5 2 Rapport kerntakenonderzoek KplusV
Tekst van het document
De gemeente Borsele kan binnen haar wettelijke taken keuzes maken voor het niveau van onderhoud, het aantallen speel- en recreatievoorzieningen en het aantal afgegeven omgevingsvergunningen voor ruimtelijke ingrepen. Extensiveren van het onderhoud heeft een verminderde ambtelijke inzet tot gevolg. Op basis van vergelijking met andere gemeenten qua uitgaven en hoeveelheden openbaar groen en recreatie kan Borsele op jaarbasis aanmerkelijk minder begroten. Borsele meet zich qua uitgaven met de grotere Zeeuwse gemeenten. De uitgaven voor personele inzet maken hiervan ongeveer 50% uit. Op dit taakveld heeft Borsele veel projecten in de programmabegroting opgenomen waaraan (nog) geen budget is gekoppeld. Uit oogpunt van waarborg van een structureel begrotingsevenwicht en vandaar inzicht in de beoogde uitgaven is het mogelijk dat de projecten allen worden heroverwogen. Daarmee geeft de gemeenteraad invulling aan het uitgangspunt dat de gemeenteraad de (financiële) kaders stelt voor de uitvoering.
24
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
1
1a
1
2
3
Januari 2021
Keuzes Alle projecten waaraan geen budget is verbonden worden door de gemeenteraad heroverwogen gekoppeld aan de kosten van de projecten en rekening houdend met het streven naar een structureel begrotingsevenwicht. Indicatie van de omvang van het budget dat de raad wil besteden aan openbaar groen en (openlucht) recreatie (nu circa € 1,2mln.). Handelingen Het college vragen om in overleg te treden met dorpsraden en andere lokale organisaties over de inrichting en kwaliteit van openbaar groen en (openlucht) recreatiemogelijkheden in Borsele. Het college vragen om in 2021 plannen voor te leggen aan de raad over inrichting en onderhoud openbaar groen en de groenstructuur in Borsele. Eventuele opbrengsten zijn mogelijk vanaf de 2e helft 2021 en volledig effect in 2022. Het college te vragen om met inwoners in overleg te treden over overdoen van eigendom openbaar groen en/of onderhoud van openbaar groen. Dit kan dan worden geeffectueerd vanaf tweede helft 2021.
5.4 Inhuur externe capaciteit Taakveld
Maatregel
Bezuiniging
0.4 Overhead
Vermindering inhuur voor Vermindering jaarlijkse tijdelijke opvang capaciteit, uitgaven voor inhuur tijdelijke uitbreiding van capaciteit of tijdelijke expertise. Vermindering inzet communicatie Vermindering ambtelijke inzet
Raadsleden hebben in dit onderzoek beperking van de kosten van inhuur van capaciteit hoge prioriteit toegekend. Gedurende een jaar vindt in Borsele, net als bij andere gemeenten, meer inhuur plaats dan in de begroting voorzien. Het effect hiervan komt in tussentijdse rapportages en bij de jaarrekening tot uiting. Meer inhuren dan begroot heeft daarmee geen invloed op een structureel begrotingsevenwicht. Over onvoorziene en niet begrootte inhuur vindt in Borsele altijd specifieke besluitvorming plaats. Deze prioriteit vatten wij daarom op als een behoefte aan inzichtelijke besluitvorming en financiële dekking en monitoring van de voortgang van de uitgaven voor inhuur. De besluitvorming over inhuur kan dan gekoppeld worden aan besluitvorming over de uitvoering of mate van uitvoering van een gemeentelijke taak of een project. Raadsleden kennen ook prioriteit toe aan het beperken van de inzet voor communicatie. Dit onderdeel van de overheadkosten brengt beleidskeuzes met zich mee, bijvoorbeeld met welke intensiteit de gemeente wil communiceren en voorlichten. Begrote uitgaven van circa € 360.000 aan personele lasten voor communicatie kunnen worden verminderd of getemporiseerd. 5.5 Bezuinigingen zonder prioriteit De analyse van de kerntaken van Borsele wijst uit dat de gemeente ook op een aantal andere taakvelden kan bezuinigen.
Het verlagen van subsidies aan onder meer musea, monumenten, recreatieve voorzieningen, ouderenwerk, jeugdwerk en dorpsraden werd door raadsleden niet geprioriteerd. Dergelijke maatregelen staan achter in de rij. Hiermee wordt duidelijk dat Borsele in 25
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Januari 2021
de breedte subsidies zoveel als mogelijk wil continueren. Ook onderwerpen zoals het aanpassen van de uitgaven voor de Sloebossen of het extensiveren van onderhoud aan speeltuinen kunnen qua prioritering niet op draagvlak in de raad rekenen. Dit zien wij eveneens als richtinggevend voor de gemeente die Borsele wil zijn. De volgende taakvelden krijgen geen prioriteit van de raad: Taakveld
Maatregel
Bezuiniging
7.5 Begraafplaatsen
Extensiveren onderhoud
5.7 Speeltuinen
Extensiveren onderhoud
Lagere kwaliteit van het groen/beeldkwaliteit Lagere (beeld-) kwaliteit
5.7 Sloebos en andere bossen 0.1 Dorpsraden
Verminderen uitgaven ontwikkeling Sloebossen Verlagen Subsidie
3.4 Recreatieve voorzieningen (zomerbus, stroomtrein, landschapspark Borsele, speeltuinen)
Verlagen subsidie
5.4 Musea
Verlagen subsidie
6.1 Subsidies ouderenwerk, maatschappelijke activering, jeugd. 8.3 Subsidies dorpsvernieuwing en monumenten
Subsidies beperken
Subsidies beperken
26
Verminderen uitgaven Verminderen subsidie uitgaven Verminderen subsidieuitgaven
Verminderen subsidieuitgaven Verminderen subsidieuitgaven Verminderen subsidieuitgaven
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Januari 2021
6 Verhoging financiële baten De vorige hoofdstukken hebben betrekking op de visie over heroverweging van taken die leiden tot vermindering van lasten voor de gemeente (hoofdstuk 4) en bezuiniging op taken en taakuitvoering (hoofdstuk 5). Om tot een structureel begrotingsevenwicht te komen kan behalve naar de lasten ook naar de baten worden gekeken. Daarvoor bestaan in de gemeente Borsele verschillende mogelijkheden. Het gaat om maatregelen die leiden tot verhoging van baten op grond van: • de rioolheffing • de afvalstoffenheffing • de onroerend zaakbelasting • verhuur van onroerend goed • wijziging van afschrijvingstermijnen. 6.1 Heffingen Taakveld
Heroverwegingssoort
Visie
7.2 Riolering
H. Kostendekkend maken van dienstverlening;
5. Dienstverlening is kostendekkend
7.3 Afval
H. Kostendekkend maken van dienstverlening;
5. Dienstverlening is kostendekkend
Kostendekkende tarieven voor riool en afval passen bij de prioriteiten die raadsleden in het onderzoek hebben aangegeven. De principekeuze om toe te werken naar kostendekkende tarieven is eerder min of meer al gemaakt door de raad van Borsele en de prioritering bevestigt de keuze. In de overzichten gericht op het financieel perspectief van visie, taken en maatregelen, is op basis van de financiële indicaties door KplusV, aangegeven dat afhankelijk van de keuzes die de raad maakt, de extra baten vanaf 2022 kunnen worden gerealiseerd en dat de kostendekking voor het eerst vanaf 2023 volledig wordt bereikt. Bij de specificeren van de keuzes kan hiervan worden afgeweken.
1 2 3
1
2
Keuzes Wel of niet de derving voor kwijtschelding en de uitgaven voor straatreiniging toerekenen aan de kosten van de rioleringen en afvalinzameling. Handhaving van het uitgangspunt van 100% kostendekkende heffing. De termijnen waarin de 100 % kostendekkend gerealiseerd wordt. Handelingsperspectief De raad kan het college richting geven of en in hoeverre en op welke termijn de kostendekking van Riool en Afval te betrekken bij de herstelbegroting. De mogelijke financiële bijdrage aan de herstelbegroting staan in de bijlagen. De raad kan er voor kiezen om niet op korte termijn maatregelen te nemen in het kader van de herstelbegroting, maar het college de opdracht te geven om verschillende baten in breder perspectief van andere inkomsten zoals de OZB te plaatsen. De raad kan het college opdracht geven om de effecten van het kostendekkend maken van Riool en Afval nader uit te werken en daarvoor vooraf aan de kadernota 2022 met een voorstel te komen.
27
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Januari 2021
6.2 Onroerend Zaak Belasting Taakveld
Heroverwegingssoort
0.61
OZB Woningen
0.62
OZB niet-woningen
I. Verhoging van baten en andere inkomsten. I. Verhoging van baten en andere inkomsten.
Visie
Raadsleden hebben in dit onderzoek geen prioriteit gegeven aan verhoging van de OZB. Dit hoeft niet te betekenen dat de OZB niet wordt verhoogd. Zo kan de OZB de inflatiecorrectie volgen of daar net boven zitten. Een verhoging met 1% boven de inflatiecorrectie verhoogt de inkomsten met circa € 70.000 tot € 80.000 per jaar. Een dergelijke verhoging kan bijdragen aan het creëren van begrotingsevenwicht en kan ook in de plaats komen op vermindering van uitgaven aan taken in de omvang van mogelijke extra OZB baten.
1
1 2
Keuzes Is het verhogen van de OZB boven de inflatiecorrectie voor de raad uitgesloten of wil de raad het verhogen overwegen in het licht van de mate van (tijdige) acceptatie en/of haalbaarheid van andere maatregelen? Handelingsperspectief De raad kan het college richting geven of en in hoeverre en op welke termijn de verhoging van de OZB boven de inflatiecorrectie betrokken kan worden bij de herstelbegroting. Een ander perspectief is dat de raad het college opdracht kan geven om de effecten van het verhogen van de OZB uit te werken in een breder perspectief van de lastendruk en daarvoor in verband met de kadernota 2022 met een voorstel te komen. Dat biedt geen soelaas op korte termijn voor de herstelbegroting.
6.3 Huurbaten Taakveld
Heroverwegingssoort
Visie
4.3 Brede School
I. Verhoging van baten en andere inkomsten.
5. Dienstverlening is kostendekkend
Verhuur voor brede scholen levert baten op. Kostendekkende verhuur brede scholen levert meer baten op. Bij de brede scholen is tot nu toe geen sprake van een kostendekkende verhuur. Deze maatregel heeft bij raadsleden in het onderzoek geen hoge prioriteit gekregen. 1
1
2
Keuzes Wil de gemeente de maatregel treffen om de huren van de brede scholen zodanig te verhogen dat deze kostendekkend worden? Handelingsperspectief De raad kan het college richting geven of, in hoeverre en op welke termijn de huren van de brede scholen kostendekkend moeten zijn en of dit betrokken kan worden bij de herstelbegroting. Zonder de verhoging van huren voor de brede scholen bij de herstelbegroting te betrekken kan de raad het college opdracht geven om de effecten en de risico’s van het verhogen van de huren voor de brede scholen uit te werken in een voorstel dat met de Kadernota 2022 of de Begroting 2022 kan worden afgewogen. 28
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Januari 2021
6.4 Aanpassing (verlenging) van afschrijvingstermijnen Taakveld 0.4 Overhead 0.5 Afschrijvingstermijnen
Heroverwegingssoort Niet specifiek benoemd
Visie Niet benoemd
Termijnen van afschrijven is een onderwerp dat op 19 november is ingebracht vanuit de raad. Meestal zijn deze termijnen beschreven in de financiële verordening van een gemeente in het hoofdstuk Financieel beleid onder ‘Waardering en afschrijving vaste activa’. Daarbij worden de termijnen veelal in een tabel voor de verschillende activa aangegeven. Zo ook in Borsele. Er zijn gemeenten die al naar gelang de soort activa wat langere termijnen voor afschrijven hanteren dan Borsele. Dit geldt met name voor de zogenaamde vaste activa. Bij het verlengen van afschrijvingstermijnen is altijd de vraag te stellen in hoeverre dit reëel is. Daarmee worden de afschrijvingslasten jaarlijks verlaagd door deze over een langere periode te spreiden. Bij veel vaste activa is in de praktijk waarneembaar dat ook binnen de geldende afschrijvingstermijnen vaak tot aanzienlijke herinvesteringen wordt overgegaan om bijvoorbeeld aan de eisen van de tijd te voldoen. Bij het overwegen van de afschrijvingstermijnen geldt daarom de vraag of er geen sprake wordt van een boekhoudkundig ‘rijk rekenen’? 1
1
2
Keuzes Wil de gemeente verlengingen van de afschrijvingstermijnen in overweging nemen? Handelingsperspectief De raad kan het college richting geven of en in hoeverre en op welke termijn er duidelijkheid moet zijn over de effecten en risico’s van het verlengen van afschrijvingstermijnen en of dit betrokken moet worden bij de herstelbegroting. Zonder de verlenging van afschrijvingstermijnen bij de herstelbegroting te betrekken kan de raad het college opdracht geven om de effecten en de risico’s van het verlengen van de afschrijvingstermijnen uit te werken in een voorstel dat met de kadernota 2022 of de begroting 2022 kan worden afgewogen.
29
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Januari 2021
7 Duurzaam financieel perspectief Aanleiding voor het kerntakenonderzoek is dat er keuzes worden gemaakt die een waarborg bieden voor een duurzaam financieel perspectief voor de gemeente, waarbij inkomsten en uitgaven in evenwicht zijn en er sprake is van gezond financieel weerstandsvermogen. In dit hoofdstuk gaan wij in op het financiële vraagstuk waarvoor de gemeente zich gesteld ziet en de wijze waarop dit vraagstuk met de keuzes wordt opgepakt. Het financiële vraagstuk In de sessies van raadsleden op 17 september, 28 oktober en 19 november 2020 is het financiële vraagstuk van de gemeente voorgelegd en toegelicht. De bedragen in Tabel 7.1 zijn de financiële tekorten die moeten worden weggewerkt. Daarbij is reeds rekening gehouden met het activeren van investeringen conform het BBV in plaats van bekostiging vanuit een jaarlijkse voorziening zoals de gemeente tot nu toe deed. Zie Bijlage 1 voor een toelichting op de berekening van het financiële vraagstuk waarvoor Borsele zich gesteld ziet. 2021
2022
2023
2024
Structurele tekorten bij ongewijzigd beleid € - 1.112.000 € -1.499.000 € -2.144.200 € -2.116.200 Tabel 7.1 Financieel vraagstuk voor de gemeente Borsele op grond van de programmabegroting 2021-2024
Financiële effecten van heroverweging van taken, bezuinigingen en verhoging baten In de hoofdstukken 4, 5 en 6 zijn maatregelen opgenomen die moeten bijdragen aan een takenpakket van de gemeente Borsele voor het bereiken van een duurzaam financieel perspectief. In die hoofdstukken is aangegeven welke matregelen genomen kunnen worden. Ook is aangeduid welke keuzes daarin nog te maken zijn door de gemeenteraad. De gemeenteraadsleden hebben tijdens de sessie van 19 november 2020 prioriteiten gesteld ten aanzien van de heroverweging van taken, de bezuinigingen en de verhoging van de baten uit de genoemde hoofdstukken. De resultaten van die prioritering zijn afgebeeld in figuur 2.1 van Bijlage 2. Aan de Top 20 van de prioritering zijn door KplusV indicatieve bedragen gekoppeld. Het zijn bedragen die door KplusV zijn opgenomen binnen de bandbreedte van minimum en maximum bedragen die reëel past bij de programmabegroting van Borsele voor 2021-2024. Deze bandbreedten zijn eerder op 19 november met de raad vooraf aan het prioriteren gedeeld. De indicatieve bedragen die KplusV heeft opgenomen, zijn mede gebaseerd op ervaringen bij andere gemeenten. Maar iedere gemeente en iedere gemeenteraad maakt zijn eigen afwegingen. De gemeenteraad van Borsele kan andere keuzen maken en kan bedragen verhogen of verlagen.
De keuze voor verhoging of verlaging bij het ene taakveld kan consequenties hebben voor een ander taakveld. Theoretisch is het zo dat als de maatregelen van de Top 20 prioriteiten worden genoemd, deze de financiële effecten hebben die in onderstaande tabel zijn opgenomen. De volledige tabel met bedragen treft u in Bijlage 2, tabel 2.1. 2021
2022
2023
2024
Structurele tekorten bij ongewijzigd beleid € - 1.112.000 € -1.499.000 € -2.144.200 € -2.116.200 Effecten van de voorstellen voor heroverweging van taken, bezuinigingen en € 900.000 € 2.179.500 € 2.407.500 € 2.877.500 maatregelen ter verhoging van de baten Tabel 7.2 Financiële vraagstuk en indicatieve bedragen op grond van de top 20 geprioriteerde maatregelen
30
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Januari 2021
Wij tekenen bij de effecten wel aan dat de ervaring bij gemeenten leert dat vanuit voorgestelde maatregelen door politieke over- en afwegingen en door participatie de financiële effecten vaak veel lager uitkomen dan aanvankelijk beoogd. Als vuistregel is de aanname van KplusV dat in financieel opzicht 40 tot 50% van de voorgestelde maatregelen wordt geëffectueerd. Dat betekent dat er verdergaande maatregelen nodig zijn dan in de Top 20 staan genoemd, en/of dat elk of een deel van de maatregelen meer zal moeten opbrengen dan in de cijfers die in de bijlagen staan genoemd. Wij hebben in Bijlage 3 alle voorstellen die in dit rapport zijn genoemd opgenomen, met daaraan wederom indicatieve bedragen van KplusV gekoppeld. Als alle voorstellen van KplusV worden gevolgd dan hebben deze theoretisch de financiële effecten die in onderstaande tabel zijn opgenomen. 2021
2022
Structurele tekorten bij ongewijzigd beleid € - 1.112.000 € -1.499.000 Effecten van de voorstellen voor heroverweging van taken, bezuinigingen en € 1.017.000 € 2.668.500 maatregelen ter verhoging van de baten Tabel 7.3 Financieel vraagstuk en indicatieve bedragen van de maatregelen
2023
2024
€ -2.144.200
€ -2.116.200
€ 2.546.500
€ 3.016.500
De tabel laat zien dat bij volledige uitvoering de voorgestelde maatregelen vanaf 2022 er in theorie sprake kan zijn van een structureel evenwicht in inkomsten en uitgaven. Maar zoals hierboven is gesteld, is de ervaring dat vanuit voorgestelde maatregelen door politieke over- en afwegingen en door participatie de financiële effecten vaak lager uitkomen dan aanvankelijk beoogd. Als vuistregel is de aanname van KplusV dat in financieel opzicht 40 tot 50% van de voorgestelde maatregelen wordt geëffectueerd. Als dit in Borsele ook de uitkomst wordt dan is een sluitende herstelbegroting buiten beeld. Dit benadrukt dat de gemeente Borsele voor een sluitende (herstel)begroting en een duurzaam begrotingsevenwicht vergaande keuzes moet maken. De raad kan richtingen aangeven tot stringentere keuzes voor de financiële effecten. In de voorstellen die naar aanleiding van dit kerntakenonderzoek aan de raad worden voorgelegd en de besluiten die daarop worden genomen kunnen die verdergaande keuzes ten aanzien van baten en lasten worden gemaakt.
31
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Januari 2021
Bijlage 1 Omvang van het financieel vraagstuk Tijdens de 3 werksessies van de gemeenteraad op 17 september, 28 oktober en 19 november 2020 heeft KplusV het financiële vraagstuk van Borsele aan de raadsleden toegelicht. De cijfers uit de concept-programmabegroting 2021-2024 zijn aangevuld met: • • • •
‘bedreigingen’ die worden onderkend; de ‘niet hard gemaakte’ baten van het Actieplan Sociaal Domein; de aanname voor de coronakosten; als een baat voor de begroting kan gerekend worden met een lange termijn financieel effect wanneer volgens het BBV investeringen worden geactiveerd in plaats van bekostigd vanuit een jaarlijkse voorziening. 2021
2022
2023
2024
-852.000
-944.000
-1.256.000
1.228.000
-5.000
-5.000
-5.000
Strategische personeelsplanning
-200.000
-200.000
-200.000
Wet verplichte GGZ
-20.000
-20.000
-20.000
Lokaal onderwijsbeleid
-12.000
-12.000
-12.000
-5.000 200.000 20.000 12.000
Te realiseren bezuinigingen incl. bedreigingen
-1.089.000
-1.181.000
-1.493.000
1.465.000
Actieplan sociaal domein, baten, raadsvoorstel
347.000
642.000
975.200
Bijkomende coronakosten
-100.000
-100.000
-100.000
975.200 100.000
-1.536.000
-1.923.000
-2.568.200
2.540.200
424.000
424.000
424.000
424.000
-2.144.200
2.116.200
Saldo programmabegroting 2020 Bedreigingen organisatie hiervoor niet verwerkt: Kinderburgemeester
Bezuinigingen inclusief nog te realiseren baten Actieplan Sociaal Domein en Corona Keuze voorzieningen / BBV met dekking kapitaallasten, meer structureel
Resterend financieel vraagstuk bij keuze voor een structureel effect voorzieningen / BBV -1.112.000 Tabel 3.1 Bepaling van het financieel vraagstuk van Borsele
32
-1.499.000
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Januari 2021
Bijlage 2 Prioriteiten in kerntakenonderzoek 2.1 Prioritering van maatregelen en taakvelden Raadsleden van Borsele hebben tijdens een werksessie op 19 november 2020 hun prioritering aangegeven op de basis van de taakvelden die waren gecategoriseerd naar de verschillende heroverwegingssoorten die in hoofdstuk 3 zijn genoemd. Door de koppeling van de 37 taakvelden uit de programmabegroting aan de heroverwegingssoorten kwamen enkele taakvelden voor bij twee of meer verschillende heroverwegingssoorten. Dit resulteerde in 45 taakvelden om op te scoren. Raadsleden konden ieder tien rapportcijfers geven: 1 tot en met 10 aan de taakvelden. Een 10 voor het taakveld dat het meest voor heroverweging of bezuiniging in aanmerking komt, een 9 voor de volgende enzovoorts tot en met een 1 voor een taakveld waar dat veel minder het geval zal zijn. De taakvelden waaraan geen cijfer toegekend wordt, komen minder voor heroverweging of bezuiniging in aanmerking dan de taakvelden waar wel een cijfer aan werd toegekend. De combinatie van het aantal raadsleden dat prioriteit aan een taakveld heeft toegekend en de hoogte van het cijfer dat zij hebben gegeven geeft een beeld van de prioriteiten voor heroverweging. Deze prioritering vormt een hulpmiddel voor de overwegingen en is beslist geen stemming. Het gaat om richtingen voor het verder denken en discussiëren.
In onderstaande figuur is de top 20 van de gezamenlijke prioritering aangegeven in combinatie met het aantal raadsleden die deze prioriteiten aan hebben gegeven. Het verband tussen de som van de toegekende prioriteiten en het aantal raadsleden die een prioriteit toekent is duidelijk zichtbaar.
Figuur 2.1. Gezamenlijk prioritering raadsleden gemeente Borsele 19 november 2020
33
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Januari 2021
Tijdens de bijeenkomst op 19 november 2020 kregen raadsleden overzicht van de gemiddelde scores en de spreiding van de scores. Dat gaf niet zo'n duidelijk beeld. Bovenstaande figuur laat het aantal raadsleden zien dat een maatregel heeft gescoord vermenigvuldigd met de hoogte van de score per raadslid.
2.2 Indicatie financiële effecten Top 20 prioriteiten Voor de raadssessie van 19 november 2020 zijn aan de raadsleden voor de prioritering financiële overzichten voorgelegd met reële bandbreedtes met maximum en minimum bedragen gebaseerd op de bedragen uit de programmabegroting 2021-2024. Tabel 2.2 van deze bijlage geeft de indicatieve bedragen die KplusV heeft verbonden aan de maatregelen waaraan raadsleden prioriteiten hebben toegekend en die tot de Top 20 van de prioriteiten behoren. De indicatieve bedragen van KplusV hielden rekening met de bandbreedtes en met ervaringen bij andere gemeenten. In de kolommen staan achtereenvolgens: • 1e kolom nummer • 2e kolom de beschrijving van het taakveld waarop de maatregel betrekking heeft; • 3e kolom het voor 2021 begrote budget uit de concept programmabegroting 2021-2024 • 4e tot en met 7e kolom: per begrotingsjaar de door KplusV voorgestelde indicaties voor de financiële baten vanwege de maatregelen op grond van visie op de heroverweging van taken en/of bezuinigingen aangegeven. Wij hebben de baten niet voor ieder jaar gelijk gehouden. Er zijn maatregelen waarbij wij ervan uit gaan dat de baten in de loop van de tijd kunnen toenemen. Soms is dit het geval omdat baten zich niet op korte termijn laten effectueren of omdat je bijvoorbeeld de 1e helft van 2021 nodig hebt om het realiseren van baten voor te bereiden.
Als een bate verbonden is aan een project dan kan deze niet groter zijn dan de uitgaven die in de programmabegroting 2021-2024 zijn opgenomen, want de begroting is het uitgangspunt. Verder hebben wij soms indicaties gesteld die niet overeenkomen met het maximum van de bandbreedte. Daarbij gaan wij er dan vanuit dat taken of subsidies niet voor 100% worden afgebouwd. Op grond van ervaringen is dat realistischer. Bij de meeste taakvelden en maatregelen spreken de indicaties om mee te rekenen voor zich, voor enkele indicaties is dit niet het geval, deze lichten we kort toe. Bij de prioriteit ‘Deelnemen aan GR-en, overleg met GR-en’ staat een bandbreedte. Hiervoor kiezen wij omdat Borsele hierin geen eigen keuzes kan maken en zij daarom hiermee niet kan rekenen. Met de GR-en is ook te onderzoeken in hoeverre er mogelijkheden zijn om de uitgaven die bij Borsele in rekening worden gebracht juist zijn of dat deze kunnen worden aangepast, c.q. dat een GR de eigen efficiency en daarmee de doorbelasting kan terugbrengen. Bij ‘Inhuur ambtelijk apparaat’ staat als indicatie ‘geen’. Dit omdat de praktijk is dat het begrote budget jaarlijks niet toereikend is. Van een in de berekening mee te nemen bate is daardoor geen sprake. Bij de maatregel inzake de “Zeeuwse muziekschool’ is voor 2023 in plaats van een bate een last begroot.
Dit houdt verband met onze aanname dat gekozen wordt voor het beëindigen van de deelname aan de muziekschool en dat een afkoopsom verschuldigd is. Andere keuzes zijn uiteraard denkbaar. Het overzicht sluit af met de som per begrotingsjaar van de financiële effecten van de op grond van visie en/of bezuiniging geprioriteerde maatregelen. Deze sommen kunnen worden vergeleken met de daaronder staande doelstelling van de voor de komende 4 jaar te bezuinigen bedragen. 34
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Begroot budget 2021
2021
2022
2023
2024
Limiteren van het budget
in €
in €
in €
in €
in €
Wmo: collectief vervoer en hulpmiddelen
1.083.000
50.000
100.000
100.000
100.000
Maatwerkvoorzieningen 18+
4.390.000
150.000
300.000
300.000
300.000
Maatwerkvoorzieningen 18-
5.926.000
325.000
650.000
650.000
650.000
100.000
100.000
450.000
450.000
Taakvelden
1.
2.
Januari 2021
Deelprojecten Masterplan Nieuwdorp, school, gymzaal, IKC Deelprojecten Masterplan Nieuwdorp openbare ruimte
4.020.000 3.423.000
Deelprojecten Masterplan Nieuwdorp MFG
3.
3.555.000
Deelnemen aan GR-en VRZ: bekostiging brandw.kazernes
-
RUD: financiële bijdrage Borsele
-
WIZ Bevelanden efficiency organisatie
-
4.
Wegbeheer en onderhoud
5.
0 - 135.000 0 - 200.000 0 - 100.000
50.000
100.000
100.000
100.000
Rioolheffing
-
110.000
220.000
220.000
Afvalstoffenheffing
-
130.000
260.000
260.000
30.000
67.000
67.000
67.000
-
60.000
60.000
60.000
6.
Nieuwe website
7.
Bevordering econ. ontwikkeling
8.
Sportbeleid en activering
1.690.000
0135.000 0 - 135.000 0200.000 0 - 200.000 0100.000 0 - 100.000
50.000 268.000
172.000
35
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Taakvelden
Januari 2021
Begroot budget 2021
2021
2022
2023
2024
1.178.000
100.000
200.000
200.000
200.000
10. Inhuur ambtelijk apparaat
420.000
geen
geen
geen
geen
11. Cultuurpresentatie etc.
56.000
-
15.000
15.000
15.000
12. Communicatie
360.000
30.000
60.000
60.000
60.000
13. Peuterspeelwerk (regulier)
240.000
-
120.000
120.000
120.000
14. Brede school
53.000
-
20.000
20.000
20.000
15. Dienstverleningsvisie 2021-2025
59.500
9.
Openbaar Groen en recreatie
Uitvoeringsprogramma dienstverleningsvisie 2021-2025
p.m.
16. Ambtelijke inzet wijkteams
460.000
20.000
50.000
50.000
50.000
Inzet opvoedcoaches e.d
245.000
10.000
30.000
30.000
30.000
Inzet POH, preventie, opvoedondersteuning
363.000
20.000
40.000
40.000
40.000
17. Bestuur
30.000
5.000
7.500
7.500
7.500
18. Ontwikkeling en uitvoering jeugdnota
225.000
10.000
20.000
20.000
20.000
19. Zeeuwse Muziekschool
108.000
-
-
-362.000
20. Leefbaarheid:*
.
Leefstijl coaching, stap je fitter Borsele met Elkaar 2018-2020 Ontwikkelen, begeleiden en uitvoeren Actieplan Beter (T)Huis In Borsele Participatienota
36
108.000
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Taakvelden
Januari 2021
Begroot budget 2021
2021
2022
2023
2024
Participatieplatform Opzet JOOP scheidingsvraagstukken Lokale paragraaf Sociaal Domein 2019-2022 Pilot samenwerking praktijkondersteuning Huisarts 's Gravenpolder Totaal financieel effect visie/maatregelen top 20 900.000 2.179.500 2.407.500 2.877.500 Tabel 2.1 Indicatieve bedragen gekoppeld aan Top 20 geprioriteerde maatregelen uit heroverweging van taken, bezuinigingen en verhoging van baten
* Projecten zonder budget. Project niet starten. Budget en ambtelijke inzet nog afwegen indien niet uitstelbaar
37
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Januari 2021
Bijlage 3 Indicatie financiële effecten alle taakvelden Tabel 3.1 van deze bijlage geeft de indicatieve bedragen die KplusV heeft verbonden aan de maatregelen die zijn opgenomen in de hoofdstukken 4 tot en met 6. De indicatieve bedragen houden rekening met de bandbreedtes en met ervaringen bij andere gemeenten. In de kolommen staan achtereenvolgens: • 1e kolom de beschrijving van het taakveld waarop de maatregel betrekking heeft; • 2e kolom het voor 2021 begrote budget uit de concept programmabegroting 2021-2024 • 3e tot en met 6e kolom: per begrotingsjaar de door KplusV voorgestelde indicaties voor de financiële baten vanwege de maatregelen op grond van visie op de heroverweging van taken en/of bezuinigingen aangegeven.
Heroverwegingssoorten
Begroting in €
Programma's en taakvelden
2021
Indicatieve bedragen KplusV in € 2021
2022
2023
2024
Intensiteit van de Taakuitvoering/Bezuiniging Bestuur Bestuur
30.000
5.000
7.500
7.500
7.500
Burgerzaken
337.500 ca. 360.000 ca. 420.000 (IV3: 2020)
15.000
30.000
30.000
30.000
30.000
60.000
60.000
60.000
geen
geen
geen
geen
0– 135.000 0– 200.000 0– 100.000
0– 135.000 0– 200.000 0– 100.000
0– 135.000 0– 200.000 0– 100.000
0– 135.000 0– 200.000 0– 100.000
2.438.000
50.000
100.000
100.000
100.000
382.000
28.000
57.000
57.000
57.000
358.000 (l) 90.100 (b)
30.000
67.000
67.000
67.000
Brede school
53.000
-
20.000
20.000
20.000
Sportbeleid en activering
172.000
-
60.000
60.000
60.000
Cultuurpresentatie etc.
56.000
-
15.000
15.000
15.000
1.178.000
100.000
200.000
200.000
200.000
90.000
9.000
18.000
18.000
18.000
Communicatie
Inhuur ambtelijk apparaat Deelnemen aan GR-en VRZ: bekostiging brandw.kazernes RUD: financiële bijdrage Borsele WIZ Bevelanden efficiency organisatie Verkeer en openbare ruimte Wegbeheer en onderhoud Begraafplaatsen Lokale economie
Bevordering econ. ontwikkeling Leefbaarheid etc.
Openbaar Groen en recreatie Speeltuinen
38
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Heroverwegingssoorten
Januari 2021
Begroting in €
Indicatieve bedragen KplusV in €
Programma's en taakvelden
2021
2021
2022
2023
2024
Sloebos en andere bossen
124.000
30.000
60.000
60.000
60.000
Samenkracht en participatie Inzet apparaat ambtelijk en vrijwilligershuis mede in afstemming tot inzet AMW
419.000
20.000
40.000
40.000
40.000
Ontwikkeling en uitvoering jeugdnota
225.000
10.000
40.000
40.000
40.000
Ambtelijke inzet wijkteams
460.000
20.000
50.000
50.000
50.000
Inzet opvoedcoaches e.d
245.000
10.000
30.000
30.000
30.000
Inzet POH, preventie, opvoedondersteuning
363.000
20.000
40.000
40.000
40.000
Zorg Wmo: collectief vervoer en hulpmiddelen
1.083.000
50.000
100.000
100.000
100.000
Maatwerkvoorzieningen 18+
4.390.000
150.000
300.000
300.000
300.000
Maatwerkvoorzieningen 18-
5.926.000
325.000
650.000
650.000
650.000
108.000 725.000 (l) en 62.000 (b)
-
-
-362.000
108.000
-
100.000
100.000
100.000
17.000
-
7.000
7.000
7.000
Verlaging subsidie zomerbus
6.200
-
2.000
2.000
2.000
Verlaging subsidie Stroomtrein
52.000
-
20.000
20.000
20.000
Verlaging subsidie Landschapspark Borsele
73.000
-
30.000
30.000
30.000
Verlaging speeltuinen
65.000
-
20.000
20.000
20.000
Peuterspeelwerk (regulier)
240.000
-
120.000
120.000
120.000
Breedtesport
50.750
-
20.000
20.000
20.000
Musea
31.000
-
10.000
10.000
10.000
135.000
30.000
30.000
30.000
50.000
10.000
10.000
10.000
Limiteren van het budget
Verlaging financiële bijdragen Leefbaarheid c.a. Zeeuwse Muziekschool
Bibliotheek Verlaging subsidies Bestuur Dorpsraden Lokale economie, recreatieve voorzieningen
Leefbaarheid c.a.
Zorg Subsidies: Ouderenwerk, Maatschappelijke activering, Jeugd Subsidies: dorpsvernieuwing en monumenten
39
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Heroverwegingssoorten
Januari 2021
Begroting in €
Programma's en taakvelden Concentratie van gebouwen, accommodaties en voorzieningen
2021
Indicatieve bedragen KplusV in € 2021
2022
2023
2024
Leefbaarheid c.a.
Onderwijshuisvesting Dorpshuizen, verenigingsgebouwen, jeugdacc., kindercentra
Sportaccommodaties: velden en gebouwen, excl. Sportfondsen
870.000 (l) en 121.000 (b) 900.000(l) en 289.000 (b) 778.000 (l) en 89.000 (b)
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
115.000
115.000
115.000
115.000
Projecten: niet doorzetten, afstellen, uitstellen, temporiseren Verkeer en openbare ruimte Herinrichingsprojecten wegen Provinciale weg
600.000
Eendvogelstraat
1.000.000
Langeweegje-Siguitsedijk Deelprojecten Masterplan Nieuwdorp, school, gymzaal, IKC Deelprojecten Masterplan Nieuwdorp openbare ruimte
1.000.000
Ieder jaar dat € 1.000.000 wordt uitgesteld leidt bij 20 jaar afschrijven en rente van 1,5% jaarlijks tot gemiddeld over de afschrijvingstermijn € 57.500 minder uitgaven.
4.020.000 3.423.000
Deelprojecten Masterplan Nieuwdorp MFG 3.555.000 Leefbaarheid c.a. Tiny Forest/ herinrichting openbare ruimte Actieplan bruikbaar groen Implementatie OBSURV Ontwikkeling dorpsplannen groenstructuurplan Zorg Leefstijlcoaching, stap je fitter Borsele met Elkaar 2018-2020 Ontwikkelen, begeleiden en uitvoeren Actieplan Beter (T)Huis In Borsele Participatienota Participatieplatform
40
100.000
100.000
450.000
450.000
Afstellen betekent in totaal gemiddeld over de afschrijvingstermijn circa € 450.000 minder uitgaven per jaar.
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Januari 2021
Begroting in €
Heroverwegingssoorten Programma's en taakvelden Opzet JOOP scheidingsvraagstukken
2021
Indicatieve bedragen KplusV in € 2021
2022
2023
2024
Lokale paragraaf Sociaal Domein 2019-2022 Pilot samenwerking praktijkondersteuning Huisarts 's Gravenpolder Milieubeheer Energieneutrale dorpen Verduurzaming bedrijventerreinen ('s-Heerenhoek, Heinkenszand, 's-Gravenpolder) Duurzame mobiliteit Energieneutrale gemeentelijke gebouwen en installaties Green deal Jongerenwindmolen Actieplan duurzame energie Masterplan Nom Groene bedrijventerreinen Klimaatbestendig Borsele Duurzame fruitteelt Circulaire verduurzaming bedrijventerreinen Toezicht en handhaving bedrijven Energie-sociaal 2.0. Ruimtelijke Ontwikkeling Opstellen ruimtelijke plannen voor de kernen, recreatieterrein, bedrijfsterreinen en het buitengebied Woningbouwplannen
200.000 -
-
-
-
-
-
-
-
Verbindende dorpstuinen Zelfvoorzienende dorpen Gebiedsgerichte aanpak Borsele-West Honey Highway Duurzaam Diekendamme Tiny Houses Hoedekenskerke Aanjaagteam postcoderoosprojecten Bedrijfsvoering Dienstverleningsvisie 2021-2025 Uitvoeringsprogramma dienstverleningsvisie 20212025 Communicatievisie 2020-2024
59.500 p.m.
Uitvoeringsprogramma communicatievisie 2020-2024
41
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Heroverwegingssoorten
Januari 2021
Begroting in €
Programma's en taakvelden Nieuwe website
2021 50.000
Indicatieve bedragen KplusV in € 2021
2022
2023
2024
-
-
-
-
Privatisering van taken Kolkenreiniging
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
Afvalinzameling
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
Plaagdierbestrijding
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
Onderhoudswerkplaats
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
Rioolheffing
-
110.000
220.000
220.000
Afvalstoffenheffing
-
130.000
260.000
260.000
(Digitale) toegang Sociaal domein Circulaire economie binnen de gemeentelijke organisatie
Kostendekkend maken van dienstverlening
Verhoging Baten Brede school, verhoging huurbaten Belastingen Onroerend Zaak belasting Totaal financiële effecten maatregelen vanuit visie en/of bezuinigingen 1.017.000 2.668.500 2.546.500 Tabel 3.1 Indicatieve bedragen gekoppeld aan maatregelen uit heroverweging van taken, bezuinigingen en verhoging van baten
42
3.016.500
Kerntakenonderzoek gemeente Borsele
Januari 2021
Bijlage 4 Borsele in Beeld: Programma's en Taakvelden Deze bijlage is als separaat document bijgevoegd, Het bevat formats met beschrijving van de taakvelden.
43