CConstaterende datBorsele
Koppel je AI →
Document · PDF

7.2 Bijlage ontwerpbestemmingsplan Oostgaarde 's Gravenpolder

Besluitvormende raadsvergadering 29 juni 2023, gemeente BorseleBij agendapunt: Voorstel tot het vaststellen van het bestemmingsplan “Oostgaarde, gedeelte Magnoliastraat-Vuurdoornstraat, 2023” (portefeuille wethouder Weststrate)21.849 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Venecoweg 5 B-9810 Nazareth +32 (0)9 222 77 59 belgie-env@eurofins.be www.eurofins.be

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer

23220051 Certificaatnummer/Versie Magnoliastraat/Vuurdoornstraat te ‘s-Gravenpolder Startdatum analyse Datum einde analyse Rapportagedatum Bijlage Pagina

1

2

3

4

5

Uitgevoerd

Uitgevoerd

Uitgevoerd

Uitgevoerd

Uitgevoerd

% (m/m)

82.5

89.3

84.2

79.6

84.7

Eenheid

Analyse

2022049023/1 25-Mar-2022 31-Mar-2022 31-Mar-2022/16:16 A,B,C 1/4

Voorbehandeling

Cryogeen malen Bodemkundige analyses

S

Droge stof

S

Organische stof

% (m/m) ds

3.0

1.1

2.2

0.7

Gloeirest

% (m/m) ds

96

98

97

99

Korrelgrootte < 2 µm (Lutum)

% (m/m) ds

8.8

7.4

7.3

7.7

S

Metalen

S

Barium (Ba)

mg/kg ds

<20

<20

<20

<20

S

Cadmium (Cd)

mg/kg ds

0.24

<0.20

0.23

<0.20

S

Kobalt (Co)

mg/kg ds

4.8

3.0

3.9

3.2

S

Koper (Cu)

mg/kg ds

14

<5.0

6.5

<5.0

S

Kwik (Hg)

mg/kg ds

<0.050

<0.050

<0.050

<0.050

S

Molybdeen (Mo)

mg/kg ds

<1.5

<1.5

<1.5

<1.5

S

Nikkel (Ni)

mg/kg ds

8.8

5.0

8.7

6.0

S

Lood (Pb)

mg/kg ds

16

<10

18

<10

S

Zink (Zn)

mg/kg ds

38

20

39

<20

Minerale olie (C10-C12)

mg/kg ds

<3.0

<3.0

<3.0

<3.0

Minerale olie (C12-C16)

mg/kg ds

<5.0

<5.0

<5.0

<5.0

Minerale olie (C16-C21)

mg/kg ds

<5.0

<5.0

<5.0

<5.0

Minerale olie (C21-C30)

mg/kg ds

<11

<11

<11

<11

Minerale olie (C30-C35)

mg/kg ds

5.7

<5.0

<5.0

<5.0

Minerale olie (C35-C40)

mg/kg ds

<6.0

<6.0

<6.0

<6.0

Minerale olie totaal (C10-C40)

mg/kg ds

<35

<35

<35

<35

Minerale olie

S

Organo chloorbestrijdingsmiddelen, OCB

S

alfa-HCH

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

beta-HCH

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

gamma-HCH

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

delta-HCH

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

Nr. Uw monsteromschrijving

Opgegeven monstermatrix

Monster nr.

12657018

MM02 07 (0-50) 10 (0-50) 12 (0-50) 16 (0-50)

Grond (AS3000) Grond (AS3000)

3

MM03 09 (0-50) 14 (0-50) 15 (0-50) 18 (0-50)

Grond (AS3000)

12657020

4

MM04 03 (70-120) 10 (100-150) 13 (100-150) 18 (100-150)

Grond (AS3000)

12657021

5

MM05 02 (0-50) 05 (0-50) 06 (0-50) 08 (0-50) 11 (0-50) 15 (0-50) 17 (0-50)

Grond (AS3000)

12657022

1

MM01 01 (0-50) 04 (0-50) 08 (0-50) 11 (0-50)

2

12657019

Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting V: VLAREL erkende verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

W: Waals Gewest erkende verrichting

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

TESTEN RvA L010

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer

23220051 Certificaatnummer/Versie Magnoliastraat/Vuurdoornstraat te ‘s-Gravenpolder Startdatum analyse Datum einde analyse Rapportagedatum Bijlage Pagina

Analyse

S

Eenheid

1

2

3

Hexachloorbenzeen

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

Heptachloor

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

Heptachloorepoxide(cis- of A)

mg/kg ds

0.0034

<0.0010

0.0012

S

Heptachloorepoxide(trans- of B)

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

Hexachloorbutadieen

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

Aldrin

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

Dieldrin

mg/kg ds

0.0017

<0.0010

<0.0010

S

Endrin

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

Isodrin

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

Telodrin

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

alfa-Endosulfan

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

Q

beta-Endosulfan

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

Endosulfansulfaat

mg/kg ds

<0.0020

<0.0020

<0.0020

S

alfa-Chloordaan

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

gamma-Chloordaan

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

o,p'-DDT

mg/kg ds

<0.0010

2)

<0.0010

<0.0010

2)

<0.0010

0.0031

<0.0010

<0.0010

S S

p,p'-DDT

mg/kg ds

<0.0010

S

o,p'-DDE

mg/kg ds

<0.0010

S

p,p'-DDE

mg/kg ds

0.0043

0.0011

0.021

S

o,p'-DDD

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

p,p'-DDD

mg/kg ds

<0.0010

S

HCH (som) (factor 0,7)

mg/kg ds

0.0021

S

Drins (som) (factor 0,7)

mg/kg ds

0.0031

S S S S S

Heptachloorepoxide (som) (factor 0,7)

mg/kg ds

<0.0010 1)

0.0041

DDD (som) (factor 0,7)

mg/kg ds

0.0014

DDE (som) (factor 0,7)

mg/kg ds

0.0050

DDT (som) (factor 0,7)

mg/kg ds

0.0014

DDX (som) (factor 0,7)

mg/kg ds

0.0078

1)

0.0021

1)

0.0021

1)

0.0021

1)

0.0014

1)

0.0019

0.0014

1)

0.0023

0.0014

0.0014

0.022 1)

0.0038 0.028

1)

S

Chloordaan (som) (factor 0,7)

mg/kg ds

0.0014

S

OCB (som) LB (factor 0,7)

mg/kg ds

0.022

0.015

0.039

S

OCB (som) WB (factor 0,7)

mg/kg ds

0.023

0.017

0.040

Nr. Uw monsteromschrijving

5

0.0016 1)

0.0046 1)

4

0.0021

0.0018 1)

2022049023/1 25-Mar-2022 31-Mar-2022 31-Mar-2022/16:16 A,B,C 2/4

0.0014

1)

Opgegeven monstermatrix

Monster nr.

12657018

MM02 07 (0-50) 10 (0-50) 12 (0-50) 16 (0-50)

Grond (AS3000) Grond (AS3000)

3

MM03 09 (0-50) 14 (0-50) 15 (0-50) 18 (0-50)

Grond (AS3000)

12657020

4

MM04 03 (70-120) 10 (100-150) 13 (100-150) 18 (100-150)

Grond (AS3000)

12657021

5

MM05 02 (0-50) 05 (0-50) 06 (0-50) 08 (0-50) 11 (0-50) 15 (0-50) 17 (0-50)

Grond (AS3000)

12657022

1

MM01 01 (0-50) 04 (0-50) 08 (0-50) 11 (0-50)

2

12657019

Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting V: VLAREL erkende verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

W: Waals Gewest erkende verrichting

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

TESTEN RvA L010

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer

23220051 Certificaatnummer/Versie Magnoliastraat/Vuurdoornstraat te ‘s-Gravenpolder Startdatum analyse Datum einde analyse Rapportagedatum Bijlage Pagina

Analyse

2022049023/1 25-Mar-2022 31-Mar-2022 31-Mar-2022/16:16 A,B,C 3/4

Eenheid

1

2

3

4

5

Polychloorbifenylen, PCB

S

PCB 28

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

PCB 52

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

PCB 101

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

PCB 118

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

PCB 138

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S

PCB 153

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

<0.0010

PCB 180

mg/kg ds

<0.0010

<0.0010

<0.0010

S S

mg/kg ds

PCB (som 7) (factor 0,7)

0.0049

1)

0.0049

1)

0.0049

<0.0010 1)

0.0049

1)

PerFluorKoolwaterstoffen(PFC)

Q

perfluorbutaanzuur (PFBA)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluorpentaanzuur (PFPeA)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluorhexaanzuur (PFHxA)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluorheptaanzuur (PFHpA)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluoroctaanzuur (PFOA) lineair

µg/kg ds

0.4

Q

perfluoroctaanzuur (PFOA) vertakt

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluornonaanzuur (PFNA)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluordecaanzuur (PFDA)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluorundecaanzuur (PFUnDA)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluordodecaanzuur (PFDoA)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluortridecaanzuur (PFTrDA)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluortetradecaanzuur (PFTeDA)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluorhexadecaanzuur (PFHxDA)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluoroctadecaanzuur (PFODA)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluorbutaansulfonzuur (PFBS)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluorpentaansulfonzuur (PFPeS)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluorhexaansulfonzuur (PFHxS)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluorheptaansulfonzuur (PFHpS)

µg/kg ds

<0.1

Q

perfluoroctaansulfonzuur (PFOS) lineair

µg/kg ds

0.4

Q

perfluoroctaansulfonzuur (PFOS) vertakt

µg/kg ds

0.2

Q

perfluordecaansulfonzuur (PFDS)

µg/kg ds

<0.1

Nr. Uw monsteromschrijving

Opgegeven monstermatrix

Monster nr.

12657018

MM02 07 (0-50) 10 (0-50) 12 (0-50) 16 (0-50)

Grond (AS3000) Grond (AS3000)

3

MM03 09 (0-50) 14 (0-50) 15 (0-50) 18 (0-50)

Grond (AS3000)

12657020

4

MM04 03 (70-120) 10 (100-150) 13 (100-150) 18 (100-150)

Grond (AS3000)

12657021

5

MM05 02 (0-50) 05 (0-50) 06 (0-50) 08 (0-50) 11 (0-50) 15 (0-50) 17 (0-50)

Grond (AS3000)

12657022

1

MM01 01 (0-50) 04 (0-50) 08 (0-50) 11 (0-50)

2

12657019

Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting V: VLAREL erkende verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

W: Waals Gewest erkende verrichting

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

TESTEN RvA L010

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer

Q

23220051 Certificaatnummer/Versie Magnoliastraat/Vuurdoornstraat te ‘s-Gravenpolder Startdatum analyse Datum einde analyse Rapportagedatum Bijlage Pagina

Analyse

Eenheid

1

2

2022049023/1 25-Mar-2022 31-Mar-2022 31-Mar-2022/16:16 A,B,C 4/4 4

3

5

4:2 fluortelomeer sulfonzuur (4:2 FTS)

µg/kg ds

<0.1

Q

6:2 fluortelomeer sulfonzuur (6:2 FTS)

µg/kg ds

<0.1

Q

8:2 fluortelomeer sulfonzuur (8:2 FTS)

µg/kg ds

<0.1

Q

10:2 fluortelomeer sulfonzuur (10:2 FTS)

µg/kg ds

<0.1

Q

N-methylperfluoroctaansulfonamideacetaa µg/kg ds

<0.1

t(MeFOSAA) Q

N-ethylperfluoroctaansulfonamideacetaat µg/kg ds

<0.1

(EtFOSAA) Q

perfluoroctaansulfonamide (PFOSA)

µg/kg ds

<0.1

Q

N-methylperfluoroctaansulfonamide

µg/kg ds

<0.1

µg/kg ds

<0.1

(MeFOSA) Q

8:2 fluortelomeerfosfaatdiester (8:2 diPAP)

Q

som PFOA (*0,7)

µg/kg ds

0.5

Q

som PFOS (*0,7)

µg/kg ds

0.5

Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen, PAK

S

Naftaleen

mg/kg ds

<0.050

<0.050

<0.050

<0.050

S

Fenanthreen

mg/kg ds

<0.050

<0.050

<0.050

<0.050

S

Anthraceen

mg/kg ds

<0.050

<0.050

<0.050

<0.050

S

Fluorantheen

mg/kg ds

<0.050

<0.050

<0.050

<0.050

S

Benzo(a)anthraceen

mg/kg ds

<0.050

<0.050

<0.050

<0.050

S

Chryseen

mg/kg ds

<0.050

<0.050

<0.050

<0.050

S

Benzo(k)fluorantheen

mg/kg ds

<0.050

<0.050

<0.050

<0.050

S

Benzo(a)pyreen

mg/kg ds

<0.050

<0.050

<0.050

<0.050

S

Benzo(ghi)peryleen

mg/kg ds

<0.050

<0.050

<0.050

<0.050

S

Indeno(123-cd)pyreen

mg/kg ds

<0.050

<0.050

<0.050

S

PAK VROM (10) (factor 0,7)

mg/kg ds

0.35

1)

0.35

Nr. Uw monsteromschrijving

1)

0.35

<0.050 1)

0.35

1)

Opgegeven monstermatrix

Monster nr.

12657018

MM02 07 (0-50) 10 (0-50) 12 (0-50) 16 (0-50)

Grond (AS3000) Grond (AS3000)

3

MM03 09 (0-50) 14 (0-50) 15 (0-50) 18 (0-50)

Grond (AS3000)

12657020

4

MM04 03 (70-120) 10 (100-150) 13 (100-150) 18 (100-150)

Grond (AS3000)

12657021

5

MM05 02 (0-50) 05 (0-50) 06 (0-50) 08 (0-50) 11 (0-50) 15 (0-50) 17 (0-50)

Grond (AS3000)

12657022

1

MM01 01 (0-50) 04 (0-50) 08 (0-50) 11 (0-50)

2

Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting

12657019

Akkoord Pr.coörd.

V: VLAREL erkende verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

W: Waals Gewest erkende verrichting

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. BNP Paribas S.A. 227 9245 25 Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV IBAN: NL71BNPA0227924525 en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), BIC: BNPANL2A het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) KvK/CoC: 09088623 en door de overheid van Luxemburg (MEV). BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

KD

TESTEN RvA L010

Bijlage (A) met de opgegeven deelmonsterinformatie behorende bij het analysecertificaat. 2022049023/1 Pagina 1/1 Monster nr. Barcode

Uw monsteromschrijving Boornr

12657018

Van

Tot

Uw datum monstername

Monsteromsch./Monstername ID

MM01 01 (0-50) 04 (0-50) 08 (0-50) 11 (0-50)

0539406145

11

0

50

22-Mar-2022

1

0539405914

08

0

50

22-Mar-2022

1

0539405919

01

0

50

23-Mar-2022

1

0539405928

04

0

50

23-Mar-2022

1

12657019

MM02 07 (0-50) 10 (0-50) 12 (0-50) 16 (0-50)

0539405810

10

0

50

22-Mar-2022

1

0539406535

12

0

50

22-Mar-2022

1

0539405921

07

0

50

22-Mar-2022

1

0539405672

16

0

50

23-Mar-2022

1

12657020

MM03 09 (0-50) 14 (0-50) 15 (0-50) 18 (0-50)

0539406681

14

0

50

22-Mar-2022

1

0539406665

09

0

50

22-Mar-2022

1

0539405922

18

0

50

23-Mar-2022

1

0539405927

15

0

50

23-Mar-2022

1

12657021

MM04 03 (70-120) 10 (100-150) 13 (100-150) 18 (100 -150)

0539405814

10

100

150

22-Mar-2022

3

0539406539

13

100

150

22-Mar-2022

3

0539405923

03

70

120

23-Mar-2022

3

0539405912

18

100

150

23-Mar-2022

3

12657022

MM05 02 (0-50) 05 (0-50) 06 (0-50) 08 (0-50) 11 (0 -50) 15 (0-50) 17 (0-50)

0539406145

11

0

50

22-Mar-2022

1

0539406671

06

0

50

22-Mar-2022

1

0539406069

05

0

50

22-Mar-2022

1

0539405914

08

0

50

22-Mar-2022

1

0539405913

02

0

50

23-Mar-2022

1

0539405682

17

0

50

23-Mar-2022

1

0539405927

15

0

50

23-Mar-2022

1

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

Bijlage (B) met opmerkingen behorende bij analysecertificaat 2022049023/1 Pagina 1/1 Opmerking 1)

De toetswaarde van de som is gelijk aan de sommatie van 0,7*RG Opmerking 2)

Indicatieve waarde(n) i.v.m. adsorptie van de interne standaard.

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.be www.eurofins.nl

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

.

Bijlage (C) met methodeverwijzingen behorende bij analysecertificaat 2022049023/1 Pagina 1/1 Analyse

Methode

Techniek

Methode referentie

W0106

Voorbehandeling

AS3000

Droge Stof

W0104

Gravimetrie

pb 3010-2 en NEN-EN 15934

Organische stof (gloeiverlies)

W0109

Gravimetrie

pb 3010-3 en NEN 5754

Korrelgrootte < 2 µm (lutum)

W0171

Sedimentatie

pb 3010-4 en NEN 5753

Barium (Ba)

W0423

ICP-MS

pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2

Cadmium (Cd)

W0423

ICP-MS

pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2

Kobalt (Co)

W0423

ICP-MS

pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2

Koper (Cu)

W0423

ICP-MS

pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2

Kwik (Hg)

W0423

ICP-MS

pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2

Molybdeen (Mo)

W0423

ICP-MS

pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2

Nikkel (Ni)

W0423

ICP-MS

pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2

Lood (Pb)

W0423

ICP-MS

pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2

Zink (Zn)

W0423

ICP-MS

pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2

W0202

GC-FID

pb 3010-7 en NEN-EN-ISO 16703

OCB (25)

W0262

GC-MS

pb 3020-1-3 & NEN 6980

OCB som AP04/AS3X

W0262

GC-MS

pb 3020-1-3 & NEN 6980

W0271

GC-MS

pb 3010-8 en NEN 6980

PFAS (28) Handelingskader

W0323

LC-MSMS

Eigen methode

Som lin + vert PFOS & PFOA AS3000

W0323

LC-MSMS

Eigen methode

Voorbehandeling

Cryogeen malen Bodemkundige analyses

Metalen

Minerale olie

Minerale Olie (C10-C40) Organo chloorbestrijdingsmiddelen, OCB

Polychloorbifenylen, PCB

PCB (7) PerFluorKoolwaterstoffen(PFC)

Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen, PAK

PAK som AS3000/AP04

W0271

GC-MS

pb. 3010-6 en NEN-ISO 18287

PAK (10) (VROM)

W0271

GC-MS

pb. 3010-6 en NEN-ISO 18287

Nadere informatie over de toegepaste onderzoeksmethoden alsmede een classificatie van de meetonzekerheid staan vermeld in ons overzicht "Specificaties analysemethoden", versie juni 2020.

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

Bijlage 5B Grondwater, chemisch

23220051

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V. Eindrapport verkennend bodemonderzoek Magnolia- / Vuurdoornstraat te 's-Gravenpolder

Bijlage 5

SMA Zeeland b.v. T.a.v. Diana Postma Postbus 25 4453 ZG 'S- HEERENHOEK NETHERLANDS

Analysecertificaat Datum: 04-Apr-2022

Hierbij ontvangt u de resultaten van het navolgende laboratoriumonderzoek. Certificaatnummer/Versie Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw datum aanlevering monster(s)

2022052878/1 23220051 Magnoliastraat/Vuurdoornstraat te ‘s-Gravenpolder 31-Mar-2022

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. De analyse resultaten hebben alleen betrekking op het beproefde object. De grondmonsters worden tot 4 weken na datum ontvangst bewaard en watermonsters tot 2 weken na datum ontvangst. Zonder tegenbericht worden de monsters nadien afgevoerd. Indien de monsters langer bewaard dienen te blijven verzoeken wij U dit exemplaar uiterlijk 1 werkdag voor afloop van de standaardbewaarperiode ondertekend aan ons te retourneren. Voor de kosten van het langer bewaren van monsters verwijzen wij naar de prijslijst.

Bewaren tot: Datum:

Naam:

Handtekening:

Wij vertrouwen erop uw opdracht hiermee naar verwachting te hebben uitgevoerd, mocht U naar aanleiding van dit analysecertificaat nog vragen hebben verzoeken wij U contact op te nemen met de afdeling Verkoop en Advies.

Met vriendelijke groet, Eurofins Analytico B.V.

Ing. A. Veldhuizen Technical Manager

Eurofins Analytico B.V. Gildeweg 42-46 NL-3771NB Barneveld +31 (0)34 242 63 00 Info-env@eurofins.nl www.eurofins.nl

Venecoweg 5 B-9810 Nazareth +32 (0)9 222 77 59 belgie-env@eurofins.be www.eurofins.be

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer

23220051 Certificaatnummer/Versie Magnoliastraat/Vuurdoornstraat te ‘s-Gravenpolder Startdatum analyse Datum einde analyse Gilian De Feijter Rapportagedatum Bijlage Pagina

Analyse

Eenheid

1

12

2022052878/1 31-Mar-2022 04-Apr-2022 04-Apr-2022/14:19 A,B,C 1/2

Metalen

S

Arseen (As)

µg/L

S

Barium (Ba)

µg/L

<20

S

Cadmium (Cd)

µg/L

<0.20

S

Kobalt (Co)

µg/L

<2.0

S

Chroom (Cr)

µg/L

<1.0

S

Koper (Cu)

µg/L

<2.0

S

Kwik (Hg)

µg/L

<0.050

S

Molybdeen (Mo)

µg/L

<2.0

S

Nikkel (Ni)

µg/L

<3.0

S

Lood (Pb)

µg/L

<2.0

Zink (Zn)

µg/L

<10

<0.20

S

Vluchtige Aromatische Koolwaterstoffen

S

Benzeen

µg/L

S

Tolueen

µg/L

0.51

S

Ethylbenzeen

µg/L

<0.20

S

o-Xyleen

µg/L

<0.10

S

m,p-Xyleen

µg/L

<0.20

S

Xylenen (som) factor 0,7

µg/L

0.21

BTEX (som)

µg/L

<0.90

S

Naftaleen

µg/L

<0.020

S

Styreen

µg/L

<0.20

1)

Vluchtige organische halogeenkoolwaterstoffen

S

Dichloormethaan

µg/L

<0.20

S

Trichloormethaan

µg/L

<0.20

S

Tetrachloormethaan

µg/L

<0.10

S

Trichlooretheen

µg/L

<0.20

S

Tetrachlooretheen

µg/L

<0.10

S

1,1-Dichloorethaan

µg/L

<0.20

S

1,2-Dichloorethaan

µg/L

<0.20

S

1,1,1-Trichloorethaan

µg/L

<0.10

Nr. Uw monsteromschrijving

1

10-1-1 10 (150-250)

Opgegeven monstermatrix

Monster nr.

Water (AS3000)

12670313

Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting V: VLAREL erkende verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

W: Waals Gewest erkende verrichting

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

TESTEN RvA L010

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer

23220051 Certificaatnummer/Versie Magnoliastraat/Vuurdoornstraat te ‘s-Gravenpolder Startdatum analyse Datum einde analyse Gilian De Feijter Rapportagedatum Bijlage Pagina

Analyse

S

Eenheid

1

1,1,2-Trichloorethaan

µg/L

<0.10

S

cis 1,2-Dichlooretheen

µg/L

<0.10

S

trans 1,2-Dichlooretheen

µg/L

<0.10

CKW (som)

µg/L

<1.6

S

Tribroommethaan

µg/L

<0.20

S

Vinylchloride

µg/L

<0.10

S

1,1-Dichlooretheen

µg/L

<0.10

S

1,2-Dichloorethenen (Som) factor 0,7

µg/L

0.14

S

1,1-Dichloorpropaan

µg/L

<0.20

S

1,2-Dichloorpropaan

µg/L

<0.20

S

1,3-Dichloorpropaan

µg/L

<0.20

Dichloorpropanen som factor 0.7

µg/L

0.42

Minerale olie (C10-C12)

µg/L

<10

Minerale olie (C12-C16)

µg/L

<10

Minerale olie (C16-C21)

µg/L

<10

Minerale olie (C21-C30)

µg/L

<15

Minerale olie (C30-C35)

µg/L

<10

Minerale olie (C35-C40)

µg/L

<10

Minerale olie totaal (C10-C40)

µg/L

<50

S

2022052878/1 31-Mar-2022 04-Apr-2022 04-Apr-2022/14:19 A,B,C 2/2

1)

Minerale olie

S

Nr. Uw monsteromschrijving

1

10-1-1 10 (150-250)

Opgegeven monstermatrix

Monster nr.

Water (AS3000)

12670313

Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting

Akkoord Pr.coörd.

V: VLAREL erkende verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

W: Waals Gewest erkende verrichting

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. BNP Paribas S.A. 227 9245 25 Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV IBAN: NL71BNPA0227924525 en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), BIC: BNPANL2A het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) KvK/CoC: 09088623 en door de overheid van Luxemburg (MEV). BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

VA

TESTEN RvA L010

Bijlage (A) met de opgegeven deelmonsterinformatie behorende bij het analysecertificaat. 2022052878/1 Pagina 1/1 Monster nr. Barcode

Uw monsteromschrijving Boornr

12670313

Van

Tot

Uw datum monstername

Monsteromsch./Monstername ID

10-1-1 10 (150-250)

0680614139

10

150

250

30-Mar-2022

1

0680614145

10

150

250

30-Mar-2022

2

0801022531

10

150

250

30-Mar-2022

3

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

Bijlage (B) met opmerkingen behorende bij analysecertificaat 2022052878/1 Pagina 1/1 Opmerking 1)

De toetswaarde van de som is gelijk aan de sommatie van 0,7*RG

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.be www.eurofins.nl

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

.

Bijlage (C) met methodeverwijzingen behorende bij analysecertificaat 2022052878/1 Pagina 1/1 Analyse

Methode

Techniek

Methode referentie

Arseen (As)

W0421

ICP-MS

pb 3150-1/2 & NEN-EN-ISO 17294-2

Barium (Ba)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Cadmium (Cd)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Kobalt (Co)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Chroom (Cr)

W0421

ICP-MS

pb 3150-1/2 & NEN-EN-ISO 17294-2

Koper (Cu)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Kwik (Hg)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Molybdeen (Mo)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Nikkel (Ni)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Lood (Pb)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Zink (Zn)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Metalen

Vluchtige Aromatische Koolwaterstoffen

Xylenen som AS3000

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

Aromaten (BTEXN)

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

Styreen

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

Vluchtige organische halogeenkoolwaterstoffen

VOCl (11)

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

Tribroommethaan (Bromoform)

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

Vinylchloride

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

1,1-Dichlooretheen

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

DiClEtheen som AS3000

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

1,1-Dichloorpropaan

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

1,2-Dichloorpropaan

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

1,3-Dichloorpropaan

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

DiChlprop. som AS3000

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

W0215

GC-FID

pb 3110-5

Minerale olie

Minerale olie (C10-C40)

Nadere informatie over de toegepaste onderzoeksmethoden alsmede een classificatie van de meetonzekerheid staan vermeld in ons overzicht "Specificaties analysemethoden", versie juni 2020.

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

Bijlage 6 Topografische kaarten

23220051

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V. Eindrapport verkennend bodemonderzoek Magnolia- / Vuurdoornstraat te 's-Gravenpolder

Bijlage 6

Overzichtskaart

Jaartal: Ca. 1995

Contouren onderzoekslocatie

Jaartal: Ca. 1985

Project:

23220051

Tekenaar:

svuden

Locatie:

Magnoliastraat/Vuurdoornstraat te 's-Gravenpolder

Tekennr:

Q4

Onderdeel:

Historische topografische kaarten

Papier fromaat: A4

Opdrachtgever:

Gemeente Borsele

Datum:

08-03-2022

Jaartal: Ca. 1970

Jaartal: Ca. 1950

Jaartal: Ca. 1915

Jaartal: Ca. 1865

Contouren onderzoekslocatie

Project:

23220051

Tekenaar:

svuden

Locatie:

Magnoliastraat/Vuurdoornstraat te 's-Gravenpolder

Tekennr:

Q5

Onderdeel:

Historische topografische kaarten

Papierformaat:

A4

Opdrachtgever:

Gemeente Borsele

Datum:

08-03-2022

Bijlage 7 Foto’s

23220051

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V. Eindrapport verkennend bodemonderzoek Magnolia- / Vuurdoornstraat te 's-Gravenpolder

Bijlage 7

Foto 1

Foto 2

23220051

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V. Eindrapport verkennend bodemonderzoek Magnolia- / Vuurdoornstraat te 's-Gravenpolder

Bijlage 7

Foto 3

Foto 4

23220051

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V. Eindrapport verkennend bodemonderzoek Magnolia- / Vuurdoornstraat te 's-Gravenpolder

Bijlage 7

Foto 5

23220051

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V. Eindrapport verkennend bodemonderzoek Magnolia- / Vuurdoornstraat te 's-Gravenpolder

Bijlage 7

Bijlage 2 Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek

ARTEFACT! RAPPORT 684

’s-Gravenpolder Seringestraat – Magnoliastraat – Vuurdoornstraat Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen

D.G. Winterswijk F.M.J. Delporte

Colofon Titel

’s-Gravenpolder Seringestraat – Magnoliastraat - Vuurdoornstraat Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen

Auteur(s)

D.G. Winterswijk en F.M.J. Delporte

Artefact rapport

684

Status rapport

Definitief

Datum

4-4-2022

Projectcode

2022ART11

Projectmedewerker(s)

F.G.R. D’hondt en D. Kneuvels

ISSN

2213 7424

Autorisatie

Naam

J.E.M. Wattenberghe

Paraaf

Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed! Riemensstraat 9 4543 BW Zaamslag T 0115 851614 E info@artefact-info.nl W www.artefact-info.nl

© Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed B.V., 2022 Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit het gebruik van de resultaten van dit onderzoek of de toepassing van het hierin verwoorde advies. Voorliggend rapport is beoordeeld en goedgekeurd door de bevoegde overheid.

ARTEFACT RAPPORT 684

’S-GRAVENPOLDER, SERINGESTRAAT-MAGNOLIASTRAAT-VUURDOORNSTRAAT

Inhoud Samenvatting ............................................................................................................................................................. 4 Administratieve Gegevens ...........................................................................................................................................5

1

Inleiding ........................................................................................................................... 7 1.1 Aanleiding van het onderzoek ..................................................................................................................... 7 1.2 Doel van het onderzoek en onderzoeksvragen .............................................................................................8 1.3 Wettelijk kader en beleid ........................................................................................................................... 10 1.4 Plangebied, onderzoeksgebied en planvorming ........................................................................................ 11

2

Archeologisch bureauonderzoek ....................................................................................... 12 2.1 Methoden .................................................................................................................................................. 12 2.2 Landschap en geologie .............................................................................................................................. 13 2.2.1

Landschappelijke ontwikkeling ..................................................................................................... 13

2.2.2

Aardkundige waarden .................................................................................................................. 16

2.3 Historie ...................................................................................................................................................... 22 2.3.1

Historisch-geografische ontwikkeling .......................................................................................... 22

2.3.2

Verstoringsgeschiedenis ............................................................................................................... 32

2.4 Archeologische waarden ........................................................................................................................... 32 2.5 Bouw- en cultuurhistorische waarden ........................................................................................................ 36 2.6 Archeologisch verwachtingsmodel ............................................................................................................ 36

3

Inventariserend veldonderzoek ........................................................................................ 40 3.1 Methoden ..................................................................................................................................................40 3.2 Resultaten booronderzoek ........................................................................................................................ 41

4

3.2.1

Geologie en bodem ...................................................................................................................... 41

3.2.2

Archeologie ................................................................................................................................. 42

Conclusie en Advies ......................................................................................................... 43 4.1 Conclusie: beantwoording onderzoeksvragen ........................................................................................... 43 4.2 Advies .......................................................................................................................................................44

Lijst met figuren ....................................................................................................................................................... 46 Bronnen ..................................................................................................................................................................... 47 Bijlage 1

AMZ-cyclus

Bijlage 2

Verklarende woordenlijst en afkortingen

Bijlage 3

Tijdstabel

Bijlage 4

Planvorming

Bijlage 5

Boorstaten

3

ARTEFACT RAPPORT 684

’S-GRAVENPOLDER, SERINGESTRAAT-MAGNOLIASTRAAT-VUURDOORNSTRAAT

Samenvatting De gemeente Borsele heeft het voornemen om nieuwe woningen te realiseren aan de Seringestraat, Magnoliastraat en Vuurdoornstraat te ’s-Gravenpolder (gemeente Borsele). De voorgenomen ontwikkeling past niet binnen het bestaande bestemmingsplan. In het kader van de hiertoe benodigde bestemmingsplanwijziging heeft Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed een Archeologisch Bureauonderzoek en een Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd. In het kader van het bureauonderzoek werd een groot aantal bronnen bestudeerd die geleid hebben tot een gespecifieerd verwachtingsmodel voor het plangebied. Dit model is vervolgens getoetst door het uitvoeren van een verkennend booronderzoek.

Op basis van de resultaten kan gesteld worden dat: ⎯ Binnen het gehele plangebied zich afzettingen van het Laagpakket van Walcheren bevinden op Hollandveen op afzettingen van het Laagpakket van Wormer; ⎯ De afzettingen van het Laagpakket van Walcheren bestaan uit kwelder op overgangsafzettingen; ⎯ De bovenste laag van het Laagpakket van Walcheren doorwerkt is tot een akkerlaag met daarboven een pakket opgebrachte grond; ⎯ Binnen het gehele plangebied een lage verwachting geldt op het voorkomen van vindplaatsen voor het Neolithicum tot en met de Midden-IJzertijd, de Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd; ⎯ De top van het Hollandveen is geërodeerd en er dus geen verwachting geldt op het aantreffen van vindplaatsen uit de Late-IJzertijd en Romeinse tijd. Op basis hiervan wordt geadviseerd: ⎯ In het nieuw op te stellen bestemmingsplan geen dubbelbestemming archeologie op te nemen; ⎯ Dit betekent verder dat archeologisch vervolgonderzoek niet noodzakelijk wordt geacht voor het plangebied.

4

ARTEFACT RAPPORT 684

’S-GRAVENPOLDER, SERINGESTRAAT-MAGNOLIASTRAAT-VUURDOORNSTRAAT

Administratieve Gegevens Projectnaam

’s-Gravenpolder Seringestraat – Magnoliastraat – Vuurdoornstraat

Onderzoeksvorm

Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen

LOCATIE Provincie

Zeeland

Gemeente

Borsele

Plaats

’s-Gravenpolder

Adres / Locatie

Seringestraat – Magnoliastraat – Vuurdoornstraat

Hoekpunten coördinaten RD Deelgebied A

NW 52.486/386.783 ZW 52.507/386.748

NO 52.502/386.788 ZO 52.522/584.764.

Hoekpunten coordinaten RD Deelgebied B Centrum coördinaat RD Deel A Deel B Kaartblad

NW 52.506/386.738 ZW 52.524/386.711

NO 52.577/386.797 ZO 52.616/386.754

Kadastraal perceel Oppervlakte plangebied

Gemeente Borsele Sectie AG, perceel 4167 (gedeeltelijk) 4756 m²

Vigerende bestemmingsplan

Bestemmingsplan Oostgaarde (2009), enkelbestemming Groen

52.504/386.770 52.561/386.754 65H

BEKENDE WAARDEN Gemeentelijke vindplaats

Geen

AMK status

Geen

Archis vondstlocatie

Geen

Zeeuws Archeologisch Depot

Geen (mail helpdesk d.d. 24-02-2022)

OPDRACHTGEVER Naam

Gemeente Borsele

Contactpersoon

Mevr. F. de Groot

Adres

Postbus 1, 4450 AA Heinkenszand

Telefoon

0113 238383

Email

FdeGroot@Borsele.nl

BEVOEGDE OVERHEID Naam

Gemeente Borsele

Contactpersoon

Mevr. A.I. Elling

Adres

Postbus 1, 4450 AA Heinkenszand

Telefoon

14 0113

5

ARTEFACT RAPPORT 684

Email

’S-GRAVENPOLDER, SERINGESTRAAT-MAGNOLIASTRAAT-VUURDOORNSTRAAT

aielling@borsele.nl

ADVISEUR BEVOEGDE OVERHEID Naam

Oosterschelderegio Archeologisch Samenwerkingsverband (OAS)

Contactpersoon

Dhr. K-J. R. Kerckhaert

Adres

Postbus 49, 4330 AA Middelburg

Telefoon

0118 670611

Email

kjr.kerckhaert@erfgoedzeeland.nl adviesarcheologie@erfgoedzeeland.nl

BEHEER EN PLAATS DOCUMENTATIE EN VONDSTEN Naam

Zeeuws Archeologisch Depot

Contactpersoon

dhr. J.J. H. van den Berg

Adres

Looierssingel 2, 4331 NK Middelburg Postbus 49, 4330 AA Middelburg

Telefoon

0118 670618

Email

jjh.vanden.berg@erfgoedzeeland.nl

E-depot

EDNA (E-Depot Nederlandse archeologie via www.easy.dans.knaw.nl)

UITVOERDER Naam

Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed.

Contactpersoon

dhr. J.E.M. Wattenberghe

Adres

Riemensstraat 9, 4543 BW Zaamslag

Telefoon

0115 851614

Email

janwattenberghe@artefact-info.nl

ONDERZOEKSGEGEVENS Planologische aanleiding

Bestemmingsplanwijziging

Begin/einddatum veldwerk

8 februari 2022

Projectnummer Artefact

2022ART11

Archis onderzoeksmelding

5160456100

6

ARTEFACT RAPPORT 684

’S-GRAVENPOLDER, SERINGESTRAAT-MAGNOLIASTRAAT-VUURDOORNSTRAAT

1

Inleiding

1.1

Aanleiding van het onderzoek

In opdracht van de gemeente Borsele heeft Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd binnen het plangebied gelegen aan de Seringestraat, Magnoliastraat en de Vuurdoornstraat in ’s-Gravenpolder, gemeente Borsele. De aanleiding tot het onderzoek wordt gevormd door het voornemen van de gemeente om nieuwe woningbouw te realiseren. Het plangebied omvat een deel van het kadastrale perceel Borsele, Sectie AG, perceel 4167 (gedeeltelijk). De oppervlakte bedraagt 4756 vierkante meter (figuur 1 en 2).

Figuur 1 Ligging in Nederland, schaal 1:100.000. Bron: ESRI Nederland, Community Map Contributors 2022.

Het plangebied is binnen bestemmingsplan Oostgaarde 2009 gesitueerd in een gebied met enkelbestemming Groen. De voorgenomen ontwikkeling past dus niet binnen het bestaande bestemmingsplan en om de realisatie van nieuwe woningen mogelijk te maken is een bestemmingsplanwijziging noodzakelijk. In het vigerende bestemmingsplan is geen dubbelbestemming inzake archeologie opgenomen, in het gemeentelijke archeologiebeleid geldt voor deze locatie een hoge verwachting wat impliceert dat archeologisch onderzoek vereist is bij werkzaamheden die groter zijn dan 250 vierkante meter en dieper reiken dan 0,40 meter beneden maaiveld. Dergelijke werkzaamheden zijn wel vergunbaar mits een archeologisch onderzoeksrapport wordt voorgelegd waarin wordt aangetoond dat geen archeologische waarden aanwezig zijn, dat deze niet behoudenswaardig zijn of dat deze door de voorgenomen werkzaamheden niet onevenredig worden geschaad. Met de geplande herinrichting worden de vrijstellingsgrenzen 7

ARTEFACT RAPPORT 684

’S-GRAVENPOLDER, SERINGESTRAAT-MAGNOLIASTRAAT-VUURDOORNSTRAAT

overschreden. In het kader van de noodzakelijke bestemmingsplanwijziging dient een archeologisch onderzoeksrapport te worden voorgelegd.

Figuur 2 Ligging in Nederland, schaal 1:5000. Bron: ESRI Nederland, Community Map Contributors 2022.

1.2

Doel van het onderzoek en onderzoeksvragen

Conform de AMZ- cyclus start een archeologisch onderzoek steeds met een bureauonderzoek. Het doel van een bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde, archeologische verwachting, met behulp van informatie van bestaande bronnen over bekende of verwachte archeologische waarden binnen een omschreven gebied. Het resultaat is een standaardrapport met een advies op basis waarvan de bevoegde overheid een besluit kan nemen over het al dan niet laten uitvoeren van vervolgonderzoek. 1 De resultaten van het standaardrapport bureauonderzoek kunnen leiden tot één van de volgende uitkomsten: ⎯ Er zijn onvoldoende data: er wordt nader archeologisch onderzoek geadviseerd conform protocol 4003 Inventariserend Veldonderzoek ⎯ Er zijn voldoende data: er wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd Het doel van een inventariserend veldonderzoek is het aanvullen en toetsen van de gespecificeerde archeologische verwachting, zoals geformuleerd in het bureauonderzoek en/of in het Programma van Eisen. Het gaat om gebieds- of vindplaatsgericht onderzoek.

1 SIKB, Protocol 4002, Versie 4.1, d.d. 19 februari 2018: p.4

8

ARTEFACT RAPPORT 684

’S-GRAVENPOLDER, SERINGESTRAAT-MAGNOLIASTRAAT-VUURDOORNSTRAAT

Inventariserend veldonderzoek gebeurt door middel van waarnemingen in het veld, waarbij (extra) informatie wordt verkregen over bekende en/of verwachte archeologische waarden in een onderzoeksgebied. Dit omvat de aan- of afwezigheid, de aard, de omvang, de datering, de gaafheid, de conservering en de inhoudelijke kwaliteit van de archeologische waarden. Het inventariserend veldonderzoek kan uitgevoerd worden als een IVOproefsleuvenonderzoek (IVO-P waarbij veldwerk bestaat uit het aanleggen van proefsleuven en/of proefputten) of als een IVO-overig (IVO-O waarbij het veldwerk kan bestaan uit oppervlaktekartering, boringen, profielputjes of geofysisch onderzoek). Een inventariserend veldonderzoek kent drie mogelijke fasen: een verkennende, een karterende en een waarderende fase. Het is vanzelfsprekend niet steeds noodzakelijk al deze fasen te doorlopen. ⎯ De verkennende fase heeft als doel om inzicht te krijgen in de vormeenheden van het landschap die van invloed zijn op de locatiekeuze in het verleden. Dit kan met een eenvoudige terreininspectie, maar ook door geo-archeologisch booronderzoek en het graven van profielputjes. Doel daarbij is het uitsluiten van kansarme zones en het selecteren van kansrijke zones voor de volgende vormen van onderzoek. ⎯ Tijdens de karterende fase wordt het terrein systematisch onderzocht op de aanwezigheid van vondsten en/of sporen.

⎯ Tijdens de waarderende fase kan het waarnemingsnet verdicht worden om de aard, omvang, datering, gaafheid, conservering en inhoudelijke kwaliteit van de archeologische resten vast te stellen Het resultaat van dit onderzoek is een standaardrapport met een waardering en een inhoudelijk selectieadvies (buiten normen van tijd en geld), op basis waarvan een beleidsbeslissing (meestal een selectiebesluit) kan worden genomen. Om te komen tot het resultaat moeten de veldactiviteiten uitgevoerd worden tot het niveau waarop de beleidsbeslissing gefundeerd genomen kan worden, d.w.z. dat de archeologische waarden van het terrein/vindplaats in voldoende mate zijn vastgesteld. Indien er onvoldoende data voor waardering en selectie-advies zijn, kunnen deze niet opgesteld worden.2 Het advies kan dan zijn: vrijgeven, vervolgonderzoek en/of planologische bescherming. Het voorliggend onderzoek betreft een bureauonderzoek gecombineerd met een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen (IVO-O, verkennende fase). Conform de Regeling aanvullende richtlijnen voor archeologisch onderzoek in de provincie Zeeland 20193 dient een archeologisch vooronderzoek in de Provincie Zeeland, behoudens anders besloten na overleg met de bevoegde overheid, immers (minimaal) te bestaan uit een bureauonderzoek gecombineerd met een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen.

Daarbij dienen volgende vragen te worden beantwoord: ⎯ Wat is de geo(morfo)logische situatie binnen het plangebied? ⎯ Is de bodem intact of werden verstoringen vastgesteld? ⎯ Werden binnen het plangebied (aanwijzingen voor de aanwezigheid van) vindplaatsen vastgesteld? Zo ja, binnen welk deel van het plangebied en op welk niveau/diepte? ⎯ Bestaat binnen het plangebied een verwachting op het voorkomen van vindplaatsen? Zo ja, binnen welk deel van het plangebied en op welk niveau/diepte? Met andere woorden: kan het verwachtingsmodel uit het bureauonderzoek worden bijgesteld? ⎯ Worden de (vastgestelde of verwachte) archeologische waarden bedreigd door de voorgenomen planontwikkeling? ⎯ Is het plangebied in voldoende mate onderzocht? Zo nee, welke vorm van vervolgonderzoek wordt geadviseerd?

2 SIKB, Protocol 4003, Versie 4.1, d.d. 19 februari 2018: p.4-5 3 Provinciaal Blad van Zeeland nr. 8080, 12 december 2019.

9

ARTEFACT RAPPORT 684

1.3

’S-GRAVENPOLDER, SERINGESTRAAT-MAGNOLIASTRAAT-VUURDOORNSTRAAT

Wettelijk kader en beleid

Sinds 1 juli 2016 is de Erfgoedwet van kracht, hiermee is het Europese Verdrag van Malta binnen de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd. Het verdrag beoogt het cultureel erfgoed, dat zich in de bodem bevindt, beter te beschermen. De Erfgoedwet regelt de bescherming van archeologisch erfgoed in de bodem, de inpassing ervan in de ruimtelijke ontwikkeling en de financiering van archeologische onderzoeken. De Erfgoedwet moet samen met de (nog in werking te treden) Omgevingswet een integrale bescherming van het cultureel erfgoed mogelijk maken. Op landelijk niveau is een Nationale Onderzoeksagenda Archeologie (NOaA2) opgesteld waarin het Zeeuws kleigebied als archeoregio een afzonderlijk hoofdstuk vormt en de regiogebonden onderzoeksthema’s en -vragen toegelicht worden. Daarnaast worden in deze NOaA2 ook per periode en complextype specifieke onderzoeksthema’s en –vragen geformuleerd die richtinggevend kunnen zijn bij onderzoek. Het beleid van de provincie Zeeland ten aanzien van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) is vastgelegd in de CultuurNota 2017-2020, deze is met een jaar verlengd in 2021. In februari 2017 heeft het College van Gedeputeerde Staten van Zeeland het ‘Toetsingskader archeologie Provincie Zeeland 2017’ vastgesteld. 4 In het toetsingskader is vastgesteld wanneer archeologisch (voor)onderzoek noodzakelijk is indien de provincie als bevoegde overheid optreedt.

Daarnaast is in 2016 de Provinciale Onderzoeksagenda Archeologie Zeeland 2017-2020 gepubliceerd waarin de kernthema’s en zwaartepunten voor archeologisch onderzoek in de provincie Zeeland worden gepresenteerd: ⎯ Basale harde gegevens en diachrone datasets ⎯ Archeologisch onderzoek in diepere bodemontsluitingen ⎯ Uitwerking oud archeologisch onderzoek ⎯ Verdronken land en dorpen ⎯ Onderzoek naar infrastructuur ⎯ Verdedigingswerken in Zeeland ⎯ Boerderijen en rurale nederzettingen ⎯ Voedseleconomie van stad en platteland ⎯ Religieuze en rituele verschijningsvormen ⎯ Scheeps- en onderwaterarcheologie ⎯ Publiekswerking van archeologisch onderzoek Tot slot heeft de provincie een Regeling aanvullende richtlijnen voor archeologisch onderzoek in de provincie Zeeland 2019. De Gedeputeerde Staten van de Provincie Zeeland zijn bevoegde overheid in het kader van de Ontgrondingenwet (welke voor het voorliggende project niet van toepassing is). Met de komst van de (herziene) Wet op de archeologische Monumentenzorg (Wamz) in 2007, de Wet ruimtelijke ordening (Wro) in 2008 is de verantwoordelijkheid voor het cultureel erfgoed in grote mate gedecentraliseerd en verschoven van Rijk en provincie naar de gemeenten. Gemeenten worden verantwoordelijk gehouden voor de omgang met archeologische waarden.

Daartoe dienen gemeenten een eigen archeologiebeleid te voeren en te verankeren in de ruimtelijke ordening. Als gevolg van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo, 2010) zijn de burgemeester en wethouders bevoegde overheid in het kader van de omgevingsvergunning. Het gemeentelijke beleid van Borsele is in 2011 door Vestigia opgesteld en vervolgens door het College van Burgemeester en Wethouders vastgesteld. In de beleidsnota is geconcludeerd dat de gemeentelijke ondergrond in vier archeologisch relevante lagen kan worden onderverdeeld. Op de hieruit volgende archeologische maatregelenkaart-in-lagen werd de archeologische waarde bepaald op basis van bekende landschappelijke en bodemkundige informatie, archeologische waarnemingen en bekende vindplaatsen. Elk van de vastgestelde 8 categorieën vertegenwoordigt een bepaalde archeologische

4 Toetsingskader archeologie Provincie Zeeland 2017, Provinciaal blad 2017 nr. 605, 15 februari 2017.

10

ARTEFACT RAPPORT 684

’S-GRAVENPOLDER, SERINGESTRAAT-MAGNOLIASTRAAT-VUURDOORNSTRAAT

waarde of –wanneer de waarde nog niet is vastgesteld– een archeologische verwachting. Dit gemeentelijk beleid is meegenomen in de sinds 2011 opgestelde bestemmingsplannen waarbij gebieden met (een) archeologische (verwachtings)waarde een planologische bescherming hebben gekregen. De vrijstellingsgrenzen werden toegekend op basis van de (verwachtings)waarde. Op de vigerende gemeentelijke archeologische maatregelenkaart-in-lagen geldt voor het plangebied: ⎯ Hoge verwachting op het niveau van het Laagpakket van Walcheren (Formatie van Naaldwijk; Laag 1); ⎯ Hoge verwachting voor het Hollandveen Laagpakket (Formatie van Nieuwkoop; Laag 2); ⎯ Een hoge verwachting voor het Laagpakket van Wormer (Formatie van Naaldwijk; Laag 3); ⎯ Een gematigde verwachting voor het Laagpakket van Wierden (Formatie van Boxtel; Laag 4).

1.4

Plangebied, onderzoeksgebied en planvorming

Het plangebied, opgesplitst in twee delen (deelgebied A en B, figuur 3), is gelegen in het oostelijke gedeelte van de dorpskern van ’s-Gravenpolder en grenst aan de Seringestraat, Magnoliastraat en Vuurdoornstraat. De stukken grond zijn op dit moment in gebruik als grasland. De initiatiefnemer, de gemeente Borsele, heeft het voornemen om op deze plek nieuwe woningbouw te realiseren. Er zijn nog geen concrete plannen bekend. Er is echter wel een verkavelingsplan opgesteld (bijlage 4), waarbij 10 nieuwe woningen binnen het plangebied zijn voorzien. De funderingsdetails zijn eveneens nog niet bekend, maar zullen de naar verwachting de vrijstellingsgrenzen overschrijden.

Figuur 3 Ligging plangebied, opgesplitst in deelgebieden A en B. Bron: ESRI Nederland, Community Map Contributors 2022.

11

ARTEFACT RAPPORT 684

’S-GRAVENPOLDER, SERINGESTRAAT-MAGNOLIASTRAAT-VUURDOORNSTRAAT

2

Archeologisch bureauonderzoek

2.1

Methoden

Het voorliggend hoofdstuk omvat de resultaten van het archeologisch bureauonderzoek. Het onderzoek is uitgevoerd conform protocol 4002 van de KNA 4.1 en de Regeling aanvullende richtlijnen voor archeologisch onderzoek in de provincie Zeeland 2019.5 Hierbij werden de volgende processtappen doorlopen: Processtap

Specificatie

Hoofdstuk

Afbakenen plan/onderzoeksgebied; vaststellen consequenties toekomstig gebruik

LS01

1.4

Vermelden (en toepassen) overheidsbeleid

LS01

1.3

Beschrijven huidig gebruik

LS02

1.4

Beschrijven historische situatie

LS03

2.3.1

Beschrijven mogelijke verstoringen

LS03

2.3.2

Beschrijven mogelijke aanwezigheid bouwhistorische waarden ondergrond

LS02-03-04

2.5

Beschrijven bekende aardwetenschappelijke kenmerken

LS04

2.2.2

Beschrijven bekende archeologische kenmerken

LS04

2.4

Opstellen gespecificeerde verwachting

LS05

2.6

Tijdens het uitvoeren van de bovengenoemde processtappen werd een groot aantal bronnen van diverse aard geraadpleegd. Deze worden hieronder benoemd en in het bronnenoverzicht nader gespecificeerd. ⎯ (Landelijke en regionale) bodem-, geologische en geomorfologische (overzichts)kaarten ⎯ Paleogeografische kaarten ⎯ Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) ⎯ (Specialistische) literatuur ⎯ Rapporten van eerder uitgevoerd archeologisch en cultuurhistorisch onderzoek ⎯ Inrichtingsplannen en conditionerende onderzoeksrapporten: milieu, ecologie, niet-gesprongen explosieven ⎯ Lucht- en satellietfoto’s ⎯ Kaartmateriaal: topografische (militaire) kaarten, oud(st)e kadasterkaarten, oude en/of historische kaarten ⎯ Gemeentelijk en/of provinciaal archief ⎯ Archeologische Monumenten Kaart (AMK) ⎯ Het Archeologisch Informatie Systeem (Archis) ⎯ Centraal Monumenten Archief (CMA) en Centraal Archeologisch Archief (CAA) werden niet geraadpleegd omdat deze oude papieren archieven na de introductie door de ROB werden ingevoerd in Archis ⎯ Cultuurhistorie: gemeentelijke waardenkaart en/of de provinciale Cultuurhistorische Hoofdstructuur (CHS) ⎯ Data en Informatie van de Nederlandse Ondergrond (DINO) ⎯ Gemeentelijke verwachtings- en beleidskaarten ⎯ Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (IKAW), maar enkel indien geen meer gedetailleerde regionale kaarten beschikbaar zijn ⎯ Amateurarcheologen, AWN

en/of heemkundevereniging ⎯ Provinciaal depot: archief van het Zeeuws Archeologisch Depot (ZAD)

5 Provinciaal Blad van Zeeland nr. 8080, 12 december 2019.

12

ARTEFACT RAPPORT 684

’S-GRAVENPOLDER, SERINGESTRAAT-MAGNOLIASTRAAT-VUURDOORNSTRAAT

2.2

Landschap en geologie

2.2.1

Landschappelijke ontwikkeling

Zeeland maakt deel uit van het zuidwestelijk zeekleigebied, een sterk gestapeld landschap bestaande uit eolische afzettingen, mariene sedimenten en sedentaat (veen). Omdat in beginsel de locatiekeuze van bewoning en nederzettingspatronen grotendeels te herleiden zijn op de mogelijkheden die het natuurlijke landschap daartoe bood, is het zinvol de landschappelijke ontwikkeling gedurende de laatste fase van het pleistoceen en het holoceen in beeld te krijgen. De landschappelijke evolutie van het Zeeuwse kustgebied kan geschetst worden aan de hand van de paleogeografische kaarten die door Vos en de Vries zijn gepubliceerd. 6 Deze paleogeografische kaarten zijn ontwikkeld door de analyse van grote hoeveelheden bodemdata en bieden aan de hand van momentopnamen inzicht in het waarschijnlijke landschapsbeeld. De veranderende landschappelijke omgeving gedurende de laatste 12.000 jaar en de globale ligging van het plangebied, wordt afgebeeld op figuur 4.7 Onder invloed van de stijgende temperatuur en het smelten van ijskappen in het boreaal (circa 8.400 – 6.950 v. Chr.) stijgt de zeespiegel en gaat hierdoor het pleistocene zandlandschap langzaam vernatten. Plantaardig materiaal wordt als een gevolg van het stijgende waterniveau niet meer afgebroken.

Eerst op de lager gelegen delen, maar later ook hogerop in het landschap groeit laag na laag een pakket veen dat lithostratigrafisch benoemd wordt als Basisveen (Formatie van Nieuwkoop). Deze veengroei doet zich eerst voor in het westen van Zeeland, maar de grens verschuift door de constante stijging van het waterpeil geleidelijk op in oostelijke richting. Aan het veenvormingsproces komt een einde in het midden tot laat-atlanticum (vanaf 5.500 v. Chr.). 8 Gaandeweg wordt namelijk door de sterke zeespiegelstijging en getijdenwerking de strandbarrière die het veenlandschap van de zee afschermt opgeruimd en loopt het noordelijke deel van Zeeland onder water. Er ontstaat hierbij een open kust met daarachter een groot getijdengebied bestaande uit platen, slikken en schorren. Grote delen van het oude pleistocene landschap en Basisveen worden door getijdengeulen uitgeschuurd. De afzettingen van het Laagpakket van Wormer (Formatie van Naaldwijk) die in dit getijdengebied gevormd zijn, zijn overwegend zandig maar kunnen ook bestaan uit kleiplaatgronden.9 Vanaf het subboreaal stagneert de stijging van de zeespiegel in die mate dat de sedimentatie en de stijging elkaar in balans houden. Er zetten zich hierbij meer kleiige sedimenten af. Deze klei is slap en bevat veel rietwortels.

Op de hoger opgeslibde kwelders groeit een dichte rietvegetatie in het getijdengebied en er gaat zich opnieuw veen vormen op de getijdenafzettingen, zodat er vanaf het midden-subboreaal (3.100 v. Chr.) een quasi gesloten kustbarrière van strandwallen ontstaat met daarachter een groot veenlandschap dat bestaat uit een veenmoeras met daartussen kleine vennen en veenstroompjes. 10 Geologisch wordt dit veen tot het Hollandveen Laagpakket van de Formatie van Nieuwkoop gerekend.11 Het veenmilieu verandert in het subboreaal van brak naar zoet en vervolgens van eutroof naar oligotroof en kan opgroeien tot ruim boven NAP. Omstreeks 500 v. Chr. bereikt het veenkussen zijn maximale omvang. Daarna treedt een geleidelijk verval in. Water uit dit veengebied zoekt zijn weg richting de zee in steeds breder wordende geulen. Hierdoor wordt de mariene invloed op het achterliggende land opnieuw geactiveerd. Tussen Vrouwenpolder en Oostkapelle, op Walcheren, doorbreekt het water de strandwal en ontstaat er achter de strandwal sluftergebied met

6 Vos en de Vries, 2018. 7 Delporte, 2021, 13 8 Van Rummelen, 1978: 62-64 9 Van Rummelen, 1978: 53; Delporte 2021, 13 10 Vos en Van Heeringen, 1997: 28 11 Delporte, 2021, 13

13

ARTEFACT RAPPORT 684

’S-GRAVENPOLDER, SERINGESTRAAT-MAGNOLIASTRAAT-VUURDOORNSTRAAT

een veelvoud aan smalle geulen die de verbinding tussen het veengebied met de zee versterkten. Het Veerse gat, de inbraakgeul tussen Walcheren en Noord-Beveland, is in oorsprong wellicht ook in deze periode ontstaan. 12

12 Vos en van Heeringen, 1997 paleogeografische kaart; Delporte, 2021, 13

14

ARTEFACT RAPPORT 684

’S-GRAVENPOLDER, SERINGESTRAAT-MAGNOLIASTRAAT-VUURDOORNSTRAAT

Figuur 4 Paleogeografische ontwikkeling Zeeland. Blauwe stip: globale ligging plangebied. Bron: Vos en de Vries 2018.

Tot in de late ijzertijd wordt de landschappelijke ontwikkeling voornamelijk bepaald door natuurlijke factoren zoals de morfologie van de ondergrond, de zeespiegelstijging en de gedifferentieerde afzettingen en opslibbing van sediment.

15

ARTEFACT RAPPORT 684

’S-GRAVENPOLDER, SERINGESTRAAT-MAGNOLIASTRAAT-VUURDOORNSTRAAT

Grofweg vanaf de Romeinse tijd gaat de antropogene invloed geleidelijk aan een meer bepalende rol spelen in de vorming en afbraak van het landschap. 13 De ontwatering van het veen door het graven van afwateringsgreppels en het verbreden en kanaliseren van de reeds aanwezige veenstroompjes resulteren in erosie van het oppervlakteveen en inklinken van het veenlandschap. De zee krijgt opnieuw vat op het gebied. De eerste tekenen van overstromingen dateren dan ook al uit de 2 de helft van de 2de eeuw. Vanaf het midden-subatlanticum (circa 250 n. Chr.) kan de zee ook verder en breder het achterland voorbij de strandwallen instromen, waardoor een nieuw getijdenlandschap ontstaat. 14 Het ontstaan van een nieuw getijdenlandschap vanaf deze periode resulteert in de sedimentatie van dikke pakketten klei en zand. Daar waar getijdengeulen zich hebben ingesneden worden zandige pakketten afgezet en de hoger gelegen veengronden worden afgedekt met fijner sediment, hoofdzakelijk zware klei. De afzettingen van het Laagpakket van Walcheren (Formatie van Naaldwijk), die daarbij tot stand komen, liggen tot op heden in vrijwel heel Zeeland aan het oppervlak. Ook de omgeving van het plangebied bestaat omstreeks 800 n. Chr. grotendeels uit een langzaam opslibbend kweldergebied. De geleidelijk aan droger en stabieler wordende situatie biedt nieuwe kansen.

Gedurende de eeuwen die volgden vindt dan ook een intensieve kolonisatie van het getijdengebied plaats. Het economische zwaartepunt ligt hier op schapenteelt en wolproductie. Vanaf dat ogenblik beginnen de bewoners zich ook met grootschalige bedijkingen tegen het water te beschermen en worden ook nieuwe gebieden (offensief) ingepolderd.15 In het nieuwgewonnen land wordt naast landbouw en veeteelt ook aan veenontginning gedaan. Het zoute veen kan namelijk gebruikt worden bij de productie van zout. Het weggraven van het veen heeft echter ook een aanzienlijke verlaging van het maaiveld en een erosie van het leefoppervlak tot gevolg. 16 De degeneratie van het landschap in de Late Middeleeuwen wordt bovendien in de hand gewerkt door slecht onderhoud van dijken, wat ertoe zal leiden dat dijkdoorbraken tijdens een stormvloed catastrofale gevolgen kennen, waarbij veel land verloren gaat. Het oostelijk deel van Zuid-Beveland (het verdronken land van Zuid-Beveland) welke na zware stormen aan het einde van de 16 e eeuw onder water komt te staan, is hiervan een van de bekendste exponent. Bovendien heeft dit ook fundamentele gevolgen voor de hydrografie van Zeeland. De hoofdstroom van de Schelde, die tot dat ogenblik steeds via het Kreekrak en de Oosterschelde zijn weg naar de zee had gevonden, verlegt zich zuidwaarts naar de Westerschelde.

Reeds eeuwen drong deze zeearm verder binnen in het land, maar door de plots ontstane ruimte die het water krijgt op de verdronken Bevelanden, kan de Westerschelde de laatste barrière opruimen en zich ontwikkelen tot zijn huidige dimensies.17

2.2.2

Aardkundige waarden

Geologie Op de Geologische Kaart van Nederland van Van Rummelen uit 1978 (figuur 5) is deel A van het plangebied gelegen in een gebied waar zich afzettingen van Duinkerke 3a (Laagpakket van Walcheren) op oudere afzettingen van Duinkerke op Hollandveen op afzettingen van Calais (Laagpakket van Wormer) bevinden (code A0.3a). In deel B van het plangebied bestaat de ondergrond in het zuidwestelijke gedeelte (code A0.3a) eveneens uit afzettingen van Duinkerke 3a (Laagpakket van Walcheren) op oudere afzettingen van Duinkerke op Hollandveen op afzettingen van Calais (Laagpakket van Wormer). De ondergrond in het noordoostelijke deel (code Bd0.3a) is daarentegen opgebouwd uit afzettingen van Duinkerke 3a (Laagpakket van Walcheren) op oudere afzettingen van Duinkerke op afzettingen van Calais (Laagpakket van Wormer). Zoals te zien op figuur 5 betreft het hier waarschijnlijk afzettingen van een oude kreek, waarbij het veen en mogelijk ook de top van de Wormer is weg geërodeerd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12893563/1