5 3 Formats taakvelden behorend bij rapport kerntakenonderzoek KplusV

Bijlage 4 Borsele in Beeld: Programma's en Taakvelden Deze bijlage gaat in op de wijze waarop de gemeente Borsele invulling geeft aan de verschillende programma's en taakvelden. Zij geeft een beeld van de wettelijke taken, het huidige beleid en de uitgaven op basis van de programmabegroting 2020. Er wordt informatie verstrekt over de mogelijkheden en beperkingen voor heroverweging. Deze bijlage bevat korte achtergrondinformatie bij het kerntakenrapport.

Borsele 22.738 inwoners (januari 2020) oppervlakte 195 km2 15 kernen

1. Bestuur, Dienstverlening en veiligheid Bestuursprogramma Borsele 2018 – 2022, Op weg naar Morgen. een open en transparante bestuurscultuur betrouwbaar, klantgericht en flexibel ‘zelforganiserend’ vermogen van de Borselse samenleving. Inwoners waarderen de dienstverlening van de gemeente bovengemiddeld. verdere digitalisering; mensen die minder ‘digitaalvaardig’ zijn niet uit het oog verliezen Borsele moet tot de goedkoopste gemeenten van Zeeland blijven behoren."

1

Programma: 1: Bestuur, dienstverlening en veiligheid Taakveld: 0.1: Bestuur Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Het bestuur van de gemeente bestaat uit de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders (B&W) en de burgemeester. De raad wijst een of meer accountants aan voor de controle van de jaarrekening. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Samenwerking dorpsraden: intensiteit wordt onder andere bepaald door het structureel overleg en extra overleggen. Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Geen keuzes v.w.b. kerntaken wel voor bezuinigingen. Deze zijn al bekend, zie hieronder. Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Kinderburgemeester/kinderraad. Subsidiëring dorpsraden. Een participatietraject gericht op Borsele in de toekomst (B2030) Deelname aan waarstaatjegemeente.nl Een goed leef- en woonklimaat in de grensregio Vlaanderen en Zeeland en verwerving van (Europese) subsidies: samenwerking in het North Seaport District onderzocht. Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? een inactieve rekenkamer Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Maatschappelijke consequentie van instellen kinderburgemeester/kinderraad is binding en voorlichting jongeren over gemeente en democratie.

Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer. North Sea District in gemeentelijke samenwerking. Gemeentelijk beleid Open en transparant bestuur Betrouwbare, klantgerichte en flexibele medewerkers. Ambitieniveau Gemiddelde ambitie, waarbij vooral ook verantwoordelijkheden bij de samenleving gelegd worden. 'Waar staat mijn gemeente' wijst uit dat 42% van de inwoners in Borsele (heel) veel vertr ouwen heeft in de manier waarop de gemeente wordt bestuurd, ten opzichte van 32% gemiddeld in Nederland. Slechts 11% heeft weinig of geen vertrouwen, ten opzichte van een landelijk gemiddelde van 20%. Projecten

Stand van zaken

Initieel budget

B2030

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

73.000

Kosten en baten (x€1.000)

2021

2022

2023

2024

Lasten Baten Saldo

1.327 12

1.327 12

1.327 12

1.327 12

Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

• • • •

B2030 is al meegenomen in begroting, bezuiniging van 37.555. Verder speeltuinen hier opgenomen als stelpost ten laste van B2030 voor 23.345. Restant bedrag B2030 jaarlijks is 12.000 en 15.000 voor ambtelijke inzet. Kinderburgemeester is al bekend mogelijke bezuiniging. Hiervoor is voor 2021 en verder geen bedrag begroot. Een subsidie voor de dorpsraden kan aangepast. Er kan worden bezuinigd op representatie.

Betekenis voor kerntakenonderzoek

Het besturen van de gemeente is een wettelijke taak. Daarmee liggen de meeste uitgaven op dit taakveld vast. Per raadsperiode kan de samenstelling van het college behalve in samenstelling ook in omvang anders zijn. Dit is geen vooraf af te wegen bezuiniging. Dit taakveld verder in de overwegingen van de taken niet betrekken. De bezuinigingen kunnen voor zover dit al niet is gedaan wel worden meegenomen. Dit betreft overigens geen substantiële bedragen, maar kunnen wel een voorbeeld vormen. 2

Programma: 1: Bestuur, dienstverlening en veiligheid Taakveld: 0.2: Burgerzaken Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? De gemeente moet de basisregistratie personen (BRP), de burgerlijke stand, nationaliteitswetgeving, de Kieswet, de Paspoortwet en de Wegenverkeerswet 1994 uitvoeren. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Alleen keuze om de maximum tarieven te hanteren voor documenten. D oet Borsele dit? Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Ontwikkeling hostmanship: Dienstverlening Nieuwe dienstverleningsvisie, communicatievisie en bijbehorend uitvoeringsprogramma Optimalisering digitale dienstverlening. Ontwikkelingen Burgerlijke stand. Herziene verordening burgerlijke stand Organisatie van de burgerlijke stand sluit in grote mate op de wensen van onze inwoners en bedrijven aan. Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? De gemeente Borsele kan keuzes maken in het niveau van dienstverlening. Dit zou dan in enige mate van invloed kunnen zijn op de personele lasten. Verder geen directe effecten. Mogelijk projectinvesteringen. Nog uit te zoeken. Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Maatschappelijke consequentie is het ervaren niveau van dienstverlening door inwoners.

Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer. Gemeentelijk beleid De gemeente wil goedkoop zijn en tegelijkertijd het bovengemiddelde dienstverleningsniveau verbeteren. Streefwaarde 80% digitale aanvragen bij producten uit basi sregistratie personen in 2023, 66% in 2020. Kwaliteitshandvest met servicenormen voor de geme entelijke dienstverlening. In dit handvest is onder andere vastgelegd dat de gemeente binnen 25 seconde de telefoon opneemt en maximaal 2 keer doorverwijst. Ook zijn er maximale wachttijden voor de balie en beantwoording van e -mails vastgelegd. Ambitieniveau Hoog ambitieniveau voor verbeterde dienstverlening. Ambitie wordt o.a. vertaald in het hostmanship en digitalisering Groslijst Borsele nr.:

Projecten Verkiezingen Tweede Kamer 2021 Hostmanship Receptie/Burgerzaken/i.s.m. dienstverleningsvisie Implementatie iBurgerzaken Koppeling archiefsysteem aan iBurgerzaken

Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

Start 2020

40.000

20.000

Wettelijk verplicht

2016

19.000

2018-2020

Kosten en baten (x€1.000)

2021

2022

2023

2024

Lasten Baten Saldo

580 298

580 298

580 298

580 298

Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

De uitgaven voor Burgerzaken, na correctie voor de begrote uitgaven voor trainees, vormen in de vergelijking met andere gemeenten geen aanleiding tot bezuinigingen. Wel kan Borsele kiezen voor een lager niveau van dienstverlening. Daarmee kan worden bespaard op personele lasten. Dit levert een relatief beperkte verlaging van uitgaven op. Geen effecten op de baten te verwachten. Een voorwaarde voor de bezuiniging is dat de personeelsformatie qua aard en omvang van de dienstverbanden kan worden aangepast. 3

Nazien of er keuzes mogelijk zijn om de producten van Burgerzaken en dienstverlening voor alle producten 100% kostendekkend te maken. Het verschil bedraagt per saldo ca. € 34.000. Betekenis voor kerntakenonderzoek

Het uitvoeren van burgerzaken is een wettelijke taak. De wijze en daarmee de omvang van dienstverlening is een keuze. De keuze kan worden meegenomen bij de overwegingen van de taken. De bezuiniging richt zich op de mate van dienstverlening en op het realiseren van efficiency. De formatieve consequenties kunnen circa 10 % formatievermindering zijn door beperking van openingstijden en na doorlichting van de efficiency. De raad kan besluiten tot een grotere of minder grote formatievermindering in relatie tot de gevolgen voor het niveau van dienstverlening.

4

Programma: 1: Bestuur, dienstverlening en veiligheid Taakveld: 1.1: Crisisbeheersing en brandweer Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? politie, brandweer en ambulancedienst Bij een crisis of een ramp is er meer coördinatie nodig. regionale crisisbeheersingsorganisatie in werking. De gemeente is verplicht: functionarissen te leveren voor de regionale crisisbeheersingsorganisatie; functionarissen in de crisisbeheersing op te l eiden en geoefend te houden; Acute hulpverlening (ambulancezorg, brandweerzorg en politiezorg) te garanderen door deelname aan de veiligheidsregio. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Een goed georganiseerde Veiligheidsregio. Een financieel gezonde en stabiele Veiligheidsregio. Op peil houden van de brandweerzorg. Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Aanrijtijden: basisnorm VRZ Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? De gemeente heeft kazernes in eigen beheer. Dit brengt naar verhouding tot andere gemeenten in Zeeland per inwoner meer kapitaal- en onderhoudslasten met zich mee. Orde van grootte € 294.000 en ca. 6 euro per inwoner meer dan gemiddelde van andere Zeeuwse gemeenten (€ 135.000 meer). De afspraak met de VRZ is dat de gemeente zorgt voor het beheer en onderhoud van de brandweerposten. Dit geldt voor alle Zeeuwse gemeenten.

Uitgangspunt is dat de gemeente eigenaar is van de posten en de VRZ gebruiker. De hogere (kapitaal)lasten moet vooral gezocht worden in het feit dat Borsele t.o.v. andere gemeenten relatief veel heeft geïnvesteerd in brandweerposten Nieuwdorp, Heinkenszand en in een brandweerkazerne Borssele. Dit heeft met het dekkingsgebied van doen en de kazerne in Borsele heeft ook een relatie met de Westerscheldetunnel. Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? Gegeven de uitgangspunten en de afspraken niet. Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Uitvoering door Veiligheidsregio Zeeland. Gemeentelijk beleid "Het voorkomen van crises of rampen heeft prioriteit. brandweerkorpsen voldoende toegerust zijn Doelstellingen programmabegroting 2020 Aanrijtijden brandweer binnen de norm: gelijk blijvende streefwaarde (8 -10-12) Ambitieniveau Minimaal, in lijn met het ambitieniveau van de Veiligheidsregio Zeeland. Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

Gestart

2.065.000

1.991.000

Jaarlijks 32.800 te reserverem

Kosten en baten (x€1.000)

2021

2022

2023

2024

Lasten Baten Saldo

2.136 0

2.150 0

2..162 0

2.176 0

Projecten Projecten VRZ (bv huisvesting brandweer/ Bluswater voorziening) Nucleair expertise centrum Bouw brandweerkazerne Heinkenszand/'sHeerarendskerke

Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

Gegeven de uitgangspunten en afspraken zijn geen concrete keuzes voor handen. Feit is dat Borsele gelet op spreiding en aanrijtijden in de regio een nadeel heeft v.w.b. de kosten van de kazernes in vergelijking met andere gemeenten. Keuze als actiepunt is om dit al dan niet te bespreken in verband van de Veiligheidsregio. Betekenis voor kerntakenonderzoek

Het uitvoeren van Crisisbeheersing is een wettelijke taak. Ook de bekostiging van de taak ligt vast in uitgangspunten en afspraken. In het kerntakenonderzoek gelden geen nadere overwegingen. 5

Programma: 1: Bestuur, dienstverlening en veiligheid Taakveld: 1.2: Openbare orde en veiligheid Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? De gemeente heeft de regie bij het ontwikkelen en invoeren van het totale veiligheidsbeleid. Voor het onderdeel fysieke veiligheid neemt de gemeente deel aan de veiligheidsregio. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Nota integrale Veiligheid aanpak van georganiseerde criminaliteit in de zeehaven. Het project “Meldt misdaad anoniem” Het handhaven van de Algemene plaatselijke Verordening onderzoeken mogelijkheden zijn tot samenwerking door de gemeenten met betrekking tot de inzet van boa’s. Aanpak ondermijnende criminaliteit. De verbinding tussen Openbare orde en Veiligheid en het sociale domein versterken. Controle prostitutiebeleid. Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Ervaren veiligheid inwoners. Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? In het kader van Bijzondere wetten: Alcohol en drugsbeleid, dit zit al in de begroting voor 2021 e.v. (12.000). Prostitutiebeleid, dit zit al in de begroting voor 2021 e.v.

(5.000) Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en gemeentelijke samenwerking (Veiligheidsregio Zeeland). Gemeentelijk beleid Bestuursprogramma 2018 – 2022: " We willen dat iedereen zich veilig voelt in zijn of haar woon -, werk-

en leefomgeving. We blijven pleiten voor voldoende wijkagenten." BOA meer (verbaliserende) bevoegdheden In het rapport Traject Veiligheidsstructuur Gemeente Borsele - Sociale veiligheid: - Fysieke veiligheid: - Nucleaire veiligheid: -"De veiligheidsafdeling beoordelen wij dus als onderbezet, zowel op uitvoerend niveau (BOA) als op ondersteunend/adviserend niveau (AOV’er)." Ambitieniveau Beleid in ontwikkeling. Ambitie is gericht op de sociale veiligheid . Projecten

Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

Actieplan aanpak gereorganiseerde criminaliteit zeehavens Kosten en baten (x€1.000)

2021

2022

2023

2024

Lasten Baten Saldo

402 11

404 11

404 11

404 11

Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

De uitgaven zijn voor ongeveer driekwart personele lasten. De personele capaciteiten zijn in de afgelopen jaren uitgebreid. Het is een keuze om de intensiteit voor zowel sociale als fysieke veiligheid lager te stellen. Dit is dan in tegenstelling met het beleid tot op heden. Borsele kent in vergelijking met de andere Zeeuwse gemeenten bij de begroting 2020 voor personele uitgaven lage re uitgaven. Hierbij zijn de uitgaven voor taakveld 1.1 en 1.2 opgeteld omdat voor de inzet veelal geen duidelijk onderscheid bestaat tussen deze taakvelden. Zie voor de duiding van de uitgaven het overzicht in de bijlage IV3. Indien Borsele de keuze wil maken om op deze taakvelden te bezuinigen dan zijn deze vooral op personeel gebied te realiseren.

6

Nazien of er keuzes mogelijk zijn om de producten inzake Bijzondere wetten 100% kostendekkend te maken. Het gaat daarbij om zeer uiteenlopende onderwerpen zoals bijvoorbeeld de Wet Bibob, Drank- en Horecawet of de Wegenverkeerswet. Betekenis voor kerntakenonderzoek

Het uitvoeren van de openbare orde en veiligheid is een gemeentelijke taak. Bezuinigingen lijken niet voor de hand te liggen anders dan dat eerdere beleidskeuzes worden teruggedraaid. In het kerntakenonderzoek is er geen aanleiding tot nadere overwegingen.

7

2. Verkeer en openbare ruimte "Bereikbaarheid van onze kernen en voorzieningen is van essentieel belang voor de leefbaarheid. Een goede infrastructuur, waarbij verkeersveiligheid prioriteit heeft, is daarbij een vereiste. "

Programma: 2: Verkeer en openbare ruimte Taakveld: 2.1: Verkeer en vervoer Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Volgens de wegenwet en de gemeentewet : wegen en bermen in de gemeente onderhouden. wegen, bruggen, dijken, duikers (civiele kunstwerken) en openbare verlichting in goede staat Planwet Verkeer en Vervoer samenhangend verkeer- en vervoerbeleid te voeren. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Wegen onderhoudsniveau van de kwaliteit van wegen beleidsplan openbare verlichting kwaliteitsniveau ± 60% van de wegen kwaliteitsniveau 6 of hoger Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Een bezuiniging heeft niet direct invloed op de zorgplicht. Op langere termijn wel. Situatie is dan lastig te herstellen en vaak tegen meerkosten. Dit een ambtelijk vaak gebezigde uiteenzetting, toch niet de ervaring dat dit in een later stadium manifest wordt. Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? Keuze voor soort verhardingen en intensiteit van beheer en onderhoud. Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer (uitvoering voor een deel door derden). En samenwerking met waterschap. Gemeentelijk beleid Het Gemeentelijk Verkeer en Vervoerplan (GVVP) •

Bereikbaarheid

•

Verkeersveiligheid

•

Leefbaarheid voor de inwoners in de kernen en in het buitengebied.

"In Zeeland werken alle wegbeheerders samen aan een duurzaam veilige inrichting van de verkeersinfrastructuur. Ambitieniveau Ambitieniveau is gemiddeld en volgt uit provinciale kaders, afspraken en kwaliteitstoetsen en uit de landelijke basiskenmerken wegontwerp. Projecten Herinrichting Provincialeweg Herinrichting Eendvogelstraat Herinrichting LangeweegjeSiguitsedijk

Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

Nog niet gestart

600.000

600.000

Andere wijze van dekking?

Idem

1.000.000

1.000.000

Idem

idem

1.000.000

1.000.000

Idem

Kosten en baten (x€1.000)

2021

2022

2023

2024

Lasten Baten Saldo

3.850 42

3.916 42

3.922 42

3.922 42

8

Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

Borsele betaalt naar verhouding tot het aantal inwoners en het aantal km wegen inclusief de wegen in onderhoud bij het Waterschap minder dan het gemiddelde van de gemeenten in Zeeland. Dit geldt ook voor alleen het onderhoud van de gemeentelijke wegen sec. Zie hiervoor de vergelijking uit het bijgevoegde IV3 overzicht begroting 2020. De gemeente heeft een keuze over de kwaliteit van onderhoud en beheer. Verder kunnen projecten worden uit- of afgesteld. De dotatie voorzieningen is structureel begroot op € 650.000. Begrotingstechnisch kan hierop ca. 600.000 aflopende tot 500.000 in de komende 4 jaar worden ‘bezuinigd’. Dit door niet door middel van de voorziening te reserveren voor vernieuwing/vervanging van wegen. Dit is ook in lijn met de voorschriften BBV. Investeringen in wegen anders dan jaarlijks regulier onderhoud zijn volgens het BBV te activeren en brengen daarna kapitaallasten met zich mee. De zelfde lijn geldt voor de voorziening lichtmasten. Overigens worden alle uitgaven onder de € 25.000 volgens de financiële verordening niet geactiveerd. Deze worden waar van toepassing wel ten laste van de voorziening gebracht. Een belangrijke mogelijkheid voor beperking van uitgaven op de korte termijn is het uitstellen van investeringen voor herinrichting van wegen en openbare ruimte , inclusief (delen van) Masterplan Nieuwdorp.

In de uitgaven voor beheer en onderhoud wegen zijn de kosten van straatreiniging begrepen. Deze kosten kunnen ook worden toegerekend aan Taakveld 7 .2 Riool en 7.3 Afval. Dit is een zaak van nadere afweging in verband met de kostendekking van Riool en Afval. Betekenis voor kerntakenonderzoek

Gegeven de aanwezigheid van wegen c.a. is de gemeente wettelijk gehouden deze te beheren en te onderhouden. De daarbij aan te houden kwaliteiten is een eigen keuze. Ook het plannen en zo nodig temporiseren van uitvoeringsprojecten is een keuze. Dat heeft mogelijk gevolgen voor de kwaliteit van de wegen. Het is aan de raad om te beslissen of er minder intensief onderhoud kan worden gepleegd zonder te veel afbreuk te doen aan de kwaliteit. Het taakveld Verkeer en vervoer verdient mede gelet op de grote structurele uitgaven overweging in het kerntakenonderzoek.

9

Programma: 2: Verkeer en openbare ruimte Taakveld: 7.5: Begraafplaatsen en crematoria Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? minimaal één gemeentelijke begraafplaats is in de gemeente (Wet op lijkbezorging). Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Toegankelijk en goed onderhouden begraafplaatsen. Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Een te beperkte mate van onderhoud kan maatschappelijke consequenties hebben. Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Er zijn 11 begraafplaatsen . Daarnaast zijn er in Borsele begraafplaatsen van kerkelijke en andere instellingen. Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer. Gemeentelijk beleid Doelstelling Programmabegroting: " De begraafplaatsen goed toegankelijk en netjes onderhouden. Ambitieniveau De gemeente heeft de ambitie om in iedere kern te voorzien in de basisvoorzieningen, waaronder ook begraafplaatsen. Projecten

Stand van zaken

Kosten en baten (x€1.000)

Initieel budget

2021

Lasten 382 Baten 326 Saldo Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

2022

2023

2024

382 326

380 326

380 326

De aanwezigheid van de begraafplaatsen is een feit, de kapitaallasten liggen daarmee vast. De keuze die voorligt heeft vooral betrekking op de mate van kostendekking en/of de intensiteit van beheer en onderhoud. 100% kostendekking doen 8 van de 13 Zeeuwse gemeenten. Het verschil tussen uitgaven en ontvangsten bedraagt afgerond ca. € 55.000. Bij de kadernota 2020 is een legesverhoging van € 50.000 aangegeven en in de begroting verwerkt. In plaats van volledige kostendekking van het huidige uitgavenniveau kan ook gekozen worden voor een kaderstelling van mindere kwaliteit van administratie, beheer en onderhoud. Een dergelijk kader wordt alleen effectief wanneer de uitgaven voor de ambtelijke inzet en de uitvoerende werken door derden kunnen worden teruggebracht. Om € 55.000 terug te brengen dient deze inzet met ongeveer 20% te worden teruggebracht. Op verhoging van tarieven voor grafrechten, begraven en vergunningen hoeft geen taboe te rusten ('verhoging niet acceptabel') maar wij constateren dat de tarieven in Borsele al aan de hoge kant zijn, ook in vergelijking met andere Zeeuwse gemeenten (zie https://www.monuta.nl/grafkostenmeter/). Meest voor de hand liggend is een keuze voor het terugbrengen van de kosten van beheer en onderhoud. Betekenis voor kerntakenonderzoek

De aanwezigheid van 1 gemeentelijke begraafplaats is wettelijk voorgeschreven. Borsele voldoet hieraan ruimschoots. De aan te houden kwaliteit is een eigen keuze. De keuze betreft naar verhouding in totaal geen groot bedrag, maar deze zijn wel structureel. Overweging in het kerntakenonderzoek is daarom mogelijk. De raad kan er voor kiezen een signaal naar de samenleving af te geven over het aantal begraafplaatsen in de gemeente. 10

3. Lokale Economie Bestuursprogramma 2018 – 2022: " pijlers van onze lokale economie zijn de havens, de agrarische sector en het Midden - en Klein Bedrijf. Om onze economische positie te behouden is samenwerking op regionaal, bovenregionaal en internationaal niveau noodzakelijk." " In faciliterende zin kunnen we onze bijdrage leveren aan het promoten van deze (streek)producten. (financieel) ondersteunde Stichting Landschapspark Borsele. in samenwerking met anderen bijdragen aan de economische promotie." Structuurvisie 2015 – 2020

Programma: 3: Lokale economie Taakveld: 0.3: Beheer overige gebouwen en gronden Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Bezit geen wettelijke plicht, als gebouwen of gronden in bezit dan voldoen aan bepaalde voorwaarden. wetten rondom de veiligheid van gebouwen en het gebruik van het gebouw of de grond. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Het beheren van gebouwen of gronden zijn strategische keuzes die onderdeel van beleid kunnen zijn. Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? Gronden of gebouwen kunnen worden afgestoten. Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer. Gemeentelijk beleid Borsele wenst een efficiënt gebruik van gebouwen en gronden en wil gebouwen en gronden afstoten die niet (meer) nodig zijn voor gemeentelijke taken. Zo mogelijk strategische inzet van (vrij van pacht komende landbouw-) gronden, bijvoorbeeld via Kavelruilbureau Zeeland. Ambitieniveau

Projecten

Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Kosten en baten (x€1.000)

2021

2022

2023

2024

Lasten Baten Saldo

155 168

155 168

156 168

156 168

11

Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

Mogelijkheid verkoop gronden en gebouwen bij gelegenheid. Verdere Lasten en Baten redelijk in evenwicht. Weinig mogelijkheden tot structureel financieel voordeel anders dan door afstoten van vastgoed waarvoor beheer en exploitatiekosten worden gemaakt. Dit komt bij de specifieke taakvelden aan de orde. Betekenis voor kerntakenonderzoek

Betreft geen taak die de gemeente per se moet uitvoeren. Echter de meeste gemeenten beschikken over vastgoed in beheer al dan niet met een specifieke doelstelling. Voor het kerntakenonderzoek zijn er geen specifieke overwegingen.

12

Programma: 3: Lokale economie Taakveld: 3.1: Economische ontwikkeling Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Deze taak is geen wettelijke verplichting. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Bijdrage haven- en industriecomplex aandeelhouderschap in North Sea Port Energieproductiebedrijf en het waterbedrijf Evides; aandeelhouderschap Ondernemersklimaat Nota Economisch Beleid inclusief uitvoeringsagenda. Ondernemersklimaat in regio De Bevelanden Structurele overleg met de bedrijfscontactfunctionarissen van de vijf Bevelandse gemeenten. Gezamenlijk opstellen van het bedrijventerreinprogramma. Gezamenlijke deelname aan Contacta en Startersdag. Uitvoering van de acties uit de Economische Agenda de Bevelanden: realiseren van een gezamenlijke website en social media. Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? Borsele heeft een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en betrokkenheid bij het aandeelhouderschap North Sea Port, Evides, en het ondernemersklimaat in Borsele.

Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Er kunnen mogelijk maatschappelijke consequenties zijn op het gebied van economische ontwikkeling, startende en stoppende ondernemers, werkgelegenheid, publieke-private en gemeentelijke samenwerking. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en gemeentelijke samenwerking. Gemeentelijk beleid De gemeente zet zich in voor actief aandeelhouderschap. De gemeente streeft naar 0 stoppende ondernemers, t.o.v. 160 in 2020. Ambitieniveau Hoog, door middel van actief aandeelhouderschap. Projecten

Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

Kosten en baten (x€1.000)

2021

2022

2023

2024

Lasten Baten Saldo

137 11

137 11

137 11

137 11

Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

In het Bestuursprogramma staan ambities met betrekking ontwikkeling lokale economie: MKB en agrarisch en ondersteuning landschapspark. Borsele kan zich de vraag stellen of en in hoeverre economische ontwikkeling vanuit gemeentelijk beleid en vanuit participaties regionaal en in ‘Havenschap’ maakbaar is. Het ‘Havenschap’ brengt anders dan mede dragen van risico’s en ambtelijke en bestuurlijke participaties geen specifieke uitgaven met zich mee. Dit is anders v.w.b. de overige op economie gerichte activiteiten in dit taakveld en de taakvelden 3.3 en 3.4 die hierna beschreven staan. Hier zijn keuzes mogelijk t.a.v. intensiteit. Denkbaar is dat de gemeente er voor kiest voor Economie in zijn geheel, niet meer uit te geven dan dat er ontvangen wordt. Het verschil tussen totale uitgaven voor Economie (€ 358.000) en ontvangsten (€ 91.000) bedraagt € 267.000. De ontvangsten kunnen worden verhoogd door het invoeren van toeristenbelasting. Borsele is volgens de IV3 de enige Zeeuwse gemeente die deze belasting niet heft. Met het heffen van toeristenbelasting kan Borsele bij een 13

keuze voor niet meer uitgeven dan wordt ontvangen, de uitgaven voor Economie om en nabij op het huidige niveau laten. Verder staan toeristische uitgaven (bijdrage aan stoomtrein en onderhoud toeristische voorzieningen op taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie. Met name de bijdrage aan de stoomtrein kan tot de economische taakvelden, m.n. 3.4 worden gerekend. Voor wat betreft subsidies en projecten kan in relatie tot de baten voor de uitgaven gekeken worden naar bijdragen aan de Zomerbus en de Stroomtrein Goes-Borsele en het uitvoeren van het Toeristisch Recreatief Actieplan. Betekenis voor kerntakenonderzoek

Economie betreft geen taakvelden die de gemeente wettelijk moet uitvoeren. De meeste gemeenten geven wel enige invulling aan het taakveld. Binnen het kerntakenonderzoek verdienen nut en noodzaak van activiteiten in relatie tot lasten en (mogelijke) baten overweging. Leidraad daarbij kan zijn de per saldo in te zetten middelen. Dat wordt opgenomen door KplusV, maar de raad kan er voor kiezen om een groter deel van de taak te schrappen of zelfs geheel te schrappen, of juist volledig in tact te laten.

14

Programma: 3: Lokale economie Taakveld: 3.3: Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Deze taak is geen wettelijke verplichting. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Structuurversterkingsfonds Landbouwsector ondersteuning aan duurzame en innovatieve initiatieven. Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? De bijdragen aan het structuurversterkingsfonds is aanpasbaar. Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Er kunnen mogelijk maatschappelijke consequenties zijn op het gebied van economische ontwikkeling, startende en stoppende ondernemers en samenwerking met relevante organisaties zoals ZLTO. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerk ing) Eigen beheer. Gemeentelijk beleid Doelstellingen jaarverantwoording 2019: - Een robuuste Zeeuwse economie met een goede kennisinfrastructuur, versterking in economische sectoren en stevige verbindingen tussen Ondernemingen, Onderwijs en Overheid. - Een sterke duurzame en innovatieve landbouwsector. Ambitieniveau Hoog. Stand van zaken

Initieel budget

Kosten en baten (x€1.000)

2021

2022

2023

2024

Lasten Baten Saldo

38 0

38 0

38 0

38 0

Projecten

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

Beperkt gelet op financiële omvang. Betekenis voor kerntakenonderzoek

Afwegen in het kader van taakvelden Economie als geheel: wel of niet een taak voor de gemeente en indien wel een taak: in welke omvang?

15

Programma: 3: Lokale economie Taakveld: 3.4: Economische promotie Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Deze taak is geen wettelijke verplichting. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Nota Economisch Beleid Leefbaarheid en winkelbestand Bedrijventerreinen Landschapspark Borsele Toeristische en recreatieve promotie Zeeland Zomerbus Toeristisch Recreatief Actieplan Stroomtrein Goes-Borsele Coördinatiegroep Bevelanden Recreatief Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? Voor alle hierboven genoemde niet-wettelijke activiteiten is de intensiteit aanpasbare in meer of mindere mate. Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Er kunnen mogelijk maatschappelijke consequenties zijn op het gebied van economische ontwikkeling, toerisme, startende en stoppende ondernemers en samenwerking met andere gemeenten, bedrijven en stichtingen. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of geme entelijke samenwerking) Eigen beheer en in gemeentelijke samenwerking. Gemeentelijk beleid De gemeente streeft volgens de programmabegroting 2020 naar: - Een toename van het aantal bezoekers van de website stichting Landschapspark Borsele.

- Een gelijkblijvende waardering van de woonomgeving van 8.2 - Een toename van het aantal bezoekers van gesubsidieerde attracties van 40.000 in 2020 naar 45.000 in 2022. - Een toename in het percentage bewoners dat tevreden is over recreatievoorzieningen . Ambitieniveau hoog Projecten Ontwikkelen/ begeleiden en uitvoeren Toeristisch Recreatief Actieplan 20192023 Actualiseren eindpuntvoorziening SGB Hoedekenskerke

Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Gestart 2019

100.000 voor 4 jaar

20.000 per jaar

gestart

250.000

50.000

2021

2022

2023

2024

177 80

177 80

167 80

Kosten en baten (x€1.000)

Lasten 183 Baten 80 Saldo Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

Consequenties stopzetten of niet starten

Daarnaast jaarlijkse subsidiëring stoomtrein van ca. 55.000

Per saldo beperkte uitgaven. Temporiseren van uitvoering van projecten. Betekenis voor kerntakenonderzoek

Afwegen in het kader van taakvelden Economie als geheel. Gaat de gemeente wel of niet door met economische promotie, en indien wel: in welke mate en wat mag dat kosten?

16

Programma: 3: Lokale economie Taakveld: 8.2: Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Gemeenten hebben geen wettelijke plicht om gronden te verwerven, te bewerken en te verkopen voor het verwezenlijken van plannen en bestemmingen. Wanneer dat wel gebeurt is de gemeente verplicht hiervoor exploitatieplannen op te stellen. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Nota Grondbeleid in 2020 en vaststelling aansluitend aan de Omgevingsvisie in 2021. Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? De gemeente heeft keuzemogelijkheden op het gebied van het beheren, verkopen of in erfpacht uitgeven van grond. Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Er kunnen mogelijk maatschappelijke consequenties zijn op het gebied van economische ontw ikkeling, aantal bedrijventerreinen en bedrijfsvestigingen, natuur, recreatie, woningbouw en startende en stoppende ondernemers. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Gemeentelijk beleid Doelstelling programmabegroting 2020: De gemeente streeft naar een afname van onbebouwd. De gemeente streeft naar een toename van het aantal bedrijfsvestigingen van 2400 in 2020.

Ambitieniveau Onvoldoende in beeld. Projecten

Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

Woningbouwplan Heinkenszand

Gestart

Grondexploitatie nog op te stellen

ntb

Tot nu toe besteed 46.000

Kosten en baten (x€1.000)

2021

2022

2023

2024

Lasten Baten Saldo

1.800 1.800

1.800 1.800

1.800 1.800

1.800 1.800

Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

Voor dit taakveld wordt geen saldo begroot. De genoemde baten en lasten zijn tamelijk fictief. Winst of verlies van grondexploitaties wordt niet structureel begroot. Een winst of verlies wordt bij de jaarrekening kenbaar. Betekenis voor kerntakenonderzoek

Dit taakveld binnen het programma Lokale Economie behoeft in het kerntakenonderzoek geen verder overweging.

17

4. Leefbaarheid, onderwijs, cultuur en sport In 2008 is er, op basis van interviews uit 2006, een onderzoek uitgevoerd door het Amsterdam Institute for Metropolitan and International Development Studies (AMIDSt) naar de sociale draagkracht van dorpen in Borsele, onder andere gericht op de leefbaarheid. Ondanks dat dit onderzoek 12 naar geleden is gepubliceerd, zijn de uitkomsten terug te zien in het huidige beleid. Het onderzoek concludeert dat: "de voorzieningen in de sociale infrastructuur zeker niet alleen een voorwaarde voor leefbaarheid zijn, maar nadrukkelijk ook het resultaat van wat dorpsbewoners met en voor elkaar ondernemen. Het zelforganiserend vermogen van een dorp en de steun door voorzieningen blijken elkaar daarin te compenseren. (…) Alles wijst erop dat sprake is van een veranderende onderbouwing van de algehele tevredenheid over het dorp en dat daarvoor het oordeel over de woonomgeving in betekenis toeneemt en het oordeel over voorzieningen in betekenis afneemt." Deze conclusies worden In het huidige beleid wordt verantwoordelijkheid voor de leefbaarheid bij de inwoners gelegd. De gemeente faciliteert daarbij. Bestuursprogramma 2018 – 2022: Leefbaarheid heeft alles te maken met de aantrekkelijkheid en geschiktheid van onze woon - en werkomgeving. Informele invloed gemeente op het gebied van onderwijs.

De gemeente voert in samenspraak met de schoolbesturen een toekomstgericht (huisvestings)beleid, waarbij aandacht is voor spreiding over de gemeente, goede en veilige bereikbaarheid, vervoer en mogelijkheden voor passend onderwijs. Cultuur en sport; de gemeente faciliteert en stimuleert. Leefbaarheid is van groot belang voor onze inwoners. Het verenigingsleven is de sociale ruggengraat van Borsele. Ontwikkelingen als vergrijzing, ontgroening en individualisering vormen bedreigingen voor het goed functioneren van verenigingen. Ze moeten int ensiever samenwerken voor voldoende leden en accommodatie-uitbating. Gemeente richt zich op huisvesting van de scholen, het bestrijden van (onderwijs)achterstanden, de ontwikkeling van brede scholen/integrale kindcentra en op de schoolbegeleiding. Verder een taak in zaken als leerlingenvervoer en het bestrijden van schooluitval.

Programma: 4: Leefbaarheid, onderwijs, cultuur en sport Taakveld: 4.1: Openbaar basisonderwijs Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Verplichting bewegingsonderwijsonderwijs mogelijk te maken. Verantwoordelijk voor passend onderwijs. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Nvt Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? Nvt Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer. Gemeentelijk beleid Ambitieniveau

Projecten

Kosten en baten (x€1.000) Lasten

Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

2021

2022

2023

2024

3

3

3

3

18

Baten 0 Saldo Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

0

0

0

Niet van toepassing. Betekenis voor kerntakenonderzoek

Dit taakveld behoeft in het kerntakenonderzoek geen verder overweging.

19

Programma: 4: Leefbaarheid, onderwijs, cultuur en sport Taakveld: 4.2: Onderwijshuisvesting Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Huisvesting van de basisscholen. Beheer en onderhoud van de gymzalen. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Onderhoud schoolgebouwen: • Gezamenlijke meerjarenonderhoudsplanningen. • Afspraken met de beheerscommissies van de brede scholen over de uitvoering van het onderhoud. • Via de onderhoudsservice overeenkomsten bieden we de scholen hulp. • Nieuwdorp plannen voor een nieuwe school. Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Gebrekkig onderhoud aan scholen en gymzalen kan het gebruik beïnvloeden. Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Brede scholen . Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? Op te starten scholen: wel of geen nieuwe brede school. Plannen voor nieuwbouw school in Nieuwdorp . School heeft 76 leerlingen. Ver onder gemiddelden van Borsele zelf en landelijk. Voor langere termijn aantal schoolvestigingen overwegen. In ieder geval iedere keer dat er geïnvesteerd moet worden in (ver)nieuwbouw en ontwikkelingen zoals het energiezuinig maken van (alle) scholen. Sluiten van scholen overwegen indien er een direct alternatief is voor aanwending van de vrijkomende gebouw(en).

Actief zoeken naar ander gebruik van schoolgebouwen, zeker van de scholen met relatief weinig leerlingen. Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer. Gemeentelijk beleid Kwaliteitsniveau van schoolgebouwen is qua onderhoudsconditie 100% overeenkomstig standaard Nibag. Ambitieniveau

Projecten

Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

Start 2017

Betreft nieuwbouw school (€ 2.144.000) en gymzaal (€ 1.876.000).

school (€ 2.144.000) en gymzaal ( € 1.876.000).

Besparing of uitstel van totale kapitaallasten per jaar € 163.000 bij 1,5% renteomslag.

2021

2022

2023

2024

864 121

854 121

854 121

Deelproject IKC n.a.v. keuzes Masterplan Nieuwdorp

Kosten en baten (x€1.000)

Lasten 870 Baten 121 Saldo Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

Op grond van de visie op Borsele ligt de keuze voor van concentratie van schoolvoorzieningen. Afstoten van schoolgebouwen levert daarbij alleen bij een passende nieuwe aanwending financiële baten op. Investeringen in (ver)nieuwbouw gericht op bijvoorbeeld duurzaamheid brengen extra structurele uitgaven met zich. Voor de taak onderwijshuisvesting’ worden per saldo in Borsele relatief lage uitgaven begroot. Zie bijgevoegd IV3 overzicht begroting 2020. Dit is een gevolg van de lage kapitaallasten omdat investeringen in het verleden direct ten laste van reserves zijn gebracht. Opvallend is dat de personele inzet wel groter is dan bij de meeste andere Zeeuwse gemeenten. Hier speelt het aantal scholen mogelijk een rol. Realisatie Integraal Kindcentrum (IKC) in Nieuwdorp overwegen binnen het totale Masterplan en de financiering daarvan. Kostendekkende verhuur brede scholen kan meer baten opleveren. 20

Betekenis voor kerntakenonderzoek

Vanuit visie waarbij sprake is van een beweging naar concentratie van schoolvoorzieningen krijgt dit taakveld binnen het kerntakenonderzoek verdere overwegingen. De raad kan hier een signaal afgeven aan de inwoners van Borsele waar hij met het voorzieningenniveau op dit taakveld naar toe wil. De effecten zullen pas over enkele jaren zichtbaar worden, als er concentratie plaatsvindt, gebouwen worden verkocht en herbestemd.

21

Programma: 4: Leefbaarheid, onderwijs, cultuur en sport Taakveld: 4.3: Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? De wettelijke zorgtaken van een gemeente voor onderwijs zijn: • voldoende openbaar onderwijs binnen de gemeente; • leerplichtwet; • Passend Onderwijs. • Vervoer voor leerlingen die elders passend onderwijs krijgen; • onderwijsachterstanden aan bij peuters (VVE); • Onderwijs voor volwassenen aanbieden. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Vervoer leerlingen uit het speciaal onderwijs Lokale Educatieve Agenda (LEA) Leerplicht: Het Regionaal Bureau Leerplicht (RBL): preventie Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Aanpassingen in de mate waarin vervoer voor passend onderwijs wordt aangeboden kan mogelijk voor toegangsdrempels en/of leerachterstanden in het passend onderwijs leiden. Aanpassingen in toezicht op de leerplicht kan mogelijk leiden tot leerachterstanden bij leerlingen.

Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Schoolbegeleiding subsidie Overleggroep Lokaal Onderwijsbeleid (OLOB) Afnemende leerlingenaantallen Brede school/Integraal Kind Centrum (IKC) Passend onderwijs Regionale afstemming van beleid van de schoolbesturen en de gemeenten in de Oosterschelderegio Onderwijsachterstandenbeleid /VVE Voldoende en kwalitatief voorschools aanbod voor peuters met een (risico op) ontwikkelingsachterstand . Subsidiëring peuterspeelzaalwerk. Aandacht voor laaggeletterden en mensen met minder digitale vaardigheden. Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? Er bestaan keuzemogelijkheden voor bovenstaande niet-wettelijke activiteiten voor de subsidiëring van schoolbegeleidingsdiensten, overleggen met schoolbesturen en kinderopvangorganisaties, ondersteuning van brede school/IKC, regionale afstemming over passend onderwijs, de mate van kwaliteit voor het tegengaan van onderwijsachterstanden en laaggeletterdheid. Keuzes t.a.v. intensiteit en kwaliteit. Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Aanpassingen aan de intensiteit of kwaliteit van bovenstaa nde kan gevolgen hebben voor doelgroepen. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en in gemeentelijke samenwerking. Gemeentelijk beleid Ambitieniveau

Projecten

Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

Kosten en baten (x€1.000)

2021

2022

2023

2024

Lasten Baten Saldo

1.921 386

1.922 386

1.897 386

1.874 386

22

Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

Heeft de gemeente een intensieve taak op het vlak van coördinatie brede school? V.w.b. schoolbegeleiding al begrepen in begroting 2021 e.v. -25.000 en -50.000. Leerlingenvervoer efficiënter organiseren. Niet eenvoudig om hier een bedrag c.q. een taakstelling aan te koppelen. Verminderen subsidie peuterspeelzaalwerk (240.000), d.w.z. of afbouw omvang mogelijkheden en/of hogere bijdrage ouders. Hierbij kan worden gewerkt met een taakstellend budget. Betekenis voor kerntakenonderzoek

Gelet op de omvang van de budgetten krijgt dit taakveld vanuit oogpunt van bezuinigingsmogelijkheden nadere overweging in het kerntakenonderzoek. De raad kan aangeven in welke mate hij ambtelijke inzet wil op dit terrein en in welke mate hij ondersteuning van het Peuterspeelzaalwerk door de gemeente een blijvende taak vindt.

23

Programma: 4: Leefbaarheid, onderwijs, cultuur en sport Taakveld: 5.1: Sportbeleid en activering Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Er is geen wettelijke verplichting. Er zijn wel relaties met de wetten in het sociaal domein en de Wet Publieke Gezondheid. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Sterke, vitale en financieel gezonde sportverenigingen Nota sport en bewegen/lokaal sportakkoord De kwaliteit van het bewegingsonderwijs Het organiseren van een grootschalig evenement op het gebied van sport en bewegen . Mogelijk Sportambassadeur Bewegen in openbare ruimte Combinatiefunctionarissen De Vitale Revolutie Project Stap je Fitter Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? Er zijn geen wettelijke verplichtingen, dus is er volledige keuzemogelijkheid op het gebied van intensiteit en kwaliteit. Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Aanpassingen aan de intensiteit of kwaliteit van bovenstaande kan mogelijk maatschappelijke consequenties hebben op onder andere het gebied van leefbaarheid en de volksgezondheid, bijvoorbeeld het aantal mensen met overgewicht en/of gezondheidsklachten. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer.

Gemeentelijk beleid De gemeente faciliteert en stimuleert. Sportnota 2016 – 2019 Het is niet duidelijk of er na 2019 vervolg is gegeven aan de sportnota. Ambitieniveau Hoog, door sporten te stimuleren zonder dat dit een wettelijke verplichting is. Projecten

Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

Project leefstijlcoaching Stapje Fitter re-integratie cliënten Kosten en baten (x€1.000)

2021

2022

2023

2024

Lasten Baten Saldo

265 0

265 0

265 0

214 0

24

Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

Subsidie breedtesport 2021, 2022 en 2023 (€ 50.750 per jaar) terugdraaien? Nagaan consequenties, lopende verplichtingen? Ambtelijke inzet sportbeleid, waaronder buurtsportcoaches verkleinen door minder stimuleren en faciliteren. Afzien van initiatieven zoals aanstellen van een sportambassadeur. Begrote personele lasten excl. overhead van afgerond € 170.000. Datzelfde geldt voor ondersteuning van samenwerking tussen verenigingen. Is dit een gemeentelijke taak? Overlaten aan de verenigingen; deze zoeken elkaar in de praktijk al op. Voor de verhoudingen tussen de Zeeuwse gemeenten zie het IV3 overzicht. Keuze om minder middelen beschikbaar te stellen Betekenis voor kerntakenonderzoek

Gelet op de omvang van de budgetten krijgt dit taakveld vanuit oogpunt van bezuinigingsmogelijkheden nadere overweging in het kerntakenonderzoek. Het gaat vooral om vermindering van de ambtelijke inzet. In hoeverre vindt de raad dat de burger hier een eigen verantwoordelijkheid heeft? Of moet de gemeente blijvend ondersteuning verlenen en zo ja in welke mate?

25

Programma: 4: Leefbaarheid, onderwijs, cultuur en sport Taakveld: 5.2: Sportaccommodaties Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Het is geen wettelijke taak om sportaccommodaties te realiseren en in stand te houden. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Voldoende en geschikte accommodaties voor sport en bewegen Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? Er zijn geen wettelijke verplichtingen, dus is er volledige keuzemogelijkheid op het gebied van intensiteit en kwaliteit. Er zijn contractuele verplichtingen met Sportfondsen Borsele B.V. Deze lopen tot 31 -12-2021. Om dit contract te beëindigen dient hierover voor 31-12-2020 te worden besloten. Dit is (te) kort dag. Dit betekent dat Borsele ‘stilzwijgend’ het contract met 10 jaar verlengt, d.w.z. tot en met 31 -12-2031. Overigens is dit in lijn met de overleggen met Sportfondsen over de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen die door Sportfondsen worden beheerd en geëxploiteerd. Deelnemen in deze investeringen door Sportfondsen worden gedaan in verband met de contractverlenging.

Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Aanpassingen aan de intensiteit of kwaliteit van bovenstaande kan mogelijk maatschappelijke consequenties hebben op onder andere het gebied van leefbaarheid en de volksgezondheid, bijvoorbeeld het aantal mensen met overgewicht en/of gezondheidsklachten. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en Sportfondsen Gemeentelijk beleid Ambitieniveau

Projecten

Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

Kosten en baten (x€1.000)

2021

2022

2023

2024

Lasten Baten Saldo

710 82

709 82

706 82

706 82

26

Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

Voor langere termijn bij onderschrijven van de visie op Borsele kan sprake worden van concentratie van de sportvoorzieningen. Het aantal sportaccommodaties is in overweging te nemen. In ieder geval iedere keer dat er geïnvesteerd moet worden in (ver)nieuwaanleg/-bouw. Sluiten van accommodaties overwegen indien er een direct alternatief is voor aanwending van de vrijkomende locatie(s). Actief zoeken naar andere financieel voordelige aanwending van locaties, zeker van de locaties met een naar verhouding niet intensieve bespeling. Directe beëindiging van accommodaties levert alleen voordelen op voor zover de gemeente vooral onderhoudswerkzaamheden uitvoert. Voor de taak ‘sportaccommodaties’ worden per saldo in Borsele relatief lage uitgaven begroot. Zie bijgevoegd IV3 overzicht begroting 2020. Dit is een gevolg van de lage kapitaallasten omdat investeringen in het verleden direct ten laste van reserves zijn gebracht en niet op de balans zijn gezet. In de begrote lasten is een bedrag voor Sportfondsen van begrepen. De gemeente Borsele heeft een exploitatieovereenkomst met Sportfondsen Borsele B.V. voor het exploiteren van De Stenge, De Zwake en Zwembad Stelleplas. De exploitatie van deze voorzieningen is commercieel. Volgens de overeenkomst is er geen mogelijkheid voor de gemeente Borsele om ons te mengen in deze exploitatie. De gebouwen zijn in eigendom van de gemeente.

Veel kosten zouden zonder exploitatie door Sportfondsen voor rekening van de gemeente blijven. Sportfondsen voorziet de gemeente Borsele in expertise op het vlak van exploitatie en beheer. De dotatie voorzieningen sportvelden is structureel begroot op 60.000 de uitnamen voor regulier onderhoud op 6.000. Begrotingstechnisch kan hier worden bezuinigd. Dit betekent wel dat niet meer gereserveerd wordt voor vernieuwing/vervanging van sportvelden. Dit is in lijn met de voorschriften BBV. Investeringen in sportvelden anders dan jaarlijks regulier onderhoud zijn volgens het BBV te activeren en brengen daarna kapitaallasten met zich mee. Voor het niveau van het treffen van financiële voorzieningen zijn nog nadere aannames te doen o.a. aan der hand van het MJOP. Betekenis voor kerntakenonderzoek

Gelet op de omvang van de budgetten krijgt dit taakveld vanuit oogpunt van Visie op Borsele, het anders kunnen uitvoeren van taken en de bezuinigingsmogelijkheden nadere overweging in het kerntakenonderzoek. De raad kan beslissen tot verdere concentratie van sportaccommodaties. Hiermee wordt een signaal afgegeven aan inwoners en verenigingen om te werken aan concentratie en daarmee vermindering van aantallen accommodaties. Dit kan leiden tot nauwere samenwerking en mogelijk ook tot fusies. Er zijn dan eenmalige inkomsten door verkoop en herbestemming van gronden of accommodaties en in sommige gevallen besparingen door vermindering van beheer en onderhoud.

27

Programma: 4: Leefbaarheid, onderwijs, cultuur en sport Taakveld: 5.3: Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Voor dit taakveld zijn geen wettelijke verplichtingen. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Cultuurbeleid nota “Borsele Cultureel in beeld”. De Zeeuwse Muziekschool Deelname en subsidiëren regionale programma Kunst en Cultuureducatie. Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? Er zijn geen wettelijke verplichtingen, dus is er volledige keuzemogelijkheid op het gebied van intensiteit en kwaliteit. Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Aanpassingen aan de intensiteit of kwaliteit van bovenstaande kan mogelijk maatschappelijke consequenties hebben op onder andere het gebied van het aantal leden bibliotheek, aantal leerlingen muziekschool, toerisme en geletterdheid. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Eigen beheer en gemeentelijke samenwerking. Gemeentelijk beleid De Culturele Raad Borsele adviseert de gemeente. Cultuurnota Borsele Cultuur in beeld 2017 – 2020 beschrijft: De beleidsvrijheid van gemeenten op dit gebied is groot. Het belangrijkste beleidsinstrument is subsidieverlening.

(…) Ambitieniveau Hoog, door het aanstellen van een culturele raad, zonder dat de gemeente wettelijke bevoegdheden heeft. Borsele wil de gemeente voor inwoners en toeristen aantrekkelijk zijn. Projecten

Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

Kosten en baten (x€1.000)

2021

2022

2023

2024

Lasten Baten Saldo

274 0

274 0

274 0

274 0

Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

Voor dit taakveld worden per saldo in Borsele relatief lage uitgaven begroot. Zie bijgevoegd IV3 overzicht begroting 2020. Beëindigen deelname aan Zeeuwse muziekschool. Dit is al in beeld. De jaarlijks bijdrage bedraagt € 108.000. De kosten van uittreden (eenmalig) zijn nog niet duidelijk. Voor de gemeenten Vlissingen en Sluis is er een procedure over de hoogte van de uittreedsom geweest. Als voor Borsele de lijn van de uitkomsten van die procedure wordt gevolgd dan is een indicatie voor de uittreedsom een bedrag van € 470.000. Overigens geldt er een termijn van 2 jaar voordat een uittreden effectief kan worden. De principiële vraag blijft of Borsele het als een kerntaak ziet om muziekonderwijs mogelijk te maken. Subsidiëringen kunnen worden aangepast. Uitgaven voor ambtelijke inzet zijn naar verhouding tot de totale uitgaven fors (20%) en zijn bijna even hoog als het totaal bedrag aan subsidies en wat minder als subsidies taakveld 5.4 Musea erbij worden geteld . Hier kan een taakstelling worden overwogen. 28

Bijdrage aan SWVO voor (cultuur)educatie beperken. Deze bijdrage loopt al heel lang. Deze vergoeding heeft zijn basis in het Convenant Regionaal Cultuurarrangement dat ooit met de provincie is afgesloten. Indertijd was het bedrag waarschijnlijk berekend op basis van het aantal 4 tot 18 jarigen in de gemeenten. Vervolgens is het jaarlijks aangepast op basis van de VZG norm. Het i s zo dat van deze middelen het KCE (Het Kunst- en Cultuureducatie Oosterschelderegio (KCE Oosterschelderegio)) wordt bekostigd. Zij organiseren een cultureel aanbod voor de basisscholen. Veel scholen uit onze gemeente maken hiervan gebruik. Cultuur maakt onderdeel uit van het curriculum van basisscholen. Als Borsele geen of minder bij gaat dragen aan (cultuur)educatie via SWVO zullen de scholen geen of minder gebruik meer van de diensten van het KCE kunnen maken. Daarnaast wordt een deel van deze middelen ingezet als matchingsgeld voor de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK). CMK stelt het KCE in staat aan deskundigheidsbevordering te doen van leerkrachten en te helpen bij implementatie van het cultuuronderwijs op de scholen. Als Borsele de bijdrage aanpast dan zal dit naar verwachting gevolgen hebben voor de andere gemeenten in de regio. De kosten voor hen zullen omhoog gaan. De verwachting is dat dan ook een afkoopsom zal worden gevraagd.

De gemeente Reimerswaal heeft een aantal jaren geleden schijnbaar ook de intentie gehad om te stoppen met de bijdrage aan het KCE. Maar uiteindelijk bleken er zoveel haken en ogen aan te zitten dat ze dit voornemen niet hebben doorgezet. Betekenis voor kerntakenonderzoek

Gelet op de omvang van de budgetten krijgt dit taakveld vanuit het anders of niet meer uitvoeren van taken en de bezuinigingsmogelijkheden nadere overweging in het kerntakenonderzoek. Effecten voor de uitgaven voor de Muziekschool gelden pas op wat langere termijn. Mogelijk dat het losmaken van Borsele uit de samenwerking op de korte termijn extra kosten met zich meebrengt. De maatschappelijke effecten hangen af van de beoordeling (door de raad) van de mate waarin inwoners (en groepen inwoners) gebruik maken van de voorziening.

29

Programma: 4: Leefbaarheid, onderwijs, cultuur en sport Taakveld: 5.4: Musea Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Voor musea bestaat geen wettelijke verplichting. Gemeentelijke collecties dienen goed beheerd te worden. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Musea Musea en evenementen die betrokken zijn bij lokale historie stimuleren. De nieuwe structurele subsidieregeling voor onze musea toepassen en na afloop van het jaar evalueren. Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? Er zijn geen wettelijke verplichtingen, dus is er volledige keuzemogelijkheid op het gebied van intensiteit en kwaliteit. Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Aanpassingen aan de intensiteit of kwaliteit van bovenstaande kan mogelijk maatschappelijke consequenties hebben op onder andere het gebied van het aantal bezoekers aan musea en toerisme. Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerki ng) Eigen beheer. Gemeentelijk beleid Cultuurnota 2017 – 2020 Ambitieniveau

Projecten

Stand van zaken

Initieel budget

Te besteden budget

Consequenties stopzetten of niet starten

Kosten en baten (x€1.000)

2021

2022

2023

2024

Lasten Baten Saldo

33 0

33 0

33 0

33 0

Betekenis voor lasten en baten mogelijke keuzes

Borsele heeft in vergelijking tot andere gemeenten beperkte uitgaven. De subsidies (totaal € 31.000) kunnen beperkt. Dit levert relatief weinig op. Hier afwegen wat verloren gaat bij beperking subsidies. Betekenis voor kerntakenonderzoek

Gelet op de omvang van de budgetten dient de gemeenteraad aan te geven of dit taakveld als bezuinigingsmogelijkheden nadere overweging in het kerntakenonderzoek krijgt.

30

Programma: 4: Leefbaarheid, onderwijs, cultuur en sport Taakveld: 5.6: Media Wat moet de gemeente (wettelijk) doen? Mediawet biedt mogelijkheden voor initiatieven ondersteunen. De bibliotheekwet van 2015 biedt mogelijkheden voor gemeenten. Welke keuzes mogelijk binnen wettelijke taken? (kwaliteit, intensiteit) Bijdrage aan Regionale omroep Bibliotheek Mogelijke maatschappelijke consequenties van keuzes? Doet de gemeente meer dan wettelijk verplicht is? Is er een keuzemogelijkheid v.w.b. intensiteit en kwaliteit aanpasbaar? Op welke termijn? Mogelijke maatschappelijk consequenties van keuzes? Wijze van uitvoering: (eigen beheer en/of gemeentelijke samenwerking) Gemeentelijke samenwerking Gemeentelijk beleid Cultuurnota 2017 – 2020: Wij blijven nauw betrokken bij het proces met betrekking tot de toekomst van de bibliotheek Oosterschelde. Ambitieniveau