9.1 Rapportage Sociaal domein 2025 – Definitief

Bladzijde 22

Rapportage 2025 Sociaal Domein Borsele •

Training ‘Sensitief werken in de eerste 1000 dagen’: In 2025 hebben we vanuit Kansrijke Start de training ‘Sensitief werken in de eerste 1000 dagen - accent armoede en schulden’ georganiseerd voor professionals in de geboortezorg. Deze training richt zich op het voorkomen van gezondheidsverschillen door op een stress-sensitieve, begrijpelijke en cultuursensitieve manier met ouders te werken. In de training lag het accent op gespreksvoering rondom het onderwerp armoede en schulden. Om het belang hiervan te benadrukken, sloot ook een ervaringsdeskundige aan.

| 6.4 | BEGELEIDE PARTICIPATIE De Betho Gemeenschappelijke regeling De Betho (hierna: De Betho) biedt werkgelegenheid onder aangepaste omstandigheden aan mensen met een beperking. De Betho geeft uitvoering aan de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Ook voert ze re-integratieactiviteiten en gesubsidieerde arbeid uit voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. In het eerste kwartaal van 2024 is de bestuursopdracht voor doorontwikkeling van De Betho voor nieuwe doelgroepen vanuit de Participatiewet afgerond. Het rapport ‘Betho in Ontwikkeling’ hebben we op 26 maart 2024 met u gedeeld. Er is gekozen om De Betho door te ontwikkelen, te richten op een bredere doelgroep (werk en participatie) en beschikbare dienstverlening te professionaliseren. Dit doen we in samenwerking met gemeenten, De Betho en GR de Bevelanden. De Betho is zelf aan de slag gegaan om de dienstverlening te verbreden. Een voorbeeld hiervan is het Participatielab dat in april 2024 van start is gegaan bij De Betho. De leerroutes in het Participatielab (mbo-niveau 1) zijn een combinatie van werken en leren. Het doel is om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een opleiding, werkervaring én een diploma te bieden. Hiervoor wordt er nauw samengewerkt met Scalda. De financiële resultaten van de Betho staan de komende jaren onder druk.

De oorzaak ligt met name in een aflopend Wsw-bestand (Wet sociale werkvoorziening) en bekostiging, een niet evenredige toename van Beschut werk medewerkers en de kosten van bestaande infrastructuur. Dit betekent dat de Betho moet transformeren naar een organisatie die, naast de doelgroepen behorend tot de Wsw en Beschut Werk, passend werk biedt aan mensen die aangewezen zijn op hulp bij de begeleiding naar regulier werk. In september 2025 is het vervolg op de bestuursopdracht vastgesteld. Samen met andere gemeenten, De Betho en GR de Bevelanden werken we naar een sociaal ontwikkelbedrijf dat toekomstbestendig

Bladzijde 23

Rapportage 2025 Sociaal Domein Borsele is. Gemeente Goes ontvangt vanuit het Rijk een financiële impuls hiervoor. We verdiepen ons in de juiste richting en toekomstvisie voor De Betho en GR de Bevelanden voor de lange termijn. | 6.5 | ARBEIDSPARTICIPATIE In 2024 is door de overheid een start gemaakt met de zogenoemde ‘hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur’. De gezamenlijke publieke en private dienstverlening voor werk en scholing aan werkzoekenden, werkenden en werkgevers moet verder verbeterd worden. Het doel is grotere vindbaarheid en toegankelijkheid, evenals meer samenwerking tussen partijen die op dit vlak diensten verlenen. Verbinding tussen het sociale domein, economische domein en het onderwijs is daarbij van groot belang. De Arbeidsmarktregio Zeeland is aan zet om in onze regio deze veranderingen vorm te geven. Het regionaal werkcentrum wordt dé toegangspoort voor dienstverlening aan werkzoekenden, werkenden en werkgevers. Het is een gezamenlijk loket van publieke en private arbeidsmarktpartijen dat toegang biedt tot hun dienstverlening. Werkzoekenden, werkenden en werkgevers kunnen terecht met vragen over werk, volgende loopbaanstappen, scholing en personeelsvraagstukken. Het regionaal werkcentrum is een netwerkorganisatie, dus alle losse partijen blijven hun eigen dienstverlening leveren, evenals het Werkgeverservicepunt van GR de Bevelanden.

De beoogde inwerkingtreding is 1 januari 2026. Uitvoering Participatiewet De Participatiewet wordt uitgevoerd door WIZ. Op basis van deze wet kunnen mensen een beroep doen op een uitkering voor levensonderhoud. WIZ begeleidt deze uitkeringsgerechtigden waar mogelijk richting de arbeidsmarkt, zodat zij zelf weer in de kosten van hun levensonderhoud kunnen voorzien. Bij toeleiding naar werk gaat de voorkeur uit naar duurzame arbeidsparticipatie (minimaal zes maanden), maar ook tijdelijke plaatsingen op betaald werk zijn waardevol. Het werkgeversservicepunt (WSP) bemiddelt ‘werkfitte’ kandidaten, die behoren tot de gemeentelijke doelgroepen, is verantwoordelijk voor de werkgeversdienstverlening en participeert in de arbeidsmarktregio. Onder de noemer ‘Breed offensief’ zijn er sinds 1 juli 2023 enkele wijzigingen doorgevoerd in de Participatiewet. Het Breed Offensief richtte zich specifiek op het vergroten van arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking. In september 2025 is daarnaast het wetsvoorstel Participatiewet in balans aangenomen. De Participatiewet in balans is een breder programma met meer dan 20 maatregelen om de wet te vereenvoudigen, de ondersteuning voor bijstandsgerechtigden te verbeteren en de balans te herstellen tussen bestaanszekerheid, reintegratie en handhaving.

Beide initiatieven hebben als doel om meer mensen aan het werk te helpen en te houden, en om het systeem eenvoudiger en aantrekkelijker te maken voor werkgevers en werkzoekenden. Financieel In de volgende visualisatie hebben we de kostenontwikkeling opgenomen van ‘taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie’. Het betreft de jaren 2023 tot en met 2025. De uitgaven voor jaren 2023 en 2024 zijn op basis van daadwerkelijke realisatie. Voor het jaar 2025 betreft het de lasten op basis van de begroting (op basis van de 4e begrotingswijziging). De definitieve kosten over 2025 kunnen dus nog enigszins veranderen.

Bladzijde 24

Rapportage 2025 Sociaal Domein Borsele

| 6.6 | HULPMIDDELEN EN DIENSTEN (WMO) We investeren intensief in het verbinden van de lokale netwerken en de voorliggende voorzieningen met de toegang voor de Wmo en de jeugdhulp door gebiedsgericht te werken. Zoals ook beschreven bij de paragraaf . Sinds de nieuwe contractafspraken (per 1 mei 2024) indiceren we gerichter op basis van uren. Ook werken we interventies uit die effect hebben op instroom en daarmee de Wmo-uitgaven. De indicatieloze dagbesteding (inloopvoorziening) en de pilot Begeleiding Dichtbij zijn daar voorbeelden van. We hebben het vergroten van bewustzijn (normalisatie en schaarste) voortgezet en dat onder de aandacht gebracht bij de toegangsmedewerkers. We blijven investeren in communicatie naar inwoners. Een voorbeeld daarvan is de campagne over wat inwoners kunnen verwachten van hun huishoudelijke hulp. De zichtbare effecten van de kanteling naar het voorliggend veld zal enkele jaren vergen. Het is afwachten wat de afzonderlijke maatregelen tezamen gaan bijdragen, omdat dit niet één-op-één te duiden is. Aan de hand van de beschikbare cijfers van 2025 zien we een lichte stijging van het aantal maatwerkvoorzieningen en aanvragen voor hulpmiddelen en regiotaxi. Deze stijging wordt veroorzaakt door de autonome groei van de doelgroep van de Wmo (voornamelijk ouderen).

We zien echter door de nieuwe contractering voor de maatwerkvoorziening (die de grootste impact op de uitgaven hebben) een stabilisering van de uitgaven op het gebied van de Wmo. Woningaanpassingen De kosten voor woningaanpassingen binnen de Wmo fluctueren sterk. De aanpassingen en kosten zijn moeilijk te voorspellen. In 2025 hebben we tot nu toe alleen te maken gehad met kosten voor de wat kleinere woningaanpassingen (o.a. scootmobielberging, spoel-föhn installatie, verhuiskostenvergoeding). Grote woningaanpassingen komen pas in beeld als een verhuizing niet mogelijk is (primaat van verhuizen). Dit wordt bij elke grote woningaanpassing nadrukkelijk onderzocht. Verhuizen is echter niet altijd een optie, bijvoorbeeld bij gezinnen met kinderen waarbij één van de kinderen ernstig beperkt is. Huurwoningen met een gelijkvloers programma zijn in de praktijk vrijwel niet beschikbaar. Verder is ook de krapte op de woningmarkt een probleem (dat geldt zowel voor de koop- als huursector) waardoor niet altijd binnen afzienbare termijn een geschikte woning kan worden gevonden. Wmo-vervoer (Regiotaxi) In 2025 is het aantal gebruikers van de Regiotaxi wederom licht gestegen. Hierdoor zijn ook de kosten enigszins toegenomen. In de 2e begrotingswijziging 2025 SWVO is hier rekening mee gehouden.

Bladzijde 25

Rapportage 2025 Sociaal Domein Borsele Hulpmiddelen De overeenkomst met onze hulpmiddelenleverancier Medipoint is op 31 mei 2025 afgelopen. Verlenging is na twee keer van verlenging met drie jaren gebruik te hebben gemaakt, binnen het huidige contract niet meer mogelijk. Het SWVO bereidt momenteel een Europese aanbesteding voor. De bedoeling is dat we uiterlijk 1 maart 2026 een nieuwe overeenkomst hebben met een leverancier van hulpmiddelen. Financieel In de onderstaande visualisatie hebben we de kostenontwikkeling opgenomen van het ‘taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo)’. Het betreft de periode 2023 tot en met 2025. De uitgaven voor de jaren 2023 en 2024 zijn op basis van werkelijke realisatie. Voor het jaar 2025 betreft het de lasten op basis van 4e begrotingswijziging.

| 6.7 | MAATWERKDIENSTVERLENING 18+ Doordat we zien dat de doelgroep groeit en de beschikbare capaciteit in de zorg zwaar onder druk staat, zoeken we voortdurend naar innovatieve mogelijkheden om de vraag naar ondersteuning vanuit de maatwerkvoorziening uit te stellen. Hoe langer inwoners zelfredzaam kunnen blijven zonder een maatwerkvoorziening, hoe prettiger voor de inwoner en hoe meer capaciteit er beschikbaar blijft voor de meest kwetsbaren. We maken bij voorbaat gebruik van bewezen effectieve interventies. We experimenteren met, én verkennen voorliggende voorzieningen zoals: - De inloopvoorzieningen in plaats van geïndiceerde dagbesteding. - Het bieden van kortdurende ondersteuning (Wmo-begeleiding) als algemene voorziening zonder indicatie in de vorm van de Pilot Begeleiding Dichtbij. - Het bieden van zelfstandigheidstraining door een ergotherapeut ter voorkoming of vermindering van huishoudelijke ondersteuning. - Het bieden van groepsaanbod in plaats van individuele ondersteuning. We monitoren deze experimenten zorgvuldig. 6.7.1 Huishoudelijke ondersteuning Het aantal indicaties voor de maatwerkvoorziening Huishoudelijke Ondersteuning (HO) stijgen licht. Dit komt voornamelijk door de sterk vergrijzende samenleving. We realiseren hier net als bij de maatwerkvoorzieningen dagbesteding en begeleiding een kostenbesparing.

We hebben nog steeds te maken met wachtlijsten voor huishoudelijke ondersteuning. Het SWVO kijkt samen met aanbieders hoe ze hier het beste mee om kunnen gaan. Ook ‘de toegang’ bij WIZ blijft hierin een belangrijke rol spelen. In het gesprek tussen toegangsmedewerker en aanvrager wordt de financiële draagkracht besproken als onderdeel van de zelfredzaamheid van de aanvrager. Bladzijde 26

Rapportage 2025 Sociaal Domein Borsele

6.7.2 Begeleiding Het aantal indicaties voor de maatwerkvoorzieningen ‘Begeleiding’ en ‘Dagbesteding’ blijven ongeveer gelijk. Daarbij realiseren we een kostenbesparing. Dit komt doordat we sinds 1 mei 2024 werken met een nieuwe systematiek, waarin aanbieders alleen daadwerkelijk geleverde uren kunnen declareren. Daarnaast blijven we zoeken naar andere manieren waarop we grip kunnen houden op de kosten. Zo zijn we in 2025 de pilot ‘Begeleiding Dichtbij’ gestart, waarin begeleiding als voorliggende voorziening wordt ingezet. Door de samenwerking tussen begeleiders van Allévo en onze welzijnswerkers wordt er vaker een (deel)oplossing gevonden in het voorliggend veld, zodat maatwerk wordt voorkomen of een lager aantal uren maatwerk wordt ingezet. Hierdoor zijn inwoners sneller geholpen, hebben de begeleiders meer kennis van ons voorliggend veld en besparen we kosten. We hebben de pilot geëvalueerd en zetten deze voorlopig door. We onderzoeken in 2026 onder welke voorwaarden we de pilot kunnen bestendigen en vast onderdeel van onze dienstverlening kunnen maken. Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen In Zeeland is Vlissingen de centrumgemeente voor Beschermd Wonen (BW), maatschappelijke opvang (MO) en vrouwenopvang (VO). Zij is als centrumgemeente financieel verantwoordelijk. Beleid komt tot stand na afstemming met de dertien Zeeuwse gemeenten.

Of BW nog wordt gedecentraliseerd, is afhankelijk van de koers van het nieuwe kabinet. Als de decentralisatie plaatsvindt, ontvangen alle gemeenten - met inachtneming van een ingroeipad - een eigen rijksbijdrage. De voorbereidingen om dit mogelijk te maken, vergen Zeeuwsbreed veel afstemming en besluitvorming. De ‘Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang Zeeland 2022-2025’ is onlangs verlengd tot 2030 en hierbij is een addendum opgesteld. In de regiovisie en het addendum staat wat de regio Zeeland doet om inwoners met een psychische kwetsbaarheid en inwoners die te maken hebben met (dreigende) dak- en thuisloosheid te ondersteunen. Ook wordt in november door de Zeeuwse raden het Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026-2030. Dit plan geeft invulling aan de ambitie op dakloosheid in 2030 te beëindigen. De Zeeuwse gemeenten hebben de wens om samen te werken - ongeacht of doordecentralisatie plaatsvindt - om kwaliteit en continuïteit te waarborgen. Daarom hebben de Zeeuwse gemeenten partnerschapsafspraken opgesteld over BW, MO en VO: die gelden sinds 1 januari 2024.

Bladzijde 27

Rapportage 2025 Sociaal Domein Borsele Met het vormen van de partnerschapsafspraken, is ook een ‘Regiobudget BW, MO en VO’ gevormd. Daaruit worden gezamenlijke uitgaven gedaan voor alle Zeeuwse inwoners die binnen de doelgroep vallen. 6.7.3 Maatwerkdienstverlening 18Algemene toelichting cijfers jeugdhulp De toenemende complexiteit van onze maatschappij zorgt ervoor dat veel jeugdigen en gezinnen extra ondersteuning nodig hebben. We zien op landelijk niveau dan ook al enkele jaren een stijging van de kosten van de jeugdhulp. De toename in kosten op Zeeuws niveau komen voort uit indexaties en toename van het volume en toename van de intensiteit (meer uren per cliënt). Bij gebrek aan beschikbare zorg voor deze complexe casussen landelijk én in Zeeland (opvang en verblijf met 24uursbegeleiding) moeten wij zelf in deze voorzieningen voorzien door een maatwerkcontract: het gaat om de huur van een woning, een-op-een begeleiding, intensieve pleegzorg en dergelijke. We voorzien dat dit ook in de komende jaren zal voortzetten, mede vanwege de verdere afbouw van grootschalige en langdurige vormen van residentiële jeugdzorg in het land (zie geëscaleerde zorg 18-). Veel jongeren kampen met psychische problemen ten gevolge van externe factoren. Ook zien we dat door onze laagdrempelige benadering steeds meer klanten vroegtijdig worden gesignaleerd en hulp krijgen.

Dit is in principe een goede ontwikkeling omdat we hiermee mogelijk duurdere trajecten (zwaardere vormen jeugdhulp) in een latere fase voorkomen. Dit verklaart ook een deel van de stijgende aantallen ‘unieke cliënten’. In Borsele zien we voor het derde jaar op rij een stijging van het aantal unieke klanten; dit is zowel een landelijk als regionaal beeld. In juni 2025 ontving 10,8% van de Borselse jongeren tot 18 jaar een vorm van jeugdhulp. Daarmee zitten we iets onder het landelijk gemiddelde. Als we kijken naar onderstaande lijn zien we dat deze lijn in 2025 minder hard stijgt dan in 2024. Een mogelijke verklaring is dat wij naar aanleiding van de forse stijging GGZ en ambulante begeleiding in 2024, in het voorjaar diverse gesprekken hebben gevoerd met zorgaanbieders en onze zorgprofessionals om te kijken hoe we dit beter konden monitoren. Dit betekent dat we sinds 2025 alle GGZ casussen intensiever monitoren waardoor we eerder kunnen afschalen, mogelijk verlengingen kunnen voorkomen en de stijgende lijn weer kunnen afvlakken.

Bladzijde 28

Rapportage 2025 Sociaal Domein Borsele

Jeugdhulp verwijzingen per wettelijk verwijzer Het aantal indicaties jeugdhulp met de gemeente als verwijzer is gestegen naar 63%. Dat is een goede ontwikkeling. Dat betekent dat het CJG steeds vaker betrokken is bij eerste afgifte én verlengingen van zorg. Binnen deze casussen hebben we als gemeente meer grip op het verloop, onder andere door de brede vraagverheldering en monitoring van de ingezette zorg. Tegelijkertijd verhoogt deze ontwikkeling de werkbelasting voor ons CJG-team waardoor we voor bepaalde (lichtere) casuïstiek geïndiceerde jeugdhulp moeten inzetten in plaats van dat we zelf kortdurende hulp of casusregie verlenen. Met de nieuwe inrichting van het stevig lokaal team hopen we dit in 2026 positief te beïnvloeden.

Kosten en vorm van jeugdhulp (ZIN) We zien dat de meeste jeugdigen een vorm van jeugdhulp ambulant en/of jeugd-ggz ontvangen. Het aantal jeugdigen met een indicatie ‘verblijf’ is iets lager ten opzichte van 2024. De kosten per cliënt zijn het hoogst binnen de productcategorie ‘jeugdhulp verblijf’ - zowel zonder als met behandeling en ‘landelijk ingekochte zorg (hoog-complex)’. De ‘top drie’ van duurste klanten heeft in de periode januari tot en met augustus 2025 zorg ontvangen voor het totaal bedrag van € 305.000.

Bladzijde 29

Rapportage 2025 Sociaal Domein Borsele

PGB jeugd Uitgangspunt in de Jeugdwet is dat we voorzieningen voor jeugdhulp in natura verlenen (ZIN). Dat is zorg via een jeugdhulpaanbieder die wij gecontracteerd hebben. Een persoonsgebonden budget (Pgb) is geld waarmee ouders zelf jeugdhulp voor hun kind inkopen. De afgelopen jaren is het aantal Pgb’s sterk verminderd. We zien dat deze dalende trend stabiliseert. Op dit moment zijn er zes jeugdigen die zorg ontvangen via een PGB. De totale lasten bedragen € 50.535.

Bladzijde 30

Rapportage 2025 Sociaal Domein Borsele

| 6.8 | GEËSCALEERDE ZORG 18+

GGZ en WIJK GGD Door de ambulantisering van de GGZ wonen steeds meer mensen met psychiatrische problemen in onze dorpen. We constateerden hiaten in de aansluiting van de zorgketen. Dit was aanleiding voor de start van de pilot Wijk-GGD in mei 2023. De pilot Wijk-GGD richt zich op inwoners van Borsele met ernstig overlastgevend, zorgwekkend of zorgmijdend gedrag, vaak door psychische problemen of verslaving. Dit kan leiden tot onveiligheidsgevoelens bij de omgeving, die vaak de politie inschakelt, terwijl dat niet altijd nodig of passend is. De Wijk-GGD’er biedt dan niet-acute, passende hulp aan mensen met ondersteuningsbehoefte op meerdere levensgebieden. Daarnaast ondersteunt de Wijk GGD’er ook de omwonenden die overlast of zorgen ervaren. De recente evaluatie van de pilot Wijk-GGD bevestigt dit: zij hebben gemiddeld 20 casussen per jaar. De Wijk-GGD’er speelt een centrale rol met korte lijnen en een lokale aanpak, wat helpt om complexe problemen sneller en effectiever aan te pakken. Dit ontlast ook andere betrokkenen, zoals de AOV’er en welzijnswerker, en zorgt voor meer rust in de wijk. Om de aanpak van de Wijk-GGD’er nog beter af te stemmen op de behoefte van inwoners en cliënten is de samenwerking aangegaan met ervaringsdeskundigen vanuit Stichting HerstelTalent. De pilot is inmiddels structureel geborgd binnen onze organisatie.

Dit is mede gelukt door de subsidie die wij hebben ontvangen vanuit het programma ‘Grip op Onbegrip’ van ZonMw. Netwerk mentale gezondheid zeeland Binnen het sociaal domein neemt het aantal hulpvragen van inwoners met psychosociale problemen toe. Ook groeit de urgentie en ernst van deze hulpvragen. Op regionaal niveau hebben we in 2025 hard gewerkt aan de opzet van een mentaal gezondheidsnetwerk. Dit was één van de opgaven vanuit het Regioplan Zeeland voor de uitvoering van het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Een mentaal gezondheidsnetwerk is een samenwerkingsverband tussen de ggz, huisartsen en het sociaal domein. Het doel is om ervoor te zorgen dat de hulpvraag van mensen met psychische klachten snel en op de juiste plek wordt opgepakt en dat de veerkracht van inwoners versterkt wordt. Onderdeel van dit netwerk mentale gezondheid is de consultatiefunctie GGZ, het verkennend gesprek (pilot) en het laagdrempelig steunpunt. Op regionaal niveau is sinds januari 2025 de consultatiefunctie GGZ beschikbaar vanuit Emergis. De consultatiefunctie ggz voorziet erin dat professionals in het sociaal domein laagdrempelig professionals in de ggz kunnen bevragen, zodat er passende ondersteuning geboden wordt en (zwaardere) zorg vorkomen wordt. Ook kunnen huisartsen in Zeeland sinds mei 2025 een verkennend gesprek aanvragen voor patiënten met psychosociale problematiek.

Dit gesprek vindt vervolgens plaats tussen de persoon om wie het gaat, professionals uit ggz en sociaal domein en (doorgaans ook) een naaste van de persoon. De gesprekspartners verkennen passende oplossingsrichtingen en maken afspraken over de uitvoering ervan. In de Bevelanden werken we hiervoor samen met SMWO. Daarnaast organiseren we samen met HerstelTalent sinds april 2025 het laagdrempelig steunpunt in ’s-Gravenpolder (ook wel zelfregiecentrum genoemd). Het zelfregiecentrum is een laagdrempelig inloopcentrum waarin begeleiding en diverse activiteiten worden aangeboden. Het is een plek voor iedereen, maar vooral voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Het zelfregiecentrum wordt begeleid door ervaringsdeskundigen van HerstelTalent. Dat is ook de kracht van de begeleiding: ervaringsdeskundigen weten zelf hoe het is om met een (psychische) kwetsbaarheid te leven. Het zelfregiecentrum is twee dagen per week geopend. Daarbij werkt HerstelTalent nauw samen met Bladzijde 31

Rapportage 2025 Sociaal Domein Borsele Actief Zorg, die voor twee dagen per week een indicatieloze dagbesteding vormgeeft op dezelfde locatie. 6.8.1 Geëscaleerde zorg 18Tot dit taakveld behoren maatregelen gericht op het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen 18- (met inbegrip van jeugdigen die in de desbetreffende opvangvoorzieningen verblijven jeugdbescherming, jeugdreclassering en jeugdzorg+). In juni 2025 constateerden we dat alle bedden voor gesloten jeugdhulp die beschikbaar zijn voor Zeeland bezet zijn. We zien dat de vraag in Zeeland naar gesloten bedden hoger is dan het aanbod. Zowel bij Almata in Ossendrecht, die gesloten bedden bieden conform onze contractafspraken als elders in het land zien we deze tendens. Dit heeft alles te maken met de ingezette lijn om in 2030 geen gesloten bedden meer te hebben. Het is gebleken dat de huidige JeugdzorgPlus voorzieningen niet passend zijn. Er is geen sprake van doorgaande passende hulpverlening (dus niet vóór de gesloten plaatsing en ook niet na de gesloten plaatsing) en plaatsing is regelmatig traumatisch voor de jeugdigen. Er is vaak geen passend onderwijs voorhanden gedurende een gesloten plaatsing, terwijl we weten dat onderwijs bijdraagt tot niet alleen kennis en een diploma maar ook ten aanzien van sociale vaardigheden en identiteitsvorming.

Kortom, we hebben in Nederland met alle goede bedoelingen een vorm gecreëerd die veel geld kost en niet helpend - zelfs schadelijk - is voor de meest kwetsbare jeugdigen. Dit verklaart de huidige ontwikkelingen naar kleinschalige open verblijfsvoorzieningen en passende ambulante vormen bij hoog complexe problematiek. Het is nog steeds niet gelukt om in Zeeland hier een dekkend netwerk voor op te zetten, waardoor wij vaak moeten uitwijken naar maatwerkcontracten waarbij één op één begeleiding of 24 uurs-zorg geen uitzondering is.

| 7.1 | VOLKSGEZONDHEID Publieke gezondheid Lokaal De GGD Zeeland adviseert de Zeeuwse gemeenten over het verbeteren en beschermen van gezondheid en veiligheid in een schone, aantrekkelijke en leefbare omgeving. Een gezonde leefomgeving draagt niet alleen bij aan een betere publieke gezondheid, maar ook aan een gezonde arbeidsbevolking en een gunstig economisch vestigingsklimaat. Om dit gezondheidsbeleid te versterken en te verduurzamen, hebben Rijk, gemeenten en verzekeraars in januari 2023 het GALA ondertekend. Dit akkoord legt het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en de sociale basis. Om hier lokaal uitvoering aan te geven, hebben we in 2023 een integraal plan van aanpak opgesteld. Hierin beschrijven we hoe we in de periode 20242026 zowel lokaal als regionaal aan de slag (blijven) gaan met de gezondheid- en preventiethema’s die binnen het GALA genoemd worden. Enkele voorbeelden hiervan in 2025 zijn de uitvoering van de Voorleesexpress, de gespreksgroep rouwbeleving en de Instructie Verantwoord Alcohol schenken (IVA)-training voor sportverenigingen. Uitvoering van het GALA gebeurt in samenwerking met onze ketenpartners, inwoners en Zeeuwse (regio)gemeenten. We streven ernaar om lokale en regionale ontwikkelingen op het gebied van gezondheidsbevordering zo goed mogelijk op elkaar aan te laten sluiten.

We bouwen daarnaast verder aan de inrichting van de lokale toegangsfuncties. De jeugdgezondheidszorg (JGZ) is via de jeugdverpleegkundige één van de kernpartners binnen ons CJG.

Bladzijde 32

Rapportage 2025 Sociaal Domein Borsele Jaarlijks evalueren wij samen met de GGD Zeeland de lokale inzet en evalueren we de uitvoering van het landelijk basispakket en aanvullende diensten, zoals het 18-maanden huisbezoek bij ieder eerste kind. Kerngezond Borsele In september 2022 is ook het IZA aangeboden aan de Tweede Kamer. Het IZA heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Een van de pijlers onder het IZA is een sterkere regionale samenwerking tussen zorgaanbieders, het sociaal domein en gemeenten. Om deze samenwerking lokaal te versterken en zorg en ondersteuning slimmer te organiseren, zijn we actief partner binnen het samenwerkingsconcept ‘Kerngezond’. Vanuit ‘Kerngezond Borsele’ richten we ons op het versterken van de samenwerking tussen het medisch en het sociaal domein (met zorg- en welzijnspartners). Het doel van ‘Kerngezond Borsele’ is om samen te komen tot een gezonde(re) leefomgeving en de zorg en ondersteuning zo toekomstbestendig mogelijk in te richten. Enkele projecten waar we binnen ‘Kerngezond Borsele’ in 2025 aan hebben gewerkt: - De doorontwikkeling van ‘Welzijn op recept’. Binnen dit project werken we vanuit het Welzijnshuis samen met POH’ers en praktijkmanagers aan het verbeteren van het proces en communicatie rondom ‘Welzijn op recept’. Ook actualiseren en borgen we de samenwerkingsafspraken.

- De ketenaanpak valpreventie. In 2025 zijn er in samenwerking met lokale partners zoals fysiotherapeuten en onze buurtsportcoach valpreventieve beweeginterventies opgezet in verschillende kernen. In samenwerking met huisartsenpraktijken werken we aan een goede doorgeleiding naar dit aanbod, bijvoorbeeld via valrisicotesten. Zo kunnen 65-plussers deelnemen aan een valrisicotest nadat zij de griepprik hebben gekregen. - Het ondersteuningspad kwetsbare jeugd. Binnen dit project werken we samen met huisartsen en maatschappelijke partners aan een eenduidige aanpak van zorg- en ondersteuningsvragen. Daarbij is specifieke aandacht voor jeugdigen met GGZ-problematiek. We streven ernaar om bij lichte (GGZ-)vragen zoveel mogelijk gebruik te maken van het voorliggend aanbod (indicatieloos). - Inwonersbijeenkomsten Senioren zelf aan Zet. Bij ouder worden horen vragen als: ‘Kan ik hier blijven wonen?’ en ‘Hoe blijf ik voor mezelf zorgen?’ We gaan hierover samen met Senioren Brabant-Zeeland, in gesprek met inwoners tijdens vier inwonersbijeenkomsten in 2025 en 2026. Bewustwording over thema’s als wonen, zorg en welzijn staat hierbij centraal. De eerste twee bijeenkomsten waren een groot succes, met 60 en 75 deelnemers per bijeenkomst. - Publiekscampagne ‘Samen houden we Borsele gezond!’.

De focus ligt op ‘Positief gezond leven’ en hoe inwoners hier zelf aan bij kunnen dragen voor zichzelf en voor anderen. De campagne is najaar 2025 gestart en bestaat uit communicatie via de website van het Welzijnshuis, een flyer, wachtkamerschermen en de Bevelandse Bode. Waar mogelijk implementeren en borgen we deze projecten in onze bestaande ondersteunings- en zorgstructuren. Gezondheidspreventie-activiteiten Binnen Borsele voeren we verschillende interventies uit op het gebied van gezondheidspreventie. Deze interventies zijn grotendeels onderdeel van beleidsplannen binnen het domein Samenleving, zoals de sportnota, het armoedebeleid en het preventie- en handhavingsplan alcohol. Met ons plan van aanpak GALA hebben we de preventiethema’s en activiteiten uit de beleidsplannen samengebracht en waar mogelijk verbonden met elkaar. Dit plan voeren we de komende jaren uit. Onderdeel van het plan van aanpak zijn ook de vier preventiethema’s uit het Lokaal Preventieakkoord Borsele: - Roken; - Overmatig alcoholgebruik; - Gezond gewicht, en; - Eenzaamheid. Bladzijde 33

Rapportage 2025 Sociaal Domein Borsele Vanuit het plan van aanpak t/m 2026 werken we verder aan de lokale JOGG6-aanpak en organiseren we diverse (gezamenlijke) gezondheidspreventie-activiteiten zoals de Borsele drinkt water-week en de Trommel zonder Rommel campagne. We werken zo integraal mogelijk, bijvoorbeeld door beweegactiviteiten en sociale activiteiten met elkaar te combineren. Dit is niet alleen goed voor het voorkomen of tegengaan van eenzaamheid, maar ook voor de fysieke gezondheid en vitaliteit. Met behulp van een subsidieregeling stelden we verenigingen en inwoners in staat om in 2024 én 2025 ook zelf een gezonde activiteit te organiseren op de preventiethema’s. Het subsidieplafond werd voorjaar 2025 bereikt, met 46 gezonde activiteiten voor alle inwoners van Borsele als resultaat. Zo blijven we ons samen met lokale partners en inwoners actief inzetten voor hun mentale en fysieke gezondheid en maken we samen werk van preventie. 5. FINANCIEEL FINANCIËLE VERANTWOORDING De financiën sociaal domein verantwoorden we in de gemeentelijke programmarapportage (prorap) 2025.

JOGG stond eerst voor ‘Jongeren op Gezond Gewicht,’ maar omvat tegenwoordig veel meer. JOGG streeft naar een ‘leefstijltransitie’ van ongezond naar gezond leven. Landelijk is besloten dat de afkorting JOGG voor ‘Gezonde jeugd, gezonde toekomst’ staat. 6

Bladzijde 34

Rapportage 2025 Sociaal Domein Borsele 6. BIJLAGEN We hebben diverse bijlagen opgenomen, te weten: 1. 1E HALFJAARRAPPORTAGE 2025 WIZ | De halfjaarrapportage van Werk, Inkomen en Zorg van GR de Bevelanden. 2. MONITOR M8 2025 INKOOP ORGANISATIE JEUGDHULP ZEELAND 3. RESULTATEN VAN HET CLIËNTERVARINGSONDERZOEK WMO 2024 4. 1E HALFJAARRAPPORTAGE 2025 SMWO | De halfjaarrapportage van de stichting Maatschappelijk werk en Welzijn Oosterschelderegio. 5. JAARVERSLAG DISCRIMINATIE.NL ZEELAND 2024 | Cijfers over meldingen van discriminatie en inhoudelijke toelichting op projecten en activiteiten. 6. SWVO OVERZICHT 1E HALFJAAR 2025 | De halfjaarcijfers van Stichting Welzijnszorg Oosterschelderegio. 7. CZW BUREAU JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 | Inhoudelijk en financieel overzicht van de activiteiten op de verschillende deelterreinen. 8. JAARRAPPORTAGE VOLWASSENENFONDS SPORT EN CULTUUR 2024 9. JAARRAPPORTAGE VEILIG THUIS ZEELAND 2024 10. JAARVERSLAG ZORG EN VEILIGHEIDSHUIS 2024

Foto’s voorblad: Foto 1 en 2 door Gemeente Borsele Foto 3 via Unsplash (rechtenvrij te gebruiken)

Bladzijde 35