Document · PDF

08.a - Bestuursnota 2023-2027

Raadsvergadering Sint-Michielsgestel 6 juli 2023, gemeente boxtelBij agendapunt: 8 Raadsvoorstel Bestuursnota 2023-202718.306 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Starterslening We continueren de starterslening. Hiervoor is geen extra budget nodig omdat de lening moet worden terugbetaald.

6.2.2 Voortgang Uitvoeringsprogramma Op de volgende pagina’s staat een tabel waarin per activiteit uit het Uitvoeringsprogramma staat wat de voortgang is. De activiteiten die op oranje of rood staan zijn verder toegelicht.

Tabel voortgang Uitvoeringsprogramma Leefomgeving 2022

2023

2024

2025

2026

Stavaza

Toelichting

Actie Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4

Verkeersmaatregelen Aanpak verkeers-knelpunten

Start participatie visie Den Dungen

Visie Den Dungen raadsbesluit (input Mobiliteitsplan)

Start Mobiliteitsplan

Onderzoek 50-30-fiets (input Mobiliteitsplan)

Onderzoek kernen 30km/u (input Mobiliteitsplan)

Mobiliteitsplan raadsbesluit

Realisatie Mobiliteitsplan

Volkshuisvesting Opstellen Woonzorgvisie

X X

Besluitvorming Woonzorgvisie Raadsbesluit tijdelijke woningen 10>15 jaar Pilot tijdelijke woningen

Besluitvorming in Q3 2023.

X X X X

Met beschikbare capaciteit is aandacht eerst uitgegaan naar woonzorgvisie en naar aantrekken nieuwe medewerker. Deze laatste is onlangs begonnen, zodat er binnenkort gestart kan worden met het splitsingsbeleid. Deze datum is haalbaar, maar wel afhankelijk van de nog te kiezen aanpak. Een bredere aanpak vergt meer tijd.

Obv de gekozen aanpak is de planning gewijzigd, oplevering nu gepland in Q1 2024.

Opstellen beleid woningsplitsing X X X Besluitvorming beleid woningsplitsing Onderzoek inbreiding Opleveren onderzoek inbreiding Onderzoek locaties tijdelijke woningen Beleid woningen eigen inwoners Opstellen CPO-leidraad

X X X X X X

2022

2023

2024

2025

2026

Stavaza

Actie Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4

Ruimtelijke ontwikkeling RO nieuwbouw

X X X X X X X X X X

Tijdelijke formatie openbare ruimte voor realisering ruimtelijke projecten

X X X X X X X

X X X X X

X X X

X X X X X

X X X X X X X

Groenbeheer Opstellen natuur- en land-schapsbeleid

X X X

Besluitvorming Natuur- en land-schapsbeleid

Uitvoering Natuur- en land-schapsbeleid Meerjareninvesteringsplanning groenvoorzieningen

Omgevingsvisie (opvolger Zieners 2025) Afronding fase 2 Ambitiedocument Fase 3 Bouwen Fase 4 Oplevering Omgevingsvisie Fase 4 Besluitvorming in raad

X X X X X X X

Toelichting

6.3 Financiële gevolgen Leefomgeving 6.3.1 Autonome ontwikkelingen De volgende onderwerpen vanuit dit programma hebben gevolgen voor het begrotingssaldo (overige voorgestelde mutaties zijn budgetneutraal): Voorgestelde autonome begrotingsmutaties x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel

begroting begroting begroting begroting begroting 2023

2024

2025

2026

2027

-11,0

Leefomgeving Beheer onroerend goed

Aan- en verkoop perceel

-24,7

Beheer onroerend goed

Verkoop sloot achter Diepven

25,0

Groenbeheer

Bomenbeheer veilig en duurzaam

-40,0

Groenbeheer

Inzet schapen in Engelenstede en gemeentelijke bossen

-11,0

Beheer openbare ruimte

Civieltechnische projectleiders openbare ruimte

-100,0

Begraafplaatsen

Beplanting op begraafplaats oude Schoolstraat

-15,0

Begraafplaatsen

Beplanting en daarvoor drainage Pelikaanstraat

-50,0

Totaal Programma Leefomgeving

-215,7

6.3.2 Ontwikkelingen Uitvoeringsprogramma De in het uitvoeringsprogramma opgenomen onderwerpen hebben de volgende gevolgen voor het begrotingssaldo: Voorgestelde nieuwe begrotingsmutaties x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel

begroting begroting begroting begroting begroting 2023

2024

2025

2026

2027

p.m.

-200,0

p.m.

-150,0

Leefomgeving Uitwerking bestuursakkoord november 2022: -

Externe adviseur verkeer

Mobiliteitsplan Sint-Michielsgestel (nieuw GVVP)

-100,0

af: dekking Verkeerskundige projecten (geoormerkt budget Vrije reserve)

100,0

Versnelling opgaven 600 woningen

-150,0

Onderzoek mogelijke inbreidingslocaties

-50,0

Uitbreiding natuur

-30,0

af: RvR-gelden kwaliteitsverbetering landelijk gebied

30,0

Voorstellen Bestuursnota: -

Formatie openbare ruimte voor realisering ruimtelijke projecten

af: dekking o.a. anterieure overeenkomsten -

150,0

Functioneel beheerder RMEO

-45,1

af: dekking uit implementatiebudget en leges

45,1

Herverlichting conventionele verlichting naar LED Investeringsvolume: € 153K per jaar

-6,0

-12,0

-18,0

-24,0

af: dekking lagere kosten (onderhoud, beheer, energie)

6,0

12,0

18,0

24,0

-15,5

-365,5

-215,5

-15,5

Detachering medewerkers WSD

Totaal Programma Leefomgeving

-200,0

7. Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport 7.1 Autonome ontwikkelingen Economische aangelegenheden Reclamebelasting De invoering van reclamebelasting kwam voor Den Dungen nog te vroeg. Aansluiting later in het traject blijft wel mogelijk. Met het vooralsnog niet aansluiten van Den Dungen wordt de gemeentelijke bijdrage met € 4.000 budgettair neutraal verlaagd. De te innen en door te storten reclame gelden zijn voor de centrumfondsen (€ 51.000) budgettair neutraal opgenomen in de meerjarenbegroting.

Recreatieve voorzieningen Meerse Plas Op basis van de recentelijk vastgestelde ontwikkelvisie van de Meerse Plas is een inschatting gemaakt van de kosten voor het upgraden van het gebied rond het strand en het kabouterpad. Met redelijk eenvoudige ingrepen, door samenwerking met en zelfwerkzaamheid van stakeholders, kan de plas een nieuwe impuls krijgen. Hiervoor is € 50.000 nodig.

Maatschappelijke voorzieningen Financiële ondersteuning Gemeenschapshuizen, culturele en maatschappelijke instellingen In de Tweede Bestuursrapportage 2022 is een bedrag van € 687.000 toegevoegd aan de Vrije reserve en geoormerkt voor knelpunten die ontstaan zijn bij inwoners en lokale maatschappelijke instellingen door actuele ontwikkelingen zoals energiearmoede. Het college heeft mede naar aanleiding van de oproep van de raad om het maatschappelijk middenveld tegemoet te komen. Hierbij is zowel gekeken naar nakomende Corona-effecten en de gestegen energiekosten. De volgende maatregelen zijn ingezet: - Een bedrag van € 156.000 voor gemeenschapshuizen en culturele instellingen voor Corona-gerelateerde gevolgen. - Een bedrag van € 500.000 voor maatschappelijke instellingen als eenmalige compensatie voor de gestegen energielasten. De rest van het bedrag blijft geoormerkt gereserveerd in de vrije reserves. Specifieke Uitkering Informatiepunten digitale overheid In 2023 heeft de gemeente Sint-Michielsgestel een bedrag ontvangen van € 30.000 voor de financiering van lokale bibliotheken die de Informatiepunten uitvoeren. De uitvoering van de Informatiepunten is en blijft onder verantwoordelijkheid van de lokale bibliotheken. We zijn met Huis 73 in gesprek over de dienstverlening en locaties voor informatiepunten en over voldoende middelen.

De ontvangen gelden worden dit jaar uitgegeven. Deze mutatie is budgettair neutraal opgenomen.

7.2 Ontwikkelingen en voortgang Uitvoeringsprogramma 7.2.1 Ontwikkelingen Uitvoeringsprogramma Erfgoednota Om een integrale koers op te stellen voor erfgoed gaan we in 2024 een nieuwe erfgoednota opstellen. Daarvoor vragen wij € 40.000 beschikbaar te stellen.

Investeringen sportcomplexen Voor een aantal sportcomplexen lopen al geruime tijd de voorbereidingen voor noodzakelijke (ver)nieuwbouw van de accommodatie. Rekening houdend met de inflatie, de verhoogde bouwprijzen en verduurzaming is een eerste inschatting gemaakt. Er moet rekening gehouden worden met verhoogde lasten. • Voor de aanpassingen op de Brand voor de vervangende kleedaccommodatie is een beperkte investeringsruimte van ongeveer € 950.000 beschikbaar. Op basis van de huidige eerste indicatieve raming is dit bedrag te laag om een adequate voorziening te realiseren, zeker met het oog op een integrale aanpak ten behoeve van de voorziening voor de korfbalvereniging. Een aanvullend investeringsruimte van € 500.000 resulteert in een extra benodigde kapitaallast van € 16.000. • Voor de aanpassingen bij VV Irene is voor de vervangende (kleed)accommodatie een beperkte investeringsruimte van € 900.000 beschikbaar. Op basis van een eerste indicatieve raming staat dit budget onder druk om een adequate voorziening te realiseren. Gevraagd wordt om een aanvullende investeringsruimte van € 300.000 wat resulteert in een jaarlijkse kapitaallast van € 10.000. • Sporthal de Run barst uit z’n voegen qua capaciteit. Tevens is de staat van onderhoud onder de maat.

Uit een uit te voeren locatie en accommodatiescan moet blijken welke optie van verbouw/verduurzamen tot nieuwbouw de beste optie is. Deze scan bedraagt € 25.000. Deze extra lasten vanuit deze investeringen dekken we vanuit de reserve Toekomstige investeringen. De uitwerking van het sportakkoord verloopt volgens planning. Aandachtspunt is de juiste balans in te formuleren ambities en uitvoeringskracht.

Economie Bedrijventerreinen In 2023 zijn we gestart met het voeren van gesprekken met ondernemers op bedrijventerreinen. We willen met hen de samenwerking opstarten en intensiveren. In 2024 leidt dit waarschijnlijk tot verschillende projecten en activiteiten in zowel het openbare als private gebied. Het doel: tot klimaatbestendige werklocaties komen. Dit vraagt zowel financiële speelruimte als slagkracht in het beschikbare aantal uren. Er is hiervoor ruimte gecreëerd door voor de jaren 2023 tot en met 2025 € 25.000 beschikbaar te stellen in de vorm van een flexibel in te zetten werkbudget. In 2023 hebben individuele gemeenten, RNOB en provincie Noord-Brabant uitspraken gedaan over de mogelijkheden voor nieuwe bedrijventerreinen. Mogelijk dat SintMichielsgestel aan de slag kan gaan met het zoeken naar potentieel nieuwe werklocaties. De rondetafelgesprekken over de vitaliteit van bedrijventerreinen moeten nog starten. Dit is vertraagd vanwege beperkte capaciteit. Met bedrijventerrein Het Schild in Den Dungen starten we een quick scan duurzaamheid in het derde kwartaal van 2023. 33

Centrummanagement/ondernemersfonds De besturen zijn opgericht. Het centrummanagement voor Berlicum is aangesteld. Voor SintMichielsgestel/Gemonde volgt aanstelling per 1 juli 2023. Dekking hiervan komt uit het eigen ondernemersfonds dat gevoed wordt uit opbrengst reclamebelasting en een subsidie. Een PR-website zal in samenhang met centrummanagement verankerd moeten worden bij de ondernemers en verschillende maatschappelijke partners. Vastgoed en voorzieningenniveau Via een drietal sporen (onderwijs, sport en maatschappelijk vastgoed) maken we de basis op orde rondom ons vastgoed en accommodatiebeleid. Accommodaties faciliteren de voorzieningen en maatschappelijke functies in de dorpen en leveren een bijdrage aan een robuust en gezond leefklimaat. De nulmeting gemeenschapshuizen nemen we mee in het plan van aanpak accommodatiebeleid. Na de zomer starten de gesprekken over de nulmeting die we naar verwachting volgens planning kunnen afronden. We herijken de kaderstelling, stellen een meerjareninvesteringsprogramma en duurzaam meerjarenonderhoudsprogramma op met een uitvoeringsstrategie voor 2024 en volgende jaren. De verwachting is dat hiervoor structureel aanvullende middelen nodig zijn. Energielasten maatschappelijke organisatie en verduurzaming maatschappelijk vastgoed De gemeente heeft aandacht voor mogelijke problemen die ontstaan als gevolg van de hoge energieprijzen.

Eind 2022 en begin 2023 heeft onder maatschappelijke organisaties zoals verenigingen, stichtingen en gemeenschapshuizen een inventarisatie plaatsgevonden. Naar aanleiding hiervan hebben we een verordening vastgesteld (mei 2023) waarmee eenmalige subsidiecompensatie mogelijk is voor de hogere energielasten. In september/oktober 2023 zullen wij de verenigingen en stichtingen opnieuw benaderen om te peilen wat de situatie dan is. Daarnaast wordt er ook naar de lange termijn gekeken om het maatschappelijk vastgoed naar aardgasvrij te transformeren.

Cultuur Kunst en cultuur koppelen aan toerisme en recreatie kan een belangrijke meerwaarde geven voor Sint-Michielsgestel. In samenhang met de ondernemers en maatschappelijke partners streven wij ernaar om dit jaar een “kunst/erfgoed route te ontwikkelen. De voorbereidingen hiervoor zijn gestart. Daarnaast lopen er oriënterende gesprekken met de culturele sector om te komen tot een kunstakkoord.

7.2.2 Voortgang Uitvoeringsprogramma Op de volgende pagina’s staat een tabel waarin per activiteit uit het Uitvoeringsprogramma staat wat de voortgang is. De activiteiten die op oranje of rood staan zijn verder toegelicht.

Tabel voortgang Uitvoeringsprogramma Economie, Toerisme, Recreatie, Sport en Cultuur 2022

2023

2024

2025

2026

Stavaza

Toelichting

Actie Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4

Economische aangelegenheden Besluitvorming reclamebelasting

Start centrum- management (extern)

X Rondetafelgesprekken moeten nog starten. Dit is vertraagd vanwege beperkte capaciteit. Met bedrijventerrein Het Schild in Den Dungen wordt gestart met een quick scan duurzaamheid (Q3). Dit is vertraagd vanwege beperkt inzetbare capaciteit.

Start gesprek vitaliteit bedrijventerreinen X Uitvoering en koppeling Gezond genieten

Evaluatie centrummanagement

n.t.b.

Recreatieve voorzieningen Uitwerking Gezond genieten Start uitvoering visie Gezond genieten: Realisatie website

Dit is vertraagd vanwege beperkt inzetbare capaciteit.

Vergunningtraject loopt al enige tijd. We zijn in afwachting van besluitvorming door het waterschap. Het particulier initiatief voor de aanleg van een aanlegsteiger in het centrum kent al een lange geschiedenis. Onze inzet blijft erop gericht dit z.s.m. af te wikkelen. Het is aan de ondernemer om vervolgens tot realisatie over te gaan waarbij een daadwerklijke exploitatie vanaf 2024 voor de hand ligt.

Project aanlegsteiger en bootjes

Maatschappelijke voorzieningen Begin uitwerking raadsdebat (door werkgroep raad)

Plan van aanpak wordt in Q2 2023 afgerond en aan de raad beschikbaar gesteld. Overleg is niet gehaald in Q1 2023. De nulmeting wordt meegenomen in pva accommodatiebeleid dat in juli 2023 aan het college wordt voorgelegd. Het overleg met de gemeenschapshuizen wordt doorgeschoven naar Q3 2023. Is voorzien in Q3/4 2023.

n.t.b.

Overleg met gemeenschapshuizen over nulmeting X Raadsdebat kaders voorzieningen-niveau Nulmeting gemeenschapshuizen Opstellen uitvoeringsplan Besluitvorming uitvoeringsplan Uitvoering

X X X X X X X X

X X X X X X X

2022

2023

2024

2025

2026

Stavaza

Toelichting

Actie Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4

Kunst Koppelen aan toeristische visie (idem voor uitvoering)

Door personele onderbezetting is het nog niet mogelijk geweest om de koppeling te maken.

Sport Onderzoek haalbaarheid sportakkoord

X X X De voorbereidingen voor de renovatie en nieuwbouw van accommodatie VV Irene en BMC zijn met nieuwe energie opgepakt en een Voorlopig Ontwerp en Definitief Ontwerp zijn in voorbereiding. Planning is dat dit in 2024 wordt uitgevoerd.

Voorbereiding accommodatie BMC X X X Voorbereiden accommodatie Irene

Planning is dat dit in 2024 wordt uitgevoerd

X X X

Formatie sportakkoord

Start uitvoering sportakkoord

Monumentenzorg en Oudheidkunde Opstellen beheerplan Seldensate Opleveren beheerplan Seldensate

Opleveren project linie 1629

Start project 80 jaar bevrijding

Plan Haanwijk Out Herlaer vaststellen Viering 80 jaar bevrijding

Dit is vertraagd vanwege beperkt inzetbare capaciteit.

X X X X

Besluitvorming is vertraagd vanwege aard en aantal zienswijzen en komt daarom in september naar de raad.

X X

7.3 Financiële gevolgen Economie, Toerisme, Recreatie, Sport en Cultuur 7.3.1 Autonome ontwikkelingen De volgende onderwerpen vanuit dit programma hebben gevolgen voor het begrotingssaldo (overige voorgestelde mutaties zijn budgetneutraal): Voorgestelde autonome begrotingsmutaties

begroting begroting begroting begroting begroting

x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel

2023

2024

2025

2026

2027

Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport Recreatieve voorzieningen

Uitvoering visie Meerse Plas

-50,0

Maatschappelijke voorzieningen

Financiële ondersteuning Gemeenschapshuizen, culturele en maatschappelijke instellingen

-656

af: inzet geoormerkt budget in Vrije reserve

656

Kwaliteit van dienstverlening op orde houden voor met name jeugd en de kwetsbaren in de samenleving (Parochiële bibliotheek)

-5,0

Totaal Programma Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport

-55,0

-5,0

Maatschappelijke voorzieningen

7.3.2 Ontwikkelingen Uitvoeringsprogramma De in het uitvoeringsprogramma opgenomen onderwerpen hebben de volgende gevolgen voor het begrotingssaldo:

Voorgestelde nieuwe begrotingsmutaties x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel

begroting

2023

2024

2025

2026

2027

-25,0

-40,0

p.m.

Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport Uitwerking bestuursakkoord november 2022: -

Werkbudget bedrijventerreinen

-25,0

Werkbudget Gezond Genieten

-25,0

Aanstellen sportambtenaar

-30,0

Project aanlegsteiger/bootjes

p.m.

Uitvoeringsplan voorzieningen

p.m.

Uitwerking sportakkoord

p.m.

af: dekking middelen Rijksoverheid

p.m.

Voorstellen Bestuursnota: -

Opstellen erfgoednota

-40,0

Investeringen sportcomplexen (De Brand, VV Irene, De Run)

-51,0

-26,0

af: dekking reserve Toekomstige investeringen

51,0

26,0

-105,0

-65,0

-40,0

Totaal Programma Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport

-80,0

8. Ruimtegevend Bestuur 8.1 Autonome ontwikkelingen Bestuur Kadernota 2024 MGD De Kadernota MGD is inmiddels vastgesteld en ter informatie toegestuurd aan de beide gemeenten. Deze nota omvat: 1. Autonome ontwikkelingen: hierin worden de loon- en inflatieontwikkeling, evenals de financiële uitgangspunten voor de begroting van 2024-2027 toegelicht; 2. Knelpunten: hierin wordt de verhoging van het budget voor opleiding en ontwikkeling, en de mogelijke aanpassing van de GR toegelicht; 3. Nieuwe ambities: hierin worden de ontwikkelingen op het gebied van huisvesting en ICT toegelicht. Voor meer informatie over deze onderwerpen wordt verwezen naar de Kadernota 2024-2027 van MGD. De financiële gevolgen voor Sint-Michielsgestel zijn in deze Bestuursnota verwerkt. Voor 2023 betekent dit een bedrag van € 1.045.300, oplopend tot € 1.333.700 in 2027. Inhuur, werving en selectie griffie Vanaf 1 januari 2023 is de functie van griffier vacant. Deze functie wordt nu ad interim vervuld tot het moment dat de nieuwe griffier in dienst treedt. De kosten van tijdelijke inhuur zijn geraamd op € 87.000, waarbij rekening is gehouden met inhuur tot 1 juli a.s. De bespaarde salariskosten bedragen € 60.000. Per saldo vragen wij dus € 27.000 extra middelen beschikbaar te stellen. De functie van plaatsvervangend griffier/raadsadviseur is per medio augustus 2023 eveneens vacant.

Ten behoeve van de werving en selectie voor een nieuwe griffier en een nieuwe plaatsvervangend griffier/raadsadviseur maakt de Werkgeverscommissie van de gemeenteraad Sint-Michielsgestel gebruik van een extern adviesbureau. Dit heeft te maken met de krappe arbeidsmarkt en de aard van de functie. Voor werving en selectie van het griffiepersoneel wordt in totaal € 31.000 extra gevraagd. Verhoging budget vanwege 2 nieuwe raadsleden (30.000 +) In november 2022 passeerde de gemeente Sint-Michielsgestel de inwonergrens van 30.000 inwoners. Dit betekent dat de gemeenteraad vanaf de verkiezingen van 2026 meer raadsleden kent. De gemeenteraad Sint-Michielsgestel gaat van 21 naar 23 raadsleden. Dit heeft zijn uitwerking op de begroting. Twee extra raadsleden kosten naar verwachting op jaarbasis € 30.000 aan salariskosten/onkostenvergoedingen. Voorstel om daarnaast het budget Vergoeding internet en pc/iPad te verhogen met € 1.000 in verband met apparatuur voor twee extra raadsleden. De huidige budgetten zijn met de toename van twee raadsleden in 2026 niet meer toereikend. Overigens ontvangen we door de groei van het aantal inwoners ook een hogere uitkering uit het gemeentefonds. Deze ontwikkeling maakt deel uit van de meicirculaire 2023. Huldiging wereldkampioen In het eerste kwartaal heeft er een huldiging plaatsgevonden van de nieuwe wereldkampioen veldrijden.

Om dit op zo'n korte termijn goed te organiseren was het nodig hiervoor capaciteit in te huren. Ook zijn er uitgaven gedaan voor de huur van de locatie en de apparatuur. In totaal waren de kosten € 15.500. Deze waren niet voorzien in de begroting.

80 jaar Bevrijding In 2023 vinden enkele activiteiten plaats in het kader van de viering van 80 jaar bevrijding. Het plaatsen van een zestal Stolpersteine ter gedachtenis aan het wegvoeren van zes leden van de familie De Man en het restaureren van monumenten (€ 24.000). Indexatie contributies De indexatie van de contributie voor de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) is per abuis vorig jaar niet meegenomen. Voor het jaar 2023 is de indexatie 4,4% voor de contributie van de VNG, Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) en het A&O fonds gemeenten. Het totale bedrag voor de indexatie komt uit op € 25.700. Voor deze extra lasten is de stelpost indexering beschikbaar.

Basisregistraties Digitaal aanvragen Rijbewijzen (DAR) De inwoners kunnen voortaan digitaal rechtstreeks een rijbewijs aanvragen bij RDW. Dit is mogelijk bij verlenging of categorie-uitbreiding. Het rijbewijs wordt afgehaald bij de gemeente, hiervoor ontvangt de gemeente een uitreikvergoeding. Bij het uitgangspunt van 30% dat gebruik maakt van deze mogelijkheid, resulteert dit in een structurele vermindering van de inkomsten van € 34.300. Deze ontwikkeling past binnen de dienstverleningsvisie en ook binnen de transitie Burgerzaken. Burgerzaken in transitie Het werk van Burgerzaken verandert. Routinematig werk aan de balie vermindert door onder andere digitalisering. Tegelijkertijd neemt de complexiteit toe. Vooralsnog kunnen we dit met elkaar compenseren binnen de huidige formatie. In de toekomst zal er extra formatie gevraagd worden voor opgaven zoals de reisdocumentenpiek, arbeidsmigranten en/of vluchtelingen. Hierover is nu nog onvoldoende informatie bekend.

Openbare orde en veiligheid Aanvullende bijdrage Taskforce-RIEC (TF-RIEC) In de huidige begroting van Sint-Michielsgestel is een bedrag van € 17.300 structureel begroot voor de bijdrage aan de TF-RIEC. Onder andere vanwege het wegvallen van een Rijksbijdrage wordt aan alle gemeenten in de regio een aanvullende bijdrage gevraagd om de integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit op niveau te houden. Inclusief de aanvullende financiële bijdrage bedraagt de bijdrage vanaf 2023 aan de TF-RIEC € 27.000. Aangezien de aanpak van ondermijnende criminaliteit ook in het Integraal Veiligheidsplan ’23-’26 tot prioriteit is benoemd, stellen wij voor de stijging van deze bijdrage zijnde € 9.700 voor het jaar 2023 in deze Bestuursnota op te nemen als autonome ontwikkeling en vanaf 2024 structureel als nieuwe ontwikkeling.

Migratieopgave Opvang vluchtelingen Oekraïne Als gevolg van de oorlog in Oekraïne hebben alle gemeenten in 2022 de opdracht gekregen om vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen. Boxtel en Sint-Michielsgestel hebben deze opdracht gezamenlijk opgepakt en opgedragen aan MGD. De colleges van de gemeenten Boxtel en Sint-Michielsgestel hebben besloten dat zij ieder bijdragen voor 50% van de gemaakte operationele kosten. Op dit moment moeten beide gemeenten samen 285 opvangplekken realiseren. Dat aantal groeit met ingang van 1 juli 2023 naar 342 opvangplekken.

In 2022 is MGD in staat geweest om de benodigde plekken te realiseren in bestaand vastgoed op vier verschillende locaties verdeeld over Boxtel en Sint-Michielsgestel. Omdat de plekken relatief eenvoudig gerealiseerd konden worden, was de vanuit het Rijk beschikbaar gestelde vergoeding ruimschoots voldoende. Nieuwe plekken zijn echter steeds lastiger te realiseren. Er moet meer verbouwd worden om panden geschikt te maken als opvanglocatie. Om nog nieuwe opvangplekken te realiseren, zijn de komende tijd grotere investeringen nodig. Vooralsnog kunnen deze investeringen bekostigd worden vanuit de vergoeding die we nog zullen ontvangen van € 83 per dag per gerealiseerde opvangplek. Als deze vergoeding onvoldoende is, biedt het Rijk ook nog andere regelingen waarop een beroep gedaan kan worden om de investeringen te bekostigen. In de loop van het jaar wordt duidelijk wat de kosten zullen zijn voor 2023. We komen hierop terug in de Tweede Bestuursrapportage 2023. De Begroting passen we hier ook op aan. Opvang vluchtelingen We zien het aantal migranten dat in Nederland asiel zoekt, toenemen. Daarnaast zijn veel vluchtelingen uit Oekraïne naar ons land gekomen. Gemeenten staan voor de taak om deze mensen op te vangen en onderdak te bieden. In de regio Brabant-Noord is een gezamenlijk plan opgesteld om deze mensen te huisvesten.

Wij hebben aangeboden om in onze gemeente een opvanglocatie mogelijk te maken met 300 plaatsen. Op deze manier nemen we ook onze maatschappelijke verantwoordelijkheid voor deze mensen. De komende periode werken we dit plan samen met het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) verder uit. Naast de locatie zullen we ook onze processen voor de opvang van deze vluchtelingen inrichten. Er ligt namelijk ook een relatie met de sociale voorzieningen en het onderwijs in onze gemeente.

Algemene dekkingsmiddelen Software Way2Go In 2021/2022 is het project 'overgang van inhoud naar oppervlakte afgerond'. Om grip te houden op de actuele gegevens (volledigheid en juistheid) en eventuele uitval inzichtelijk te houden, is er software ontwikkeld; de zogenaamde DataVerkenner en de DataUpdater. Deze software is met name ontwikkeld om in de beheerfase de gegevens (BGT-WOZ-BAG) alle basisregistraties, op een juiste wijze op elkaar af te stemmen en te borgen. De structurele last is per jaar vanaf 2024 € 2.900. Software Basis Registratie Kadaster (BRK) 2.0 Voor het WOZ-proces is een betrouwbare stroom van gegevens over WOZ-mutaties van groot belang. De BRK is vernieuwd. Dit heeft tot gevolg dat bestaande WOZ/Belastingenprocessen gebaseerd op massale informatieverwerking BRK levering 1.0 moeten worden vervangen door BRK levering 2.0. De structurele last is per jaar vanaf 2023 € 2.700. Budget proceskosten en ondersteuning bezwaar en beroep De afgelopen jaren is het aantal bezwaren door NCNP-bureaus (No Cure No Pay) flink toegenomen en hierdoor ook de bijhorende kosten. Het beschikbare budget Proceskosten werd structureel overschreden maar dit kon binnen het totale budget worden opgevangen/gecompenseerd. De landelijke reclamecampagnes over de WOZ-waarde en mogelijke besparingen die de inwoners worden voorgespiegeld, zijn u waarschijnlijk niet ontgaan.

Voor 2023 is een recordaantal van 1.357 bezwaarschriften ingediend voor SintMichielsgestel. Het aandeel bezwaarschriften van NCNP-bureaus ligt ongeveer op 60% en dat is gelet op het verdienmodel zorgelijk en een financieel risico. Het enorme aantal bezwaarschriften en het aandeel NCNP- bureaus is een landelijke tendens. 41

De Staatssecretaris heeft onlangs aangekondigd maatregelen te gaan treffen om deze stroom bezwaren in de toekomst terug te dringen. De verwachting is dat het budget 'Proceskosten' voor 2023 en zeer waarschijnlijk ook voor 2024 niet toereikend is. Op basis van de huidige gegevens wordt er voor onze gemeente voor 2023 een tekort van ongeveer € 210.000 verwacht. Dit is een inschatting. Eventuele afwijkingen nemen we mee in de Tweede Bestuursrapportage. In een poging om de NCNP-bezwaren en proceskostenvergoedingen te minimaliseren, onderzoeken we de mogelijkheden van Voormeldingen. Het idee is om inwoners eerder en meer te betrekken in het proces en gezamenlijk verantwoordelijk te maken voor de objectgegevens. Ook wordt er gekeken naar de mogelijkheden van een informele bezwaarafhandeling. Capaciteit afhandeling bezwaren Voor de afhandeling van de bezwaarschriften is wettelijke regelgeving van toepassing. Zo moeten de bezwaarschriften binnen het kalenderjaar waarin bezwaar is gemaakt worden afgehandeld. Deze termijn kan met maximaal 6 weken worden verlengd. Gelet op het gestegen aantal bezwaarschriften en het overige reguliere werk is het niet reëel dat dit met de huidige bezetting en capaciteit van het team kan worden afgehandeld. Binnen het reguliere werkproces gaan we uit van 800 bezwaarschriften.

Om toch te kunnen voldoen aan de gestelde termijn (bij termijnoverschrijding kan een dwangsom gevorderd worden) is extra ondersteuning noodzakelijk. De verwachting is dat voor deze ondersteuning voor SintMichielsgestel een incidenteel bedrag van € 40.600 nodig is. Ontwikkelingen Algemene uitkering Gemeentefonds In deze Bestuursnota nemen we inzake de verwachte ontwikkeling van onze Algemene uitkering de volgende ontwikkelingen mee: • Resultaat decembercirculaire 2022  Deze decembercirculaire had in combinatie met een correctie op de septembercirculaire een nadelig resultaat tot gevolg. • Ontwikkeling accres lonen en prijzen  Het Centraal Planbureau (CPB) heeft op 9 maart 2023 het Centraal Economisch Plan (CEP) 2023 gepubliceerd. Het CPB raamt in het CEP 2023 een hogere loonstijging en een hogere prijsstijging voor consumptie en investeringen. Dit is de basis voor de doorrekening van de algemene uitkering. • 'Ravijnjaar 2027' is structureel opgelost  Vooruitlopend op een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026 heeft het kabinet in de septembercirculaire 2022 in 2026 eenmalig € 1 miljard beschikbaar gesteld. Het kabinet heeft in de Voorjaarsnota 2023 aangekondigd dat dit bedrag vanaf 2027 structureel beschikbaar komt. Daarmee wordt het 'ravijnjaar' voor een deel structureel is opgelost. De zogenaamde opschalingskorting vanaf 2026 blijft echter nog wel van kracht.

Met de meicirculaire 2023 zijn deze ontwikkelingen definitief meegerekend. Meicirculaire 2023 Op 31 mei 2023 is de meicirculaire 2023 gepubliceerd. Ten opzichte van waar we eerder van uit zijn gegaan geeft deze circulaire voor alle jaren een positief resultaat voor het begrotingssaldo. In hoofdstuk 11 is een uitgebreide toelichting opgenomen. Duurzaam financieel evenwicht Om tot een duurzaam financieel evenwicht te komen (zie ook hoofdstuk 3) heeft het college enkele incidentele dekkingsmaatregelen genomen.

Het gaat hierbij om de volgende dekkingsmaatregelen: Dekkingsvoorstellen: begroting begroting x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel 2023 2024 - rentekosten korte financiering 50,0 50,0 - intrekken netto storting in reserve SD 95,1 95,1 - verlaging storting in reserve toekomstige investeringen 174,9 Totaal dekkingsvoorstellen 145,1 320,0

begroting begroting begroting 2025 2026 2027 50,0 50,0 95,1 95,1 232,9 378,0 145,1

Rentekosten korte financiering Op dit moment is sprake van overliquiditeit, waardoor er in de eerstkomende jaren geen sprake zal zijn aan behoefde om kortlopende financiering aan te trekken. Derhalve is het mogelijk om het hiervoor beschikbare rentebudget te verlagen. Bovendien ontvangen we nu tijdelijk ook een (beperkte) creditrente. Netto storting reserve Sociaal Domein Vanwege resultaten op de producten sociaal domein in de afgelopen jaren, storten we jaarlijks netto een bedrag van € 95.100. Deze storting is niet nodig en kan voor de jaren tot en met 2026 vervallen. Verlaging storting in reserve toekomstige investeringen Met de begroting 2023 en Tweede Bestuursrapportage hebben we op basis van de incidentele ontwikkeling van de algemene uitkering extra reservering in de begroting opgenomen voor toekomstige investeringen. Voor de jaren 2024 en 2025 was dit een bedrag van ruim € 3,7 miljoen. We verlaging deze storting in deze jaren beperkt.

8.2 Ontwikkelingen en voortgang Uitvoeringsprogramma 8.2.1 Ontwikkelingen Uitvoeringsprogramma Wijkmakelaars Sinds 2023 is het team wijkmakelaars weer compleet. Voor een goede uitvoering van het wijkgericht werken en overheidsparticipatie staat het netwerken centraal. Dit doen we door buurtinitiatieven op te zoeken, aan te jagen en te ondersteunen. We vertalen kansen in concrete acties. We werken transparant, efficiënt en op een wijze die bijdraagt aan het vertrouwen tussen inwoners en gemeente. We gaan nog meer invulling geven aan de begrippen ‘participatie’ en ‘van buiten naar binnen werken’. We dragen zorg voor een breed draagvlak en voor een zoveel mogelijk integrale aanpak. Hierbij staan passie, verbinden en vernieuwen als kernwaarden voorop.

Participatiebeleid In het Bestuursakkoord is opgenomen dat er een opgave ligt als het gaat om participatie. We gaan inwoners eerder en beter bij veranderingen in hun woon- en leefomgeving betrekken. Of het initiatief nu vanuit de gemeenschap, een ontwikkelende partij of de overheid komt. Iedereen die dat wil kan participeren. Het vastgestelde participatiebeleid geeft hieraan verder richting. Voor uitvoering van het participatiebeleid is € 65.500 gebudgetteerd. Deze gelden worden structureel ingezet bij MGD voor formatie en software, maar ook voor de benodigde implementatie en borging in de ambtelijke organisatie. We verweven het participatiebeleid in de organisatie door mensen erin op te leiden, door nieuwe medewerkers erin mee te nemen en vooral door er vanuit de verschillende teams mee aan de slag te gaan. Inmiddels zijn en worden inwoners al op verschillende onderwerpen betrokken. 43

Aanvullende bijdrage Taskforce-RIEC In de huidige begroting van Sint-Michielsgestel is een bedrag van € 17.300 structureel begroot voor de bijdrage aan de TF-RIEC. Onder andere vanwege het wegvallen van een Rijksbijdrage wordt aan alle gemeenten in de regio een aanvullende bijdrage gevraagd om de integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit op niveau te houden. Inclusief de aanvullende financiële bijdrage is de bijdrage vanaf 2023 aan de TF-RIEC € 27.000. De stijging van deze bijdrage voor 2023 is als autonome ontwikkeling meegenomen. Aangezien de aanpak van ondermijnende criminaliteit ook in het nieuwe Integraal Veiligheidsplan tot prioriteit is benoemd, willen we deze stijging structureel vanaf 2024 in onze begroting opnemen.

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 Sint-Michielsgestel Eind 2022 is het Integraal Veiligheidsplan ’23-’26 vastgesteld. Hierin is opgenomen dat een bedrag van € 1 per inwoner nodig is om de hierin vastgelegde ambities waar te kunnen maken in samenwerking met de overige gemeenten binnen het basisteam Meierij. De incidentele bijdrage voor 2023 is eerder al meegenomen in de Tweede Bestuursrapportage 2022. De structurele bijdrage voor de periode vanaf 2024 dient in onze begroting te worden opgenomen. Daarnaast is in de raadsvergadering, waarin het Integraal Veiligheidsplan ’23-’26 is vastgesteld, gesproken over het vrijmaken van extra middelen voor het realiseren van meer (senior) boa-capaciteit. Zoals destijds afgestemd, is het de vraag of de inzet van meer boa’s het meest geschikte middel is om extra veiligheidsambities waar te maken. We gaan daarom onderzoeken wat we aanvullend op het uitvoeringsplan integrale veiligheid ’23-‘24 willen bereiken en wat daarvoor het meest geschikte middel is. De uitkomst daarvan wordt in een later stadium separaat aan u voorgelegd en meegenomen in onze P&C-cyclus.

Adviseur Dienstverlening MGD Om de dienstverlening van gemeente Sint-Michielsgestel op peil te houden en te verbeteren is op basis van de vastgestelde dienstverleningsvisie een uitvoeringsplan dienstverlening opgesteld. Om dit uitvoeringsplan goed uit te voeren en naar de toekomst toe te borgen, is een adviseur dienstverlening nodig. Deze adviseert, vertaalt, bewaakt de integraliteit, concretiseert en implementeert het uitvoeringsplan naar concreet haalbare plannen. Voor de gemeente Sint-Michielsgestel betekent dat een ophoging van de financiële bijdrage van € 45.000.

Internationale betrekkingen De ontwikkelingen in zustergemeente Buk in Polen zijn de afgelopen jaren snel gegaan. Tijdens een bezoek van een bestuurlijke afvaardiging in 2022, zagen we mogelijkheden voor een samenwerking die op moderne leest geschoeid is en waarvan beide gemeenten profijt kunnen hebben. Denk daarbij bijvoorbeeld aan duurzaamheid, onderwijs, economie en sport. We willen de mogelijkheden in beeld brengen en daarna in overleg met de gemeente Buk overgaan tot implementatie. Hiervoor begroten we voor 2024 en 2025 € 10.000 in de vorm van een werkbudget, zodat we het snel en flexibel in kunnen zetten. Voor zover we in 2023 al kosten maken, zullen we deze meenemen in de Tweede Bestuursrapportage. We evalueren de nieuwe manier van samenwerken na twee jaar en kijken dan of een structureel budget wenselijk is.

8.2.2 Voortgang Uitvoeringsprogramma Hieronder staat een tabel waarin per activiteit uit het Uitvoeringsprogramma staat wat de voortgang is. De activiteiten die op oranje of rood staan zijn verder toegelicht.

Tabel voortgang Uitvoeringsprogramma Ruimtegevend Bestuur 2022

2023

2024

2025

2026

Stavaza

Toelichting

Actie Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4

Bestuur Nieuwe inrichting wijkmakelaars Besluitvorming participatiebeleid

X X Het participatiebeleid wordt geïmplementeerd in de organisatie. We hebben daarbij bijzondere aandacht voor nieuwe medewerkers. Daarnaast werven we een advsieur participatie. Inmiddels werken de wijkmakelaars en het team Communicatie al volgens het vastgestelde beleid. Bij de overige teams zijn hierin ook al stappen gezet. Inwoners betrekken we al volgens de participatieladder bij diverse onderwerpen.

Implementatie participatiebeleid

X X Uitvoering participatiebeleid Evaluatie wijkmakelaars

X X X X X X X X

Openbare orde en veiligheid Besluitvorming Integraal veiligheidsbeleid Uitvoering Integraal Veiligheidsbeleid

X X X X X X X X X

X X X X X X X

8.3 Financiële gevolgen Ruimtegevend Bestuur 8.3.1 Autonome ontwikkelingen De volgende onderwerpen vanuit dit programma hebben gevolgen voor het begrotingssaldo (overige voorgestelde mutaties zijn budgetneutraal): Voorgestelde autonome begrotingsmutaties x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel

begroting begroting begroting begroting begroting 2023

2024

2025

2026

2027

-1.137,7

-1.265,9

-1.299,3

-1.333,7

-23,5

-30,0

Ruimtegevend bestuur Bestuur

Kadernota 2024 MGD autonome ontwikkelingen

-1.045,3

Bestuur

Per 1 januari jl. is er een vacature voor griffier. De hogere kosten van tijdelijke externe invulling gedurende een half jaar moeten worden bijgeraamd.

-27,0

Bestuur

I.v.m. de krappe arbeidsmarkt wordt een bureau ingehuurd voor de werving en selectie van griffier + plv. griffier.

-31,0

Bestuur

Doordat het inwoneraantal boven de 30.000 is gestegen, neemt het aantal raadszetels bij de eerstvolgende verkiezingen met 2 toe.

Bestuur

In het eerste kwartaal heeft er een huldiging plaatsgevonden van de nieuwe wereldkampioen veldrijden

-15,5

Bestuur

Voorbereiding 80-jaarbevrijdingsactiviteiten

-24,0

Basisregistraties

Door de invoering van de DAR (Digitaal Aanvragen Rijbewijs) ontvangen we minder legesinkomsten

-27,7

-29,3

-31,1

-32,7

-34,3

Openbare orde en veiligheid

Bijstelling inkoop CIT/WvGGZ

-22,8

-21,2

Openbare orde en veiligheid

Verzoek is om bijdrage RIEC structureel te verhogen

-9,7

Algemene dekkingsmiddelen

Structurele meerkosten software tbv belastingen

-2,7

-5,6

Algemene dekkingsmiddelen

Proceskosten en ondersteuning bezwaar en beroep WOZ en personele capaciteit afhandelen bezwaren

-251,4

Algemeen budgettair Stelpost Kadernota overige GRen

-50,0

-313,0

-330,5

-357,0

-403,5

Algemeen budgettair Stelpost Inflatiecorrectie programmabudgetten

-650,0

-700,0

-750,0

-800,0

-850,0

Algemeen budgettair Reeds bekende ontwikkelingen algemene uitkering Gemeentefonds

1.978,9

1.959,1

1.943,4

1.924,2

3.025,4

Algemeen budgettair Meicirculaire 2023, aanvullende ontwikkelingen algemene uitkering Gemeentefonds

14,2

554,5

515,5

773,9

653,6

Duurzaam financieel evenwicht

145,1

320,0

378,0

145,1

0,0

18,9

626,8

432,6

303,9

1.000,7

Totaal Programma Ruimtegevend bestuur

5.3.2 Ontwikkelingen Uitvoeringsprogramma De in het uitvoeringsprogramma opgenomen onderwerpen hebben de volgende gevolgen voor het begrotingssaldo:

Voorgestelde nieuwe begrotingsmutaties x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel

begroting

2023

2024

2025

2026

2027

Ruimtegevend bestuur Voorstellen Bestuursnota: -

Aanvullende bijdrage Taskforce-RIEC

-9,7

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

-30,0

Adviseur Dienstverlening (1 fte)

-45,1

Internationale betrekkingen Buk Polen

-10,0

-94,8

-84,8

Totaal Programma Ruimtegevend bestuur

0,0

9. Kaders financiële uitgangspunten In deze paragraaf gaan we in op de financiële uitgangspunten voor de nieuwe begrotingsperiode 2024-2027. Ontwikkeling loonkosten De cao waar onze eerdere raming op gebaseerd was, had betrekking op de jaren 2021 en 2022. Er is sinds 5 april 2023 een akkoord over het principeakkoord voor een nieuwe cao Gemeenten voor 2023. De (financiële) consequenties uit het principeakkoord hebben wij hierdoor financieel vertaald. Met het principeakkoord willen sociale partners uiting geven aan de waardering voor de inzet van de medewerkers bij het oppakken van de vele en veranderde maatschappelijke opgaven voor de gemeentelijke sector. De financiële afspraken komen tegemoet aan de noodzaak om (extra) te investeren in de koopkracht van de medewerkers die daarin zo'n vitale rol hebben, en in de aantrekkelijkheid van de gemeentelijke sector voor zittende en nieuwe medewerkers. De loonkosten in 2023 zullen fors hoger uitvallen dan eerder geraamd. De salarissen worden in de nieuwe cao met terugwerkende kracht per 2 januari 2023 verhoogd. Allereerst met maandelijks € 240 en daarna met 2%. Dit betekent een gemiddelde stijging van ongeveer 6% ten opzichte van onze eerdere raming. VNG gaat de komende periode in gesprek met het rijk over de financiering van het principeakkoord.

De verwachting is de hogere loonindexering meegerekend gaat worden in de gemeentefondsuitkeringen voor de gemeenten. De nieuwe cao heeft een looptijd van een jaar. Vanaf 2024 gaan we uit van een reguliere indexering van 3,5%. Dit is op dit moment een reële inschatting maar dit kan, net zoals voor 2023 daadwerkelijk anders worden. Inflatie (exploitatie)budgetten De prijsgevoelige uitgaven en prijsgevoelige inkomsten niet zijnde belastingen/heffingen/rechten en investeringen, worden gecompenseerd voor de jaarlijks begrote prijsstijging. Deze compensatie is normaliter gebaseerd op het prijsstijgingspercentage van de netto materiële overheidsconsumptie, zoals opgenomen in de laatste septembercirculaire 2022. De actualiteit veroorzaakt nu echter een ander beeld doordat de inflatie zich nadien nog altijd heeft ontwikkeld op een uitzonderlijk hoog niveau, waardoor we voor 2023 het tarief incidenteel opwaarts bijstellen naar 7%. Uitgaande van deze bijstelling heeft dit een netto kostenverhogend effect van structureel ca. € 850.000. Dit bedrag wordt oplopend in de begroting opgenomen van € 650.000 in 2023 tot structureel € 850.000 vanaf 2027. Inflatieontwikkelingen In 2022 heeft de inflatie zich uitzonderlijk ontwikkelt. Dit komt met name door toename lasten energie en voeding, internationale spanningen en doordat de aanbodkant richting leveranciers hapert.

De consumentenprijsindex is door het CBS in 2022 berekend op 10%. Het is niet reëel om voor 2023 nog uit te gaan van de netto materiële overheidsconsumptie 2022 en dit nu opwaarts bij te stellen naar 7%. Voor de opvolgende jaren gaan we nog altijd uit van een index van structureel 3%. Inflatiecorrectie belastingen en tarieven Net zoals voorgaande jaren hanteren we voor de inflatiecorrectie voor belastingen en tarieven een gewogen percentage. Deze bestaat uit 1/3 prijsmutatie budgetten en 2/3 voor overige ontwikkeling loonkosten. 48

Rente De te betalen rente voor zowel korte- als lange financieringen is in 2022 fors toegenomen. De rente wordt hierdoor aangepast. Het effect van deze bijstelling is vooralsnog beperkt gezien onze bestaande vaste rentecontracten. Omslagrente kapitaallasten en grondexploitatie De rekenrente die we als kapitaallasten toerekenen voor de gerealiseerde investeringen en grondexploitatie is gebaseerd op de werkelijke rentekosten en onze vermogenspositie. Het percentage voor de begroting 2024 en volgende jaren is gebaseerd op de realisatie 2022. Samenvattend wordt voorgesteld de volgende financiële uitgangspunten te hanteren voor de aankomende begrotingsperiode: Samenvattend 2023 2024 2025 2026 2027 2028 Loonstijging 9,60% 3,50% 3,50% 3,50% 3,50% 3,50% Prijsstijging 7,00% 3,00% 3,00% 3,00% 3,00% 3,00% Inflatiecorrectie tarieven 3,30% 3,30% 3,30% 3,30% 3,30% 3,30% Rente: Lange financiering 3,50% 3,50% 3,50% 3,50% 3,50% 3,50% Korte financiering 3,00% 3,00% 3,00% 3,00% 3,00% 3,00% Grondexploitatie en rente 1,36% 1,35% kapitaallasten

10. Uitwerking financiële gevolgen In het volgende overzicht gaan we in op de voorgestelde begrotingsmutaties. Deze begrotingsmutaties zijn inhoudelijk in de voorgaande hoofdstukken per programma toegelicht (Autonome ontwikkelingen en Voortgang en ontwikkelingen uitvoeringsprogramma). Ontwikkeling begrotingssaldo In deze Bestuursnota zijn diverse begrotingsmutaties voorgesteld. Ook het resultaat van de meicirculaire 2023 is hierin meegenomen. Samenvattend leidt dit tot de volgende ontwikkeling van het begrotingssaldo. Ontwikkeling begrotingssaldo x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel Begrotingssaldo, als startpunt Voorgestelde mutaties Bestuursnota: • Autonome ontwikkelingen incl. dekkingsvoorstellen • Voortgang en ontwikkelingen Uitvoeringsprogramma • Meicirculaire 2023 Totaal voorgestelde mutaties Begrotingssaldo na Bestuursnota

begroting 2023 434,5

begroting 2024 434,5

begroting 2025 434,5

begroting 2026 434,5

begroting 2027 -125,4

-557,3

-143,7

-294,7

-648,0

169,1

-405,0 14,2 -948,1

-845,3 554,5 -434,5

-655,3 515,5 -434,5

-420,3 773,9 -294,4

-220,3 653,6 602,4

-513,6 tekort

0,0 overschot

140,1 overschot

477,0 overschot

Begrotingsmutaties op basis van programma's Het volgende overzicht is als volgt samengesteld: • Resultaat voor bestemming Per programma, de baten en lasten voor mutaties met reserves; dit leidt dan tot het resultaat voor bestemming. • Resultaatbestemming Per programma, de onttrekkingen aan en de stortingen in de reserves; dit leidt dan tot de resultaatbestemming. • Resultaat na bestemming / Totaal resultaat Per programma, het verschil tussen het resultaat voor bestemming en de resultaatbestemming; dit leidt dan tot het resultaat na bestemming, oftewel de mutatie van het vrij inzetbare begrotingssaldo. Dit bedrag is dan weer gelijk aan het totaal van de voorgestelde begrotingsmutaties.

Begrotingsmutaties programma's x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel

begroting begroting begroting begroting begroting 2023 2024 2025 2026 2027

Duurzaamheid Sociaal domein Leefomgeving Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport

-140,0 -622,0 -737,6 -276,9

-362,0 -417,0 -591,1 -260,8

-362,0 -645,9 -442,7 -216,0

-162,0 -289,7 -442,9 -192,5

-162,0 -385,7 -243,6 -193,8

Ruimtegevend bestuur Totaal

828,4 -948,1

1.196,4 -434,5

1.232,1 -434,5

792,7 -294,4

1.587,5 602,4

Begrotingsmutaties programma's x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel Baten voor resultaatbestemming: Duurzaamheid Sociaal domein Leefomgeving Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport

begroting begroting begroting begroting begroting 2023 2024 2025 2026 2027 1.157,9 1.111,3 143,9 36,7

649,6 452,7 1.337,0 6,5

457,4 453,5 505,2 6,3

-104,0 481,1 205,1 6,2

-126,6 481,7 205,1 6,0

Ruimtegevend bestuur Totaal baten voor resultaatbestemming Lasten voor resultaatbestemming: Duurzaamheid Sociaal domein Leefomgeving Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport

1.741,4 4.191,2

1.863,7 4.309,5

1.850,4 3.272,8

1.635,6 2.224,0

2.305,2 2.871,4

1.297,9 2.061,0 1.336,3 969,6

1.011,6 1.409,4 1.696,1 318,3

819,4 1.574,3 947,9 248,3

58,0 1.235,5 648,0 224,7

35,4 1.207,0 448,7 225,8

Ruimtegevend bestuur Totaal lasten voor resultaatbestemming

913,0 6.577,8

842,2 5.277,6

851,2 4.441,1

842,9 3.009,1

717,7 2.634,6

RESULTAAT VOOR BESTEMMING

-2.386,6

-968,1

-1.168,3

-785,1

236,8

51,0 100,0 656,0

91,0

40,2

30,0

51,0

26,0

807,0

142,0

66,2

56,0

26,0

-276,7 -354,8

-448,7 232,0

-434,7

-339,6

Ruimtegevend bestuur Totaal storting in reserves

-631,5

-174,9 -391,6

-232,9 -667,6

-434,7

-339,6

Saldo resultaatbestemming

1.438,5

533,6

733,8

490,7

365,6

RESULTAAT NA BESTEMMING (mutaties begrotingssaldo)

-948,1

-434,5

-294,4

602,4

Resultaatbestemming: Onttrekking aan reserves: Duurzaamheid Sociaal domein Leefomgeving Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport Ruimtegevend bestuur Totaal onttrekking aan reserves Storting in reserves: Duurzaamheid Sociaal domein Leefomgeving Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport

Ontwikkeling reservepositie Inclusief de mutaties vanuit deze Bestuursnota geeft onze reservepositie meerjarig het volgende verloop. Saldo per 1 januari (bedragen x € 1.000) ALGEMENE RESERVE: Algemene (risico) reserve BESTEMMINGSRESERVES: Vrije reserve, vrij besteedbaar - spaardeel sporthal De Run - spaardeel verkeerskundige projecten - spaardeel ontwikkelingen Heidelust - spaardeel actuele ontwikkelingen Egalisatie MGD budgetten IV/ICT/e.a. Egalisatie Loonkostenontwikkeling MGD Egalisatiereserve P&O Afdekking afschrijvingslasten afgeronde investeringen Gemeentelijke subsidies Egalisatiereserve bouwvergunningen Wegbeheer Groenfonds Toekomstige investeringen onderwijshuisvesting Cultuurzaken Gemeenschapshuizen Sociaal Domein Toekomstige investeringen Totaal reserves

2023

2024

2025

2026

2027

2028

5.655

214 650 484 1.300 687 564 167 189

510 650 360 1.300 31 564 167 189

97 650 360 1.300 31 564 167 189

264 650 360 1.300 31 564 167 189

431 650 360 1.300 31 564 167 189

597 650 360 1.300 31 564 167 189

3.953

3.586

4.479

4.112

3.745

3.378

51 50 657 1.119 3.686 213 0 3.594 2.163

51 50 657 645 3.872 201 803 3.407 3.399

51 50 657 290 5.646 188 764 3.592 4.947

51 50 657 195 7.640 176 728 4.331 6.682

51 50 657 100 8.171 163 695 5.550 7.187

51 50 657 5 8.171 151 667 7.421 7.161

25.395 26.096 29.677 33.801 35.715 37.224

Reserve Toekomstige investeringen Met het vaststellen van de Begroting 2023 en de Tweede Bestuursrapportage 2022 zijn middelen gestort in de nieuwe reserve Toekomstige investeringen. Waarvoor kan de reserve ingezet worden? Een reserve heeft in principe een incidenteel karakter. Het is eenmalig geld. Dit betekent dus ook dat in principe hier incidentele uitgaven uit gedaan kunnen worden. Hiervoor komen dan in aanmerking alle wensen buiten die van het sociale domein en onderwijshuisvesting omdat hiervoor een “eigen” reserve beschikbaar is. Randvoorwaarden • Geen reguliere uitgaven • Incidenteel karakter • Eventueel dekking afschrijvingslasten toekomstige investering Prioritering van de aanwending 1. Passend binnen hoofdlijnen ambities bestuursakkoord 2. Dekking incidentele tekorten (begrotingssaldo) 3. Overige aanwendingen a. Dekking incidentele bijdragen (zoals tekorten gemeenschapshuizen, bibliotheek en overige voorzieningen) b. Dekking projecten etc.

11. Circulaire gemeentefonds (meicirculaire) Algemeen Op 31 mei 2023 is de meicirculaire 2023 gepubliceerd. Met deze circulaire worden we geïnformeerd over de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds voor 2023 en verder, gebaseerd op de voorjaarsbesluitvorming van het Rijk. De algemene uitkering is vrij besteedbaar voor gemeenten. In de voorbereiding op deze Bestuursnota is al reeds rekening gehouden met een aantal ontwikkelingen. De doorrekening van de meicirculaire geeft een beperkt positief resultaat. Het structurele beeld blijft echter zorgelijk. Hoewel het zogenaamde ravijnjaar voor een belangrijk deel opgelost is, zien we de algemene uitkering in 2026 met bijna € 3 miljoen dalen ten opzichte van 2025. Redenen hiervoor zijn de opschalingskorting en de nieuwe financieringsmethodiek. Accres De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van het accres (prijsontwikkeling). In het coalitieakkoord is besloten om het accres vanaf 2026 niet langer te koppelen aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven en vanaf dan te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Hiermee zijn er minder fluctuaties in de ontwikkeling van de uitkering. Door deze methode wordt het gemeentefonds vanaf 2026 gekort met € 1,8 miljard gekort (tot nu toe bekend als het ravijnjaar 2027).

Ten opzichte van de septembercirculaire wordt met deze meicirculaire uitgegaan van een hoger accres voor alle jaren vanaf 2023. Dit is voornamelijk het gevolg van de hogere geraamde loon- en prijsontwikkeling door het CPB. Met de verwachte ontwikkeling van het accres is eerder al rekening mee gehouden met de doorrekening bij de Bestuursnota. Nu ontstaat er voor alle jaren nog een afwijking hierop. Opschalingskorting 2026 en oplossing ravijnjaar 2027 De eerder tot 2026 opgeschorte opschalingskorting blijft ongewijzigd. Het gemeentefonds daalt in 2026 met € 625 miljoen. Dit is voor onze gemeente een bedrag van ongeveer € 750.000 structureel. Indien de opschalingskorting zou komen te vervallen stijgt onze algemene uitkering met dit bedrag structureel. Het zogenaamde ravijnjaar is inmiddels wel voor een belangrijk deel opgelost aangezien het Rijk structureel € 1,1 miljard heeft toegevoegd aan het gemeentefonds vanaf 2027. Met deze mutatie is al rekening gehouden met de doorrekening van de Bestuursnota. Jeugdzorg Gemeenten en Rijk hebben een principeakkoord bereikt over het financiële kader voor de Hervormingsagenda Jeugd. In totaal wordt € 1,45 miljard in 2024 en € 954 miljoen in 2025 voor jeugdzorg beschikbaar gesteld.

Voor de jaren 2026 en verder blijven de middelen gereserveerd en zal toevoeging aan de algemene uitkering plaatsvinden na het advies van de deskundigencommissie en besluitvorming daarover. In de doorrekening van de septembercirculaire 2022 hebben we reeds met deze inkomsten rekening gehouden en dit vervolgens begroot via de Tweede Bestuursrapportage 2022. Voor de jaren 2024 en 2025 zijn nu middelen beschikbaar gekomen. Vanaf 2026 dus nog niet en voor die jaren blijven we de stelpost handhaven. Deze stelpost is nu meerjarig geactualiseerd op basis van de huidige gegevens. De stelpost moet uiteindelijk worden gerealiseerd na het advies van de deskundigencommissie en de besluitvorming daarover door: • Lagere uitgaven voor jeugdzorg (mede op basis van Rijksmaatregelen) • Verhoging inkomsten gemeentefonds. 53

Energietoelage 2023 Voor 2023 is besloten om in 2023 nogmaals € 1.300 aan de mensen met een laag inkomen uit te keren om hen te ondersteunen bij het voldoen van de energierekening. Met de decembercirculaire 2022 (bestemming resultaat 2022) zijn hiervoor al gedeeltelijk middelen beschikbaar gesteld. Het resterende bedrag zal niet, zoals oorspronkelijk voorgenomen, via de algemene uitkering worden verdeeld, maar via een decentralisatie-uitkering. De verdeling van het resterende bedrag wordt bekend gemaakt in de septembercirculaire. Taakmutaties Met deze meicirculaire zijn enkele taakmutaties meegenomen met gevolgen voor onze budgetten. Het gaat hierbij om de volgende mutaties: Flankerend beleid energiearmoede Het kabinet stelt in totaal incidenteel € 200 miljoen voor de jaren 2022 tot en met 2024 beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag wordt in 2023 in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld voor de verwachte extra inzet die nodig zal zijn op het gebied van vroegsignalering en om gemeenten tegemoet te komen in het verwachte extra beroep op bijzondere bijstand. In een latere circulaire worden we geïnformeerd over de middelen voor 2024 en de verdeling daarvan.

Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Voor de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden, die in juli 2022 aan de Tweede Kamer is gepresenteerd, heeft het kabinet in 2023 in totaal € 118 miljoen beschikbaar gesteld. Van deze middelen wordt € 40 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld als investering in betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden. Gemeenten kunnen deze middelen inzetten om aan de slag te gaan met de prioriteiten van de Aanpak geldzorgen, armoede en schulden, zoals het verdubbelen van het gebruik van de schuldhulpverlening en het tegengaan van kinderarmoede. Herinvoering eigen bijdrage Wmo Het abonnementstarief in de Wmo 2015 wordt afgeschaft en in plaats daarvan wordt de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo 2015 heringevoerd. Daarbij is het uitgangspunt dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de vormgeving zoals die voorheen was met oog voor inkomenseffecten en het beroep dat wordt gedaan op de Wmo. Anders dan beoogd in het Coalitieakkoord verdwijnt het abonnementstarief niet alleen voor de huishoudelijke hulp (vanaf 2025), maar voor alle Wmo-voorzieningen waarop het abonnementstarief nu van toepassing is (vanaf 2026). Hiervoor wordt een wetsvoorstel voorbereid.

Wet Goed Verhuurderschap In het Coalitieakkoord is afgesproken dat gemeenten meer mogelijkheden krijgen om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. Deze afspraken worden uitgevoerd in de vorm van het wetsvoorstel Goed Verhuurderschap. Het wetsvoorstel introduceert een landelijke basisnorm voor goed verhuurderschap, in de vorm van algemene regels, waaraan verhuurders en verhuurbemiddelaars zich dienen te houden. Het Rijk stelt middelen ter beschikking om gemeenten financieel te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van het wetsvoorstel. Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches Op 8 februari 2023 is de Regeling specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis 2023-2026 gepubliceerd. Voor de bestaande Brede Regeling Combinatiefuncties betekent dit een wijziging van het type 54

uitkering van een decentralisatie uitkering naar een specifieke uitkering. Vanwege deze wijziging is de inkomst via het gemeentefonds met ingang van uitkeringsjaar 2023 vervallen. De inkomensoverdracht vindt tenslotte niet meer plaats via het gemeentefonds, maar zal via de specifieke uitkering plaatsvinden. Armoedebestrijding kinderen Jaarlijks vindt in de meicirculaire actualisatie plaats van de verdeling voor het jaar t+1 en verder. De middelen worden verdeeld op basis van CBS-gegevens over kinderen met een kans op armoede. Taal voor ontheemden uit Oekraïne Ontheemden uit Oekraïne hebben nu beperkte mogelijkheden om de Nederlandse taal op vrijwillige basis te leren. Om een hogere arbeidsparticipatie te stimuleren, het mogelijk te maken voor Oekraïners om werk te doen dat past bij hun vaardigheden en opleiding en om deel te kunnen nemen aan de Nederlandse maatschappij, is het leren van de Nederlandse taal essentieel. Deze middelen (€ 15 miljoen) hebben tot doel het gemeentelijke aanbod van taalonderwijs aan volwassen ontheemden uit Oekraïne te stimuleren. Leerlingenvervoer Oekraïne Eind januari 2023 zijn er meer dan 88.000 vluchtelingen uit Oekraïne naar Nederland gekomen en ingeschreven in de basisregistratie personen (BRP), onder wie circa 18.000 kinderen en jongeren. Scholen en gemeenten spannen zich in om deze leerlingen onderwijs te bieden.

Hier hoort in sommige gevallen ook het vervoer naar de school bij. Maatschappelijke begeleiding Conform artikel 18 van de Wet inburgering 2013 voorziet het college in de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Participatie Per 2023 is een deel van de integratie-uitkering Participatie overgeheveld naar de algemene uitkering Op basis van de huidige normeringssystematiek telt dit budget in 2023 nog niet mee in de grondslag van het accres voor de jaren 2023 tot en met 2025. Daarom wordt voor dit overgehevelde budget nog één keer loon- en prijsbijstelling toegekend voor de periode 2023 tot en met 2025.

Totaal resultaat meicirculaire De doorrekening van de circulaire geeft voor onze gemeente het volgende beeld: Meicirculaire 2023

2022

2023

2024

2025

2026

2027

totaal begroot voor doorrekening

48.356,6

49.000,3

50.565,4

51.874,6

49.090,7

49.649,7

berekend op basis van meicirculaire 2023

48.464,8

49.163,2

51.270,7

52.770,0

49.794,3

50.605,6

108,2

162,9

705,3

895,4

703,6

955,9

108,2

-115,4

794,5

731,7

894,6

1.074,4

30,1

-243,8

-220,4

-244,6

-171,1

6,4

6,7

4,3

247,1

-26,9

-26,7

(bedragen x € 1.000)

per saldo mutaties Mutaties bestaan uit: •

Uitkeringsfactor/accres

•

Hoeveelheidsverschillen / WOZ waarde

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=MijnGemeenteDichtbij&id=01146b7e-0545-4419-b7d7-596d698b3805