8.1 Programmajaarrekening 2025
Tekst van het document
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2025
Het aantal VVE deelnemers
69
54
38
90
Het aantal indiceringen die afgegeven zijn voor VVE deelname
175
169
85
150
Aantal BONS-activiteiten
145
146
147
145
Het aantal VVE-deelnemers Dit is het werkelijke aantal deelnemers aan het Voor- en Vroegschoolse Educatie-programma op 1 januari. Deze aantallen veranderen door het jaar heen. Dat komt omdat kinderen op elk moment kunnen instromen. Bijvoorbeeld omdat ze twee jaar geworden zijn, of omdat ze een achterstand op lijken te lopen op het gebied van spraak- of taalontwikkeling. Daarnaast stromen kinderen uit wanneer ze vier jaar worden en naar school gaan. Het zijn dan nog steeds VVE-kinderen, maar zodra ze vier jaar zijn tellen ze niet meer als deelnemer.
Het aantal indiceringen die afgegeven zijn voor VVE-deelname Dit is het aantal verwijsbrieven dat we tot 1 januari naar ouders verstuurden om hun kinderen mee te laten doen aan het VVE-programma. De streefwaarden weken behoorlijk af van de realisatie. Er loopt sinds anderhalf jaar een pilot met de GGD en de kinderopvang om de VVE-cijfers in de Bevelanden beter bij te houden. Hiermee richten we ons op het verbeteren van de processen rondom het verwijzen en aanmelden van kinderen. Daarnaast bespreken we het gebruik van de monitor, zodat we tot meer betrouwbare cijfers en percentages kunnen komen. We laten de pilot doorlopen, omdat belangrijk is dat we hier samen het gesprek over voeren. Ook zagen we in 2025 een stijging van percentages van VVE-deelname en zijn de aantallen betrouwbaarder.
Aantal BONS-activiteiten Dit is het aantal activiteiten dat we organiseerden vanuit Borsele Beweegt en Borsele Na School (BONS). Een BONS-activiteit bestaat vaak uit een reeks van twee of drie middagen. We proberen ieder jaar zo’n 140 tot 150 activiteiten te organiseren. Jaarlijks moeten we tussen de vijf en tien activiteiten annuleren. Bijvoorbeeld doordat er te weinig aanmeldingen zijn, of doordat een aanbieder of begeleider niet meer beschikbaar is. We verwachten dat het de komende jaren een uitdaging wordt om deze aantallen te halen. Niet alleen door personeelskrapte bij de verschillende aanbieders, maar vooral door de stijging van de kosten vanwege inflatie.
Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving
Herzieningsdatum
Algemene subsidieverordening (2016)
Niet van toepassing 70
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Omschrijving
Herzieningsdatum
Integraal Huisvestingsplan (2011)
2025
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs (2019)
2023
Meerjarenplan Onderwijsachterstandenbeleid (2023-2026)
2026
Meerjarenonderhoudsplanning schoolgebouwen (2019)
2029
Verordening Bekostiging leerlingenvervoer gemeente Borsele 2024
Niet van toepassing
Beleidsregels Bekostiging Leerlingenvervoer gemeente Borsele 2024
Niet van toepassing
Notitie toezicht openbaar onderwijs ‘Actief op de achtergrond’ (2013)
Niet van toepassing
Actieplan Sociaal Domein (2020-2023)
2024
Verbonden partijen Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Stichting Omnisscholen Regionaal Bureau Leerlingzaken
71
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Wat heeft het gekost? Baten en lasten Onderwijs Rekening 2024 Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal lasten Baten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal baten Saldo programma
Begr. na wijziging 2025
Begroting 2025
Rekening 2025
41 697 1.916 2.654
1 827 2.123 2.951
1 828 2.251 3.081
32 903 1.942 2.876
0 157 827 984 1.670
0 124 530 654 2.297
0 124 563 687 2.394
0 100 584 684 2.192
Mutaties reserves Baten Reserve Huisvesting basisonderwijs Reserve Onderwijsbeleid en leerlingzaken Reserve TV 4.2 Onderwijshuisvesting Totaal baten reserves Lasten Reserve TV 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal lasten reserves Saldo reserves
86 272 0 359
57 0 0 57
57 212 0 269
0 69 208 278
0 0 -359
0 0 -57
0 0 -269
12 12 -266
Totaal saldo programma
1.312
2.240
2.126
1.926
72
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Financiële afwijking: Het programma sluit met een voordelig saldo van € 200.000 ten opzichte van de begroting.
Taakveld 4.1 Openbaar onderwijs € 31.000 nadeel Mutaties Overige verschillen Totaal taakveld Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting € 53.000 voordeel Mutaties Onderhoudslasten Kapitaallasten Overige verschillen Totaal taakveld
Lasten
Baten
-
-
Lasten 208.000 -160.000
Baten 208.000 -57.000
48.000
151.000
Saldo Voordeel/Nadeel -31.000 Nadeel -31.000 Nadeel
Saldo
Voordeel/Nadeel 103.000 Voordeel -50.000 Nadeel 53.000 Voordeel
De onderhoudslasten aan de schoolgebouwen zijn € 208.000 hoger dan begroot. Dit bedrag wordt onttrokken aan de reserve en is hiermee budgetneutraal. De kapitaallasten zijn € 160.000 lager dan begroot. Dit voordeel is voor € 103.000 toe te schrijven aan rente en wordt veroorzaakt doordat vanuit treasury geen rente is toegerekend. Daarnaast voor € 57.000 door een lagere afschrijvingslast, door een lagere onttrekking uit de reserve is deze budgetneutraal.
Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken € 145.000 voordeel Mutaties Lasten Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) -192.500 Ambtelijke inzet -37.000 Kibeo Overige verschillen Totaal taakveld -229.500
Baten -142.000 42.000 -100.000
Saldo Voordeel/Nadeel 50.500 Voordeel 37.000 Voordeel 42.000 Voordeel 47.500 Voordeel 177.000 Voordeel
Op het gebied van onderwijsachterstandenbeleid (OAB) gaven we minder uit dan begroot. Dat leidde tot een voordeel van € 192.500 op de lasten. Tegelijkertijd is € 142.000 minder onttrokken aan de reserve, wat resulteert in een voordeel. Het restant wordt overgeheveld naar het volgende jaar,
73
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
zodat deze middelen alsnog kunnen worden ingezet. Ambtelijk zetten we binnen het taakveld minder uren in dan begroot. Dit leidt tot een voordeel van € 37.000. We ontvingen vanuit Kibeo € 42.000 die niet was begroot. Dat heeft te maken met de afrekening over boekjaar 2024. Voortgang projecten/investeringen Omschrijving
Beschikbaar gesteld
Raadsbesluit
Restant
Saldo 1-1-2025
Projecten Onderwijsachterstandenbeleid (rijksdeel) Onderwijsachterstandenbeleid (gemeentedeel) Investeringen
13-7-2017 13-7-2017
Verleend in Besteed in
23.503 239.999
2025
2025
353.946 -
345.474 15.000
Gereed Ja/Nee
31.975 Nee 224.999 Nee -
Onderwijsachterstandenbeleid Het onderwijsachterstandenbeleid is een specifieke uitkering. Een deel van het restantkrediet is 'Rijksgeld' en een deel is 'gemeentelijk geld'. We gebruiken deze middelen om gelijke onderwijskansen te bevorderen en ongelijkheden tegen te gaan. Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Stichting Omnisscholen Regionaal Bureau Leerlingzaken Zeeuwse Muziekschool Sportfondsen Borsele
74
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Programma Sport, cultuur en recreatie Programmadoelstellingen Sport, bewegen, cultuur en openbaar groen spelen een belangrijke rol op het gebied van leefbaarheid. Wij streven naar een leven lang sport en bewegen voor alle inwoners – jong én oud, met én zonder beperking en met én zonder belemmering. We stimuleren hen tot een gezonde leefstijl, ontmoeting, verbinding en participatie. Ook cultuur is van en voor iedereen. Door middel van culturele activiteiten geven onze inwoners en partners vorm en inhoud aan de samenleving, terwijl deze activiteiten ook zorgen voor persoonlijke ontwikkeling en plezier. Vrijwilligers en verenigingen vormen het cement van onze samenleving. Ontwikkelingen als vergrijzing, ontgroening en individualisering hebben mogelijk invloed op de leefbaarheid. Door het bundelen van krachten staan verenigingen sterker en vitaler waardoor zij deze ontwikkelingen beter het hoofd kunnen bieden, indien nodig met ondersteuning van de gemeente. Groen speelt een belangrijke rol voor de leefbaarheid en het welzijn van onze inwoners. De hoofddoelstellingen van het openbaar groen zijn: een goede groenarchitectuur, de beleefbaarheid van het groen verhogen, de biodiversiteit bevorderen en de openbare ruimte klimaatadaptief inrichten.
75
Gemeente Borsele 5.1 Sportbeleid en activering Wat willen we bereiken? Een vitale en gezonde samenleving waarin we een gezonde leefstijl, ontmoeting en participatie stimuleren.
Jaarverantwoording 2025
Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We geven uitvoering aan het actieplan Ook in 2025 organiseerden we activiteiten in de ‘Meebewegen’ en leggen hierbij nadrukkelijk de beweegtuinen. Hieraan deden in Heinkenszand koppeling met het Sociaal Domein en de Brede elke week gemiddeld 22 deelnemers mee, en in SPUK-regeling (Specifieke Uitkering). De Brede ’s-Gravenpolder twaalf. Ook organiseerden we SPUK-regeling is voor alle gemeenten in werking zes keer ‘Samen Vitaal’ (samen bewegen en gesteld om de afspraken met betrekking tot sport lunchen). Hieraan deden gemiddeld elke keer en bewegen, gezondheidsbevordering, twintig inwoners mee. Aan Fylm in ’scultuurparticipatie en de sociale basis uit het Gravenpolder deden elke week zo’n twaalf Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief inwoners mee. Sinds het najaar organiseren we Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord deze activiteit ook elke week in ’s-Heerenhoek, uit te kunnen voeren. De regeling bestaat uit drie als vervolg op de interventie In Balans hoofdthema’s: (valpreventie). We startten in Nieuwdorp met het 1. Sport, bewegen en cultuur; project ‘Vitale Kern’. Het doel daarvan is om 2. Gezondheid en sociale basis; sportaanbieders te versterken, de gezondheid 3. Ondersteunende onderdelen. van inwoners te verbeteren en meer mensen te Daarbinnen vallen verschillende onderdelen met laten bewegen.
Daarnaast willen we een bijdrage elk een vast beschikbaar budget per gemeente. leveren aan de leefbaarheid en het verbeteren We zetten onder andere in op de Jongeren op van de bezetting bij (sport)accommodaties. Via Gezond Gewicht (JOGG)-aanpak, het blijven een enquête achterhaalden we de wensen en aanbieden van activiteiten in de beweegtuinen behoeften van de inwoners van Nieuwdorp op en op vitale ontmoetingskernen. Op die manier het gebied van sport en bewegen. Tijdens kunnen we nog beter de kracht van sport en verschillende bijeenkomsten met onder andere bewegen benutten in relatie tot gezondheid en onderwijsinstellingen, sportverenigingen, preventie. fysiotherapeuten, het dorpshuis en de dorpsraad bekeken we de mogelijkheden om de inwoners vanuit hun eigen behoefte meer en vaker te laten bewegen. Omdat nog niet alle acties uit het actieplan Meebewegen zijn uitgevoerd en gedragsverandering tijd kost, verlengden we het actieplan met twee jaar (t/m 2027). 76
Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?
Jaarverantwoording 2025 Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Elke inwoner van Borsele – jong én oud, met én We stimuleren inwoners deel te nemen aan sport- Aan het Jeugdfonds Sport & Cultuur namen in zonder beperking en met én zonder en/of beweegactiviteiten. Hierbij hebben we 2025 123 kinderen deel. Dat is ruim 36% meer dan belemmering– kan een leven lang plezier beleven bijzondere aandacht voor kwetsbare inwoners. in 2024. Ook het aantal deelnemers aan het aan sport en bewegen. We signaleren financiële, praktische en sociale Volwassenenfonds nam toe; in 2025 keurden we drempels om te gaan sporten en/of bewegen en 22 aanvragen goed. Dat is 22% meer dan in 2024. zetten ons in om deze drempels te verlagen of Afgelopen jaar namen zeven kinderen uit weg te nemen. Samen met de sport- en minima-gezinnen kosteloos deel aan BONSbeweegaanbieders maken we ons aanbod activiteiten. toegankelijker en inclusiever. In 2025 breidden we de Ketenaanpak Valpreventie verder uit. Doel van deze aanpak is om het aantal valongelukken onder 65-plussers te verminderen. Daarvoor werken we samen met verschillende partners, zoals fysiotherapiepraktijken, huisartsen, Kerngezond Borsele en thuiszorgorganisaties. In oktober en november konden inwoners die een griepprik haalden meteen een valrisicotest doen. Mensen met een midden en hoog risico stroomden vervolgens door naar een zogenoemde valpreventieve beweeginterventie.
Dit is een speciaal beweegprogramma om het risico op vallen te verkleinen. In totaal namen we bijna 1.500 valrisicotesten af en startten ruim 100 mensen met een erkend programma. De buurtsportcoaches verzorgden twee lesreeksen In Balans, waaraan in totaal 25 mensen deelnamen. Daarnaast boden we de interventie Otago aan samen met drie verschillende fysiotherapiepraktijken. Hieraan deden 81 inwoners mee. Tijdens de ‘Doortrapdag’ besteedden we ook aandacht aan fietsvalpreventie. Hieraan deden 25 inwoners mee. 77
Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? De sportverenigingen in Borsele vitaal krijgen en/of houden en daarmee toekomstbestendig maken.
Alle Borselse kinderen voldoen aan de beweegrichtlijnen en verbeteren hun motorische vaardigheden.
Jaarverantwoording 2025 Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We onderhouden via de verenigingsondersteuner Ook in 2025 stond de verenigingsondersteuner in directe contacten met bestuurders van goed contact met de sportverenigingen. Hij sportverenigingen, waardoor we goed op de voerde onder andere gesprekken met de voetbalhoogte zijn van de ontwikkelingen binnen de en tennisverenigingen over hun beeld van de verenigingen. Indien nodig of wenselijk bieden toekomst. We organiseerden daarnaast een gratis wij ondersteuning aan. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik (IVA) voor Samen met de sportverenigingen bekijken we de verenigingen. Hieraan namen twintig hoe zij een grote(re) maatschappelijke rol kunnen barvrijwilligers deel. Ook organiseerden we een vervullen. Op deze manier kunnen de cursus Vertrouwenscontactpersoon (VCP). sportverenigingen hun bijdrage leveren aan het Hieraan deden vier Borselse verenigingen mee. realiseren van gemeentelijke doelstellingen op Ten slotte vond er een bijeenkomst plaats over het gebied van een gezonde leefomgeving. Denk het gebruik van de robotmaaiers op de hierbij aan het verantwoord schenken van voetbalvelden. Tijdens deze bijeenkomst alcohol, het (deels) rookvrij maken van de ontvingen we twaalf vrijwilligers. accommodaties en een gezond aanbod in de kantine.
We voeren, naast de motorische screening (MQWe namen op twaalf basisscholen de MQ-scan af; scan) ook de leefstijlquiz (LQ-scan) uit bij zoveel dat zijn er meer dan in 2024. Toen deden we de mogelijk leerlingen van de Borselse basisscholen. scan bij tien scholen. Ook startten we op elf Op basis van de resultaten van deze screenings scholen met de LQ-scan. De buurtsportcoach kunnen we - indien nodig - passend advies en besprak de resultaten van deze motorische ondersteuning voor een kind inzetten. Op die screenings met de intern begeleider, de manier voorkomen we mogelijk de inzet van (vak)leerkracht van de school en met de JGZzwaardere (en vaak dure) zorg op een later verpleegkundige. Soms gaf hij tips en adviezen moment. om de gymlessen aan te passen. De Borselse leerlingen scoorden over het algemeen boven het landelijk gemiddelde.
78
Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?
Jaarverantwoording 2025 Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Meer kinderen en jongeren in Borsele hebben een We geven uitvoering aan het plan van aanpak Ook in 2025 organiseerden we weer allerlei gezond gewicht. JOGG. De JOGG-aanpak is een lokale integrale projecten en activiteiten om mensen bewust te methode gericht op kinderen en jongeren van nul maken van het belang van een gezonde tot en met negentien jaar. We maken de leefomgeving. Zo deden zestien scholen (94%) en leefomgevingen waar zij vaak komen gezonder: vijftien kinderopvanglocaties (88%) mee aan de thuis, school, buurt, sport, vrije tijd, werk en Borsele Drinkt Water Week. Ook deden elf scholen media. Samen met andere partijen zorgen we mee aan de actie ‘Trommel zonder Rommel’. ervoor dat het makkelijker wordt om gezonde(re) Daarnaast verzorgden we op verzoek zes keuzes te maken. informatieavonden op scholen over het belang van een gezonde leefstijl. We leenden onze watertonnen tien keer uit voor activiteiten en evenementen. Acht sportverenigingen enaccommodaties hebben nu een gezonde(re) keuze in hun assortiment. Ook zijn inmiddels twaalf sportlocaties helemaal of deels rookvrij. In het najaar planden we een bijeenkomst voor externe partijen om te kijken hoe we samen kunnen blijven werken aan JOGG. Omdat we te weinig deelnemers hadden, lasten we deze bijeenkomst af.
Door middel van interviews en een enquête haalden we alsnog ideeën op. Deze gebruikten we om het uitvoeringsplan van JOGG te beoordelen. Op basis daarvan verlengden we het uitvoeringsplan met twee jaar (t/m 2027).
79
Gemeente Borsele 5.2 Sportaccommodaties Wat willen we bereiken?
Jaarverantwoording 2025
Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Een functionele en duurzame sportinfrastructuur We onderzoeken de mogelijkheden van realisatie In 2025 gingen we verder met een onderzoek die voor iedereen bereikbaar en toegankelijk is. van een gezamenlijk sportpark aan de westkant naar de haalbaarheid van een gezamenlijk van onze gemeente. Dit maakt onderdeel uit van sportcomplex in het westen van de gemeente het Kaderplan Maatschappelijke voorzieningen. (Borsele West). De zes betrokken verenigingen De eerste stap is een financiële verkenning. De zien de meerwaarde ervan in, maar konden geen resultaten hiervan worden uiterlijk in het eerste steun vinden voor één van de vier voorgestelde kwartaal van 2025 verwacht. locaties. Ook bleken de kosten voor een gezamenlijk sportcomplex erg hoog; tussen de € 15 en € 18 miljoen. De vraag is of zo’n grote investering (maatschappelijk) verantwoord is, zeker gezien het aantal leden. Momenteel zijn er veel ontwikkelingen in het Sloegebied. Deze bieden misschien ook kansen om voorzieningen te combineren en partijen te vinden die mee willen betalen. Maar op dit moment is hierover nog te veel onduidelijk. Daarom zetten we het project voorlopig op pauze. We informeerden de verenigingen hierover in het najaar van 2025. Goed onderhouden sportvelden. In 2025 renoveren we één van de voetbalvelden We renoveerden hoofdveld van S.V. Apollo ’69.
In in ’s-Gravenpolder. We vervangen de volledige het nieuwe drainagesysteem, het systeem dat ondergrond en opbouw, inclusief de drainage. water afvoert in de grond, installeerden we een Het betreft een natuurgrasveld. klep om het vocht vast te kunnen houden in tijden van droogte.
80
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We zetten ons in voor aantrekkelijk cultuurbeleid Wij geven uitvoering aan de in 2022 vastgestelde De gemeenteraad verlengde de cultuurnota t/m voor inwoners en toeristen. cultuurnota. Dit doen we aan de hand van vijftien 2027. thema’s. We zetten ons in om bijvoorbeeld verbinding te leggen tussen culturele activiteiten en het sociaal domein. Andere thema’s zijn amateurkunst, toneel/dans/theater en muziek. Dit stimuleren we door subsidies te verlenen aan amateurkunstverenigingen en de Jeugdtheaterschool Zeeland. We starten dit jaar met de voorbereidingen van een nieuwe cultuurnota voor de periode 20262030. Behouden en verrijken van het cultuuraanbod. In de Culturele Raad zetten inwoners zich in voor We organiseerden een literair café in de behoud en verrijking van het cultuuraanbod in bibliotheek. Daarnaast ontwikkelen we een Borsele. De komende jaren zetten we in op de toeristische fietsroute met belangrijke punten in voortzetting van deze vorm van participatie. de gemeente op cultureel gebied. Ook hielden we creatieve workshops. Het ontwikkelen van een culturele broedplaats. Er is vanuit de Regio Deal NSPD stevig We werken de businesscase uit met een geïnvesteerd in een culturele impuls. Een programma van eisen voor de fysieke realisatie onderdeel hiervan is het creëren van een van de broedplaats.
Het thema is de verandering culturele broedplaats in Borsele. Deze van het landschap door de energietransitie. broedplaats gaan we ontwikkelen bij de Schaapskooi in Nisse. De broedplaats richt zich onder andere op behoud van traditioneel ambacht, een broedplaats voor kunstenaars en educatie.
81
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
We willen kinderen de mogelijkheid geven tot muziekonderwijs.
Wij subsidiëren de Muziekschool Zeeland. Die voert een herstelplan uit. Dit plan wordt in 2025 verder uitgewerkt. Wij houden hierbij een vinger aan de pols. We nemen deel aan en subsidiëren het regionale programma Kunst- en Cultuureducatie.
5.4 Musea Wat willen we bereiken? We stimuleren musea en evenementen met betrekking tot lokale historie.
Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? De gemeenten Reimerswaal en Noord-Beveland besloten uit de gemeenschappelijke regeling (GR) te stappen. We deden daarom onderzoek naar de toekomst van het muziekonderwijs in Zeeland. Daaruit kwam het advies om de GR om te zetten naar een stichting, waarbij deelnemers kunnen kiezen uit een basispakket en aanvullende pakketten. Sinds eind 2025 doen we onderzoek naar de financiële, juridische en arbeidsrechtelijke gevolgen van deze wijziging.
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Wij verlenen structureel subsidie aan musea op We onderzoeken of het Historisch Museum De basis van de subsidieregeling musea. Bevelanden op de huidige locatie in het centrum Bijvoorbeeld aan Historisch Museum De van Goes kan blijven. We verwachten de Bevelanden, het Trekkermuseum en resultaten in het tweede kwartaal van 2026. Bevrijdingsmuseum Zeeland. Daarnaast verlenen Daarnaast zijn er plannen om bezoekers via QRwe via de Culturele Raad ook subsidie aan Het codes in het museum naar de Kerkje van Ellesdiek. Dat doen we uit de restant bezienswaardigheden in onze gemeente te coronamiddelen cultuur, die nog tot en met eind sturen. 2025 voor dit doel kunnen worden ingezet. Het Kerkje van Ellesdiek neemt binnen onze gemeente een bijzondere positie in. Zij organiseren laagdrempelige optredens en exposities met bijzondere aandacht voor het Zeeuws (Borsels) immaterieel cultureel erfgoed, met name het Zeeuws dialect.
82
Gemeente Borsele 5.5 Cultureel erfgoed Wat willen we bereiken? Behouden en versterken van cultureel erfgoed.
5.6 Media Wat willen we bereiken? Het bekostigen van de regionale omroep.
Een kwalitatief goede bibliotheekfunctie aanbieden aan alle inwoners.
Jaarverantwoording 2025
Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We werken samen met bewoners en andere Sinds het najaar van 2025 werken we aan de partijen aan het behoud en herstel van het Erfgoedvisie en de tweede fase van de erfgoed. In het najaar van 2024 startten we met kerkenvisie. We verwachten deze in juni 2026 af de 2e fase van de Kerkenvisie. Dit is de te hebben. De tweede fase van de kerkenvisie uitvoeringsfase. In deze fase voeren we kost veel tijd. We werken de subsidieverordening gesprekken met o.a. kerkbesturen en dorpsraden erfgoed bij om inwoners nog beter te over de invulling van de leegkomende kerken. We ondersteunen bij subsidietrajecten en verwachten deze gesprekken in 2025 af te ronden restauraties van erfgoed. Verder stellen we en de eerste leegkomende kerken invulling te beleidsregels op voor de verduurzaming van de geven. In het voorjaar starten we ook met het beschermde dorpsgezichten Nisse en Borsele. schrijven van de Erfgoedvisie. Verder faciliteren wij onder andere subsidietrajecten en restauraties van erfgoed.
Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Wij bekostigen de aangewezen regionale omroep De nieuwe Mediawet is uitgesteld. Deze wet heeft Streekomroep de Bevelanden, samen met de geen gevolgen voor Streekomroep de omliggende gemeenten. Bevelanden. De omroep blijft de vijf gemeenten uit de GR de Bevelanden dienen. Wij onderzoeken hoe we een kwalitatief goede De bibliotheek maakt op ons verzoek een plan bibliotheekfunctie voor onze inwoners in stand om van de bibliotheek in Heinekenszand een kunnen houden. Mede gezien de aankomende ‘third place’ te maken. Hier kunnen mensen niet wetgeving op het gebied van bibliotheekwerk. alleen boeken lenen, maar ook leren, zich in Het rijk stelt extra middelen beschikbaar. De maatschappelijke thema’s verdiepen en elkaar voorwaarden hiervoor zijn nog niet bekend. ontmoeten. Daarnaast kunnen ze er kennismaken met kunst en cultuur.
83
Gemeente Borsele 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Wat willen we bereiken? Een duurzame, klimaatadaptieve en biodiverse openbare ruimte.
Duurzame dorpsbossen.
Goed onderhouden recreatieterreinen.
Jaarverantwoording 2025
Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We geven in samenwerking met onze inwoners We realiseerden groene dorpsranden met uitvoering aan de vastgestelde vijftien wandelmogelijkheden in Oudelande en ’s-Heer dorpsplannen van het Groenstructuurplan. We Abtskerke . In ’s-Gravenpolder richtten we het gaan verder met het biodiversiteitsbeheer op de park in de wijk Buitenleven klimaatadaptief in. omgevormde gazons. Dat betekent dat we het aanpasten aan het veranderende klimaat. Daarnaast investeerden we in machines om zelf te kunnen maaien en maaisel af te voeren. We geven, door middel van een nieuwe Een externe partij beheert de bestaande aanbesteding, uitvoering aan het beheer- en dorpsbossen. Dat gebeurt volgens een herplantingsplan van onze dorpsbossen. De raamovereenkomst met biodiversiteit als nadruk ligt op duurzaam beheer. Bij de uitvoering randvoorwaarde. In het kader van de Regio Deal monitoren we de biodiversiteit. Indien Koppelingsgebieden werkten we aan de noodzakelijk sturen we hierop bij. We voorbereiding van het koppelingsgebied aan de ontwikkelen het koppelingsgebied ’s-Heerenhoek Lange Noordweg te ’s-Heerenhoek en de in het kader van de Regio Deal. We vergroten uitbreiding van het dorpsbos in Lewedorp. daarmee het bosareaal. Wij streven naar goed onderhouden We lieten verschillende vissteigers vernieuwen recreatieterreinen.
Hieronder vallen onder rondom Stelleplas. De overige objecten werden andere Stelleplas, Scheldeoord, de getijdehavens beheerd, zoals gebruikelijk. en het hondenlosloopgebied. We zorgen ervoor dat deze aansluiten bij de huidige tijd, de beleving en wensen van de recreant.
84
Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? Het in stand houden van veilige en duurzame speelplekken.
Jaarverantwoording 2025 Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We blijven nauw samenwerken met de vijftien In 2025 hadden we verschillende overleggen met speeltuinverenigingen voor de uitvoering van ons de speeltuinverenigingen. We ondersteunden de speeltuinbeleid. Ieder half jaar organiseren we verenigingen in het beheer van de toestellen, de een gezamenlijk speeltuinoverleg. We aanleg van valondergronden en de plannen voor verstrekken daarnaast jaarlijks nieuwe en herziene speelplekken. De nieuwe speeltuinsubsidies, voeren veiligheidsinspecties speeltuinregeling ‘Buiten spelen in Borsele’ uit en stemmen de vervanging van toestellen (2025-2027) ging in. Ook sloten we nieuwe en/of de aanleg van nieuwe (groene) gebruiksovereenkomsten af. speelplekken gezamenlijk af. In 2025 gaat onze geactualiseerde speeltuinregeling in.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2025
Aantal m2 klimaatadaptieve verharding
5.410
5.410
6.140
5.500
Aantal m2 ecologisch groenbeheer
390.390
400.000
414.800
400.000
Aantal bomen per inwoner
0,51
0,51
0,53
0,51
Aantal m2 ecologisch groenbeheer Het aantal vierkante meters ecologisch groenbeheer is het aantal specifiek beheer plaatsvindt (maaien en afvoeren) of beweiding
graslanden en bloemenweiden waarop door schapen.
Aantal bomen per inwoner Het aantal bomen is een indicator voor onder meer de omgeving. Bomen zorgen voor een aanzienlijke bijdrage aan de verscheidenheid aan boomsoorten draagt ook bij aan het vergroten indicator is het aantal gemeentelijke bomen dat als puntobject in door het aantal inwoners. Het aantal bomen in bossen en op meegerekend.
klimaatadaptiviteit van de bebouwde verkoeling van de omgeving. Een grote van de biodiversiteitswaarde. Deze het beheersysteem is opgenomen, gedeeld particulier eigendom is hierbij niet
Aantal m2 klimaatadaptieve verharding 85
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Het aantal vierkante meters klimaatadaptieve verharding betreft voornamelijk grasbetonplaten in parkeervakken. Voor bovenstaande indicatoren geldt dat er geen universele norm is voor het aantal bomen per inwoner, aantal m2 ecologisch groenbeheer en aantal m2 klimaatadaptieve verharding. Dit hangt onder andere af van verschillende factoren zoals grootte van het gebied, de stedelijke dichtheid, de beschikbare ruimte en de lokale plannen. Doorgaans wijst een hoger cijfer op een grotere hoeveelheid groen en een meer duurzame leefomgeving. Dit heeft dan ook weer gunstige effecten op de luchtkwaliteit, het klimaat, de esthetiek van de omgeving en het algemene welzijn van de bewoners.
Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving
Herzieningsdatum
Algemene subsidieverordening (2016)
Niet van toepassing
Visie en ambitie 2022-2025 bibliotheekwerk Oosterschelderegio
2025
Actieplan sport, bewegen en gezondheid (2022-2025), Meebewegen
2025
Speeltuinnota Spelenderwijs (2013-2023)
2024
Cultuurnota ‘Beleef cultuur in Borsele’ (2022-2025)
2025
Erfgoednota (2017-2024)
2025
Groenstructuurplan 2018-2038, 1 basisdocument en 15 dorpsplannen
2025 (evaluatie)
De Zeeuwse Bosvisie (2020)
Niet van toepassing
Landschapsbeleidsplan (1995)
Nader te bepalen
Duurzaamheidsvisie (2018)
2024
Verbonden partijen Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Zeeuwse Muziekschool Sportfondsen Borsele
86
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Wat heeft het gekost? Baten en lasten Sport, cultuur en recreatie Rekening 2024 Lasten 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Totaal lasten Baten 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Totaal baten Saldo programma
87
Begroting 2025
Begr. na wijziging 2025
Rekening 2025
378 761 361 33 292 833 2.821 5.481
449 597 339 34 81 833 2.768 5.100
498 1.380 1.007 39 612 955 5.006 9.497
291 1.252 384 39 434 874 3.301 6.575
148 409 24 19 59 57 716 4.765
188 101 0 1 37 37 364 4.736
188 884 16 1 60 1.952 3.100 6.397
148 741 30 61 60 393 1.433 5.142
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Baten en lasten Sport, cultuur en recreatie Rekening 2024 Mutaties reserves Baten Reserve Groen en recreatie (prog. 2) Reserve Sportbeleid en activering Reserve Buitensportaccomodaties Reserve Musea Reserve Cultureel erfgoed Reserve Groen en recreatie (prog. 4) Reserve TV 5.2 Sportaccommodaties Reserve TV 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Reserve TV 5.5 Cultureel erfgoed Reserve TV 5.6 Media Totaal baten reserves Lasten Reserve Groen en recreatie (prog. 2) Reserve Sportbeleid Reserve Buitensportaccomodaties Reserve Cultureel erfgoed Reserve TV 5.2 Sportaccommodaties Reserve TV 5.7 Openb. groen en (openl.) recreatie Totaal lasten reserves Saldo reserves Totaal saldo programma
88
Begr. na wijziging 2025
Begroting 2025
Rekening 2025
117 86 65 127 2.380 30 0
0 50 0 0 0 116 0
0 100 0 57 1.060 186 0
0 0 0 0 0 71 60
0 0 0 2.805
0 0 0 166
0 0 0 1.403
22 212 4 369
30 12 48 2.313 0 0 2.402 -403
0 0 0 0 0 0 0 -166
0 0 0 0 0 0 0 -1.403
0 0 0 0 47 11 58 -311
4.362
4.571
4.994
4.830
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Financiële afwijking: Het programma sluit met een voordelig saldo van € 164.000 ten opzichte van de begroting.
Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering € 99.000 voordeel Mutaties Actieplan sport Brede Regeling Combinatiefuncties Overige verschillen Totaal taakveld
Lasten -49.900 -105.000
Baten -99.900
-154.900
-99.900
Saldo Voordeel/Nadeel -50.000 Nadeel 105.000 Voordeel 44.000 Voordeel 99.000 Voordeel
Het Actieplan sport heeft een budget € 49.900. De daadwerkelijke lasten waren nihil, dit resulteert in een voordeel. De onttrekking aan de reserve is € 99.900 lager dan begroot, dit levert een nadeel op. De werkelijke uitgaven aan de Brede Regeling Combinatiefuncties (Brede SPUK) waren € 105.000 lager dan begroot.
Taakveld 5.2 Sportaccommodaties € 2.000 nadeel Mutaties Onderhoudslasten beheersplannen Specifieke uitkering Stimulering Sport NOZ Versterken Sportfaciliteiten Overige verschillen Totaal taakveld
Lasten -47.000
Baten
-60.000
-76.000 -60.000
-107.000
-136.000
Saldo Voordeel/Nadeel 47.000 Voordeel -76.000 Nadeel 27.000 Voordeel -2.000 Nadeel
De onderhoudslasten (beheersplannen) aan de buitensportaccommodaties zijn op dit taakveld € 47.000 lager dan begroot. Op dit programma verloopt dit niet budgetneutraal omdat er een mutatie is verwerkt waarvan de lasten op programma 6 staan. Per saldo verloopt dit wel budgetneutraal. De genoemde NOZ projecten met betrekking tot het versterken van de Sportfaciliteiten onder dit taakveld zijn budgetneutraal en worden toegelicht in de paragraaf projecten. We ontvingen een specifieke uitkering Stimulering Sport, hiervan moeten we € 76.000 terugbetalen. Dit is een nadeel.
89
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie € 74.000 voordeel Mutaties Lasten Baten Culturele broedplaats -535.000 -550.000 Aankoop kunstwerk en beeld -51.000 Culturele zaken -36.000 Overige verschillen Totaal taakveld -622.000 -550.000
Saldo Voordeel/Nadeel -15.000 Nadeel 51.000 Voordeel 36.000 Voordeel 2.000 Voordeel 74.000 Voordeel
Het budget voor de culturele broedplaats is niet volledig besteed, de werkelijke lasten liggen € 535.000 lager dan begroot. De onttrekking aan de reserve is € 550.000 lager dan begroot, dit betreft een nadeel. In 2026 wordt dit budget herzien en aangepast waar nodig. We hebben een budget geraamd van € 51.000 voor de aankoop van een kunstwerk (Droog-veer) en een beeld (De man van de overkant). Beiden aankopen zijn niet gerealiseerd dit jaar, dit resulteert in een voordeel. Het budget van culturele zaken bedraagt € 118.000, de daadwerkelijke uitgaven zijn 36.000 lager. Dit betreft een voordeel. Dit voordeel komt hoofdzakelijk door de lagere lasten voor de jongerenraad.
Taakvelden 5.4 Musea € 500 nadeel Op dit taakveld zijn geen bijzonderheden.
Taakvelden 5.5 Cultureel erfgoed € 80.000 nadeel Mutaties Slag om de Schelde Subsidies Onderhoudslasten beheersplannen Kerkenvisie Overige verschillen Totaal taakveld
Lasten -400.000 91.000 180.000 -110.000
Baten -400.000
-239.000
-330.000
90
180.000 -110.000
Saldo -91.000 11.000 -80.000
Voordeel/Nadeel Nadeel Voordeel Nadeel
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
We gaven het budget voor de Slag om de Schelde gedenkplaquette van € 400.000 dit jaar niet uit. Daardoor is de onttrekking aan de reserve lager, en is deze post budgetneutraal. We gaven aan subsidies ongeveer € 91.000 meer uit dan begroot, voornamelijk om monumenten in stand te houden en te restaureren. Daarnaast zijn de onderhoudslasten van het beheersplan € 180.000 hoger, hierdoor is er een hogere onttrekking uit de reserve, dit effect is budgetneutraal. In 2025 zijn er geen uitgaven gedaan uit het ter beschikking gestelde krediet van € 110.000 voor de kerkenvisie, ook hier geldt een lagere onttrekking aan de reserve.
Taakvelden 5.6 Media € 86.000 voordeel Mutaties Openbare bibliotheken Overige verschillen Totaal taakveld
Lasten -100.000 -100.000
Baten
-
Saldo Voordeel/Nadeel 100.000 Voordeel -14.000 Nadeel 86.000 Voordeel
Uit de septembercirculaire 2024 is een decentralisatie-uitkering van € 100.000 beschikbaar gesteld voor openbare bibliotheken. De werkelijke uitgaven hierop zijn nihil, wat leidt tot een voordeel.
Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie € 20.000 voordeel Mutaties Lasten Onderhoud dorpsbossen -65.000 Doorbelasting 200.000 Kapitaallasten -231.000 Overige verschillen 20.000 NOZ projecten -1.759.000 Totaal taakveld -1.835.000
Baten
-116.000 14.000 -1.713.000 -1.815.000
Saldo Voordeel/Nadeel 65.000 Voordeel -200.000 Nadeel 115.000 Voordeel -6.000 Nadeel 46.000 Voordeel 20.000 Voordeel
We gaven minder uit aan het onderhoud aan de dorpsbossen. Door een nieuwe aanbesteding namen de kosten in eerste instantie fors toe. Maar door kritisch naar de individuele werkzaamheden te kijken en een aantal van deze werkzaamheden anders in te vullen, zorgen we voor een voordeel van € 65.000. De doorbelasting op dit taakveld is € 200.000 hoger doordat er meer uren op dit taakveld zijn verantwoord dan begroot. De kapitaallasten zijn € 231.000 lager dan begroot. Dit komt enerzijds doordat er grote investeringen nog niet zijn afgerond en anderzijds doordat er geen rente is doorberekend naar het taakveld. Doordat de kapitaallasten van de Motoriekroute en de koppelingsgebieden nog niet gestart zijn, is de dekking uit de reserve van € 116.000 niet gerealiseerd. De NOZ projecten heggenproject en Akkerranden zijn budgetneutraal en worden toegelicht in de paragraaf projecten. Op het NOZ project Uitwerking koppelingsgebied Sloerand is er een voordeel op dit taakveld van € 46.000, maar dit valt weg tegen het nadeel op taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur. 91
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Voortgang projecten/investeringen Omschrijving
Beschikbaar gesteld
Raadsbesluit
Restant
Saldo 1-1-2025
Projecten Actieplan sport, bewegen en gezondheid 5-3-2020 Culturele zaken (coronamiddelen) 7-12-2023 Masterplan Nieuwdorp (eenmalige lasten) 2-12-2021 Kerkenvisie 9-7-2020 + 23-05-2024 80 jaar Slag om de Schelde (Oorlogsherdenkingen) 7-3-2024 Gedenkplaquette Slag om de Schelde Regio Deal: Culturele Broedplaats 29-6-2023 NOZ 1.1 Groenstructuurplannen (deel exploitatie) 12-12-2024 NOZ 2.2 Gebiedsgerichte uitwerking koppelingsbied Sloerand 3-4-2025 NOZ 2.5 Versterken Sportfaciliteiten (deel exploitatie) 9-1-2025 Investeringen Masterplan Nieuwdorp 2-12-2021 Regio Deal: Groenstructuurplan 2022 (2018-2038) 7-7-2022 / 29-6-2023 Drainsleuven sportveld A Kwd - (Herinrichtingsplannen 2023) 2-2-2023 Renovatie sportveld A sGVP - (Herinrichtingsplannen 2024 + 2025) 25-1-2024 Renovatie tennisbanen Ovezande - (Herinrichtingsplannen 2025) NOZ 2.4 Revitaliseren De Pluimweide 3-4-2025 NOZ 2.5 Versterken Sportfaciliteiten 9-1-2025 Gronden Monsterweg 60 Borssele 11-12-2025 Grond Randweg Lewedorp 11-12-2025 NOZ 1.1 Groenstructuurplannen (deel investeringen) 12-12-2024
108.000 400.000 550.000 1.607.000 353.500 675.000 11.520.540 5.044.370 175.000 125.000 629.800 200.000 3.403.500 52.000 5.815.000
Verleend in Besteed in
49.907 35.800 64.040 109.931 26.289 566.000 -46.119
3.537.995 4.318.968 75.000 25.000
-2.015.860
2025 50.000
2025
Gereed Ja/Nee
400.000 14.955 1.607.000 353.500 675.000
22.327 6.411 1.270 36.991 4.000 30.930 60.942 214.642 615.000
99.907 Nee 13.473 Nee 57.629 Nee 108.662 Nee -10.702 Ja 396.000 Nee 550.025 Nee 1.546.058 Nee 92.739 Nee 60.000 Nee
-75.000 150.000 125.000 629.800 200.000 3.403.500 52.000 5.815.000
1.421.583 1.087.115 124.573 2.192 131.244 3.408.326 52.000 2.858.482
2.116.411 Ja 3.231.853 Nee - Ja 175.000 Nee 427 Ja 627.608 Nee 68.756 Nee -4.826 Ja - Ja 940.658 Nee
Culturele zaken Dit zijn overgebleven coronamiddelen bestemd voor culturele zaken. Deze middelen zijn gekoppeld aan de cultuurnota, die loopt tot eind 2027.
80 jaar Slag om de Schelde In 2025 is het restantbudget (€ 15.923) van 80 jaar slag om de schelde overgedragen aan de nieuw opgerichte Stichting Borsele Bevrijd. Omdat er naast de uitgaven voor 80 jaar Slag om de Schelde ook nog “reguliere” kosten oorlogsherdenkingen werden voldaan is er een tekort van € 10.702 op dit budget. 92
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Kerkenvisie Het traject is opgedeeld in twee fasen. De inventarisatiefase is afgerond door oplevering van de ‘Kerkenvisie’. We vervolgen met de uitwerkingsfase. Samen met de kerkeigenaren kijken we naar de toekomst van de kerkgebouwen en de mogelijke invulling hiervan. In de raad van 23 mei 2024 is de kerkenvisie besproken en is er een aanvullend budget van € 100.000 verleend voor de verdere uitwerking van de voorgestelde aanbevelingen. Hier zal in 2026 verder invulling aan worden gegeven.
Gedenkplaquette Slag om de Schelde Voor de realisatie van een gedenkplaquette voor de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in heeft de raad in 2025 € 400.000 beschikbaar gesteld. In 2025 zijn hiervoor kosten gemaakt voor voorbereidende werkzaamheden. In 2026 zal hier verder invulling aan worden gegeven.
Masterplan Nieuwdorp We zijn met Masterplan Nieuwdorp in de laatste fase van het project. In 2026 kunnen er nog enkele facturen komen. In 2026 zullen we het project evalueren en met een definitief kostenoverzicht richting uw raad komen.
93
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Programma Sociaal domein Programmadoelstellingen Binnen het sociaal domein streven we naar een gemeenschap waarin we gezamenlijk de samenleving maken, zonder uitsluiting en met zorg voor elkaar. Een sterke sociale basis is essentieel voor het welzijn van onze inwoners en hun mogelijkheden om mee te doen in de samenleving. Onze ondersteuning en zorg zijn gericht op de uitgangspunten van positieve gezondheid. Daarom bieden we algemene en preventieve voorzieningen. Deze voorzieningen dragen bij aan de sociale randvoorwaarden voor een leefbare gemeente. Onze nadruk ligt op preventie, normalisatie en integraliteit tussen diverse beleidsgebieden. We investeren meer in preventieve en ondersteunende voorzieningen. Zelfredzaamheid en hulp in de directe omgeving staan centraal. Voor degenen die het niet zelfstandig kunnen redden, zorgen we voor passende oplossingen. Voor kleinere problemen gebruiken we vaker de eigen kracht en de hulp van de gemeenschap. Door vroegtijdige signalering en inzet voorkomen we dat mensen een beroep doen op zwaardere zorg. Ook bieden we sociale zekerheid voor degenen die dat nodig hebben. We willen een basisniveau van inkomensondersteuning garanderen voor wie dat nodig heeft en bieden vergoedingen voor bijzondere kosten binnen ons minimabeleid. Ons doel is financiële problemen en achterstanden door armoedesituaties voorkomen.
Voor wie moeite heeft met regulier werk, bevorderen we gesubsidieerde werkplekken, volwasseneneducatie of terugkeer naar betaald werk. Landelijke kaders vormen de basis voor lokaal beleid. We zien veel van bovenstaande uitgangspunten terug in de Hervormingsagenda Jeugd. Dit vraagt bij de verdere (lokale) uitwerking om een nog sterkere verbinding tussen de verschillende beleidsterreinen.
94
Gemeente Borsele 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat willen we bereiken? Inwoners zetten zich meer in voor burgerinitiatieven, vrijwilligerswerk en mantelzorg.
Onze (kwetsbare, eenzame) inwoners nemen zelf de regie over hun leven door te werken aan een stevig sociaal netwerk in hun eigen omgeving.
Jaarverantwoording 2025
Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We brengen in 2025 onze vrijwilligersdiensten en Inwoners, vrijwilligersgroepen en zorgpartners de veel gestelde vragen meer onder de aandacht. kunnen onze welzijnswerkers goed vinden. Dat We blijven daarvoor onze netwerken versterken, komt omdat we wijkgericht werken met vaste in goed contact met onze lokale partners, zoals medewerkers per dorp. De welzijnswerkers zijn ondernemers, huisartsen, de verbinders naar passende ondersteuning. Het vrijwilligersorganisaties, verenigingen en online dienstenplatform ‘Borsele voor elkaar’ dorpshuizen. We stimuleren en organiseren brengt vraag en aanbod van vrijwilligers bij maatschappelijke activiteiten in de dorpshuizen elkaar. voor en met onze inwoners. We bieden breed toegankelijke, laagdrempelige Samen met inwoners en beheerders van (ontmoetings)activiteiten aan vanuit het dorpshuizen organiseren we activiteiten in de Welzijnshuis en Borsele Beweegt. We bieden dorpen. Ook ondersteunen we initiatieven van ondersteuning aan vrijwilligers en mantelzorgers. inwoners om elkaar te ontmoeten. De We maken inwoners bewust van hun eigen inloopvoorzieningen in Heinkenszand, Ovezande verantwoordelijkheid om te anticiperen op het (gestart in april 2025), ‘s-Gravenpolder en ouder worden. Dit doen we door het verstrekken Lewedorp dragen hieraan bij. In 2025 pakten we van informatie en advies.
Ook blijven we hier daarnaast de inloop ’s-Gravenpolder weer op actief over communiceren. samen met ActiefZorg en HerstelTalent in. Inwoners kunnen daar nu vier dagen per week terecht voor laagdrempelige ondersteuning.
95
Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? Inwoners denken mee over lokale vraagstukken en ontwikkelingen.
Het stimuleren van de dorpshuisfunctie.
Jaarverantwoording 2025 Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We gaan werken met een nieuwe adviesSinds 2024 werken we met de nieuwe advies/participatiestructuur die beter aansluit bij de participatiestructuur voor het sociaal domein. We (snelle) ontwikkelingen in het sociaal domein, de gaven het platform ‘Praat Mee Borsele’ in 2025 verschillende doelgroepen en de (digitale) verder vormen en brachten het actief onder de vormen van burgerparticipatie uit de aandacht van onze inwoners. Dit deden we door Participatienota. naast alle inwoners ook specifieke doelgroepen uit te nodigen om te reageren op een project dat In 2024 hebben we het participatieplatform voor hen is bedoeld. Daarnaast onderhielden we ‘Praat Mee Borsele’ opgericht. In 2025 geven we contact met de Zeeuwse Zorgcoalitie (ZZC) en het platform verder vorm en blijven wij het onder Denk Mee Zorg Zeeland om, waar mogelijk, het de aandacht brengen van onze inwoners. inwonerakkoord uit te voeren dat is opgesteld vanuit de Zeeuwse Zorgcoalitie. We verstrekken exploitatiesubsidies en adviseren We verstrekten exploitatiesubsidies en de dorpshuisstichtingen over exploitatie, beheer stimuleerden stichtingsbesturen om de en onderhoud. Via onze contacten met de dorpshuisfunctie te vergroten. Hierbij boden we stichtingen blijven we goed op de hoogte van de onze ondersteuning aan. Daarnaast betrokken ontwikkelingen binnen de dorpshuizen.
we het dorpshuis in Lewedorp bij het onderzoek Desgewenst bieden wij hun ondersteuning aan. naar de ontwikkeling van nieuwe Ook stimuleren we maatschappelijke activiteiten maatschappelijke voorzieningen in het dorp. in de dorpshuizen.
96
Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?
Jaarverantwoording 2025 Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Functionele en duurzame dorpshuizen die voor Als gemeente denken we actief mee over het We ontwikkelden een visie op de dorpshuizen en iedereen bereikbaar en toegankelijk zijn. toekomstbestendig en toegankelijk maken van hun functie. Deze visie maakt deel uit van het de dorpshuizen en de dorpshuisfunctie. brede kaderplan maatschappelijke voorzieningen. In 2025 verduurzaamden en In lijn met het huidige bestuursprogramma renoveerden we het dorpshuis in Baarland. ontwikkelen we in 2025 een visie op het gebied Verder werkten we aan de voorbereidingen van van dorpshuizen. Deze visie baseren we op de het project ‘verduurzaming en renovatie resultaten van het in 2023 uitgevoerde onderzoek dorpshuizen’. Dit project maakt onderdeel uit van naar de leeftijden van de gebouwen, de bezetting, de gebiedsinvesteringen ‘Netten op Zee’. Begin de kosten en de (on)mogelijkheden van 2026 starten we met het dorpshuis in verduurzaming. De visie vormt de basis voor Kwadendamme en eind 2026 met het dorpshuis toekomstige (beleids)keuzes en maakt onderdeel in Nisse. Verder vinden de laatste uit van het brede kaderplan maatschappelijke voorbereidingen plaats bij de dorpshuizen in voorzieningen. Driewegen, Ellewoutsdijk en Hoedekenskerke.
Mensen met een zorg- en hulpbehoefte blijven zo We zorgen voor een laagdrempelige toegang tot We wijzen onze inwoners er via verschillende lang mogelijk in hun eigen vertrouwde omgeving onze voorliggende voorzieningen, de hulp en kanalen op dat er mogelijkheden zijn om hulp en wonen. ondersteuning waar inwoners gebruik van ondersteuning te ontvangen. Dat doen we kunnen maken, zonder een Wmo- of jeugdhulp bijvoorbeeld door ze te vertellen dat het indicatie. Dit doen we via inloopspreekuren en belangrijk is om vooruit te denken als ze ouder stimuleringsregelingen zoals Woon +++. Ook worden en thuis willen blijven wonen. Samen met geven we toegankelijke informatie via onze vrijwilligers bieden we verschillende diensten website. We bieden basis ondersteuning via aan, zoals de Woon+++-regeling en de warme Wmo-maatwerkvoorzieningen als dat nodig is. maaltijdvoorziening. Verder organiseerden we in 2025 een aantal bijeenkomsten onder de naam ‘Senioren zelf aan Zet’. Doel hiervan was om 55+’ers aan het denken te zetten over wonen, zorg en welzijn als ze ouder worden.
97
Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?
Jaarverantwoording 2025 Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Aanscherpen van het begrip ‘normaliseren’ Om beter te bepalen wat jeugdhulp is, hebben de We pasten de verordening aan en stemden deze waarbij we vooral focussen op een bredere Zeeuwse gemeenten in 2024 afgesproken om met de dertien Zeeuwse gemeenten af. Daardoor acceptatie en bredere kijk op wat normaal gedrag samen te werken bij het gebruiken van het begrip zijn de regels in alle gemeenten bijna hetzelfde. is. ‘normaliseren’. De raad keurde de verordening in februari 2026 We gaan hiervoor in de verordening en nadere goed. Daarnaast stelden we het beleidskader regels het afbakenen van jeugdhulp en het sociaal domein ‘Anders denken, anders doen toepassen van normaliseren explicieter 2026-2031’ op. Deze keurde de raad in november omschrijven. Tegelijkertijd kijken we nu al wat we 2025 goed. Het beleidskader biedt handvaten om hierbij kunnen doen om ouders en jeugdigen te het begrip ‘normaliseren’ vorm te geven. ondersteunen bij het verbeteren van het Bijvoorbeeld door hulpvragen te benaderen alledaagse leven. vanuit de mogelijkheden van de inwoner en de maatschappelijke context. Ook maken hulpverleners de hobbels in het leven van inwoners niet medisch en individueel.
Verdere ontwikkeling van de verbinding tussen We investeren in een breed netwerk met onze Dankzij onze inloopvoorzieningen zien we preventie en zorg door het creëren van een zorgpartners en vrijwilligers waardoor formelehulpvragen eerder. We kunnen sneller schakelen (basis)aanbod en aanpak waarmee we in een en informele zorg in verbinding staan en goed op met onze zorgaanbieders en vrijwillige vroeg stadium in (hulp)vragen kunnen voorzien. elkaar aansluiten. Samen met onze zorgpartners ondersteuning. Het wijkgericht werken en de optimaliseren we het aanbod zodat dit aansluit contacten in de dorpen dragen hier ook aan bij. In bij de behoeften van onze inwoners. Ook zetten het eerder genoemde beleidskader namen we we aanbod steeds vaker in bij op- of afschalen hiervoor concrete onderwerpen op. van geïndiceerde zorg of ter aanvulling daarop. Kerngezond Borsele zorgt er door de Daarnaast zijn de jeugd- en gezinsondersteuners samenwerking met zorgpartners in Borsele ook onderdeel van de zorgstructuur binnen het voor dat we al eerder zorg en ondersteuning basisonderwijs. kunnen bieden om te voorkomen dat problemen verergeren.
98
Gemeente Borsele
Jaarverantwoording 2025
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Het verfijnen van ‘Welzijn Nieuwe Stijl’.
‘Welzijn Nieuwe Stijl’ is breder dan het geven van informatie en advies. We verschuiven de werkzaamheden meer richting lichte hulpverlening in het voorliggend veld. Dit vraagt een andere inzet en andere vaardigheden: de rol van de welzijnswerkers verandert van het geven van informatie en advies naar een rol in de ondersteuning van inwoners. We helpen hen bij het opdoen van de kennis die daarvoor nodig is. We werken daarvoor gebiedsgericht aan een integraal sterk lokaal team (zie hiervoor ook 6.2). Het preventieve jeugd- en jongerenwerk koppelen we aan de licht-ambulante begeleiding van jongeren, de ondersteuning van gezinnen en het opbouwwerk. We zorgen voor toezicht op alle kinderopvanglocaties (inclusief peutergroepen). Dit doen we in nauwe samenwerking met de GGD. Indien nodig zetten we passende handhaving in om kwaliteitsherstel te bevorderen.
Veilige kinderopvang en peutergroepen waar kwaliteit vooropstaat en kinderen zich kunnen ontwikkelen.
99
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Het welzijnswerk verschoof voor een deel naar lichte ondersteuning en hulpverlening door onder andere Welzijn op recept, de inzet van de Wijk GGD, de verbinding met de toegang jeugd, het jeugdpreventie team onderwijs en de samenwerking tussen zorg en veiligheid. Na een succesvolle proef voerden we ook jeugdopbouwwerk in voor het verstevigen van welzijns- en opbouwwerk voor jeugd en gezinnen.
We gaven de GGD Zeeland opdracht om toezicht te houden op alle kinderopvanglocaties in Borsele. We investeren in een goede samenwerking en relatie met de houders van kinderopvanglocaties. Bij een overtreding zetten we handhaving in en sturen we aan op een snel en volledig herstel om de kwaliteit van de opvang te beschermen. In 2025 startten we, ook op advies van het ministerie, met het vernieuwen van de beleidsregels gemeentelijke taken uitvoering Wet kinderopvang gemeente Borsele 2020. In 2026 leggen we de bijgewerkte beleidsregels voor.
Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? Optimale ondersteuning van (aanstaande) ouders vanuit ‘Kansrijke Start’, zodat kinderen een gezonde en veilige start hebben in de eerste 1000 dagen.
Voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders die wij vanuit het Rijk opgelegd krijgen.
Op basis van de uitgangspunten van de Veranderopgave Inburgering willen we een passend aanbod geven aan onze nieuwe inwoners in het kader van het nieuwe inburgeringsstelsel.
Jaarverantwoording 2025 Wat gaan we ervoor doen?
Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Vanuit de lokale coalitie Kansrijke We gingen verder met het multidisciplinaire Start ondersteunen we samen met zorg- en overleg (MDO) Kansrijke Start Borsele in 2025 en welzijnsorganisaties (medisch- en sociaal breidden dit uit met nieuwe partners. Daarnaast domein) ouders voor, tijdens en na de organiseerden we voor alle MDO-professionals de zwangerschap. Door inzet op vroegsignalering en training ‘Sensitief werken in de eerste 1000 een passend aanbod helpen we tijdig dagen’. Deze training richt zich op het sneller (aanstaande) ouders die dat nodig hebben. signaleren en bespreken van problemen door armoede en schulden met (aanstaande) ouders. Het doel was om meer kennis op te doen over dit onderwerp en de samenwerking te verbeteren. De afdeling Werk, Inkomen & Zorg (WIZ) van GR We voldeden in aan onze verplichting om de Bevelanden coördineert de huisvesting van statushouders te huisvesten. Daarvoor werkten statushouders. Het betreft een integraal we samen met verschillende partners, zoals vraagstuk waarbij meerdere partijen betrokken Beveland Wonen, Vluchtelingenwerk en GR de zijn; niet alleen op het gebied van wonen maar Bevelanden. ook op sociaal vlak. Denk daarbij aan welzijn, inburgering en arbeidsparticipatie. We verwachten dat de taakstelling voor de te huisvesten statushouders verder stijgt in 2025.
Met onze samenwerkingspartners laten we deze mensen zo goed mogelijk integreren. Namens Borsele en de andere Bevelandse gemeenten verzorgt WIZ de procesregie voor de inburgering, zet het budgetcoaching in voor het aanleren van financiële vaardigheden en koopt het taaltrajecten in. We subsidiëren Vluchtelingenwerk voor onder meer de maatschappelijke begeleiding van onze statushouders. We zoeken hier nadrukkelijk de koppeling met het lokale welzijnswerk en de netwerken in onze kernen. 100
We helpen statushouders met hun geldzaken om financiële problemen te voorkomen en hen zo snel mogelijk te laten deelnemen aan de maatschappij. Stichting Vluchtelingenwerk begeleid de statushouders, zodat zij hun weg kunnen vinden binnen onze gemeente. Verder bouwden we in 2025 aan de relatie tussen Vluchtelingenwerk en het Welzijnshuis, zodat we statushouders beter kunnen laten integreren in onze kernen.