2021-R-532a (2021-M-843a) I&O Research - Ervaringen met 7 jaar opvang asielzoekers in azc Overloon

53 van 80

Een andere les die te trekken is uit de afgelopen jaren is het ‘opplussen’ van de klankbordgroep. Dit kan in de eerste plaats door in te zetten op intensievere informatie-uitwisseling. Verder valt te denken aan het maken van duidelijke basisafspraken met de deelnemers en vaker bij elkaar komen dan de huidige frequentie van enkele keren per jaar. Los van de bovenstaande manieren om intensiever te communiceren met omwonenden en belanghebbenden, is het van belang duidelijker te communiceren over de (on)mogelijkheden van de aanpak van overlast. De afgelopen jaren kon niet voldaan worden aan de verwachtingen die onder andere heersten onder inwoners en ondernemers in de aanpak van overlast veroorzaakt door AZC-bewoners. Meer open en regelmatige communicatie neemt mogelijk niet de onvrede over de bestaande overlast weg, maar kan helpen in de verduidelijking van de mogelijkheden en onmogelijkheden. Deze informatie kan stakeholders, waaronder dorpsraden ook helpen in het meedenken in het aandragen van oplossingen in de bestrijding van overlast.

Omgang met meldingen en signalen van overlast De politie reageert en handelt doorgaans snel wanneer er sprake is van strafbare feiten gepleegd door asielzoekers. In de loop van de tijd zijn delicten gepleegd door asielzoekers in toenemende mate via het snelrecht berecht en wordt er steeds minder geseponeerd. Naast strafbare delicten doen er zich andere vormen van overlast voor die niet strafrechtelijk zijn te vervolgen. Het gaat om uiteenlopende vormen van overlast waar, behalve direct omwonenden, ook inwoners van de omringende dorpen mee te maken krijgen. Het blijkt dat er onduidelijkheid is over waar men deze vormen van overlast kan melden. Ook is het niet voor iedereen duidelijk wat er met hun melding gedaan wordt. Hierdoor is terughoudendheid ontstaan om deze te melden en komen meldingen van overlast bij verschillende instanties binnen. Een duidelijke meldingenstructuur met een snelle terugkoppeling aan de melder(s), kan de meldingsbereidheid vergroten en bijdragen aan het gevoel bij melders dat zij serieus worden genomen.

Inzetten op een andere bewonerssamenstelling AZC De kern van het probleem van het afkalvende draagvlak voor het AZC ligt in de bewonerssamenstelling van het AZC, wat voor een groot deel bestaat uit alleenstaande (minderjarige) asielzoekers. Een deel van deze groep zorgt voor overlast en criminaliteit, wat leidt tot een negatieve beeldvorming en een negatieve houding ten aanzien van verlenging in de omringende dorpen. Deze bewonerssamenstelling wordt grotendeels veroorzaakt door de inrichting van het AZC Overloon; een oude gevangenis met veel eenpersoonscellen. Duidelijk is ook dat hiervoor niet direct een oplossing is aan te dragen, omdat de bewonerssamenstelling van het AZC door het COA wordt bepaald. Een mogelijke oplossing is het investeren in nieuwe vormen van (flexibele) huisvesting op het terrein van het AZC, meer gericht op gezinnen. Met deze flexibele vormen van opvang is beter in te spelen op de fluctuatie van toestroom van asielzoekers. Het heeft ook voordelen voor de periode waarin het complex niet langer dienst doet als opvanglocatie.

Inzetten op integratie op langere termijn Een deel van de bewoners van het AZC Overloon krijgt een verblijfsvergunning en zal zich wellicht in een van de omliggende dorpen gaan vestigen. Om die reden loont het om te investeren in lange termijn integratie, zoals opleiding, werk en huisvesting. Hierin kunnen bedrijven en onderwijsinstellingen samenwerking zoeken met elkaar en met andere partijen binnen of buiten de eigen gemeente- of provinciegrenzen.

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

54 van 80

De gemeente en de woningcorporaties hebben een belangrijke rol op het vlak van huisvesting. Zij zullen moeten kijken naar geschikte woningen voor asielzoekers met een verblijfsvergunning. Een probleem is momenteel de doorstroming van het AZC naar een reguliere woning. Statushouders zijn gedwongen in een AZC verblijven, omdat er geen geschikte huisvesting voor ze beschikbaar is. Om deze samenwerking vorm te geven, kan worden geleerd van het voorbeeld in provincie Limburg, waar een Top-team is samengesteld, waarin het onderwijs, het bedrijfsleven en woningcorporaties samenwerken. Dit team is gericht op de lange termijn integratie van asielzoekers die een verblijfsstatus krijgen of hebben gekregen (statushouders).

4.2

Lessen en leerpunten voor andere gemeenten

Op basis van bovenstaande is een aantal leerpunten te formuleren die mogelijk van waarde zijn voor andere gemeenten waar een AZC wordt gevestigd en/of die tegen vergelijkbare knelpunten zijn aangelopen als in Boxmeer. • Wees vanaf het begin transparant in de communicatie naar de lokale gemeenschap over de komst van een AZC. Wanneer omwonenden en lokale ondernemers de komst van een AZC via de media moeten vernemen, heeft dit een negatief effect op het draagvlak. Naast inwoners zijn ook andere doelgroepen zoals verenigingen en scholen erbij gebaat te weten van de komst van het AZC en met name de omvang en samenstelling van de bewonerspopulatie. Transparante communicatie voorkomt dat halve waarheden of onjuistheden de ronde gaan doen en een eigen leven gaan leiden. • Zet vanaf het begin overlegstructuren op met partners in de vluchtelingenketen en partners gericht op de bestrijding van overlast. Een manier hiervoor is het opstellen van een veiligheidsplan, naar voorbeeld van gemeente Venray, gericht op veiligheid en leefbaarheid van de omgeving. Waarin overlegstructuren en de rol-en taakverdeling van verschillende partijen van tevoren zijn vastgelegd. Dit voorkomt dat deze structuren pas moeten worden opgetuigd als er sprake is van overlast. • Een goed functionerende overlegstructuur is van cruciaal belang, bijvoorbeeld in de vorm van een klankbordgroep.

In deze klankbordgroep dienen alle belangrijke stakeholders een plek te krijgen. Verder dient duidelijk te zijn wat het mandaat is van de klankbordgroep: wees helder over welke zaken er wel en niet besproken worden. Verder is het van belang een bijeenkomstfrequentie te kiezen die past bij de rol van de klankbordgroep. Wanneer de groep een actieve rol heeft in het doorgeven van informatie aan omwonenden, dienen de leden frequent en goed geïnformeerd te worden door AZC en gemeente. • Stimuleer en faciliteer initiatieven vanuit de gemeenschap die zijn gericht op het leggen van contacten en maken van verbinding. Te denken valt aan bewonersinitiatieven maar vooral ook aan (sport)verenigingen en lokale ondernemers. Zet met hen samen projecten en initiatieven op om de integratie van asielzoekers en het contact met de gemeenschap te bevorderen. • Wees voorbereid op enige mate van overlast die door bewoners van het AZC veroorzaakt wordt. Belangrijk hierin is te zorgen voor een duidelijk en laagdrempelig meldpunt dat ook daadwerkelijk iets doet met de melding en dat aan de melder terugkoppelt. Dit zorgt ervoor dat de melders zich serieus genomen voelen en het vergroot de duidelijkheid van wat er met meldingen wordt gedaan.

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

55 van 80

Bijlage 1

Lijst van geïnterviewde stakeholders

A.

Perspectief inwoners

• • • • •

Omwonenden Stevensbeek Omwonende Overloon Slachtoffer Dorpsvereniging Overloon Dorpsvereniging Stevensbeek

B.

Perspectief bedrijven/ ondernemers

• • • •

Ondernemersvereniging Vierlingsbeek Winkeliersvereniging Venray Centraal PLUS Overloon Vervoersbedrijf

C. • • •

D. • • • • • • • • •

Perspectief maatschappelijke organisaties Basisschool Sint Jozef / SKOV Merlet College / Metameer Vluchtelingenwerk

Perspectief professionals omgeving/locatie Locatiemanager AZC / manager AMV Politie Venray (basisteam Venray-Gennep) Politie Boxmeer (basisteam Maas en Leijgraaf) Secutor Security (straatcoaches openbare ruimte en AZC) Medewerker AZC (programmabegeleider) TRIGION Security (beveiliging/receptie AZC Overloon) Burgemeester Sint Anthonis Burgemeester Venray Gemeente Venray (beleidsmedewerker openbare orde en veiligheid)

E.

Perspectief professionals vluchtelingenketen/juridische keten

• • • • •

DT&V (Dienst Terugkeer en Vertrek) Ketenmariniers AVIM (Afdeling Vreemdelingenpolitie Identificatie en Mensenhandel) OM (Openbaar Ministerie) Nidos (Voogdij voor AMV’ers)

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

56 van 80

Bijlage 2

Responssamenstelling inwonersenquête

Tabel B2.1 Respons naar geslacht Man

Vrouw

Anders / wil ik niet zeggen

Aantal

%

Aantal

%

Aantal

%

Groeningen

51

52%

43

44%

4

4%

Holthees

66

52%

53

42%

7

6%

Maashees

88

49%

89

50%

1

1%

Overloon

796

50%

769

48%

33

2%

Vierlingsbeek

250

51%

227

47%

11

2%

Vortum-Mullem

65

46%

69

49%

6

4%

Subtotaal dorpen gemeente Boxmeer

1.316

50%

1.250

47%

62

3%

Oploo

174

53%

147

45%

6

2%

Sint Anthonis

452

52%

392

45%

27

3%

Stevensbeek

147

49%

143

47%

12

4%

Westerbeek

71

51%

63

45%

6

4%

Subtotaal dorpen gemeente Sint Anthonis

844

51%

745

46%

51

3%

Totaal onderzoeksgebied

2.160

51%

1.995

47%

113

3%

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

57 van 80

Tabel B2.2 Respons naar leeftijdscategorie 16 - 24 jaar

25 - 34 jaar

35 - 49 jaar

50 - 64 jaar

65 +

Aantal

Percentage

Aantal

Percentage

Aantal

Percentage

Aantal

Percentage

Aantal

Percentage

Groeningen

11

11%

6

6%

20

20%

36

37%

25

26%

Holthees

16

13%

14

11%

19

15%

47

37%

30

24%

Maashees

14

8%

18

10%

41

23%

64

36%

41

23%

Overloon

174

11%

157

10%

270

17%

566

35%

431

27%

Vierlingsbeek

41

8%

59

12%

90

18%

168

34%

130

27%

Vortum-Mullem

25

18%

9

6%

21

15%

55

39%

30

21%

Subtotaal dorpen gemeente Boxmeer

281

11%

263

9%

461

18%

936

37%

687

25%

Oploo

33

10%

38

12%

48

15%

137

42%

71

22%

Sint Anthonis

101

12%

71

8%

125

14%

305

35%

269

31%

Stevensbeek

47

16%

31

10%

54

18%

110

36%

60

20%

Westerbeek

15

11%

18

13%

26

19%

47

34%

34

24%

Subtotaal dorpen gemeente Sint Anthonis

196

12%

158

11%

253

16%

599

37%

434

24%

Totaal onderzoeksgebied

477

11%

412

10%

714

17%

1.535

36%

1.121

26%

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

58 van 80

Tabel B2.3 Respons naar betrokkenheid Ja, als toeleverancier

Ja, als werknemer

Aantal

Percentage

Aantal

Percentage

Aantal

Percentage

Aantal

Percentage

Aantal

Percentage

Groeningen

93

95%

2

2%

1

0%

0

0%

3

3%

Holthees

118

94%

0

0%

0

0%

0

0%

8

6%

Maashees

173

97%

0

0%

0

0%

0

0%

5

3%

Overloon

1.524

94%

4

0%

0

0%

7

0%

63

4%

Vierlingsbeek

473

97%

2

0%

0

0%

1

0%

12

2%

Vortum-Mullem

134

96%

0

0%

0

0%

0

0%

6

4%

Subtotaal dorpen gemeente Boxmeer

2.515

96%

8

0%

0

0%

8

0%

97

4%

Oploo

318

97%

0

0%

0

0%

1

0%

8

2%

Sint Anthonis

827

95%

2

0%

1

0%

9

1%

32

4%

Stevensbeek

265

88%

0

0%

0

0%

6

2%

31

10%

Westerbeek

136

97%

0

0%

0

0%

0

0%

4

3%

Subtotaal dorpen gemeente Sint Anthonis

1.546

94%

2

0%

1

0%

16

1%

75

5%

Totaal onderzoeksgebied

4.061

95%

10

0%

1

0%

24

1%

172

4%

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

59 van 80

Ja, als vrijwilliger

Ja, op een andere manier

Nee

Bijlage 3

Verdiepende analysetabellen

Tabel B3.1 Heeft u zelf contact gehad met bewoners van het AZC? Helemaal

Nauwelijks

Enig

Veel

geen

contact

contact

contact

Totaal

N

contact Groeningen

53%

24%

17%

5%

100%

98

Holthees

60%

28%

9%

3%

100%

126

Maashees

61%

25%

12%

2%

100%

178

Overloon

31%

39%

26%

3%

100%

1598

Vierlingsbeek

58%

25%

15%

1%

100%

488

Vortum-Mullem

56%

32%

12%

0%

100%

140

Oploo

54%

28%

17%

1%

100%

327

Sint-Anthonis

43%

34%

21%

2%

100%

871

Stevensbeek

23%

30%

41%

6%

100%

302

Westerbeek

53%

29%

18%

1%

100%

140

TOTAAL

42%

33%

22%

2%

100%

4268

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

60 van 80

Tabel B3.2 Waaruit bestond dit contact? (meerdere antwoorden mogelijk, percentagebasis: inwoners die hebben aangegeven zelf veel, enig of nauwelijks contact te hebben gehad met bewoners van het AZC, n=2.481) Groeten in het

Gesproken met

Ben op het AZC

Vluchteling(en)

Heb asielzoekers

Anders,

voorbijgaan

asielzoekers op

geweest

is/zijn bij mij

geholpen/ heb

namelijk

thuis geweest

vrijwilligerswerk

straat, winkel, bushalte etc.

N

gedaan

Groeningen

61%

26%

13%

4%

4%

35%

46

Holthees

62%

38%

4%

0%

8%

22%

50

Maashees

54%

34%

19%

3%

6%

24%

70

Overloon

72%

31%

21%

6%

5%

19%

1101

Vierlingsbeek

51%

28%

20%

1%

2%

23%

203

Vortum-Mullem

66%

26%

10%

6%

2%

15%

62

Oploo

64%

25%

12%

3%

5%

25%

151

Sint-Anthonis

61%

30%

16%

4%

10%

18%

500

Stevensbeek

62%

30%

25%

14%

12%

33%

232

Westerbeek

61%

30%

11%

9%

9%

21%

66

Totaal

65%

30%

19%

5%

7%

21%

2481

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

61 van 80

Tabel B3.3 Ervaart u wel eens overlast door bewoners van het AZC Overloon? (n=4.268) Ja, veel overlast

Ja, een beetje overlast

Nee, geen overlast

Geen antwoord

N

Groeningen

15%

30%

47%

8%

98

Holthees

15%

37%

43%

5%

126

Maashees

19%

37%

38%

6%

178

Overloon

38%

44%

16%

2%

1.598

Vierlingsbeek

16%

34%

42%

8%

488

Vortum-Mullem

11%

40%

39%

10%

140

Oploo

13%

32%

49%

5%

327

Sint-Anthonis

10%

35%

49%

5%

871

Stevensbeek

45%

37%

16%

2%

302

Westerbeek

15%

35%

46%

4%

140

Totaal

25%

38%

32%

4%

4.268

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

62 van 80

Andere culturen verrijken de samenleving

Het AZC zorgt voor werkgelegenheid

Het AZC zorgt voor instandhouding van voorzieningen (zoals scholen en winkels)

Het AZC levert nieuwe klanten voor winkels en ondernemers in de omgeving

Het AZC zorgt voor meer begrip voor/kennis over mensen met een onveilig land van herkomst

Het is goed voor de uitstraling van Boxmeer

Het AZC levert de gemeente financiële voordelen op (die ten goede komen aan de andere inwoners)

Het AZC zorgt dat het terrein van de voormalige gevangenis zinvol wordt benut

Anders, namelijk

Weet ik niet

Groeningen

16%

30%

35%

5%

16%

32%

24%

22%

30%

5%

16%

37

Holthees

11%

20%

20%

11%

23%

16%

23%

14%

25%

4%

18%

56

Maashees

12%

34%

26%

14%

25%

32%

17%

14%

40%

3%

12%

65

Overloon

10%

28%

20%

11%

31%

30%

21%

18%

30%

10%

11%

721

Vierlingsbeek

24%

35%

27%

13%

22%

38%

25%

20%

43%

6%

12%

187

VortumMullem Oploo

16%

25%

26%

12%

25%

25%

25%

21%

44%

5%

12%

57

21%

33%

32%

17%

31%

40%

26%

11%

35%

4%

12%

121

SintAnthonis Stevensbeek

25%

37%

30%

11%

19%

38%

23%

14%

41%

7%

9%

397

39%

37%

15%

19%

24%

27%

13%

14%

34%

18%

8%

131

Westerbeek

22%

38%

34%

19%

21%

31%

24%

5%

38%

12%

10%

58

Totaal

18%

32%

25%

13%

26%

33%

22%

16%

35%

8%

11%

1.830

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

N

Het stimuleert het samen ontplooien van activiteiten en het vrijwilligerswerk

Tabel B3.4 Welke positieve gevolgen denkt u dat de komst van het AZC Overloon heeft gehad voor uw woonomgeving en de mensen die daar wonen? (meerdere antwoorden mogelijk; percentagebasis: inwoners die denken dat het AZC positieve gevolgen heeft gehad voor de woonomgeving en de mensen die daar wonen; n=1.830)

63 van 80

Weet ik niet

Anders, namelijk

verkeer

Gevaarlijke situaties in het

Onveilig gevoel

vernielingen)

Verpaupering (o.a. afval,

N

lastig te verkopen

Waardedaling van huizen en/of

woninginbraak etc.)

vermogensdelicten (diefstal,

Toename van

(mishandeling, bedreiging etc.)

Toename van geweldsdelicten

mensen

Het op straat lastigvallen van

Rondhangende mensen

woongenot

Verstoring van de rust en het

Tabel B3.5 Welke negatieve gevolgen denkt u dat de komst van het AZC Overloon heeft gehad voor uw woonomgeving en de mensen die daar wonen? (meerdere antwoorden mogelijk; percentagebasis: inwoners die denken dat het AZC negatieve gevolgen heeft gehad voor de woonomgeving en de mensen die daar wonen; n=1.830)

Groeningen

44%

76%

35%

55%

80%

29%

33%

79%

21%

3%

2%

66

Holthees

49%

79%

34%

32%

73%

14%

24%

70%

29%

1%

3%

99

Maashees

53%

86%

47%

51%

78%

22%

31%

74%

31%

4%

1%

137

Overloon

42%

74%

40%

53%

86%

11%

27%

73%

42%

3%

1%

1386

Vierlingsbeek

44%

67%

33%

45%

79%

16%

24%

68%

22%

4%

1%

350

Vortum-Mullem

45%

64%

43%

54%

73%

29%

27%

73%

23%

3%

3%

102

Oploo

42%

71%

38%

51%

79%

28%

23%

72%

21%

2%

3%

239

Sint-Anthonis

39%

67%

37%

46%

78%

24%

22%

65%

29%

3%

3%

612

Stevensbeek

46%

73%

55%

55%

85%

33%

31%

80%

33%

5%

0%

284

Westerbeek

45%

75%

44%

53%

85%

23%

33%

69%

24%

7%

1%

102

Totaal

43%

72%

40%

50%

82%

19%

27%

72%

33%

3%

2%

3377

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

64 van 80

Tabel B3.6 Als u door middel van een rapportcijfer van 1 tot en met 10 zou mogen aangeven hoe prettig u het vindt om in uw buurt te wonen, welk cijfer zou u dan geven? (n=4.222) Dorp

Cijfer

n=

7,4

% onvoldoende (5 en lager) 18%

Groeningen Holthees

7,6

15%

124

Maashees

7,3

19%

176

Overloon

7,2

19%

1591

Vierlingsbeek

7,5

14%

482

Vortum-Mullem

7,5

19%

137

Oploo

7,5

17%

324

Sint-Anthonis

7,5

15%

857

Stevensbeek

6,6

26%

298

Westerbeek

7,5

20%

137

Totaal

7,3

18%

4222

96

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

65 van 80

Tabel B3.7 Op welke manieren kwam u aan informatie over de opvang van asielzoekers in het AZC Overloon? (meerdere antwoorden mogelijk, n=4.268) Website van de gemeente Boxmeer Groeningen

6%

Sociale media van de gemeente Boxmeer 15%

Gemeentepagina in huis-aanhuisblad

Via de regionale media

Via mensen in mijn omgeving

Anders, namelijk

N

38%

45%

49%

6%

98

Holthees

6%

17%

33%

46%

57%

6%

126

Maashees

14%

20%

35%

39%

49%

4%

178

Overloon

8%

18%

32%

42%

47%

8%

1598

Vierlingsbeek

11%

16%

32%

44%

49%

4%

488

Vortum-Mullem

13%

19%

34%

44%

44%

4%

140

Oploo

4%

14%

30%

51%

47%

6%

327

Sint-Anthonis

5%

10%

33%

48%

49%

6%

871

Stevensbeek

5%

8%

30%

43%

57%

10%

302

Westerbeek

6%

10%

34%

46%

52%

6%

140

Totaal

7%

15%

32%

44%

49%

6%

4268

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

66 van 80

Tabel B3.8 Stelling: “De gemeente Boxmeer behartigt mijn belangen ten aanzien van de opvang van asielzoekers op een goede manier” (n=4.268) Helemaal mee eens

Mee eens

Niet mee eens en niet mee oneens

Mee oneens

Helemaal mee oneens

Weet niet / geen mening

N

Groeningen

0%

9%

28%

21%

11%

31%

98

Holthees

1%

16%

32%

10%

13%

29%

126

Maashees

1%

13%

25%

16%

14%

31%

178

Overloon

2%

11%

22%

23%

23%

19%

1598

Vierlingsbeek

2%

16%

24%

13%

13%

31%

488

Vortum-Mullem

1%

13%

23%

15%

14%

34%

140

Oploo

2%

14%

18%

13%

10%

42%

327

Sint-Anthonis

2%

15%

20%

13%

9%

41%

871

Stevensbeek

1%

5%

13%

19%

44%

19%

302

Westerbeek

1%

12%

24%

14%

16%

32%

140

Totaal

2%

12%

22%

17%

18%

29%

4268

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

67 van 80

Tabel B3.9 De politie treedt adequaat op bij overlast van asielzoekers en onveilige situaties bij het AZC Overloon (n=4.268) (helemaal) mee eens 18%

neutraal 22%

(helemaal) mee oneens 23%

Weet ik niet / geen mening 36%

98

Holthees

29%

17%

17%

37%

126

Maashees

24%

19%

26%

31%

178

Overloon

35%

21%

26%

18%

1598

Vierlingsbeek

23%

22%

23%

32%

488

Vortum-Mullem

24%

19%

26%

32%

140

Oploo

31%

16%

21%

32%

327

Sint-Anthonis

32%

15%

18%

36%

871

Stevensbeek

35%

18%

30%

17%

302

Westerbeek

24%

26%

24%

26%

140

Totaal

31%

19%

24%

26%

4268

Groeningen

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

N

68 van 80

Tabel B3.10 Geef aan in hoeverre u het eens of oneens bent met de volgende stellingen? (n=4.268) Asielzoekers

De opvang van

Het is onze plicht

De opvang van

moeten zich nuttig

asielzoekers gaat

om asielzoekers

asielzoekers biedt

maken in onze

ten koste van

fatsoenlijk op te

kansen voor

samenleving

inwoners van de

vangen in

inwoners en

gemeente die het al

Nederland

ondernemers in de

moeilijk hebben % (helemaal) mee

% (helemaal) mee

gemeente % (helemaal) mee

% (helemaal) mee

N

eens

eens

eens

eens

Groeningen

77%

42%

48%

16%

98

Holthees

86%

50%

48%

25%

126

Maashees

79%

49%

45%

23%

178

Overloon

75%

47%

47%

18%

1598

Vierlingsbeek

79%

41%

58%

27%

488

Vortum-Mullem

76%

46%

51%

23%

140

Oploo

77%

43%

48%

27%

327

Sint-Anthonis

77%

42%

57%

27%

871

Stevensbeek

66%

55%

38%

15%

302

Westerbeek

81%

45%

55%

29%

140

Totaal

76%

46%

50%

22%

4268

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

69 van 80

Tabel B3.11 Hoe staat u tegenover het voortzetten van het AZC Overloon? (n=4.268) Positief

Acceptabel onder voorwaarden

Negatief

Weet niet / geen mening

N

Groeningen

12%

31%

51%

6%

98

Holthees

17%

28%

49%

6%

126

Maashees

11%

31%

54%

3%

178

Overloon

6%

35%

58%

1%

1598

Vierlingsbeek

10%

44%

41%

5%

488

Vortum-Mullem

11%

37%

44%

7%

140

Oploo

13%

34%

48%

4%

327

Sint-Anthonis

14%

42%

40%

4%

871

Stevensbeek

5%

27%

66%

2%

302

Westerbeek

16%

36%

43%

4%

140

Totaal

10%

36%

51%

3%

4268

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

70 van 80

Tabel B3.12 Stel: het AZC Overloon blijft geopend. Waaraan moet de gemeente Boxmeer in dat geval extra aandacht besteden in de komende jaren? (maximaal 3 antwoorden mogelijk, n=4.268) Activiteiten voor asielzoekers op het AZC

Aandacht voor de normen en waarden van de Nederlandse samenleving

Asielzoekers leren zo snel mogelijk Nederlands

Een schone en veilige omgeving bij het AZC

AZC koopt producten bij lokale ondernemers

Voldoende inzet van politie en beveiliging

Verbeteren van de verkeersveil igheid

Meldpunt voor problemen en overlast

Vrijwilligers werk door asielzoekers

Anders

Geen van alle

N

Groeningen

22%

65%

37%

17%

5%

51%

5%

44%

18%

7%

1%

98

Holthees

26%

70%

44%

17%

7%

42%

6%

28%

24%

7%

3%

126

Maashees

21%

72%

47%

18%

3%

52%

6%

39%

20%

7%

1%

178

Overloon

13%

69%

31%

15%

3%

54%

12%

42%

16%

12%

1%

1598

Vierlingsbeek

23%

69%

39%

16%

4%

47%

4%

40%

21%

7%

1%

448

Vortum-Mullem

14%

67%

39%

23%

6%

44%

3%

34%

29%

8%

3%

140

Oploo

20%

69%

39%

25%

8%

51%

4%

35%

13%

7%

2%

327

Sint-Anthonis

23%

69%

43%

24%

7%

43%

6%

36%

16%

6%

2%

871

Stevensbeek

15%

67%

21%

20%

3%

55%

8%

43%

10%

19%

1%

302

Westerbeek

20%

64%

44%

19%

5%

48%

2%

29%

19%

13%

4%

140

Totaal

18%

69%

36%

19%

5%

50%

8%

39%

17%

10%

2%

4268

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

71 van 80

Bijlage 4

Vragenlijst bewonersenquête

Meningen over en ervaringen met asielzoekerscentrum Overloon 1. Als u door middel van een rapportcijfer van 1 tot en met 10 zou mogen aangeven hoe prettig u het vindt om in uw buurt te wonen, welk cijfer zou u dan geven? Met een 1 geeft u aan dat u heel erg ontevreden bent, met een 10 geeft u aan dat u heel erg tevreden bent.

2. Wat vindt u in het algemeen van het feit dat ons land asielzoekers opvangt? Ik vind dat een goede zaak Ik sta hier neutraal in Ik vind dat geen goede zaak Weet ik niet / geen mening De eerste vragen gaan over uw persoonlijke ervaringen met het AZC Overloon dat is gevestigd aan de Stevensbeekseweg 14a tussen Overloon en Stevensbeek. Het AZC Overloon is medio 2014 geopend. 3. Wat vindt u ervan dat de gemeente Boxmeer asielzoekers opvangt? Ik vind dat een goede zaak Ik sta hier neutraal in Ik vind dat geen goede zaak Weet ik niet / geen mening 4. Wat vindt u ervan dat er een AZC in uw woonomgeving is? Ik vind dat een goede zaak Ik sta hier neutraal in Ik vind dat geen goede zaak Weet ik niet / geen mening 5. Merkt u er iets van dat er een AZC in uw woonomgeving is? Ja Nee Weet ik niet / geen mening 6. Wat zijn uw eigen ervaringen met het AZC Overloon? uitsluitend positieve ervaringen ....................... naar vraag 7 en vervolgens naar vraag 9 vooral positief, maar ook negatieve ervaringen……………..naar vraag 7 en 8 evenveel positieve als negatieve ervaringen……………..naar vraag 7 en 8 vooral negatief, maar ook positieve ervaringen……………..naar vraag 7 en 8 uitsluitend negatieve ervaringen ..................................................... ga verder naar vraag 8 ik heb geen ervaringen.....................................................

ga verder naar vraag 9 weet ik niet / geen mening ........................................................... ga verder naar vraag 9 7. Welke positieve ervaringen had u zelf met het AZC Overloon?

Ik had geen positieve ervaringen.

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

72 van 80

8. Welke negatieve ervaringen had u zelf met het AZC Overloon?

Ik had geen negatieve ervaringen. 9. Heeft u zelf contact gehad met bewoners van het AZC? Bijvoorbeeld een bezoek aan het AZC, een gesprek voeren of groeten in het voorbijgaan Helemaal geen contact……………… ga verder naar vraag 11 Nauwelijks contact Enig contact Veel contact 10. Waaruit bestond dit contact? (meerdere antwoorden mogelijk) Groeten in het voorbijgaan Gesproken met asielzoekers op straat, winkel, bushalte etc. Ben op het AZC geweest Vluchteling(en) is/zijn bij mij thuis geweest Heb asielzoekers geholpen/ heb vrijwilligerswerk gedaan Anders, namelijk :

11. Ervaart u wel eens overlast door bewoners van het AZC Overloon? Ja, veel overlast Ja, een beetje overlast Nee, geen overlast ............................................................. ga verder naar vraag 14 Geen antwoord ............................................................. ga verder naar vraag 14 12. Wat voor overlast ervaart u van bewoners van het AZC Overloon?

Weet ik niet 13. Waar ervaart u de meeste overlast van bewoners van het AZC Overloon? In het AZC Rondom het AZC Bij mij in de straat Bij mij in de buurt In de winkels in mijn dorp In het centrum van mijn dorp In het openbaar vervoer Anders, namelijk:

14. Het AZC Overloon is medio 2014 geopend. Ervaart u van het AZC Overloon meer of minder overlast dan u vooraf verwachtte? Ik ervaar meer overlast dan vooraf verwacht Ik ervaar minder overlast dan vooraf verwacht De overlast is naar verwachting Ik had vooraf geen verwachtingen Geen antwoord

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

73 van 80

15. Ervaart u in vergelijking met enkele jaren geleden meer of minder overlast door bewoners van het AZC Overloon? Minder overlast Net zoveel overlast Meer overlast Wisselend (soms meer en soms minder overlast) Geen antwoord 16. Voelt u zich weleens onveilig door de aanwezigheid van het AZC Overloon? Ja, vaak Ja, soms Ja, zelden Nee…naar vraag 17 Geen antwoord…naar vraag 17 16a. U heeft aangegeven dat u wel eens onveilig door de aanwezigheid van het AZC Overloon? Kunt u kort toelichten waarom u zich dan onveilig voelt?

Weet ik niet De vragen die u zojuist heeft beantwoord gingen over uw persoonlijke ervaringen. Nu volgen enkele vragen over de gevolgen van het AZC Overloon voor uw woonomgeving en de mensen die daar wonen. 17. Denkt u dat het AZC Overloon gevolgen heeft gehad voor uw woonomgeving en de mensen die daar wonen? Ja, uitsluitend positieve gevolgen ....................... naar vraag 18 en vervolgens naar vraag 20 Ja, vooral positief, maar ook negatieve gevolgen………….naar vraag 18 en 19 Evenveel positieve als negatieve gevolgen………….naar vraag 18 en 19 Ja, vooral negatief, maar ook positieve gevolgen………….naar vraag 18 en 19 Ja, uitsluitend negatieve gevolgen ..................................................... ga verder naar vraag 19 Nee, heeft geen gevolgen gehad..................................................... ga verder naar vraag 20 Weet ik niet / geen mening ........................................................... ga verder naar vraag 20 18. Welke positieve gevolgen denkt u dat de komst van het AZC Overloon heeft gehad voor uw woonomgeving en de mensen die daar wonen? MEER DAN 1 ANTWOORD MOGELIJK.

Het stimuleert het samen ontplooien van activiteiten en het vrijwilligerswerk Andere culturen verrijken de samenleving Het AZC zorgt voor werkgelegenheid Het AZC zorgt voor instandhouding van voorzieningen (zoals scholen en winkels) Het AZC levert nieuwe klanten voor winkels en ondernemers in de omgeving Het AZC zorgt voor meer begrip voor/kennis over mensen met een onveilig land van herkomst Het is goed voor de uitstraling van Boxmeer (als gemeente die bijdraagt aan opvang van mensen die moeten vluchten) Het AZC levert de gemeente financiële voordelen op (die ten goede komen aan de andere inwoners) Het AZC zorgt dat het terrein van de voormalige gevangenis zinvol wordt benut Anders, namelijk:

Weet ik niet

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

74 van 80

19. Welke negatieve gevolgen denkt u dat de komst van het AZC Overloon heeft gehad voor uw woonomgeving en de mensen die daar wonen? MEER DAN 1 ANTWOORD MOGELIJK. Verstoring van de rust en het woongenot Rondhangende mensen Het op straat lastigvallen van mensen Toename van geweldsdelicten (mishandeling, bedreiging etc.) Toename van vermogensdelicten (diefstal, woninginbraak etc.) Waardedaling van huizen en/of lastig te verkopen Verpaupering (o.a. afval, vernielingen) Onveilig gevoel Gevaarlijke situaties in het verkeer Anders, namelijk:

Weet ik niet 20. Op welke manieren kwam u aan informatie over de opvang van asielzoekers in het AZC Overloon? (meerdere antwoorden mogelijk) Website van de gemeente Boxmeer Sociale media van de gemeente Boxmeer Gemeentepagina in huis-aan-huisblad Via de regionale media, zoals Omroep Brabant, De Gelderlander Informatiebijeenkomsten van de gemeente Boxmeer Brieven van de gemeente Boxmeer Nieuwsbrief van de gemeente Boxmeer Persoonlijk contact met het COA of de gemeente Boxmeer Via mensen in mijn omgeving Anders, namelijk :

Ik heb geen informatie gezien 21. Hoe tevreden of ontevreden bent u over de informatievoorziening over het AZC Overloon? Zeer tevreden............................................................. ga verder naar vraag 22 Tevreden............................................................. ga verder naar vraag 22 Niet tevreden en niet ontevreden............................................................. ga verder naar vraag 22 Ontevreden............................................................. ga verder naar vraag 21 Zeer ontevreden............................................................. ga verder naar vraag 21 Geen antwoord............................................................. ga verder naar vraag 22 22. Waarom bent u ontevreden over de informatievoorziening over het AZC Overloon?

Weet ik niet

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

75 van 80

23. Kunt u voor de volgende uitspraken aangeven in hoeverre u het hiermee eens of oneens bent? Helemaal mee eens

Mee eens

Niet mee

Mee

Helemaal

Weet

eens en

oneens

mee

niet /

oneens

geen

niet mee oneens

mening

De politie treedt adequaat op bij overlast van asielzoekers en onveilige situaties bij AZC Overloon De gemeente Boxmeer behartigt mijn belangen ten aanzien van de opvang van asielzoekers op een goede manier Toekomst De toestroom van asielzoekers is nog niet voorbij. Ook in de komende jaren komen er nieuwe asielzoekers naar Europa en naar Nederland. De gemeenteraad van Boxmeer neemt in het voorjaar een besluit over het wel of niet voortzetten van het opvangen van asielzoekers in het AZC Overloon. 24. Hoe staat u tegenover het voortzetten van het AZC Overloon? Positief…………………..ga naar vraag 25 Acceptabel onder voorwaarden…………………..ga naar vraag 25 Negatief …………………..ga naar vraag 25 Weet niet / geen mening………………………….ga verder naar vraag 25

We willen benadrukken dat er nog geen besluit is genomen. Dat is aan de gemeenteraad van Boxmeer. Het is mogelijk dat de gemeenteraad besluit dat de opvang van asielzoekers wordt voortgezet, ondanks dat u zelf tegen verlenging bent. Daarom horen we graag welke voorwaarden voor u belangrijk zijn, indien de opvang van asielzoekers in AZC Overloon wordt voortgezet. 25. Welke voorwaarden zijn voor u belangrijk bij het voortzetten van het AZC Overloon?

Weet ik niet 26. De huidige overeenkomst voor het AZC Overloon eindigt in 2022. Stel: het AZC Overloon blijft geopend. Wat is uw voorkeur ten aanzien van de termijn van de nieuwe overeenkomst? Dat maakt mij niet uit Een overeenkomst voor 5 jaar Een overeenkomst met een kortere looptijd, namelijk (vul hier het aantal jaren in): ____ Een overeenkomst met een langere looptijd, namelijk (vul hier het aantal jaren in): ____ Weet niet

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

76 van 80

27. De huidige capaciteit van het AZC is maximaal 875 asielzoekers. Stel: het AZC Overloon blijft geopend. Wat is uw voorkeur ten aanzien van het aantal bewoners in het AZC? Dat maakt mij niet uit Het huidige aantal van maximaal 875 asielzoekers is acceptabel Het AZC moet meer asielzoekers opvangen Het AZC moet minder asielzoekers opvangen Weet niet 28. Het AZC heeft op dit moment een diverse bewonerssamenstelling. Er wonen gezinnen, alleenstaande minderjarigen en alleenstaande volwassenen. De asielzoekers zijn deels afkomstig uit zogenaamde veilige landen, en deels uit landen die als onveilig worden beschouwd. De Nederlandse regering beschouwt een land als veilig als er "over het algemeen geen sprake is van vervolging vanwege bijvoorbeeld ras of geloof, foltering, of een onmenselijke behandeling". Ondanks dat een land door de Nederlandse overheid als veilig wordt beschouwd, kan iemands persoonlijke situatie toch recht geven op asiel. Stel: het AZC Overloon blijft geopend. Wat is uw voorkeur ten aanzien van de bewonerssamenstelling van het AZC? Dat maakt mij niet uit Huidige bewonerssamenstelling is acceptabel De bewonerssamenstelling moet veranderen…ga naar vraag 28b Weet niet / geen mening 28b. U heeft aangegeven dat u graag ziet dat de bewonerssamenstelling verandert indien het AZC Overloon langer openblijft. Kunt u dat hieronder toelichten?

Weet ik niet 29. Stel: het AZC Overloon blijft geopend. Waaraan moet de gemeente Boxmeer in dat geval extra aandacht besteden in de komende jaren? (maximaal drie antwoorden mogelijk) Activiteiten voor asielzoekers op het AZC Aandacht voor de normen en waarden van de Nederlandse samenleving Asielzoekers leren zo snel mogelijk Nederlands Een schone en veilige omgeving bij het AZC AZC koopt producten bij lokale ondernemers Voldoende inzet van politie en beveiliging Verbeteren van de verkeersveiligheid Meldpunt voor problemen en overlast Vrijwilligerswerk door asielzoekers Anders, namelijk:

Geen van alle

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

77 van 80

30. Geef aan in hoeverre u het eens of oneens bent met de volgende stellingen? Helemaal mee eens

Mee eens

Niet mee

Mee

Helemaal

Weet

eens en

oneens

mee

niet /

oneens

geen

niet mee oneens

mening

Asielzoekers moeten zich nuttig maken in onze samenleving De opvang van asielzoekers gaat ten koste van inwoners van de gemeente die het al moeilijk hebben Het is onze plicht om asielzoekers fatsoenlijk op te vangen in Nederland De opvang van asielzoekers biedt kansen voor inwoners en ondernemers in de gemeente 31. Bent u bereid om u als vrijwilliger in te zetten voor asielzoekers? Ja, ik doe dat al Ja, ik zou dat wel willen Wel bereid, maar dat gaat niet lukken Nee, ik wil dat niet doen Hangt ervan af Weet ik niet Achtergrondvragen Tot slot willen wij u enkele vragen stellen over uw persoonlijke situatie. Deze gegevens worden net als de andere gegevens vertrouwelijk verwerkt. Ze worden alleen gebruikt om inzicht te krijgen in verschillen tussen groepen bewoners, denk bijvoorbeeld aan resultaten per dorp. 32. In welk dorp woont u? Gemeente Boxmeer Groeningen Holthees Maashees Overloon Vierlingsbeek Vortum-Mullem Gemeente Sint-Anthonis Oploo Sint-Anthonis Stevensbeek Westerbeek 33. Bent u betrokken bij het AZC Overloon? Nee Ja, als werknemer Ja, als toeleverancier Ja, als vrijwilliger Ja, op een andere manier:

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

78 van 80

34. Bent u ...? man vrouw anders / wil niet zeggen 35. Wat is uw leeftijd? ______ jaar 36. Heeft u tot slot nog opmerkingen over dit onderzoek die u in deze vragenlijst niet kwijt kon?

U bent aan het einde gekomen van deze vragenlijst. Hartelijk dank voor uw medewerking. Graag ontvangen wij de ingevulde vragenlijst retour in bijgeleverde retourenvelop.

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

79 van 80

I&O Research Enschede Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede T (053) 200 52 00 E info@ioresearch.nl KVK-nummer 08198802

I&O Research Amsterdam Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam T (020) 308 48 00 E info@ioresearch.nl

Ervaringen met zeven jaar opvang van asielzoekers in AZC Overloon

www.ioresearch.nl

80 van 80