in Nederland nog niet toegepast. Welke landschappelijke kaders kunnen we In de RES NOB 1.0 is de handreiking Afwegingskader landschap als handvat meenemen in deze sessie? Kun je daar de voor gemeentelijke beleidsafwegingen opgenomen. deelnemers over informeren. Wat zegt Europese (hogere) wetgeving Europese wetgeving (richtlijnen) voor windturbines zijn opgenomen in hierover? landelijk wet- en regelgeving, zoals de geluidsnormen voor windturbines uit Welke parameters kunnen we ook meenemen het Activiteitenbesluit. Alle gevolgen van windenergie kunnen in het in het simulatiespel, zoals de impact op simulatiespel ingebracht worden op “post its”. Van het gesprek wordt ook biodiversiteit? Of kap van bomen? Beschermde een verslag gemaakt. diersoorten? Presentatie windpark Nijmegen-Betuwe : Je mag wel slagschaduw hebben in je tuin? Dat klopt. De wettelijke beperking betreft woonhuizen.

@ Alex: hoeveel windturbines staan er in dat Vier windturbines van 2,5 MW, opbrengst gemiddeld vergelijkbaar met het park, en voor hoeveel huizen/gezinnen leveren elektriciteitsverbruik van 7000 huishoudens. ze energie? Kun je omschrijven hoe het landschap eruit Was agrarisch gebied, wordt in de toekomst bedrijventerrein. Gelegen ziet? Ik zie dat het grootschalig open direct naast de snelweg A15. landbouwgebied is? Klopt dat?

Bijlage 10 pagina 3