8.1 Regiovisie de Bevelanden

Toerisme kan ook een vliegwiel zijn voor de detailhandel en dus daarmee voor de aantrekkelijkheid van winkelgebieden. Andere kansrijke combinaties met toerisme kunnen worden gevormd met bijvoorbeeld cultuur en geschiedenis, denk onder andere aan mogelijkheden die bijvoorbeeld Goes, Kapelle, Colijnsplaat, Nieuwdorp en de Deltawerken bieden. Ook bieden het onder de aandacht brengen van aquacultuur als ‘nieuwe culinaire niche’ (Colijnsplaat) en het faciliteren van een meer gezonde leefstijl met behulp van agrarische en visserijproducten (Yerseke vis, Kapelle fruitteelt, Borsele bessen) kansen. De regio biedt hiervoor een goed ontwikkeld netwerk aan diensten. We zien hierbij vooral kansen in het koppelen van deze potenties met behulp van onderwijs en de onderzoeksinstituten. Hier willen we prioriteit aan geven. Onze focus ligt daarbij op het versterken van de samenwerking met het onderwijs en het faciliteren van (toekomstige) ondernemers. ‘Niet meer van hetzelfde, maar beter’ Bij de ontwikkeling van de verblijfsrecreatie is het uitgangspunt ‘niet meer van hetzelfde, maar beter’. De verblijfsrecreatie langs de Oosterschelde, de Westerschelde en het Veerse Meer wordt verbonden met de bijzondere kwaliteiten die de regio biedt (rust en ruimte, dynamiek, natuur, onderwaterbeleving, historie, visserij, culinair, deltawerken).

Vooral in een versterkte verbinding met het water liggen kansen om tot een onderscheidend product te komen. Indien de verwachting uitkomt dat Zeeland op middellange termijn haar recreatie positie kan versterken als het aandeel vakanties buiten Europa post Covid-19 structureel vermindert, biedt dit kansen voor de regio. De inzet is om de relatie tussen de verblijfsrecreatie, de eilandidentiteit en de beleving van het water hierbij te versterken. Verblijfsrecreatieve terreinen worden goed in het landschap ingebed, met zorgvuldig uitgewerkte overgangen naar de omgeving. Idealiter worden streekeigen landschappelijke structuren vanuit de omgeving tot op het terrein zelf doorgezet. Hierdoor ontstaat samenhang met de omgeving. De inzet is gericht op een kwalitatieve verbetering van de verblijfsrecreatie, met behoud van een gedifferentieerd aanbod in prijsklasse, waarbij de regio voor alle inkomensgroepen bereikbaar blijft. Bij de inrichting van terreinen dient aandacht te worden besteed aan circulaire- en klimaatneutrale economie. Ook hier werken we toe naar pilots en mogelijkheden voor experimenteerruimte samen met stakeholders en andere overheden.

25

Langs de randen van de Oosterschelde en het Veerse Meer is enige kwaliteitsverbetering noodzakelijk. Voor nieuwvestiging van verblijfsrecreatie langs de Oosterschelde zijn de algemene kaders van de Zeeuwse Kustvisie het uitgangspunt. Voor het Veerse Meer worden nieuwe kaders vastgelegd in de Veerse Meer Visie. We spannen ons in om de verblijfsrecreatie te versterken in met name Kamperland, Kortgene, Colijnsplaat, Kats, Yerseke, Wemeldinge, Baarland, Heinkenszand en Wolphaartsdijk.

26

4.

Van visie naar een uitvoeringsprogramma

4.1

Inleiding

Met deze gezamenlijke visie op de regionale opgaven voorzien we als gemeenten gezamenlijk in de randvoorwaarden. We kunnen als gemeenten een aantal uitvoeringstaken zelfstandig oppakken. Het creëren van randvoorwaarden, zoals het zorgen voor planologische ontwikkelruimte voor woningbouw, economische activiteiten en mobiliteit, maar ook voor nieuwe functies en het aanleggen van infrastructuur en openbare ruimte, behoort tot onze kerntaken. In dit hoofdstuk geven we aan op welke wijze we hier invulling aan willen geven, in de vorm van een uitvoeringsprogramma dat erop gericht is de basis, waarvoor de gemeenten primair de verantwoordelijkheid dragen, op orde te hebben. We geven hierbij aan: 1. Wat we de komende 5 jaar willen bereiken binnen De Bevelanden. 2. Wat we daarvoor willen doen. 3. Relatie met beleid van onze stakeholders. Triple Helix De taken en opgaven die we samen met andere overheden, onze partners in het bedrijfsleven en het onderwijs op moeten pakken worden in dit uitvoeringsprogramma vermeld onder ‘triple helix samenwerking/verband’.

In het kader van de doorontwikkeling van het Bestuurlijk Platform De Bevelanden willen we gezamenlijk komen tot een nieuwe strategische agenda waarin we laten zien wat we gezamenlijk als overheden, bedrijfsleven en kennisinstellingen willen bereiken en hoe we de samenwerking willen organiseren, waarmee we als regio het verschil kunnen maken. Financiële randvoorwaarden In het kader van dit uitvoeringsprogramma gaan we onderzoek doen naar een gezamenlijk Bevelands ontwikkelbedrijf met als doel het versneld realiseren van dragende elementen in de (ruimtelijk, economische) infrastructuur. Kaders waarbinnen projecten geëntameerd of ondersteund kunnen worden vanuit het ontwikkelbedrijf zijn: regionaal belang, duurzame structuurversterking, innovatie en circulariteit.

4.2

Monitoring en evaluatie

Wij hechten eraan dat onze visie actueel blijft, in speelt op de veranderende wereld om ons heen en dat het uitvoeringsprogramma wordt gemonitord. Om die reden houden wij het uitvoeringsprogramma jaarlijks tegen het licht en gaan wij na of er extra inspanningen en acties nodig zijn om aan onze huidige, maar ook nieuwe opgaven invulling te geven. Daar waar nodig sturen we tijdig bij.

27

Opgaven I

Een aantrekkelijk stedelijk woon- en vestigingsklimaat

II

Een toekomstbestendig platteland

III

Een energiek en geconcentreerd bedrijventereinen-aanbod

IV

Een evenwichtige arbeidsmarkt

V

Kwalitatief hoogwaardige recreatie en toerisme

I II IV

Wat gaan we daar voor doen? Concentratie woningbouw door ambitieus woningbouwprogram ma in stedelijk en dorps woonmilieu

Wat willen we de komende 5 jaar bereiken op de Bevelanden? 1. Concentratie van woningbouw in de dragende kernen (dorps) en de stad (stedelijk) 2. Groene corridors tussen Goes en dragende kernen behouden en beschermen 3. Goede, duurzame en snelle verbindingen tussen stad en overige kernen 4. Goede verbindingen tussen knooppunten voor werkgelegenheid 5. Kwaliteitsverbetering in de kleine kernen aansluitend bij karakter en identiteit 6. Gezond renderende agrarische sector 7. Goede, duurzame en snelle verbindingen tussen stad en overige kernen 8. Voldoende uitgeefbaar bedrijventerrein in iedere categorie 9. Concentratie langs hoofdinfrastructuur 10. Duurzame bedrijventerreinen 11. Geconcentreerde energielandschappen 12. Aantrekken nieuwe arbeidskrachten 13. Onderwijs/opleidingen beter aansluiten op de vraag 14. Een vitale sector, onderscheidend ten opzichte van andere regio’s door innoveren, investeren en experimenteren 15. Niet meer van hetzelfde, maar beter verblijf en meer beleving 16. Succesvolle crossovers gericht op duurzaamheid, authenticiteit, gezondheid en wellness

Intenties De Bevelanden Uitvoeren en actueel houden Regionale Woonvisie en Woningmarktafspraken Als gevolg van de verdere groei van het thuiswerken onderzoeken of de regio woningbouw kan versnellen en deeltijdwonen binnen de kernen moet/kan stimuleren

Zeeuwse Omgevingsvisie (versie januari 2021) De vraag naar extra woningen neemt nog toe in steden en in goed bereikbare kernen met voorzieningen. Bouwen binnen het bestaand stedelijk gebied en zorgvuldig ruimtegebruik is voor iedere stedelijke ontwikkeling het uitgangspunt (toepassing Ladder voor duurzame verstedelijking) (Opgave 6: Woningvoorraad) Bestaande woningvoorraad toekomstbestendig en CO2neutraal maken. Stimuleren onderhoud en verbouw van particuliere woningen

28

(Opgave 6 Woningvoorraad, actie 1.1) II

I II IV

Toekomstbestendig maken woningvoorraad in landelijk woonmilieu

Uitvoeren en actueel houden Regionale Woonvisie en Woningmarktafspraken

Zie vorige actie.

Voldoende woningen in de juiste kwaliteit en prijs

Uitvoering geven aan Regionale Woonvisie en Woningmarktafspraken

Bouwen van passende nieuwe woningen voor de huidige en toekomstige behoefte (Opgave 6: Woningvoorraad, actie 2.3)

Behoud beeldbepalende, cultuurhistorisch waardevolle/monumentale panden

Woonmilieus ontwikkelen waar tekort aan is (Opgave 7: Woonomgeving, actie 1.1) IV

Voorzien in kwalitatief hoogwaardige huisvesting voor arbeidsmigranten

Uitvoering geven aan het ‘Regionale beleidskader huisvesting arbeidsmigranten’ en nieuwe initiateven voor de huisvesting hieraan toetsen

I II III V

Aanleggen en verbeteren van (hoge snelheids-) fietspadennetwerk

Visie en beleid uitwerken (Sternet, regionaal netwerk) Pilot starten met provincie en waterschap; Prioriteit voor verbeteren fietsroutes tussen Goes en Heinkenszand, Kapelle, ’s-Gravenpolder, Wemeldinge Kruiningen/Yerseke en NoordBeveland

Inzetten op gebruik van fiets en e-bike voor kortere afstanden. Met o.a. gemeenten visie opstellen, aanleggen en voorlichten (Opgave 3: Mobiliteit, actie 4.1 en opgave 21: Transport en infrastructuur, actie 1.2)

I II III V

Optimalisatie van de OV-knooppunten

Brede visie opstellen. Hierbij inzetten op snelle en frequente ov-verbindingen met omliggende regio’s, minder bus en meer fiets en smart mobility

Inzetten op snelle en frequente openbaar vervoersverbindingen met de Randstad en NoordBrabant, en tussen Zeeuwse steden (Opgave 3: Mobiliteit, actie 1.1)

Ontwikkelen van hubs (knooppunten) met verschillende reismodaliteiten en voorzieningen Uitwerken pilot Goes – Kapelle in samenwerking met provincie

29

Ontwikkelen van verschillende type knooppunten met divers aanbod van mobiliteit en voorzieningen (Opgave 3: Mobiliteit, actie 2.5)

I II

Bundeling van doelgroepenvervoer

Evalueren Borselse voorbeeldprojecten buurtbus Ellewoutsdijk en Borsele en uitrollen binnen de regio Samen met provincie Stimuleren collectief vervoer voor kwetsbare groepen, beltaxi, buurtbus.

I II V

Stimuleren van deeltijd rijden

Verbeteren/vervangen van aanbodgericht busvervoer door versnellen van buslijnen en organiseren nieuwe mobiliteitsvormen voor fijnmazige mobiliteit. Ontwikkelen en invoeren van een robuust, flexibel en betaalbaar mobiliteitssysteem, waarbij de reiziger (meer) centraal komt te staan. (Opgave 3: Mobiliteit, actie 2.1, 2.2 en 2.3)

Evalueren voorbeeldproject deeltijdauto Borsele (Ovezande) Evalueren Pilot Borsele voor deeltijd elektrische fietsen

I II III

Stimuleren van hoogwaardige digitale infrastructuur

Beleid opstellen voor regionale aanpak voor glasvezel op bedrijventerreinen en uitrol stimuleren. Stimuleren van de aanleg van glasvezel in het Buitengebied door middel van het aanjagen van initiatieven van bewoners en bedrijven teneinde tot een voldoende organisatiegraad te komen om marktpartijen te stimuleren tot de aanleg van een dekkend glasvezelnetwerk.

I II III V

Bevorderen (autonoom) elektrisch rijden

Zorgen voor voldoende oplaadpunten voor elektrische voertuigen bij grotere voorzieningen, carpoolterreinen en OV-knooppunten (hubs).

Verbeteren digitale infrastructuur, maakt het mogelijk om thuis te werken, onderwijs te volgen en gebruik te maken van diensten. Gemeenten en provincie stellen beleid op, faciliteren, financieren, stimuleren (Opgave 3: Mobiliteit, actie 5.1)

Faciliteren van voldoende oplaadinfrastructuur voor elektrische voertuigen (Opgave 3: Mobiliteit, actie 4.3)

Visie opstellen op gebruik van waterstof in de toekomst. I II III

Stimuleren van alternatieve vormen van (openbaar) vervoer

Pilot carpoolen, deeltijdrijden e.a. Inrichten carpoolplaatsen in de kleine dorpen

30

Verbeteren/vervangen van aanbodgericht busvervoer door versnellen van buslijnen en organiseren nieuwe mobiliteitsvormen voor fijnmazige mobiliteit. Ontwikkelen en invoeren van een

robuust, flexibel en betaalbaar mobiliteitssysteem, waarbij de reiziger (meer) centraal komt te staan. (Opgave 3: Mobiliteit, actie 2.1, 2.2 en 2.3) I III V

II

Oplossen en verduurzamen van infrastructurele knelpunten

Gericht toewijzen van ruimtelijke mogelijkheden voor nieuwe functies en innovaties in de landbouw

Inzetten verbetertraject A58-A4 (Markiezaat) samen met Noord Brabant, Deltaweg naar Randstad Inzet op goederenvervoer per spoor Zorgen voor planologische ontwikkelruimte voor nieuwe functies en innovaties in balans met de omgeving Waterbeheer en biodiversiteit Actief werken aan netwerkvorming en strategisch partnerschap in Stichting Food Delta en Kenniscentrum Water, Energie en Voedsel in Vlissingen

II

II

Passende (innovatieve) invulling zoeken voor vrijkomende agrarische gebouwen Verdroging tegengaan door te zorgen voor beschikbaarheid van voldoende zoet water

Verbeteren grensoverschrijdende verbindingen (Opgave 3: Mobiliteit, actie 1.2)

Transitie naar economisch rendabele kringloop-landbouw (Opgave 12 Landbouw, actie 1.1) Vastleggen ontwikkelingsstrategie grondgebonden en nietgrondgebonden landbouw en aquacultuur (Opgave 12 Landbouw, actie 1.2) Opstellen uitvoeringsprogramma voor landelijk gebied (Opgave 12 Landbouw, actie 4.1)

NED bestendigen

Aanpak maatwerk voor vrijkomend agrarisch vastgoed (Opgave 13 Landschap, actie 1.2)

Aansluiting zoeken bij Proeftuin Zoet Water en het Zeeuws Deltaplan Zoetwater

Opstellen met stakeholders van Zeeuws Deltaplan Zoetwater (Opgave 27 Zoet water, actie 1)

Onderzoek naar omvang probleem zoet water, samen met ketenpartners (Voorbeeld: Coroos Kapelle) III

Nieuwe bedrijventerreinen realiseren en uitbreiden van bestaande terreinen

Monitoren Bevelandse bedrijventerreinenprogrammering en periodiek vernieuwen

31

Voor bedrijventerreinen vormen zorgvuldig ruimtegebruik, een functionele aantrekkelijke inrichting en duurzaamheid het uitgangspunt (Opgave 19: Havens en bedrijven, actie 3.1)

III

Verouderde terreinen revitaliseren, saneren of transformeren

Uitvoering geven aan onderzoeksresultaten NEERscans.

Voor bedrijventerreinen vormen zorgvuldig ruimtegebruik, een functionele aantrekkelijke inrichting en duurzaamheid het uitgangspunt (Opgave 19: Havens en bedrijven, actie 3.1)

III

Ontwikkelkansen geven aan watergebonden functies en de hiervoor benodigde infrastructuur faciliteren Bij uitbreiding van bedrijventerreinen in eerste instantie inzetten op locaties die direct aansluiten op de bestaande terreinen of hoofdwegeninfrastruc tuur

Kats, Colijnsplaat, Yerseke, Wemeldinge, en Sloe prioriteit

Aquacultuur ontwikkelt zich in hoofdzaak in de gebieden rond Bruinisse, Colijnsplaat en Yerseke (Opgave 12: Landbouw)

I III

Verbeteren van verbindingen met A58

Yerseke, Deltaweg en prioriteit

III

Formuleren van duurzaamheidsbeleid voor alle bestaande en nieuwe bedrijventerreinen

Visie opstellen op verduurzaming (en klimaatadaptatie) bedrijventerreinen in de regio – op basis van uitkomsten NEERscans integrale benadering (o.a. ondermijning en hittestress als dwarsverbanden)

III

Studie naar mogelijkheden de A58-corridor ter hoogte van het Schelde-Rijnkanaal en het Sloegebied bieden voor het aanleggen van duurzaam ontworpen ‘energielandschappen ’ Onderzoeken (i.s.m. onderwijs) van de mogelijkheid voor het

Pilot gemeente Reimerswaal, aansluitend bij energie- en klimaatbeleid vanuit de opgave van de RES (Voorbeelden Willem Annapolder Kapelle, Zebra Windpark Reimerswaal)

III

IV

Prioriteit bij grootschalige bedrijventerreinen aan A58 corridor (De Poel, Smokkelhoek, Nishoek en De Poort)

Aansluiten bij Actielijn flexibele schil vanuit de Woonagenda

32

Voor bedrijventerreinen vormen zorgvuldig ruimtegebruik, een functionele aan aantrekkelijke inrichting en duurzaamheid het uitgangspunt (Opgave 19: Havens en bedrijven, actie 3.1)

De lancering van het Expat Center Zeeland gericht op het verzorgen

IV

I IV

voeren van een wervingsbeleid gericht op immigratie (langdurig verblijf in de regio) Triple helix samenwerking zoeken voor meer evenwicht (kwantitatief en kwalitatief) op de arbeidsmarkt

Triple helixsamenwerking zoeken om stageplaatsen en afstudeeropdrachten jongeren aan de regio te binden

van een warm welkom voor nieuwe Zeeuwen (Opgave 17: Arbeidsmarkt, actie 2.3) Aansluiting zoeken bij Aanvalsteam Arbeidsmarkt (Voorbeeld: Vanuit het dossier Marinierskazerne is NoordBeveland genoemd als een van de proeftuinen voor een leerlijn op het gebied van aquacultuur)

Aanvalsteam Arbeidsmarkt – samenwerking bedrijven, onderwijsinstellingen, private en publieke organisaties (Opgave 17: Arbeidsmarkt, actie 1.1 en 2.2)

Samenwerking met HZ, UCR, Scalda, Hoornbeeck e.a. voor stage- en afstudeeropdrachten Samenwerking met bedrijfsleven voor stageplaatsen (gerelateerd aan zorg, food om koppeling met vitaliteit te maken) Lobbywerk, promotie regio om jongeren na stage/studie aan regio te binden Actief werken aan netwerkvorming en strategisch partnerschap in Stichting Food Delta en Kenniscentrum Water, Energie en Voedsel in Vlissingen (Voorbeeld: model North Sea Ports District, haven gerelateerd) Structurele allianties aangaan voor meerjarige onderwijs- en onderzoeksprogramma’s (dataen kennisuitwisseling)

V

In triple helix-verband inzetten op ‘belevingsrecreatie’

Uitvoeren actielijn triple-helix netwerk ‘herkenbare beleving’ Versterken Zeeuwse identiteit en profilering Ontwikkelen routes in het kader van de Zeven verhaallijnen voor Zeeland 33

Versterken Zeeuwse identiteit en profilering en optimaal verbinden van vraag en aanbod (Opgave 20: Recreatie en toerisme, actie 1.1 en 2.2)

Actieve inzet op actieprogramma provincie ten aanzien van waterrecreatie; verbinding zoeken met andere vormen van recreatie, achterland verbinden V

In triple helix-verband inzetten op succesvolle crossovers gericht op duurzaamheid, authenticiteit, gezondheid, en wellness

Aquacultuur, zilte teelten als ‘culinaire niche’, bijvoorbeeld Yerseke als gastronomische hotspot Voortzetting pilots Gezondheidstoerisme Ontwikkelstrategie/ gebiedsgerichte aanpak voor ontwikkel- en experimenteerruimte (bijvoorbeeld verkenning regelluwe zones) in balans met omgeving voor recreatieve hotspots in de regio (Pilots Wemeldinge, Baarland en wellicht Wolphaartsdijk of Banjaard vanuit Kustvisie.

V

Informatievoorziening & economische promotie

Regionaal faciliteren van informatievoorziening aan toeristen (ZMO en regioportal)

V

Vitale regio

Pilot Noord-Beveland revitalisering recreatiepark en aanpak en vervolg mogelijk regionaal uitrollen Faciliteren innovatief ondernemerschap/ innovatieve vormen van recreatie (niet alleen vouchers) (verplaatsen naar vitale regio)

I II III IV V

Regionale ontwikkelmaatschapp ij oprichten

Actieprogramma met onderzoeksagenda waterrecreatie opstellen en uitvoeren (Opgave 20: Recreatie en toerisme, actie 2.4)

Een gezamenlijk Bevelands ontwikkelbedrijf met als doel het versneld realiseren van dragende elementen in de (ruimtelijk, economische) infrastructuur. Kaders waarbinnen projecten geëntameerd of ondersteund 34

Opgave 20: Recreatie en toerisme, actie 2.3.

Stimuleren innovatief ondernemerschap, begeleiden en faciliteren ondernemers (Opgave 20: Recreatie en toerisme, actie 2.1)

kunnen worden vanuit het ontwikkelbedrijf zijn: regionaal belang, duurzame structuurversterking, innovatie en circulariteit.

35