08.b - DEF Begroting 2022 Sint-Michielsgestel (1272045)

Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenramingen 2023-2025

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ....................................................................................................................... 2 Algemeen ............................................................................................................................... 3 Inleiding begroting 2022...................................................................................................... 3 Leeswijzer begroting 2022 .................................................................................................. 6 Programma's .......................................................................................................................... 8 Duurzaamheid .................................................................................................................... 9 Maatschappelijke ontwikkeling .......................................................................................... 26 Leefomgeving ................................................................................................................... 52 Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport ............................................................ 86 Ruimtegevend bestuur ....................................................................................................

103 Paragrafen ......................................................................................................................... 118 Lokale heffingen ............................................................................................................. 119 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 128 Kapitaalgoederen............................................................................................................ 138 Financiering .................................................................................................................... 144 Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 149 Verbonden partijen ......................................................................................................... 151 Grondbeleid .................................................................................................................... 175 Financiën............................................................................................................................ 180 Uitgangspunten en grondslagen begroting 2022 en meerjarenramingen 2023-2025 ...... 181 Samenvattend overzicht ontwikkeling begrotingssaldo ...................................................

183 Meerjarig overzicht van baten en lasten en de resultaatbestemming per programma ..... 185 Incidentele baten en lasten op programmaniveau ........................................................... 187 Stand van zaken te realiseren taakstellingen en restant stelposten ................................ 191 Reserves ........................................................................................................................ 193 Voorzieningen ................................................................................................................. 198 Nieuw beleid, gehonoreerde wensen .............................................................................. 200 Investeringen .................................................................................................................. 201 Meerjarig overzicht balans .............................................................................................. 204 Overzicht van baten en lasten en presentatie structureel begrotingssaldo ...................... 205 Inzicht in baten en lasten Begroting 2022 ....................................................................... 207 Bijlagen ..............................................................................................................................

211 Verplichte BBV indicatoren ............................................................................................. 212 Lijst van afkortingen ........................................................................................................ 219 Begrippenlijst .................................................................................................................. 222

2 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Algemeen

Inleiding begroting 2022 Begroting 2022 Voor u liggen de Programmabegroting 2022, de Financiële begroting 2022 en de meerjarenramingen 2023-2025 (hierna genoemd de Begroting 2022) van de gemeente SintMichielsgestel. In aanloop naar de samenstelling van deze begroting is de gemeente geconfronteerd met tegenvallers die zorgen voor tekorten in de Gestelse meerjarenbegroting. De gemeente SintMichielsgestel is hierin niet uniek. Door een aantal landelijke maatregelen, waarop gemeenten weinig invloed hebben, duiken veel gemeenten in ons land (diep) in de rode cijfers. Voor ons college stond en staat het leefbaar houden van onze dorpen centraal. Er is ons dan ook veel aan gelegen de voorzieningen in de dorpen op peil te houden. Voor deze begroting is dat gelukt door al in de kadernota de scherpe keuze te maken om geen nieuwe projecten op te pakken, maar de inzet te beperken tot onze wettelijke taken en het uitvoeringsprogramma van het college.

3 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Sparen voor grote uitgaven Met in het achterhoofd dat het waarschijnlijk is dat zich nieuwe tegenvallers aandienen, hebben wij ook nadrukkelijk gekeken naar de reserves van de gemeente. Die reserves liepen terug. Niet verwonderlijk, want ze zijn er juist om ze in slechte tijden in te kunnen zetten. Wij zijn daarom blij dat we erin zijn geslaagd om deze neerwaartse spiraal te doorbreken; we zien onze reserves weer wat stijgen. Om te zijner tijd sporthal De Run in Berlicum te kunnen vervangen, is bovendien door uw raad besloten hiervoor te gaan sparen. Een eerste bedrag is hiervoor al op de gemeentelijke spaarrekening gestort. Na de arbitragezaak over de kosten van jeugdhulp, zijn er in juni van dit jaar afspraken gemaakt tussen Rijk en VNG. Als onderdeel van de afspraken komt er voor het jaar 2022 een bedrag van € 1,3 miljard extra beschikbaar. Naar verwachting betekent dit voor onze gemeente een eenmalige extra bedrag van € 1,657 miljoen in 2022. Of en in hoeverre dit structureel zal zijn is nu nog niet duidelijk. Het nieuwe kabinet zal hier later een standpunt op innemen. De besluitvorming over de inzet van deze extra middelen in 2022 nemen we mee in de tweede bestuursrapportage 2021. Sluitende begroting Al met al zijn wij erin geslaagd om ook in het laatste jaar voor de gemeenteraadsverkiezingen een sluitende begroting op te leveren.

In cijfers ziet dit er als volgt uit: Ontwikkeling begrotingssaldo (x € 1.000) Begrotingssaldo begroting 2021-2024 Mutaties:

begroting begroting begroting begroting begroting 2021 2022 2023 2024 2025 759,9 1.046,8 366,4 87,9 152,3

- bestuursrapportage 2020 - kadernota 2022 - 1e bestuursrapportage 2021 - visie recreatie en toerisme

-330,3 155,0 2,7

-308,9 97,0 112,6 -20,0

-402,9 -15,5 75,7

-279,3 40,5 38,9

-243,0 222,5 3,1

Begrotingssaldo voor samenstellen begroting 2022

587,3

927,5

23,7

-112,0

134,9

53,1

138,3

328,9

140,9

980,6

162,0

216,9

275,8

Mutaties begroting 2022-2025 Begrotingssaldo begroting 2022-2025

587,3

Ambities gerealiseerd Ondanks de beperkingen die de coronajaren 2020 en 2021 met zich meebrachten, is hiermee voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 het overgrote deel van de ambities uit het coalitieakkoord gerealiseerd of kan de komende tijd worden afgerond. Alle 9 speerpunten uit het coalitieakkoord zijn uitgebreid aan bod gekomen in de afgelopen bestuursperiode. Een korte samenvatting:  De ruimtelijke ontwikkelingen in de centra van onze dorpen zijn goed van de grond gekomen. Het centrum van Berlicum en een aantal projecten in het centrum van SintMichielsgestel is succesvol afgerond;  Woningbouw is op stoom gekomen. In het coalitieakkoord werd ingezet op het realiseren of in de planning hebben van minimaal 220 nieuwe betaalbare woningen. We verwachten deze 220 woningen aan het eind van de collegeperiode ook daadwerkelijk gerealiseerd te hebben. Gezien de huidige krapte op de woningmarkt is dat goed nieuws; 4 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025



De kwartiermakers in het centrum zijn aan de slag om te zorgen dat de vernieuwde centra gaan bruisen;  Op basis van de toeristische en economische visie kan de gemeente komende jaren integraal stappen gaan zetten die een boost kunnen geven aan het toeristische en ondernemersklimaat;  Sint-Michielsgestel is nog steeds een veilige gemeente om te wonen, te werken en te recreëren. Het beleid van aanpakken niet wegkijken kan komende jaren verder worden uitgebouwd;  De toegang tot de zorg en ondersteuning is makkelijker gemaakt, door met 1 loket te gaan werken. De schotten tussen WMO, participatie en jeugdzorg zijn verdwenen;  Op het gebied van duurzaamheid zijn belangrijke stappen gezet. De bewustwording bij inwoners is gestegen, de bereidheid om zelf aan de slag te gaan met duurzame maatregelen ook. De gemeente kiest daarbij eerst voor zoveel mogelijk zonnepanelen op het dak om daarmee het mooie landschap in het buitengebied te sparen;  Knelpunten in wegen en trottoirs zijn waar dat kon opgelost. Door een slimme planning konden deze werkzaamheden vaak gecombineerd worden met ander (groot) onderhoud. Door prijsstijgingen en areaaluitbreiding moet in de toekomst een keuze worden gemaakt: of meer budget beschikbaar stellen of het onderhoudsniveau naar beneden bijstellen;  De sociale structuren in onze dorpen hebben zich bewezen, zeker in coronatijd.

Het was met elkaar en voor elkaar;  Participatie van inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen heeft afgelopen collegeperiode veel aandacht gekregen. Voor de nabije toekomst is de ambitie om dit verder te professionaliseren. Hierbij hebben we als college ruimte gegeven waar dat kon en verantwoordelijkheid genomen waar het moest. Daarom kijken we ondanks alle uitdagingen die op ons pad kwamen, met een goed gevoel terug op deze bestuursperiode. Zorgen over de toekomst Tegelijkertijd lijkt de herverdeling van het gemeentefonds de toekomst minder rooskleurig te maken voor onze gemeente. Sint-Michielsgestel is volgens de meest recente gegevens een van de nadeelgemeenten van de nieuwe berekeningsmethodiek die het gemeentefonds gaat hanteren. Er moet nog een definitief besluit over genomen worden in Den Haag, maar vooralsnog lijkt het erop dat in de toekomst structureel 60 euro per inwoner moet worden gevonden in de begroting. Onze gemeente krijgt volgens de huidige berekeningen vanaf 2026 namelijk structureel 1,8 miljoen minder uit het gemeentefonds. Een volgend college staat daarmee vanaf de start van de nieuwe raadsperiode voor een flinke uitdaging. Daarbovenop hebben wij ook zorgen over de krapte op de arbeidsmarkt en de gevolgen daarvan voor MijnGemeenteDichtbij in relatie tot de ambities van een nieuw college.

Ook via deze begroting willen wij daarom een krachtig signaal afgeven aan én een beroep doen op het Rijk om de inwoners van Sint-Michielsgestel (en andere vergelijkbare gemeenten in ons land) niet de dupe te laten worden van de herverdeling van het gemeentefonds. Als college willen wij doen wat binnen onze mogelijkheden ligt om die boodschap in Den Haag goed over het voetlicht te brengen. Zo behartigen wij ook buiten de gemeentegrenzen de belangen van inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen uit de gemeente Sint-Michielsgestel. Burgemeester en wethouders van Sint-Michielsgestel

5 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Leeswijzer begroting 2022 Deze begroting is opgebouwd uit een aantal onderdelen: Programma's De Begroting 2021 van de gemeente Sint-Michielgestel kent 5 programma’s met daaronder 33 beleidsproducten. De raad autoriseert de baten en lasten per beleidsproduct. Daarnaast zijn enkele grote projecten apart benoemd. Dat zijn de volgende projecten: - Regionale Energie Transitie; - Centrumplan Sint-Michielsgestel; - Centrumplan Berlicum; - Centrumplan Den Dungen; - Woningbouwplannen en sociale Woningbouwopgave. De opbouw van een programma ziet er als volgt uit: - Titel van het programma; - Zo geeft dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel; - Dit is het doel; - Dit valt eronder; - Dit kost het; - Tabel bijdrage van het programma in relatie tot de begroting. Voor alle producten die onder een programma vallen, is opgenomen: - Verantwoordelijke portefeuillehouder(s); - Dit gaan we dit jaar doen; - Zo maken we dit meetbaar (indien van toepassing); - Dit kost het; - Financiële toelichting. Informatie over indicatoren en kengetallen is onder het kopje 'Zo maken we dit meetbaar' alleen opgenomen voor producten waarvoor dit toegevoegde waarde heeft. Verder is vanaf 2017 wettelijk voorgeschreven dat elke gemeente een basisset van een aantal beleidsindicatoren in elke begroting en jaarverslag opneemt (zie bijlage).

Hiermee krijgen raadsleden al inzicht in de beleidsresultaten van hun gemeente en kunnen zij die vergelijken met die van andere gemeenten. Voor alle projecten die onder een programma vallen, is opgenomen: - Dit is het doel; - Dit gaan we dit jaar doen; - Dit kost het; - Financiële toelichting. Paragrafen De paragrafen gaan in op financiële en bedrijfsmatige onderwerpen die meerdere programma’s raken. Alle paragrafen zijn wettelijk verplicht. Financiën Dit onderdeel bevat een uiteenzetting van de financiële positie van de gemeente SintMichielsgestel, waarbij allereerst ingegaan wordt op de ontwikkeling van het financiële begrotingsbeeld. Met verder onder andere de geprognosticeerde balans in meerjarenperspectief en ook de meerjarige ontwikkeling van het EMU-saldo. Tevens is het 6 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

meerjarig overzicht van baten en lasten opgenomen. Ook de investeringsplanning en een overzicht van de reserves en voorzieningen worden gepresenteerd. De meeste overzichten in dit onderdeel zijn wettelijk voorgeschreven. Bijlagen Deze begroting wordt gecompleteerd met een aantal bijlagen, waarvan een deel is opgenomen in het afzonderlijk bij deze begroting behorend bijlagenboek. MijnGemeenteDichtbij Vanaf de ambtelijke fusie van de gemeenten Boxtel en Sint-Michielsgestel ligt de verantwoordelijkheid voor de bedrijfsvoering grotendeels bij onze gemeenschappelijke regeling MijnGemeenteDichtbij (MGD). Meer informatie over MGD is terug te vinden in de begroting 2022 van MijnGemeenteDichtbij.

7 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Programma's

8 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Duurzaamheid

9 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Zo geeft dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel Het geven van ruimte is een rol die Sint-Michielsgestel wil invullen in de relatie met haar inwoners. Er is fysieke ruimte in de vorm van weidse velden, talrijke bossen, parken, rivieren en het kanaal. Volop ruimte om te fietsen, wandelen, varen of juist tot rust te komen. Maar we willen onze inwoners ook de ruimte geven om initiatief te nemen in het verbeteren van de leefomgeving. De ruimte bieden en stimuleren om mee te denken én mee te doen op het gebied van duurzaamheid. Duurzaamheid is van iedereen en alleen samen zetten we duurzaamheid op de kaart. We moeten nu op allerlei gebieden maatregelen nemen. Dat geldt voor de gemeente, maar ook inwoners en (maatschappelijke) ondernemers kunnen en moeten hun steentje bijdragen. De duurzaamheidsvisie en bijbehorend uitvoeringsprogramma voeren we samen met inwoners, politiek en bedrijfsleven uit. Zó draagt dit programma bij aan Sint-Michielsgestel geeft ruimte.

Dit is het doel Klimaatneutraal in 2040 Duurzaamheid is van iedereen en alleen samen zetten we duurzaamheid op de kaart in onze gemeente. In 2040 willen we klimaatneutraal zijn. Hiervoor moeten we nu op allerlei gebieden maatregelen nemen. Dat gaan we ook doen. Leefbaarheid in het buitengebied Leefbaarheid houdt niet op bij onze dorpen. Ook ons buitengebied krijgt in deze bestuursperiode extra aandacht. Duurzaamheid, natuur en milieu spelen daarin een rol. Zodat ons buitengebied een nog betere plek wordt om samen te werken, te wonen en te recreëren. Meer aandacht voor duurzaamheid Duurzaamheid is niet zozeer een zelfstandig ‘thema’, maar een integrale manier van werken en denken die in alle beleidsvelden tot uiting komt. Duurzaamheid loopt daarmee dwars door de andere begrotingsprogramma’s heen. De duurzaamheidsgedachte heeft zich door de jaren heen steeds breder ontwikkeld tot een belangrijk speerpunt van deze tijd. De opgaven die wij krijgen vanuit het klimaatakkoord (klimaatadaptatie en energietransitie) vragen de komende jaren steeds meer aandacht. Het algemene uitgangspunt van duurzaamheid is dat in de samenleving people-planet-prosperity met elkaar in evenwicht moeten zijn. De samenhang met andere opgaven is groot. Dat vraagt om een integrale aanpak die zorgt voor duurzame bedrijfsontwikkeling, innovatie en verbetering van het woon-, werk- en leefklimaat.

De integrale aanpak baseren we op de door de Verenigde Naties opgestelde "Global Goals". We werken deze integrale aanpak verder uit in de duurzaamheidsvisie 2040. Deze is in september 2019 vastgesteld door de raad en wordt nu verder inhoud gegeven. Duurzaamheid verdient een krachtige impuls als verbinder van ecologie, sociaal en economie. Samen moeten we zoeken naar nieuwe mogelijkheden en innovatieve concepten op bijvoorbeeld het gebied van energie.

10 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Dit valt eronder Deze producten en diensten dragen bij aan het programma Duurzaamheid:  Klimaatadaptatie en energietransitie  Plattelandsvernieuwing  Afval  Riolering  Milieu

Dit kost het Saldo x € 1.000

Klimaatadaptatie en energietransitie

-223

Begroting 2021 na wijziging -504

Plattelandsvernieuwing

124

-98

-99

Afval

-283

-44

0

0

0

0

-653

-791

-816

-1.036

-1.438

-1.183

Riolering Milieu Totaal saldo

Rekening 2020

Begroting 2022

11 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

-268

Tabel bijdrage van het programma in relatie tot de gehele begroting Begrote baten van dit programma

Begrote lasten van dit programma

12 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Klimaatadaptatie en energietransitie

Verantwoordelijke(n): Eric van den Dungen

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden  Uitvoeren wettelijke taken duurzaamheid: klimaatmitigatie en klimaatadaptatie. College uitvoeringsprogramma  We ondersteunen en geven ruimte aan 'groene' initiatieven, via bijvoorbeeld vergunningen of verruimingen in het bestemmingsplan. Doel: 2022 Q1.  We verduurzamen gemeentelijk vastgoed. Hiervoor stellen we een routekaart op. Doel: 2022 Q3.  We voeren samen met onze inwoners en belangengroepen een TransitieVisie Warmte uit en werken samen om in stappen van het aardgas af te gaan. In die uitvoering wordt vastgelegd welke stappen er tot 2030 worden gezet en hoe dit gestimuleerd wordt. Dit stappenplan wordt bekend gemaakt en de stappen uitgevoerd. Doel: 2022 Q1.  We werken samen met onze inwoners en belangengroepen aan de uitvoering van de Visie zonne- en windenergie en de lokale resultaatverplichting in de RES NOB 1.0 wat betreft energiebesparing en de opwek van hernieuwbare energie. We stellen een 13 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

    

  

eerste tranche open voor de eerste zonneparken en stimuleren gelijktijdig grootschalig zon op dak. Na realisatie volgt een evaluatie en wordt een doel gesteld voor een tweede tender, mede afhankelijk van de dan beschikbare transportcapaciteit. Alleen die zonneparken die de gemeente het meeste ruimtelijke kwaliteit én maatschappelijke meerwaarde bieden worden gestart. Vanaf 2021 moet Bijna EnergieNeutraal Gebouwd (BENG) worden. Wij bevorderen dit. Doel: 2022 Q1. Middels jaarlijkse herverlichting bouwen we de openbare verlichting gefaseerd om naar LED; We zorgen ervoor dat we regenwater kunnen opvangen in gebieden waar het valt (bijvoorbeeld met watertuinen, regentonnen of groene daken). We vervolgen de regentonactie in 2022. Doel: 2022 Q1 We voeren samen met inwoners, die de handschoen oppakken de vastgestelde duurzaamheidsvisie en bijbehorende uitvoeringsagenda uit en actualiseren die aan de hand van het college uitvoeringsprogramma. Doel: 2022 Q1. We voeren aan de hand van de gevoerde klimaatrisicodialogen en samen met anderen (waterschappen en belangengroepen) een uitvoeringsprogramma uit. Doel 2022 Q1.Aan de hand van het vastgestelde uitvoeringsprogramma in de regio wordt het Mercuriusplein ingebracht. Indien deze niet aan de subsidie eisen voldoet wordt rioolvervanging Theereheide ingebracht en de projecten uit het uitvoeringsprogramma n.a.v. de klimaatdialogen.

Samen met Met elkaar voor Mekaar geven we inwoners individueel de mogelijkheid om te kiezen voor afkoppeling van de regenwaterafvoer. Doel: 2022 Q1. Uitvoering regulier technisch beheer: de aspecten van duurzaamheid worden zo veel als mogelijk gebed in concrete uitvoeringstaken en uitgangspunten binnen het technische beheer en onderhoud. Doel: 2022 Q1. Duurzaamheidsprojecten op ad hoc basis. Doel: 2022 Q1.

Nieuw beleid en ambities  Aan de hand van het college uitvoeringsprogramma voor de bestuursperiode 20222026 worden nieuw beleid en ambities geformuleerd en uitgevoerd.  Er wordt uitvoering gegeven aan landelijk beleid op basis van de Klimaatwet als hiervoor ook middelen beschikbaar worden gesteld.  Samen met het ambtelijk programmateam, bestuurlijke stuurgroep, regionale klankbordgroep, inwoners en belangengroepen wordt gewerkt aan een RES NOB 2.0 vóór 1 juli 2023 als tussentijds ijkmoment voor de realisatie van de opgave tot 2030.

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal Energiebesparing ten opzichte van 2017. opwek hernieuwbare elektriciteit

Realisatie 2019 2,1%

Verwachting 2021 4,1%

Doel 2022

0,01 TWh

0,01 TWh

0,02 TWh

5,1%

Toelichting: In de RES NOB 1.0 zijn lokale resultaatverplichtingen voor energiebesparing en de hernieuwbare opwek van elektriciteit en warmte in 2030 opgenomen. Voor besparing bedraagt dit 11% t.o.v. 2017, 0,04 TWh opwek aan elektriciteit en de opwek van 3,0 Petajoule warmte als regio. 14 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Dit kost het Klimaatadaptatie en energietransitie

Rekening 2020

Baten

195

Begroting 2021 na wijziging 0

Begroting 2022

Lasten

417

504

268

Saldo voor bestemming x € 1.000

-223

-504

-268

Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

0

0

0

-223

-504

-268

Begroting 2021 -504

Begroting 2022 -268

Verschil

0

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming x € 1.000

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2022 - begroting 2021) x € 1.000 Klimaatadaptatie en energietransitie

237

De belangrijkste verschillen worden hier toegelicht: In 2021 is een eenmalige budget beschikbaar gesteld van € 237.000 voor de uitvoering van klimaatbeleid (vanuit de Decembercirculaire 2019). Verder zijn er geen noemenswaardige verschillen te melden.

15 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Plattelandsvernieuwing

Verantwoordelijke(n): Ed Mathijssen

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden  Volgen van maatschappelijke ontwikkelingen, waaronder de gevolgen van de uitspraak van de rechter over het Programma Aanpak Stikstof (PAS) en daarop inspelen met nieuw beleid;  Faciliteren van initiatieven die een bijdrage leveren aan de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied van Sint-Michielsgestel, waaronder stoppende bedrijven;  Deelname aan landelijke en regionale werkgroepen op het gebied van landbouw en gezondheid;  Stimuleren van vergroening, van het buitengebied. College uitvoeringsprogramma  We geven alleen beperkte uitbreidingsruimte aan intensieve veehouderijen als door het nemen van extra maatregelen het woon- en leefklimaat verbetert.  We ondersteunen de doorontwikkeling naar een duurzame agrarische bedrijfsvoering.  We volgen ontwikkelingen op gebied van landbouw & gezondheid om snel in te kunnen spelen op nieuwe technieken die gezondheidsrisico’s verminderen.  We stimuleren het vergroenen van het buitengebied, door bijvoorbeeld bestaande subsidies extra onder de aandacht te brengen.  We zijn bezig met de derde actualisatie van het bestemmingsplan buitengebied. Hiervoor waren 150 verzoeken ingediend Inmiddels hebben 30 initiatiefnemers een 16 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025





positief standpunt ontvangen van het college. Deze zijn uitgenodigd een ruimtelijke onderbouwing op te stellen. In 2022 zullen we gaan werken aan het opstellen van het conceptbestemmingsplan. Hiervoor is specialistische kennis noodzakelijk die we niet in eigen huis hebben en ingehuurd zal moeten worden. We zijn op diverse locaties bezig met de sanering van intensieve veehouderijen. Gedurende 2022 zullen we werken aan gebiedsvisies en bestemmingsplannen voor deze locaties en de noodzakelijke procedures verder in gang gaan zetten. Het betreft hier onder andere Laar/Nieuw Laar, Hezelaar en Halderse Akkers. We werken met een positieve insteek mee aan diverse ontwikkelingen die een positieve bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van het recreatieve potentieel van de gemeente Sint-Michielsgestel in nauwe samenhang met een versterking van de landschappelijke- en natuurwaarden.

Dit kost het Plattelandsvernieuwing

Rekening 2020

Baten

361

Begroting 2021 na wijziging 864

Begroting 2022

Lasten

476

1.410

160

Saldo voor bestemming x € 1.000

-115

-546

637

239

670

39

0

222

775

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

239

448

-736

Saldo na bestemming x € 1.000

124

-98

-99

Begroting 2021 -98

Begroting 2022 -99

Verschil

797

Resultaatbestemming Onttrekkingen aan reserves Storting in reserves

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2022 - begroting 2021) x € 1.000 Plattelandsvernieuwing

-1

De belangrijkste verschillen worden hier toegelicht: De extra (incidentele) lasten zijn beschikbaar gesteld voor de programmafinanciering "Gestel Groene Gemeente" en Laar-Nieuw Laar. Dit saldo wordt verrekend met de bestemmingsreserve. Verder zijn er geen noemenswaardige verschillen te melden.

17 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Afval

Verantwoordelijke(n): Eric van den Dungen

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden  Advisering reinigingstaken en projecten: wij geven sturing aan de verschillende nieuwe (inrichting)projecten waarbij een goede grondstoffeninzameling en het (beleidsmatig) schoon houden van de openbare ruimte van belang is. Dit zijn vaste werkzaamheden door het hele jaar heen.  Uitvoering reinigingstaken en directe dienstverlening: Wij geven uitvoering aan ons grondstoffenplan en het adequaat reageren op meldingen in de openbare ruimte (inclusief containerbeheer). Hetzelfde geldt voor de vele burgerinitiatieven en de woningbouwopgave. Dit zijn vaste werkzaamheden door het hele jaar heen. College uitvoeringsprogramma  Wij gaan in 2022 uitvoering geven aan de in juni 2021 vastgestelde scenario's en voeren daarom een frequentiewijziging door voor de huis-aan-huis inzameling voor restafval en GFT (Groente-, Fruit- en Tuinafval). Ook vervalt het diftartarief op GFT. Daarmee willen wij de landelijke VANG-doelstelling gaan halen. (VANG-HHA: Van Afval Naar Grondstof voor Huishoudelijk Afval (VANG-HHA).  Naast de aanpassing van het diftartarief en wijziging van de inzamelfrequentie starten wij ook een uitgebreide communicatiecampagne op waarbij in eerste instantie de 18 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025





nadruk wordt gelegd op het verminderen van de hoeveelheid GFT in de restafvalcontainer. Wij sluiten een nieuwe overeenkomst met de gemeente Meierijstad af over het gastgebruik van de milieustraat in Schijndel, waarbij de gehanteerde tarieven aan de poort van de milieustraat beter aansluiten bij het principe: "De vervuiler betaalt" en bij het behalen van de eerder genoemde VANG doelstellingen. Bij hoogbouwcomplexen in het Centrum van Sint-Michielsgestel (Petrus Dondersplein en Adrianusplein) en Berlicum (Mercuriusplein) promoten we het plaatsen van ondergrondse containers voor restafval actief bij (gebieds)ontwikkelaars.

Nieuw beleid en ambities Voor 2022 zijn de volgende ontwikkelingen te verwachten: Algemeen  De kosten voor de verwerking van afval en inzet van mens en materieel zullen verder stijgen terwijl de opbrengst van diverse recycle-stromen ook in 2022 onder druk blijven staan. Huis-aan-huis inzameling (haalsysteem)  Het afschaffen van het diftartarief op GFT zal zorgen voor een verschuiving van kosten en een verhoging van het diftartarief op restafval. Ook is dit van invloed op gehanteerde inzamelroutes en het containerbeheer.  Het wijzigen van de inzamelfrequentie, met name de wekelijkse inzameling van GFT in de zomerperiode, zorgt voor een toename van de inzamelkosten.  Het invoeren van een statiegeldtarief op kleine flesjes zorgt voor een verlaging van de vergoeding per ton vanuit het Afvalfonds en een afname van hoeveelheid ingezamelde tonnen. De kosten blijven echter wel doorlopen omdat de inzamelroutes ongewijzigd uitgevoerd moeten worden. De geplande invoering van statiegeld op blikjes per 2023 versterkt dit effect.  In de loop van 2022 gaan wij de inzameling van verwerking van oud papier en karton opnieuw aanbesteden. Het huidige contract kan dan namelijk niet meer verlengd worden. Milieustraten en brengvoorzieningen  Het beheer en transport van de eigen milieustations is in 2021 opnieuw gegund. Deze kosten stijgen voor 2022 dus slechts trendmatig.

Wel maakt de stijging van het aanbod aan afval extra inzet aan personeel noodzakelijk.  De gesprekken met de gemeente Meierijstad over een andere invulling van de samenwerking zijn (nagenoeg) afgerond. De verwachte hogere kosten worden voor een deel gecompenseerd door hogere poortopbrengsten. Met de gemeente 'sHertogenbosch starten wij soortgelijke gesprekken op over het gastgebruik op milieustraat Kruisstraat in Rosmalen. Voormalige stortplaats Vlagheide  Er resteert nog een (regionaal) tekort van 2,5 miljoen euro. Wij voorzien dat dit tekort uiteindelijk vanuit het Nazorgfonds voldaan kan worden. De bijdrage voor 2022 voor de gemeente Sint-Michielsgestel bedraagt € 1,41 per inwoner. Hiermee wordt het Gestelse aandeel van de exploitatielasten van het Stadsgewest gedekt.

19 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal Hoeveelheid huishoudelijk restafval in kilogram per inwoner

Realisatie Verwachting Doel 2022 2020 2021 140 130 100

Dit kost het Afval

Rekening 2020

Begroting 2022

3.775

Begroting 2021 na wijziging 3.294

Baten Lasten

3.705

3.339

3.708

71

-44

0

Onttrekkingen aan reserves

19

0

0

Storting in reserves

372

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

-354

0

0

Saldo na bestemming x € 1.000

-283

-44

0

Begroting 2021 -44

Begroting 2022 0

Verschil

Saldo voor bestemming x € 1.000

3.708

Resultaatbestemming

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2022 - begroting 2021) x € 1.000 Afval

44

De belangrijkste verschillen worden hier toegelicht: Voor 2022 zijn de structurele baten en lasten verhoogd met € 413.400. Dit wordt veroorzaakt door de nieuwe inzamelingsfrequentie, nieuwe aanbestedingen, hogere verwerkingskosten voor oud papier en glas en kosten op de verwerking van afval op onze eigen milieustraat en milieustraat Schijndel (gemeente Meierijstad). Een deel van de verhoging (€ 60.300) heeft betrekking op de kapitaallasten, toerekening MGD, administratieve mutaties, mutaties voorzieningen en/of BTW-effect voor de gesloten exploitaties. Het uitgangspunt is 100%-kostendekkendheid. Voor 2022 zijn de structurele baten verhoogd met een bedrag van € 413.400. De extra stijging van de lasten en de daling van de inkomsten worden opgevangen door een verhoging van het tarief, van ongeveer € 35 per huishouden.

20 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Riolering

Verantwoordelijke(n): Eric van den Dungen

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden Planmatig beheer  Het rioolstelsel, pompgemalen en alle hierin opgenomen voorzieningen worden het hele jaar beheerd, geïnspecteerd en onderhouden volgens de wettelijke eisen. Hierdoor blijft de functionele werking gegarandeerd.  Om wateroverlast te voorkomen monitoren we continu de hydraulische werking. Noodzakelijke verbeteringen voeren we zo snel mogelijk door.  We voeren werkzaamheden uit die voortkomen uit de beleidsvisie en uitvoeringsplanning van het vastgestelde verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP6 2020- 2024).  Klachten en meldingen over rioolverstoppingen en wateroverlast worden zo snel mogelijk maar uiterlijk binnen 24 uur afgehandeld.

21 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Projecten  In het vastgestelde verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP6) zijn per 2020 en verder grootschalige vervangingen van het vrijvervalriool op wijkniveau planmatig en financieel voorzien. De uitvoering geschiedt op basis van jaarschijven met een gemiddelde investering van circa € 1.300.000 per jaarschijf. In 2022 starten we in het oostelijk deel van Middelrode met de 3de jaarschijf. Binnen dit meerjarige project koppelen we op zoveel mogelijk panden af waarbij we tevens beperkt bestaande knelpunten in de bestrating en groen oplossen.  De elektro- mechanische pomprenovaties van drukrioolgemalen zijn planmatig en financieel voorzien in het vGRP in de periode van 2020 t/m 2025. In 2022richten we ons voornamelijk op de renovaties.  In de Sint Lambertusweg in Gemonde vervangen we een deel van de riolering. College uitvoeringsprogramma  Duurzaamheid nemen we mee in de concrete uitvoeringstaken en uitgangspunten binnen het geplande technisch rioolbeheer. Binnen de samenwerking "Doelmatig Waterbeheer De Meierij" werken; tien gemeenten, Brabant Water en twee Waterschappen samen om duurzaamheid binnen de regio te borgen.  De regeling "afkoppelen woningen particulieren" is per 1 januari 2020 gestart.

Dit loopt in 2022 door en samen met bewonersinitiatief "Met elkaar voor Mekaar" worden bewoners gestimuleerd om het regenwater van het riool af te koppelen en te infiltreren in de tuin. Nieuw beleid en ambities De klimaatadaptieve subsidie van het rijk zetten we in om fysiek projecten in het openbaar gebied te realiseren, zoals bijvoorbeeld het afkoppelen met de jaarschijven in Theereheide. De subsidie kan aangevraagd worden tot en met 2023 als cofinanciering en de aanvragen doen we gezamenlijk via de regionale samenwerking "Doelmatig Waterbeheer De Meierij". Uit de gevoerde klimaatrisicodialogen van 2021 is een uitvoeringsagenda voortgekomen die als onderbouwing dient voor de aanvraag.

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal Lengte vrijvervalriool in km Aantal klachten/meldingen van storingen drukriool en rioolverstoppingen Aantal afgekoppelde panden Controle functioneren drukriool door opsporen illegale hemelwateraansluitingen

Realisatie 2020 147 314

Verwachting 2021 151 250

Doel 2022

10% 20

14% 75

18% 150

155 190

Toelichting: Van 2020 tot en met 2025 wordt een aanzienlijk deel van het drukriool gerenoveerd (circa 100 kleinere gemalen per jaar) hierdoor zullen klachten/meldingen afnemen.

22 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Dit kost het Riolering

Rekening 2020

Baten

2.084

Begroting 2021 na wijziging 1.918

Lasten

2.084

1.918

1.868

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

0

0

0

Saldo na bestemming x € 1.000

0

0

0

Begroting 2021 0

Begroting 2022 0

Verschil

Saldo voor bestemming x € 1.000

Begroting 2022 1.868

Resultaatbestemming

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2022 - begroting 2021) x € 1.000 Riolering

0

De belangrijkste verschillen worden hier toegelicht: In 2021 zijn voor de volgende onderwerpen/activiteiten eenmalige budgetten beschikbaar gesteld tot een totaalbedrag van € 75.000; voor onderzoek persleidingen einde levensduur (€ 50.000) en werking retentiebassin Beekkant (€ 25.000). De overige afwijkingen (€ 25.000) hebben betrekking op de kapitaallasten, toerekening MGD, administratieve mutaties en mutaties voorzieningen. Het uitgangspunt is 100%-kostendekkendheid. De tarieven voor 2022 zullen daarom gelijk blijven.

23 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Milieu

Verantwoordelijke(n): Han Looijen en Eric van den Dungen

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden  We volgen en ondersteunen de invoering van de Basisregistratie Ondergrond (BRO) en we dragen bij aan het inzichtelijk maken van de ondergrond zodat we met dit thema kunnen werken volgens de Omgevingswet.  We dragen bij aan het waarborgen van de (chemische) kwaliteit van de bodem. Hier verstaan we onder, meer onder omgang met zeer zorgwekkende stoffen zoals PFAS, de overgang van de bevoegdheid van de provincie naar de gemeenten om te beslissen over ernstige gevallen van bodemverontreinigingen en registratie van en advisering over bodemonderzoeken.  We ondersteunen de verduurzaming van de agrarische sector. Verduurzaming van de voedselketen komt met name tot uiting bij de innovatie en ontwikkeling van de landbouw en de veeteelt. In regionaal verband (kopgroep landbouw) wordt bijgedragen aan deze ontwikkeling die wij ondersteunen.  We ondersteunen stoppende bedrijven in het buitengebied bij hun keuze voor de toekomst en de uitwerking daarvan. Mede vanwege de provinciale emissienormen die vanaf 2024 gelden, informeren we bedrijven en brengen deze met de juiste partijen in contact. 24 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

  

We toetsen ruimtelijke ontwikkelingen op externe veiligheid, geluid, bodem, luchtkwaliteit, stikstofdepositie en bedrijven en milieuzonering. We gaan door met de geluidsanering van woningen die in aanmerking komen voor maatregelen vanwege wegverkeerslawaai. We nemen actief deel aan het Schone Lucht Akkoord en benutten de kansen voor de verbetering van de luchtkwaliteit. Met de gemeenten in de RNOB wordt mede via de Regiodeal ingezet op de thema's landbouw, mobiliteit, industrie en meten/participatie. In Sint-Michielsgestel zetten we in op landbouw en specifiek de ontwikkeling Laar – Nieuw Laar en de Hezelaar.

Dit kost het Milieu

Rekening 2020

Begroting 2022

357

Begroting 2021 na wijziging 2

Baten Lasten

1.010

793

818

Saldo voor bestemming x € 1.000

-653

-791

-816

Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

0

0

0

-653

-791

-816

Begroting 2021 -791

Begroting 2022 -816

Verschil

2

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming x € 1.000

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2022 - begroting 2021) x € 1.000 Milieu

De belangrijkste verschillen worden hier toegelicht: Op basis van de begroting 2022 van Omgevingsdienst Brabant Noord wordt de bijdrage verhoogd met € 21.000. Het restant betreft een hogere toerekening MGD. Verder zijn er geen noemenswaardige verschillen te melden.

25 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

-25

Maatschappelijke ontwikkeling

26 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Zo geeft dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel Samen met inwoners kijken we hoe we de directe leefomgeving kunnen versterken. Hoe we inwoners meer in hun eigen kracht kunnen zetten en hoe we ze de ruimte kunnen geven om hun mogelijkheden goed te gebruiken. Is dit niet mogelijk? Dan proberen we ondersteuning te bieden via maatwerkoplossingen. Zó draagt dit programma bij aan Sint-Michielsgestel geeft ruimte.

Dit is het doel Binnen maatschappelijke ontwikkeling en meer specifiek op het sociale domein zetten we de vraag van de inwoner centraal en vergroten de kracht en zelfredzaamheid van inwoners. Daar waar nodig bieden we hulp en ondersteuning aan onze inwoners. Uiteraard hebben de taakstellingen in het sociale domein wel invloed op de mate waarin wij de inwoners de noodzakelijke zorg kunnen geven. Dit betekent dat we moeten zoeken naar mogelijkheden om de aanspraak op gespecialiseerde zorg (2e lijn) te beperken en beter de collectieve voorzieningen (vrijwillig en professioneel) moeten benutten. Tegelijkertijd willen we op meerdere vlakken een kwaliteitsslag maken. In 2022 pakken we de acties uit het uitvoeringsplan sociaal domein op, zijn we aan de slag met de nieuwe inkoop voor Wmo en Jeugd, is het woonplaatsbeginsel ingevoerd, zorgen onze consulenten Wegwijs samen met zorgaanbieders voor goede dienstverlening aan onze inwoners en voeren onze samenwerkingspartners hun plannen uit voor de 0e en 1e lijn.

Dit valt eronder Deze producten en diensten dragen bij aan het programma Maatschappelijke Ontwikkeling:  Maatschappelijk werk  Minderheden (vluchtelingen/statushouders)  Jeugdzorg  Wmo  Inkomensvoorziening  Participatie  Volksgezondheid  Onderwijs

Corona We kunnen op dit moment nog niet overzien hoe de coronapandemie zich ontwikkelt in 2022 en wat dit voor de gemeente betekent. Als het Rijk taken in het sociaal domein belegt bij gemeenten of specifieke middelen ter compensatie van de coronagevolgen beschikbaar stelt, dan pakt de gemeente dit op. Mogelijk lopen nog een aantal in 2021 gestarte coronagerelateerde activiteiten door in 2022. Daarnaast geven we uitvoering aan het NPO (Nationaal Programma Onderwijs) om de onderwijsachterstanden vanwege corona te bestrijden. Dit Rijksprogramma is gestart in 2021 en loopt door tot en met 2023.

27 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Dit kost het Saldo x € 1.000

Maatschappelijk werk

194

Begroting 2021 na wijziging 394

Minderheden

-239

-320

-338

Jeugdzorg

-6.128

-6.958

-6.357

WMO

-8.930

-8.920

-8.997

Inkomensvoorziening

-2.025

-2.320

-2.297

Participatie

-4.836

-4.410

-4.193

-992

-1.071

-1.060

Onderwijs

-2.498

-3.378

-3.237

Totaal saldo

-25.454

-26.983

-26.423

Volksgezondheid

Rekening 2020

Begroting 2022 55

28 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Tabel bijdrage van het programma in relatie tot de gehele begroting Begrote baten van dit programma

Begrote lasten van dit programma

29 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Maatschappelijk werk

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden  We ondersteunen vrijwilligers en mantelzorgers.  We werken met de welzijnsinstelling en vrijwilligers- en ouderenorganisaties aan gezond en vitaal ouder worden en voorkomen van eenzaamheid bij de kwetsbare doelgroepen, zoals jongeren en ouderen. Dit doen we onder meer binnen het project ‘positief gezond ouder worden in de buurt’  We werken binnen het programma Volwaardig Meedoen samen met partners aan de thema’s dementievriendelijke gemeenschap en langer zelfstandig thuis. College uitvoeringsprogramma  We realiseren laagdrempelige voorzieningen in de samenleving (0e 1e lijn) zodat de instroom naar geïndiceerde zorg (2e lijn) kleiner wordt.  We stimuleren maatschappelijke organisaties om met initiatieven te komen die volwaardig meedoen bevorderen.  We zetten in op het benutten van talenten zodat iedereen ook echt mee kan doen.  We maken extra werk van de vermindering van eenzaamheid in overleg met onder meer buurtplatforms en dorpstafels.  We geven uitvoering aan het subsidiebeleid.

30 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Nieuw beleid en ambities  De primaire partners werken vanaf 2022 samen vanuit een gezamenlijk uitvoeringsplan en betrekken hier andere ketenpartners bij.

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) In de subsidieopdracht 2022 aan de gezamenlijke primaire partners zijn de volgende prestatiedoelen opgenomen: - aantal individuele hulpvragen - aantal dagdelen/ unieke deelnemers/ vrijwilligers welzijnsdagbesteding - aantal en type mantelzorgers. Voor een uitgebreidere verantwoording verwijzen wij naar de rapportage Sociaal Domein.

Dit kost het Maatschappelijk werk

Rekening 2020

Baten

0

Begroting 2021 na wijziging 0

Begroting 2022

Lasten

757

713

601

Saldo voor bestemming x € 1.000

-757

-713

-601

950

1.107

1.077

0

0

422

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

950

1.107

656

Saldo na bestemming x € 1.000

194

394

55

Begroting 2021 394

Begroting 2022 55

Verschil

0

Resultaatbestemming Onttrekkingen aan reserves Storting in reserves

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2022 - begroting 2021) x € 1.000 Maatschappelijk werk

De belangrijkste verschillen worden hier toegelicht: In 2022 is er een lagere storting in de Reserve sociaal domein van € 330.000. De overige afwijkingen hebben betrekking op de kapitaallasten, toerekening MGD, administratieve mutaties en/of mutaties reserves.

31 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

-339

Minderheden

Verantwoordelijke(n): Lianne van der Aa en Peter Raaijmakers

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden  We bieden met de wooncorporaties huisvesting aan nieuwe statushouders om de wettelijke taakstelling te realiseren. De taakstelling voor de 1ste helft van 2022 is nog niet bekend. Gezien de ontwikkelingen rondom Afghanistan verwachten we dat de taakstelling (fors) toeneemt ten opzichte van 2021. We verwachten dat we hieraan niet (tijdig) kunnen voldoen.  Vanaf 1 januari 2022 gaan we aan de slag met de nieuwe Wet inburgering. Vanuit deze wet ondersteunen we inburgeraars bij: - hun vestiging in de gemeente en het praktisch wegwijs worden op diverse leefgebieden; - het leren van de Nederlandse taal; - het actief meedoen in de samenleving, waar mogelijk door betaald werk.  We ondersteunen via het Taalhuis ook andere inwoners met een migratieachtergrond om de Nederlandse taal beter te beheersen, ook vanwege de Wet Taaleis (Participatiewet).

32 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025



We doen dit vanuit een doelgroepsgewijze aanpak in nauwe samenwerking met ketenpartners, voorliggend veld en buurgemeenten. Waar mogelijk, benutten we regionale trajecten vanuit Agrifood Capital voor deze doelgroep.

College uitvoeringsprogramma  We gaan samen met Vluchtelingenwerk en BINT aan de slag om statushouders naar werk te begeleiden. Doel: 2022 Q1.  We gaan statushouders en hun gezinnen in taalvaardigheid ondersteunen. Doel: 2022 Q1.  Opvang en integratie Statushouders. Doel: 2022 Q1.

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal Taakstelling huisvesting statushouders

Realisatie 2020 Taakstelling : 30 Realisatie: 22

Statushouders met werk (%) Statushouders met bijstand (%) Statushouders (18-30 jaar) die onderwijs volgen (%)

38% 48% 25%

Verwachting 2021 Taakstelling: 1e helft: 26 (inclusief 3 achterstand uit vorige periode). 2e helft: 33 (inclusief 14 achterstand uit vorige periode). 30% 55% 30%

Doel 2022 Wordt in najaar 2021 en voorjaar 2022 gepubliceerd.

30% 55% 35%

Toelichting:  De cijfers zijn gebaseerd op de Benchmark Divosa Statushouders 2020(CBS). Het gaat hier om alle statushouders die sinds 2014 in de gemeente ingeschreven staan en die een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde of onbepaalde tijd hebben ontvangen, inclusief nagereisde gezinsleden.  De piek in de taakstelling huisvesting van 2021 leidt (tijdelijk) tot een hoger aantal statushouders met een uitkering en een lager aantal statushouders met werk.  We verwachten een stijging van het aantal jonge statushouders dat onderwijs volgt (stapeleffect). Een gemiddelde opleiding duurt vaak minimaal 2-3 jaar. Hierdoor neemt het aantal jonge statushouders in het onderwijs over de jaren heen sneller toe.

33 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Dit kost het Minderheden

Rekening 2020

Baten

0

Begroting 2021 na wijziging 0

Begroting 2022

Lasten

239

320

338

Saldo voor bestemming x € 1.000

-239

-320

-338

Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

0

0

0

-239

-320

-338

Begroting 2021 -320

Begroting 2022 -338

Verschil

0

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming x € 1.000

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2022 - begroting 2021) x € 1.000 Minderheden

-18

De belangrijkste verschillen worden hier toegelicht: In 2021 is eenmalig implementatiebudget voor een bedrag van € 44.000 beschikbaar gesteld voor de invoering van de nieuwe Wet Inburgering. In 2022 zijn de structurele uitgaven € 45.000 hoger. De Wet Inburgering is uitgesteld van 17-21 naar 1-1-2022. De lasten voor de uitvoering van de Wet Inburgering zijn in 2022 gebaseerd op een heel jaar en de lasten voor 2021 op een half jaar. Ook zijn vanaf 2022 extra begeleidingsgelden beschikbaar gesteld vanuit het rijk voor de zogenoemde 'ondertussen groep' (€ 16.000).

34 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Jeugdzorg

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden Landelijk:  We volgen landelijke ontwikkelingen op het gebied van de Jeugdwet zoals de financiering van extra middelen en de reikwijdte van de Jeugdwet. Regionaal:  Het regionale beleidsteam jeugdhulp geeft uitvoering aan activiteiten en beleidsprojecten op het gebied van specialistische jeugdhulp (iedere gemeente levert naar rato capaciteit). In 2022 pakken we de samenwerking met het onderwijs, het verbeteren van de situatie bij de Gecertificeerde Instellingen en het project Geweld Hoort Nergens Thuis op. Lokaal:  We geven uitvoering aan de maatregelen jeugdhulp als onderdeel van het totaalpakket van de maatregelen voor het Sociaal Domein. Daarnaast implementeren wij de nieuwe inkoop jeugdhulp per 2022 (deels PxQ). Wij geven hiermee een kwaliteitsimpuls aan de wijkteams en we kunnen beter monitoren en (bij)sturen op basis van lokale (financiële)cijfers.

35 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

We geven uitvoering aan het huidige Jongerenwerk.  Het jongerenwerk wordt uitgevoerd door drie jongerenwerkers die samen met de opbouwwerkers van Bint een duo vormen genaamd 'Bint in de buurt'. Zij werken wijkgericht in de dorpskernen Berlicum/Middelrode, Den Dungen/Maaskantje, SintMichielsgestel/ Gemonde. Het reguliere programma bestaat onder andere uit: een jongerencentrum voor tiener- en jongeren inloop, straatwerk, meidengroep, naschools sport/beweegaanbod, vakantieactiviteiten, alcoholvrije discoavonden en jongerenwerk op maat. Tijdens de corona zijn er door de jongerenwerkers (coronaproof) activiteiten georganiseerd gericht op het fysiek kunnen ontmoeten van leeftijdsgenoten en is er extra aandacht gegeven aan kwetsbare jongeren. College uitvoeringsprogramma  We gaan in overleg met zorgaanbieders om wachtlijsten te verminderen. Doel: 2022 Q1. De wachtlijsten bij zorgaanbieders zijn continue onderwerp van gesprek met de regiogemeenten en de regionale inkooporganisatie. Voor de extra rijksmiddelen voor jeugdhulp voor 2022 wordt een plan van aanpak samen met zorgaanbieders opgesteld.

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal afname zware zorg voor zorg in natura in 2022 (op 31-12-22 t.o.v. 01-01-2022) afname van cliënten in jeugdzorg (op 31-12-22 t.o.v. 01-01-2022

Doel 2022 afname bij 5 zware producten 4%

Toelichting: We nemen voor jeugdhulp de volgende indicatoren op:  We zetten in op een afname van zware jeugdhulp (5 categorieën van jeugdhulp).  We realiseren een afname van cliënten in jeugdzorg van 4%: aantal cliënten minder in zorg op 31-12-22 t.o.v. 01-01-2022).  We stimuleren gerichte verwijzingen naar de inzet van jeugdhulp vanuit huisartsen, zodat waar mogelijk de meest lichte hulp wordt ingezet. Dit is een ontwikkeltraject.

Dit kost het Jeugdzorg

Rekening 2020

Baten

4

Begroting 2021 na wijziging 4

Begroting 2022

Lasten

6.505

7.754

6.776

Saldo voor bestemming x € 1.000

-6.501

-7.750

-6.772

373

793

415

0

0

0

373

793

415

-6.128

-6.958

-6.357

4

Resultaatbestemming Onttrekkingen aan reserves Storting in reserves Saldo resultaatbestemming x € 1.000 Saldo na bestemming x € 1.000

36 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2022 - begroting 2021) x € 1.000 Jeugdzorg

Begroting 2021 -6.958

Begroting 2022 -6.357

Verschil 600

De belangrijkste verschillen worden hier toegelicht: Voor 2021 waren incidentele uitgaven opgenomen van € 600.000:  In 2021 was voor het opvangen van de effecten van de coronacrisis eenmalig een budget van € 42.000 in de begroting opgenomen;  Daarnaast waren door het Rijk voor het jaar 2021 eenmalig extra middelen voor jeugdzorg beschikbaar gesteld (landelijk € 613 miljoen). Dit betekent voor 2021 extra incidentele middelen van € 558.000. Voor 2022 zijn de structurele uitgaven per saldo verlaagd met € 277.000:  De structurele uitgaven voor regionale inkoop van gespecialiseerde jeugdzorg zijn verhoogd met € 69.000;  Daarnaast is het budget taakstellend verlaagd vanwege invoering van het woonplaatsbeginsel vanaf 2022 met € 263.000. De inkomsten uit het gemeentefonds zijn met ditzelfde bedrag verlaagd;  Ook is met de Kadernota 2021 voor de begroting 2022 een structurele verlaging van het budget opgenomen van € 62.000 als taakstellende besparing door wijziging van de zij-instroom;  De lasten voor de bijdrage uitvoeringskosten regio zijn in 2022 met € 21.000 verlaagd. In 2021 is er een hogere onttrekking uit reserve sociaal domein van € 378.000. De overige afwijkingen (€ 51.000 verlaagd) hebben betrekking op de kapitaallasten, toerekening MGD, administratieve mutaties en/of mutaties reserves.

In juli 2021 zijn extra middelen jeugdzorg voor 2022 aangekondigd (landelijk € 1,3 miljard). De definitieve verdeling van deze middelen wordt in de septembercirculaire 2021 bekendgemaakt en zijn niet verwerkt in deze begroting.

37 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

WMO

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden  Per 1 januari is in de regio Meierij de nieuwe inkoop 2022 e.v. uitgevoerd voor Wmo specialistische hulp: individuele begeleiding, groepsbegeleiding, kortdurend verblijf en dagbesteding.  Ook is per 1 januari in de regio Meierij en Bommelerwaard de nieuwe inkoop 2022 e.v. gerealiseerd voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang.  We geven uitvoering aan de centrumregeling en regiovisie beschermd wonen en maatschappelijk opvang en het regioplan doordecentralisatie beschermd wonen voor 2022 ev. Dit omvat een integrale aanpak preventie GGZ/VZ (Geestelijke Gezondheidszorg en Verslavingszorg), toegang tot en transformatie van de maatschappelijke opvang, regionalisering van beschermd wonen en maatschappelijke opvang en de doordecentralisatie van budgetten voor beschermd wonen.  We geven uitvoering aan het Wmo maatregelenpakket om de uitgaven binnen het Sociaal Domein beheersbaar te houden.

38 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2022 en financiële begroting 2022 inclusief meerjarenbegroting 2023-2025

College uitvoeringsprogramma  We ondersteunen initiatieven die mantelzorgers ontlasten. Doel: 2022 Q1.  Beleid en uitvoering Wet maatschappelijke ondersteuning. Doel: 2022 Q1.  Uitvoering geven aan het huidige Mantelzorgbeleid. Doel: 2022 Q1. Nieuw beleid en ambities  Per 1 januari 2022 zijn we intern ingericht op de nieuwe inkoop Wmo specialistische hulp. Vanaf dat moment betaalt de gemeente per daadwerkelijk ingezet uur of dagdeel. Zo hebben wij maandelijks inzicht in onze uitgaven en kunnen we hierop beter sturen.  Er vinden strategische overleggen plaats over de vergrijzing met de woningcorporaties, zorgaanbieders en welzijnsinstellingen. Het resultaat van deze overleggen moet een bijdrage leveren aan gezond en gelukkig ouder worden in onze gemeente.  De integrale themagroep Wonen, Welzijn en Zorg pakt de prestatieafspraken samen met de woningcorporaties op. Ook voert deze werkgroep het 'Regionale Uitvoeringsprogramma Wonen en Maatschappelijke Opvang' lokaal uit voor onze inwoners.  We ondersteunen gemeentelijke acties om het landelijk opgelegde uniforme tarief als eigen bijdrage voor hulp bij het huishouden - waar de financieel draagkrachtigen onbedoeld ook van profiteren - van tafel te krijgen.  We focussen in het beleid op het beheersbaar houden van de uitgaven in het Sociaal Domein.

Dit door een actieve focus op het zakelijk indiceren: zoek naar een passende en voordeligste voorziening. Dit doen we door in te zetten op: 1. zelfredzaamheid inwoner en inzet van het sociale netwerk, 2. meer inzet van het voorliggend veld en algemene voorzieningen in samenwerking met onze zorg- en maatschappelijke partners (= wijkgericht werken), 3. periodieke trainingen en intervisiesessies om medewerkers kostenbewust te laten werken, 4. deze maatregelen te borgen als integraal en duurzaam onderdeel van de toegang en de wijkteams.  Nauwere samenwerking met consulenten Participatie in de wijken, de WSD en andere maatschappelijke partners, zodat onze inwoners actief kunnen (blijven) deelnemen in de samenleving. Hierdoor zetten we werk in als beste zorg en zal het beroep op betaalde voorzieningen afnemen.  Er zijn periodieke inspiratiesessies en gesprekken met inwoners en partners over de welzijnsdagbesteding en reguliere dagbesteding. Hierin inventariseren we de wensen en behoeften en breiden we succesvolle initiatieven uit naar andere wijken.