07.b - Jaarrekening 2020 Sint-Michielsgestel - versie college 25-05-2021

Jaarrekening 2020

Inhoudsopgave Algemeen ............................................................................................................................... 3 Inleiding .............................................................................................................................. 3 Leeswijzer ........................................................................................................................... 5 Financiële positie ................................................................................................................ 5 Kerngegevens, trends en ontwikkelingen ............................................................................ 9 Programma's ........................................................................................................................ 10 Duurzaamheid .................................................................................................................. 11 Maatschappelijke ontwikkeling .......................................................................................... 28 Leefomgeving ................................................................................................................... 53 Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport ............................................................

87 Ruimtegevend bestuur .................................................................................................... 103 Paragrafen ......................................................................................................................... 118 Lokale heffingen ............................................................................................................. 119 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 128 Kapitaalgoederen............................................................................................................ 137 Financiering .................................................................................................................... 141 Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 145 Verbonden partijen ......................................................................................................... 148 Grondbeleid .................................................................................................................... 165 Jaarrekening ......................................................................................................................

170 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening............................................................ 171 Resultaat en resultaatbestemming (mutatie reserves) .................................................... 174 Incidentele baten en lasten ............................................................................................. 184 Overzicht van gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen .............................................. 187 Investeringen .................................................................................................................. 188 Reserves ........................................................................................................................ 190 Voorzieningen ................................................................................................................. 192 Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................... 193 Uitgangspunten en grondslagen ..................................................................................... 195 Financiële activa en passiva ........................................................................................... 195 Balans per 31 december 2020 ........................................................................................

196 Grondslagen van waardering balans en resultaatbestemming ........................................ 198 Toelichting op de balans ................................................................................................. 208 WNT-verantwoording ...................................................................................................... 218 Overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld .............................................. 219 Overige gegevens, gebeurtenissen na balansdatum....................................................... 223 De bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen ............................ 224 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ......................................................... 226 Bijlagen .............................................................................................................................. 227 Kostenverdeling- en toerekening MijnGemeenteDichtbij ................................................. 228 Verplichte BBV indicatoren ............................................................................................. 230 Overzicht reserves en voorzieningen, inclusief omschrijvingen ....................................... 238 Overzicht belastingen en heffingen .................................................................................

242 Personeel en salarissen en sociale lasten ...................................................................... 243 Overzicht begrotingswijzigingen ...................................................................................... 244 Specificatie investeringen 2020 ...................................................................................... 245 Grondexploitatie.............................................................................................................. 246 Subsidiestaat welzijnsactiviteiten .................................................................................... 248

2 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Algemeen

Inleiding Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening van 2020. Met deze jaarrekening legt de gemeente Sint-Michielsgestel verantwoording af over gemeenschapsgeld dat in het boekjaar 2020 is uitgegeven. Ook geven we aan wat er van de beleidsvoornemens is gerealiseerd. De gemeenteraad behandelt de jaarrekening in de raadsvergadering van 1 juli 2021. Zoals u weet is 2020 voor de gemeente Sint-Michielsgestel een bijzonder jaar geweest. Het grootste deel van het jaar verkeerde ons land en dus ook onze gemeente in crisis, veroorzaakt door de coronapandemie. Corona heeft in onze gemeente grote invloed gehad. Niet alleen op inwoners, bedrijven en (maatschappelijke) instellingen maar daarmee ook op het werk dat zowel de gemeente als de gemeenteraad hebben gedaan en hebben kunnen doen. Daar hebben we met elkaar een weg in gezocht en gevonden. Aan de ene kant hebben wij er extra taken bijgekregen op het gebied van veiligheid, handhaving, juridische zaken en communicatie, maar ook in de uitvoering van landelijke aangekondigde steunmaatregelen. We hebben ongeveer 1000 aanvragen gekregen voor de extra steunmaatregelen. We hebben ervoor gekozen om de uitvoering vanaf de aanvraag zorgvuldig op te pakken en hebben daar extra capaciteit voor ingezet.

Door deze werkwijze konden we een situatie vermijden waarin we achteraf te veel betaalde steun moeten terugvorderen, waardoor problemen alleen maar groter en individuele situaties nog complexer worden. Aan de andere kant hebben we ook dingen niet kunnen uitvoeren zoals gepland, omdat die uitvoering vanwege de geldende coronamaatregelen niet of niet goed mogelijk bleek. Zo 3 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

konden bijvoorbeeld bepaalde werkzaamheden niet uitgevoerd worden, omdat daarbij onvoldoende afstand gehouden kon worden of de maximale groepsgrootte in het geding was. Waar mogelijk hebben we hier oplossingen voor gezocht, zoals digitaal vergaderen, inzet van livestreams of aanpassing van de planning. Los daarvan kwamen nog andere uitdagingen op ons pad. Er kwamen vacatures, zowel in het college van burgemeester en wethouders, als in de gemeenteraad. We kampten net als andere gemeenten met hoge kosten in het sociaal domein. Ook de herverdeling van het gemeentefonds is in meerjarig perspectief een aanslag op onze financiële middelen. We hebben daarom ingrijpende keuzes moeten maken. Tel daar de onzekerheden door corona nog bij op. We horen de laatste tijd veel over psychische problemen bij jongeren, krijgen mogelijk te maken met oplopende werkloosheid en een groter aantal faillissementen. Daarnaast horen we ook steeds vaker berichten over (ook jonge) mensen die restklachten overhouden aan corona (long Covid). Met mogelijk een groter beroep op de WMO als gevolg. Toch is 2020 een jaar geworden waar we met trots op terugkijken. Want ondanks alle uitdagingen waar we voor stonden, zijn we erin geslaagd het merendeel van onze ambities overeind te houden. In de keuzes die we hebben moeten maken, hebben we het leefbaar houden van onze dorpen op 1 gezet.

We vinden het namelijk belangrijk om een aantrekkelijke gemeente te zijn en blijven om te wonen, te werken en te recreëren. Voor ons was 2020 daarom ook het jaar dat:  We erin slaagden om het voorzieningenniveau op peil te houden;  We in onze dorpen stevig konden gaan bouwen;  We het klimaatbewustzijn zagen toenemen en constateerden dat mensen graag willen participeren in de verduurzamingsopgave waar we voor staan;  We een grote solidariteit in onze dorpen zagen: het was met elkaar en voor elkaar. Een jaarrekening is in normale omstandigheden het spiegelbeeld van de begroting, met daarbij de tussentijdse wijzigingen. Zoals gezegd waren de omstandigheden in 2020 verre van normaal. Het beeld vertekent daarom op onderdelen. Met alle veranderingen en onaangename verrassingen die 2020 voor ons in petto had, is één ding echter niet veranderd. We hebben verantwoordelijkheid genomen waar dat moest en ruimte gegeven waar dat kon.

4 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Leeswijzer Opzet jaarstukken 2020 De jaarrekening is het sluitstuk van de totale planning & control cyclus. Eerdere documenten, die invloed hebben gehad op de inhoudelijke en financiële verantwoording zijn:  Begroting 2020 (raad 24 oktober 2019)  Dekkingsplan begroting 2019 en begroting 2020-2023 (raad 24 oktober 2019)  Bestuursrapportage 2020 (raad 29 oktober 2020). De jaarrekening 2020 kent vijf programma’s met daaronder 33 beleidsproducten, net als de begroting. De programma's zijn: 1. Duurzaamheid 2. Maatschappelijke ontwikkeling 3. Leefomgeving 4. Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport 5. Ruimtegevend bestuur. De opbouw van een programma ziet er als volgt uit:  Zo gaf dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel  Dit was het doel  Dit viel eronder  Dit kostte het  Tabel bijdrage van het programma in relatie tot de jaarrekening  Producten  Projecten. Voor alle producten die onder een programma vallen, is opgenomen:  Verantwoordelijke portefeuillehouder(s)  Dit hebben we dit jaar gedaan  Zo hebben we dit meetbaar gemaakt  Dit kostte het  Financiële toelichting. Informatie over indicatoren en kengetallen is onder het kopje 'Zo hebben we dit meetbaar gemaakt' alleen opgenomen voor producten waarvoor dit toegevoegde waarde heeft.

Verder is vanaf 2017 wettelijk voorgeschreven dat elke gemeente een basisset van een aantal beleidsindicatoren in elke begroting en jaarverslag opneemt. In dit jaarverslag zijn deze indicatoren te vinden in de bijlagen. Voor alle projecten die onder een programma vallen, is opgenomen:  Dit was het doel  Dit hebben we dit jaar gedaan.

5 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Financiële positie De financiële positie van de gemeente beschrijven we in drie onderdelen:  Het resultaat vóór bestemming De gerealiseerde exploitatie-inkomsten (baten) en -uitgaven (lasten).  De resultaatbestemming De wijzigingen in het eigen vermogen. Baten kunnen op voorhand in het eigen vermogen gestort worden (storting in reserves), of het eigen vermogen kan gebruikt worden om lasten te dekken (onttrekken aan reserves).  Het resultaat ná bestemming Het bedrag dat overblijft nadat alle lasten gedekt zijn door inkomsten of eigen vermogen.

Het resultaat Jaarresultaat 2020 De jaarrekening 2020 is afgesloten met een voordelig resultaat van € 2.522.071. Dit betreft het resultaat na bestemming, dus nadat er mutaties van en naar diverse reserves zijn verantwoord op basis van eerdere besluitvorming door de gemeenteraad. Samenvattend kan hier het volgende overzicht van worden gegeven: Resultaat (x € 1.000) Resultaat voor bestemming Resultaatbestemming

2020 2.668,6 -146,5

Resultaat na bestemming

2.522,1

Resultaat na bestemming per beleidsproduct In de volgende tabel is een overzicht opgenomen van de resultaten per beleidsproduct (saldo: baten min lasten; negatieve bedragen = nadeel en positieve bedragen = voordeel).

Beleidsproduct (bedragen x € 1.000) Klimaatadaptatie en energietransitie Plattelandsvernieuwing Afval Riolering Milieu Maatschappelijk werk Minderheden Jeugdzorg WMO Inkomensvoorziening Participatie Volksgezondheid Onderwijs Volkshuisvesting Ruimtelijke ontwikkeling Centrumplan Sint-Michielsgestel, Berlicum, Den Dungen Project Vlottrekken woningbouwplannen

Werkelijk 2019 -155 -54 -654 0 -748 497 -209 -5.570 -8.912 -2.062 -4.476 -961 -3.346 -69 -1.656 0 0

Begroot Werkelijk Resultaat 2020 na 2020 2020 wijziging -593 -79 -173 0 -881 120 -297 -6.208 -9.049 -2.085 -4.830 -1.002 -3.484 -65 -1.396 0 0

-223 124 -283 0 -653 194 -239 -6.128 -8.930 -2.025 -4.836 -992 -2.498 -64 -1.525 -2 0

6 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

370 202 -110 0 227 73 58 80 120 60 -6 10 986 1 -128 -2 0

Beleidsproduct (bedragen x € 1.000)

Werkelijk 2019

Grondexploitaties Beheer onroerend goed Groenbeheer Beheer openbare ruimte Verkeersmaatregelen Parkeren Begraafplaatsen Economische aangelegenheden Recreatieve voorzieningen Maatschappelijke voorzieningen Kunst Sport Monumentenzorg en oudheidkunde Bestuur Basisregistraties Openbare orde en veiligheid Algemene dekkingsmiddelen Algemeen budgettair

-553 -27 -1.890 -2.173 -547 0 5 -390 -358 -1.202 -286 -1.553 -290 -4.997 -873 -2.562 7.270 39.272

Resultaat na bestemming

472

Begroot Werkelijk Resultaat 2020 na 2020 2020 wijziging -608 -579 28 311 531 220 -2.207 -2.015 192 -2.557 -2.185 372 -514 -454 60 -15 0 15 -5 6 11 -494 -436 57 -389 -338 51 -1.549 -1.721 -173 -309 -286 23 -1.870 -1.733 137 -279 -244 34 -4.397 -5.258 -861 -1.045 -980 65 -2.531 -2.415 116 7.394 7.551 156 41.083 41.161 77 0

2.522

2.522

Bij elk product is onder het kopje ‘dit kostte het’ een financiële toelichting opgenomen waarbij wordt ingegaan op de verschillen tussen de begrote en gerealiseerde bedragen. Een samenvattende toelichting op het gerealiseerde resultaat is opgenomen in het hoofdstuk Jaarrekening (Toelichting resultaat). Bestemming jaarresultaat Via vaststelling van deze jaarrekening wordt de gemeenteraad voorgesteld het resultaat na bestemming als volgt te bestemmen: Bestemming resultaat (x € 1.000) - overhevelingen 2021 - reserve onderwijs gebouwelijk - algemene risicoreserve - reserve sociaal domein - coronamiddelen decembercirculaire - 25 jaar gemeente Sint-Michielsgestel - vrije reserve Resultaat na bestemming

7 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

2020 913,1 580,5 580,5 63,5 58,9 25,0 300,6 2.522,1

De vergelijkende cijfers Ten opzichte van de begroting 2020 na wijziging is een voordelig exploitatieresultaat gerealiseerd van € 2.522.000. In vergelijk met de werkelijke cijfers 2019 en de begrote cijfers 2020 kan hier het volgende beeld van worden gegeven. (bedragen x € 1.000) resultaat na bestemming

werkelijk

begroot 2020

begroot 2020

2019 voor wijziging

werkelijk

resultaat

na wijziging

2020

2020

Totaal baten exploitatie

62.058

67.222

72.873

73.936

1.062

Totaal lasten exploitatie

67.742

68.758

75.596

71.267

4.329

Resultaat voor bestemming

-5.684

-1.536

-2.723

2.669

5.391

Onttrekking aan reserves

8.275

2.321

5.372

4.271

-1.101

Storting in reserves

2.118

785

2.650

4.417

-1.768

Resultaatbestemming

6.157

1.536

2.723

-147

-2.869

472

0

0

2.522

2.522

Resultaat na bestemming

Bij de begroting na wijziging was vóór mutaties met de reserves een nadelig resultaat voorzien van € 2,723 miljoen en om een sluitende begroting te realiseren zou er per sado voor ditzelfde bedrag een onttrekking uit de reserves moeten worden gedaan. Uiteindelijk is er een voordelig resultaat voor bestemming gerealiseerd van € 2.669.000 en is per saldo € 147.000 in de reserves gestort, waardoor het werkelijke resultaat na bestemming € 2.522.000 gunstiger is, dan voorzien bij de begroting na wijziging.

8 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Kerngegevens, trends en ontwikkelingen Onderstaand overzicht geeft op hoofdlijnen inzicht in een aantal kerngegevens, belastingen en rechten en het verloop van de vermogenspositie per einde van het boekjaar van onze gemeente. Kerngegevens, trends en ontwikkelingen 2016 2017 2018

Jaarrekening

2019

2020

Aantal inwoners per 31-12

28.584

28.673

28.991

29.208

29.502

Woonruimten per 31-12 Aantal inwoners/woonruimte

11.896 2,40

11.985 2,39

12.101 2,40

12.183 2,40

12.274 2,40

Bijstandsontvangers per 31-12

255

251

241

223

227

75,72 1,71 3,98 6,84 0,87 2,04 96,24 1.624,47

60,48 1,74 4,06 6,96 0,89 2,08 81,36 1.437,49

68,04 1,84 4,28 7,34 0,94 2,19 90,00 1.521,40

80,04 2,12 4,91 8,44 0,99 2,30 105,60 1.829,31

169,96 2,15 5,02 8,60 1,06 2,48 195,75 2.909,75

87,35% 187,30

93,10% 43,15

76,39% 0,00

78,27% 372,49

93,05% 0,00

Rioolrecht (in €) basisbedrag bedrag per m3 waterverbruik opbrengsten rioolrecht (x € 1.000) dekkingspercentage Stand van de voorziening (x € 1.000)

117,84 0,34 1.801,80 104,67% 5.982,20

117,84 0,34 1.880,52 107,42% 6.612,66

117,84 0,34 1.917,87 130,04% 7.372,75

120,24 0,36 2.121,17 121,87% 8.210,51

120,24 0,36 2.059,15 156,79% 8.965,36

Onroerende-zaakbelastingen als percentage van de WOZ-waarde tarief gebruiker niet-woningen tarief eigenaar woningen tarief eigenaar niet-woningen Opbrengst OZB (x € 1.000)

0,1210% 0,1410% 0,1650% 5.437,74

0,1523% 0,1410% 0,2280% 5.852,58

0,1547% 0,1395% 0,2370% 6.115,62

0,1624% 0,1315% 0,2402% 6.170,05

0,1621% 0,1276% 0,2497% 6.414,27

Vermogenspositie Eigen vermogen (x € 1.000) Voorzieningen (x € 1.000) Vaste schulden (x € 1.000)

24.423,52 22.591,13 9.123,34 11.374,43 7.666,18 6.360,97

22.273,40 12.411,01 5.107,48

16.589,04 19.257,63 14.521,16 15.331,06 3.851,12 2.705,21

Afvalstoffenheffing (in €) basisbedrag lediging van 60 liter restafval lediging van 140 liter restafval lediging van 240 liter restafval lediging van 60 liter groen lediging van 140 liter groen appartementencomplex opbrengsten afvalverwijdering (x € 1.000) dekkingspercentage Stand van de voorziening (x € 1.000)

9 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Programma's

10 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Duurzaamheid

11 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Zo gaf dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel Het geven van ruimte is een rol die Sint-Michielsgestel wil invullen in de relatie met haar inwoners. Er is fysieke ruimte in de vorm van weidse velden, talrijke bossen, parken, rivieren en het kanaal. Volop ruimte om te fietsen, wandelen, varen of juist tot rust te komen. Maar we willen onze inwoners ook de ruimte geven om initiatief te nemen in het verbeteren van de leefomgeving. De ruimte bieden en stimuleren om mee te denken én te doen op het gebied van duurzaamheid. Duurzaamheid is van iedereen en alleen samen zetten we duurzaamheid op de kaart. We moeten nu op allerlei gebieden maatregelen nemen. Dat geldt voor de gemeente, maar ook inwoners en (maatschappelijke) ondernemers kunnen en moeten hun steentje bijdragen. De duurzaamheidsvisie en bijbehorend uitvoeringsprogramma stellen we samen met inwoners, politiek en bedrijfsleven op. Zó draagt dit programma bij aan Sint-Michielsgestel geeft ruimte.

Dit was het doel Klimaatneutraal in 2040 Duurzaamheid is van iedereen en alleen samen zetten we duurzaamheid op de kaart in onze gemeente. In 2040 willen we klimaatneutraal zijn. Hiervoor moeten we nu op allerlei gebieden maatregelen nemen. Dat gaan we ook doen. We kiezen er voor geen windturbines te plaatsen deze bestuursperiode vanwege de impact op natuur en omgeving. Leefbaarheid in het buitengebied Leefbaarheid houdt niet op bij onze dorpen. Ook ons buitengebied krijgt in deze bestuursperiode extra aandacht. Duurzaamheid, natuur en milieu spelen daarin een rol. Zodat ons buitengebied een nog betere plek wordt om samen te werken, te wonen en te recreëren. Meer aandacht voor duurzaamheid Duurzaamheid is niet zozeer een zelfstandig ‘thema’, maar een integrale manier van werken en denken die in alle beleidsvelden tot uiting komt. Duurzaamheid loopt daarmee dwars door de andere begrotingsprogramma’s heen. De duurzaamheidsgedachte heeft zich door de jaren heen steeds breder ontwikkeld tot een belangrijk speerpunt van deze tijd. De opgaven die wij krijgen vanuit het klimaatakkoord (klimaatadaptatie en energietransitie) vragen de komende jaren steeds meer aandacht. Het algemene uitgangspunt van duurzaamheid is dat in de samenleving people-planet-prosperity met elkaar in evenwicht moeten zijn. De samenhang met andere opgaven is groot.

Dat vraagt om een integrale aanpak die zorgt voor duurzame bedrijfsontwikkeling, innovatie en verbetering van het woon-, werk- en leefklimaat. De integrale aanpak baseren we op de door de Verenigde Naties opgestelde "Global Goals". We werken deze integrale aanpak verder uit in de duurzaamheidsvisie 2040. Deze moeten we nog maken. Duurzaamheid verdient een krachtige impuls als verbinder van ecologie, sociaal en economie. Samen moeten we zoeken naar nieuwe mogelijkheden en innovatieve concepten op bijvoorbeeld het gebied van energie.

Dit viel eronder Deze producten en diensten dragen bij aan het programma Duurzaamheid:  Klimaatadaptatie en energietransitie  Plattelandsvernieuwing 12 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

  

Afval Riolering Milieu

Dit grote project draagt bij aan het programma  Regionale Energiestrategie (RES)

Dit kostte het Duurzaamheid

Rekening Begroting Begroting 2019 2020 voor 2020 na wijziging wijziging

Rekening 2020

Verschil

Baten Afval

1.984

3.484

3.849

3.775

-74

Klimaatadaptatie en energietransitie

10

0

428

195

-234

Milieu

24

2

2

357

355

Plattelandsvernieuwing

304

0

127

361

234

Riolering

2.154

1.911

1.956

2.084

128

Totaal Baten

4.476

5.396

6.361

6.771

410

Rekening Begroting Begroting 2019 2020 voor 2020 na wijziging wijziging

Rekening 2020

Verschil

Duurzaamheid

Lasten Afval

-3.010

-3.484

-3.668

-3.705

-37

Klimaatadaptatie en energietransitie

-166

-203

-1.021

-417

604

Milieu

-772

-746

-882

-1.010

-128

Plattelandsvernieuwing

-1.253

-152

-1.183

-476

706

Riolering

-2.154

-1.911

-1.956

-2.084

-128

Totaal Lasten

-7.354

-6.495

-8.710

-7.692

1.017

Resultaat voor bestemming

-2.878

-1.099

-2.348

-921

1.427

1.266

60

996

257

-738

0

0

373

372

0

Saldo resultaatbestemming

1.266

60

623

-115

-738

Resultaat na bestemming

-1.611

6.495

-1.725

-1.036

689

Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves Storting in reserves

13 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Tabel bijdrage van het programma in relatie tot de gehele begroting Werkelijke baten van dit programma

Werkelijke lasten van dit programma

14 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Klimaatadaptatie en energietransitie

Verantwoordelijke(n): Eric van den Dungen

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden  We hebben uitvoering gegeven aan de energie- en warmtetransitie in lijn met de Klimaatwet, het Klimaatplan en Klimaatakkoord. Hiervoor hebben we deelgenomen aan Projectteam Regionale Energie Strategie Noordoost Brabant.  We hebben uitvoering gegeven aan de duurzaamheidsvisie en het programma. College uitvoeringsprogramma  'Groene' initiatieven hebben we zoveel mogelijk ondersteund.  We hebben eleid voor de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed voorbereid. Uitvoering ervan gebeurt volgens de Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed.  We hebben het Plan van Aanpak voor de TransitieVisie Warmte (TVW) vastgesteld. Er heeft een aanbesteding plaatsgevonden voor een projectleider voor het opstellen van een TVW.  We hebben voorbereidingen getroffen voor het vanaf 2021 energieneutraal bouwen door de verplichting tot Bijna EnergieNeutrale Gebouwen (BENG).  Zoveel mogelijk openbare verlichting is vervangen door LED en hiervoor zijn doelen gesteld.  De realisatie van Watertuin Aadal (opvang overtollig regenwater) in Middelrode is in de uitvoerende fase.  Samen met burgerinitiatief Met elkaar voor Mekaar en waterschappen hebben we een actie gevoerd bij huishoudens voor de afkoppeling van regenwater. Hieraan hebben 130 huishoudens deelgenomen.

 De duurzaamheidsvisie met uitvoeringsprogramma is vastgesteld en is in 2020 uitgevoerd.

15 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

 

Er is rekening gehouden met duurzaamheidsaspecten bij de uitvoering van het reguliere technische beheer. Er is aandacht besteed aan Duurzaamheidsprojecten, die niet genoemd zijn in de begroting. Zo is de concept RES Noordoost Brabant vastgesteld en om voor de RES 1.0 zoekgebieden voor zon en wind in beeld te hebben is een Visie zonne- en windenergie aan de gemeenteraad ter vaststelling voorgelegd. Daarnaast is subsidie bij het Rijk aangevraagd en toegekend voor de verduurzaming van koopwoningen (Regeling Reductie Energiegebruik). Hiervoor zijn centrale inkoopacties voor de aanschaf van zonnepanelen en isolatiemaatregelen in gang gezet.

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal

Realisatie 2019 11%

Verwacht 2020

Realisatie 2020 n.b.

Duurzame ontwikkeling - Klimaatbeleid via 13% percentage duurzaam opgewekte elektriciteit in de gemeente Toelichting: De CBS gegevens mbt energiegebruik uit Klimaatmonitor lopen altijd één jaar achter opde jaarrekening. Dus eind 2020 worden pas de gegevens over 2019 bekend gemaakt.

Dit kostte het Klimaatadaptatie en energietransitie

Rekening Begroting Begroting 2019 2020 voor 2020 na wijziging wijziging

Rekening 2020

Verschil

Exploitatie (x €1.000) Baten

10

0

428

195

-234

Lasten

166

203

1.021

417

604

Saldo voor bestemming

-155

-203

-593

-223

370

Onttrekking aan reserves

0

0

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

0

0

Saldo resultaatbestemming

0

0

0

0

0

-155

-203

-593

-223

370

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming (x €1.000)

Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Klimaatadaptatie en energietransitie

Begroting 2020 -593

Rekening 2020 -223

Verschil 370

In de begroting 2020 zijn middelen opgenomen om duurzaamheid op een breed terrein te promoten. Op deze middelen is in 2020 een onderuitputting ontstaan vanwege temporisering van maatregelen. Een belangrijk onderdeel hierbij zijn de rijksmiddelen (€ 237.000) vanuit het Klimaatakkoord (Decembercirculaire 2019). Deze worden overgeheveld naar 2021. 16 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Plattelandsvernieuwing

Verantwoordelijke(n): Ed Mathijssen

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden  We hebben onderzocht in hoeverre de situatie rondom de stikstofproblematiek van invloed is op ruimtelijke ontwikkelingen binnen onze gemeente.  We hebben diverse initiatieven beoordeeld rondom het beëindigen van bedrijfsactiviteiten in het buitengebied van Sint-Michielsgestel.  Bij alle plannen hebben we geadviseerd over en getoetst aan het versterken van bestaande en ontwikkelen van nieuwe groenelementen. College uitvoeringsprogramma  We hebben in beperkte mate ruimte gegeven aan uitbreiding van veehouderijen.  In onze gesprekken over en het beoordelen van plannen toetsen we aan duurzame aspecten van agrarische bedrijfsvoering.  Waar mogelijk hebben we gesprekken gevoerd met initiatiefnemers om relevante gezondheidsaspecten een plek te geven in ruimtelijke ontwikkelingen.  In diverse ontwikkelingen hebben we door aandacht te vragen voor subsidies rondom vergroening initiatieven een impuls kunnen geven.

17 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Dit kostte het Plattelandsvernieuwing

Rekening Begroting Begroting 2019 2020 voor 2020 na wijziging wijziging

Rekening 2020

Verschil

Exploitatie (x €1.000) Baten

304

0

127

361

234

Lasten

1.253

152

1.183

476

706

Saldo voor bestemming

-948

-152

-1.056

-115

940

894

60

977

239

-738

0

0

0

0

0

Saldo resultaatbestemming

894

60

977

239

-738

Saldo na bestemming (x €1.000)

-54

-92

-79

124

202

Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves Storting in reserves

Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Plattelandsvernieuwing

Begroting 2020 -79

Rekening 2020 124

Verschil 202

Binnen het beleidsproduct Plattelandsvernieuwing valt het programma Gestel Groene Gemeente, waarvoor programmafinanciering is. Dit betekent dat de restant budgetten van 2020 overgeheveld worden naar 2021. Projecten die hieronder vallen zijn Natuurcompensatie N279, Oude Aadal, watertuinen de Beemden en Aadal-Middelrode, STIKA, bewonersinitiatief watermolen Ter Steen en overige kleinere projecten. Het voordeel bij dit beleidsproduct wordt veroorzaakt door een provinciale bijdrage Ruimte voor ruimte-kavels van € 150.000, een provinciale restitutie vanuit ‘Groen-blauwe diensten’ € 14.000, bestemmingsplan Buitengebied per saldo € 31.000 en een voordeel op de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij € 7.000.

18 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Afval

Verantwoordelijke(n): Eric van den Dungen

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden College uitvoeringsprogramma  We richten onze aandacht in toenemende mate op het inzamelen van grondstoffen. De hoeveelheid restafval per inwoner is toegenomen, terwijl de doelstelling gericht is op afname tot 100 kilogram restafval per inwoner.  Corona heeft eraan bijdragen dat we meer afval hebben ingezameld, met name omdat meer mensen langere tijd thuis waren en werkten. Dit afval komt onder andere voort uit afgehaalde maaltijden en investeringen aan woningen en tuinen. Het scheiden van afval heeft het afgelopen jaar minder goed plaatsgevonden.  De verwerkingskosten van diverse afvalstromen waaronder grof huishoudelijk afval, milieustraat en GFT zijn toegenomen terwijl opbrengsten voor oud papier en verpakkingsglas zijn gedaald.  De kwaliteit van ingezameld PMD is afgenomen waardoor we te maken hebben met lagere vergoedingen. De Europese aanbesteding voor PMD-zakken heeft geleid tot een lager aankoopbedrag voor deze zakken. Dit effect wordt echter weer grotendeel teniet gedaan door de grotere afname van deze zakken. Ook dit is Corona gerelateerd.

19 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal

Realisatie 2019 131

Hoeveelheid huishoudelijk restafval per inwoner

Verwacht 2020 130

Realisatie 2020 140

Dit kostte het Afval

Rekening Begroting Begroting 2019 2020 voor 2020 na wijziging wijziging

Rekening 2020

Verschil

Exploitatie (x €1.000) Baten

1.984

3.484

3.849

3.775

-74

Lasten

3.010

3.484

3.668

3.705

-37

Saldo voor bestemming

-1.027

0

181

71

-110

372

0

19

19

0

0

0

373

372

0

Saldo resultaatbestemming

372

0

-354

-354

0

Saldo na bestemming (x €1.000)

-654

0

-173

-283

-110

Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves Storting in reserves

Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Afval

Begroting 2020 -173

Rekening 2020 -283

Verschil -110

Ondanks bijramingen is over de gehele linie een kleine overschrijding op het haalsysteemcontract afvalinzameling. Per saldo geeft dit een nadeel van € 38.000. De kosten voor de milieustraat zijn € 26.000 hoger dan begroot. Deze beide nadelen zijn deels corona gerelateerd omdat er een forse toename in de variabele kosten te zien is. Omdat de kosten hoger zijn geweest is ook meer compensabele BTW verantwoord. Dit heeft geleid tot een nadeel van € 67.000. De opbrengsten afvalstoffenheffing en diftar bleven met € 9.000 beperkt achter op de begroting. De overige verschillen, een voordelig resultaat van € 30.000, bestaan uit: toerekening bijdrage MijnGemeenteDichtbij en overige kleine verschillen. Omdat de egalisatievoorziening afval geen saldo heeft en het nadelig resultaat van dit product hier dus niet mee verrekend kan worden, komt het nadeel van € 110.000 ten laste van het jaarresultaat. Voor een nadere toelichting wordt verwezen wordt naar de paragraaf Lokale heffingen waar voor de afvalstoffenheffing een tabel is opgenomen waarin voor de baten en lasten per categorie de werkelijke bedragen worden geplaatst naast de begrote bedragen. 20 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Riolering

Verantwoordelijke(n): Eric van den Dungen

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden  We hebben het jaar rond het bestaand rioolsysteem gemonitord.  We hebben uitvoering gegeven aan het VGRP vervangingsprogramma 2020.  De geplande vervangingen van de elektromechanische pompinstallaties zijn uitgevoerd evenals het benodigd onderhoud aan pompinstallaties en randvoorzieningen.  De jaarlijkse reiniging en inspectie van het hoofdriool heeft plaatsgevonden.  We hebben via het samenwerkingsverband Doelmatig Waterbeheer de Meierij (DWDM) gewerkt aan regionale samenwerking op het gebied van waterbeheer, het uitwisselen van kennis en kunde. Als onderdeel van de samenwerking vonden er structurele overleggen en afstemmingen plaats tussen gemeente en waterschap. College uitvoeringsprogramma

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal Lengte vrijvervalriool in km Aantal klachten/meldingen van storingen drukriool en rioolverstoppingen Aantal afgekoppelde panden Controle functioneren drukriool door opsporen illegale hemelwateraansluitingen

Realisatie 2019 145 230

Verwacht 2020 150 220

Realisatie 2020 150 210

9% 10 stuks

10% 10 stuks

11% 14 stuks

Toelichting: Het aantal geregistreerde meldingen en klachten zijn nog niet uitgesplitst in het nieuwe Fixi, alle meldingen voor riolering zijn daarom samengevoegd, in 2021 zal hierin een onderverdeling worden gemaakt, om zo een beter inzicht te krijgen welke klachten en meldingen waar betrekking op hebben.

21 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Dit kostte het Riolering

Rekening Begroting Begroting 2019 2020 voor 2020 na wijziging wijziging

Rekening 2020

Verschil

Exploitatie (x €1.000) Baten

2.154

1.911

1.956

2.084

128

Lasten

2.154

1.911

1.956

2.084

-128

0

0

0

0

0

Onttrekking aan reserves

0

0

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

0

0

Saldo resultaatbestemming

0

0

0

0

0

Saldo na bestemming (x €1.000)

0

0

0

0

0

Saldo voor bestemming

Resultaatbestemming

Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Riolering

Begroting 2020 0

Rekening 2020 0

Verschil 0

Per saldo zijn er lagere kosten gemaakt voor:  drukriolering, 52.000  vrijverval riolering, € 51.000  energiekosten, € 12,000  algemeen beheer en onderhoud, € 237.000. Daarnaast is een voordelig resultaat gerealiseerd op de opbrengst rioolheffing voor een bedrag van € 172.000. Omdat er minder kosten gemaakt zijn is verder minder compensabele BTW verantwoord voor een bedrag van € 235.000. Een nadeel was er op het onderdeel kwijtscheldingen voor een bedrag van € 18.000 De overige verschillen, een voordelig resultaat van € 58.000, bestaan uit: afwijkingen in de kapitaallasten, toerekening bijdrage MijnGemeenteDichtbij en overige kleine verschillen. Riolering is een 100% kostendekkend product. Een negatief resultaat wordt onttrokken aan de voorziening Riolering en een positief resultaat gestort. Uiteindelijk is € 755.000 gestort terwijl een onttrekking van € 44.000 was begroot; een voordelig verschil derhalve van € 799.000. Verwezen wordt naar de paragraaf Lokale heffingen waar voor de rioolheffing een tabel is opgenomen waarin voor de baten en lasten per categorie de werkelijke bedragen worden geplaatst naast de begrote bedragen.

22 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Milieu

Verantwoordelijke(n): Han Looijen en Eric van den Dungen

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden  We hebben in samenwerking met de VNG en gemeenten in de regio vervolg gegeven aan het traject Bodem en Ondergrond in Gemeentelijke Omgevingsvisies (BOGO). Het subsidietraject vanuit de VNG liep in 2020 af. Hiermee is ook dit kennisdeling – en bewustmakingsproces in deze vorm beëindigd. We zetten de opgedane kennis in bij het opstellen van de omgevingsvisie.  We hebben deelgenomen aan de regionale kopgroep landbouw voor het verduurzamen van de sector. Binnen het project Proeftuin De Peel is ruimte voor innovaties. Vanuit de Regio Deal zijn extra middelen ter beschikking gekomen voor 2021 en 2022. Door deelname aan het Schone Lucht Akkoord is een start gemaakt om via de zogenaamde pilot landbouw verder bij te dragen aan de verduurzaming van deze sector. Verzoeken voor het verduurzamen van de bedrijfsprocessen hebben we benaderd met een positieve insteek.  Wij hebben mogelijke deelname van bedrijven aan de warme sanering van de varkenshouderij ondersteund. Vanwege de coronacrisis zijn er maar enkele (keukentafel)gesprekken gevoerd met agrarische ondernemers over de toekomst. Doordat provinciale eisen om stalsystemen aan te passen zijn uitgesteld tot 1 januari 2024, waren deze gesprekken minder dringend. 23 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel







 

We hebben meer dan 50 ruimtelijke ontwikkelingen getoetst op milieuaspecten. Het merendeel bestaat uit kleinere ontwikkelingen. De grotere ontwikkelingen betreffen onder meer woningbouw Den Dungen en het project Laar – Nieuw Laar. Daarnaast hebben we extra inspanningen verricht op het gebied van stikstof en PFAS. De geluidsanering voor de woningen gelegen aan de doorgaande weg Maaskantje – Hoogstraat is afgerond. In totaal zijn 106 woningen bij het onderzoek betrokken en uiteindelijk zijn bij 28 woningen geluidmaatregelen aan de gevel getroffen. Alleen de financiële afwikkeling dient nog plaats te vinden. Daarnaast zijn in overleg met het Bureau Sanering Verkeerslawaai 3 extra woningen aan het project toegevoegd die op dit moment in onderzoek zijn. De woningen gelegen aan de doorgaande weg Theerestraat – Schijndelseweg zijn onderzocht op geluidmaatregelen. Op de woningen gelegen aan de Hoogstraat in Berlicum is de geluidbelasting berekend. Dit project houdt tevens verband met de ambitie as Berlicum – Middelrode. We hebben een jaarverslag opgesteld en een uitvoeringsprogramma rondom vergunningen, toezicht en handhaving. Ook de ODBN stelt een (financieel) jaarverslag op. Door Corona heeft het project Intensivering Toezicht en Veehouderijen vertraging opgelopen. Het loopt daarom door in 2021.

College uitvoeringsprogramma

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal Aantal voorstellen voor geluidisolatie woningen

Realisatie 2019

Verwacht Realisatie 2020 2019 In totaal zijn 106 woningen aangeschreven. Van de onderzochte woningen komen 53 woningen in aanmerking voor maatregelen en hebben een voorstel gehad. Hiervan hebben 28 bewoners/eigenaren het voorstel geaccepteerd en zijn de maatregelen uitgevoerd.

24 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Dit kostte het Milieu

Rekening Begroting Begroting 2019 2020 voor 2020 na wijziging wijziging

Rekening 2020

Verschil

Exploitatie (x €1.000) Baten

24

2

2

357

355

Lasten

772

746

882

1.010

-128

Saldo voor bestemming

-748

-744

-881

-653

227

Onttrekking aan reserves

0

0

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

0

0

Saldo resultaatbestemming

0

0

0

0

0

-748

-744

-881

-653

227

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming (x €1.000)

Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Milieu

Begroting 2020 -881

Rekening 2020 -653

Verschil 227

Het voordeel bij Milieu wordt veroorzaakt door een aantal effecten. Een lagere doorbelasting van de gemeenschappelijke regeling ODBN (inclusief de afrekening van de verzoektaken over 2020) € 143.000, een provinciale bijdrage ITV (Intensivering Toezicht Veehouderijen) € 4.000, ontvangen dwangsommen vanuit handhaving € 63.000 en een lagere doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij € 17.000.

Projecten Onder het programma duurzaamheid valt het volgende project:  Regionale Energie Strategie (RES)

25 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Regionale Energie Strategie (RES)

Dit was het doel De Regionale EnergieStrategie is een belangrijk onderdeel van het Klimaatakkoord. De gemeente Boxtel is bestuurlijk trekker van de Regionale EnergieStrategie NoordOost Brabant (RES NOB) en daarmee voorzitter van de stuurgroep. Naast de andere 29 regio's in Nederland dient NOB ook een voorlopig bod en een definitief bod aan te leveren, die samen opgeteld voldoen aan de landelijke opgave van 49% minder CO uitstoot in 2030. Het voorlopig bod dient 1 juni 2020 te worden ingediend en op 1 maart 2021 het definitief bod. De RES NOB ondersteunt de gemeenten bij hun eigen opgave om energie-neutraal te willen zijn.

Dit hebben we dit jaar gedaan Naast de andere 29 regio's in Nederland hebben alle gemeenten, de provincie en de waterschappen vóór 1 juli 2020 een voorlopig bod ingediend en zijn gemeenten aan de slag gegaan om zoekgebieden voor zon en wind op land aan te wijzen. Daarbij is ook een nauwe samenwerking met de netbeheerders Enexis en Tennet, omdat de beschikbare netwerkcapaciteit bepalend is voor de realisatie van de doelen. Er zijn ook afspraken gemaakt over de organisatie van de RES NOB. Dit heeft geresulteerd in een concept RES NOB, die in juni 2020 door de raad is vastgesteld en in een Visie zonne- en windenergie, die in december 2020 aan de raad is aangeboden en waarvoor in 2021 een participatietraject windenergie voor wordt doorlopen. In juli 2021 wordt 26 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

een definitief bod in de RES NOB 1.0 aangeboden aan het NPRES, dat tweejaarlijks wordt herzien. Verder is in 2020 een plan van aanpak voor de TVW opgesteld, is het projectleiderschap aanbesteed en is in oktober 2020 gestart met het traject om te komen tot een TVW, die in de tweede helft van 2021 aan de raad ter vaststelling wordt aangeboden. Onderdeel daarvan is een uitgebreid communicatie en participatietraject.

27 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Maatschappelijke ontwikkeling

28 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Zo gaf dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel Samen met inwoners kijken we hoe we de directe leefomgeving kunnen versterken. Hoe we inwoners meer in hun eigen kracht kunnen zetten en hoe we ze de ruimte kunnen geven om hun mogelijkheden goed te gebruiken. Is dit niet mogelijk? Dan proberen we ondersteuning te bieden via maatwerkoplossingen. Zó draagt dit programma bij aan Sint-Michielsgestel geeft ruimte.

Dit was het doel Het sociaal domein stond in 2020 in het teken van de ontschotting van de Wmo, de Jeugdwet en de Participatiewet. We zetten de vraag van de inwoner centraal en vergroten de kracht en zelfredzaamheid van inwoners. Het doel van de transformatie op het sociaal domein is het bereiken van snellere, betere, effectievere en integrale hulp en ondersteuning. Met de vorming van de wijkteams, de nieuwe Verordening sociaal domein en de uitvoeringsagenda sociaal domein 2020-2023 hebben we hieraan bijgedragen. Uiteraard hebben bezuinigingsopgaven in het sociale domein wel invloed op de mate waarin wij de inwoners de noodzakelijke zorg kunnen geven. Dit betekent dat we hebben gezocht naar mogelijkheden om de aanspraak op gespecialiseerde zorg (2e lijn) te beperken, beter benutten van collectieve voorzieningen (vrijwillig en professioneel) en tegelijkertijd willen we op meerdere vlakken een kwaliteitsslag maken. We hebben hierover gesproken met de klankbordgroep van uw raad. Het programma Maatschappelijke Ontwikkeling laat op de verschillende onderwerpen een positief resultaat zien. Het grootste positieve resultaat zien we op de Wmo, Jeugd, Onderwijs en inkomensvoorziening. Wij vermoeden dat inwoners tijdens de corona-pandemie niet of minder gebruik hebben gemaakt van zorg en ondersteuning. Vooral in de PGB-budgetten zien we dat.

Ook de verwachte groei van het aantal uitkeringen en beroep op bijzondere bijstand is uitgebleven. Dit verklaart een groot deel van het positieve resultaat. We zijn echter voorzichtig om hier voor het meerjarenperspectief conclusies aan te verbinden. Het jaar 2020 is vanwege corona geen representatief jaar. Het forse overschot op onderwijs wordt veroorzaakt door de verkoop van het voormalig schoolgebouw aan Irenestraat 2.

Dit viel eronder Deze producten en diensten dragen bij aan het programma Maatschappelijke Ontwikkeling:  Maatschappelijk werk  Minderheden (vluchtelingen/statushouders)  Jeugdzorg  Wmo  Inkomensvoorziening  Participatie  Volksgezondheid  Onderwijs

Corona Corona heeft veel invloed gehad voor onze inwoners in het sociale domein. Zo hebben we onze dienstverlening vanuit de wijkteams moeten aanpassen aan de corona-maatregelen. Ook zijn maatschappelijke activiteiten in aangepaste vorm uitgevoerd. Dit is gebeurd met vele vrijwilligers die bereid waren iets extra's te doen voor inwoners die het hard nodig hadden. 29 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

We hebben als gevolg van corona extra ingezet op mantelzorgers, ouderen, (welzijns)dagbesteding, kinderen/jongeren, statushouders/minderheden, laaggeletterdheid en digitale vaardigheden. Het is lastig aan te geven welk effect corona heeft op de vraag naar ondersteuning op basis van de Jeugdwet, Wmo of Participatiewet. De cijfers schommelen iets. Soms zien we een korte daling, omdat mensen geen hulpverleners willen ontvangen uit angst voor besmetting of sociale druk voor gezinnen wegvalt. Daarna trekt de vraag weer iets aan. Het aantal uitkeringen blijft (nog) stabiel. In de rapportage Sociaal Domein gaan wij op deze cijfers dieper in.

30 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Dit kostte het Maatschappelijke ontwikkeling

Rekening Begroting Begroting 2019 2020 voor 2020 na wijziging wijziging

Rekening 2020

Verschil

Baten Inkomensvoorziening

3.704

3.671

6.836

6.931

95

Jeugdzorg

4

4

4

4

0

Maatschappelijk werk

0

0

0

0

0

Minderheden

0

0

0

0

0

Onderwijs

361

520

502

1.168

666

Participatie

5

0

0

0

0

Volksgezondheid

10

0

0

0

0

WMO

175

552

588

459

-130

4.259

0

0

8.562

632

Rekening Begroting Begroting 2019 2020 voor 2020 na wijziging wijziging

Rekening 2020

Verschil

Totaal Baten Maatschappelijke ontwikkeling

Lasten Inkomensvoorziening

-5.690

-5.816

-8.614

-8.411

203

Jeugdzorg

-6.316

-6.549

-6.792

-6.505

286

Maatschappelijk werk

-194

-56

-863

-757

106

Minderheden

-209

-279

-297

-239

58

Onderwijs

-3.707

-3.760

-3.926

-3.606

320

Participatie

-4.736

-4.306

-4.900

-4.885

15

-971

-1.021

-1.002

-992

10

WMO

-8.434

-9.633

-8.717

-8.193

524

Totaal Lasten

-30.257

0

0

-33.588

1.523

Resultaat voor bestemming

-25.999

-26.674

-27.180

-25.026

2.154

1.791

1.411

1.645

1.372

-273

Storting in reserves

831

480

1.300

1.800

-500

Saldo resultaatbestemming

960

931

345

-428

-773

-25.039

-25.743

-26.835

-25.454

1.381

Volksgezondheid

Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves

Resultaat na bestemming

31 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Tabel bijdrage van het programma in relatie tot de gehele begroting Werkelijke baten van dit programma

Werkelijke lasten van dit programma

32 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Maatschappelijk werk

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden  De ondersteuning van vrijwilligers is in 2020 aangepast naar de behoefte en de mogelijkheden binnen de coronamaatregelen. BINT en SMGHelpt hebben gedurende de corona-lockdown vraag en aanbod van klussen en vrijwilligers bij elkaar gebracht.  Met het project Bewegen 55+ bevordert BINT samen met de ouderenorganisaties gezond en vitaal ouder worden en wordt het huidig aanbod in kaart gebracht.  We zijn op weg naar een dementievriendelijke gemeenschap (DVG). Inmiddels is elke kern is vertegenwoordigd in de werkgroep DVG. Het doel is om inwoners bewust te maken van dementie, ze te informeren wat dementie inhoudt en hoe om te gaan met mensen met dementie.  In 2020 is geïnvesteerd in de uitbreiding van de (voorliggende) dagbestedingsvoorzieningen. De voorziening wordt verder doorontwikkeld en afgestemd op de nieuwe regionale inkoop voor Wmo vanaf 2022.  Inwoners kunnen met alle vragen over zorg en ondersteuning terecht bij Wegwijs. Zij brengen de vraag van de inwoner in beeld. Wegwijs handelt de vraag zelf af of verwijst naar een voorliggende voorziening of het wijkteam.  Vanuit het project 0e1e lijn is gestart met een wijkgerichte aanpak. Hiermee maken we de verbinding in de wijken en buurten sterker. We richten ons op de behoefte van een wijk en sluiten aan bij wat er al is.

We betrekken primaire partners, inwoners en vrijwilligersorganisaties in deze aanpak. 33 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

College uitvoeringsprogramma  Volwaardig meedoen / Langer zelfstandig thuis: er is een plan van aanpak opgesteld om Volwaardig Meedoen / Langer zelfstandig thuis verder door te ontwikkelen in iedere kern. Het was lastig in 2020 een interactieve aanpak van de grond te krijgen. We hebben als doel lokale coalities (werkgroepen) samen te stellen en hier is in 2020 aan gewerkt.  Eenzaamheid: het project ‘Achter de voordeur’ is in 2020 geëvalueerd. De adviezen zijn opgenomen in een nieuw project ‘Positief gezond ouder worden in de buurt’. Voor de uitvoering van dit nieuwe project is een externe subsidie toegekend gekregen.  Subsidiebeleid: binnen het project 0e1e lijn werken we samen met onze primaire partners aan een betere samenwerking. In december is het subsidiekader primaire gesubsidieerde partners 2022 e.v. vastgesteld.

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal

Realisatie 2019

Verwacht 2020

Realisatie 2020

Toelichting: De werkzaamheden voor het maatschappelijk werk worden vooral uitgevoerd door onze professionele partners. De afspraken hierover zijn vastgelegd in een maatschappelijke opdracht. De professionele partners geven hierover een verantwoording in hun jaarverslag. Omdat de jaarverslagen van onze professionele partners niet op tijd beschikbaar zijn voor het jaarverslag van de gemeente, nemen wij vanaf 2021 een verantwoording op in de rapportage Sociaal Domein.

Dit kostte het Rekening Begroting Begroting 2019 2020 voor 2020 na wijziging wijziging

Rekening 2020

Verschil

Exploitatie (x €1.000) Baten

0

0

0

0

0

Lasten

194

56

863

757

106

Saldo voor bestemming

-194

-56

-863

-757

106

Onttrekking aan reserves

793

823

983

950

-33

Storting in reserves

101

0

0

0

0

Saldo resultaatbestemming

691

823

983

950

-33

Saldo na bestemming (x €1.000)

497

767

120

194

73

Resultaatbestemming

34 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Maatschappelijk werk

Begroting 2020 120

Rekening 2020 194

Verschil 73

De uitvoering van het product Maatschappelijk werk is voordelig uitgevallen. Dit leidt tot een voordelig resultaat van € 73.000 ten opzichte van de begroting. Door Corona heeft de doorstart van Volwaardig meedoen niet plaatsgevonden. Hierdoor hebben er geen activiteiten plaatsgevonden en zijn de budgetten maar gedeeltelijk aangewend. De budgetten zijn als gevolg hiervan besteed aan de dementie vriendelijke gemeenschap en gedeeltelijk aan de voortzetting van de welzijnsdagbesteding. Er is een incidentele ontvangst na de afrekening van de subsidie 2019 aan BINT. Deze wordt via resultaatbestemming toegevoegd aan de reserve sociaal domein. Ook zijn er minder aanvragen ontvangen voor het innovatiebudget wat een overschot tot gevolg heeft. Daarnaast is de begrote reserveonttrekking lager uitgevallen. Overige verschillen bestaan uit afwijkingen in de toerekening van de bijdrage voor MijnGemeenteDichtbij.

35 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Minderheden

Verantwoordelijke(n): Lianne van der Aa en Peter Raaijmakers

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden  We hebben 25 nieuwe statushouders gehuisvest. De taakstelling was echter 28 statushouders: 8 vanwege een achterstand van 2019 en 20 uit de taakstelling van 2020. Door een tekort aan passende woningen was dit niet haalbaar.  Met diverse lokale partners hebben we statushouders ondersteund om na vestiging praktisch hun weg te vinden op diverse leefgebieden. Voor kwetsbare statushouders is naast de begeleiding door (de vrijwilligers van) Vluchtelingenwerk ook Wmobegeleiding ingezet.  Met lokale en regionale partners (Agrifood Capital) hebben we statushouders ondersteund om actief mee te doen in de samenleving, liefst door betaald werk.  Het Taalhuis heeft (voormalig) statushouders extra taalondersteuning geboden, al dan niet naast de inburgering.  De wetswijziging Wet inburgering is uitgesteld naar 1 januari 2022. Desondanks hebben we ons al intensief voorbereid en werken we al zoveel mogelijk in de geest van de nieuwe wet. We trekken hierin samen op met buurgemeenten om kennis te delen, van elkaar te leren en nieuwe initiatieven te ontwikkelen.

36 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

College uitvoeringsprogramma  Naast onze participatieconsulenten helpt met name WSD statushouders bij de weg naar werk. Bint en WSD hebben afgesproken om in 2021 meer samen te werken (bijv. stageplekken, voorlichting) om elkaars activiteiten te versterken.  We hebben statushouders en andere migranten geholpen om de Nederlandse taal nog beter te leren, ook vanwege de Wet Taaleis (Participatiewet). Dit gebeurde door de partners in het Taalhuis en door inzet van het programma TaalDoen! van WSD.  Met Vluchtelingenwerk zijn afspraken gemaakt over betere warme overdracht en samenwerking met Schuldhulpmaatjes om financiële problemen later te voorkomen.

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal Taakstelling huisvesting statushouders

Statushouders uitgestroomd uit de uitkering Participatiegraad statushouders met een uitkering (%)*

Realisatie 2019 Taakstelling incl. achterstand: 30 Realisatie: 22 13 LMA: 18% GMA: 60% HMA: 22%

Verwacht 2020 Taakstelling: 20 Taakstelling incl. achterstand: 28 15

Realisatie 2020

25

10

LMA: 17% LMA: 15% GMA: 61% GMA: 62% HMA: 22% HMA: 23%

Laag maatschappelijk actief (LMA): geïsoleerd leven / sociale contacten buitenshuis Gemiddeld maatschappelijk actief (GMA): georganiseerde activiteiten / onbetaald werk Hoog maatschappelijk actief (HMA): betaald werk (met ondersteuning) Toelichting: op 01-01-2020 ontvingen 27 statushouders een uitkering. Op 01-01-2021 ontvingen 33 statushouders een uitkering. Achter een uitkering kunnen meerdere gezinsleden schuil gaan. M.b.t. uitstroom uit de uitkering: 8 statushouders vonden betaald werk, 1 statushouder ging studeren en 1 statushouder is verhuisd. M.b.t. participatiegraad: 8 statushouders vonden betaald werk in deeltijd, al dan niet met loonkostensubsidie; 1 statushouder is gestart als zelfstandig ondernemer.

37 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Dit kostte het Rekening Begroting Begroting 2019 2020 voor 2020 na wijziging wijziging

Rekening 2020

Verschil

Exploitatie (x €1.000) Baten

0

0

0

0

0

Lasten

209

279

297

239

58

Saldo voor bestemming

-209

-279

-297

-239

58

Onttrekking aan reserves

0

0

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

0

0

Saldo resultaatbestemming

0

0

0

0

0

-209

-279

-297

-239

58

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming (x €1.000)

Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Minderheden

Begroting 2020 -297

Rekening 2020 -239

Verschil 58

Het budget voor de invoering van de Wet Inburgering is beperkt ingezet. De ingangsdatum van deze nieuwe wet is uitgesteld naar 2022. De niet bestede middelen van € 44.000 worden overgeheveld van 2020 naar 2021. De overige verschillen bestaan uit afwijkingen in de kapitaallasten en toerekening bijdrage MijnGemeenteDichtbij (€ 14.000).

38 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel

Jeugdzorg

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers

Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden Landelijk:  We hebben in 2020 de voorbereiding gedaan voor de gewijzigde verordening sociaal domein en de bijhorende nadere regels jeugdhulp 2021. Dit was nodig op advies van de VNG, betrokken zorgaanbieders, ervaringen uit de praktijk en de regionale inkoop. Lokaal/Regionaal:  In 2020 is de voorbereiding op de inkoop Jeugdhulp 2021 gestart. Dit vraagt een nieuwe manier van werken van onze consulenten Wegwijs. Zij werken met een nieuw productenboek jeugdhulp. Daarnaast leren consulenten hoe zij doelen stellen met ouders/jeugdigen en zorgaanbieders.  Nieuwe contracten met JeugdZorgPlus aanbieders zijn afgesloten.  Er zijn regionale afspraken gemaakt over beleidsthema's in de jeugdwet en met GI's (Gecertificeerde Instellingen) en Onderwijs. College uitvoeringsprogramma  We maken gebruik van de route meer- en maatwerk bij wachtlijsten. De wachtlijsten bij zorgaanbieders is één van de regionale projecten waaraan uitvoering wordt gegeven door het regionale beleidsteam jeugdhulp. De regionale inkooporganisatie voert periodiek gesprekken met zorgaanbieders over de wachtlijsten.  Wij geven uitvoering aan de maatregelen op het terrein van jeugdhulp. Deze maatregelen gaan over betere samenwerking met huisartsen of andere partijen. Daarnaast wordt ingezet op preventief werken.

Ook kijken we kritisch naar de in- en uitstroom bij jeugdhulp.  Tijdens het hele jaar hebben wij uitvoering gegeven aan het jongerenwerk. In dit bijzondere jaar hebben de jongerenwerkers en buurtsportcoaches van Bint extra activiteiten georganiseerd. Met het organiseren van deze activiteiten was vooral aandacht voor de doelgroep (kwetsbare) jongeren.

Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal

Realisatie 2019

Verwacht 2020

Realisatie 2020

Toelichting: De indicatoren voor jeugdhulp zijn opgenomen in de halfjaarlijkse rapportage Sociaal Domein. De raad ontvangt deze rapportage via een raadsinformatiebrief. 39 ____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2020 Gemeente Sint-Michielsgestel