07.a - Jaarrekening 2021 Sint-Michielsgestel - DEF versie (1292128)
Tekst van het document
Jaarrekening 2021
Inhoudsopgave Algemeen .............................................................................................................................. 3 Inleiding ............................................................................................................................. 3 Leeswijzer .......................................................................................................................... 4 Financiële positie ............................................................................................................... 5 Kerngegevens, trends en ontwikkelingen ........................................................................... 7 Programma's ......................................................................................................................... 8 Duurzaamheid ...................................................................................................................
9 Maatschappelijke ontwikkeling ..........................................................................................26 Leefomgeving ...................................................................................................................52 Verkeersmaatregelen........................................................................................................71 Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport ............................................................85 Ruimtegevend bestuur ....................................................................................................100 Paragrafen .........................................................................................................................114 Lokale heffingen .............................................................................................................114 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .....................................................................122 Kapitaalgoederen............................................................................................................130 Financiering ....................................................................................................................135 Bedrijfsvoering ................................................................................................................139 Verbonden
partijen .........................................................................................................142 Grondbeleid ....................................................................................................................158 Jaarrekening ......................................................................................................................162 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening............................................................162 Resultaat en resultaatbestemming (mutatie reserves) ....................................................167 Incidentele baten en lasten .............................................................................................176 Overzicht van gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen ..............................................180 Investeringen ..................................................................................................................181 Reserves ........................................................................................................................183 Voorzieningen .................................................................................................................185 Begrotingsrechtmatigheid ...............................................................................................186 Uitgangspunten en grondslagen
.....................................................................................188 Financiële activa en passiva ...........................................................................................188 Balans per 31 december 2021 ........................................................................................189 Grondslagen van waardering balans en resultaatbestemming ........................................192 Toelichting op de balans .................................................................................................202 WNT-verantwoording ......................................................................................................214 Overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld ..............................................217 Overige gegevens, gebeurtenissen na balansdatum.......................................................219 De bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen ............................220 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .........................................................224 Bijlagen ..............................................................................................................................225 Kostenverdeling- en toerekening MijnGemeenteDichtbij .................................................225 Verplichte BBV indicatoren
.............................................................................................228 Overzicht reserves en voorzieningen, inclusief omschrijvingen .......................................235 Overzicht belastingen en heffingen .................................................................................238 Personeel en salarissen en sociale lasten ......................................................................239 Overzicht begrotingswijzigingen ......................................................................................240 Specificatie investeringen 2021 ......................................................................................242 Grondexploitatie..............................................................................................................243 Subsidiestaat welzijnsactiviteiten ....................................................................................245
2 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Algemeen
Inleiding Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening van 2021. Met deze jaarrekening legt de gemeente Sint-Michielsgestel verantwoording af over gemeenschapsgeld dat in het boekjaar 2021 is uitgegeven. Ook geven we aan wat er van de beleidsvoornemens is gerealiseerd. De gemeenteraad behandelt de jaarrekening in de raadsvergadering van 30 juni 2022. Zoals u weet is 2021 net als 2020 voor de gemeente Sint-Michielsgestel een bijzonder jaar geweest. Het grootste deel van het jaar verkeerde ons land en dus ook onze gemeente in crisis, veroorzaakt door de coronapandemie. Veel voorzieningen waren gesloten, bijeenkomsten waren slechts beperkte tijd en onder strikte voorwaarden mogelijk. Het land ging op slot, weer open en aan het eind van het jaar met een harde lock-down opnieuw op slot. Uiteraard had dit grote gevolgen. Voor inwoners, voor bedrijven, en (maatschappelijke) instellingen maar ook op het werk van de gemeente en de gemeenteraad. Toch zijn we er ook dit jaar in geslaagd hier met elkaar een weg in te zoeken én in te vinden. Los van de coronapandemie en de gevolgen daarvan, kwamen nog andere uitdagingen op ons pad. Er kwamen vacatures, zowel in de gemeenteraad, als in de gemeente zelf. De druk op de arbeidsmarkt bleek groot, waardoor vacatures regelmatig gedurende langere tijd open bleven staan en geplande werkzaamheden uitgesteld moesten worden.
Een beeld dat overigens voor veel gemeenten herkenbaar is. Ook de effecten van de herverdeling van het gemeentefonds, waarover wij al eerder waarschuwend berichtten, bleken dit jaar in meerjarig perspectief een aanslag op onze financiële middelen te worden. Naar het inmiddels bijgestelde herverdeeleffect gaan we jaarlijks minder aan inkomsten krijgen, oplopend tot € 1,1 miljoen in 2026 (voorlopig nadeel per inwoner van maximaal € 37,50 in plaats van € 60,00 waar we eerder van uit zijn gegaan). We hebben daarom opnieuw keuzes moeten maken. 3 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Toch is 2021 een jaar geworden waar we ook met een goed gevoel op terugkijken. Natuurlijk hadden we gehoopt samen met onze inwoners ons 25-jarig jubileum te kunnen vieren. Dat kon helaas niet doorgaan. Maar we vinden het een mooie gedachte dat we ondanks het feit dat delen van onze samenleving bijna 2 jaar stilgelegen hebben, de saamhorigheid in en daarmee de leefbaarheid van onze dorpen hebben weten te behouden. Samen met de sterk toegenomen zorg voor onze leefomgeving en het klimaat zijn dit belangrijke ingrediënten voor de toekomst. Een jaarrekening is in normale omstandigheden het spiegelbeeld van de begroting, met daarbij de tussentijdse wijzigingen. Zoals gezegd waren ook in 2021 de omstandigheden voor onze gemeente verre van normaal. Er kwamen ongeplande zaken op onze weg, die direct om een oplossing vroegen, andere wel geplande zaken konden helaas niet worden uitgevoerd of schoven op in de tijd. Het beeld vertekent daarom op onderdelen. Hoewel ook 2021 ons voor de nodige uitdagingen stelde, kunnen we aan het eind van het jaar concluderen dat naast de vaste taken die we als gemeente hebben, ook de meeste onderdelen uit het uitvoeringsprogramma van het college gerealiseerd zijn. Afsluitend mogen we dan ook constateren dat we ook dit jaar geheel in de geest van het coalitieakkoord verantwoordelijkheid hebben genomen waar dat moest en ruimte hebben gegeven waar dat kon.
Leeswijzer Opzet jaarstukken 2021 De jaarstukken 2021 bestaan uit de volgende hoofdstukken: Hoofdstuk Algemeen Dit hoofdstuk bevat een korte samenvatting van het jaar 2021 en het behaalde resultaat. Hoofdstuk Programma's Dit hoofdstuk beschrijft per programma de realisatie van de voorgenomen beleidsdoelstellingen en de inzet van financiële middelen per programma. Hoofdstuk Paragrafen In dit hoofdstuk zijn de 7 voorgeschreven paragrafen opgenomen. De onderwerpen van de paragrafen zijn belangrijk voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. De paragrafen zijn eigenlijk dwarsdoorsnedes van de verschillende programma’s. Hoofdstuk Jaarrekening De jaarrekening bestaat naast een aantal voorgeschreven onderdelen met name uit een verantwoording van het financiële resultaat, de balans en toelichting hierop en een overzicht van baten en lasten. Hoofdstuk Bijlagen In dit hoofdstuk is een aantal samenvattende overzichten opgenomen. Onderdeel Planning en Controlcyclus De jaarrekening is het sluitstuk van de totale planning & control cyclus. Eerdere documenten, die invloed hebben gehad op de inhoudelijke en financiële verantwoording zijn: Begroting 2021 (raad 29 oktober 2020); Kadernota 2021 (raad 1 juli 2021); Eerste bestuursrapportage 2021 (raad 1 juli 2021); Tweede bestuursrapportage 2021 (raad 21 oktober 2021).
Programmaverantwoording De jaarrekening 2021 kent vijf programma’s met daaronder 33 beleidsproducten, net als de begroting. De programma's zijn: 4 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
1. 2. 3. 4. 5.
Duurzaamheid Maatschappelijke ontwikkeling Leefomgeving Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport Ruimtegevend bestuur.
De opbouw van een programma ziet er als volgt uit: Zo gaf dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel Dit was het doel Dit viel eronder Dit kostte het Tabel bijdrage van het programma in relatie tot de jaarrekening Producten Projecten. Voor alle producten die onder een programma vallen, is opgenomen: Verantwoordelijke portefeuillehouder(s) Dit hebben we dit jaar gedaan Zo hebben we dit meetbaar gemaakt Dit kostte het Financiële toelichting. Informatie over indicatoren en kengetallen is onder het kopje 'Zo hebben we dit meetbaar gemaakt' alleen opgenomen voor producten waarvoor dit toegevoegde waarde heeft. Verder is vanaf 2017 wettelijk voorgeschreven dat elke gemeente een basisset van een aantal beleidsindicatoren in elke begroting en jaarverslag opneemt. In dit jaarverslag zijn deze indicatoren te vinden in de bijlagen. Voor alle projecten die onder een programma vallen, is opgenomen: Dit was het doel Dit hebben we dit jaar gedaan.
Financiële positie De financiële positie van de gemeente beschrijven we in drie onderdelen: Het resultaat vóór bestemming De gerealiseerde exploitatie-inkomsten (baten) en -uitgaven (lasten). De resultaatbestemming De wijzigingen in het eigen vermogen. Baten kunnen op voorhand in het eigen vermogen gestort worden (storting in reserves), of het eigen vermogen kan gebruikt worden om lasten te dekken (onttrekken aan reserves). Het resultaat ná bestemming Het bedrag dat overblijft nadat alle lasten gedekt zijn door inkomsten of eigen vermogen.
5 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Het resultaat Jaarresultaat 2021 De jaarrekening 2021 is afgesloten met een voordelig resultaat van € 1.708.600. Dit betreft het resultaat na bestemming, dus nadat er mutaties van en naar diverse reserves zijn verantwoord op basis van eerdere besluitvorming door de gemeenteraad. Samenvattend kan hier het volgende overzicht van worden gegeven: Resultaat (x € 1.000) Resultaat voor bestemming Resultaatbestemming Resultaat na bestemming
2021 2.840,3 -1.131,7 1.708,6
Toelichting resultaat 2021 Bij elk product is onder het kopje ‘dit kostte het’ een financiële toelichting opgenomen waarbij wordt ingegaan op de verschillen tussen de begrote en gerealiseerde bedragen. Een samenvattende toelichting op het gerealiseerde resultaat is opgenomen in het hoofdstuk Jaarrekening (Toelichting resultaat). Bestemming jaarresultaat Via vaststelling van deze jaarrekening wordt de gemeenteraad voorgesteld het resultaat na bestemming als volgt te bestemmen: Bestemming resultaat (x € 1.000) - overhevelingen - toevoeging aan de Vrije reserve Resultaat na bestemming
2021 1.584,2 124,4 1.708,6
De vergelijkende cijfers Ten opzichte van de begroting 2021 na wijziging is een voordelig exploitatieresultaat gerealiseerd van € 1.709.000. In vergelijk met de werkelijke cijfers 2020 en de begrote cijfers 2021 kan hier het volgende beeld van worden gegeven. (bedragen x € 1.000) resultaat na bestemming
werkelijk begroot 2021 begroot 2021 2020 voor wijziging
werkelijk
resultaat
na wijziging
2021
2021
Totaal baten exploitatie
73.936
68.160
76.430
72.141
-4.289
Totaal lasten exploitatie
71.267
68.503
75.588
69.301
6.287
Resultaat voor bestemming
2.669
-342
842
2.840
1.998
Onttrekking aan reserves
4.271
2.863
5.303
5.747
444
Storting in reserves
4.417
2.521
6.145
6.879
-734
Resultaatbestemming
-147
342
-842
-1.132
-289
Resultaat na bestemming
2.522
0
0
1.709
1.709
Bij de begroting na wijziging was vóór mutaties met de reserves een voordelig resultaat voorzien van € 842.000 en om een sluitende begroting te realiseren zou er per sado voor ditzelfde bedrag een storting in de reserves moeten worden gedaan. Uiteindelijk is er een voordelig resultaat voor bestemming gerealiseerd van € 1.998.000 en is per saldo € 289.000 meer in de reserves gestort, waardoor het werkelijke resultaat na bestemming € 1.709.000 gunstiger is, dan voorzien bij de begroting na wijziging.
6 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Kerngegevens, trends en ontwikkelingen Onderstaand overzicht geeft op hoofdlijnen inzicht in een aantal kerngegevens, belastingen en rechten en het verloop van de vermogenspositie per einde van het boekjaar van onze gemeente. Kerngegevens, trends en ontwikkelingen Jaarrekening Aantal inwoners per 31-12 Woonruimten (statline BAG/CBS) per 31-12 Aantal inwoners/woonruimte Bijstandsontvangers per 31-12
2017 28.673 11.985
2018 28.991 12.101
2019 29.208 12.183
2020 29.502 12.274
2021 29.731 12.438
2,39 251
2,40 241
2,40 223
2,40 227
2,39 215
60,48 1,74 4,06 6,96 0,89 2,08 81,36 1.437,49
68,04 1,84 4,28 7,34 0,94 2,19 90,00 1.521,40
80,04 2,12 4,91 8,44 0,99 2,30 105,60 1.829,31
169,96 2,15 5,02 8,60 1,06 2,48 195,75 2.909,75
162,24 2,48 5,79 9,92 1,23 2,86 192,00 2.953,48
93,10% 43,15
76,39% 0,00
78,27% 372,49
93,05% 0,00
112,75% 480,59
117,84 117,84 120,24 0,34 0,34 0,36 1.880,52 1.917,87 2.121,17 107,42% 130,04% 121,87% 6.612,66 7.372,75 8.210,51
120,24 0,36 2.059,15 156,79% 8.965,36
107,88 0,34 1.873,66 131,64% 9.421,46
Onroerende-zaakbelastingen als percentage van de WOZ-waarde tarief gebruiker niet-woningen tarief eigenaar woningen tarief eigenaar niet-woningen Opbrengst OZB (x € 1.000)
0,1523% 0,1547% 0,1624% 0,1410% 0,1395% 0,1315% 0,2280% 0,2370% 0,2402% 5.852,58 6.115,62 6.170,05
0,1621% 0,1276% 0,2497% 6.414,27
0,1871% 0,1317% 0,2899% 7.097,31
Vermogenspositie Eigen vermogen (x € 1.000) Voorzieningen (x € 1.000) Vaste schulden (x € 1.000)
22.591,13 22.273,40 16.589,04 19.257,63 22.097,95 11.374,43 12.411,01 14.521,16 15.331,06 13.763,96 6.360,97 5.107,48 3.851,12 2.705,21 2.056,15
Afvalstoffenheffing (in € ) basisbedrag lediging van 60 liter restafval lediging van 140 liter restafval lediging van 240 liter restafval lediging van 60 liter groen lediging van 140 liter groen appartementencomplex opbrengsten afvalverwijdering (x € 1.000) dekkingspercentage Stand van de voorziening (x € 1.000) Rioolrecht (in €) basisbedrag bedrag per m3 waterverbruik opbrengsten rioolrecht (x € 1.000) dekkingspercentage Stand van de voorziening (x € 1.000)
7 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Programma's
8 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Duurzaamheid
Zo gaf dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel Het geven van ruimte is een rol die Sint-Michielsgestel wil invullen in de relatie met haar inwoners. Er is fysieke ruimte in de vorm van weidse velden, talrijke bossen, parken, rivieren en het kanaal. Volop ruimte om te fietsen, wandelen, varen of juist tot rust te komen. Maar we willen onze inwoners ook de ruimte geven om initiatief te nemen in het verbeteren van de leefomgeving. De ruimte bieden en stimuleren om mee te denken én te doen op het gebied van duurzaamheid. Duurzaamheid is van iedereen en alleen samen zetten we duurzaamheid op de kaart. We moeten nu op allerlei gebieden maatregelen nemen. Dat geldt voor de gemeente, maar ook inwoners en (maatschappelijke) ondernemers kunnen en moeten hun steentje bijdragen. De duurzaamheidsvisie en bijbehorend uitvoeringsprogramma stellen we samen met inwoners, politiek en bedrijfsleven op. Zó draagt dit programma bij aan Sint-Michielsgestel geeft ruimte.
Dit was het doel Klimaatneutraal in 2040 Duurzaamheid is van iedereen en alleen samen zetten we duurzaamheid op de kaart in onze gemeente. In 2040 willen we klimaatneutraal zijn. Hiervoor moeten we nu op allerlei gebieden maatregelen nemen. Dat gaan we ook doen. We kiezen er voor geen windturbines te plaatsen deze bestuursperiode vanwege de impact op natuur en omgeving. Leefbaarheid in het buitengebied Leefbaarheid houdt niet op bij onze dorpen. Ook ons buitengebied krijgt in deze bestuursperiode extra aandacht. Duurzaamheid, natuur en milieu spelen daarin een rol. Zodat ons buitengebied een nog betere plek wordt om samen te werken, te wonen en te recreëren. Meer aandacht voor duurzaamheid Duurzaamheid is niet zozeer een zelfstandig ‘thema’, maar een integrale manier van werken 9 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
en denken die in alle beleidsvelden tot uiting komt. Duurzaamheid loopt daarmee dwars door de andere begrotingsprogramma’s heen. De duurzaamheidsgedachte heeft zich door de jaren heen steeds breder ontwikkeld tot een belangrijk speerpunt van deze tijd. De opgaven die wij krijgen vanuit het klimaatakkoord (klimaatadaptatie en energietransitie) vragen de komende jaren steeds meer aandacht. Het algemene uitgangspunt van duurzaamheid is dat in de samenleving people-planet-prosperity met elkaar in evenwicht moeten zijn. De samenhang met andere opgaven is groot. Dat vraagt om een integrale aanpak die zorgt voor duurzame bedrijfsontwikkeling, innovatie en verbetering van het woon-, werk- en leefklimaat. De integrale aanpak baseren we op de door de Verenigde Naties opgestelde "Global Goals". We werken deze integrale aanpak verder uit in de duurzaamheidsvisie 2040. Deze moeten we nog maken. Duurzaamheid verdient een krachtige impuls als verbinder van ecologie, sociaal en economie. Samen moeten we zoeken naar nieuwe mogelijkheden en innovatieve concepten op bijvoorbeeld het gebied van energie.
Dit viel eronder Deze producten en diensten dragen bij aan het programma Duurzaamheid: Klimaatadaptatie en energietransitie Plattelandsvernieuwing Afval Riolering Milieu
Dit kostte het Duurzaamheid
Rekening Begroting Begroting 2020 2021 voor 2021 na wijziging wijziging
Rekening 2021
Verschil
Baten Afval
3.775
3.388
3.294
3.857
563
Klimaatadaptatie en energietransitie
195
0
0
236
236
Milieu
357
2
-58
64
122
Plattelandsvernieuwing
361
737
864
205
-659
Riolering
2.084
1.904
1.919
1.898
-21
Totaal Baten
6.771
6.030
6.019
6.259
240
Rekening Begroting Begroting 2020 2021 voor 2021 na wijziging wijziging
Rekening 2021
Verschil
Duurzaamheid
Lasten Afval
-3.705
-3.388
-3.339
-3.901
-563
-417
-271
-504
-498
6
-1.010
-790
-787
-875
-88
-476
-650
-1.346
-625
721
Riolering
-2.084
-1.904
-1.919
-1.898
21
Totaal Lasten
-7.692
-7.002
-7.895
-7.797
98
Klimaatadaptatie en energietransitie Milieu Plattelandsvernieuwing
10 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Resultaat voor bestemming
-921
-972
-1.875
-1.537
338
Onttrekking aan reserves
257
39
606
328
-278
Storting in reserves
372
222
384
10
212
Saldo resultaatbestemming
-115
-183
384
318
-66
Resultaat na bestemming
-1.036
-1.155
-1.491
-1.219
272
Resultaatbestemming
Programma in relatie tot de gehele jaarrekening Werkelijke baten en lasten van dit programma
11 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Klimaatadaptatie en energietransitie
Verantwoordelijke(n): Eric van den Dungen
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden Het wettelijke taken uit de Klimaatwet zijn uitgewerkt in het Klimaatakkoord en Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. College uitvoeringsprogramma Waar mogelijke hebben we ruimte gegeven aan 'groene' initiatieven. Door de bijdrage Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) is €428.000 ontvangen om energiebesparing bij woningeigenaren te stimuleren. Vanwege corona hebben wij tot 1 januari 2022 de tijd gekregen om deze middelen voor dit doel te besteden en daarin zijn we grotendeels geslaagd. Hiervoor zijn diverse acties uitgevoerd door Winst uit je Woning BV zoals het beschikbaar stellen van vouchers voor kleine energiebesparende maatregelen, inkoopacties voor isolerende maatregelen, zonnepanelen en hybride warmtepompen en Bespaarplannen. Door deze actie wordt jaarlijks 638.767kg CO2 en €262.218 aan energielasten per jaar bespaard door onze inwoners. Daarnaast hebben deze acties een belangrijke bijdrage geleverd aan de bewustwording van de besparingsopgave. Naast de acties van Winst uit je Woning hebben we samen met het regionale energieloket Brabant Woont Slim (Groene Groei BV) een digitaal spreekuur aangeboden en diverse Tiny Shows op weekmarkten georganiseerd waarbij bewoners werden geïnformeerd over verduurzaming.
12 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Er is gestart met de voorbereiding van beleid voor de verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Vanwege een onderbezetting binnen de cluster Vastgoed heeft dit nog onvoldoende vorm gekregen. Samen met inwoners en belangengroepen is eenTransitieVisie Warmte naar aardgasvrije wijken opgesteld en in november door de gemeenteraad vastgesteld. Daaruit blijkt dat woningen vooral individueel van het aardgas af kunnen door isolatie en warmtepompen. Hiervoor wordt in 2022 een uitvoeringsprogramma opgesteld om daarmee de RES doelen in 2030 te halen. Er is een Visie zonne- en windenergie opgesteld, maar door transportschaarste is nog geen tender voor zonneparken uitgezet. Regionaal heeft overleg plaatsgevonden of het haalbaar en zinvol is om een tender voor zonneparken te realiseren. Dit wordt in 2022 voortgezet met als doel om in ieder geval de pilot voor 10 hectare zonneparken te kunnen realiseren. Voor nieuwbouw zijn vergunningen aangevraagd waarbij Bijna EnergieNeutraal Gebouwd wordt (BENG). Door de vervanging van openbare verlichting door LED wordt steeds meer energie en CO2 bespaard. Er is in 2021 een actie voor de afkoppeling van regenwater ondersteund, een actie voor regentonnen gehouden en is verder gewerkt aan de ontwikkeling van gebieden waar we regenwater kunnen opvangen (bijvoorbeeld met watertuinen).
Er is samen met inwoners gewerkt aan de uitvoering van de vastgestelde duurzaamheidsvisie en bijbehorende uitvoeringsagenda. Hiervan is een monitoring opgesteld. Er zijn conform de uitvoeringsagenda duurzaamheid klimaatrisicodialogen gehouden samen met anderen (waterschappen en belangengroepen). Op basis hiervan wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld en gewerkt aan de uitvoering van klimaatadaptieve maatregelen. Samen met Met elkaar voor Mekaar geven we inwoners individueel de mogelijkheid om te kiezen voor afkoppeling van de regenwaterafvoer. Doel: 2022 Q1. Uitvoering regulier technisch beheer: de aspecten van duurzaamheid zijn zo veel als mogelijk gebed in concrete uitvoeringstaken en uitgangspunten binnen het technische beheer. Er zijn verschillende duurzaamheidsprojecten op ad hoc basis uitgevoerd. In juni t/m november hebben ondernemers uit de gemeente Sint-Michielsgestel de mogelijkheid gehad om zich aan te melden voor een zogeheten dakscan als onderdeel van het project zon-op-bedrijfsdaken. Met 17 deelnemende bedrijven een mooi resultaat. Doel van dit project is het promoten van zonnepanelen op bedrijfsdaken om daarmee een groter deel van de RES opgave aan hernieuwbare elektriciteit op te wekken. Van de 17 deelnemende bedrijven bleek het voor 14 bedrijven financieel interessant te zijn.
Als de uitgewerkte scenario’s worden gerealiseerd dan wordt er ongeveer 381.600 kWh opgewekt en draagt dan ongeveer 1,4 TJ bij aan de lokale resultaatverplichting uit de RES NOB 1.0. Dit staat gelijk aan ongeveer 2400 m2 zonnepanelen op land.
Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal Duurzame ontwikkeling - Klimaatbeleid via percentage duurzaam opgewekte elektriciteit in de gemeente
Realisatie 2020 8%
Verwacht 2021 10%
13 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Realisatie 2021 NNB*
Toelichting: * : percentage duurzame energie volgens CBS Klimaatmonitor. De realisatie van het voorgaande jaar worden pas in december door het CBS bekend gemaakt.
Dit kostte het Klimaatadaptatie en energietransitie
Rekening Begroting Begroting 2020 2021 voor 2021 na wijziging wijziging
Rekening 2021
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
195
0
0
236
236
Lasten
417
271
504
498
6
Saldo voor bestemming
-223
-271
-504
-263
242
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
Storting in reserves
0
0
0
0
0
Saldo resultaatbestemming
0
0
0
0
0
-223
-271
-504
-263
242
Resultaatbestemming
Saldo na bestemming (x €1.000)
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Klimaatadaptatie en energietransitie
Begroting 2021 -504
Rekening 2021 -263
Verschil 242
In de decembercirculaire 2019 zijn middelen verstrekt voor de uitvoering van de warmtetransitie tot 2030. Het deel van deze middelen dat niet is besteed (€ 198.000), wordt met overheveling vanaf 2022 uitgevoerd. Daarnaast zijn er incidentele voordelen op duurzaamheidsbudgetten voor een bedrag van per saldo € 44.000.
14 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Plattelandsvernieuwing
Verantwoordelijke(n): Ed Mathijssen
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden Binnen het beleidsproduct Plattelandsvernieuwing valt het programma Gestel Groene Gemeente. De percelen waarop de landschapselementen voor de natuurcompensatie N279 zijn gerealiseerd, zijn overgedragen aan de gemeente. De inrichting is voorjaar 2021 gerealiseerd en recent afgewerkt: 3 percelen en daarnaast wat laanbeplanting. In samenwerking met Stichting Landschapsbeheer Aa-dal is aan de Westakkers nog een locatie toegevoegd. Voor 2022 resteert het afronden van de formaliteiten. Het project Oude Aa-dal is in 2018 gerealiseerd, maar de laatste administratieve handelingen en het onderhoud worden onmogelijk gemaakt doordat naburig bedrijf overeengekomen afspraken (waaronder vastgelegde erfdienstbaarheid) niet nakomt. Na meerdere pogingen om het conflict minnelijk op te lossen is in 2021 een juridische procedure begonnen. De kosten vallen binnen het beschikbare budget. Watertuin Middelrode is in 2021 aangelegd en het project is afgerond. Laar/nieuw Laar: niet alle geplande activiteiten voor 2021 zijn gerealiseerd. Deze zijn doorgeschoven naar 2022. College uitvoeringsprogramma We geven alleen beperkte uitbreidingsruimte aan intensieve veehouderijen als door het nemen van extra maatregelen het woon- en leefklimaat verbetert. Doel: 2022 Q1. We ondersteunen de doorontwikkeling naar een duurzame agrarische bedrijfsvoering.
Doel: 2022 Q1. We volgen ontwikkelingen op gebied van landbouw & gezondheid om snel in te kunnen spelen op nieuwe technieken die gezondheidsrisico’s verminderen. Doel: 2022 Q1. 15 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
We stimuleren het vergroenen van het buitengebied, door bijvoorbeeld bestaande subsidies extra onder de aandacht te brengen. Doel: 2022 Q1.
Dit kostte het Plattelandsvernieuwing
Rekening Begroting Begroting 2020 2021 voor 2021 na wijziging wijziging
Rekening 2021
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
361
737
864
205
-659
Lasten
476
650
1.346
625
721
Saldo voor bestemming
-115
87
-482
-420
62
239
39
606
328
-278
0
222
222
10
212
Saldo resultaatbestemming
239
-183
384
318
-66
Saldo na bestemming (x €1.000)
124
-96
-98
-102
-4
Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves Storting in reserves
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Plattelandsvernieuwing
Begroting 2021 -98
Rekening 2021 -102
Verschil -4
Binnen het beleidsproduct Plattelandsvernieuwing valt het programma Gestel Groene Gemeente, waarvoor programmafinanciering is. Dit betekent dat de restantbudgetten daarom gedeeltelijk overgeheveld worden naar 2022, zoals de afronding van het Oude Aadal (incl Stika € 47.500), natuurcompensatie N279 (€ 39.700) en de stelpost die waarschijnlijk ingezet zal worden voor de ecologische verbindingszone bij het centrum van Gestel (€ 130.000). Deze kosten worden gedekt uit reserve groenfonds. Voor overheveling van restantbudgetten naar 2022 komt ook in aanmerking de exploitatie voor Laar/ Nieuw Laar (€ 702.000, dat grotendeels gedekt wordt uit grondverkopen, en bijdrage vanuit provincie voor verkoop Ruimte voor Ruimte kavels) en de Ruimte voor Ruimte Spekstraat (€ 75.000 gedekt uit reserve groenfonds).
16 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Afval
Verantwoordelijke(n): Eric van den Dungen
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden Advisering voor reinigingstaken en projecten: Los van het coalitieprogramma lopen verschillende eigen (inrichting)projecten die ook hun invulling behoeven voor een goede grondstoffeninzameling en het (beleidsmatig) schoon houden van de openbare ruimte. Doel: doorlopend. Uitvoering reinigingstaken en directe dienstverlening: los van het coalitieprogramma én beleidsadvisering Reiniging komen er veel uitvoeringstaken kijken bij ons grondstoffenplan en het adequaat reageren op meldingen in de openbare ruimte (inclusief containerbeheer). Hetzelfde geldt voor de vele burgerinitiatieven en de woningbouwopgave. Doel: doorlopend. College uitvoeringsprogramma In 2021 hebben we in de gemeente Sint-Michielsgestel 128 kilogram restafval per inwoner ingezameld. Landelijk is in het Uitvoeringsprogramma Van Afval naar Grondstof - Huishoudelijk Afval (VANG-HHA) de doelstelling bepaald dat er in 2020 nog maar 100 kilogram restafval per inwoner per jaar dient te worden ingezameld. In 2021 hebben we de beleidsnotitie Afval en Grondstoffen met adviesrapport en oplegnotitie voorgelegd aan de gemeenteraad.
Tijdens het bespreken van scenario's uit dit adviesrapport heeft de raad op 17 juni 2021 via een amendement besloten in te steken op aanpassen van de huidige inzamelsystematiek, het verlagen van het diftartarief van GFT naar 0 euro en het invoeren van een zomerinzameling voor GFT.
17 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
In 2021 hebben voorbereidingen getroffen om deze gewijzigde wijze van inzamelen per 1-1-2022 te kunnen invoeren. Wij verwachten dat hierdoor in komende jaren de hoeveelheid restafval kan dalen van 128 naar ca. 100 kilogram per inwoner. Uit analyses van het aangeboden afval is gebleken dat er meer dan 1/3 van het aangeboden restafval uit GFT/etensresten bestaat. In 2021 is 1474 ton GFT ingezameld. Dit lijkt een verbetering te zijn ten opzichte van de situatie uit 2020 toen er slechts 1213 ton GFT is ingezameld.
Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal
Realisatie 2020 140
Hoeveelheid huishoudelijk restafval per inwoner
Verwacht 2021 125
Realisatie 2021 128
Dit kostte het Afval
Rekening Begroting Begroting 2020 2021 voor 2021 na wijziging wijziging
Rekening 2021
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
3.775
3.388
3.294
3.857
563
Lasten
3.705
3.388
3.339
3.901
-563
71
0
-44
-44
0
Onttrekking aan reserves
19
0
0
0
0
Storting in reserves
372
0
0
0
0
Saldo resultaatbestemming
-354
0
0
0
0
Saldo na bestemming (x €1.000)
-283
0
-44
-44
0
Saldo voor bestemming
Resultaatbestemming
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Afval
Begroting 2021 -44
Rekening 2021 -44
Verschil 0
Inzamelkosten Het algemene beeld over 2021 laat een positief resultaat van € 480.590 zien. Dit resultaat is het gevolg van enkele grotere plussen en enkele minnen die merendeels incidenteel zijn. Hieronder worden deze plussen en minnen verder aangestipt. Voormalige stortplaats Vlagheide Vanaf 2021 worden de lasten van de exploitatie van de voormalige stortplaats gedekt door een bedrag per inwoner dat opgelegd wordt door het Stadsgewest 's-Hertogenbosch. Voor het in stand houden van het Stadsgewest is voor 2021 een bijdrage van ca. € 39.000 opgelegd. Daarnaast is er een bedrag van ca. € 10.000 opgelegd in verband met een afrekening van kosten conform de jaarrekening Stadsgewest van 2019.
18 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Afval, Haalsysteem Begroot was € 1.288.400. Werkelijk is € 1.318.966 uitgegeven. De volgende effecten zijn te benoemen. Oud papierinzameling en andere recyclestromen De markt voor recyclestromen is ook in 2021 wederom flink in beweging geweest. In 2021 heeft dit, in tegenstelling tot voorgaande jaren, tot een flink positief resultaat geleid. Stortkosten restafval en GFT Het vorige contract voor de verwerking van GFT liep af op 31 december 2020. Met het nieuwe contract zijn de verwerkingskosten voor deze afvalstroom fors gestegen. Dit is terug te zien in het financiële resultaat. De kosten waren hoger dan begroot. De stortkosten restafval zijn daarentegen lager dan geraamd. Afval, Brengsysteem Begroot was € 768.300. Werkelijk is er € 641.323 uitgegeven. Milieustraten De samenwerking met gemeente Meierijstad met betrekking tot milieustraat Schijndel heeft geleid tot extra kosten, die contractueel gezien deels voor rekening van gemeente SintMichielsgestel zijn. Er is in 2021 daarom voor gekozen om de samenwerking op een andere wijze in te vullen waardoor er meer nadruk komt te liggen op de kosten die inwoners aan de poort van de milieustraat betalen. Dit sluit ook beter aan bij het principe: De vervuiler betaalt.
Tevens sluit dit ook beter aan bij de afspraken die gemeente Sint-Michielsgestel met de gemeente 's-Hertogenbosch gemaakt heeft mbt gastgebruik van de milieustraat Kruisstraat (Rosmalen). De kosten voor het beheer en transport van het afval van de eigen milieustations is in 2020 opnieuw aanbesteed. Het resultaat van deze aanbesteding heeft, zoals verwacht, ertoe geleid dat deze kosten in 2021 zijn toegenomen. Glasinzameling De opbrengsten voor de glasinzameling staan al jaren onder druk. Voor 2021 heeft dit geleid tot een nadeel van ca. € 20.000. Dit is een aandachtspunt voor komende jaren, zeker gezien dit contract per 1-3-2023 opnieuw afgesloten dient te worden. Overige baten dienstverlening aan derden De opbrengsten van de diverse recyclestromen hoger zijn dan geraamd. Ook de inkomsten op van de zuilverkoop op milieustraat Schijndel is hoger dan geraamd. Afval, Vermarkten van afvalstoffen Begroot was € -49.500. Daadwerkelijk resultaat was € -393.575. PMD De vergoedingenstructuur vanuit het Afvalfonds voor de inzameling van PMD is in de loop van 2020 gewijzigd. Dit zorgt ervoor dat wij als gemeente minder financieel risico lopen bij de financiering van deze inzameling en opbrengsten beter kunnen ramen. In 2021 zijn wij geconfronteerd met een forse meevaller omdat vergoedingen uit voorgaande jaren dit jaar alsnog zijn uitbetaald.
Wel zat de gemeente Sint-Michielsgestel in 2021 in de steekproef van de accountantscontrole Nedvang. Deze controle heeft tot extra een kostenpost van ca. € 11.000 geleid. Afval, Kwijtscheldingen Begroot was € 33.800. Daadwerkelijk is er € 48.155 uitgegeven. In 2021 zijn we geconfronteerd met hoger bedrag aan kwijtscheldingen dan tot nog toe gebruikelijk was. In de komende jaren zal moeten blijken of dit eenmalig is en te wijten is aan de bijzondere omstandigheden, of dat dit een trend voor de komende jaren zal blijken.
19 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Riolering
Verantwoordelijke(n): Eric van den Dungen
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden Planmatig beheer Het rioolstelsel, pompgemalen en alle hierin opgenomen voorzieningen zijn beheerd, geïnspecteerd en onderhouden voor zover mogelijk volgens de wettelijke eisen waardoor we de functionele werking hebben gegarandeerd. In samenwerking met de gemeente Best heeft de Europese aanbesteding langer geduurd dan voorzien was. Hierdoor heeft het reinigen en inspecteren van het vrijverval riool en drukriool in 2021 niet tot uitvoering kunnen komen. Om wateroverlast te voorkomen is en wordt de hydraulische werking gemonitord. We hebben werkzaamheden uitgevoerd die voortkomen uit de uitvoeringsplanning van het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan waaronder de gefaseerde renovatie van drukrioolgemalen in het buitengebied van Berlicum en Den Dungen; Klachten en meldingen over rioolverstoppingen en plaatselijk wateroverlast zijn binnen 24 uur afgehandeld. Projecten In het vastgestelde Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP) zijn per 2020 en verder grootschalige vervangingen van het vrijvervalriool op wijkniveau planmatig en financieel voorzien. De uitvoering geschiedt op basis van jaarschijven. De 2e jaarschijf in het oostelijk deel van Middelrode is uitgevoerd; de voorbereiding van de 3e jaarschijf Middelrode is opgestart.
20 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Binnen het project 'Herinrichting Mercuriusplein Berlicum' is de ondergrondse waterberging gerealiseerd. In de Jhr. v. Rijckelvorselsestraat is de klimaatteststraat afgerond. De wijkmakelaar heeft samen met de bewoners verschillende manieren bedacht om het water van de weg direct te infiltreren. Na 2 jaar is de test geëvalueerd en de proefvakken blijven gehandhaafd. We blijven de werking controleren en gaan de beste methode waar mogelijk elders bij vervanging van het wegdek inzetten. College uitvoeringsprogramma Er is een subsidie van € 490.000 beschikbaar vanuit het rijk voor klimaatadaptatie, deze is voor 2021 aangevraagd en gekregen om waterberging onder het Mercuriusplein te maken, omdat uitvoering reeds was gestart wordt deze subsidietoekenning ingetrokken en opnieuw aangevraagd in 2023 om klimaat adaptieve maatregelen in Theereheide met de rioolvervanging mogelijk te maken. Deze subsidie wordt aangevraagd en beschikbaar gesteld via de DWDM. De hoog waterproblematiek is door de klimaatverandering en de gebeurtenissen in Limburg nadrukkelijker op de agenda gezet en er zijn mogelijke oplossingen bedacht in de werkgroep HOWABO. In de provinciale verordening en waterbeheerprogramma's zijn deze overstromingsgebieden al gereserveerd en deze worden uitgebreid door de nieuwe klimaat berekeningen.
De keuze voor inzet van deze gebieden voor waterberging is echter een integrale keuze die uiteindelijk door de gemeente gemaakt zal worden. De regeling 'afkoppelen woningen particulieren' liep ook in 2021 door hierbij krijgen bewoners een bijdrage om het regenwater van het riool af te koppelen en te infiltreren in de tuin. In 2021 zijn veel bewoners, ondanks corona, samen met Met elkaar voor Mekaar (MevM) aan de slag gegaan. Bij 38 adressen is de subsidie toegekend aan MevM. Een negental bewoners heeft direct subsidie van de gemeente gevraagd. De uitgekeerde bijdrage via MevM wordt verdubbeld door de waterschappen. De regeling is versoepeld naar 30 mm berging per m2 om het voor meer mensen mogelijk te maken. Er is een korting op regenton actie geweest waarbij er aan 479 mensen een kortingsbon van 20 euro via de plaatselijke winkeliers is verstrekt bij de aanschaf van een regenton.
Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal Lengte vrijvervalriool in km Aantal klachten/meldingen van storingen drukriool en rioolverstoppingen Aantal afgekoppelde panden Controle functioneren drukriool door opsporen illegale hemelwateraansluitingen
Realisatie 2020 147 314
Verwacht 2021 151 250
Realisatie 2021 155 260
10% 20
14% 75
14% 75
21 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Dit kostte het Riolering
Rekening Begroting Begroting 2020 2021 voor 2021 na wijziging wijziging
Rekening 2021
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
2.084
1.904
1.919
1.898
-21
Lasten
2.084
1.904
1.919
1.898
21
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
Storting in reserves
0
0
0
0
0
Saldo resultaatbestemming
0
0
0
0
0
Saldo na bestemming (x €1.000)
0
0
0
0
0
Saldo voor bestemming
Resultaatbestemming
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Riolering
Begroting 2021 0
Rekening 2021 0
Verschil
Het product riolering is 100% kostendekkend. In 2021 is een positief resultaat ontstaan, dat betekent dat een bedrag gestort is in de voorziening riolering van € 456.100, terwijl een onttrekking uit de voorziening van € 37.400 was begroot. De storting in de voorziening is ontstaan door de overhevelingen van 2021 naar 2022 van een tweetal incidentele budgetten, namelijk het onderzoeken van persleidingen einde levensduur waar de verwachting is verbetering technieken over 1 à 2 jaar (€ 50.000) en de werking van de retentie in de wijk Beekkant (€ 25.000). Verder paar incidentele afwijkingen: Minder kosten onderhoudsposten vrijverval- en drukriolering € 86.000; In samenwerking met de gemeente Best heeft de Europese aanbesteding langer geduurd dan voorzien was. Hierdoor is het reinigen en inspecteren van het vrijverval riool en drukriool in 2021 niet tot uitvoering kunnen komen. Geen beslag is gelegd op het begrote budget van rioolreparaties buiten de jaarschijven van de kredieten (€ 50.000); Budget vanuit vGRP voor bijdrages afkoppelen eigen terrein aan particulieren is niet helemaal besteed (€ 79.000); Gevolgen van de BCF-BTW effecten op de gesloten exploitatie (€ 95.000); Voordelig saldo op rioolrecht en kwijtscheldingen (€ 13.000).
De overige verschillen, een voordelig resultaat van € 95.000, bestaan uit: afwijkingen in de kapitaallasten, toerekening bijdrage MijnGemeenteDichtbij en overige kleine verschillen op product riolering. Tevens een verwijzing naar de paragraaf Lokale heffingen waar voor de rioolheffing een tabel is opgenomen waarin voor de baten en lasten per categorie de werkelijke bedragen worden geplaatst naast de begrote bedragen.
22 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
0
Milieu
Verantwoordelijke(n): Han Looijen en Eric van den Dungen
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden We geven invulling aan de agenda voor de ondergrond die in 2018/2019 is opgesteld. Grote opgaven als energietransitie, klimaatadaptatie, woonopgave en economische groei, hebben impact op onze directe leefomgeving. Op zowel boven- als ondergrondse ruimtelijke ontwikkelingen. Voor de bovengrondse ruimte vinden wij het normaal dat deze wordt geordend en dat daarover regie wordt gevoerd. Hetgeen niet voor de ondergrondse ruimtelijke ontwikkelingen geldt. Om de maatschappelijke opgaven te kunnen realiseren wordt ook de ondergrond meegenomen in de Omgevingsvisie van de gemeente en vindt doorwerking naar andere kerninstrumenten van de Omgevingswet. In 2021 is zowel binnen de organisatie als ook daarbuiten (Werkgroep Bodem VNG) gewerkt aan het in de steigers zetten van een samenhangende aanpak, hetgeen nog verder gestalte dient te krijgen. Voldoende budget en mensuren zijn hiervoor cruciaal. Hierover vinden op landelijk niveau gesprekken plaats tussen het Rijk en de VNG. We ondersteunen de verduurzaming van de agrarische sector. Door deelname aan de regionale kopgroep landbouw is bijgedragen aan deze ambitie. Binnen het project Proeftuin De Peel is ruimte voor innovaties. Vanuit de Regio Deal zijn extra middelen ter beschikking gekomen voor 2021 en 2022.
Door deelname aan het Schone Lucht Akkoord is een start gemaakt om via de zogenaamde pilot landbouw verder bij te dragen aan de verduurzaming van deze sector. Dit wordt in de loop van 2022 met de regiogemeenten verder bepaald. Verzoeken die zijn gericht op een verduurzaming van de bedrijfsprocessen in de agrarische sector zijn benaderd met een positieve insteek. We faciliteren stoppende bedrijven in het buitengebied in hun keuze voor de toekomst. 23 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
De deelname van bedrijven aan de warme sanering van de varkenshouderij is ondersteund. Vanwege de coronacrisis zijn er maar enkele (keukentafel)gesprekken gevoerd met agrarische ondernemers over de toekomst. Doordat provinciale eisen om stalsystemen aan te passen zijn uitgesteld tot 1 januari 2024, waren deze gesprekken minder dringend. Het blijft echter een gegeven dat een groot aantal agrarische ondernemers de komende jaren keuzes moet maken over hun toekomst. Met de ZLTO zijn voor de coronacrisis afspraken gemaakt om een bijeenkomst met vervolggesprekken te organiseren. Uit de gesprekken blijkt dat op de meeste plaatsen de oplossing ligt in het ruimtelijke spoor (een bestemmingsplanwijziging). Gelet op de huidige werkdruk en de problemen om vacatures in te vullen, zijn er zorgen of de noodzakelijke ondersteuning wel geboden kan worden (planprocedures en VAB beleid). We benutten de kansen voor verbetering van de luchtkwaliteit op basis van het Schone Lucht Akkoord waarbij landbouw onze prioriteit heeft. De vaste maatregelen uit het Schone Lucht Akkoord zijn waar mogelijk uitgevoerd. Om overlast bij het stoken van hout in kachels en open haarden te verminderen is in een deel van Middelrode een pilot uitgevoerd. Daarbij zijn bewoners geïnformeerd over hoe te stoken met zo min mogelijk overlast.
Door deelname aan het Schone Lucht Akkoord (SLA) is een start gemaakt om via de zogenaamde pilot landbouw verder bij te dragen aan de verduurzaming van deze sector. Een van de projecten die is gestart is het project combiwassers. De provincie gaat samen met de Wageningen University en Research (WUR) locaties met combiwassers onderzoeken om het geurreductierendement te verbeteren. Vanuit de regio is een lijst met bedrijven aangeleverd. Daarnaast is het afgelopen jaar vooral ingezet op het bepalen van een gezamenlijke regionale koers. We toetsen ruimtelijke ontwikkelingen op externe veiligheid, geluid, bodem, luchtkwaliteit en bedrijven en milieuzonering. Het doel is om ruimte te geven aan de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen. In totaal zijn 62 ruimtelijke ontwikkelingen getoetst op de milieuaspecten. Daarnaast zijn met name extra inspanningen verricht op het gebied van stikstof. Woningen die in aanmerking komen voor geluidsmaatregelen vanwege gemeentelijke wegen, krijgen hiervoor een concreet voorstel. Alleen woningen die voor 1 januari 2009 bij het Rijk zijn gemeld, komen vanuit het Rijk in aanmerking voor geluidmaatregelen. Er lopen 3 grotere saneringsprojecten: 1. Doorgaande weg Maaskantje – Hoogstraat Sint-Michielsgestel. Dit project is zo goed als afgerond. De administratieve en financiële afhandeling moet nog plaatsvinden. 2.
Doorgaande weg Theerestraat – Schijndelseweg. De gevelmaatregelen bij de woningen zijn geïnventariseerd. Over de uitwerking van deze maatregelen zijn door het Rijk nog vragen gesteld. Na akkoord van het Rijk over de te treffen gevelmaatregelen, vindt de aanbesteding plaats waarna de geluidmaatregelen aangebracht worden. 3. Doorgaande weg Hoogstraat Berlicum. Het akoestisch onderzoek naar de geluidbelasting op de buitengevels van de woningen is bijna afgerond. Zodra dit gereed is, wordt het ter toetsing voorgelegd aan het Rijk.
Inzet op risicogericht toezicht bij bedrijven en projecten zoals Intensivering Toezicht Veehouderijen (ITV). Door een kleine groep bedrijven die de regels slecht naleeft, kleeft aan de hele sector een slecht imago. Door het intensiveren van het toezicht worden deze bedrijven opgespoord en aangepakt. Het project is na een looptijd van 3 jaar in 2021 afgerond. In totaal zijn in de provincie 7.000 bedrijfsbezoeken uitgevoerd. Dit heeft een actueel databestand van nagenoeg de gehele veehouderijsector in Brabant opgeleverd. De gegevens bieden een goede basis voor het verder uitbreiden van risicogericht controleren. Daarnaast heeft ITV veel informatie opgeleverd die zinvol is voor toekomstige beleidsveranderingen, bijvoorbeeld over lege stallen en de aanwezigheid van asbest. 24 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Volgens het afsprakenkader van het ITV-project heeft de gemeente recht op een vergoeding vanuit de provincie per adrescontrole van € 120. Omdat het project wegens de coronacrisis uitliep tot 01-07-2021, leidde dit in 2021 tot een provinciale bijdrage van (28 x € 120=) € 3.360.
Dit kostte het Milieu
Rekening Begroting Begroting 2020 2021 voor 2021 na wijziging wijziging
Rekening 2021
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
357
2
-58
64
122
Lasten
1.010
790
787
875
-88
Saldo voor bestemming
-653
-788
-845
-811
34
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
Storting in reserves
0
0
0
0
0
Saldo resultaatbestemming
0
0
0
0
0
-653
-788
-845
-811
34
Resultaatbestemming
Saldo na bestemming (x €1.000)
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Milieu
Begroting 2021 -845
Rekening 2021 -811
Verschil 34
Het totale effect van uitbesteding waaronder de ODBN en het opleggen van dwangsommen leidt volgens tot een incidenteel positief resultaat van € 34.000. Verder zijn er geen noemenswaardige verschillen te melden.
25 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Maatschappelijke ontwikkeling
Zo gaf dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel Samen met inwoners kijken we hoe we de directe leefomgeving kunnen versterken. Hoe we inwoners meer in hun eigen kracht kunnen zetten en hoe we ze de ruimte kunnen geven om hun mogelijkheden goed te gebruiken. Is dit niet mogelijk? Dan proberen we ondersteuning te bieden via maatwerkoplossingen. Zó draagt dit programma bij aan Sint-Michielsgestel geeft ruimte.
Dit was het doel Het doel van de transformatie op het sociaal domein is het bereiken van snellere, betere, effectievere en integrale hulp en ondersteuning. Binnen deze transformatie gaat het om verschuiving naar preventie en het voortdurend versterken van de sociale structuur rondom mensen en in de samenleving. Belangrijke elementen daarin zijn inzet van mantelzorgers/vrijwilligers, wijkgericht werken en een goede integratie van bevolkingsgroepen. Doel is inwoners in hun eigen kracht te zetten en zelf regie te laten voeren op het eigen leven. Zo kunnen ze meedoen in de samenleving, met of zonder ondersteuning. Tot nu toe is een groot deel van de verandering op sociaal gebied regionaal ingevuld. Hier willen we meer regie op. Naar verwachting is dit mogelijk vanaf 2022 doordat Wmo en Jeugd overstappen van lumpsumfinanciering op pxq (prijs x hoeveelheid). In 2021 zijn de werkprocessen hierop aangepast en de medewerkers voorbereid. Het programma Maatschappelijke Ontwikkeling laat op de verschillende onderwerpen een positief resultaat zien, behalve bij Participatie. Ook dit jaar is dit positieve resultaat voor een deel toe te wijzen aan de corona-pandemie. Daarnaast hebben we ingezet op kostenbewust indiceren en hebben we extra middelen van het rijk ontvangen voor jeugd. Inwoners hebben opnieuw minder gebruik gemaakt van zorg en ondersteuning.
Een rijksbijdrage zoals de 26 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Coronacompensatie is niet volledig benut. Voor het meerjarenperspectief is aan dit resultaat nog geen conclusie te verbinden. De afgelopen twee jaar zijn niet kenmerkend te noemen.
Dit viel eronder Deze producten en diensten dragen bij aan het programma Maatschappelijke Ontwikkeling: Maatschappelijk werk Minderheden (vluchtelingen/statushouders) Jeugdzorg Wmo Inkomensvoorziening Participatie Volksgezondheid Onderwijs
Dit kostte het Maatschappelijke ontwikkeling
Rekening Begroting Begroting 2020 2021 voor 2021 na wijziging wijziging
Rekening 2021
Verschil
Baten Inkomensvoorziening
6.931
3.815
4.615
4.728
113
Jeugdzorg
4
4
4
4
0
Maatschappelijk werk
0
0
0
0
0
Minderheden
0
0
0
0
0
Onderwijs
1.168
552
535
533
-2
Participatie
0
0
0
-289
-289
Volksgezondheid
0
0
5
5
0
459
597
132
172
40
8.562
0
0
5.153
-138
Rekening Begroting Begroting 2020 2021 voor 2021 na wijziging wijziging
Rekening 2021
Verschil
WMO Totaal Baten Maatschappelijke ontwikkeling
Lasten Inkomensvoorziening
-8.411
-6.085
-7.087
-6.407
680
Jeugdzorg
-6.505
-6.923
-7.849
-7.183
666
Maatschappelijk werk
-757
-262
-715
-793
-78
Minderheden
-239
-305
-320
-280
40
Onderwijs
-3.606
-3.715
-3.984
-3.874
110
Participatie
-4.885
-4.309
-4.402
-4.668
-266
-992
-1.018
-1.071
-1.029
42
WMO
-8.193
-8.944
-8.491
-8.327
164
Totaal Lasten
-33.588
0
0
-32.561
1.358
Resultaat voor bestemming
-25.026
-26.591
-28.628
-27.408
1.220
Volksgezondheid
27 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves
1.372
1.420
2.071
2.502
431
Storting in reserves
1.800
915
683
2.563
-1.880
Saldo resultaatbestemming
-428
505
505
-61
-1.449
Resultaat na bestemming
-25.454
-26.086
-27.239
-27.469
-230
Programma in relatie tot de gehele jaarrekening Werkelijke baten en lasten van dit programma
28 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Maatschappelijk werk
Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden De ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers is in 2021 aangepast naar de behoefte en de mogelijkheden binnen de corona maatregelen. In 2021 is het platform SMG Beweegt gelanceerd en een Beweeggids verspreid onder alle inwoners. Hierin is het complete beweegaanbod van alle clubs en verenigingen in onze kernen opgenomen. Volwaardig Meedoen: er is geïnvesteerd in de afzonderlijke projecten uit het college uitvoeringsprogramma zoals onder meer dementievriendelijke gemeenschap en het armoedenetwerk. College uitvoeringsprogramma In 2021 hebben we het wijkgericht werken verder doorontwikkeld. Hierdoor versterken we het lokale netwerk en de sociale cohesie in de wijken en buurten. We richten ons hiermee op de specifieke behoefte van een wijk, sluiten aan bij wat er al is en betrekken inwoners, primaire partners en vrijwilligersorganisaties in deze aanpak. In 2021 zijn meerdere bijeenkomsten van het Armoedenetwerk georganiseerd. De werkgroep Dementievriendelijke Gemeenschap heeft in november 2021 een dementiewijzer gepresenteerd in de vorm van een fysieke waaier. Het is een hulpmiddel met concrete communicatietips en antwoorden op de veel gestelde vragen over dementie. Door het versterken van het lokale netwerk en de sociale cohesie wordt het ook voor kwetsbare mensen makkelijker en aantrekkelijker om mee te doen.
Voor jongeren en vrijwilligers zetten we in op talentontwikkeling met het Experience lab en de vrijwilligersacademie. 29 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Per kern zijn de lokale coalities vanuit het project Positief Gezond ouder worden in de buurt actief. Zij zetten zich in om vanuit het instrument Positieve Gezondheid de eenzaamheid binnen de kernen in gezamenlijkheid aan te pakken. Eén van de voorwaarden in het subsidiekader primaire gesubsidieerde partners is het opstellen van een gezamenlijk uitvoeringsplan. Dit uitvoeringsplan voor 2022 is in december 2021 vastgesteld door het college. Het college heeft een voorstel voor besteding van de corona compensatiemiddelen goedgekeurd. In 2021 zijn deze middelen besteed aan bestrijding eenzaamheid ouderen.
Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Toelichting: De werkzaamheden voor het maatschappelijk werk worden vooral uitgevoerd door onze professionele partners. De afspraken hierover zijn vastgelegd in een maatschappelijke opdracht. De professionele partners geven hierover een verantwoording in hun jaarverslag. De jaarverslagen van onze professionele partners zijn niet op tijd beschikbaar voor het jaarverslag van de gemeente. Wij nemen vanaf 2021 een link naar de verantwoording van onze professionele partners op in de rapportage Sociaal Domein.
Dit kostte het Maatschappelijk werk
Rekening Begroting Begroting 2020 2021 voor 2021 na wijziging wijziging
Rekening 2021
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
0
0
0
0
0
Lasten
757
262
715
793
-78
Saldo voor bestemming
-757
-262
-715
-793
-78
950
805
1.107
1.205
98
0
232
0
0
0
Saldo resultaatbestemming
950
573
1.107
1.205
98
Saldo na bestemming (x €1.000)
194
310
392
412
20
Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves Storting in reserves
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Maatschappelijk werk
Begroting 2021 392
Rekening 2021 412
30 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2021 Gemeente Sint-Michielsgestel
Verschil 20
Voor 2021 waren voor maatschappelijk werk incidentele middelen gereserveerd. Onderdelen van het 4de Coronacompensatiepakket zijn niet uitgevoerd (€ 25.000). Uitvoering hiervan vindt plaats in 2022 en daarom worden deze middelen overgeheveld. Op dit product is in de begroting de taakstelling opgenomen voor het brede sociaal domein. Daaronder vallen taakstellingen voor jeugd, WMO en inkomensvoorziening. Bij de kadernota heeft het dekkingsplan en invulling van de taakstelling voor een groot deel plaatsgevonden. Het restant van de taakstelling bij het einde van het jaar 2021 was nog € 112.000. Dit restant was nog niet verdeeld over de producten in het sociaal domein en wordt nu onttrokken uit de reserve vanwege positieve resultaten voor onder andere jeugd, WMO en inkomensvoorziening. De overige verschillen bestaan uit de toerekening van MGD, kapitaallasten en administratieve boekingen.