9.1 Programmabegroting 2025-2028
Tekst van het document
60
Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? In een vroeg stadium de ondersteuningsvraag en hulpbehoefte in kaart brengen.
Programmabegroting 2025 Wat gaan we ervoor doen? Samen met professionals uit het medisch- en sociaal domein onderzoeken we of ondersteuning in een vroeg stadium in het gezin nodig is. Samen met huisartsen zoeken we naar passende ondersteuning voor jeugdigen met Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ)-problematiek. Dit is onderdeel van Kerngezond Borsele. Kerngezond Borsele is een lokaal samenwerkingsverband tussen het medisch- en sociaal domein. Deelnemers aan Kerngezond werken samen aan het beschikbaar houden van goed afgestemde, betaalbare zorg én een gezonde omgeving voor de professionals die er werken. Aanvragen voor jeugdhulp lopen zoveel mogelijk via ons Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG), zodat we een brede vraagverheldering kunnen doen en passende zorg en ondersteuning (formeel en informeel) inzetten.
In 2025 richten we ons bij het welzijnswerk met name op een specifieke groep jongeren om overlast in enkele buurten te voorkomen. Gebiedsgericht werken waarbij de systeemgerichte We benaderen de complexe ondersteuningsvragen benadering en integraliteit tussen de verschillende integraal en domeinoverstijgend. In 2025 rollen we domeinen (Wmo, Jeugd en Participatie) onze visie op ‘1Gezin-1Plan-1Regisseur’ (1G1P1R) vooropstaat. provinciaal verder uit. 1G1P1R geeft handen en voeten aan systeemgericht en domeinoverstijgend werken. Binnen het gebiedsteam professionaliseren we bovenstaande benadering. Als er sprake is van multi-problematiek geldt dat we bij inzet van zorg altijd kijken naar wat eerst moet worden aangepakt. Indien nodig maken we hierbij gebruik van de doorbraak-methode. Dat betekent dat er volgens een bepaalde methode gekeken wordt wat nodig is om een doorbraak te krijgen in een vastgelopen situatie. Vaak zijn dit oplossingen die niet vanzelfsprekend passen binnen de reguliere oplossingen. Een besluit wordt verantwoord aan de hand van een businesscase die laat zien waarom het besluit een verantwoorde keuze is.
61
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Wat willen we bereiken? Bij gezinnen waarbij (zeer) complexe problematiek speelt willen we aan de hand van een gedeelde verklarende analyse (VA) de achterliggende oorzaken van problematiek in beeld brengen.
Wat gaan we ervoor doen? We willen aan de hand van een VA kijken welke factoren van invloed zijn op de complexe zorgvragen en hoe deze met elkaar samenhangen. Een VA wordt altijd in samenspraak met het gezin en een gedragswetenschapper gemaakt. Alle medewerkers van de toegang en het Consultatieen Regie Team (CRT) worden hierop in de basis geschoold. Het CRT richt zich op complexe casussen met veiligheidsissues. Komend jaar onderzoeken we samen met de gemeente Middelburg de specifieke rol van de gedragswetenschapper. Hiermee lopen we vooruit op de opgave in de Hervormingsagenda Jeugd.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Aantal uitgevoerde intakes CJG
212
265
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 2025 220
280
Aantal uitgevoerde intakes CJG Het aantal genoemd in bovenstaande tabel betreft het aantal uitgevoerde intakes door het CJG in het kalenderjaar (lopende casussen niet meegenomen). Dit betekent niet dat er in alle gevallen ook daadwerkelijk jeugdhulp is ingezet. We streven ernaar meer vragen van gezinnen en jeugdigen via ons CJG te laten lopen, zodat we een brede vraagverheldering kunnen doen en daar waar nodig passende zorg- en/of ondersteuning kunnen inzetten. 6.3 Inkomensregelingen Wat willen we bereiken? Kinderen worden niet de dupe van de financiële situatie van hun ouders.
Wat gaan we ervoor doen? We zorgen voor een volledig ‘kindpakket’ voor kinderen in armoedegezinnen. Dit doen we door voorzieningen voor kinderen te subsidiëren. Ook organiseren we lokaal activiteiten waardoor kinderen kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven. Voorbeelden hiervan zijn: BONS, de Kledingbank, de Voedselbank, stichting Leergeld en zowel het Jeugd- als het Volwassenenfonds Sport & Cultuur. Samen met het CJG en de jeugdverpleegkundigen kijken we hoe we de desbetreffende gezinnen nog eerder en beter kunnen ondersteunen. In 2025 werken we verder aan het onderbrengen van regelingen voor kinderen bij één toegangsloket.
62
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Wat willen we bereiken? Inwoners hebben perspectief op een schuldenvrije toekomst.
Wat gaan we ervoor doen? We geven uitvoering aan de acties uit de kadernota ‘Leven zonder geldzorgen’ die we hebben verlengd tot en met 2026. Via WIZ bieden we schulddienstverlening aan en zorgen we dat inwoners en ondernemers met financiële zorgen weten dat ze hierop een beroep kunnen doen. We helpen inwoners met betalingsproblemen door vroegtijdige hulpverlening. Daarnaast bieden we ondersteuning vanuit ons Welzijnshuis en zetten we in op preventie via de vrijwillige thuisadministratie. We bieden sociale zekerheid aan inwoners die dat nodig hebben. We informeren inwoners zodat ze weten welke rechten en plichten ze hebben. Iedere inwoner die daar recht op heeft, ontvangt tijdig de juiste uitkering en/of bijzondere bijstand.
Sociale zekerheid voor inwoners die dat nodig hebben.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Aantal aanvragen minimabeleid/declaratiefonds
210
211
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 2025 210
210
Aantal aanvragen minimabeleid/declaratiefonds Dit betreft het aantal toegekende aanvragen declaratiefonds. Via het declaratiefonds van GR de Bevelanden kunnen inwoners met een minimuminkomen steun krijgen. Hierdoor kunnen zij naar het theater, sporten, een lidmaatschap van een vereniging of een dagje uit bekostigen. We verwachten dat het aantal aanvragen niet zal dalen, gezien de economische situatie. 6.4 WSW en beschut werk Wat willen we bereiken? Een zo hoog en duurzaam mogelijke arbeidsparticipatie, dan wel maatschappelijke participatie van onze inwoners.
Wat gaan we ervoor doen? We geven uitvoering aan de zogeheten baanafspraken. Dat wil zeggen dat we personen met een arbeidshandicap plaatsen in reguliere banen. Via De Betho bieden we mensen met een beperking, onder aangepaste omstandigheden, een baan aan. Dat doen we door middel van beschut werken, dagbesteding, de bestaande werkverbanden ‘sociale werkvoorziening’ en reintegratie-activiteiten voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Herijking van de huidige re-integratievoorzieningen We werken verder aan het toekomstperspectief van en -trajecten en een integrale werkwijze De Betho. We kijken welke rol De Betho kan ontwikkelen voor de dienstverlening aan de vervullen in de totale benodigde reveranderende doelgroep in de Participatiewet. integratieinstrumenten. We onderzoeken op welke manier we behoeften en beschikbaarheid beter op elkaar kunnen laten aansluiten. Dit doen we ook als het gaat om ‘beschut werk’. Dit doen we in samenwerking met andere Bevelandse gemeenten en GR de Bevelanden. 63
Gemeente Borsele 6.5 Arbeidsparticipatie Wat willen we bereiken? Een stabiele arbeidsparticipatie voor onze inwoners.
6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) Wat willen we bereiken? Zelfredzaamheid van inwoners om de zorg betaalbaar te houden.
Programmabegroting 2025
Wat gaan we ervoor doen? Via onder meer het Werkgeversservicepunt begeleiden we inwoners naar betaald werk en maatschappelijke participatie. Daarbij bieden we zo nodig een inkomensvoorziening op basis van de Participatiewet. Jongeren tot 27 jaar zonder startkwalificatie geven we de mogelijkheid om aan een zogeheten ‘kwalificerend traject’ deel te nemen. We doen dit in samenwerking met het RBL. Ook kunnen inwoners deelnemen aan het Participatielab bij De Betho. Daarnaast geven we verder invulling aan de veranderingen die voortkomen vanuit het wetsvoorstel ‘Breed Offensief’, voor het aan een baan helpen van mensen met een arbeidsbeperking.
Wat gaan we ervoor doen? We stimuleren de eigen kracht van inwoners door: ▪ Actief en structureel te communiceren over onze basisvoorzieningen, het anticiperen op life-events (zoals geboorte, huwelijk, ouder worden), normalisering, het belang van ontmoeting en het belang van actief blijven. ▪ Onze basisvoorzieningen op orde te hebben. Bijvoorbeeld inloopvoorzieningen, sociale ontmoetingsplekken, sociale netwerken en vrijwilligersondersteuning. ▪ Onze (digitale) toegang tot de basisvoorzieningen laagdrempelig, helder en toegankelijk te maken.
6.711 t/m 6.714 Huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding en overige maatwerkarrangementen (Wmo) Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Ondersteuning door middel van een In een vroeg stadium gaan we de maatwerkvoorziening beschikbaar houden voor de ondersteuningsvraag en hulpbehoefte in kaart kwetsbare inwoners. brengen. Samen met professionals uit het medisch en sociaal domein onderzoeken we of ondersteuning door middel van bestaande voorzieningen passend is of dat een maatwerkvoorziening nodig is.
64
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 2025
Aantal unieke cliënten met indicatie begeleiding
175
184
184
175
Aantal unieke cliënten met indicatie dagbesteding
59
62
62
65
Aantal unieke cliënten met indicatie huishoudelijke hulp
516
698
550
550
Aantal unieke cliënten met indicatie We verwachten een kleine toename van het aantal unieke cliënten met indicatie begeleiding, dagbesteding en huishoudelijke hulp door groei van de doelgroep. 6.751 t/m 6.753 Jeugdhulp ambulant (lokaal, regionaal, landelijk) Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? We willen als gemeente goede en betaalbare zorg We werken in de komende jaren samen met onze blijven bieden die aansluit bij de behoeften van partners aan het realiseren van de opgaven. Het jeugdigen en gezinnen. doel is het bieden van passende jeugdhulp en deze beschikbaar houden voor jeugdigen en gezinnen die dit het meest nodig hebben. Voor de toekenning van hulp maken we zoveel mogelijk gebruik van de zorgproducten die door Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) zijn ingekocht. De komende periode bereiden we samen met IJZ, zorgaanbieders en gemeenten de nieuwe inkoopstrategie voor.
Meer sturing op maatwerkvoorzieningen.
De inkoopstrategie bevat de benodigde (her)inrichting van het Zeeuwse jeugdhulplandschap om de toekomstige uitdagingen waarvoor Zeeland staat, op te kunnen vangen. We zorgen ervoor dat de toegangsprofessionals voldoende toegerust zijn om de hulpvraag te beoordelen. Aan de hand van een normatief afwegingskader geven we nog duidelijker aan wat Jeugdhulp en Wmo omvatten en wat past binnen het voorliggend veld. We sturen strikter op de duur en omvang van indicaties. Bij de inzet van maatwerkvoorzieningen richten we ons op instroombeperking en uitstroombevordering. Ook beperken we de keuzevrijheid voor de duur en het volume van de zorginzet bij de zorgaanbieders.
65
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Aantal unieke cliënten met indicatie jeugdhulp
671
698
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 2025 650
630
Aantal unieke cliënten met indicatie jeugdhulp We streven naar een afname van het aantal unieke cliënten met indicatie jeugdhulp door vroegtijdige signalering en preventieve inzet vanuit ons CJG. 6.761 t/m 6.763 Jeugdhulp met verblijf (lokaal, regionaal, landelijk) Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? We willen residentiële zorg zoveel mogelijk Alle inzet is erop gericht om ambulante voorkomen en terugdringen zodat zoveel mogelijk ondersteuning te bieden in en met het gezin zelf. kinderen kunnen opgroeien binnen hun eigen Als de problematiek voor de draagkracht van het gezin. gezin en het netwerk te groot is en/of veilig opgroeien te veel in het gedrang komt, is pleegzorg de eerst aangewezen vorm van verblijf. Pleegzorg is echter niet altijd beschikbaar of passend, dan werken we toe naar kleinschalige residentiële zorg. Kleinschaligheid biedt meer kans op een veilig en positief leefklimaat, maatwerk en onvoorwaardelijk wonen. 6.791 & 6.792 PGB (Wmo & Jeugd) Wat willen we bereiken? Een betere deelname aan de samenleving van inwoners met fysieke beperkingen.
Wat gaan we ervoor doen? We bieden maatwerk door de inzet van materiëleen immateriële voorzieningen en bieden de keuze aan voor een Persoonsgebonden Budget (PGB). We betrekken hierbij het netwerk van de hulpvrager.
6.811 & 6.812 Beschermd wonen & Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? We gaan inwoners met psychische- en/of Inwoners met psychische- en/of psychosociale psychosociale problemen zo veel mogelijk in de problemen worden zoveel mogelijk via ambulante eigen omgeving zorg bieden. zorg in hun eigen omgeving ondersteund. We richten een zorgstructuur in met welzijnswerk, Wijk GGD en geïndiceerde zorg. Daarin werken we samen met onze professionele partners zoals maatschappelijk werk, geestelijke gezondheidszorg en huisartsen. Voor complexe of overlast gevende casussen werken we met het Borsels netwerk van de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg en geven we uitvoering aan de pilot Wijk GGD.
66
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
6.821 & 6.822 Jeugdbescherming & Jeugdbescherming Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? We voorkomen dat kinderen (te) lang op passende Uit het koersplan hebben we het CRT gevormd. hulp moeten wachten en creëren een gerichte Hiermee proberen we te voorkomen dat jeugdigen integrale en efficiënte aanpak voor complexe en/of gebruik moeten maken van een duurdere casussen. jeugdbeschermingsmaatregel of jeugdreclassering. De regievoering van de zwaardere casussen en de ondersteuning en versterking van onze jeugdprofessionals is hierbij volop in ontwikkeling. Samen met gespecialiseerde instellingen willen we Binnen het CRT bouwen we, samen met Veilig Thuis huiselijk geweld en kindermishandeling en de gecertificeerde instelling, verder aan het terugdringen en duurzaam oplossen. verkorten van de veiligheidsketen. Hiermee leggen we een actieve verbinding met onze lokale zorg, waardoor onze professionals (ook preventief) beter in staat zijn te handelen in situaties waarin sprake is van kindermishandeling of huiselijk geweld. Vanuit het verbeterplan ‘Werken aan veiligheid’ implementeren we het beleidskader voor de melding en de aanpak van kindermishandeling. 6.91 & 6.92 Coördinatie en beleid (Wmo & Jeugd) Wat willen we bereiken? Een betere deelname aan de samenleving van inwoners met fysieke beperkingen.
Wat gaan we ervoor doen? We bieden maatwerk door de inzet van materiëleen immateriële voorzieningen en bieden de keuze aan voor een PGB. We betrekken hierbij het netwerk van de hulpvrager.
Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving
Herzieningsdatum
Verordening Declaratiefonds (2019)
Niet van toepassing
Re-integratieverordening Participatiewet gemeente Borsele 2024
Niet van toepassing
Verordening Cliëntenparticipatie (2023)
Niet van toepassing
Beleidsplan schulddienstverlening 2022
Niet van toepassing
Beleidsplan en controleplan Hoogwaardig Handhaven (2008)
Niet van toepassing
Verordening beschikkingstermijn schuldhulpverlening (2023)
Niet van toepassing
Handhavings- en Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ (2022)
Niet van toepassing
Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Borsele (2024)
Niet van toepassing
Actieplan Sociaal Domein (2020-2023) (verlengd t/m 2025)
2026
Beleidsregels Wet maatschappelijke ondersteuning (2024)
Niet van toepassing
Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028
2029 67
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Omschrijving
Herzieningsdatum
Regionale Nota Gezondheidsbeleid (2022-2025)
2026
Verordening Jeugdhulp (2021)
Niet van toepassing
Nadere regels Jeugdhulp (2021)
Niet van toepassing
Inkoopbeleid Jeugdhulp Zeeland (2020) (verlengd t/m 2025)
2026
Beleidsregels tegemoetkoming Kinderopvang op sociaal medische indicatie gemeente Borsele 2022
Niet van toepassing
Toegangsregeling beschermd wonen en Intensieve begeleiding Thuis 2022
Niet van toepassing
Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Zeeland 2022-2025
2026
Plan van Aanpak GALA Borsele (2023-2026)
Niet van toepassing
Regioplan Zeeland (2023-2026)
Niet van toepassing
Verbonden partijen Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma De Betho Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland Veiligheidsregio Zeeland Gemeenschappelijke regeling de Bevelanden Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio
68
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Wat mag het kosten? Baten en lasten Sociaal domein
(bedragen x € 1.000) Rekening 2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
3.698
5.262
4.627
4.621
4.542
4.533
6.2
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
1.728
2.259
0
0
0
0
6.21
0
0
829
829
829
829
0
0
836
836
836
836
0
0
590
590
590
590
6.3
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal Inkomensregelingen
6.564
5.979
5.286
5.285
5.285
5.285
6.4
WSW en beschut werk
1.628
1.692
1.835
1.815
1.662
1.622
6.5
Arbeidsparticipatie
557
620
697
697
697
697
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.287
1.221
0
0
0
0
6.60
Hulpmiddelen en diensten (Wmo)
6.22 6.23
0
0
1.351
1.344
1.344
1.344
6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)
0
0
3.082
2.853
2.853
2.853
6.712 Begeleiding (Wmo)
0
0
2.285
2.287
2.287
2.287
6.713 Dagbesteding (Wmo)
0
0
883
883
883
883
6.71a Hulp bij het huishouden (WMO)
2.510
2.963
0
0
0
0
6.71b Begeleiding (WMO)
1.429
2.041
0
0
0
0
6.71c Dagbesteding (WMO)
1.263
720
0
0
0
0
78
96
0
0
0
0
6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 6.72a Jeugdhulp begeleiding
0
0
131
168
168
168
1.015
764
0
0
0
0
6.72b Jeugdhulp behandeling
129
727
0
0
0
0
6.72c Jeugdhulp dagbesteding
524
400
0
0
0
0
6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig
527
173
0
0
0
0
6.73a Pleegzorg
614
932
0
0
0
0
6.73b Gezinsgericht
126
154
0
0
0
0
6.73c Jeugdhulp met verblijf overig
954
1.063
0
0
0
0
6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf
1.193
2.626
0
0
0
0
6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
614
478
0
0
0
0
6.74c Gesloten plaatsing
176
198
0
0
0
0
6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
0
0
3.309
3.309
3.309
3.309
6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal
0
0
4.283
4.283
4.283
4.283
6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk
0
0
169
169
169
169
6.792 PGB Jeugd
0
0
104
104
104
104
6.811 Beschermd wonen (Wmo)
0
0
8
8
8
8
0
0
32
32
32
32
11
32
0
0
0
0
6.812 Maatschappelijke - en vrouwenopvang (Wmo) 6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
69
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025 Rekening 2023
2024
2025
2026
2027
2028
6.82b Jeugdreclassering
23
40
6.82a Jeugdbescherming
445
510
0
0
0
0
6.821 Jeugdbescherming
0
0
732
667
667
667
6.822 Jeugdreclassering
0
0
130
130
130
130
6.91
Coördinatie en beleid Wmo
0
0
208
208
208
208
6.92
Coördinatie en beleid Jeugd
Totaal lasten Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
0
0
0
0
0
0
169
154
154
154
27.094
30.957
31.576
31.273
31.041
30.992
910
946
933
913
825
825
2
0
0
0
0
0
6.2
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
6.3
Inkomensregelingen
4.073
4.030
3.708
3.708
3.708
3.708
6.4
WSW en beschut werk
206
0
0
0
0
0
6.5
Arbeidsparticipatie
-71
0
0
0
0
0
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-26
0
0
0
0
0
6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)
0
0
160
160
160
160
6.712 Begeleiding (Wmo)
0
0
123
123
123
123
6.71a Hulp bij het huishouden (WMO)
164
160
0
0
0
0
6.71b Begeleiding (WMO)
53
123
0
0
0
0
6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
20
0
0
0
0
0
2
0
0
0
0
0
6.72a Jeugdhulp begeleiding
23
0
0
0
0
0
Totaal baten
5.357
5.259
4.924
4.903
4.816
4.816
Saldo programma
21.737
25.699
26.653
26.370
26.226
26.176
Baten 0.10 Mutaties reserves
1.180
5.060
27
43
43
43
Lasten 0.10 Mutaties reserves
920
2.000
0
0
0
0
Totaal saldo programma
21.477
22.638
26.626
26.327
26.183
26.133
Mutaties reserves
70
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Financiële analyse (meerjarig)
Het sociaal domein is vanaf begrotingsjaar 2024 binnen dit programma verantwoord. Vanwege het grote aantal taakvelden en de vele overlap tussen de verschillende taakvelden, lichten wij hieronder de belangrijkste verschillen toe voor het volledige programma in plaats van per taakveld. Samenkracht en burgerparticipatie Op dit taakveld komt een groot deel terug van de Brede SPUK-regeling. De meeste bedragen lopen vanaf 2023 tot en met 2026. Niet alle bedragen hebben deze volledige looptijd. Doordat deze SPUK-regeling loopt tot en met 2026 is vanaf 2027 een vrijval te zien in zowel de lasten als de baten op dit taakveld. Onderstaande onderdelen uit de Brede SPUK-regeling zijn verantwoord op dit taakveld: Thema 2025 2026 2027 Terugdringen gezondheidsachterstanden 25.242 25.230 Versterken sociale basis 45.435 34.061 Mantelzorg 12.621 11.354 Eén tegen Eenzaamheid 10.097 Welzijn op Recept 14.514 17.031 Totaal 107.909 87.676 -
2028 -
Gemeenschappelijke regelingen Binnen het programma Sociaal Domein verantwoorden we ook diverse gemeenschappelijke regelingen. We nemen de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen voor het volledige (reële) bedrag op in onze gemeentelijke begroting. Doordat wij deze begrotingen volgen, vinden er ook verschuivingen plaats binnen verschillende taakvelden. Vanaf 2025 moeten de baten en lasten van het Sociaal Domein op nieuwe taakvelden worden verantwoord. Hierdoor zijn de budgetten verschoven. De uitgaven van de gemeenschappelijke regelingen betreffen onder meer uitgaven in het kader van de Wmo-maatwerkvoorzieningen (bijvoorbeeld individuele begeleiding en huishoudelijke verzorging) en Zorg in Natura jeugdhulp (bijvoorbeeld geestelijke gezondheidszorg voor jeugd (jeugd-GGZ), persoonlijke verzorging en kortdurend verblijf voor 18-). We kopen deze zorg in via onze samenwerkingsverbanden: Wmo via het SWVO en de jeugdhulp via IJZ. De bijdrage aan IJZ is geraamd op € 9,1 miljoen en is vanaf 2025 voornamelijk verdeeld over de taakvelden 6.22, 6.752 tot en met 6.792, 6.821 en 6.822. Voor het SWVO hebben we een bijdrage van € 6,6 miljoen geraamd. Deze is voornamelijk verdeeld over de taakvelden 6.1, 6.23, 6.711 tot en met 6.713. Het onderdeel WIZ vanuit GR de Bevelanden is ook verwerkt in de gemeentelijke begroting.
Een onderdeel van WIZ is de zogeheten Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG). Het onderdeel WIZ komt voornamelijk terug op taakveld 6.3 inkomensregelingen. De uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en beschut werk (taakveld 6.4) ligt bij De Betho en is grotendeels budgettair neutraal door de uitkering van het gemeentefonds (taakveld 0.7) die hier tegenover staat.
Actieplan Sociaal Domein Het restantkrediet Actieplan Sociaal Domein bedraagt € 33.500 en is doorgeschoven van 2023 naar 2024. Dit is in 2024 verwerkt op taakveld 6.2.
71
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Mutaties reserves (structureel) Onder de reserve hebben we een structurele onttrekking geraamd van € 27.000 om een deel van de kapitaallasten te dekken van het Masterplan Nieuwdorp. De multifunctionele accommodatie valt onder het taakveld 6.1 samenkracht en burgerparticipatie, waardoor deze terug komt op dit programma. Mutaties reserves (incidenteel) Het doorschuiven van de restantkredieten van 2023 naar 2024 zorgt voor een incidentele onttrekking uit de reserve in 2024. De belangrijkste restantkredieten zijn: ▪ Subsidies energie dorpshuizen (€ 30.000); ▪ MP Nieuwdorp (€ 73.300); ▪ Kaderplan maatschappelijke voorzieningen (28.000); ▪ Dekking t.b.v. inhuur (€55.000); ▪ Actieplan Sociaal Domein (€ 33.500); ▪ December circulaire energietoeslag (€ 705.000); ▪ Financiële impact GR-en en IJZ (€ 475.000); ▪ Financiële impact GR-en en IJZ (€ 1.350.000); ▪ Kerngezond Borsele (€ 275.000). Incidentele baten en lasten De middelen van de Brede SPUK-regeling, zoals opgenomen in de tabel onder ‘samenkracht en burgerparticipatie’, hebben een incidenteel karakter. Dit is voor 2025 en 2026 resp. € 107.900 en € 87.676.
72
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Programma Volksgezondheid en milieu Programmadoelstellingen We voeren actief beleid in het kader van de Volksgezondheid. Dit doen we zowel lokaal als via de GGD Zeeland. De GGD adviseert gemeenten om de gezondheid en veiligheid te verbeteren en te beschermen in een schone, aantrekkelijke en leefbare omgeving. Een gezonde leefomgeving bevordert niet alleen de publieke gezondheid, maar zorgt ook voor een gezonde arbeidsbevolking en een gunstig economisch vestigingsklimaat. De gemeente heeft als taak het rioleringsstelsel doelmatig te onderhouden waarbij afvalwater, hemelwater en grondwater veilig en gezond worden afgevoerd. Hierbij houden we rekening met klimaatverandering en zoetwaterschaarste. In het kader van circulaire economie komt meer aandacht voor het benutten van afval als grondstof. Voorlichting, afvalcommunicatie en controle op afvalstromen zijn cruciaal in dit proces. Klimaatverandering en duurzaamheid staan bovenaan de agenda. Op lokaal niveau geven de gemeenten hieraan uitvoering door middel van de Regionale Energiestrategie (RES). Doel hiervan is het reduceren van de CO2-uitstoot en dat op een haalbare en betaalbare manier. We richten ons op mobiliteit, energiebesparing, aardgasvrije woningen, duurzame opwekking van energie en klimaatadaptie bij de energietransitie.
Een gezonde bodem en ondergrond zijn belangrijk voor het waarborgen van een duurzame en leefbare omgeving. Een belangrijk actueel onderwerp op het gebied van bodembeleid is het dossier PFAS. 7.1 Volksgezondheid Wat willen we bereiken? Het bevorderen van de algemene gezondheid van inwoners.
Wat gaan we ervoor doen? De GGD Zeeland geeft namens de dertien Zeeuwse gemeenten uitvoering aan de wettelijke taak op het gebied van preventief gezondheidsbeleid zoals beschreven in de Wet publieke gezondheid (Wpg). De verdere uitwerking van de ‘Basis op Orde’, de toekomst van de Jeugdgezondheidszorg en het verhogen van de vaccinatiegraad zijn enkele speerpunten. De GGD voorziet vanuit beschikbare gezondheidscijfers en onderzoekgegevens de gemeente van (onderbouwde) inzichten. Zij vertalen deze naar benodigde interventies en/of regionale en lokale projecten op verschillende volksgezondheidsthema’s.
73
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Het bevorderen van de volksgezondheid vanuit het We vertalen de nationale doelstellingen uit het GALA en het Integraal Zorg Akkoord (IZA). GALA en het IZA naar provinciale, regionale en lokale opgaven. Provinciaal geven we uitvoering aan de gemeentelijke IZA-opgaven uit het Regioplan Zeeland en lokaal aan het Plan van Aanpak GALA Borsele. We leggen koppelingen tussen onder andere gezondheid, preventie (o.a. Rookvrije generatie), zorg, beweging, sport en cultuur. Ook in ons Actieplan sociaal domein hebben we preventieve gezondheidsactiviteiten beschreven vanuit het uitgangspunt van positieve gezondheid. Met de Brede SPUK-regeling borgen we onze uitgangspositie van nieuwe en al gestarte activiteiten binnen het Sportakkoord en het Actieplan sociaal domein. Het gezamenlijk voorkomen van zorgvragen en het We zijn actief partner binnen het Regio Deal project slimmer organiseren van zorg en ondersteuning. ‘Kerngezond Borsele’. De stuurgroep bepaalt in 2025 de focus en vertaalt deze naar concrete projecten. Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 2025
Aantal rookvrije sportaccommodaties
7
7
12
10
12
Aantal rookvrije sportaccommodaties We streven er vanuit ons JOGG-uitvoeringsplan naar dat eind 2025 zoveel mogelijk sportlocaties in Borsele rookvrij zijn en zo een ‘rookvrije generatie’ stimuleren. We verwachten dat we de komende periode hier extra op kunnen inzetten met behulp van onze JOGG-regisseur. 7.2 Riolering Wat willen we bereiken? Doelmatig inzamelen en transport van afvalwater.
Wat gaan we ervoor doen? We zorgen voor goed onderhouden rioleringen. In het Gemeentelijk Water- en Rioleringsprogramma (WRP) 2025-2030 staat doelmatige scheiding van de afvalwaterstromen en schoon en vuil water als een van de actiepunten. Voor doelmatig onderhoud renoveren we waar mogelijk de riolering met de kousmethode of voeren we deelreparaties uit. Dit in plaats van een volledige vervanging van de buis. Bij renoveren zijn de kosten lager en is de uitvoeringstijd veel korter. Dit geeft minder overlast. Door de klimaatverandering zijn er meer zettingen in de ondergrond met meer lekkages in de rioolbuizen. Om schade aan de weg te voorkomen repareren we deze zo snel mogelijk.
74
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Wat willen we bereiken? Een duurzaam riolerings- en watersysteem.
Wat gaan we ervoor doen? De hoeveelheid rioolvreemd water op de riolering, zoals drainagewater, willen we verminderen tot maximaal 10%. We streven naar 2% minder energieverbruik voor de gemalen en drukrioleringen per jaar. Dit wordt bereikt door de werking van de gemalen meer te monitoren en te verbeteren. Hiervoor renoveren we zowel de gemalen in de dorpen als de drukriolering in het buitengebied. Voorkomen van wateroverlast en klimaatadaptatie. Om wateroverlast en droogte te voorkomen voeren we neerslag waar mogelijk direct naar sloten en openbaar groen af. Bij extreme neerslag voeren we regenwater deels bovengronds af. In 2025 leggen we in de Wolphaartsweg in Borssele een infiltratieregenwaterriool aan. Ook wordt er een regenwaterriool in de Deltastraat en de Plataanweg in Lewedorp en de Van Cittersstraat in Heinkenszand aangelegd. Dit wordt deels gecombineerd met de vervanging van de huisaansluitingen en de hoofdriolering. In ’sGravenpolder wordt begonnen met het omvormen van de parkzone. Hierdoor kan regenwater beter opgevangen en afgevoerd worden. Aan de Schuitweg wordt een start gemaakt met de aanleg van het dorpsbos met waterberging. Voor een deel van de werken is er een bijdrage vanuit Netten op Zee en de tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie. Een klimaatbestendige openbare ruimte met Het waterschap past de duiker onder de minder wateroverlast en hittestress.
Bernhardweg-Oost in ‘s-Gravenpolder aan om de afvoercapaciteit van regenwater te vergroten. Vasthouden van en het vergroten van de Regenwater wordt vastgehouden door dit in de beschikbaarheid van zoetwater (Stedelijk ondergrond te infiltreren en in groen en waterplan Borsele). oppervlaktewater te bergen. Hiermee voorkomen we verdroging en zoetwaterbellen worden aangevuld met nieuw zoetwater. Schoon oppervlaktewater, grondwater en een We voeren de maatregelen uit die zijn aangegeven schone waterbodem. in het WRP. Het belangrijkste onderdeel van de gemengde riolering is de riooloverstort. Via de riooloverstort kan verdund afvalwater bij hevige regen wegstromen. De uitstroomconstructies van deze overstorten maken we de komende tijd onderhoudsvrij met betonbestortingen.
75
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 2025
Percentage afgekoppeld regenwater van de gemengde riolering (scheiding afvalwaterstromen, vuil en schoonwater)
32,5%
33,0%
33,0%
33,0%
34,0%
Percentage afgekoppeld regenwater van de gemengde riolering Het afkoppelen van regenwater heeft positieve neveneffecten, zoals een doelmatiger beheer in de afvalwaterketen door minder energieverbruik, schoner oppervlaktewater en een beter zuiveringsrendement van de rioolwaterzuiveringsinstallatie. Het uiteindelijke doel is om in 2040 40% van het verhard oppervlak afgekoppeld te hebben van de gemengde riolering. 7.3 Afval Wat willen we bereiken? Behalen van de VANG-doelstelling van het uitvoeringsprogramma Van afval naar Grondstof.
Wat gaan we ervoor doen? De uiteindelijke doelstelling is maximaal 100 kilogram huishoudelijk restafval per inwoner per jaar te bereiken en 75% afvalscheiding. De focus komt echter steeds meer te liggen op de kwaliteit van de afvalstroom. Dit doen we op basis van het VANG-plan. Door aandacht te geven aan voorlichting, communicatie en controle willen we verdere stappen zetten om het aantal kilogram huishoudelijk restafval per inwoner per jaar terug te dringen. Gerichte afvalcommunicatie is daarbij leidend. Daarnaast worden de milieustraten in 2025 voorzien van toegangscontrole, dit heeft effect op de VANG-doelstelling. Binnen het Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (O.L.A.Z.) verband lopen er onderzoeken naar het realiseren van een Circulair Ambachtscentrum voor regio de Bevelanden.
Realiseren van een Circulair Ambachtscentrum voor regio de Bevelanden.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 2025
Aantal kilo's restafval per inwoner per jaar (VANG-doelstelling)
215
209
210
200
193
Percentage afvalscheiding (% gescheiden afval op totaal)
73%
69%
73%
73%
73%
Aantal kilo’s restafval per inwoner per jaar (VANG-doelstelling) Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de inzameling van het huishoudelijk afval. De landelijke VANGdoelstelling bedraagt 75% afvalscheiding en maximaal 100 kilogram huishoudelijk restafval per inwoner per jaar. Onze streefwaarde met betrekking tot de aantal kilogrammen huishoudelijk restafval per inwoner wijkt af wegens bedrijfsafval. Nog te veel bedrijven maken gebruik van de milieustraten. In O.L.A.Z.-verband lopen er onderzoeken naar toegangscontroles op de milieustraten.
Percentage afvalscheiding (% gescheiden afval op totaal) Zie bovenstaande. 76
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
7.4 Milieubeheer Wat willen we bereiken? Realiseren van een verduurzamingsslag om te komen tot een aardgasvrije gebouwde omgeving.
Wat gaan we ervoor doen? We zien een versnelling van de energietransitie. Bij nieuwbouw is aardgasloos bouwen de norm. Bij woningrenovatie is er groeiende aandacht voor energiebesparing en duurzame energieopwekking. Voor een verdere versnelling geven we richting aan de transitie naar een aardgasloze gebouwde omgeving met de Transitievisie Warmte (TVW). De vertaling van de TVW naar de praktijk doen we door samen met inwoners Wijkuitvoeringsplannen op te stellen. We zorgen voor een concrete aanpak van diverse projecten, gericht op advies en ondersteuning aan inwoners en bedrijven. In Nederland streven we naar een volledig In het OZO is afgesproken dat er Zeeuwsbreed circulaire economie in 2050. beleid wordt ontwikkeld op het gebied van circulaire economie. In 2025 starten we met de uitvoering. Hierbij werken we toe naar het landelijke doel om 50% minder grondstoffen te gebruiken in 2030 en een volledig circulaire economie in 2050. We doen dit samen met de andere Zeeuwse gemeenten. We ontwikkelen een aanpak voor de bestrijding van We benutten de Rijksgelden die we hiervoor energiearmoede. ontvangen hebben. We hebben een aanpak ontwikkeld in samenwerking met andere Bevelandse gemeenten en voeren deze uit. We richten ons hierbij op zowel huur- als koopwoningen.
We ontwikkelen een aanpak binnen het Nationaal We werken gezamenlijk met de andere Zeeuwse Isolatie Programma om de komende jaren gemeenten aan de uitvoering van het Nationaal woningeigenaren te ondersteunen bij het isoleren Isolatie Programma. Dit programma loopt van 2024 van woningen. tot en met 2027. Inwoners met energielabels E t/m G kunnen aanspraak maken op financiële ondersteuning bij het isoleren van hun woning. Uitvoering geven aan Klimaatadaptatiestrategie In 2025 vertalen we de provinciale strategie naar voor Zeeland (KasZ). lokale opgaven. Een van de belangrijkste aandachtspunten binnen de KasZ was het opstellen van een klimaatatlas. Hier gaan we in 2025 mee werken. De huidige strategie wordt in 2025 herzien. We brengen de duurzaamheidsvisie onder in het Aan de hand van de vastgestelde omgevingsvisie nieuwe omgevingsprogramma ‘Hoe maken we schrijven we beleid op het gebied van klimaat en Borsele klimaatbestendig en duurzaam?’. duurzaamheid. De duurzaamheidsvisie uit 2018 komt hiermee te vervallen. De bodemtaken die in het kader van de De omgevingswet is in werking getreden op 1 omgevingswet worden overgeheveld naar de januari 2024. Vanaf deze datum zijn de provinciale gemeente goed uitvoeren. bodemtaken (bruidsschat) naar de gemeente gekomen. We hebben ervoor gekozen om deze taken uit te laten voeren door de RUD. 77
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
7.5 Begraafplaatsen en crematoria Wat willen we bereiken? Toegankelijke en goed onderhouden begraafplaatsen.
Wat gaan we ervoor doen? We houden de gemeentelijke begraafplaatsen op orde en geven uitvoering aan het bestaande begraafbeleid. We werken aan een oplossingen voor vervuilde grindpaden en situaties met open grond.
Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving
Herzieningsdatum
Nota Bodembeheer en Bodemkwaliteitskaart (2023)
2032
Nota Duurzaam bodembeleid (2012)
2025
Gemeentelijk Waterplan (2016-2023)
Niet van toepassing
Gemeentelijk Rioleringsplan (2019-2023)
Niet van toepassing
Water- en rioleringsprogramma (2025-2030)
2030
Duurzaamheidsvisie (2018)
Niet van toepassing
Structuurvisie Borsele 2015-2020 (2014)
Nader te bepalen
Regionale Energie Strategie 2.0 (2023)
2025
Beheersverordening Begraafplaatsen (2012)
Nader te bepalen
Verbonden partijen Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland Regionale uitvoeringsdienst Zeeland Gemeenschappelijke gezondheidsdienst Zeeland
78
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Wat mag het kosten? Baten en lasten Volksgezondheid en milieu
(bedragen x € 1.000)
Rekening 2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten 7.1 Volksgezondheid
1.336
1.789
1.688
1.636
1.549
1.549
7.2
Riolering
1.432
1.437
1.324
1.342
1.394
1.444
7.3
Afval
2.734
2.663
2.790
2.769
2.817
2.821
7.4
Milieubeheer
1.543
3.589
2.321
2.454
2.500
2.535
7.5
Begraafplaatsen en crematoria
409
387
372
368
367
365
7.455
9.864
8.496
8.569
8.628
8.714
Totaal lasten Baten 7.1 Volksgezondheid
163
131
124
87
0
0
7.2
Riolering
2.056
2.056
2.028
2.122
2.224
2.257
7.3
Afval
3.789
3.707
3.904
3.922
4.024
4.043
7.4
Milieubeheer
421
1.562
703
665
665
665
7.5
Begraafplaatsen en crematoria
346
327
334
334
334
334
6.774
7.782
7.092
7.129
7.246
7.298
681
2.082
1.404
1.440
1.382
1.417
Baten 0.10 Mutaties reserves
1.654
881
0
0
0
0
Lasten 0.10 Mutaties reserves
1.114
33
0
0
0
0
Totaal saldo programma
141
1.234
1.404
1.440
1.382
1.417
Totaal baten Saldo programma Mutaties reserves
79
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Financiële analyse (meerjarig)
Volksgezondheid Op dit taakveld komt het laatste deel terug van de Brede SPUK-regeling. De meeste bedragen lopen vanaf 2023 tot en met 2026. Niet alle bedragen hebben deze volledige looptijd. Doordat deze SPUKregeling loopt tot en met 2026 is er vanaf 2027 een vrijval te zien in zowel de lasten als de baten op dit taakveld. Ook de bijdrage aan de GGD is op dit taakveld opgenomen. Onderstaande onderdelen uit de Brede SPUK-regeling zijn verantwoord op dit taakveld: Thema 2025 2026 2027 Kansrijke Start 20.193 25.230 Mentale Gezondheid 6.310 Aanpak overgewicht en obesitas 22.086 Valpreventie 59.949 61.815 OKO & vroegsignalering alcoholproblematiek 3.155 Versterking kennis- en adviesfunctie GGD 3.155 Coördinatiekosten regionale aanpak 9.213 Totaal 124.061 87.045 -
2028 -
Riolering In 2025 worden er minder uren geraamd op het taakveld Riolering, dit heeft mede te maken met het verdwijnen van onze kolkenzuiger. In 2024 is er een bedrag van €25.000 geraamd voor inhuur van extern personeel, in 2025 wordt dit niet begroot. Op dit taakveld wordt een deel van de bijdrage aan SaBeWa Zeeland geraamd, deze bijdrage stijgt van € 155.000 in 2025 tot € 172.000 in 2028. Ook de kapitaallasten van het taakveld stijgen, dit heeft te maken met het activeren van de herinrichtingen in de openbare ruimte. De baten daling licht ten opzichte van 2024 en stijgen vervolgens ieder jaar. De daling heeft te maken met de vergoeding voor de kolkenzuiger die we vanaf 2025 niet langer ontvangen. De stijging is de stijging van de baten van de rioolheffing.
Afval De lasten stijgen in 2025 ten opzichte van 2024. De twee grootste oorzaken hiervan zijn salarislasten ad € 70.000 en materiële budgetten ad € 70.000. De kosten voor ingeleend personeel dalen met € 13.000. De baten stijgen met € 195.000. Deze raming bestaat uit zowel de baten van afvalstoffenheffing als de onttrekking uit de egalisatievoorziening. Het grootste deel komt door de stijging van de baten van de afvalstoffenheffing en reinigingsrecht. De onttrekking aan de voorziening stijgt met € 50.000 ten opzichte van 2024. We verwachten een lichte daling van de opbrengsten uit de reststromen.
Milieubeheer Het taakveld Milieubeheer bestaat grotendeels uit eenmalige middelen. Hierdoor zien we een sterke daling in 2025 ten opzichte van 2024 bij zowel de lasten als de baten. Restantkredieten die niet volledig zijn uitgegeven in 2023 zijn bij de resultaatbestemming van de jaarrekening overgeheveld naar 2024. Hieronder vallen de projecten in het kader van het Inter Bestuurlijk Programma (IBP) en verschillende specifieke uitkeringen. Deze specifieke uitkeringen ramen we neutraal. Dat wil zeggen dat we bij de lasten een bedrag ramen en bij de baten hetzelfde bedrag ramen. Voor Energiearmoedebestrijding is dat bedrag € 345.000 en voor Nationaal Isolatie Programma is dat bedrag € 926.600. In de jaren 2025 tot en met 2028 zien we een lichte stijging van de lasten. Dit wordt veroorzaakt door een stijging van de bijdrage aan de RUD. 80
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Begraafplaatsen en crematoria Binnen het taakveld Begraafplaatsen en crematoria zien we weinig verschillen. De opbrengst is verhoogd met de inflatiecorrectie. Er zijn minder interne uren geraamd op dit taakveld. In de jaren volgend op 2025 zien we een lichte daling, veroorzaakt door dalende kapitaallasten. Mutaties reserves (structureel) Voorheen deden we een structurele onttrekking aan de reserve IBP voor € 39.000 per jaar. Deze is komen te vervallen in overeenstemming met het raadsbesluit van 5 oktober 2023. Mutaties reserves (incidenteel) Het verschil in de mutaties reserves in het jaar 2024 ten opzichte van 2023 wordt grotendeels veroorzaakt door de restantkredieten van de jaarrekening 2023. De belangrijkste restantkredieten zijn: ▪ Duurzaamheidsvisie (IBP) (€ 146.000); ▪ Energietransitie (IBP) (€ 148.000); ▪ Klimaatadaptatie (IBP) (€ 136.000); ▪ Toekomstbestendig wonen (IBP) (€ 189.000); ▪ Vitaal platteland (IBP) (€ 108.000); ▪ Asbestsanering (€ 70.000); ▪ Bodemtaken en bijdrage RUD (€ 50.000). Incidentele baten en lasten Voor het ‘lokaal preventieakkoord’ is in 2025 € 15.000 budget beschikbaar. De middelen van de Brede SPUK-regeling, zoals opgenomen in de tabel onder ‘volksgezondheid’, hebben een incidenteel karakter. Dit is voor 2025 en 2026 resp. € 124.061 en € 87.045.
81
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Programmadoelstellingen Het bevolkingsaantal van de gemeente Borsele blijft volgens de laatste prognoses tot 2035 stijgen en de bevolking zal in samenstelling veranderen. Het passend faciliteren van deze groei vormt de komende jaren één van de belangrijkste uitdagingen. Onze ambitie is dan ook een passend woningaanbod te creëren voor jong en oud, arm en rijk, kleine en grote huishoudens, met of zonder zorg. Waarbij vraag en aanbod zo goed mogelijk op elkaar aansluiten. Om voor al deze huishoudens aantrekkelijk te zijn, hebben we een woonomgeving nodig die aanspreekt. Het gaat meer om de kwaliteit van wonen. Het gaat niet alleen over bouwen, maar ook over wat we vernieuwen en toevoegen en op welke plek we dat doen. Daarnaast streven we naar een woningvoorraad met een meer duurzaam, robuust en toekomstbestendig karakter. Het bieden van kwaliteit in de woonen leefomgeving is hierdoor nog belangrijker dan in het verleden. Om tot een passend woon- en leefklimaat te komen dat voorziet in de behoefte op (lange) termijn moeten we een actief beleid voeren. Dit beleid dragen we breed uit in onze woonomgeving en visie op ruimtelijke ordening. Hier is een cruciale rol weggelegd voor de inwoners van onze gemeente en voor onze andere partners: de woningcorporatie, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven.
8.1 Ruimte en leefomgeving Wat willen we bereiken? Uitvoeren omgevingsvisie en omzetten naar STOPTPOD standaard.
Wat gaan we ervoor doen? De omgevingsvisie gemeente Borsele is op 5 oktober 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. In de omgevingsvisie is het gemeentelijk beleid voor de fysieke leefomgeving vastgelegd. Op dit moment staat de omgevingsvisie op een eigen web omgeving. Om omgevingsdocumenten te publiceren zijn ‘de Standaard voor officiële publicaties’ (STOP) en ‘Toepassingsprofielen omgevingsdocumenten’ (TPOD) ontwikkeld. Vanaf 1 januari 2025 verplicht de omgevingswet ons om een herziening van de omgevingsvisie in STOP-format in procedure te brengen. Daarvoor zal de huidige omgevingsvisie omgezet moeten worden naar STOP-TPOD standaard. Het uitwerken en doorvoeren van dit beleid doen we met behulp van andere instrumenten zoals omgevingsprogramma’s en het omgevingsplan. De gemeenteraad heeft bij de vaststelling van de omgevingsvisie randvoorwaarden vastgelegd voor bijstelling en herziening om de omgevingsvisie actueel te houden.
82
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Tegengaan van verpaupering van bebouwing in het Het ruimtelijk beleid biedt ruime mogelijkheden tot buitengebied. herbestemming van bedrijfsgebouwen. Het biedt ook ruimte voor het toevoegen van economische nevenactiviteiten aan bestaande bedrijfsactiviteiten. Wanneer er concrete initiatieven zijn, zullen we deze daar waar mogelijk honoreren. Realiseren van een toekomstbestendige In de nationale woon- en bouwagenda van maart woningvoorraad. 2022 is bepaald dat er in Nederland tot 2030 900.000 woningen gebouwd moeten worden. Daarvan moet twee derde betaalbaar zijn, zowel in de koop- als in de huursector. De Provincie Zeeland heeft op basis hiervan prestatieafspraken gemaakt met het Rijk over de bouwopgave voor Zeeland (Zeeuwse Woondeal 2023). Als regio De Bevelanden trekken we intensief samen op om de doelstellingen en ambities die in de Woondeal zijn vastgelegd te realiseren. Om op korte termijn in de grote behoefte aan betaalbare woningen te voorzien faciliteren wij dat Beveland Wonen in 2025 flexwoningen voor één- en tweepersoonshuishoudens kan bouwen. Samen met de regio geven wij uitvoering aan het beleid dat is vastgelegd in de nieuwe Regionale Woon(zorg)visie De Bevelanden. Onderdeel hiervan is o.a. het regionaal aanwijzen van verzorgingsgebieden voor woningen waar (geclusterde) zorg geboden kan worden.
Bij de voorbereiding van nieuwbouwplannen sturen wij op de betaalbaarheid (€ 390.000 per 1-1-2024), nultredewoningen en sociale huurwoningen. Bouwkavels beschikbaar krijgen om te voldoen aan In 2023 heeft de gemeenteraad een prioritering de afspraken volgens de Zeeuwse Woondeal. van woningbouwplannen vastgesteld om te kunnen voldoen aan onze bouwopgave volgens de afspraken in de Zeeuwse Woondeal (tot 2030). Op basis van deze prioritering zijn wij volop bezig met de planologische voorbereidingen van nieuwe woningbouwplannen. Om zo te kunnen voldoen aan de toegenomen vraag naar bouwgrond. Als we kansen zien bij het vrijkomen van panden of locaties, grijpen we deze kansen aan om zelf of in samenwerking met de markt woningbouw mogelijk te maken. Extra aandacht hebben we hierbij voor het betaalbare segment.
83
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? We geven, onder regie van de rijksoverheid, Wij houden toezicht op de volgende te realiseren uitvoering aan de volgende projecten/werken: projecten/werken: ▪ Rijkscoördinatieregelingen/ ▪ Verwijderen van de hoogspanningsmasten projectprocedures Zuid-West 380 kV west (vakwerkmasten) die door de ▪ 150 kV kabel ingebruikname van de 380 kV masten niet ▪ Net op zee IJmuiden Ver Alpha meer in gebruik zijn. ▪ Net op zee Nederwiek 1 ▪ Doorleggen en ingebruikname van de ▪ Hoogspanningstation omgeving Sloegebied ondergrondse 150 kV verbinding van Goes ▪ Waterstofnetwerk Zuidwest-Nederland naar Westdorpe, na het ombouwen van het ▪ 380 kV-hoogspanningsverbinding Zeeuwsopstijgpunt bij Ellewoutsdijk. Vlaanderen ▪ Vervolg van de realisatie van het ▪ Nieuwbouw kerncentrales converterstation Net op zee IJmuiden Ver Alpha in het Sloegebied. ▪ De (start van de) bouw van het converterstation Net op zee Nederwiek 1. In 2025 vindt, in het kader van de planologische procedure, de besluitvorming plaats over de realisatie van een nieuw 380 kV hoogspanningsstation in de omgeving van het Sloegebied (voorkeurslocatie Liechtensteinweg) en over het Waterstofnetwerk Zuidwest-Nederland. Medio 2025 besluit de minister van Klimaat en Groene Groei over de definitieve voorkeurslocatie voor de nieuwbouw van kerncentrales.
Wij volgen deze procedures nauwlettend en reageren hierop daar waar nodig. Een goede verdeling van lusten en lasten als het rijk De voorwaarden van de Borselse ervoor kiest om twee nieuwe kerncentrales in de Voorwaardengroep zijn (steeds) onze inzet gemeente Borsele te bouwen. (geweest) voor de gesprekken om te komen tot een Rijk-Regiopakket. In dit Rijk-Regiopakket worden voorwaarden en maatregelen beschreven die de regio overeenkomt met de Rijksoverheid.
Vaststellen van een nieuwe regionale woonzorgvisie en uitwerken van een Borselse uitvoeringsagenda.
Het is belangrijk dat dit Rijk-Regiopakket gelijktijdig wordt vastgesteld met het besluit van de Rijksoverheid over de definitieve locatiekeuze voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales (medio 2025). In maart 2024 is de nieuwe ‘Regionale Woon(zorg)visie De Bevelanden 2024-2028’ vastgesteld ter vervanging van de bestaande ‘Regionale Woonvisie De Bevelanden 2019-2023’. We zijn bezig met het opstellen van een lokaal uitvoeringsprogramma voor Borsele als uitvloeisel van de Regionale Woon(zorg)visie.
84
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Een goede woonomgeving rondom het Sloegebied. In oktober 2023 is in de Omgevingsvisie Borsele de ambitie vastgelegd om een gebiedsgerichte uitwerking voor de Sloerandzonde op te stellen. In 2025 werken wij verder aan die gebiedsgerichte uitwerking. Dit met het oog op alle ontwikkelingen in het kader van de grootschalige energietransitie, die op onze gemeente afkomen. Daarbij richten wij ons op een nieuwe visie op de Sloerand waarbij we het Sloerandbeleid en Groenproject ’t Sloe herzien en borgen binnen het plan dat wordt ontwikkeld voor de versterking van de leefkwaliteit in Borsele.
Beschikbaarheid van een duurzame parkeergelegenheid voor vrachtwagens.
Ook het compensatieplan Borsele, het plan versterking leefkwaliteit Borsele, de Regiodeal, het Novex ontwikkelperspectief van het North Sea Port District en de inhoudelijke voortgang van alle lopende RCR/project-procedures gebruiken we als input. In reactie op onze brief met bijgevoegde motie van de gemeenteraad heeft North Sea Port laten weten de ontwikkeling van een grootschalige parking op de groene locatie aan de Assenburgweg niet door te zetten. Vanuit North Sea Port blijft er wel onverminderd duidelijk nut en noodzaak voor een dergelijke voorziening. Daarom treden ze in overleg met de gemeenten Vlissingen en Borsele, de Provincie Zeeland en andere betrokken partijen. Om zo te verkennen of en hoe een centrale parkeervoorziening ontwikkeld kan worden met draagvlak van alle belanghebbenden.
85
Gemeente Borsele 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wat willen we bereiken? Het behouden van een financieel gezond grondbedrijf dat invulling geeft aan de ruimtelijke ambities van de gemeente.
Programmabegroting 2025
Wat gaan we ervoor doen? De voor woningbouw bestemde bouwgronden zijn, op enkele kavels na, zo goed als uitverkocht. In Platepolder Heinkenszand verloopt de verkoop voorspoedig. Waar eerst veelal de gemeentelijke kavels verkocht werden zit nu de projectmatige ontwikkeling in de lift. Door herontwikkeling en daarmee prijsdifferentiatie is de verkoop op gang gekomen en is de bouw van de patiowoningen, de 3/1 kapper en 4/1 kapper in volle gang. Wij verwachten dat de bouw van de appartementen in de loop van 2025 van start gaat. De woningcorporatie is gestart met de bouw van de 21 hofwoningen in de sociale huursector. Inmiddels is de voorbereiding voor een nieuw omgevingsplan voor de vervolgfase van Platepolder in volle gang. Verder zijn we bezig met de planologische voorbereidingen om te kunnen voldoen aan de toegenomen vraag naar bouwgrond. Wij verwachten in het eerste kwartaal van 2025 nieuw grondbeleid ter vaststelling aan de gemeenteraad voor te leggen. Hierin zijn de laatste ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving verwerkt. Doel van het grondbeleid is dat grond in voldoende mate en op tijd beschikbaar is voor de ruimtelijke ambities van de gemeente.
8.3 Wonen en bouwen Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Vaststellen van en uitvoering geven aan een nieuwe In 2025 geven we uitvoering aan de nieuwe raamovereenkomst prestatieafspraken. raamovereenkomst prestatieafspraken 2024-2027. Deze afspraken zijn in 2024 in samenwerking met Beveland Wonen, de huurdersvereniging en regio De Bevelanden opgesteld en vastgesteld. Op basis van deze raamovereenkomst maken wij jaarlijks nieuwe prestatieafspraken met Beveland Wonen. Deze afspraken hebben onder andere betrekking op leefbaarheid, beschikbaarheid, kwaliteit, duurzaamheid, wonen en zorg in relatie tot de voorraad sociale huurwoningen.
86
Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? Fatsoenlijke en humane huisvesting voor arbeidsmigranten.
Implementatie van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb).
Uitvoering geven aan het integraal Handhavingsuitvoeringsprogramma (iHUP).
Programmabegroting 2025 Wat gaan we ervoor doen? We passen ons beleid aan op basis van de evaluatie van de regionale afspraken. Controle op bestaande huisvesting en handhaving op illegale situaties is een prioriteit in ons iHUP. Daarnaast buigt de raadswerkgroep Beeldkwaliteit zich over huisvesting van arbeidsmigranten. We willen ervoor zorgen dat de huisvesting voor arbeidsmigranten voldoet en blijft voldoen aan de wettelijke eisen en ons beleid. Waar mogelijk faciliteren wij nieuwe huisvestingsinitiatieven. We evalueren de werkprocessen en werkinstructies met betrekking tot de Wkb. Waar nodig stellen we de processen en werkinstructies bij en passen de inrichting van het zaaksysteem hierop aan. Wij geven uitvoering aan het iHUP 2025 dat in het najaar van 2024 is vastgesteld. Het iHUP maakt inzichtelijk hoe wij de beschikbare capaciteit en middelen inzetten op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving.
Dit jaar is de integrale opzet van het uitvoeringsprogramma nieuw. Naast het onderdeel Omgevingsrecht worden de beleidsvelden Water, Groen, Milieu en Leefbaarheid behandeld. Wij werken risicogericht en prioriteren onze inzet door een probleemanalyse. Hierdoor zijn wij in staat om onze beperkte capaciteit en middelen op een evenwichtige manier in te zetten. Uitvoering geven aan de Verordening Starterslening We continueren het verstrekken van Starters- en en Verordening Regeling Particuliere Stimuleringsleningen (Regeling Particuliere Woningverbetering 1 en 2. Woningverbetering 1 en 2). In juni 2024 heeft de raad extra budget toegekend voor Startersleningen. Gezien de grote vraag van starters naar een passende woning en de noodzaak om de bestaande woningvoorraad te verduurzamen blijven we deze leningen faciliteren. In 2025 worden de verordeningen Regeling Particuliere Woningverbetering 1 en 2 geactualiseerd.
87
Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? Actualiseren van het beeldkwaliteitsbeleid.
Een voorraad strategische gronden beheren waardoor we adequaat kunnen inspelen op de behoefte naar bouwgrond in grondexploitaties.
Programmabegroting 2025 Wat gaan we ervoor doen? We actualiseren het beleid in twee fases: Welstand – A is een herijking van het oorspronkelijke beeldkwaliteitsbeleid met flexibiliteit. Welstand – B is het herijken van het beleid met actuele kwesties (zonnepanelen, windturbines en toegangspoorten bij woningen). Actualisatie ‘Welstand – A’ en ‘Welstand – B’ worden verder uitgewerkt en meegenomen bij het opstellen van het omgevingsplan. Actualisatie hiervan wordt in 2025 uitgevoerd. We monitoren de markt en onderzoeken waar kansen liggen voor strategische aankoop van gronden om adequaat in te spelen op de ruimtelijke ambities van de gemeente. Dit betreft de behoefte aan grond om meer woningen voor uiteenlopende doelgroepen te realiseren, maar ook om bijvoorbeeld de groenstructuren rond de dorpen te versterken of infrastructuur te verbeteren. Hierbij werken wij nauw samen met het Kavelruilbureau Zeeland.
Wij zorgen voor een doelmatig beheer van onze voorraad strategische gronden via tijdelijke huur of pacht totdat de planologische voorbereidingen zijn afgerond en de grond in exploitatie kan worden genomen. Een plan van aanpak waarin we antwoord geven op Het plan van aanpak maken we aansluitend op de de vraag hoe ontheemden uit Oekraïne, opgaven van de rijksoverheid, de Zeeuwse asielzoekers en statushouders verspreid over de afspraken die gemaakt zijn over het aantal op te gemeente Borsele kunnen huisvesten. vangen mensen aan de Provinciale regietafel (PRT) en de Borselse bestuurlijke wensen. We houden rekening met de draagkracht en omvang van onze dorpen en de aanwezige voorzieningen.
88
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2023 2024 2025
Aantal woningen naar eigendom (% koop)
74,0%
74,0%
74,0%
74,3%
73,7%
Aantal woningen naar eigendom (% huur)
5,0%
5,0%
5,0%
5,1%
5,1%
Aantal woningen naar eigendom (% sociale huur)
21,0%
21,0%
21,0%
20,6%
21,2%
Aantal afgegeven startersleningen
6
4
4
6
12
Aantal afgegeven leningen particuliere woningverbetering
1
2
2
8
10
Aantal nieuwbouwwoningen (start bouw)
79
90
90
100
120
Percentage leegstaande woningen
4,0%
4,0%
4,0%
4,0%
4,0%
Aantal woningen naar eigendom (%koop) Deze indicator geeft inzicht in het aantal woningen dat in eigendom is van particulieren zodat wij kunnen monitoren of ons woningaanbod aansluit bij de vraag. De verwachting is dat het aandeel koopwoningen licht zal dalen vanwege de bouw van meer sociale huurwoningen in 2024 (onder andere flexwoningen).
Aantal woningen naar eigendom (%huur) Deze indicator geeft inzicht in het aantal woningen in de particuliere verhuur zodat wij kunnen monitoren of ons woningaanbod aansluit bij de vraag. De verwachting is dat het aandeel particuliere huurwoningen gelijk blijft.
Aantal woningen naar eigendom (%sociale huur) Deze indicator geeft inzicht in het aantal sociale huurwoningen zodat wij kunnen monitoren of ons woningaanbod aansluit bij de vraag. De verwachting is dat het aantal sociale huurwoningen licht zal stijgen vanwege de bouw van meer sociale huurwoningen in 2024 (onder andere flexwoningen).
Aantal afgegeven startersleningen Met het aantal afgegeven startersleningen krijgen we een beeld van de inzet van de gemeente bij de ondersteuning van starters op de woningmarkt. De verwachting is dat de vraag naar startersleningen zal toenemen vanwege een toename van het aantal starters op de woningmarkt.
Aantal afgegeven leningen particuliere woningverbetering Met de afgegeven leningen particuliere woningverbetering krijgen we een beeld van de inzet van de gemeente bij de verbetering van de bestaande woningvoorraad. De verwachting is dat de vraag naar leningen voor particuliere woningverbetering zal toenemen. Dit sluit aan bij het actieve duurzaamheidsbeleid van de overheid.
Aantal nieuwbouwwoningen (start bouw) Deze indicator geeft inzicht in het aantal woningen dat elk jaar gebouwd wordt in de gemeente Borsele. Hiermee kunnen we de groei van de woningvoorraad monitoren. De verwachting voor 2025 is dat er meer woningen gebouw worden dan in 2024 vanwege de versnelde bouw van flexwoningen.
Percentage leegstaande woningen Langdurige leegstand kan leiden tot verloedering, verval en onveiligheid. We streven naar een leegstand van maximaal 6%. Leegstaande woningen zijn woningen waar geen bewoners staan ingeschreven. We verwachten dat het aantal leegstaande woningen gelijk blijft.
89
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2025
Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving
Herzieningsdatum
Landschapsbeleidsplan (1995)
Niet van toepassing
Nota Grondbeleid (2015)
2024
Nationale Omgevingsvisie (2020)
Niet van toepassing
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (2012)
Niet van toepassing
Subsidieverordening duurzaam bouwen op bedrijfsterreinen Borsele (2014)
Niet van toepassing
Agenda Wonen in De Bevelanden 2025 (2020)
Niet van toepassing
Regionale Woonvisie De Bevelanden (2019-2023)
2024
Zeeuwse Woondeal 2023
N.t.b.
Sloerandbeleid (1994)
2024
Visie Groenproject ’t Sloe (2000)