19.4 Rapportage Sociaal Domein 2021

Het beroep op het declaratiefonds wordt meestal voor andere dringende benodigdheden gebruikt zoals een fiets, een wasmachine of koelkast.

| 6.4 | Begeleide participatie Betho

Gemeenschappelijke regeling De Betho (hierna: De Betho) biedt werkgelegenheid onder aangepaste omstandigheden aan mensen met een beperking. De Betho geeft uitvoering aan de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Ook voert ze re-integratieactiviteiten en gesubsidieerde arbeid uit voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Ondanks de onzekerheden door het Coronavirus is De Betho ervan overtuigd dat de resultaten ook de komende jaren goed zullen zijn. Daarnaast is de aanwezige reserve voldoende groot om de kosten van noodzakelijke organisatorische wijzigingen de komende jaren zonder extra bijdrage van de deelnemende gemeenten te kunnen opvangen. De gemeentelijke bijdrage van € 70.200 en de geraamde winstuitkering van € 62.400 vervalt vanaf 2021.

| 6.5 | Arbeidsparticipatie Uitvoering Participatiewet

Bladzijde 18

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele De participatiewet wordt uitgevoerd door GR de Bevelanden WIZ. Op basis van deze wet kunnen mensen een beroep doen op een uitkering voor levensonderhoud. De afdeling WIZ begeleidt deze uitkeringsgerechtigden waar mogelijk richting de arbeidsmarkt, zodat zij zelf weer in de kosten van hun levensonderhoud kunnen voorzien. Bij toeleiding naar werk gaat de voorkeur uit naar duurzame arbeidsparticipatie (minimaal 6 maanden), maar ook tijdelijke plaatsingen op betaald werk zijn waardevol. Het Werkgeverspunt (WSP) is de brug tussen iedereen in de uitkering en de provinciale arbeidsmarkt. Ondanks de coronabeperkingen is het WSP er het eerste halfjaar nagenoeg in geslaagd om de plaatsingen conform doelstelling te realiseren. Sinds januari 2021 is een jobhunter gestart in het Zeeuws team als onderdeel van ‘Aan de slag in Zeeland’. Dit team bestaat uit jobhunters en jobcoaches afkomstig van het UWV, GR de Bevelanden, Orionis Walcheren, gemeente Schouwen-Duiveland en het werkservicepunt Zeeuws-Vlaanderen. Deze samenwerking is succesvol en leidt tot plaatsingen, maar ook tot het delen van elkaars netwerk en het leren van elkaar. In de eerste helft van 2021 is het Zeeuwse Mobiliteitsteam tot stand gekomen. Het doel is om werknemers die ontslagen zijn als gevolg van coronacrisis, te begeleiden naar een andere betrekking.

Hiermee wordt zoveel mogelijk voorkomen dat werknemers onnodig een beroep op een werkloosheidsuitkering of bijstand moeten doen. Het Zeeuwse Mobiliteitsteam werkt nauw samen met het UWV, WSP en de Zeeuwse gemeenten. Een deel van de formatie van het WSP wordt gefinancierd door het werven en binnenhalen van subsidies. Het betreft een bedrag van € 110.500 per jaar. Hierover heeft besluitvorming plaatsgevonden. In de eerste helft van 2021 heeft het WSP in totaal € 251.000 aan subsidies binnengehaald. Dit is ruimschoots voldoende om de stelpost WSP over 2021 af te dekken. Het resterende deel van de subsidies wordt overgeheveld naar 2022.

| 6.6 | Maatwerkvoorzieningen (Wmo) We investeren intensief in het verbinden van de lokale netwerken met de toegang voor de Wmo en de jeugdhulp. Zoals ook beschreven bij de paragraaf ‘Toegang 0-100 jaar’. Hierdoor lossen we meer op door middel van preventieve en algemene voorzieningen. Dat heeft invloed op de druk op de Wmo-gelden. In ons actieplan komt dit nadrukkelijk als actie terug. De aangepaste Wmoverordening, die per 15 juli 2021 is ingegaan, heeft ook invloed op de instroom in de maatwerkvoorzieningen. Hierin zijn scherpere kaders gesteld waardoor er meer beroep gedaan wordt op de zelfredzaamheid van onze inwoners. De inkoop en de betalingen van de Wmovoorzieningen zijn een taak van het SWVO. Zij doen de betalingen voor de trapliften, de Regiotaxi, de hulp bij het huishouden, de hulpmiddelen voor vervoer en de begeleiding.

Wmo-vervoer (Regiotaxi)

De vervoerkosten in het Wmo zijn ook in 2021 als gevolg van corona nog aan verandering onderhevig. In juni 2021 zijn de corona-maatregelen voor het vervoer iets versoepeld. Dit heeft ertoe geleid dat er weer meer klanten gebruik kunnen maken van het vervoer. Daar tegenover staat dat de hiervoor benodigde voertuigcapaciteit ook weer toeneemt. De verwachting is dat bij een verdere versoepeling het gebruik van de Regiotaxi in 2021 en ook 2022 verder zal toenemen. In de 2e begrotingswijziging 2021 zal hiermee zowel in de kosten-als inkomstenzijde rekening worden gehouden. Voor de Bevelandse gemeenten is daarbij ook rekening gehouden met de lagere tarieven behorende bij het nieuwe contract met de vervoerder dat op 1 augustus 2021 is ingegaan.

| 6.71 | Maatwerkdienstverlening 18+ Begeleiding

Bladzijde 19

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele Bij de presentatie van de zorguitgaven in het eerste kwartaal van 2021 berichtte SWVO dat problemen bij de declaratie ten grondslag lagen aan het achterblijven van de zorguitgaven bij de 1e begrotingswijziging 2021. Echter na periode 6 van 2021 kunnen constateerden zij dat het achterblijven van de uitgaven in het tweede kwartaal alleen nog maar is toegenomen. De declaraties lopen weer zoals het moet. Zoals ook werd aangegeven in de toelichting op de uitgaven voor Huishoudelijke Hulp (HH) is het nog lastig om conclusies te trekken uit deze trendbreuk. Welk effect hebben de maatregelen uit ‘Grip op Wmo’ nu al op de zorguitgaven? Ook weten we dat anderhalf jaar corona een effect heeft op het gebruik van Wmo-voorzieningen. Maar onduidelijk is hoe groot dat effect is geweest en welk deel van de achtergestelde vraag zich alsnog meldt bij het Wmo-loket. Wat wel duidelijk zichtbaar wordt is de verschuiving in het gebruik van de specialistische varianten van de verschillende bouwstenen naar de reguliere varianten. Dat betekent dat de collega’s in het Wmo-loket kritischer zijn geworden bij het afgeven van de specialistische (en dus duurdere) variant, of kritischer zijn op de tijdspanne waarvoor de specialistische variant wordt afgegeven.

Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen

De inzet en verantwoording van de rijksgelden voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen zijn nu nog de verantwoordelijkheid van de centrumgemeente Vlissingen. De decentralisatie van deze middelen is uitgesteld van 2020 naar 2023. De voorbereidingen om dit mogelijk te maken vergen veel afstemming en besluitvorming Zeeuws breed. Er zijn in oktober 2021 raadsbijeenkomsten gehouden om u te informeren over de Norm voor Opdrachtgeverschap, waarin de verschillende onderwerpen als inkoop, toegang, governance, regiovisie worden uitgewerkt. Deze is in de afrondende fase.

Huishoudelijke hulp

Historisch gezien is in het najaar altijd een stijging van het aantal gebruikers te zien van de maatwerkvoorziening HH waardoor het niet opportuun is om de begroting 2021 volledig op basis van de geëxtrapoleerde cijfers bij te stellen. Vanaf 15 juli 2021 is de nieuwe Wmo-verordening ingegaan, wat ervoor zorgt dat mensen die voldoende financieel zelfredzaam zijn, geen recht meer hebben op huishoudelijke hulp vanuit de Wmo.

| 6.72 | Maatwerkdienstverlening 18Algemene toelichting cijfers jeugdhulp

De monitor Jeugdhulp geeft alleen inzicht in de kosten (1 januari – 31 juli 2021) die betaald worden door IJZ namens de Zeeuwse gemeenten. De gepresenteerde cijfers voor de IJZ bestaan voor 98% uit de Zorg In Natura (ZIN) en voor slechts 2% uit de kosten voor uitvoering en de Taskforce Jeugd. Het aantal afgegeven zorgopdrachten bedroeg 991 van 1 januari tot 1 oktober 2021. Eerder afgegeven zorgopdrachten (bijvoorbeeld in 2020 en doorlopend in 2021) zijn daarbij niet meegerekend. Ten opzichte van 2019 is dat een stijging van 142 over diezelfde periode. Deze stijging is met name te wijten aan meer toewijzingen vanuit de gemeente (2020: 452; 2021: 551). Een mogelijk verband is dat zorgopdrachten steeds vaker voor een korte periode worden toegekend, zodat tussentijds kan worden bijgesteld in intensiteit van de zorg (omvang en productcode). Meer toewijzingen betekenen niet per definitie hogere kosten; dat is ook terug te zien in de kostenontwikkeling (monitor van IJZ). We zien dat iets meer dan de helft van de zorgopdrachten is afgegeven door de gemeente. Dit betekent dat ongeveer 400 opdrachten worden verstrekt door andere wettelijke verwijzers, waarbij de gemeenten verminderd of geen zicht heeft op de toewijzing. Het is nog te vroeg om hier al een conclusie uit te trekken. In cijfers

Aantal verwijzingen per verwijzer tot 1-10-2021: Gemeente 551 Bladzijde 20

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele

Huisarts GI Kinderarts/medisch specialist Kinderrechter Jeugdarts Anders/onbekend Totaal

159 140 45 46 13 37 991

PGB jeugd

Uitgangspunt in de Jeugdwet is dat we voorzieningen voor jeugdhulp in natura verlenen. Dat is zorg via een jeugdhulpaanbieder die wij gecontracteerd hebben. Een persoonsgebonden budget (Pgb) is geld waarmee ouders zelf jeugdhulp voor hun kind inkopen. Door gebruik te maken van algemene of collectieve voorzieningen streven we naar een vermindering van geïndiceerde maatwerkvoorzieningen. In 2021 zijn er 11 Pgb’s verstrekt. Ten opzichte van 2020 gaat het om een afname van 7 klanten, en een daling van 12 klanten in vergelijking tot het jaar 2019. De totale kosten voor de Pgb’s in 2021 bedragen naar verwachting € 68.927. Een daling van ruim € 30.000 ten opzichte van het jaar 2020, en een daling van ruim € 50.000 in vergelijking tot het jaar 2019.

| 6.81 | Geëscaleerde zorg 18+ Invoering Wet verplichte GGZ (aangepast RS)

Het ontwikkelen van een specifieke aanpak van de psychosociale problematiek komt voort uit het actieplan. Vanuit het VrijwilligersHuis zijn we gestart met een verkenning op dit onderwerp. De verbinding tussen veiligheid en het sociaal domein is versterkt. Wij volgen de ontwikkelingen met betrekking tot de uitvoering nauwlettend en zijn kritisch op de inrichting van de uitvoeringscapaciteit binnen het Zorg- en Veiligheidshuis.

| 6.82 | Geëscaleerde zorg 18Tot dit taakveld behoren maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen 18- met inbegrip van jeugdigen die in de desbetreffende opvangvoorzieningen verblijven.

Veiligheid/ jeugdreclassering & opvang Jeugd

Er zijn jongeren die via een gerechtelijke uitspraak jeugdhulp krijgen. Dat kan een kinderbeschermingsmaatregel (jeugdbescherming) zijn of voortvloeien uit een veroordeling (jeugdreclassering). Deze maatregelen worden (met advies van de Raad voor de Kinderbescherming) uitgesproken door de rechtbank en verwezen naar een gecertificeerde instelling (GI). In Zeeland was dat in eerste instantie Intervence. Deze zijn in juni door overname JB West integraal overgegaan. De voortgang van de ontwikkelingen binnen Intervence en het faillissement Briedis hebben we bij de algemene duiding toegelicht.

Bladzijde 21

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele

| 7.1 | Volksgezondheid Publieke gezondheid Lokaal

GGD Zeeland adviseert gemeenten over het verbeteren en beschermen van gezondheid en veiligheid in een schone, aantrekkelijke en leefbare omgeving. Een gezonde leefomgeving draagt niet alleen bij aan een betere publieke gezondheid, maar ook aan een gezonde arbeidsbevolking en een gunstig economisch vestigingsklimaat. Onze inzet blijft dat de professionals zo veel als mogelijk lokaal de aansluiting zoeken en preventief werken. We bouwen nog steeds aan de inrichting van de lokale toegangsfuncties. Dit vraagt voortdurende afstemming met gemeenten en partnerorganisaties. De jeugdgezondheidszorg is - via de jeugdverpleegkundige - één van de kernpartners binnen ons CJG. Jaarlijks evalueren wij samen met de JGZ de inzet en blikken we terug op de uitvoering van het landelijk basispakket en de extra ingekochte taken. Waar nodig bespreken we de verbeterpunten en zien we toe op de meest efficiënte en effectieve manier voor het uitvoeren hiervan.

Gezondheidspreventie-activiteiten

Binnen Borsele voeren wij verschillende preventieve interventies uit op gebied van gezondheid. Deze interventies zijn veelal onderdeel van beleidsplannen binnen het domein Samenleving, zoals de sportnota, het vrijwilligersbeleid, het mantelzorgbeleid, het armoedebeleid en het preventie- en handhavingsplan alcohol. De Gezonde School-aanpak biedt scholen een handvat om de gezondheid van leerlingen structureel te bevorderen. Binnen Borsele hebben zes basisscholen een Gezonde School-vignet. Gezonde School is een project van GGD Zeeland en Sport Zeeland. In de periode maart/april 2021 konden scholen zich inschrijven voor de Gezonde School deelname voor het schooljaar 2021/2022. De scholen worden begeleid door de GGD, in samenwerking met Sport Zeeland (thema’s Bewegen & Sport en Voeding) en IVN (Milieu & Natuur).

5. FINANCIEEL Financiële verantwoording De financiën sociaal domein verantwoorden we in de gemeentelijke programmarapportage (prorap) 2021. Ook leggen we enkele afzonderlijke raadsvoorstellen aan u voor. Zo behandelen we daarin de bestuursrapportage en begrotingswijzigingen van de GGD/IJZ alsook de meerjarenbegroting en begrotingswijzigingen van SWVO.

Bladzijde 22

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele

6. STAND VAN ZAKEN ACTIEPLAN SOCIAAL DOMEIN 2020-2023

Zoals beschreven in deze programmarapportage sociaal domein, hebben wij over diverse actiepunten gerapporteerd die onderdeel zijn van de reguliere IV3-codes. Niet alle actiepunten zijn echter onder deze IV3-verantwoording te scharen. Ook zijn er veel inhoudelijke actiepunten op uitvoeringsniveau. Daarom brengen we per actiepunt de stand van zaken in beeld. Door de COVID19-crisis liep de planning voor uitvoering van het actieplan sociaal domein vertraging op. De actiepunten vragen om inspanningen van zowel de beleids- als uitvoeringsmedewerkers. Aangezien het meeste rendement van het actieplan is toe te schrijven aan de (her)inrichting van de toegang is het bij opstelling van deze rapportage nog te vroeg hier financieel op te rapporteren. Wij beschikken nog steeds niet over een data-analist waardoor het niet makkelijk in beeld te brengen is wat de geschatte opbrengsten zijn.

Ontschotting sociaal domein Actiepunt 1: Integrale toegang tot zorg (digitaal) Stand van zaken | De nieuwe website van gemeente Borsele is in het voorjaar van 2021 opgeleverd. In samenwerking met team Communicatie is de digitale toegang tot zorg op de nieuwe website verbeterd. Hierdoor is de vindbaarheid van informatie rondom Zorg en Hulp verbeterd en is het duidelijker voor inwoners waar ze terecht kunnen met hun hulpvraag. Het aanvullen van actuele informatie is een continu proces. Wat betreft de toevoeging van informatie over bestaande regelingen (onder andere: armoede en schulphulpverlening) op onze eigen website: zie actiepunt 27. Actiepunt 2: Integraal beleid en verbinding tussen de domeinen Stand van zaken | Dit actiepunt loopt als een rode draad door het gehele actieplan. Er wordt steeds meer samengewerkt tussen de verschillende beleidsdomeinen, GR de Bevelanden WIZ en andere samenwerkingspartners. We nemen zowel uitvoerend als beleidsmatig actief deel aan bijeenkomsten van de werkgroep Friskijkers. Deze werkgroep werkt gezamenlijk aan de bevordering van integraal werken en maatwerk. Er is vanuit de toegang en GR-medewerkers Goes met deze pilot Friskijkers gestart waarin geoefend wordt met een integrale intake/vaste klantmanager in complexe casuïstiek. Als Borsele hebben we input geleverd op het uitvoeringsplan van de pilot.

Onze doorontwikkeling van de toegang biedt kansen om het integraal werken meteen in te bedden. Zodra de uitkomsten van deze pilot bekend zijn, kijken we hoe deze vertaald kunnen worden naar Borsele (lokaal oppakken). Actiepunt 3: Optimalisatie maatwerk Stand van zaken | Dit actiepunt hangt samen met de (door)ontwikkeling en professionalisering van de toegang Borsele en de ontwikkelingen binnen het sociaal domein (zie ook actiepunt 2 en 28). We zijn actief betrokken bij de pilot ‘integrale intake’ van de gemeente Goes. We hebben het deskundigheidsbevorderingsplan herzien. Actiepunt 4: Ontschotting regionaal uitdragen Stand van zaken. We treden op als ambassadeurs van ontschotting, bijvoorbeeld in ons deelnemersoverleg WIZ, ons contact met de Wmo-beleidsmedewerkers van WIZ en in SWVOverband. We stimuleren ontschottingsgericht denken en -werken. Mede vanuit die lijn zijn we samen bezig met de integrale intake pilot (zie actiepunt 2). Ook onze eigen (overleg)structuren en processen richten we steeds meer ontschot in. Uitrol van de maatregel ‘gebiedsgericht werken’ zoals beschreven in ons koersplan zal hieraan een bijdrage leveren.

Bladzijde 23

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele

Professionalisering lokale toegang gemeente Borsele Actiepunt 5: Kwalitatieve aanpak toegang jeugd Stand van zaken | Dit actiepunt richt zich op een meer passende inzet van zorg en ondersteuning. In dit kader zijn er diverse doorlopende ontwikkelingen gaande. Het actiepunt hangt nauw samen met alle ontwikkelingen binnen het brede sociaal domein (zie ook actiepunt 2, 3, 6, 28). In het kader van passende inzet van zorg en ondersteuning blijven we zorgaanbieders en casusregisseurs wijzen op het inzetten van het eigen netwerk, voorliggende voorzieningen, normalisering en het afschalen in uren en/of productcode. Dit is een actief proces dat in elk overleg en bij alle aanvragen jeugdhulp een onderwerp van gesprek is. In hoeverre is het netwerk bijvoorbeeld betrokken, of kan dit betrokken worden? We nemen de zorgaanbieders hierin mee. Om alle voorliggende voorzieningen overzichtelijk en actueel te houden, hebben we het boekje met voorliggende voorzieningen geactualiseerd en verstuurd naar onze samenwerkingspartners. Daarnaast vindt er drie keer per jaar begeleide intervisie plaats en bieden de toegangsmedewerkers elkaar werkbegeleiding: ze bevragen elkaar op de nieuwe werkwijze en ondersteunen elkaar op casuïstiek. We actualiseren het deskundigheidsbevorderingsplan van het team met betrekking tot de nieuwe werkwijze van ‘gezinsgericht werken’.

Medewerkers van de toegang trainen we zo in het werken met een gezinsplan, waarin duidelijk is wie wat wanneer doet. In dit gezinsplan worden ook het netwerk, voorliggende voorzieningen en geïndiceerde zorg meegenomen. Een andere belangrijke ontwikkeling is de werkwijze ‘1 gezin 1 plan’. Door omstandigheden is de uitrol van de werkwijze ‘1 gezin 1 plan’ op Zeeuws niveau nog niet tot uiting gekomen. We kijken of we binnen onze gemeente hier vanaf 2022 alvast mee kunnen experimenteren. Actiepunt 6: Kwantitatieve aanpak Stand van zaken | Dit actiepunt hangt nauw samen met alle ontwikkelingen binnen het brede sociaal domein (zie ook actiepunt 2, 3, 5, 28). Voorafgaand aan de definitieve toewijzing van zorg, zoeken we samen met de cliënt naar alternatieve oplossingen in het eigen netwerk of bij voorliggende voorzieningen. We hebben dit toegelicht bij onder meer in de paragraaf ‘Koersplan’. Actiepunt 7: Stimuleren kwalitatieve en kwantitatieve aanpak in uitvoering toegang Wmo Stand van zaken | We stimuleren het initiatief om de voorgestelde werkwijze voor de toegang Jeugd (zie actiepunt 5, 6) ook toe te passen voor onze toegang Wmo. Deze toegang is belegd bij GR de Bevelanden WIZ. Wij stellen ons zowel ambtelijk als bestuurlijk op als ambassadeurs voor deze aanpak richting WIZ en de deelnemende Bevelandse gemeenten.

De uitvoering van dit actiepunt komt tot uitdrukking via onze contacten en overlegmomenten bij WIZ. Om dit verder vorm te geven, willen we een gericht actieplan opstellen en eigenaarschap beleggen.

Alternatieven maatwerkvoorzieningen Actiepunt 8: Opzetten alternatieve voorliggende voorzieningen en indicatieloze dagbesteding Stand van zaken | Juni 2021 is in samenwerking met SVRZ de tweejarige proef indicatieloze dagbesteding van start gegaan in Hof Rietzanger. Tot op heden loopt het goed. Inwoners die op zoek zijn naar dagbesteding worden via de klantmanagers Wmo verwezen naar de indicatieloze dagbesteding. Ook via de welzijnswerkers hebben al diverse inwoners de weg naar de inloopvoorziening gevonden. In de pilotfase lopen we af en toe tegen knelpunten aan die telkens op maat oplossen en meenemen in de evaluatie voor de doorontwikkeling.

Bladzijde 24

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele Actiepunt 8 a: Pilot/project opvoed-spreekuren bij de huisarts & praktijkondersteuner Jeugd & Gezin. Stand van zaken | Onze jeugdondersteuners zijn fysiek aanwezig bij de twee huisartsenpraktijken in Heinkenszand. Uit gesprekken met twee huisartsen blijkt dat ze tevreden zijn over de samenwerking in het afgelopen periode. De samenwerking wordt gecontinueerd. De praktijkondersteuner van ’sGravenpolder werkt samen met de jeugdondersteuners van het CJG. Actiepunt 9: Actieplan Wmo begeleiding Stand van zaken | Dit actiepunt hangt nauw samen met actiepunten 13 en 18. Wegens Covid-19 waren veel activiteiten uitgesteld of geannuleerd, inclusief de geplande reguliere ontmoetingsactiviteiten. Zodoende hebben we nog niet veel voortgang kunnen boeken in de opzet van activiteiten en ontmoeting vanuit de dorpshuizen en andere maatschappelijke ruimten samen met de maatschappelijke samenwerkpartners in onze kernen.

Preventie en (vroeg)signalering Actiepunt 10: Prenatale zorg en stevig ouderschap Stand van zaken | Vanuit het programma Kansrijke Start van het ministerie van VWS hebben we een periode van drie jaar (2020-2022) een bijdrage van € 6.004 per jaar ontvangen. Inmiddels is bekend dat gemeenten ook voor het jaar 2023 impulsgelden zullen ontvangen. Er hebben reeds diverse gesprekken plaats gevonden met stakeholders. Dit heeft geresulteerd in een concept uitvoeringsplan waarin de ambitie, speerpunten en doelstellingen voor de lokale coalitie Kansrijke Start Borsele zijn opgenomen. Dit uitvoeringsplan wordt, tezamen met een intentieverklaring, op korte termijn ter ondertekening voorgelegd aan de bestuurders van de diverse stakeholder. Er liggen plannen om groepsbijeenkomsten voor toekomstige en nieuwe ouders mee te financieren. Deze bijeenkomsten worden uitgevoerd door de verloskundigen, in samenwerking met jeugdverpleegkundigen en het CJG. Vanaf 2022 wordt het prenataal huisbezoek opgenomen in het basistakenpakket van de GGD. Actiepunt 11: Versterken samenwerking kinderopvang en onderwijs Stand van zaken | We steken in op het versterken van de verbinding tussen kinderopvang, onderwijs en het CJG. De ontwikkeling van Integrale kindcentra (IKC’s) ondersteunt ons doel om passende ondersteuning te bieden.

We hebben een koppeling met de nota onderwijsachterstandenbeleid gelegd om dit verder uit te rollen. Ook hebben we de gesprekken tussen CJG, GGD en kinderopvang gecontinueerd. Deze gesprekken hebben als doel om de samenwerking onderling te verbeteren en alle partijen mee te nemen in onze visie (focus op preventie en integraliteit). Er zijn stappen gezet met betrekking tot de zichtbaarheid/aanwezigheid van een vaste schakel naar het CJG door onze opvoedcoaches te koppelen aan de kinderopvang- en onderwijslocaties. Ook is er voor zowel de kinderopvang als voor de basisscholen een stroomschema opgesteld. In overleg met het CJG, de GGD en kinderopvangorganisaties is een nieuwe werkwijze vastgesteld voor het uitvoeren van Sociaal Medische Indicatie (SMI). Deze taak is sinds voorjaar 2021 belegd bij gemeenten (voorheen uitvoering door GR de Bevelanden). De werkwijze wordt op korte termijn geëvalueerd en, indien nodig, op details bijgesteld.

Bladzijde 25

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele Actiepunt 12: Vroegtijdige inzet van welzijnsvoorzieningen Stand van zaken | In het actieplan benadrukt de gemeente het belang van het vroegtijdig inzetten van welzijnsvoorzieningen en ontwikkelen van alternatieven voor maatwerkvoorzieningen. Onder actiepunt 12 is de uitvoering hiervan concreet vormgegeven in de volgende initiatieven: Pilot ‘Welzijn op recept’ (WoR) Pilot ‘Welzijn op recept’ (WoR) ging in september 2020 van start voor een duur van drie maanden. Deze pilot verliep succesvol verlopen en vergrootte de bekendheid en vindbaarheid van het VrijwilligersHuis vergroot. We stelden een implementatieplan op voor een verdere uitrol naar andere huisartsenpraktijken vanaf najaar 2021, in de Borselse kernen. Het huisartsenteam Zorg op Zak gaat daar ook mee verder. Op basis van de feedback op de ‘recepten’ en de input van de betrokken huisarts en praktijkondersteuner evalueert en verbetert het VrijwilligersHuis de arrangementen voor de welzijnsvoorzieningen. De welzijnsmedewerker volgden diverse trainingen ook in samenwerking met de praktijkondersteuners van de huisartsen voor een eenduidige methodiek voor de WoRgesprekken. Vanuit Zorg op zak kregen we al diverse doorwijzingen en hebben ondersteuning in het ‘welzijnsveld’ kunnen inzetten.

Daarnaast onderzochten we of we de wijze van uitwisseling van gegevens met huisartsen gezamenlijk vorm kunnen geven via een digitaal verwijssysteem. Onderzoek ‘warme maaltijdvoorziening’ In juli 2021 hebben we het rapport afgeleverd met als titel 'Maaltijd Thuis Borsele; Klaar voor de toekomst?!' Dit onderzoek ontstond vanuit de vraag of onze huidige manier van maaltijden aan huis leveren, datgene is wat onze toekomstige klanten wensen. Uit de informatie van de huidige klanten en vrijwilligers blijkt dat zij tevreden zijn. Het merendeel van de huidige klanten heeft het nodig dat de maaltijd warm wordt aangeleverd. Als we naar de input van de toekomstige klanten kijken, zien we een verschuiving optreden. Een groot percentage wil de maaltijden liever op een ander tijdstip ontvangen. Hoewel er nog een behoorlijk percentage kiest voor een dagelijks warm uitgeleverde maaltijd zien we dat de meerderheid toch kiest voor koelvers- en diepvriesmaaltijden. Zij kunnen ook vrijwel allemaal met een magnetron omgaan. Hiermee wordt ook de keuze voor wel of niet leveren voor het weekend ondervangen. Verder zien we bij de toekomstige klanten ook dat er meer mensen zijn die af en toe samen met anderen willen eten. De aanbevelingen voor zowel de huidige vorm van maaltijdvoorziening als de toekomstige, zijn vooral uitvoerend van aard: ons VrijwilligersHuis bespreekt deze met Ter Weel.

Deze zorggroep bereidt de warme maaltijden voor Borsele. Een aantal op- en aanmerkingen die tijdens de onderzoeken zijn gemaakt, heeft ons VrijwilligersHuis overigens al opgepakt. Zo wordt een verklarende woordenlijst van de gerechten bij het informatieve huisbezoek achtergelaten bij de cliënt. De mensen waarmee gesproken is die de prijs hoog of een probleem vonden, hebben wij gewezen op inkomensondersteunende maatregelen. Actiepunt 13: Versterken en opbouwen netwerken binnen onze dorpen Stand van zaken | Dit actiepunt hangt nauw samen met actiepunten 9 en 18. Er ligt een plan van aanpak klaar voor een pilot in Hoedekenskerke: het ‘ontmoetingsproject’. Wegens alle coronamaatregelen stelden onze samenwerkingspartners de pilot uit naar voorjaar 2022.

Bladzijde 26

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele

Monitoring sociaal domein Actiepunt 14: Aansluiten bij de provinciale en regionale ontwikkelingen Stand van zaken | Uit de pilot op data-gedreven werken, die we hebben laten uitvoeren door Connect to Innovate, zijn enkele interessante bevindingen naar boven gekomen. Die worden onderwerp van reguliere afstemming tussen onze beleidsmedewerkers en de klantmanagers van WIZ. Verder heeft de gemeente financiële ruimte gecreëerd om een bedrijfsanalist (data-analist) te kunnen gaan werven zo mogelijk samen met een buurgemeente. Deze vraag is inmiddels uitgezet. De planning is om de wervingsprocedure nog in 2021 te lopen, zodat de analist begin 2022 voor ons kan starten. Actiepunt 15: Monitor lokale nota sociaal domein Borsele Stand van zaken | Voor ieder actiepunt dat gestart is, hebben we een kort plan van aanpak opgesteld. De stand van zaken wordt weergegeven aan de hand van een logboek. De voortgang, rapportage en samenhang van het totale actieplan wordt door een daarvoor benoemde medewerker gevolgd en aangejaagd. Aan de uitvoering van dit actiepunt wordt vervolg gegeven in 2021-2023.

Lichamelijk welbevinden Actiepunt 16: Terugdringen van overmatig alcohol- en middelengebruik Stand van zaken | De invulling en uitvoering van dit actiepunt zijn voor een groot deel afhankelijk van de samenwerking met regionale/provinciale partners. Het college ontvangt jaarlijks een rapportage over de lokaal uitgevoerde acties. Tot en met 2021 zijn er extra middelen beschikbaar voor de uitvoering van activiteiten passend binnen het lokale actieplan preventie- en handhaving alcohol 2018-2021. Deze middelen zijn onder andere ingezet voor FRIZZZ-feesten en de aanschaf van materiaal om naleving van de NIX18-norm en de rookvrije generatie kracht bij te zetten. Het preventie- en handhavingsplan alcohol (PHA) 2018-2021 is geëvalueerd. Het PHA voor de komende periode is in ontwikkeling en zal, tezamen met het regionaal kader gezondheidsbeleid, worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Het terugdringen van overmatig middelengebruik (roken en alcohol) is tevens opgenomen als speerpunt in het Lokaal Preventieakkoord Borsele. Actiepunt 17: Gezond gewicht Stand van zaken | Dit actiepunt is ook verweven in de lokale beleidsnota sport en bewegen. Een belangrijke stap in de uitvoering van het actiepunt is Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst (JOGG). Vanaf 2021 volgt de gemeente Borsele de JOGG-aanpak. Er hebben gesprekken plaatsgevonden met diverse partijen, zoals basisscholen en sportverenigingen.

Vanuit JOGG zal er een coalitie gevormd worden van lokale partners die zich samen actief zullen inzetten voor een gezonde leefomgeving. Daarnaast is er koppeling met de Omgevingswet. De inwerkingtreding van deze wet is uitgesteld naar 1 januari 2022.

Mentaal welbevinden Actiepunt 18: Met elkaar voorkomen van het ontstaan van eenzaamheid Stand van zaken | Dit actiepunt hangt nauw samen met actiepunten 9 en 13. Aangezien er in de afgelopen coronaperiode niet veel activiteiten georganiseerd konden worden, hadden de welzijnsmedewerkers een belangrijke rol in het oppikken van signalen en voorzien in ondersteuningsvraagstukken via hun sociale netwerken. Tijdens de Week van de Eenzaamheid 2021 hebben we zowel on- als offline aandacht besteed aan het thema ‘eenzaamheid’. Ook organiseerden we in 4 kernen lunches in dorpshuizen voor kwetsbare inwoners. We sloten ons aan bij de landelijke coalitie ‘Eén tegen eenzaamheid’. Bladzijde 27

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele

Actiepunt 19: Onderzoek naar preventieve huisbezoeken Stand van zaken | We starten een pilot voor preventieve huisbezoeken in Lewedorp. Binnen de pilot onderzoeken we door middel van een enquête welke behoefte er is aan contact en ondersteuning bij 75-plussers en welke hiaten er zijn. Wanneer de welzijnswerkers van het VrijwilligersHuis in contact komen met deze doelgroep, kunnen we ondersteuning bieden door ze in verbinding te brengen met onze voorliggende voorzieningen om het beroep op de Wmo-maatwerkvoorzieningen uit te stellen of af te wenden. Wegens de coronamaatregelen is de start van de pilot uitgesteld naar november 2021. Het actiepunt kent raakvlakken met diverse andere actiepunten, zoals actiepunt 18 en 20. Actiepunt 20: Vitale ouderen Stand van zaken | Dit actiepunt hangt samen met actiepunten 18, 29 en 30. We onderzoeken hoe we samen met andere partners ouderen in alle kernen meer kunnen laten bewegen en hoe we in samenwerking met lokale organisaties een passend beweegaanbod kunnen creëren. De bestaande mogelijkheden per kern zijn in kaart gebracht. In de preventieve huisbezoeken nemen we ook vragen op over passend beweegaanbod (zie actiepunt 19).

Zingeving Actiepunt 21: Van zorgmaatschappij naar participatiemaatschappij Stand van zaken | Om het bewustzijn van inwoners van de eigen rol in het behouden van zelfredzaamheid te vergroten gaan we inzetten op communicatie. We startten met het opstellen een communicatieplan op (sociaal domein breed) waarbij aandacht komt voor normalisatie en zelfredzaamheid aan de hand van campagnethema’s zoals vitaliteit en versterking van sociale netwerken. Actiepunt 22: Bereiken en beschermen van jonge mantelzorgers Stand van zaken | Er is blijvende aandacht voor dit thema via het VrijwilligersHuis: via de website en socialmediakanalen. We deden mee aan de Week van de Jonge Mantelzorger in juni 2021. Zo besteedden we extra aandacht aan de samenwerking met - en bewustwording onder zorgcoördinatoren en leerplichtambtenaren in het onderwijs. Dit deden we door middel van het delen van signaalkaarten en campagnemateriaal. Tijdens de Week van de Jonge Mantelzorger hebben we jonge mantelzorgers opgeroepen zich te registeren. Door middel van registratie kunnen we hen beter ondersteunen. We onderzoeken wat zij nodig hebben in de ondersteuning. We zoeken hier ook de verbinding met de regio en samenwerkingspartners; een gezamenlijke aanpak geeft immers een groter bereik.

Actiepunt 23: Verbinding formele en informele zorg Stand van zaken | Dit actiepunt kent twee kernpunten: mantelzorgers en zorgvrijwilligers betrekken bij professionele zorg (1) en hen waarderen (2). Hiervoor organiseren we om de twee jaar een themabijeenkomst met de Borselse zorgprofessionals. Wegens de corona-maatregelen in het voorjaar van 2021 kon hiervoor nog niets gepland worden. Wel zijn we bezig met het benaderen van onze thuiszorgorganisaties en gaan met hen in gesprek over informele zorg. We sloten hiervoor bijvoorbeeld aan in het teamoverleg van de thuiszorgorganisatie. Daarnaast brengen we bij hen het aanbod van het VrijwilligersHuis opnieuw onder de aandacht. Ook verbeterden we onze processen voor mantelzorgregistratie. Nieuwe mantelzorgers koppelen we direct aan de welzijnsmedewerker van het dorp voor persoonlijk contact. We hebben daarnaast een visie Vrijwilligersbeleid ontwikkeld, waarvoor we nog onderzoeken hoe de waardering van de Borselse vrijwilligers vorm willen geven.

Bladzijde 28

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele Actiepunt 24: Actief werven en opleiden zorgvrijwilligers Stand van zaken | Vanuit het VrijwilligersHuis wordt via Borsele voor Elkaar continu aandacht besteed aan het werven en scholen van nieuwe vrijwilligers. Waar mogelijk wordt de samenwerking in de regio gezocht, zoals bijvoorbeeld in de Provinciale werkgroep scholing zorgvrijwilligers. Alle nieuwe zorgvrijwilligers krijgen regionaal een basistraining. Deze zijn in 2021 (‘na’ corona) weer opgestart. Actiepunt 25: Uitbreiden respijtzorg Stand van zaken | Uitvoering van dit actiepunt is gepland vanaf 2021. Op dit moment zitten we in de verkennende fase. We inventariseerden goede voorbeelden en initiatieven. In samenwerking met het landelijke adviesteam mantelzorg verkennen we op dit moment de ideeën en mogelijkheden.

Kwaliteit van leven Actiepunt 26: Voorkomen van de gevolgen van armoede Stand van zaken | Vanaf 2021 werken de vijf Bevelandse gemeenten aan de lokale uitvoering van de Kadernota Armoede & Schulden. Per 2021 is vroegsignalering ingebed bij WIZ, zodat we inzetten op het zo vroeg mogelijk signaleren van armoede en schulden en op een effectieve aanpak daarvan. Dit doen we samen met onze maatschappelijke partners. Een nieuw Bevelands beleidsplan schulddienstverlening is intussen in concept gereed; met aandacht voor onder meer ondernemers, (studerende) jongeren en het afstemmen van communicatie op specifieke doelgroepen. Daarnaast zetten we in op deelname aan het Volwassenfonds Sport en Cultuur dat wordt meegenomen in de nieuwe beleidsnota sport, bewegen en gezondheid. Actiepunt 27: Toegankelijk maken huidige regelingen en vroegtijdig in beeld brengen van risicogezinnen Stand van zaken | De uitvoering van dit actiepunt vindt doorlopend plaats in de periode van 20212023. Met de nieuwe website hebben we de (digitale) toegankelijkheid vergroot van alle mogelijke regelingen welke bijdragen aan het bestrijden van armoede. Zie ook actiepunt 1 (informatie met betrekking tot bestaande regelingen op de website toegankelijk en overzichtelijk maken).

Daarnaast zoeken we steeds meer aansluiting met de medewerkers van de afdeling WIZ (GR de Bevelanden) om casuïstiek ook met betrekking tot financiële problemen te bespreken. Actiepunt 28: Passende ondersteuning (mobility mentoring) Stand van zaken | Passende ondersteuning door samenwerking en coaching van onze professionals is een doorlopend proces. Zie ook actiepunten 2 en 3 (doorontwikkeling van de toegang, ontwikkelingen binnen het sociaal domein). Voor de Toegang wordt een plan wat betreft deskundigheidsbevordering gemaakt, waarin de trainingen ‘De omgekeerde toets’ en ‘Mobility mentoring’ worden opgenomen. In dit plan moeten we prioriteiten aanbrengen en onderzoeken of bepaalde trainingen in gezamenlijkheid met de andere GR- gemeenten (ook vanuit Friskijkers) kunnen worden opgepakt of dat we hier zelf mee moeten starten.

Dagelijks functioneren Actiepunt 29: Specifieke aanpak van mensen met dementie Stand van zaken | De werkzaamheden en communicatie vanuit het project Dementievriendelijk Borsele integreerden we in de reguliere werkzaamheden van het VrijwilligersHuis. In verband met de coronamaatregelen lagen de Alzheimercafés stil. Vanwege de doelgroep was een digitale variant hiervan geen optie. De cafés zijn inmiddels weer opgestart. Ook is er een filmavond georganiseerd rondom het thema ‘dementie’.

Bladzijde 29

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele Actiepunt 30: Specifieke aanpak voor mensen met psychosociale en mentale gezondheidsproblemen Stand van zaken | Uitvoering van dit actiepunt vindt plaats in 2021-2023. Corona heeft grote invloed (gehad) op dit actiepunt. We weten nog niet precies wat de invloed is op de lange termijn, maar zien wel een toenemende zorgbehoefte bij deze doelgroep. We zijn bezig met de verkenning van wat we vanuit het welzijnswerk ‘voorliggend’ kunnen betekenen GGZ-problematiek in onze dorpen. Ontmoeting stimuleren in de kernen en de inloopvoorziening ‘indicatieloze dagbesteding’ zijn hier voorbeelden van. Actiepunt 31: Specifieke aanpak voor mensen met een beperking Stand van zaken | Dit actiepunt is gericht op een mogelijke aanpak voor mensen met een licht verstandelijke beperking. We onderzoeken manieren om deze doelgroep beter in beeld te krijgen (bijvoorbeeld door wijkgericht werken) en of er voor de doelgroep specifieke interventies zijn ontwikkeld. Actiepunt 32: Mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt activeren Stand van zaken | Voorjaar 2021 was ‘Start fit’ begonnen voor iedereen die (tijdelijk) geen werk heeft en in kleine groepjes wil bewegen. Dit was de opvolger van het project ‘Een stapje fitter’ en had als doel om oud-deelnemers in beweging te houden en nieuwe deelnemers tot bewegen aan te zetten.

Wegens een gebrek aan voldoende deelnemers is ‘Start fit’ niet doorgegaan. De vijf Bevelandse gemeenten onderzoeken op dit moment welke mogelijkheden er zijn op het gebied van activering van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt en welke middelen hiervoor nodig zijn. Het is niet bekend wanneer dit onderzoek afgerond is. Actiepunt 33: Specifieke aanpak voor integratie statushouders Stand van zaken | We onderzoeken of de aanpak voor de integratie van statushouders door welzijnswerk een integraal onderdeel kan worden van de totale ketenaanpak. Uitvoering van dit actiepunt vindt plaats in 2021-2023. Een van de mogelijkheden die we verkennen, is het aanbieden van fietslessen aan statushouders binnen onze gemeente. Het plan is om de lessen in het najaar 2021 van in ’s-Heerenhoek op te pakken en deze te combineren met het taalcafé. Dit project heeft raakvlakken met het armoedebeleid (actiepunt 26).

Bladzijde 30

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele

Foto’s voorblad Van boven naar beneden: Foto door Markus Spiske Foto door Priscilla du Preez Foto door Gabin Vallet Allen via Unsplash (rechtenvrij te gebruiken)

Bladzijde 31