9.1 Bestuursrapportage 2021 GGD Zeeland

Bestuursrapportage 2021 GR GGD Zeeland

24-9-2021

1

Inhoudsopgave Inleiding

3

Samenvatting

5

COVID-19 pandemie

5

Programma Publieke Gezondheid

5

Programma inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland

7

Bedrijfsvoering

7

Verwacht financieel resultaat

8

COVID-19

1.

Beleidsbegroting

9 11

1.1 Programmaplan

11

1.1.1 Programma Publieke Gezondheid

2.

11

1.1.1.1 Programmalijn ‘Fysieke Veiligheid en Bescherming’

11

1.1.1.2 Programmalijn ‘Gezondheid in de wijk’

14

1.1.1.3 Programmalijn ‘Sociale Veiligheid’

16

1.1.2 Programma Veilig Thuis

17

1.1.3 Programma Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland

17

1.1.4 COVID-19

21

1.2 De paragrafen

21

1.2.1 Bedrijfsvoering

21

1.2.2 Risico's

23

Financiële rapportage

26

2.1 Overzicht baten en lasten organisatieonderdeel GGD van de Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke gezondheidsdienst Zeeland

26

2.1.1 GGD Zeeland

26

2.1.2 Inkoop Jeugdhulp Zeeland

31

2.2 Begrotingswijzigingen

36

2

Inleiding Sinds begin februari 2020 is er veel veranderd in onze samenleving. We hebben te maken met de bestrijding van de COVID-19 pandemie. Vanuit de Wet publieke gezondheid (Wpg) en de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) heeft de GGD een wettelijke taak bij de bestrijding van crises en rampen. De COVID-19 pandemie heeft daardoor al anderhalf jaar een grote weerslag op de werkzaamheden en processen van de GGD. Toch zijn we er vanaf september 2020 in geslaagd om het reguliere werk van de GGD (al dan niet aangepast) doorgang te laten vinden. In de eerste helft van 2021 hebben we naast ons reguliere werk veel werk verricht in de bestrijding van de COVID-19 pandemie, maar we kijken ook vooruit. Er liggen namelijk kansen en uitdagingen voor ons. Zeker in de huidige periode! Een gezonde leefstijl en preventie zijn, mede door de coronacrisis, meer dan ooit belangrijk en nadrukkelijk onder de aandacht. Dit vraagt om een structurele versteviging en versterking van de publieke gezondheid in Nederland. Zo staat de huidige inzet bij infectieziektebestrijding landelijk (en zeker ook in Zeeland) op een waakvlam niveau, waarbij het risico bestaat dat wij onvoldoende zijn toegerust op nieuwe uitbraken van infectieziekten. Daarom hebben in mei 2021 alle GGD’en gezamenlijk een brief gezonden aan de informateur.

In deze brief benadrukken we dat investeren in publieke gezondheid nodig is om Nederland goed te beschermen tegen gezondheidsrisico’s. We vinden dat iedere Nederlander moet kunnen blijven rekenen op de GGD. Niet alleen zoals nu bij de bestrijding van de COVID-19 pandemie, maar ook structureel bij het zorgen voor een gezonde en veilige leefomgeving. De meerjarenbegroting 2022-2025 laat vanaf 2023 een structureel begrotingstekort zien. Het tekort wordt gevormd door exogene (niet door ons als GGD te beïnvloeden) factoren, zoals caoaanpassingen en wijzigingen in pensioenpremies. Voor de begrotingsschijf 2022 zijn in juli 2021 de bijdragen vanuit de gemeenten eenmalig verhoogd. Inmiddels zijn vier werkgroepen aan de slag gegaan met de opdracht om bestuurlijke keuzes in kaart te brengen. De werkgroepen hebben aangetoond dat in combinatie met eerdere taakstellingen uit 2019, nieuwe caoverplichtingen en andere actuele ontwikkelingen onze (wettelijke) taakuitvoering verder onder druk zetten vanaf 2021. Vanaf oktober 2021 gaan we met het bestuur en met gemeenten in gesprek om een oplossingsrichting te vinden. Het geprognotiseerde positieve resultaat voor 2021 van € 490.000 (voor organisatieonderdeel GGD Zeeland) is voornamelijk ontstaan door incidentele factoren. Dit resultaat vormt geen dekking voor de komende jaren.

De actuele begroting voor de inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland bedraagt € 110 miljoen. Door de verwachting dat de kosten voor zorg in natura hoger uitvallen, en door de overname van Intervence en het faillissement van Briedis, komt het jaartotaal naar verwachting hoger uit. In voorliggende bestuursrapportage staat een nadere toelichting van de directeur van de inkooporganisatie op de begrotingswijziging voor jeugdhulp die hiervoor noodzakelijk wordt geacht. Verder is de inkooporganisatie druk bezig met het maken van een kwaliteitsslag. De eerste verbeteringen uit het onderliggende plan "Van pionieren naar professionaliseren” zijn inmiddels zichtbaar. We mogen trots zijn op wat we de afgelopen anderhalf jaar, ondanks de COVID-19 pandemie, met elkaar hebben bereikt. De GGD heeft de afgelopen periode een meerwaarde gehad voor onze gemeenten.

3

De komende periode komen veel uitdagingen op ons pad, zowel financieel als beleidsinhoudelijk (preventie/ positieve gezondheid/ wettelijke wijzigingen). Voor de tweede helft van dit jaar zal de COVID-19 pandemie daarbij zeker nog een grote rol spelen. Ik heb vertrouwen dat we samen met de gemeenten en partners gezamenlijk de schouders onder deze uitdagingen zetten met de daarbij behorende keuzes en middelen in de breedste zin van het woord. Joke Gaemers Directeur Publieke Gezondheid & Veiligheid

4

Samenvatting Voorliggende Bestuursrapportage van Gemeenschappelijke Regeling gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (hierna de GR) geeft inzicht in de voortgang van de doelstellingen en de inhoudelijke en financiële verwachtingen voor het tweede half jaar van 2021. Dit inzicht wordt gegeven voor de drie programma’s Publieke Gezondheid, Veilig Thuis en Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland, en voor de bedrijfsvoering. Binnen de GR wordt onderscheid gemaakt tussen twee organisatieonderdelen: GGD Zeeland en het programma Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland van het Bureau Inkoop Jeugdhulp Zeeland (hierna IJZ). Beide organisatieonderdelen komen samen in de Bestuursrapportage van de GR. In de eerste helft van 2021 is net als vorig jaar veel werk verricht in de bestrijding van de coronacrisis. Daarom wordt in de Bestuursrapportage ook aangegeven wat dit voor de GGD heeft betekend. COVID-19 pandemie Voor de bestrijding van de coronacrisis is vorig jaar een tijdelijke projectorganisatie ingericht die zich onder meer bezighoudt met het uitvoeren van testen, triage en bron- en contactonderzoek. In 2021 is daar in opdracht van de minister van VWS grootschalig vaccineren bijgekomen. De focus heeft in de afgelopen maanden voornamelijk gelegen op het vergroten van de vaccinatiegraad in Zeeland.

In augustus 2021 ligt de vaccinatiegraad in Zeeland op circa 77% van de Zeeuwse 12+ bevolking die minimaal één prik heeft ontvangen. Landelijk ligt de vaccinatiegraad op 82,8%. Na de zomerperiode verleggen we de focus van grootschalig naar kleinschalig vaccineren, waarbij we specifieke aandacht hebben voor die plaatsen waar de vaccinatiegraad achterblijft. Om dit te bereiken werken we met pop-up priklocaties in bijvoorbeeld de gemeenten Reimerswaal en Tholen en een vaccinatiebus waar mensen zich kunnen laten vaccineren. Programma Publieke Gezondheid Dit programma bestaat uit drie programmalijnen en het programma Veilig Thuis. Per programma(lijn) zijn de volgende bijzonderheden te melden. Programmalijn Fysieke veiligheid Naast de intensieve samenwerking met het COVID-19 team hebben we onze preventieve taken t.b.v. het voorkomen van uitbraken in instellingen; toezicht- en crisistaken; (massa)vaccinaties voor andere doelgroepen (zoals uitvoering van Rijks Vaccinatie Programma); adviezen en onderzoeken (m.b.t. omgevingswet; gezondheid in de leefomgeving; effect luchtverontreiniging op chronisch zieken en geboorte) nog (eventueel aangepast) uit kunnen voeren. Inspecties kinderopvang en gastouders/bureaus vinden vanaf maart 2021 weer op locatie plaats.

Fysieke inspecties zijn noodzakelijk voor een onderbouwd oordeel over kwaliteit, of in het geval van zorgen over de fysieke en emotionele veiligheid. Door inzet van drie nieuwe inspecteurs, in opleiding vanaf januari/februari 2021 en vanaf juli gestart met volledige inspectie, lopen we op koers met de planning. Een aantal andere taken zijn op een lager pitje gezet of zelfs op achterstand geraakt zoals de Bacillus Calmette-Guérin (BCG) vaccinatie voor kinderen met een verhoogd risico op een TBCinfectie.

5

Programmalijn ‘Gezondheid in de wijk’ De uitvoering van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg wordt sinds de uitbraak van COVID-19 op een aangepaste wijze uitgevoerd. Hierbij handelen we conform landelijke richtlijnen. In oktober 2020 is beeldbellen binnen de Jeugdgezondheidszorg geïntroduceerd. Contactmomenten boven de leeftijd van 14 maanden zijn sindsdien vooral via (beeld)bellen uitgevoerd. Op basis van een evaluatie van deze eerste periode waarin gebruikt gemaakt wordt van (beeld)bellen worden er vervolgacties uitgezet. Enkele contactmomenten hebben verkort plaatsgevonden om alle kinderen in beeld te houden, maar wel te voldoen aan de COVID-19 richtlijnen. Bepaalde onderzoeken zijn in overleg met scholen ingehaald. De groepsactiviteiten, zoals bijvoorbeeld opvoedcursussen, hebben niet plaatsgevonden. Samen met ketenpartners zijn er vier webinars gehouden voor ouders van pubers over de volgende thema’s: relaties en seksualiteit, social media en gamen, genotmiddelen en stress, somberheid en suïcidaliteit. Daarnaast zijn voor het project Nu Niet Zwanger alle medewerkers jeugdgezondheidszorg geschoold om te signaleren en het gesprek aan te gaan. De ontwikkelde tijdelijke aanpak om het tekort in het aantal jeugdartsen op te vangen wordt gefaseerd geïmplementeerd. Een belangrijk onderdeel hierin is een taakverschuiving van de jeugdarts naar de jeugdverpleegkundige.

Voor het contactmoment van 3,9 jr. is dit gerealiseerd. Ook is gestart met de eerste fase van het project Toekomst Jeugdgezondheidszorg. In 2020 zijn twee monitors met landelijk subsidie uitgevoerd. De resultaten van de volwassenen- en ouderen monitor 2020 zijn reeds bekend gemaakt, en de resultaten van de volwassenenmonitor Terneuzen op wijkniveau volgen later dit jaar. Voor de ouderenagenda zijn speerpunten bepaald. Gemeenten zijn geadviseerd om positieve gezondheid als paraplu te gebruiken voor hun lokale gezondheidsnota's (ook voor doelgroep ouderen). Programmalijn Sociale Veiligheid Het aantal meldingen van zorg mijdende inwoners is licht toegenomen. In een aantal cases is er een toename van psychische problemen zichtbaar ten gevolge van de lockdown COVID-19. Professionals en algemeen publiek vragen regelmatig de expertise van het meldpunt over zorgmijding en psychiatrie. Er is samenwerking met Evides in vroege signalering van betalingsachterstanden. Zeeland Zonder Zelfmoord eindigde officieel per 1 januari 2021. In 2021 hebben we nog een aantal interventies uitgevoerd, waaronder een online event over depressie, somberheid en suïcide. Het contract met politie (t.a.v. arrestantenzorg en forensisch medische expertise) is opgezegd.

Reden hiervoor is het vertrek van één van de drie forensisch artsen per 10 januari 2022, waardoor de dienstverlening niet kan worden gegarandeerd door de GGD. De landelijke aanbesteding door de politie voor de Medische Arrestanten Zorg is verdaagd met 2 jaar. We bezien de komende periode of en op welke wijze deze dienstverlening kan plaatsvinden. Programma Veilig Thuis Veilig Thuis heeft in het eerste half jaar 2021 nagenoeg hetzelfde aantal meldingen ontvangen ten opzichte van het voorgaande jaar. Hetgeen is in lijn met de landelijke tendens. Indien het eerste half jaar van 2021 wordt afgezet tegen het eerste half jaar van 2020, is te zien dat in 2021 meer adviesvragen zijn ontvangen t.o.v. vorig jaar.

6

Ook de vervolgdiensten van Veilig Thuis kennen een vergelijkbaar niveau als in het eerste half jaar van 2020. De multi-problematiek in zaken blijft echter toenemen, hetgeen een andere intensiteit van de ketensamenwerking vraagt. Veilig Thuis blijft zich extra inzetten om de wachtlijsten te minimaliseren en om continu te screenen op urgentie. Acute situaties van onveiligheid worden altijd direct opgepakt. Programma inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland De inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland voert namens de 13 Zeeuwse gemeenten gedelegeerde taken uit op het gebied van de inkoop van jeugdhulp. De actuele begroting voor 2021 bedraagt € 110 miljoen. De prognose voor de verwachte kosten over 2021 komt bijna € 12 miljoen hoger uit op € 122 miljoen. In 2021 bleek dat twee gecertificeerde instellingen (GI’s) niet meer inzetbaar waren. Intervence is overgenomen door Jeugdbescherming west en Briedis is failliet verklaard. De inspanningen waren erop gericht om de gevolgen hiervan voor de jeugdige klanten en hun netwerk zo veel mogelijk te beperken én om de kosten zoveel mogelijk te beheersen. Verder is in 2021 het plan “Van pionieren (2015-2020) naar professionaliseren (2021-2022)” vastgesteld inclusief een begrotingswijziging. De Inkooporganisatie is samen met de Zeeuwse gemeenten en de gecontracteerde jeugdhulpaanbieders bezig een kwaliteitsslag te maken.

De eerste verbeteringen zijn al zichtbaar, zoals verbeterde managementinformatie en bediening van de grotere zorgaanbieders door twee contractmanagers. Bedrijfsvoering Naast de (meerjarige) taakstelling zoals opgenomen in de begroting 2021 laat de begroting 2022 -2024 een structureel tekort zien van € 371.000 in 2022 en € 440.000 in 2024. Het tekort is ontstaan door exogene niet te beïnvloeden factoren zoals de jaarlijkse cao-stijging en de stijging van pensioenpremies. De compensatie daarvan door de VZG-norm blijkt niet voldoende. Tot 2021 is de GGD in staat gebleken om de jaarlijkse stijging zelfstandig op te lossen. Enerzijds door de inzet van reserves – anderzijds door het uitvoeren van een taakstelling. Deze inzet is voor de aankomende begrotingsperiode niet toereikend om het structureel tekort op te kunnen lossen. De oplossingsrichtingen die zijn voorgesteld zijn: of wel het aanpassen van VZG-norm of te komen bestuurlijke keuzen over het uitvoeren van het takenpakket. Om beide oplossingsrichtingen uit te werken zijn vier werkgroepen gestart met als opdracht om in kaart te brengen welke bestuurlijke keuzen gemaakt kunnen worden. Deze zullen in oktober aan het algemeen bestuur worden gepresenteerd en daarna met de gemeenten worden besproken.

Organisatieontwikkeling (tijdelijke hulpconstructie) Om de enkele jaren geleden ingezette zelforganisatie nog verder te implementeren waardoor sturing en besluitvorming op alle niveaus van de organisatie beter zijn ingebed, alsmede om de actuele grote opgaven (zoals structureel artsentekort) te kunnen managen is in het Algemeen Bestuur van juli 2020 een begrotingswijziging toegekend om een tijdelijke hulpconstructie in te zetten voor maximaal 3 jaar met een evaluatie eind 2021 en een voorstel voor begrotingswijziging na 2021. De start van de teamregisseurs (onderdeel hulpconstructie) stond in 2020 gepland. Vanwege de COVID-19 pandemie was het niet mogelijk om deze start in 2020 te realiseren. De geplande evaluatie over de inzet van de teamregisseurs heeft, vanwege de latere start, nog niet plaatsgevonden. De evaluatie zal in 2022 worden uitgevoerd. Voor 2022 zullen nog incidentele middelen voor de hulpconstructie worden gevraagd.

7

Vanaf januari tot en met augustus zijn de teamregisseurs ingezet om de vertaalslag te maken van organisatiedoelen naar concrete resultaten en het ondersteunen van de teams bij de verdere professionalisering. Voorafgaand aan de inzet van de teamregisseurs was als voorbeeld 1 manager JGZ verantwoordelijk voor de aansturing van ruim 150 mensen zonder coördinatie – of middelmanagement. Het sturen op effectiviteit en efficiëntie werd hierdoor bemoeilijkt. Verwacht financieel resultaat Organisatieonderdeel GGD Zeeland Voor de GGD wordt een resultaat geprognosticeerd van € 490.000 positief. Een nadere analyse van het resultaat laat zien dat voornamelijk incidentele positieve effecten (€ 666.000) hebben geleid tot dit positief resultaat. Structureel zijn nadelige effecten van € 176.000 geconstateerd. Deze nadelige effecten zijn nog niet opgenomen in de begroting 2022 en zullen middels een begrotingswijziging 2022 worden verwerkt De grootste incidentele factor is Veilig Thuis € 314.000 (tijdelijke vacatures lastig invulbaar). We verwachten ruim € 41.000.000 kosten in verband met COVID-19 (bron en contact onderzoek, testen, laboratorium kosten, ondersteuning, triage en vaccineren). Deze kosten zijn declarabel bij VWS en RIVM. In deze cijfers is nog geen rekening gehouden met evt. salarismaatregelen uit de cao SGO.

De onderhandelingen over deze CAO zijn ten tijde van het opstellen van deze bestuursrapportage nog gaande. Organisatieonderdeel Inkoop Jeugdhulp Zeeland Voor Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland wordt een resultaat geprognosticeerd van bijna € 12 miljoen nadelig. Hiervoor zijn vier oorzaken te noemen. Ten eerste zijn de kosten voor jeugdhulp (zorg in natura) na extrapolatie naar verwachting € 6,8 miljoen hoger dan begroot. Ten tweede is Intervence in 2021 overgenomen door Jeugdbescherming west waardoor eenmalig niet voorziene kosten zijn gemaakt van circa € 4,4 miljoen. Ten derde is Briedis failliet gegaan waardoor eenmalig extra kosten zijn gemaakt ter hoogte van € 448.000. Intervence en Briedis waren allebei gecertificeerde instellingen (GI's). Ten vierde en ten laatste is de inkooporganisatie geconfronteerd met relatief veel personeelsverloop en langdurige ziekte. Om de dienstverlening door te laten gaan zijn eenmalig niet voorziene kosten gemaakt voor inhuur en werving & selectie van € 342.000. Ook dit is eenmalig. Na vergelijking met begroting 2022 en realisatiecijfers 2020 wordt bijstelling van de meerjarenbegroting overigens voor geen van deze bedragen nodig geacht. Het nadeel wordt verdeeld over de deelnemende gemeenten (zie begrotingswijziging 5).

8

COVID-19 In februari 2020 is de eerste besmetting met COVID-19 in Nederland vastgesteld. In maart 2020 zijn er door het kabinet maatregelen ingesteld om verspreiding van het virus te voorkomen. Eén van die maatregelen is het inrichten van een crisisteam voor het opsporen, vaststellen en indammen van COVID-19 uitbraken. GGD-en hebben hiertoe opdracht gekregen van de minister van VWS. Daarnaast is eind 2020 de opdracht gekomen om grootschalig te gaan vaccineren. De besmettingen ten gevolge van COVID-19 over de afgelopen periode in Zeeland laat het aantal positief geteste mensen per 100.000 inwoners in Zeeland zien tot begin augustus 2021.

Bovenstaande grafiek betreft alleen de Zeeuwse bevolking, niet toeristen of andere nietZeeuwen die in Zeeland getest zijn. De laatste opleving van begin juli laat nogmaals zien dat het erg belangrijk is dat iedereen zich aan de gestelde maatregelen houdt. De inspanningen van de GGD blijven gericht op het beschermen van de kwetsbaren en het realiseren van zorgcontinuïteit in Zeeland. Het testen en het doen van bron- en contactonderzoek (BCO) vallen onder de verantwoordelijkheid van de GGD. GGD Zeeland heeft conform landelijke richtlijnen een team opgezet wat deze werkzaamheden 7 dagen per week uitvoert. Tot de zomer van 2020 was dit team bemenst door vaste GGD-medewerkers die uit hun reguliere taak waren gehaald. Sinds de zomer van 2020 is er een separate organisatie opgezet voor de uitvoering van deze werkzaamheden. Dit is eind 2020/ begin 2021 aangevuld met een separate organisatie voor het grootschalig vaccineren van de Zeeuwse bevolking. Alle hiermee gepaard gaande kosten worden in elk geval tot eind 2021 door VWS vergoed en naar alle waarschijnlijkheid ook in 2022 zo lang de Corona crisis voortduurt Zoals hiervoor aangegeven worden kosten in verband met de bestrijding van Corona vergoed door het Rijk. Het betreft de volgende zaken: • • • •

Specifieke meerkosten: Extra gemaakte kosten die direct aan COVID-19-activiteiten zijn toe te wijzen (bron- en contactonderzoek, bemonstering, etc.) Overige meerkosten: Extra gemaakte kosten voor reguliere taken (bijvoorbeeld voor uitgestelde dienstverlening die moet worden ingehaald en leidt tot externe inhuur) Minder inkomsten: Inkomstenderving (bijvoorbeeld door wegvallen van inkomsten uit reizigersvaccinaties) Minder uitgaven: Kosten die GGD-en minder hebben gemaakt voor reguliere dienstverlening die later niet wordt ingehaald (bijvoorbeeld de inkoop van reizigersvaccins)

9

Hiertoe dient elke GGD op basis van een landelijk vastgesteld format – via de voorzitter van de Veiligheidsregio – maandelijks een declaratie in van de in dit kader gemaakte kosten. Deze informatie is ook opgenomen in deze bestuursrapportage. Uiteindelijk worden via de jaarrekening de werkelijke kosten i.v.m. de COVID-19 bestrijding vastgesteld. In verband met kosten onrechtmatigheid wordt een begrotingswijziging aangevraagd voor de kosten t/m juli 2021. Er is geen concrete kosteninschatting voor de tweede helft van 2021 gemaakt omdat er veel onzekerheden zijn. Komen er nog nieuwe besmettingsgolven in het najaar, en zo ja van welke omvang? Komt er nog een derde vaccinatie dit jaar? Etc. De totale COVID-kosten, vergoed door VWS, zullen in de jaarrekening worden verantwoord.

10

Beleidsbegroting 1.1 Programmaplan 1.1.1 Programma Publieke Gezondheid 1.1.1.1 Programmalijn ‘Fysieke Veiligheid en Bescherming’

Beoogd maatschappelijk effect: Inwoners van Zeeland zijn optimaal beschermd tegen schadelijke gezondheidseffecten vanuit de fysieke leefomgeving. Onder de Programmalijn Fysieke Veiligheid en Bescherming vallen de activiteiten behorende tot infectieziektebestrijding, taken in het kader van medische milieukunde, technische hygiëne zorg, het uitvoeren van inspecties kinderopvang en WMO en activiteiten ter voorkoming van en het inperken van gezondheidsschade als gevolg van crises en calamiteiten. De GGD Zeeland levert een bijdrage aan het meenemen van publieke gezondheid in ruimtelijke planvorming. Door de fysieke leefomgeving gezonder in te richten kan er gezondheidswinst worden behaald. Een gezonde leefomgeving is een leefomgeving die bewoners als prettig ervaren, waar gezonde keuzes gemakkelijk en logisch zijn, en waar negatieve invloed op gezondheid zo klein mogelijk is. Wettelijk kader Het bevorderen, beschermen en beveiligen van de gezondheid van alle inwoners met specifieke aandacht voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkelingen van jeugdigen van 0-19 jaar, zowel individueel als op populatieniveau. Dit volgens de Wet Publieke Gezondheid (Art. 2, 6 t/m 12).

Taakveld (uitgevoerd door) Infectieziektebestrijding (team IZB) Technische Hygiëne Zorg (team THZ) Jeugd- gezondheids- zorg (teams JGZ) Seksuele gezondheid (team SG) Subdoelen Indicatoren Resultaat 30-6 Doelen Toelichting (1-2 jaar) (5-10 jaar) Door een nieuw Minder • Het voorkomen • % geconsta• 28,7% medicijn voor uitbraken van het teerde SOA (stijgende van homoseksuele verspreiden van van trend) mannen vindt infectieinfectieziekten. bezoekers • 1 meer ziekten. poli. • Acuut ingrijpen bij opgespoord, onbeschermd het opkomen van • Het aantal 5 latente TBC seksueel contact bestaande of opgespoorde infecties plaats. Dit is een nieuwe infecties TBC. • 19 verklaring voor de infectieziekten. • Het aantal meldingen, toename van • Optimale hygiëne meldingen exclusief SOA’s. in de openbare van infectieCOVID-19 gezondheidszorg. ziekten. 84,8% Meer onderzoek is • De • Vaccinatie• Alle RVPnodig om een vaccinatiegraad is graad van het vaccinaties verder stijgende op het vereiste RVP. zuigelingen trend te kunnen niveau volgens de 2018: 84,6% verklaren. normen van het RIVM. • Het voorkomen van resistente bacteriën tegen antibiotica.

11

Wettelijk kader Het toetsen van voorzieningen in kinderopvang en maatschappelijke ondersteuning op kwaliteitskaders zoals deze bij wet zijn vastgelegd. Dit volgens de Wet Harmonisatie Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk, de Wet Kinderopvang en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Art. 6) Taakveld (uitgevoerd door) Toezicht Kinderopvang (team HIP) Toezicht Wmo (team HIP) Subdoelen Indicatoren Resultaat 30-6 Doelen Toelichting (1-2 jaar) (5-10 jaar) 2.1 Gemeenten 2.1 De nieuwe 2. Toezichttaken • % uitgevoerde • 44% hebben zicht op de worden in opgedragen uitgevoerde inspecteurs, die dit opdracht van kwaliteit van de inspecties opgedragen jaar zijn gestart, zijn kinderopvang. in juli gestart met gemeenten kinderopvang inspecties. 2.2 Gemelde volledig inspecteren. uitgevoerd. • Tevredenheid • 2 gemelde calamiteiten en toezichthouder calamiteiten We lopen de geweldsincidenten Wmo en gewelds- achterstand in en in het kader van de zitten op koers met incidenten. • Aantal gemelde Wmo zijn de planning. calamiteiten en onderzocht. 2.2 Na onderzoek geweldsincidenten bleken de twee meldingen geen calamiteiten en/of gewelds- incidenten te betreffen, in het kader van WMO. Mogelijke oorzaak is dat er geen (preventief) toezicht is op de kwaliteit WMOzorg.

Wettelijk kader Het bevorderen van en adviseren over gezondheid en medische milieukundige zorg aan Gemeenten, instellingen en burgers. Zoals vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid (Art. 2, 5, 5a, 13,15 en 16) Ter voorbereiding van 2021: omgevingswet: het adviseren van gemeenten over het in stand houden van een veilige en gezonde leefomgeving en goede omgevingskwaliteit. (Artikel 1.3 omgevingswet). Taakveld (uitgevoerd door) Medische Milieukunde (team MMK) Adviseurs PG (team O&A) Onderzoek (team O&A) Subdoelen Indicatoren Resultaat 30-6 Toelichting Doelen (1-2 jaar) (5-10 jaar) 3.1 Het 3.1 De adviezen hebben 3. Fysieke • Aantal adviezen • 34 vergroten van leefomgeving medische adviezen betrekking op de draagt bij aan kennis over een thema’s: chemische milieukunde • 9 de gezondheid zo gezond • Aantal adviezen adviezen stoffen (4); geluid (3); mogelijke houtrook (9); ongedierte uitgebracht op leefomgeving. (2); binnenmilieu (8) en (ruimtelijke) 3.2 Benutten van overige milieu & plannen van de de kansen die de gezondheids-issues (8). gemeenten, Omgevingswet 3.2 Daarnaast zijn een omgevingsvisies biedt om de aantal projecten (o.a. en omgevingswoon-, werk- en Leefplekmeter; plannen. leefomgeving milieugezondheidsgezonder in te enquête Terneuzen; richten.

onderzoek Luchtverontreiniging op geboorte uitkomsten; onderzoek invloed Luchtverontreiniging op chronische ziekten; project Perkpolder over thermische gereinigde grond.) opgestart en/of afgerond.

12

Wettelijk kader Het bestrijden en voorbereiden op bestrijding van een crisissituatie zoals opgenomen in de Wet Publieke Gezondheid en de Wet Veiligheidsregio’s. Taakveld (uitgevoerd door) Inzet GGD bij rampen en crisis team- overschrijdend) Subdoelen Indicatoren Resultaat 30-6 Doelen Toelichting (1-2 jaar) (5-10 jaar) 4. De gezondheid van GGD is • Aantal van • Alle 26 voorbereid op burgers beschikbare medewerkers inzet bij crises in relatie tot de medewerkers zijn geschoold fysiekleefomgeving is opnemen en/of voor crisis en en geoefend calamiteiten gewaarborgd. calamiteiten dat Doeltreffende inzet geschoold en (24/7) wordt geoefend is. geleverd bij crises en calamiteiten.

13

1.1.1.2 Programmalijn ‘Gezondheid in de wijk’

Beoogd maatschappelijk effect: de Zeeuwse inwoners zijn én voelen zich gezonder. De programmalijn gezondheid in de wijk wordt voor een groot deel gevormd door de jeugdgezondheidszorg (JGZ). Via een integrale benadering wordt ingezet op de gezondheidsbescherming, bewaking en bevordering van de Zeeuwse jeugd. Daarnaast richt deze programmalijn zich op gezondheidsvraagstukken gericht op de Zeeuwse inwoners, zoals leefstijl en de leefomgeving. Wettelijk kader Wet Publieke Gezondheid (Art 2, 5, 5a, 13, 15 en 16) Relevante informatiebronnen: 2 Gezondheidsmonitors, VTV, Zeelandscan, CBS, Waar staat je gemeente 3 Landelijke nota gezondheidsbeleid, landelijk professioneel kader JGZ, Preventie akkoord Taakveld (uitgevoerd door) De GGD beschikt over deskundige medewerkers welke uitvoering geven aan de jeugdgezondheidszorg, activiteiten uitvoeren gericht op leefstijl en gemeenten adviseren bij het opstellen van het gemeentelijk gezondheidsbeleid. • Onderzoek (team O&A) • Advies (team O&A) • Jeugdgezondheidszorg (team JGZ) Doelen Subdoelen Indicatoren Resultaat 30-6 Toelichting (5-10 jaar) (1-2 jaar) 3.

Kinderen groeien gezond op.

3.1 Alle Zeeuwse kinderen/jongeren zijn in beeld. 3.2 Risico’s en problemen worden vroegtijdig gesignaleerd en opgepakt. 3.3 Uitkomsten van de jeugdmonitor zijn verwerkt in uitvoering JGZ. 3.4 Landelijke speerpunten (onder andere uit de preventie agenda van het NCJ) zijn vertaald naar de Zeeuwse schaal en in het basistaken pakket geborgd.

•

•

Opkomst JGZ (ijkmoment en). % schoolverzuim en schooluitval.

Hielprik: 99,2% 2wks : 96,7% 4wks : 84,9% 2mnds : 74,7% 3mnds : 82,0% 5mnds : 75,1% 6mnds : 79,7% 18mnds: 78,8% PGO5 : 87,9% PGO13 : 89,2%

PGO’s 13 van schooljaar 20202021 zijn alsnog uitgevoerd via beeldbellen. Het wegen en meten is later gebeurd na opening van de scholen. Voor de doelgroep 12+ is een bijeenkomst JGZ/jongerenwe rkers/1nul1 afstemming taken/samenwer king georganiseerd Er is uitvoering gegeven aan het MBOziekteverzuim: Er is een pilot ‘zorgstraat binnen MBO (spreekuur voor studenten)’ uitgevoerd. Ten aanzien van schoolverzuim en schooluitval zijn bij GGD geen resultaten beschikbaar. Deze informatie is bij scholen beschikbaar.

14

4.

Gezondheid • van volwassenen en ouderen is verbeterd.

5.

Gezonde leefstijl is de norm voor inwoners o o van Zeeland.

n.t.b. De rol en positie van de GGD gericht op de gezondheid van volwassenen en ouderen is bepaald en er wordt op ingezet. • De resultaten uit de gezondheidsmonitors, VTV en andere bronnen volwassenen en ouderen zijn vertaald naar speerpunten in de aanpak. Inzet op leefstijl is een vast • Aantal onderdeel van de inzet gericht gezonde op doel 1 en 2. scholen • % jongeren De onderwerpen/doelen uit met het landelijke (ernstig) preventieakkoord zijn vertaald overnaar de Zeeuwse schaal en er gewicht. wordt op ingezet. • % jongeren dat start met roken. • % jongeren onder de 18 dat drinkt. • % volwassenen met (ernstig) overgewicht. • % volwassenen dat rookt. • % volwassenen dat overmatig en zwaar drinkt.

De speerpunten voor de ouderenagenda zijn bepaald: • Positieve gezondheid / leefstijl • Gezonde leefomgeving • Eenzaamheid • 66 gezonde scholen • 3,9 jr.: 8% 5 jr.: 12% 10 jr.: 19% 13 jr.: 16% • 21% jongeren • ≥5 glazen: 22% jongeren • 48% volwassenen • 22% volwassenen • 6% volwassenen

De speerpunten worden vanaf het tweede halfjaar 2021 verder uitgewerkt.

De resultaten van de Jeugdmonitor zijn verwerkt in schoolgezondhei d-profielen en besproken met VO-scholen. Dit vormt de basis voor het schoolgezondheidsbeleid. De resultaten zijn ook met gemeenten besproken.

15

1.1.1.3 Programmalijn ‘Sociale Veiligheid’ Veilig thuis is vanaf dit jaar een apart programma!

Beoogd maatschappelijk effect: Het gevoel van veiligheid in het persoonlijke leven is vergroot. De programmalijn sociale veiligheid richt zich op het gevoel van veiligheid van inwoners. Het gaat hier om kwetsbare inwoners van Zeeland waarvoor een sluitende aanpak nodig is. Hierbij is signaleren en toeleiding naar zorg van groot belang. Onder de programmalijn sociale veiligheid vallen in 2020 de taken op het gebied van Veilig Thuis, meld- en adviespunt bemoeizorg, forensische zorg en de projecten RUPS, de Verwijsindex en Zeeland zonder Zelfmoord. Wettelijk kader Het ondersteunen en toeleiden naar zorg van kwetsbare personen met complexe meervoudige problematiek. Het geven van medische advies of verrichten van nader medisch onderzoek op verzoek van Gemeente of Politie. Dit alles zoals vastgelegd in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Art. 2.1.2), de Wet op de Lijkbezorging, de Politiewet, de Wet Toetsing Levensbeëindiging en de Wet op de orgaandonatie. Taakveld (uitgevoerd door) door) • Verwijsindex (team O&A) • Advies- en Meldpunt Bemoeizorg (team MAB) • Forensische Geneeskunde (team FG) Doelen Subdoelen Indicatoren Resultaat 30-6 Toelichting (5-10 jaar) (1-2 jaar) 1. Zorgwekken

de situaties van inwoners worden gesignaleerd en aangepakt

1.1 Inwoners en professionals met zorgen (om anderen) worden geholpen (via een meldpunt) 1.2 Zorg mijdende inwoners toe leiden naar (lokale) zorg 1.3 Inwoners zonder zorgverzekeri ng toe leiden naar (lokale) zorg en verzekering 1.4 Adequate forensische medische zorg verlenen of expertise geven op afroep van politie en justitie

• Aantal meldingen Meld en advies punt bemoeizorg • Inzicht aantal herhaalde meldingen MAB van dezelfde cliënten wordt onderzocht • Aantal meldingen vanuit onverzekerde zorg • Het aantal verleende medische arrestanten zorg • Het aantal forensische geneeskundige onderzoeken • Het aantal lijkschouwen

• 179 meldingen • 111 herhaalde meldingen • 75 meldingen onverzekerde zorg • 388 verleende medische arrestanten zorg • 287 forensisch geneeskundige onderzoeken • 129 lijkschouwen

Het aantal meldingen en vragen over zorgmijding en psychiatrie is toegenomen. In een aantal cases is er een toename van psychische problemen zichtbaar ten gevolge van de lockdown COVID 19. Evides gaat weer starten met afsluiten van wanbetalers. Hierdoor is er een toename van meldingen te verwachten.

16

1.1.2 Programma Veilig Thuis

Beoogd maatschappelijk effect: Het gevoel van veiligheid in het persoonlijke leven is vergroot. Veilig Thuis Zeeland is het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Vanuit deze rol levert Veilig Thuis een bijdrage aan het doorbreken van onveilige situaties en het stoppen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Veilig Thuis geeft daarbij advies, biedt ondersteuning en doet onderzoek. De organisatie kent daarbij twee teams, het Advies en Meldingen Team (hierna: AMT) en het Ondersteuning en Onderzoek Team (hierna: OOT). Wettelijk kader Het inrichten van een advies- en meldpunt, inclusief het uitvoeren van de bij de meldingen behorende beoordelings- en onderzoeksfunctie voor huiselijk geweld en kindermishandeling zoals vastgelegd in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Art. 4) en de Jeugdwet (Art. 7). Taakveld (uitgevoerd door) Veilig Thuis Doelen (5-10 jaar)

Subdoelen (1-2 jaar)

Indicatoren

Resultaat 30-6

Toelichting

1.

• Inwoners en professionals met zorgen over huiselijk geweld en kindermishandelin g vinden de juiste hulp (via een meldpunt Veilig Thuis; WMOhoofdstuk 4) • (Acute) veiligheid bieden en toe leiden naar de noodzakelijke zorg

• Adviesvragen • Overdrachten na veiligheidsbeoordeling • Wachtlijsten AMT • Meldingen • Wachtlijst OOT • Onderzoek gestart door VT • Voorwaarden en Vervolg gestart door VT • Het aantal trainingen en voorlichting dat VT gaf

• 1223 advies vragen (eerste half jaar 2020 1175) • 395 overdrachten • 31 wachtlijst AMT • 803 meldingen (nagenoeg gelijk aan eerste half jaar 2020) • 18 wachtlijst OOT • 83 gestarte onderzoeken • 71 voorwaarden en vervolg • 19 trainingen

De meldingen van het eerste half jaar 2021 ten opzichte van vorig jaar zijn nagenoeg gelijk gebleven. Deze ontwikkelingen zijn in lijn met de landelijke tendens.

Inwoners bevinden zich in een veilige thuissituatie

Er is voldoende kennis aanwezig over het herkennen en signaleren van situaties van huiselijk geweld en kindermishandeling (inclusief specifieke doelgroepen) bij ketenpartners

De vervolgdiensten van Veilig Thuis (onderzoek en voorwaarden en vervolg) kennen een vergelijkbaar niveau als in het eerste half jaar van 2020. De multiproblematiek in zaken blijft echter toenemen, hetgeen een andere intensiteit van de ketensamenwerking vraagt.

1.1.3 Programma Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland Algemeen De Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (hierna: Inkooporganisatie of IJZ) voert sinds 1 januari 2015 namens de dertien Zeeuwse gemeenten gedelegeerde taken uit op het gebied van de inkoop van jeugdhulp. De Inkooporganisatie maakt juridisch onderdeel uit van de Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland. Eind 2019 en begin 2020 zijn diverse aanbestedingen afgerond. Met de aanbestedingen is het Zeeuwse jeugdhulplandschap opnieuw vormgegeven. Deze aanbestedingen zijn een uitwerking van de Zeeuwse Inkoopstrategie 2020 en verder. Deze inkoopstrategie levert een bijdrage aan

17

het realiseren van de maatschappelijke resultaten van de ‘Transformatieagenda’, maar de gemeenten blijven zelf verantwoordelijk voor (de resultaten van) hun beleid. Eerder heeft de Inkooporganisatie diverse doelen geformuleerd voor 2020 en verder. In maart 2021 is het plan "Van pionieren (2015-2020) naar professionaliseren (2021-2022)” opgesteld en door de Bestuurscommissie vastgesteld. Het is de basis voor de nieuwe bestuursopdracht. Als uitvloeisel hiervan zijn en worden veel verbeterpunten in gang gezet. De eerste verbeteringen zijn al zichtbaar zoals bijvoorbeeld een maandelijkse in plaats van driemaandelijkse rapportage over de geleverde zorg. Hieronder wordt van een aantal indicatoren de stand van zaken toegelicht. Helaas is dat nog niet gelukt voor alle indicatoren, omdat de benodigde informatie (nog) niet beschikbaar is. In hoofdstuk 2 volgt een toelichting op de financiële stand van zaken over de eerste helft van 2021. Resultaat: Een duidelijke, gedragen en geïmplementeerde inkoopstrategie Doelen

Activiteiten

Indicatoren

• Nieuwe meerjarencontracten vanaf 2020 waarmee het Zeeuwse jeugdhulpaanbod is geborgd voor 2021 en verder • Meer evenwicht in vraag naar en aanbod van jeugdhulp • Meer samenhang en samenwerking in de jeugdhulpketen • De inzet van jeugdhulp is zo kort en licht als mogelijk • Kwaliteit van jeugdhulp verbetert • Minder jeugdigen met complexe hulpvragen hebben jeugdhulp nodig (met andere woorden; meer preventieve acties/ initiatieven ter voorkoming inzet jeugdhulp)

• De onderliggende elementen van de inkoopstrategie worden blijvend in verschillende gemeentelijke gremia besproken, bediscussieerd en behandeld • Met de betrokken ketenpartners worden de eerste effecten van de nieuwe inkoopstrategie geëvalueerd • De jeugdhulp voor 2020 en verder is in meerjarencontracten tussen de Inkooporganisatie en jeugdhulpaanbieders vastgelegd en deze contracten worden periodiek ‘gemanaged’ door de contractmanagers • Stimuleren van ‘ketensamenwerking’ of ‘koepelvorming’ tussen verschil- lende jeugdhulpaanbieders (Pilot; Vaart in Veiligheid) • Handhaven (via contracten) van het in het kader van de aanbesteding ontwikkelde eenduidige kwaliteitskader • Het (periodiek en systematisch) uitvoeren van cliëntervaringsonderzoeken

• Minder specialistische jeugdhulptrajecten in 2021 t.o.v. 2020 • Afname gemiddelde leng- te jeugdhulptrajecten • Een (blijvend) positieve score voortkomend uit de cliëntervaringsonderzoeken • Een stabiel aantal gecontracteerde jeugdhulpaanbieders in 2021 t.o.v. 2020 • Toename samenwerkingsverbanden • Toename inzet preventieve producten

Indicator 30-6 + toelichting • Er zijn 9 unieke samenwerkingsverbanden in 2021, net zoveel als in 2020. • Van de overige indicatoren is op dit moment (nog) geen actuele, valide informatie beschikbaar.

Resultaat: Geen onnodige administratieve lasten en financiële inefficiënties

18

Doelen

Activiteiten

Indicatoren

• Alle jeugdhulp• Afspraken maken en • Gemiddelde betalingsaanbieders en vastleggen over factuur- en termijn is gelijk aan of gemeenten maken declaratie-behandeling kleiner dan afgesproken gebruik van het • Declaraties en facturen termijn digitale iJWbinnen de daarvoor • Gemiddelde behandeberichtenverkeer afgesproken termijn lingstermijn declaraties/ via de Inkoopbehandelen facturen is gelijk aan of organisatie • Goedgekeurde productie kleiner dan afgesproken • Declaraties en binnen de betalingstermijn termijn facturen worden betalen • Gemiddeld 40 dagen (of tijdig ingediend en • Vergelijken van data van minder) tussen datum afgehandeld declaraties/ facturen met declaratie/ factuur en • Levering van periode waarover wordt periode waarop de ingezette gedeclareerd/gefactureerd • declaratie/factuur jeugdhulp (ten behoeve van vaststelling betrekking heeft. vaststellen zonder achterstanden) • Levering (procentueel/ productie• Periodieke onderzoeken bij/ in euro’s) van ingezette verantwoordingen namens gemeenten en betaalde jeugdhulp en bijbehorende uitvoeren naar levering vastgesteld accountantsverklar ingezette en betaalde ingen jeugdhulp t.b.v.

vaststelling • Een eenduidig, levering alomvattend en • Structureel bespreken van de gedragen protocol ontwikkelingen in het bedrijfsvoering/het protocol bedrijfsvoering/ de werken via de landelijke standaard landelijke administratie-protocollen. standaard • Toezien op gebruik digitaal administratieiJW-berichtenverkeer door protocollen jeugdhulp- aanbieders Resultaat: Periodiek inzicht in uitgaven jeugdhulp (zorg in natura)

Indicator 30-6 + toelichting • De gemiddelde betalingstermijn was 8 dagen. Afspraak is dat er binnen 30 dagen wordt betaald. • Van de overige indicatoren is op dit moment (nog) geen actuele, valide informatie beschikbaar

19

Doelen

Activiteiten

Indicatoren

• Door ontwikkelen dashboardomgeving met dashboards voor ketenpartners (gemeenten, contractmanagers, eventueel jeugdhulpaanbieders en financiële medewerkers Inkooporganisatie) • Blijvend inzicht in afgesproken KPI’s op basis van dashboardomgeving • Periodieke (maandelijkse) rapportages met inzicht in operationele en financiële ontwikkelingen • Mogelijkheid creëren tot het uitvoeren van trendanalyses en ‘forecasting’

• Blijvend afstemmen met (delegatie van) Zeeuwse gemeenten over inhoud en vormgeving dashboardomgeving • Afstemmen met jeugdhulpaanbieders over mogelijke inhoud en vormgeving van mogelijk dashboards • Afstemmen van bovenstaande met softwareleverancier dashboardomgeving • Periodiek bestaande dashboards evalueren en laten bijstellen door softwareleverancier • Periodiek nieuwe dashboards laten ontwikkelen door software- leverancier • KPI’s vertalen naar concrete grafieken, widgets en diagrammen in de dashboardomgeving • Analyse van KPI’s en waar mogelijk hierop sturen • Periodiek (maandelijks) rapporteren aan Zeeuwse gemeenten over uitgaven jeugdhulp (zorg in natura) • Data uit het verleden (2015 – 2019) verzamelen en structureren (waar mogelijk) voor trendanalyses • Historische data koppelen aan hedendaagse gegevens om trendontwikkelingen te onderzoeken • Samenwerking met Hogescholen/ Universiteiten zoeken op het gebied van Bigdata-analyse etc.

• Aantal ontwikkelde en bruikbare dashboards • Aantal afstemming s- sessies • Aantal verstuurde rapportages en de daarbij gehanteerde frequentie • Aantal afgesproken KPI’s die vertaald zijn naar concrete diagrammen, widgets en/of grafieken • Aantal tot stand gekomen samenwerkingen • Aantal gerealiseerde trendanalyses

Indicator 30-6 + toelichting • Gemeenten en belanghebbenden hebben toegang tot het interactieve dashboard Grip op jeugd (o.a. kosten, aantallen, recidive en stapelingen). Intern werkt IJZ met een dashboard dat input geeft voor de maandelijkse Monitor jeugdhulp. • Eind 2020/begin 2021 heeft de directeur IJZ “een rondje gedaan” en in juli 2021 zijn met de meeste gemeenten gesprekken gevoerd over terugkoppeling Q1 en contractafspraken. • Tot begin 2021 werd per kwartaal gerapporteerd over de kosten voor zorg in natura. Sinds april rapporteert de inkooporganisatie deze Monitor jeugdhulp elke maand • De Monitor jeugdhulp bevat analyses. Voor elke gemeente wordt een trendoverzicht per maand gemaakt. Vanaf juni 2021 wordt een (trend)analyse gemaakt over het na-ijleffect. Tenslotte wordt na de zomer gestart met de ontwikkeling van een prognosetool. • Van de overige indicatoren is op dit moment (nog) geen actuele, valide informatie beschikbaar.

20

1.1.4 COVID-19 Algemeen Voor het tijdelijke organisatieonderdeel dat werkt aan de COVID-19 bestrijding is geen separate begroting opgesteld. Het is een organisatieonderdeel dat volledig wordt gefinancierd vanuit VWS en ook werkt in opdracht van de Minister van VWS. Hiertoe zijn overeenkomsten tussen VWS en GGD GHOR Nederland/de 25 GGD–organisaties. Het doel was aanvankelijk het bestrijden van COVID-19 door het uitvoeren van testen, triage en bron- en contactonderzoek. Daar is later het grootschalig vaccineren aan toegevoegd. Over de voortgang wordt wekelijks gerapporteerd aan het Regionaal Beleidsteam COVID-19 (RBT-C) en daarnaast periodiek aan het Algemeen Bestuur van de GGD en via nieuwbrieven aan alle Zeeuwse gemeenteraden. Testen, triage en bron- en contactonderzoek hebben als hoofddoel het indammen van besmettingen. Dit gebeurt op basis van landelijke werkwijzen en protocollen. Het vaccinatieproject heeft als hoofddoel het maximaliseren van de COVID-19 vaccinatiegraad in Zeeland. Daarbij wordt de focus in de huidige zomerperiode verlegd van grootschalig en veel vaccineren naar kleinschalig en waar nodig vaccineren. De huidige 4 grootschalige locaties zullen daarom na de zomer worden verkleind of gesloten. Daarvoor in de plaats komen (zijn) tijdelijke kleinschalige locaties (in plaats gekomen) op die plaatsen waar de vaccinatiegraad nog (relatief) laag is.

Ook worden/zijn hiervoor mobiele oplossingen ingezet. De periodieke rapportage over de vaccinatiegraad wordt hierop aangepast. In augustus 2021 ligt de vaccinatiegraad in Zeeland op circa 77 procent van de Zeeuwse 12+ bevolking die minimaal één prik heeft ontvangen. Landelijk ligt de vaccinatiegraad op 82,8%. De huidige afspraken over de COVID-bestrijding door de GGD-en lopen tot eind 2021. Na de zomer worden – samen het VWS en de andere GGD-en onder regie van GGD GHOR Nederland – nadere afspraken uitgewerkt over de inrichting/ vergoeding van de COVID-bestrijding in 2022. VWS heeft begin september mondeling toegezegd om COVID-kosten te vergoeden in 2022. 1.2 De paragrafen 1.2.1 Bedrijfsvoering De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de resultaten van de eerste helft van 2021 en de verwachtingen in de tweede helft van het jaar t.a.v. de bedrijfsvoering. Conform de richtlijnen van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) verantwoorden we in deze paragraaf ook de overhead. Aanpak begrotingstekort 2022- 2024 Naast de (meerjarige) taakstelling zoals opgenomen in de begroting 2021 laat de begroting 2022 -2025 een structureel tekort zien van € 371.000 in 2022 en € 440.00 in 2024. Het tekort is ontstaan door exogene niet te beïnvloeden factoren zoals de jaarlijkse cao-stijging en de stijging van pensioenpremies. De compensatie daarvan door de VZG-norm blijkt niet voldoende.

Tot 2021 is de GGD in staat gebleken om de jaarlijkse stijging zelfstandig op te lossen. Enerzijds door de inzet van reserves – anderzijds door het uitvoeren van een taakstelling. Deze inzet is voor de aankomende begrotingsperiode niet toereikend om het structureel tekort op te kunnen lossen. De oplossingsrichtingen die zijn voorgesteld zijn: of wel het aanpassen van VZG-norm of te komen bestuurlijke keuzen over het uitvoeren van het takenpakket. Om beide oplossingsrichtingen uit te werken zijn 4 werkgroepen gestart met als

21

opdracht om in kaart te brengen welke bestuurlijke keuzen gemaakt kunnen worden. Deze zullen in oktober aan het algemeen bestuur worden gepresenteerd. Organisatie Om de enkele jaren geleden ingezette zelforganisatie nog verder te implementeren waardoor sturing en besluitvorming op alle niveaus van de organisatie beter zijn ingebed, alsmede om de actuele grote opgaven (zoals structureel artsentekort) te kunnen managen is in het Algemeen Bestuur van juli 2020 een begrotingswijziging toegekend om een tijdelijke hulpconstructie in te zetten voor maximaal 3 jaar met een evaluatie eind 2021 en een voorstel voor begrotingswijziging na 2021. De start van de teamregisseurs (onderdeel hulpconstructie) stond in 2020 gepland. Vanwege de COVID-19 pandemie was het niet mogelijk om deze start in 2020 te realiseren. De geplande evaluatie over de inzet van de teamregisseurs heeft, vanwege de latere start, heeft nog niet plaatsgevonden. Deze zal in 2022 worden uitgevoerd. Voor 2022 zullen nog incidentele middelen voor de hulpconstructie worden gevraagd. Vanaf januari tot en met augustus zijn de teamregisseurs ingezet om de vertaalslag te maken van organisatiedoelen naar concrete resultaten en het ondersteunen van de teams bij de verdere professionalisering.

Voorafgaand aan de inzet van de teamregisseurs was als voorbeeld 1 manager JGZ verantwoordelijk voor de aansturing van ruim 150 mensen zonder coördinatie – of middelmanagement. Het sturen op effectiviteit en efficiëntie werd hierdoor bemoeilijkt. Doorontwikkeling P&C cyclus Parallel wordt gewerkt aan de verbetering van de P&C cyclus, zowel intern als voor de stakeholders. Hiermee is vorig jaar al een stap gemaakt in de begroting meer gebruik te maken van meer concrete doelen en hierop gebaseerde indicatoren. Daarnaast wordt meer gebruik gemaakt van maandelijkse stuurinformatie waardoor tussentijds bijsturen beter mogelijk is. Daarnaast hebben zijn de speerpunten voor meerjarig benoemd. Formatie en bezetting Exclusief stagiaires, exclusief Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland en exclusief personeel i.v.m. COVID-19 taken. Gemiddelde bezetting in fte GGD Zeeland

2021

2020

Dienstbetrekking

223

215

Inhuur personeel

5

8

Totaal fte GGD Zeeland

228

223

22

In 2.1.1 onder beheersing loonkosten is het loonkostenbudget voor 2021 geprognotiseerd. Gemiddelde bezetting in fte Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland

2021 t/m juni

Dienstbetrekking Inhuur personeel Totaal fte Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland

9,4 4,6 14,0

2020

10,8

Inhuur derden GGD Zeeland De kosten van ingeleend personeel en externe adviseurs zullen in 2021 naar verwachting weer lager uitkomen dan in het vorige boekjaar. Waar inhuur plaatsvindt zoals voor nieuwe taken, onvoorziene situaties zoals een krappe arbeidsmarkt of ziekte, wordt steeds gezocht naar een passende dekking (bijvoorbeeld vacatureruimte). De post inhuur derden wordt daarmee zo veel mogelijk ingezet voor onontkoombare situaties. Bedragen x 1.000

2018

2019

2020

2021

Ingeleend personeel

1.986

2.024

1.168

834

Externe adviezen (in economische categorie Overige goederen en diensten)

534

388

300

212

Totaal externe inhuur

2.519

2.412

1.468

1.046

Totaal loonsom

13.536

14.819

17.270

17.075

Externe inhuur in % van de loonsom

18,6%

16,3%

8,5%

6,1%

Extra inhuur in verband met de bestrijding van COVID-19 wordt apart geadministreerd omdat de kosten hiervoor worden gecompenseerd door het Ministerie van VWS. Huisvesting Vanwege verschillende redenen (onderzoek samenwerking GGD-RUD- VRZ en de business case huisvesting) is de afgelopen jaren het hoogstnoodzakelijke onderhoud uitgevoerd in het gebouw aan de Westwal. Vanwege het aflopen van de technische levensduur in 2021 van verschillende installaties is in kaart gebracht welke installaties de aankomende periode vervangen moeten worden. Bij de inventarisatie is als criterium gebruikt onontkoombaar en onuitstelbaar. Deze inventarisatie met bijbehorende kosten zal in oktober ter besluitvorming worden voorgelegd aan het algemeen bestuur. 1.2.2 Risico's Aansluitend op de risico's benoemd in de begroting 2021-2024, constateren we vanaf september 2021 de volgende risico's: GGD: 1.

Veilig Thuis: het risico bestaat dat Veilig Thuis niet in staat is om op tijd voldoende kwalitatief personeel te werven om de instroom van meldingen/advies aanvragen beheersbaar te houden. Hierdoor kunnen de wachtlijsten oplopen waardoor medewerkers meer tijd moeten investeren om zicht op veiligheid te behouden en waardoor het langer duurt voordat meldingen kunnen worden opgepakt. In deze

23

wachtperiode is het onvoorspelbaar wat met een gezin gebeurt. Overigens worden de meest acute situaties altijd direct aangepakt, ook in situaties van wachtlijsten. 2.

Vanaf 10 januari 2022 is nog niet duidelijk of en op welke wijze de dienstverlening van GGD voor de politie in het kader van Arrestantenzorg en Forensisch medische expertise zal plaatsvinden. Dit in verband met vertrek van één van de drie Forensisch artsen bij de GGD, waardoor de huidige dienstverlening niet meer kan worden gecontinueerd en het huidige contract is opgezegd. Omdat sprake is van zowel kosten voor politie als voor gemeenten bij forensische geneeskunde kan het mogelijk niet meer kunnen uitvoeren van deze dienstverlening gevolgen hebben voor de dekking van overhead en andere kosten en derhalve voor de gemeentelijke bijdragen. Het risico is op dit moment nog niet te kwantificeren.

3.

Onlangs is gebleken dat in 2022 de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) andere/ minder diensten van GGD gaat afnemen ten aanzien van TBC. Dit kan gevolgen hebben voor de dekking van de afschrijvingslasten van de Mobiele Röntgen Unit (MRU bus) van de GGD. De volgende maanden wordt duidelijk welke dienstverlening de Dienst Justitiële Inrichtingen gaat afnemen en wat dit betekent voor de GGD én in Nederland. Het risico is op dit moment nog niet te kwantificeren.

4.

In verband met COVID-19 is de inzet van de tijdelijke hulpconstructie vertraagd. Incidentele financiering van deze tijdelijke constructie voor 2022 is van belang om de evaluatie uit te kunnen voeren en sturing en besluitvorming op alle niveaus van de organisatie beter in te bedden, alsmede om de actuele grote opgaven (zoals structureel artsentekort) ook in 2022 te kunnen managen. Mede gezien het feit dat naar verwachting de COVID 19 doorloopt in 2022. Indien deze incidentele financiering niet plaatsvindt bestaat het risico dat sturing en besluitvorming wederom wordt bemoeilijkt.

Specifiek voor COVID-19 geldt het volgende: 5. Uitgaven t.b.v. COVID-19 zijn ingediend bij VWS en hierbij is een landelijke Q&A lijst van het Samenwerkend beleidsorgaan GGD Nederland als leidraad gehanteerd. Nog niet duidelijk is welke vergoedingsrichtlijnen VWS hanteert vanaf 2022 en op welke wijze de eindafrekening COVID-19 in 2022 zal plaatsvinden. GGD acht het risico dat bepaalde uitgaven niet voor vergoeding in aanmerking komen niet hoog in, omdat conform 2020 is/ wordt gehandeld. 6.

Eind 2021 zullen COVID-19 kosten jaar overstijgend doorlopen naar 2022. Op dit moment is zoals hierboven aangegeven, nog niet duidelijk welke declaratievoorschriften/ richtlijnen VWS zal hanteren voor 2022. Als beheersmaatregel wordt ingezet op het minimaliseren van dit risico door in principe geen verplichtingen aan te gaan die over de jaargrens heen lopen en door kosten over 2021 tijdig te declareren door hierop te anticiperen richting alle relevante crediteuren. Het risico is echter niet helemaal uit te sluiten. Er kunnen situaties ontstaan waarin we ons genoodzaakt voelen om wel verplichtingen aan te gaan die over de jaargrens heen gaan, bijvoorbeeld vanuit het oogpunt van continuïteit van de COVID-organisatie. We achten dit risico niet groot omdat is aangegeven dat in oktober 2021 meer informatie van VWS wordt verwacht over de richtlijnen m.b.t. kostenvergoeding in 2022.

24

IJZ 7.

Het grootste risico met betrekking tot IJZ is faillissement van zorgaanbieders waardoor gemeenten met hoge kosten jeugdzorg worden geconfronteerd, naast het feit dat cliënten hierdoor worden gedupeerd. Dit risico is niet te kwantificeren. Twee beheersmaatregelen zijn hierop ingezet: kengetallen uit jaarrekeningen van zorgaanbieders worden beoordeeld door IJZ en periodiek overleg met de grootste zorgaanbieders door de contractmanagers waarin ook de financiële situatie wordt besproken.

25

Financiële rapportage 2.1 Overzicht baten en lasten organisatieonderdeel GGD van de Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke gezondheidsdienst Zeeland Primaire begroting

Gewijzigde begroting

Prognose

Resultaat

COVID-19

-

-

-

-

Kosten

-

-

41.054.089

-41.054.089

Opbrengsten

-

-

-41.054.089

41.054.089

9.247.524

9.247.524

9.095.760

151.764

Kosten

13.287.655

13.287.655

13.455.442

-167.787

Opbrengsten

WPG

-4.040.131

-4.040.131

-4.359.682

319.551

Veilig Thuis

1.056.133

1.103.693

812.226

291.467

Kosten

2.172.070

2.791.230

2.516.762

274.468

Opbrengsten

-1.115.937

-1.687.537

-1.704.536

16.999

Overhead

6.083.193

6.035.633

5.988.470

47.163

Kosten

6.749.425

6.701.865

6.632.382

69.483

Opbrengsten

-368.232

-368.232

-394.912

26.680

Mutatie reserve

-298.000

-298.000

-249.000

-49.000

Onvoorzien

15.000

15.000

-

15.000

Kosten

15.000

15.000

-

15.000

Vennootschapsbelasting

10.869

10.869

23.095

-12.226

Kosten Algemene dekkingsmiddelen

10.869

10.869

23.095

-12.226

-16.412.719

-16.412.719

-16.409.617

-3.103

-3.101

-3.101

-

-3.101

-16.409.618

-16.409.618

-16.409.617

-2

0

0

-490.066

490.066

Kosten Opbrengsten Eindtotaal

Het verschil tussen de primaire begroting en de gewijzigde begroting betreft begrotingswijziging 2021 nr. 1 Veilig Thuis. (AB 9 april 2021) 2.1.1 GGD Zeeland Exploitatierekening Naar verwachting sluit de jaarrekening 2021 voor GGD Zeeland met een resultaat van € 490.000 voordelig. De lasten op het onderdeel COVID-19 worden geraamd op € 41.055.000 waarbij de aanname is dat deze lasten 100% vergoed worden door VWS en RIVM. In het resultaat van € 490.000 is er met het volgende rekening gehouden: • Voor wat betreft het onderdeel Minder inkomsten: de geprognotiseerde baten worden in het geval van een lagere realisatie volledig vergoed de VWS-bijdrage. Het betreft de omzet voor TBC, THZ, PMR, HIP. De VWS-bijdrage voor Minder inkomsten/omzet is geraamd op € 572.000 dat is 36 % van de begrote omzet van € 1.594.000. •

Voor wat betreft het onderdeel Minder kosten wordt voor de hiervoor genoemde teams naar verwachting € 125.000 verrekend met/afgedragen aan VWS. Voor de overige teams is

26

de rapportage opgesteld met het uitgangspunt dat het reis - en scholingskostenbudget volledig wordt benut. In werkelijkheid is dit door COVID anders. Deze Minderkosten worden in dat geval verrekend/betaald aan VWS. •

De CAO SGO liep tot 1 januari 2021. Er is nog geen cao-akkoord voor 2021. Onder deze cao valt ruim 92 % van de loonkosten. Nog niet duidelijk is welke salarismaatregelen kunnen worden verwacht en derhalve heeft geen verwerking in de exploitatiecijfers plaatsgevonden maar opname in de risicoparagraaf.

Toelichting op het verwachte exploitatieresultaat: 1. Voor COVID-19 kosten (vaccineren en testen) wordt een begrotingswijziging aangevraagd van € 41.055.000. Deze kosten zijn declarabel bij VWS en RIVM. De COVID-19 kosten waren niet voorzien bij het opstellen van de primaire begroting. Om kosten onrechtmatigheid te voorkomen, wordt een begrotingswijziging aangevraagd voor 2021. 2. Aangenomen is dat het budget van € 118.465 voor gemeentelijke projecten volledig benut wordt door gemeenten waardoor het exploitatieresultaat niet beïnvloed is voor over- of onderbesteding van dit budget. 3. Projecten. De exploitatiesaldi van de projecten beïnvloeden het saldo positief naar verwachting met circa € 28.000. Dit betreft o.a. Spark-trainingen € 12.000; Zorgpad e-consult € 7.000; RUPS uitstapprogramma € 6.000. Dit betreft projecten met een einddatum in 2021 waarbij voldaan is aan subsidievoorwaarden en waarvoor geen terugbetalingsverplichting geldt voor niet volledig bestede subsidiegelden. 4. Beheersing loonkosten GGD (alle programma’s excl. COVID). Hierbij worden in beschouwing genomen de salarislasten, inhuur personeel, ontvangen ziekengelden, detacheringen en taakstelling. Het gewijzigde budget voor deze posten is € 17.678.000 bij een prognose van € 17.495.000. Een afwijking van ruim € 183.000 positief. De samenstelling is WPG, Veilig Thuis en Overhead resp.

-€ 76.000; +€ 357.000; – € 96.000. 5. Analyse lasten COVID-organisatie. Van de totale lasten € 41.054.089 bestaat 77,9% uit kosten voor inhuur personeel en 3,2% loonkosten. De financiële risico’s voor de GGD zijn in beeld gebracht en beheersmaatregelen zijn genomen. 6. Analyse Programma WPG. Er wordt een lastenoverschrijding verwacht van €168.000 welke gecompenseerd wordt door circa € 320.000 hogere baten. Per saldo € 152.000 voordelig. Onder punt 11 is de uitsplitsing van dit saldo in structureel en incidenteel opgenomen. 7. Analyse Programma Veilig Thuis. De besteding van de incidentele extra middelen van CZW € 571.600 (DUVO-uitkering) waarvoor in het AB van 9 april 2021 een begrotingswijziging vastgesteld is zal naar verwachting slechts ten dele plaats vinden. Werving van personeelsleden kon pas plaatsvinden na bestuursbesluit. Er wordt een positief resultaat verwacht van € 291.000. Dit wordt dus vooral veroorzaakt door het tempo waarin vacatures ingevuld kunnen worden. De actuele bezetting is 32,0 fte versus 34,3 fte opgenomen in de begrotingswijziging. Onder punt 11 is de uitsplitsing van het saldo van € 291.000 in structureel en incidenteel opgenomen.

27

8. Analyse Programma Overhead. Verwacht wordt een positief resultaat van € 47.000. Onder punt 11 is de uitsplitsing van het saldo in structureel en incidenteel opgenomen. 9. Vennootschapsbelasting. In de begroting was geen rekening gehouden met de aangepaste omzet van resp. € 538.000 voor Forensische geneeskunde en € 702.000 voor PMR. Voor de VPB wordt een begrotingswijziging ingediend. 10. Analyseresultaat GGD gesplitst naar incidenteel en structureel. Het prognose resultaat van € 490.000 is samengesteld uit: + € 666.000 incidenteel en - € 176.000 structureel. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht: